Πανεπιστήμιο Πατρών. Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών. Τμήμα Φιλολογίας. Π.Μ.Σ. «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στη Γλώσσα και τα Κείμενα».

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πανεπιστήμιο Πατρών. Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών. Τμήμα Φιλολογίας. Π.Μ.Σ. «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στη Γλώσσα και τα Κείμενα»."

Transcript

1 Πανεπιστήμιο Πατρών Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Φιλολογίας Π.Μ.Σ. «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στη Γλώσσα και τα Κείμενα». (Κλασική Κατεύθυνση) Καραγιαννοπούλου Κατερίνα (Α.Μ.: 83) ΚΥΡΟΣ ΚΑΙ ΑΓΗΣΙΛΑΟΣ: ΗΓΕΜΟΝΕΣ ΠΡΟΤΥΠΑ Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία (Μ.Δ.Ε) Τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή Σύρκου Αγγελική Χαραλαμπόπουλος Νικόλαος Βαρτζιώτη Όλγα Πάτρα Φεβρουάριος 2013 [1]

2 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 6 Ο Κύρος ο Μεγάλος ως ιδανικός ταγός... 6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ... 9 Ο ΚΥΡΟΣ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ... 9 Κεφάλαιο 1ο Οι άνθρωποι γύρω από τον Κύρο το Μεγάλο Η οικογένεια του Κύρου Οι Φίλοι του Κύρου Μήδοι φίλοι του και σύμμαχοι Κύρου Οι φίλοι του από την Περσία ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Ο ΑΓΗΣΙΛΑΟΣ Κεφάλαιο 2ο Ο Αγησίλαος και οι άνθρωποι που τον περιστοιχίζουν Κεφάλαιο 3ο Σύγκριση προσωπικοτήτων Κύρου - Αγησιλάου ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ [2]

3 ἡ μὲν τοῦ σώματος ἰσχὺς γηράσκει, ἡ δὲ τῆς ψυχῆς ῥώμη τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν ἀγήρατος ἐστιν. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αγησίλαος (11.14) O Ξενοφών είναι ένας συγγραφέας που ενέπνευσε πολλούς με το έργο του. Ήταν ένας άνθρωπος με πολύπτυχο ταλέντο ήταν μισθοφόρος στρατιώτης, φιλόσοφος, που είχε την Σπάρτη για δεύτερη πατρίδα του, βιογράφος, δοκιμιογράφος, νουβελίστας, ιστορικός 1. Αυτή η πολυπραγμοσύνη του αναδεικνύεται μέσα από τα έργα του και ιδιαίτερα την Κύρου Παιδεία, όπου ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει μια ιστορική και παιδαγωγική νουβέλα, μια εξιδανικευμένη βιογραφία, το πορτρέτο των ηγετών, μια ιδεατή μυθιστορηματική ιστορία ή μια ελληνική συνταγματική θεωρία 2. Αυτή η ελληνική συνταγματική θεωρία, δηλαδή η προπαρασκευή της μοναρχίας που πρόκειται να εμφανιστεί την ελληνιστική εποχή φαίνεται και στο άλλο έργο του, τον Αγησίλαο. Σε αυτό το έργο ο Ξενοφών εγκωμιάζει μια ξεχωριστή προσωπικότητα, το βασιλιά της Σπάρτης, τον οποίο τιμούσε βαθύτατα. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πως η Κύρου Παιδεία μπορεί να περιγραφεί ως μια βιογραφία του Κύρου του Μεγάλου, ως μια ιστορική αφήγηση που ξεκινάει από τα πρώτα χρόνια της εγκαθίδρυσης της περσικής αυτοκρατορίας, ως ένα εγκώμιο, ως ένας οδηγός της πολιτικής διαχείρισης μιας αυτοκρατορίας ή ένα διδακτικό βιβλίο των ηθών, των συνηθειών και της παρεχόμενης εκπαίδευσης 3. Επίσης, παρέχει την ιδεαλιστική εικόνα μιας παιδαγωγικής αγωγής στην Περσία όπου 1 Βλ. Higgins, W., E., Xenophon the Athenian: The Problem of the Individual and the Society of the Polis. Albany: State University of New York, (1977), σ.2. 2 Βλ. Tatum, J, Xenophon s Imperial Fiction: On the Education of Cyrus (1989), [σ.] xv. 3 Βλ. Gera, D.L. Xenophon s Cyropaedia: style, genre, and literary technique. Oxford, (1993), σ. 1. [3]

4 κυρίαρχη θέση έχει η πολιτική παιδαγωγική 4. Με το παράδειγμα του Κύρου παρουσιάζει τον ιδεατό ηγέτη που κατόρθωσε να διοικήσει μια ολόκληρη αυτοκρατορία. Από την άλλη, ο Αγησίλαος είναι μια βιογραφία που περιέχει με χρονολογική σειρά την πολιτική δράση και τη στάση ζωής του Σπαρτιάτη βασιλιά και ταυτόχρονα τις ποικίλες αρετές που τον χαρακτηρίζουν. Ο πρωταρχικός σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να παρουσιάσει, έτσι όπως προβάλλεται από τον Ξενοφώντα, το πορτρέτο του ιδεατού ηγέτη που ενσαρκώνεται στο πρόσωπο δύο σημαντικών πολιτικών και στρατιωτικών προσωπικοτήτων, του Κύρου και του Αγησιλάου και δευτερευόντως να εντοπίσει τις λογοτεχνικές τεχνικές που ακολούθησε ο Ξενοφών. Ο Κύρος προβάλλεται ως παράδειγμα για μίμηση. Η ανάγκη για ένα τέτοιο μοντέλο προκύπτει από την άποψη του Ξενοφώντα πως χωρίς να ενσαρκώσει ο ηγέτης τα υψηλότερα ιδανικά πρότυπα ηθικής δεν υπάρχει ελπίδα βελτίωσης των θλιβερών και συγκεχυμένων συνθηκών της ανθρώπινης ζωής. Έτσι ο Κύρος, όπως προβάλλεται από τον Ξενοφώντα, εμφορείται από υψηλές αξίες, όπως είναι η ευγένεια, η επιείκεια, το πατρικό ενδιαφέρον και η φροντίδα για το στράτευμα του οι αξίες αυτές σε συνδυασμό με τη δύναμη, την πειθαρχία, το σθένος του, τόσο σε ηθικό όσο και σε ψυχικό επίπεδο, τον καθιστούν πρότυπο ανθρώπινης αρετής και τελειότητας 5. Ομοίως και η Gera 6 υποστηρίζει πως ο Κύρος αποτελεί ένα πρότυπο για τους άλλους που επιθυμούν να καλλιεργήσουν την αρετή. Τον περιγράφει ως έναν ιδανικό αρχηγό, έναν βασιλιά φιλόσοφο 7, 4 Βλ. Yun Lee Too, Pedagogy and Power. Rhetorics of classical learning. Cambridge University Press, (1998), σ Βλ. B. Due, The Cyropaedia: Xenophon s Aims and Methods. Aarhus: Aarhus University Press, 1989, σ Βλ. Gera, D.L.,όπ.π,(1993), σ Βλ. Gera, D.L.,όπ.π,(1993), σ [4]

5 ο οποίος είναι σοφός, ενάρετος και κάθε επιτυχία του, αν και οφείλεται στις φιλοδοξίες του, ευεργετεί και τους συνεργάτες 8. Επομένως, ανακεφαλαιώνει πως ο βασικός σκοπός του Ξενοφώντα είναι να διδάξει ότι μια αυτοκρατορία μπορεί να οδηγηθεί στην ακμή 9 με την καλοσύνη αλλά και το δεσποτισμό του ηγέτη της. Ομοίως και στον Αγησίλαο ο Ξενοφών επαινεί τον φερώνυμο βασιλιά για τις αρετές του και τα κατορθώματά του προβάλλοντας τον ως πρότυπο μίμησης 10. Αν και ο ίδιος ομολογεί στην εισαγωγή του πως δεν είναι εύκολο να γράψει κάποιος έναν έπαινο αντάξιο της αρετής και της δόξας του Αγησίλαου, ωστόσο ο ίδιος θα προσπαθήσει 11. Στο κύριο μέρος (1-2) επαινεί τα κατορθώματα του Αγησίλαου ως αρχηγού και διπλωμάτη, ακολουθεί μία μακρά αναφορά με τις αρετές του, όπως την ευσέβεια, την δικαιοσύνη, τον αυτοέλεγχο, το θάρρος και την αίσθηση του χιούμορ (3-9), αρετές που συντέλεσαν ώστε να χαρακτηριστεί ιδεατός ηγέτης. Ο Αγησίλαος επιδιώκει την αρετή (10.2), γίνεται πρότυπο αρετής και ευεργετεί την πατρίδα του σε κάθε περίσταση ακόμα και σε μεγάλη ηλικία (11.16) 12. Αυτό που κυρίως θα εξάρει ο Ξενοφών είναι η σοφία του Αγησιλάου, ο οποίος επιθυμούσε να κερδίζει την εθελούσια υπακοή των Λακεδαιμονίων στρατιωτών και στο τέλος κέρδιζε και την αγάπη τους Βλ. Gera, D.L.,όπ.π,(1993), σ Βλ. Gera, D.L.,όπ.π,(1993), σ Βλ. Αγησίλαος, 10.2: «οὗτος ἔμοιγε δοκεῖ δικαίως ἀνὴρ ἀγαθὸς παντελῶς ἄν νομίζεσθαι». 11 Βλ. Αγησίλαος, Βλ. Gera, D.L., ὀπ.π., (1993), σ. 7 και Gray, J. V. Xenophon s mirror of princes: reading the reflections. Oxford University Press, (2011), σελ Βλ. Αγησίλαος, 6.4: «ἐταίροις πρόθυμος ὤν ἀπροφασίστους τοὺς φίλους ἐκέκτητο τοὺς δὲ γε στρατιώτας ἅμα πειθομένους καὶ φιλοῦντας αὐτὸν παρεῖχε». [5]

6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Κύρος ο Μεγάλος ως ιδανικός ταγός Ο Ξενοφών επιλέγει να αφηγηθεί την ιστορία του Κύρου του Μεγάλου, του ιδρυτή της Περσικής Αυτοκρατορίας, γιατί ήταν ένας από τους ηγέτες που διέπρεψε στη χρηστή διοίκηση πολλών ανθρώπων και εθνών 14 και ήταν άξιος θαυμασμού εξαιτίας των πολλαπλών προσόντων που διέθετε 15. Μελετώντας το έργο «Κύρου Παιδεία» διαπιστώνουμε πως ο Ξενοφών προτάσσει στο έργο του ένα πρόβλημα αλλά και τη λύση αυτού 16. Το πρόβλημα είναι η δυσκολία της διοίκησης του ανθρώπινου γένους που χαρακτηρίζεται από την πολιτική αστάθεια. Εισαγωγικά ο Ξενοφών σημειώνει πως είναι πιο εύκολο ο άνθρωπος να εξουσιάζει ζώα παρά ανθρώπους 17. Για να εξηγήσει τη δυσκολία αυτού του εγχειρήματος, δηλαδή της διοίκησης των ανθρώπων, χρησιμοποιεί παραδείγματα από το ζωικό βασίλειο 18. Ο Ξενοφών, λοιπόν, στην εισαγωγή ασχολείται με τον τρόπο που ο Κύρος έφτασε στο σημείο να ξέρει να διοικεί και πώς κατάφερε να ξεπεράσει τα προβλήματα της πολιτικής αστάθειας. Η λύση 14 Βλ. Κύρου Παιδεία, 1.1.4: «Καὶ γάρ τοι τοσοῦτον διήνεγκε τῶν ἄλλων βασιλέων, καὶ τῶν πατρίους ἀρχάς παρειληφότων καὶ τῶν δι ἑαυτῶν κτησαμένων». 15 Βλ. Κύρου Παιδεία, 1.1.5: «Ἡμεῖς μὲν δὴ ὡς ἄξιον ὄντα θαυμάζεσθαι τοῦτον τὸν ἄνδρα ἐσκεψάμεθα τίς ποτ ὢν γενεάν καὶ ποίαν τινὰ φύσιν ἔχων καὶ ποίᾳ τινὶ παιδευθεὶς παιδείᾳ τοσοῦτον διήνεγκε εἰς τὸ ἄρχειν ἀνθρώπων». 16 Βλ. W. Ambler, Xenophon. The Education of Cyrus. Cornell University Press, 2001, σ Βλ. Κύρου Παιδεία, 1.1.3: «ὡς ἀνθρώπῳ πεφυκότι πάντων τῶν ἄλλων ῥᾷον εἴη ζῲων ἤ ἄνθρώπων ἄρχειν». 18 Βλ. C. Whidden, Hares, Hounds, Herds, and Hives in Xenophon s Cyropaedia, Interpretation, Inc 35 (2008), 225. Αντίστοιχη αναλογία συναντάμε και στην «Πολιτεία» του Πλάτωνα (343b- 344c). Βλ. J. Tatum. Xenophon s Imperial Fiction. On the Education of Cyrus, Princeton, New Jersey, (1989), 64. [6]

7 αυτού είναι πως η διοίκηση δεν είναι δύσκολη εφόσον αυτός που κυβερνάει ασκεί το έργο του με γνώση (1.1.3) 19. Ωστόσο από αρκετούς μελετητές τίθεται το ερώτημα, γιατί ο Ξενοφών επιλέγει να παρουσιάσει έναν Πέρση βασιλιά ως ιδεατό, διδακτικό μοντέλο. Η Gera 20 θεωρεί πως ο Κύρος και τα κατορθώματά του ήταν ευρέως γνωστά στους Έλληνες κατά την περίοδο της ζωής του συγγραφέα, κι αυτό μπορεί να γίνει αντιληπτό από τις αναφορές του Κύρου σε έργα μεγάλων στοχαστών, όπως του τραγικού ποιητή Αισχύλου (Πέρσαι, στ ). Επίσης σε περίοπτη θέση εμφανίζεται ο Κύρος και στο έργο του Ηροδότου και του Κτησία. Επιπροσθέτως, η Gera σχολιάζει πως οι Έλληνες του τέταρτου αιώνα π. Χ. ήταν γοητευμένοι από τα περσικά ζητήματα και πως ο Ξενοφών ήταν γνώστης των περσικών τρόπων. Από την άλλη, ο Due 21 θεωρεί πως ένα κίνητρο που ώθησε τον συγγραφέα να παρουσιάσει τον Κύρο ως ιδεατό ηγέτη είναι ορισμένα χαρακτηριστικά που διέθετε και εξαιτίας των οποίων ξεχώριζε. Αυτά ήταν κυρίως η καλοσύνη και η ανεκτικότητα, χαρακτηριστικά που τον βοήθησαν να κατακτήσει τα έθνη. Επίσης, προσθέτει πως μία άλλη πρόθεση του συγγραφέα είναι να ξαναενώσει τους Έλληνες να πολεμήσουν κατά των Περσών. Σημειώνει πως θα μπορούσαμε να δούμε το έργο ως μία ιστορική αλληγορία, όπου ο Κύρος και οι Πέρσες είναι ο Αγησίλαος και οι Σπαρτιάτες. Αν δούλευαν σκληρά οι Έλληνες, τότε η Περσία για αυτούς θα ήταν μια εύκολη λεία. Αντίστοιχη άποψη εκφράζει και ο P. Christensen 22. Επίσης, ο Steven W. Hirsch 23 ερευνά το λόγο για τον 19 Ο Y. L. Too σημειώνει όχι η δύναμη, αλλά η γνώση είναι αναγκαία για τη διοίκηση. Βλ. Yun Lee Too, όπ.π., (1998), σ Βλ. Gera, όπ. π., (1993), σσ Αντίστοιχη άποψη εκφράζει και ο W. E. Higgins, Xenophon the Athenian. The Problem of the Individual and the Society of the Polis. State University of New York Press, Albany, 1977, σ Βλ. B. Due, The Cyropaedia: Xenophon s Aims and Methods. Aarhus: Aarhus University Press, 1989, σ Paul Christensen, Xenophon's "Cyropaedia" and Military Reform in Sparta, The Journal of Hellenic Studies, 126 (2006), σ. 54. [7]

8 οποίο ο Ξενοφών έχει επιλέξει έναν Πέρση βασιλιά ως ιδανικό, και συνάμα τα περσικά μοντέλα εκπαίδευσης, ηθικής, ηγεσίας και διαχείρισης για να εκφράσει τις ιδέες του. Θεωρεί πως με αυτό τον τρόπο ο Ξενοφών εκφράζει τη σκέψη του, πώς δηλαδή μπορεί κάποιος να διοικεί τους ανθρώπους όχι μίας πόλης, αλλά μίας αυτοκρατορίας. Μάλιστα ο Hirsch προσθέτει πως μερικοί μελετητές υποστηρίζουν πως ο Ξενοφών ήταν βαθύτατα συνταραγμένος με τη μεταβλητότητα της πολιτικής κατάστασης της πόλης του και αυτή η κατάσταση τον παρακίνησε να γράψει αυτό το έργο που αφορά τη διακυβέρνηση. Τέλος, ο Κύρος για τις αρετές του και τα κατορθώματά του επαινέθηκε από πολλούς συγγραφείς, όπως τον Αισχύλο, τον Ηρόδοτο, τον Αντισθένη, τον Πλάτωνα και τον Ισοκράτη. Ο Κύρος ήταν ο γενάρχης και δημιουργός της μοναδικής υπερδύναμης του κλασικού κόσμου (προ Αλεξάνδρου). Άρα ο Ξενοφών, όταν επιλέγει να κατασκευάσει τον δικό του Κύρο, δηλ. τον «Πέρση» ηγεμόνα ο οποίος επιτυγχάνει μόνο επειδή μετέχει ελληνικών αρετών και παιδείας, οικειοποιείται για λογαριασμό των Ελλήνων την ηγεμονία στον πολιτισμό και καταφεύγει σ ένα πείραμα: τι θα μπορούσε να συμβεί εάν ο ελληνισμός «ενωνόταν» υπό την σιδηρά χείρα ενός στρατηλάτη. 23 Steven W. Hirsch, The Friendship of the Barbarians: Xenophon and the Persian Empire. Hanover, N.H.: University Press of New England, 1985, σσ [8]

9 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Ο ΚΥΡΟΣ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ Κεφάλαιο 1ο 1.1 Οι άνθρωποι γύρω από τον Κύρο το Μεγάλο Στο παρόν κεφάλαιο στόχος μας είναι να καταδείξουμε τη συμπεριφορά του Κύρου απέναντι στους ακόλουθούς του, τους φίλους, την οικογένεια του, αλλά και απέναντι στους άλλους λαούς, ώστε να παρουσιάσουμε τον χαρακτήρα του και τις ιδιαίτερες ικανότητες μέσα από τις συναναστροφές του. Ο Ξενοφών για να δημιουργήσει τον ιδανικό ηγέτη επιστρατεύει μια μεγάλη ομάδα προσώπων που θα τον βοηθήσει να επιτύχει το στόχο του. Έτσι, στο έργο του καλεί όλα αυτά τα πρόσωπα να διαδραματίσουν το καθένα ξεχωριστά το ρόλο τους. Αυτοί οι χαρακτήρες άλλοτε έχουν σχεδιαστεί εξ ολοκλήρου από τον συγγραφέα, ο οποίος άλλοτε υιοθετεί γνωστούς σε αυτόν χαρακτήρες αλλά όχι στους αναγνώστες και άλλοτε συμπεριλαμβάνει πραγματικές ιστορικές προσωπικότητες, όπως τον Κύρο, τον Κροίσο και τον Αστυάγη 24. Ωστόσο, αν και στο έργο εμφανίζονται πολλά πρόσωπα, λίγα είναι εκείνα που διαδραματίζουν ενεργό ρόλο. Η Due 25 διακρίνει τρεις ομάδες ανθρώπων που περιβάλλουν τον Κύρο τους Πέρσες, τους Μήδους και τους συμμάχους. Από τους Πέρσες αυτοί που ξεχωρίζουν είναι ο Χρυσάντας, ο Υστάσπας, και ο Φεραύλας, από τους Μήδους ο Αράσπας και ο Αρτάβαζος και τέλος από τους συμμάχους ηγετικοί χαρακτήρες είναι ο Γοβρύας, ο Γαδάτας, ο Τιγράνης, η Πάνθεια και ο Αβραδάτας. 24 Βλ. J. Tatum, όπ.π., (1989), Βλ. B. Due, όπ., π., (1989), [9]

10 Επίσης, προσθέτει άλλες δύο ξεχωριστές ομάδες τους εχθρούς και την οικογένειά του. Στην παρούσα εργασία θα ασχοληθούμε επιλεκτικά με κάποια σημαίνοντα πρόσωπα που περιέβαλαν τον Κύρο και σύναψαν στενές σχέσεις φιλίας και εμπιστοσύνης. 1.2 Η οικογένεια του Κύρου Θα ξεκινήσουμε την παρουσίασή μας με την τελευταία ομάδα, δηλαδή με τον οἶκον του Κύρου, όπως έχει κάνει κι ο Ξενοφώντας στην αρχή του έργου του με το συλλογισμό για τα πολιτεύματα και την επέκταση της σκέψης του στη διοίκηση του οίκου 26. Η αλλαγή από τη δημόσια στην ιδιωτική σφαίρα, όπως σχολιάζει ο Τatum 27, είναι τυπική της διάταξης του Ξενοφώντα για να ανιχνεύσει την αλληλοσύνδεση ανάμεσα στα δύο στη δημόσια και ιδιωτική ζωή (πόλις, οἶκος) που οργανώνονται σύμφωνα με τις ίδιες αρχές 28. Ομοίως και ο Αριστοτέλης υποστηρίζει πως η πολιτική ζωή και η πολιτική συζήτηση δε θα μπορούσαν να ειδωθούν παρά μόνο αν συνδυάζονται με τον οἶκον 29. Ο Αριστοτέλης χρησιμοποιεί ένα παράδειγμα από την Οδύσσεια του Ομήρου, τον οίκο του Κύκλωπα, μιας ξεχωριστής κοινωνίας, που είναι απομονωμένη από τις άλλες ανθρώπινες κοινωνίες. Με αυτό το παράδειγμα αναπαριστά την πρώτη οικία, που προηγείται της κώμης και της πόλεως (Αριστ. Πολιτικά 1253a28). Η πόλη - κράτος είναι, κατά τον Αριστοτέλη, μία κοινότητα ανώτερη από όλες τις άλλες, καθώς είναι το τελικό στάδιο της ολοκλήρωσης των κοινωνιών, είναι το «τέλος» και γι' αυτό εξασφαλίζει την αυτάρκεια και το «εὖ ζῆν» 26 Βλ. Κύρου Παιδεία, Βλ. J.Tatum, όπ.π. (1989), Βλ. J.Tatum, όπ.π. (1989), W. Christopher, όπ.π. (2011), σ [10]

11 (οι πρώτες μορφές κοινωνικής οργάνωσης είναι η «οικία», δηλ. η οικογένεια και η «κώμη», δηλ. ο συνοικισμός, που προήλθε από την ένωση πολλών «οικιών»). Εδώ βέβαια υπάρχει μια διαφορετική αντίληψη του Ξενοφώντα, ως προς την ιεράρχηση αυτών των κοινωνικών οντοτήτων. Αυτός θεωρεί τον οἰκον ως το πιο σημαντικό και χρήσιμο παράδειγμα για την πολιτεία και για τη διακυβέρνηση. Το δικό του μοντέλο είναι ο ελληνικός οἶκος, που συμπεριλαμβάνει δούλους και ελεύθερους άνδρες που υποτάσσονται στον επικεφαλής της οικογένειας. Και παραβάλλει τον ηγέτη με τον πατέρα. Ο άξιος ηγέτης οφείλει να είναι υπεύθυνος απέναντι στα μέλη της κοινότητας, όπως ο πατέρας απέναντι στα μέλη του οἴκου 30. Ο οἶκος του Κύρου απαρτίζεται από τον πατέρα του, τον Καμβύση, τη μητέρα του, τη Μανδάνη, τον παππού του, τον Αστυάγη, το θείο του, τον Κυαξάρη και τους δύο γιούς του, τον Καμβύση και τον Κυαξάρη. Η σύζυγος του Κύρου αναφέρεται ελάχιστα και δε φαίνεται να διαδραματίζει καμία σημαντική λειτουργία στο έργο. Η μητέρα του, Μανδάνη, εμφανίζεται στο πρώτο βιβλίο ( ) να συνομιλεί με το γιό της, χωρίς ωστόσο να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο. Αυτή εμφανίζεται ως μεσολαβητής ανάμεσα στον Κύρο και τον παππού του 31. Ο Κύρος μόλις έχει δεχτεί την πρόσκληση να παραμείνει κοντά στον παππού του στη Μηδία μετά την αναχώρηση της μητέρας του στην Περσία και η Μανδάνη επιθυμεί να προβάλει τις συνέπειες της μακροχρόνιας παραμονής του στον τόπο καταγωγής της. Με ερωτήσεις που του απευθύνει προσπαθεί να τον μεταπείσει, ωστόσο ο Κύρος εμμένει στην αρχική του θέση με το επιχείρημα πως επιθυμεί να μάθει την ιππική 30 Ο Yun Lee Too.όπ.π., (1998, σ. 301), παρατηρεί πως ο Ξενοφών παραβάλει σε πολλά σημεία τον πέρση βασιλιά με τον «πατέρα» και τους πολίτες με τα «παιδιά» του. Ο Κύρος ξαναδημιουργεί τον πέρση «πατέρα» ως μια φιγούρα που όχι μόνο άρχει αλλά και κυριαρχεί. Έτσι ακυρώνεται το οιδιπόδειο σύμπλεγμα ανάμεσα στον πατέρα και το γιο. 31 Βλ. B. Due, όπ.π., (1989), σ.54. [11]

12 τέχνη, καθώς στην Περσία δεν είναι αναπτυγμένη (1.3.3). Η Μανδάνη όμως ανησυχεί για το δωδεκάχρονο τότε Κύρο, μήπως δε μάθει σωστά τη δικαιοσύνη 32, καθώς εκεί δεν υπήρχαν δάσκαλοι για να του διδάξουν τη δικαιοσύνη. Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε πως το εκπαιδευτικό σύστημα της Περσίας στόχευε στην υπακοή στο νόμο 33 για αυτό και τα παιδιά αποστέλλονταν στα περσικά σχολεία για να διδαχτούν τη δικαιοσύνη (1.2.6). Η πρώτη παρατήρηση που κάνει εδώ ο Ξενοφών είναι πως οι νόμοι και το σύστημα εκπαίδευσης στόχευαν στο κοινό καλό. Οι νέοι ενεργούσαν πάντοτε με γνώμονα το κοινό καλό και θεωρούσαν επαίσχυντη πράξη, αν ενεργούσαν με ιδιοτελή συμφέροντα. Οι Πέρσες επέμεναν σε ένα αυστηρό πρότυπο ηθικής που ήταν εξίσου δεσμευτικό για όλους 34. Εξαιτίας αυτού του αυστηρού περσικού συστήματος δικαιολογούνται και οι φόβοι της μητέρας του Κύρου. Ο Κύρος, ωστόσο, σίγουρος πως κατέχει το αίσθημα δικαίου διαβεβαιώνει με ένα παράδειγμα τη μητέρα του πως είναι αρκετά έμπειρος στη δικαιοσύνη, και μάλιστα τόσο πολύ που στο παρελθόν επιλέχθηκε από το δάσκαλό του να κρίνει δύο παιδιά, από τα οποία το ένα είχε αρπάξει το χιτώνα του άλλο ( ). Ωστόσο τιμωρήθηκε για την ετυμηγορία του, καθώς έκρινε βάσει του τι ταιριάζει και δεν έκρινε σε 32 Η V. Gray σημειώνει πως ο Κύρος διδάχθηκε τη βασική δικαιοσύνη από την υπακοή του περσικού εκπαιδευτικού συστήματος ( ), από τη συζήτηση που είχε με τον πατέρα του Καμβύση (1.6) και από τη συζήτηση που είχε με τον Τιγράνη ( ). Τέλος όταν ο ίδιος παρέχει συμβουλές στον ίδιο και στους άλλους, κλείνει με το δικό του προσωπικό παράδειγμα δικαιοσύνης ( ). Βλ. Gray, Vivienne, J., (2011). Xenophon s mirror of princes: reading the reflections. Oxford University Press, σ Βλ. Κύρου Παιδεία 1.2.2, Βλ. Κύρου Παιδεία Ο David Konstan παρατηρεί πως οι Πέρσες απεχθάνονταν την αχαριστία, επειδή αυτό οδηγούσε στην παραμέληση των θεών, της χώρας, των κηδεμόνων και των φίλων. (Βλ. David Konstan, Friendship in the Classical World, Cambridge University Press, 1997, σ.58). Και ο Rasmussen πιο επικριτικός σχολιάζει πως εγείρονται διάφορα ερωτήματα σχετικά με τη δέσμευση των Περσών για το κοινό καλό, καθώς δεν είναι απολύτως σαφές αν η περσική ιδέα της «αγνής» δικαιοσύνης δεν είναι μια μερική και αδύναμη συμφιλίωση μεταξύ του κοινού καλού και των μεμονωμένων πολιτών. Βλ. Rasmussen J. Paul. Excellence Unleashed. Machiavelli s Critique of Xenophon and the moral foundation of Politics, (2009), σ.11. [12]

13 ποίον από τους δύο ανήκει ο χιτώνας 35. Ο Κύρος είναι πρόθυμος να ζητά συμβουλές από τον παππού του για θέματα δικαιοσύνης, αλλά οι μηδικές αρχές διαφέρουν αρκετά από τις περσικές αρχές της δικαιοσύνης. Στη Μηδία ο Αστυάγης είναι αυτός που ορίζει το δίκαιο, καθώς θεωρεί τον εαυτό του κύριο όσων ζουν στη Μηδία, ενώ στην Περσία «τὸ ἴσον ἔχειν δίκαιον νομίζεται» 36 και «τὸ μὲν νόμιμον δίκαιον εἶναι, τὸ δὲ ἄνομον βίαιον» 37. Ο Καμβύσης είναι ένας «συνταγματικός μονάρχης», όπως παρατηρεί η Gera 38, και εκτελεί όσα έχουν οριστεί από το κράτος με βάση το νόμο, ενώ ο Αστυάγης είναι ένας τύραννος που άρχει με βάση τη θέλησή του. Σε κανένα άλλο κεφάλαιο δεν εμφανίζεται η μητέρα του Κύρου, παρά μόνο στο κεφάλαιο αυτό που λειτουργεί ως ένα είδος «περσικής συνείδησης» υπενθυμίζοντας στον Κύρο τις ρίζες τους, ενώ ασκεί φοβερή κριτική στον πατέρα της 39. Από τις πρώτες της κιόλας λέξεις (1.3.2) παρατηρεί πως η μηδική πολυτέλεια δεν είναι καθόλου προτιμότερη από την περσική αυστηρότητα. Ο Κύρος αρχικά ενθουσιάζεται από την 35 Ο C. Nadon υποστηρίζει πως μπορούμε να καταλάβουμε τη βίαια αντίδραση του δασκάλου, καθώς έχουμε στο μυαλό μας πως η εκπαίδευση στην Περσία περιορίζεται αποκλειστικά στους πλουσίους. Εδώ ο Κύρος έκανε την αναδιανομή των παλτών με βάση τι ταιριάζει και όχι σε ποιον ανήκει. Σε μία βασιλευόμενη κοινωνία, όπως η Περσία, οι πολίτες της θα πρέπει να ασκούνται στην αρετή. Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζονται τα προαπαιτούμενα για την καλλιέργεια και την άσκησή τους σε αυτή. Η εκπαίδευση απαιτεί ένα ικανοποιητικό ποσοστό άνεσης και πλούτου. Γι αυτό θα μπορούσαμε να καταλάβουμε τη «νομιμότητα» της απόφασης του Κύρου. Όμως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αποβεί καταστρεπτικό για την κοινωνία. Η απόφαση θα πρέπει να λαμβάνεται πάντα με βάση τους νόμους, βλ. Christopher Nadon, (2001). Xenophon s Prince. Republic and Empire in the Cyropaedia. University of California Press. London, σ Πολλοί μελετητές διαπιστώνουν πως ο Ξενοφών δέχεται αβίαστα την ταύτιση του δίκαιου και του νόμιμου. Για το θέμα αυτό βλ. Gera, όπ.π. (1993), σ , Ferrari, Franco (1995). Ciropedia. Milan: Rizzoli, υποσ. 113, σ. 43, Sinclair, T.A. (1967). A History of Greek Political Thought. Cleveland: World, σ Βλ. Κύρου Παιδεία, Βλ. Κύρου Παιδεία, D.L. Gera, Xenophon s Cyropaedia: Style, Genre, and Literary Technique. Oxford: Clarendon Press, 1993, σ D.L. Gera, όπ.π. (1993), σ.76. [13]

14 εμφάνιση του παππού του 40 και τον αποκαλεί ωραιότερο (κάλλιστον 41 ) από όσους Μήδους έχει δει. Ο Αστυάγης από την πλευρά του, για να τον ευχαριστήσει, οργάνωσε ένα πολυτελές συμπόσιο και ο Κύρος απορεί με τόσες γεύσεις που είχε να επιλέξει και με εύλογη απορία απευθύνεται στον παππού του: «Ὦ πάππε, ὅσα πράγματα ἔχεις ἐν τῷ δείπνῳ, εἰ ἀνάγκη σοι ἐπὶ πάντα τὰ λεκάρια ταῦτα διατείνειν τὰς χεῖρας καὶ ἀπογεύεσθαι τούτων τῶν παντοδαπῶν βρωμάτων» 42. Η Μανδάνη παρεμβαίνει φοβούμενη μήπως εξαγριωθεί ο «τυραννικός» πατέρας της 43. Επιπροσθέτως η Μανδάνη επαινεί τον Καμβύση για τη χρηστή διοίκηση και έμμεσα αποδοκιμάζει τον πατέρα της χρησιμοποιώντας την έκφραση «τὸ τυραννικόν» για να χαρακτηρίσει τον Αστυάγη και την εξουσία του. Όλη αυτή η συζήτηση της Μανδάνης με τον Κύρο έχει καθαρά διδακτικό χαρακτήρα. Η Μανδάνη δεν ξαναπαρουσιάζεται στα επόμενα βιβλία της Κύρου Παιδείας, παρά μόνο όταν στο όγδοο βιβλίο πληροφορούμαστε το θάνατό της 44. Η Μανδάνη, λοιπόν, χρησιμοποιήθηκε από τον Ξενοφώντα για να διασαφηνίσει το είδος της παιδείας, που είχε λάβει ο Κύρος στην Περσία, όσον αφορά τους νόμους και τη δικαιοσύνη μιας παιδείας που συντέλεσε στην απόρριψη της μηδικής πολυτέλειας, η οποία φθείρει τη συνείδηση 40 Βλ. Κύρου Παιδεία, 1.3.3: «ὁ δὲ Κῦρος ἅτε παῖς ὤν καὶ φιλόκαλος καὶ φιλότιμος ἥδετο τῇ στολῇ καὶ ἱππεύειν μανθάνων ὑπερέχαιρεν». 41 Βλ. Για το επίθετο κάλλιστος σημειώνει ο Too πως εκτός από τον Αστυάγη χαρακτηρίζεται στο έργο με το ίδιο επίθετο η Πάνθεια και ο Σακάς. Δύο προσωπικότητες δευτερεύουσες από τον Αστυάγη, τον Μήδο τύραννο. Too, Yun Lee, Xenophon s Cyropaedia: Disfiguring the Pedagogical State. In Pedagogy and power: Rhetorics of Classical Learning, edited by Yun Lee Too and Niall Livingstone. Cambridge: Cambridge University Press, 1998, Επίσης, ο J.Tatum, όπ. π. (1989), σ.100, επισημαίνει πως ο Κύρος καταφέρνει με ιδιοφυή τρόπο να ξεφύγει την παγίδα-ερώτηση της μητέρας του (1.3.2: «πότερος καλλίων αὐτῷ δοκεῖ εἶναι, ὁ πατὴρ ἤ οὗτος»), καθώς αν απαντούσε με τους δικούς της όρους, ήταν δυνατόν να χαλάσει την πρώτη ευχάριστη συνάντηση που είχε με τον παππού του. Ο Κύρος κερδίζει τον έλεγχο με τη μετατόπιση από το συγκριτικό βαθμό (καλλίων) στον υπερθετικό βαθμό (κάλλιστος). Ο Κύρος μαθαίνει πως οι άνθρωποι μπορούν να πουν ένα πράγμα σε πρώτο επίπεδο και σε άλλο επίπεδο να έχει άλλη σημασία και άλλο σκοπό. 42 Βλ. Κύρου Παιδεία, D.L. Gera, όπ.π. (1993), σ Βλ. Κύρου Παιδεία, [14]

15 και ευτελίζει την προσωπικότητα. Το περσικό εκπαιδευτικό σύστημα κυρίως στόχευε στο κοινό καλό της Περσίας (1.2.2). Ομοίως και ο Κύρος διδάχτηκε αυτήν την βασική περσική αρχή, τη φροντίδα για το κοινό καλό, και την επέκτεινε διεθνώς πέρα από τα σύνορα της Περσίας στην προσπάθειά του να αναμορφώσει τον κόσμο και να δημιουργήσει μια αυτοκρατορία που θα προβλέπει τις ανάγκες των πολιτών της 45. Ένα άλλο οικογενειακό πρόσωπο είναι ο Αστυάγης, ο παππούς του Κύρου, ο οποίος εμφανίζεται κι αυτός μόνο στο πρώτο βιβλίο του έργου, αλλά διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο, καθώς μεταδίδει στον εγγονό του την αγάπη της ιππικής τέχνης και τις συνήθειες των Μήδων, τις οποίες αυτός αργότερα θα τις υιοθετήσει ως αρχηγός 46. Ο Κύρος χωρίς καμία δυσκολία κέρδισε τη συμπάθεια του παππού του, αφού τον αγκάλιασε: «εὐθὺς οἷα δὴ παῖς φύσει φιλόστοργος ὤν ἠσπάζετό τε αὐτὸν ὥσπερ ἄν εἴ τις πάλαι συντεθραμμένος καὶ πάλαι φιλῶν ἀσπάζοιτο». Και ο παππούς του στη συνέχεια θέλησε να τον περιποιηθεί στοργικά (1.3.2) και να του προσφέρει τις υπηρεσίες του προσεκτικά (1.3.12, 4.2). Γι αυτό το τραπέζι που του πρόσφερε περιείχε ένα πλήθος κρεάτων που ο Κύρος θέλησε να τα μοιράσει στους υπηρέτες του παππού του για τις υπηρεσίες που του πρόσφεραν και να τους ευχαριστήσει. Αυτή τη συμπεριφορά αποκλείεται να την διδάχθηκε στην Περσία αλλά φαίνεται ότι είναι επινόηση του Κύρου 47. Με αυτό τον τρόπο ο Κύρος τιμά όσους του πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους. Ωστόσο αρνείται να χαρίσει κρέατα στον οινοχόο του παππού του, τον Σακά, γιατί, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Κύρος: «πολλάκις γὰρ με πρὸς τὸν πάππον ἐπιθυμοῦντα προσδραμεῖν οὗτος ὁ μιαρώτατος ἀποκωλύει», (1.3.11). Ο Ξενοφών περιγράφει τη μεγάλη 45 Βλ. C.Whidden, (2007). The Account of Persia and Cyrus s Persian Education in Xenophon s Cyropaedia, Vol.69, σ Βλ. C.Whidden, όπ.π., (2007), σ Βλ. J.R. Reisert, Ambition and Corruption in Xenophon s Education of Cyrus, Polis 26 (2009), [15]

16 προθυμία του Κύρου να εξυπηρετήσει τον παππού του και τους φίλους του, και την ομιλητικότητα του Κύρου για να εστιάσει στη σημασία αφενός της παρεχόμενης εκπαίδευσης που έλαβε στην Περσία και αφετέρου στην εκ φύσεως φιλομάθεια που διέθετε 48. Η παραμονή του Κύρου κοντά στον παππού του είχε πολλά οφέλη, γιατί ο Κύρος απέκτησε πολλούς Μήδους φίλους οι οποίοι, κάθε φορά που οι γονείς των νεαρών φίλων του Κύρου χρειάζονταν κάτι, έβαζαν τον Κύρο να μεσολαβήσει, για να το αποκτήσουν. Ο Ξενοφών με δύο επεισόδια στη Μηδία αποκαλύπτει τον χαρακτήρα του Κύρου, αλλά και την αγάπη του Κύρου για τη νίκη και τα ξεχωριστά χαρακτηριστικά του, ώστε να εκμεταλλεύεται τις επιθυμίες των ακολούθων για τιμή και ανταμοιβή. Χαρακτηριστικά το πρώτο επεισόδιο που λαμβάνει χώρα στη Μηδία είναι η πρώτη περιπέτεια του στο κυνήγι 49. Ο Αστυάγης, αφού υποσχέθηκε στο μικρό Κύρο ότι θα χρησιμοποιεί τα άλογά του (1.3.14) και για εξάσκηση μέσα στο βασιλικό κήπο θα χρησιμοποιεί όλα τα ζώα που βρίσκονται εκεί, τον έπεισε να παραμείνει μαζί του. Ο Κύρος ζήτησε εν συνεχεία από τον παππού του να του δώσει την ευκαιρία να επιδοθεί σε κυνήγια έξω από το βασιλικό κήπο εκεί ο Κύρος δεν μπορούσε να ελέγξει την επιθυμία του για το κυνήγι των ζώων, με αποτέλεσμα να θανατώσει ένα ελάφι το οποίο έθεσε σε κίνδυνο την ίδια του τη ζωή. Στη συνέχεια, σκοτώνει ένα αγριογούρουνο που καταφθάνει και αυτό απειλητικό. Αυτή ήταν η θηρευτική δραστηριότητα του Κύρου. Το δεύτερο επεισόδιο σχετίζεται με τη συμμετοχή του σε πολεμικές δραστηριότητες (1.4.21). Ο 48 Η B.Due, όπ. π, (1989), σ.149, σημειώνει πως ο Ξενοφών δίνει ιδιαίτερη σημασία στα επίκτητα χαρακτηριστικά, χωρίς ωστόσο να αγνοεί τα φυσικά χαρίσματα, (γενεά, φύσις και παιδεία, Κύρου Παιδεία 1.1.6). 49 Ο Τοο, όπ.π. (1998, σ. 292) παρατηρεί πως το κυνήγι έχει παιδαγωγικό ρόλο, καθώς προσφέρει στον επερχόμενο βασιλιά την ευκαιρία να εξασκηθεί και να αποκτήσει πρακτική εμπειρία για τον πόλεμο. [16]

17 ίδιος ορίζει το σχέδιο 50 για να επιτεθούν οι Μήδοι στο γιο του βασιλιά των Ασσυρίων που βγήκε για κυνήγι στην περιοχή των Μήδων. Αυτό το επεισόδιο του δίνει το έναυσμα για την ανάδειξη των πολεμικών ικανοτήτων του. Ο Ξενοφών εστιάζει στην παιδική ηλικία του Κύρου, κάτι που δεν ήταν σύνηθες στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία 51, αν εξαιρέσουμε την αναφορά του Ομήρου με την περίφημη περιγραφή του μικρού Αστυάνακτα στην Ζ ραψωδία της Ιλιάδας 52. Σε αυτή την ενότητα της παραμονής του Κύρου απεικονίζεται ως στοργικός, αγνός, ειλικρινής και ομιλητικός. Επίσης, ο Κύρος ξεχωρίζει για τη φιλανθρωπία του και αυτό φαίνεται από τις σχέσεις που ανέπτυξε με τον παππού του και με τους συμπαίκτες του στη Μηδία. 53 Ο Κύρος δείχνει την αμέριστη αγάπη στον παππού του και τον θαυμασμό του προς αυτόν ήδη από την πρώτη συνάντησή τους. Τότε ο Ξενοφών προσάπτει στον Κύρο το χαρακτηριστικό του πολυλογωτέρου, όχι του θρασύ, και τον παρουσιάζει αγνό και στοργικό: «ἀλλ ὥσπερ γὰρ ἐν σώματι, ὅσοι νέοι ὄντες μέγεθος ἔλαβον, ὅμως ἐμφαίνεται τὸ νεαρὸν αὐτοῖς, ὅ κατηγορεῖ τὴν ὀλιγοετίαν, οὕτω καὶ Κύρου ἐκ τῆς πολυλογίας οὐ θράσος διεφαίνετο, ἀλλ ἁπλότης καὶ φιλοστοργία, ὥστ ἐπεθύμει ἄν τις ἔτι πλείω αὐτοῦ ἀκούειν ἤ σιωπῶντι παρεῖναι» (1.4.3). Καθώς ο Κύρος ωριμάζει γίνεται ολιγομίλητος και αναπτύσσει το αίσθημα της αἰδοῦς (1.4.4). 54 Επίσης, η μηδική πολυτέλεια επηρεάζει βαθύτατα την προσωπικότητα του Κύρου κι αυτό 50 Η Gera όπ.π. (1993, σ. 282) σχολιάζει πως γενικά ο Κύρος καταστρώνει ένα σχέδιο και οι συστράτηγοί του τον βοηθούν στην πραγμάτωση αυτού. Συχνά ο Κύρος απορρίπτει τους συμβούλους και η «σωστή» άποψη διατυπώνεται από αυτόν. Όλοι οι υπόλοιποι δηλώνουν την προθυμία να υπακούσουν στις εντολές του αρχηγού τους. Βλ. Κύρου Παιδεία , , , Βλ. B. Due, όπ.π. (1989), Βλ. ραψ. Ζ στ.390κ.ε. 53 Βλ. Κύρου Παιδεία 1.4.1: «ὁ δὲ Κῦρος, ὅ τι δέοιντο αὐτοῦ οἱ παῖδες, διὰ τὴν φιλανθρωπάν καὶ φιλοτιμίαν περὶ παντὸς ἐποιεῖτο διαπράττεσθαι». 54 Για τις ηλιακές μεταβολές βλ. Due, όπ.π. (1989), σ [17]

18 φαίνεται στο τελευταίο βιβλίο της Κύρου Παιδείας. Ο Κύρος πίστευε πως θα πρέπει να διαφέρουν όσοι εξουσιάζουν από όσους εξουσιάζονται, δηλαδή να είναι καλύτεροι αλλά και να γοητεύουν 55. Για να το επιτύχει αυτό σχεδιάζει υποδήματα που θα τους δείχνουν ψηλότερους από ότι είναι πραγματικά και καθιερώνει τη βαφή των ματιών τους, για να φαίνονται πιο επιβλητικοί και πιο γοητευτικοί 56. Παρατηρούμε, λοιπόν, πως μετά τη νίκη του Κύρου στη Βαβυλώνα επιλέγει αυτός να αλλάξει το ντύσιμο και να ακολουθήσει τις συνήθειες του παππού του 57. Θεωρεί πως η ομορφιά θα συμβάλλει στην απόκρυψη των ελαττωμάτων του και θα επιβληθεί ευκολότερα στους άλλους. Επομένως, ο Κύρος επηρεάστηκε βαθύτατα από τον τρόπο ζωής του παππού του. Ένας άλλος σημαντικός χαρακτήρας της οικογένειας του Κύρου είναι ο πατέρας του, ο Καμβύσης, ο οποίος εμφανίζεται σε αρκετά βιβλία του έργου 58. Ξεκινώντας από την πρώτη συνομιλία μεταξύ πατέρα και γιου ο Καμβύσης συμβουλεύει τον Κύρο πριν από την πρώτη του στρατιωτική εμπειρία κατά των Ασσυρίων ( ) 59. Ο Κύρος τότε ήταν νέος και άπειρος και χρειαζόταν συμβουλές από έναν άνδρα μεγαλύτερο και πεπειραμένο. Ο διάλογος παρατηρούμε πως ανοίγει και κλείνει με τα θρησκευτικά ζητήματα ( , 44-66). Το θέμα της πίστης ενισχύεται με τους ευνοϊκούς οιωνούς που στάλθηκαν από τους θεούς προς τον Κύρο: «ἐγένοντο, 55 Ο Y.L.Too, (1998, 295) παρατηρεί πως ο ρηματικός τύπος καταγοητεύω καταδεικνύει την επιρροή από το στερεότυπο της κλασικής ρητορικής που είχε ως στόχο να γοητεύσει και να παρασύρει το κοινό του. Επίσης, συμπληρώνει (σ.297) πως ο Κύρος δημιουργεί ένα «πάνοπλο» σύστημα, το οποίο βασίζεται στην εποπτεία παρά στην άμεση βία ή δύναμη. 56 Βλ. Κύρου Παιδεία, Βλ. Κύρου Παιδεία, 1.3.2, Παραθέτω τα βιβλία 1, 4, Η Gera (όπ. π. (1993), 50) σχολιάζοντας το χωρίο αυτό, επισημαίνει πως οι διδακτικές μέθοδοι του Καμβύση είναι πολύ όμοιες με τις μεθόδους που χρησιμοποίησε ο Σωκράτης στα Απομνημονεύματα. [18]

19 λέγονται, ἀστραπαὶ καὶ βρονταὶ αὺτῷ αἴσιοι γενέσθαι» 60 και στο τέλος ένας αετός πέταξε κατά τη διάβαση των συνόρων της Περσίας για να φτάσουν στη Μηδία 61. Ο Καμβύσης ξεκινάει το λόγο του υπενθυμίζοντας στο γιό του πως του δίδαξε να ερμηνεύει τα θεϊκά σημάδια για να μην εξαρτάται από τους μάντεις («μὴ ἐπὶ μάντεσιν εἴης») 62. Είναι επίσης πιθανόν ο Ξενοφών να υπαινίσσεται εδώ την ατιμία των προφητών και να είναι μια νύξη του συγγραφέα για την προσωπική του εμπειρία με τον αναξιόπιστο προφήτη Σιληνό 63. Επίσης, ο Καμβύσης (8.5.22) επισημαίνει στον Κύρο ως διάδοχό του στο θρόνο πως πρέπει να είναι γνώστης των σημαδιών που στέλνονται από τους θεούς και να προσφέρει θυσίες σε αυτούς. Εδώ η Gera εντοπίζει σπαρτιατική επιρροή, καθώς και στην Σπάρτη ο βασιλιάς ήταν επικεφαλής για όλες τις θυσίες κατά την διάρκεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων. 64 Κλείνοντας τις προτροπέςσυμβουλές ο Καμβύσης τονίζει στον Κύρο «τὰ μέγιστα παρὰ γὰρ ἱερὰ καὶ οἰωνοὺς μήτε σαυτῷ μηδέποτε μήτε στρατιᾷ κινδυνεύσῃς, κατανοῶν ὡς ἄνθρωποι μὲν αἱροῦνται πράξεις εἰκάζοντες, εἰδότες δὲ οὐδὲν ἀπό ποίας ἔσται αὐτοῖς τὰ ἀγαθά» (1.6.44). Και συνεχίζει (1.6.46) «Θεοί δὲ, ὦ παῖ, αἰεὶ ὄντες πάντα ἴσασι τὰ τε γεγενημένα καὶ τὰ ὄντα καὶ ὅ τι ἐξ ἑκάστου αὐτῶν ἀποβήσεται, καὶ τῶν συμβουλευομένων ἀνθρώπων οἷς ἄν ἵλεῳ ὦσι, προσημαίνουσιν ἅ τε χρὴ ποιεῖν καὶ ἅ οὐ χρή». Παρατηρούμε πως ο Ξενοφώντας πιστεύει πως οι θεοί επιλεκτικά στέλνουν τους οιωνούς τους και μέσα από τον Καμβύση του δίνεται η δυνατότητα να εκφράζει τις πεποιθήσεις του σε θέματα θεολογικής φύσεως. Ο Κύρος ακολουθεί ρητά όλες τις συμβουλές του πατέρα του στα θρησκευτικά ζητήματα, καθώς τακτικά προσφέρει θυσίες στους θεούς 60 Βλ. Κύρου Παιδεία Βλ. Κύρου Παιδεία Βλ. Κύρου Παιδεία Την άποψη αυτή την υποστήριξε η Gera, όπ.π. (1993), Βλ. Gera, όπ.π. (1993), 55, υποσημ. 112 [19]

20 πριν από κάποια σημαντική στρατιωτική επιχείρηση και μοιράζει τα λάφυρα της νίκης 65. Το άλλο θέμα που αναπτύσσεται από τον Καμβύση είναι μαθήματα για την τέχνη της στρατιωτικής διοίκησης, ένα ζήτημα αρκετά απαιτητικό 66, όπως ο Ξενοφών ανέφερε στην εισαγωγή του (1.1.1). Τον διδάσκει πως να διοικήσει το ανθρώπινο γένος και να καταστεί ιδεατός ηγέτης. Όλη την εισαγωγή του έργου την διατρέχει το θέμα της υπακοής και της φυσικής διάπλασης των στρατιωτών 67. Ο Καμβύσης υπογραμμίζει την εθελούσια υπακοή, καθώς η υποχρεωτική υπακοή δεν είναι αρκετή αν ο αρχηγός εμφανίζεται πιο σοφός από το στράτευμα, τότε συνειδητά οι στρατιώτες του θα θελήσουν να τον ακολουθήσουν. Επιπλέον, ο αρχηγός οφείλει να είναι ευεργέτης τους, με σκοπό να κερδίσει την αγάπη τους. Και θεωρεί πως ο καλός στρατηγός είναι αυτός που λαμβάνει πρόνοια και διακρίνεται για την αγάπη και την εργατικότητά του. Για να αποδείξει πόσο σημαντικό είναι να φροντίζει ο Κύρος το στρατό του, του φέρνει ένα παράδειγμα (1.6.9). Επιπλέον η σίτιση του στρατού είναι ένας από τους σημαντικούς παράγοντες για την επιτυχή έκβαση της αποστολής. Έπειτα δίνει μία σειρά από πρακτικές συμβουλές για τη χρηστή στρατιωτική διοίκηση και μάλιστα όλες αυτές οι συμβουλές δίνονται με τη μορφή των ερωτοαπoκρίσεων οι οποίες μας παραπέμπουν στον σωκρατικό ἔλεγχο 68, καθώς με ερωτήσεις που μοιάζουν απλοϊκές, οδηγεί τον Κύρο να καταλάβει πως δεν ήταν ικανός να διοικήσει μόνο με τα έμφυτα χαρίσματα που διέθετε, και να φτάσει σε ἀπορίαν, δηλαδή αμηχανία. Έτσι ο Καμβύσης είναι έτοιμος να του παρουσιάσει τις διδακτικές του μεθόδους αφορμώμενος από το περιστατικό με έναν δάσκαλο που είχε προσλάβει 65 Για χωρία βλ. Gera, όπ.π. (1993), σελ. 58, υποσημ Κύρου Παιδεία, 1.6.8: ὑπερμέγεθος εἶναι ἔργον τὸ καλῶς ἄρχειν 67 Βλ. Gera, όπ.π. (1993), Βλ. Gera, όπ.π. (1993), 60. [20]

21 για να διδάξει στο μικρό Κύρο τη στρατηγική, και όταν ήρθε η ώρα να τον πληρώσει, κατάλαβε πως δεν είχε καταφέρει να διδάξει στο γιό του την τέχνη αυτή 69. Έπειτα ο Καμβύσης θεωρεί απαραίτητο ο αρχηγός να φροντίζει αν έχουν λάβει τα απαραίτητα εφόδια οι στρατιώτες 70, να μεριμνά για την υγεία τους, τη σωματική τους δύναμη μέσα από τις πολεμικές τέχνες και να τους εκπαιδεύσει με τέτοιο τρόπο ώστε ο αρχηγός να τους εμπνέει προθυμία για μάχη αλλά και πειθαρχία στις εντολές του. Ξεκινά με την υγεία και την ευημερία του στρατού. Ο Κύρος αναφέρει στον πατέρα του πως διόρισε «πάνυ ἱκανοὺς τὴν ἰατρικὴν τέχνην» 71, για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στο στράτευμά του, και ο Καμβύσης επισημαίνει πως αυτό που προέχει είναι η υγιεινή του στρατοπέδου, για να μην αρρωσταίνουν οι στρατιώτες. Δηλαδή να επιλέγει να στρατοπεδεύει σε περιοχές υγιεινές και όχι νοσηρές, και κριτήριο για την επιλογή θα αποτελούν τα σώματα και τα χρώματα των κατοίκων 72. Έπειτα για να διατηρούνται οι πολεμιστές σε καλή φυσική κατάσταση θα πρέπει να τους επιβραβεύει και να τους ενθαρρύνει με επαίνους, ενώ είναι απαραίτητο να εμφυσά στους στρατιώτες προσδοκίες 73. Ωστόσο παρατηρεί πως είναι αρκετά δύσκολο να τους επιβάλλει ένας νεότερος άνδρας υπακοή, γι αυτό ο 69 Το παράδειγμα αυτό με την αμειβόμενη παρεχόμενη εκπαίδευση μας παραπέμπει στον πλατωνικό διάλογο Ευθύδημο (271d, 273c) όπου ο Σωκράτης ελέγχει τα σοφιστικά τεχνάσματα των αντιπάλων του, του Ευθύδημου και του Διονυσόδωρου, οι οποίοι ξεκίνησαν την σταδιοδρομία τους με το να δίνουν συμβουλές στους νέους και εν συνεχεία δίδασκαν με αμοιβή. Η υπόθεση και των δύο ιστοριών, του Καμβύση και του Σωκράτη, φαίνεται να αφορά περισσότερο αθηναϊκές παρά σπαρτιατικές επιρροές, διότι μέσα στην Κύρου Παιδεία, καθώς αναφέρεται το περσικό εκπαιδευτικό σύστημα δε γίνεται λόγος για αμειβόμενη παρεχόμενη εκπαίδευση. Γι αυτό κι η Gera θεωρεί πως η σκηνή αυτή είναι σκηνοθετημένη από τον Ξενοφώντα. Βλ. Gera, όπ.π. (1993), Βλ. Κύρου Παιδεία, : «ἄν ἔχωσι τὰ δέοντα οἱ στρατιῶται ὑπηρετήσουσί σοι» 71 Βλ. Κύρου Παιδεία, Κατά την Gera η αναφορά του Κύρου «περὶ τῶν νοσηρῶν χωρίων καὶ περί τῶν ὑγιεινῶν» φαίνεται να είναι επιρροή από την πραγματεία του Ιπποκράτη. Βλ. Gera, όπ.π. (1993), Βλ. Κύρου Παιδεία, «προθυμίαν ἐμβαλεῖν στρατιώταις», (1.6.19). [21]

22 Καμβύσης μελετά ένα σύστημα ανταμοιβής 74 και τιμωρίας ως τον καλύτερο τρόπο πειθαρχίας, όχι αναγκαστικής, αλλά εθελούσιας 75, το στράτευμα θα υπακούει, όταν είναι σίγουρο πως ο αρχηγός ενεργεί για το συμφέρον του, ανάλογα και ο ασθενής ακούει με προσοχή τον ιατρό του και το πλήρωμα του πλοίου αντίστοιχα τον καπετάνιο του (1.6.21) 76. Στη συνέχεια, ο Κύρος αναρωτιέται ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποκτήσει καλή φήμη και πώς να είναι πιο συνετός από τους στρατιώτες του 77. Φυσικά ο Καμβύσης του απάντησε πως ο καλύτερος τρόπος είναι να είναι πράγματι συνετός και κατ επέκταση σοφός. Ο Πέρσης βασιλιάς για ακόμη μια φορά επιστρατεύεται ένα πλήθος παραδειγμάτων για να διασαφηνίσει τη θέση του 78. Έτσι του εξηγεί ότι, αν θέλει να φαίνεται καλός γεωργός ή ιππέας ή γιατρός ή αυλητής, ενώ δεν είναι, θα χρησιμοποιήσει πολλές ραδιουργίες αλλά στο τέλος θα αποκαλυφθεί και θα φανεί ἀλαζών. Επομένως για να θεωρείται, κατά τον Καμβύση, κάποιος συνετός θα πρέπει να μάθει όσο γίνεται περισσότερα ενώ τα απρόβλεπτα, θα τα μάθει από τους θεούς. Ωστόσο για να είναι καλός αρχηγός οφείλει να εξασκείται στην απάτη μόνο με τους εχθρούς και όχι με τους φίλους η εξαπάτηση λειτουργεί ως μια διχοτόμηση ανάμεσα στο είναι και στο φαίνεσθαι 79. Η επόμενη συμβουλή αφορά τις φυσικές αντοχές και την καρτερικότητα που θα πρέπει να δείχνει ο στρατηγός απέναντι στις έντονες καιρικές συνθήκες. 74 Ο Reisert, όπ.π (2011), σ. 308, αναφέρει και τις αρνητικές επιπτώσεις αυτού του συστήματος ανταμοιβής, καθώς υπονομεύει τον χαρακτήρα, μιας και τον συνηθίζει να τον επαινεί με υλικά αγαθά. 75 Βλ. Κύρου Παιδεία, «τὸ ἑκόντας πείθεσθαι», Κατά την Gera όπ.π. (1993), 66, αυτή η αναλογία με τις οδηγίες του γιατρού και του καπετάνιου είναι ένας υπαινιγμός του Ξενοφώντα για τον Σωκράτη. Για την ανάλυση του θέματος αυτού, βλ. σελ Κύρου Παιδεία Μία σωκρατική μέθοδος, όπως την ονομάζει ο Αριστοτέλης ἐπακτικοί λόγοι, δηλαδή επιστρατεύεται παραδείγματα ειλημμένα από την καθημερινότητα με σκοπό την εξαγωγή καθολικών ορισμών. 79 Βλ. Yun Lee Too, όπ.π (1998), σ.293. [22]

23 Τέλος, ο Καμβύσης θεωρεί χρήσιμο να αναφέρει άλλα τέσσερα πεδία που χρειάζονται προσοχή, για να αντιμετωπίζει τους εχθρούς και συνολικά να διδαχθεί την τέχνη του πολέμου. Αρχικά πρέπει να είναι ἐπίβουλος, να κρύβει την σκέψη του, και δολερός, και απατεώνας, και κλέπτης και άρπαγας (1.6.26). Στο άκουσμα αυτών των λόγων ο Κύρος ξαφνιάστηκε και χρησιμοποίησε την έκφραση «ὦ Ἡράκλεις» οἷον σὺ λέγεις, ὦ πάτερ, δεῖν ἄνδρα με γενέσθαι;» 80. Ο Καμβύσης του απαντά πως για να το πετύχει αυτό πρέπει να είναι πολύ δίκαιος και πάντα νόμιμος. Ο Κύρος συνεχίζει να είναι προβληματισμένος, γιατί, όταν ήταν παιδιά, τους δίδασκαν τα αντίθετα. Ο Καμβύσης του επισημαίνει, όσον αφορά τους φίλους και τους εχθρούς, ότι θα πρέπει να τηρεί τους κανόνες με τους φίλους και να βλάπτει κρυφά τους εχθρούς. Γι αυτό διδάσκουν το κυνήγι των ζώων, για να μπορούν να αντιμετωπίσουν τους εχθρούς. Δηλαδή τους διδάσκουν τις απαραίτητες δεξιότητες του πολέμου, όσο είναι παιδιά, κι αυτό λειτουργεί ως ένα είδος «παραπλάνησης» 81. Ο Κύρος εκφράζει την απορία του, γιατί αυτή η διάκριση ανάμεσα στους φίλους και τους εχθρούς δε γίνεται από την αρχή της εκπαίδευσής τους (1.6.30). Έτσι, ο Καμβύσης αναγκάζεται να αφηγηθεί μια ιστορία για ένα πρώην δάσκαλο ( ). Κάνοντας μία αναδρομή αναφέρει πως υπήρχε παλιά δάσκαλος στην Περσία που δίδασκε στους νέους τὴν δικαιοσύνην (1.6.31), δηλαδή να μην εξαπατούν, να μην ψεύδονται, να μην συκοφαντούν και πώς οφείλουν να συμπεριφερθούν στους φίλους και πώς στους εχθρούς. Ο Ξενοφών εδώ προσπαθεί με Έλληνες δασκάλους να εξηγήσει το θέμα της δικαιοσύνης. 82 Στη συνέχεια, παρέχει στο γιο του μερικές συμβουλές 80 Βλ. Κύρου Παιδεία, Nadon C., From Republic to Empire: political Revolution and the Common Good in Xenophon s Education of Cyrus, 90, 1996, σ Το θέμα της δικαιοσύνης εμφανίζεται και στον Γοργία του Πλάτωνα (456d- e), στον Ευθύδημο (277d), στην Πολιτεία (331c). Για περισσότερες αναφορές βλ. Gera, όπ.π. (1993), και Tuplin Chr.Persian Responses. Political and Cultural Interaction with (in) the Achaemenid Empire. Classical Press of Wales 2007, σ.28. [23]

24 για το πώς θα κερδίζει τον εχθρό που υπερέχει. Πρέπει, λοιπόν, να μην χρησιμοποιεί τις ίδιες τεχνικές, αλλά να εφευρίσκει νέους τρόπους 83. Ο Καμβύσης αναφέρεται πάλι στο τέταρτο βιβλίο 84. Ο Κύρος, ενώ έχει τελειώσει επιτυχώς την πρώτη του μάχη, στέλνει τους ομότιμούς του για ενισχύσεις στην Περσία. Στο λόγο του ο Κύρος προς τους ομότιμούς τους παρακινεί να συμβουλευτούν τον Καμβύση για κάθε τι που αφορά τους θεούς. Και στο όγδοο βιβλίο όταν ο Κυαξάρης προσφέρει τη θυγατέρα του ως νύφη, και ουσιαστικά το βασίλειό του, ο Κύρος εκτιμά την πρόταση του Κυαξάρη, αλλά επιφυλάσσεται, και επιθυμεί να εξασφαλίσει τη συγκατάθεση των γονέων του. Αργότερα μετά την κατάκτηση της Βαβυλώνας, ο Καμβύσης εκφωνεί ένα λόγο (8.5.22) στην ομήγυρη των Περσών επισήμων χαρίζοντας στον Κύρο τη διαδοχή του θρόνου έτσι μετά το γάμο του ηγείται του περσο-μηδικού κράτους που έχει με προσαρτήσει κάποιες ασσυριακές περιοχές. Τέλος, από τη μελέτη του διαλόγου του Καμβύση με τον Κύρο παρατηρούμε τα εξής: Πρώτον ο διάλογος διαγράφει έναν πλήρη κύκλο και από πλευράς περιεχομένου, αλλά και από πλευράς δομής αρχίζει και κλείνει με θρησκευτικά ζητήματα με τη σημασία της ευσέβειας, την προσφορά θυσιών και την ερμηνεία των οιωνών ( , ). Το μέρος αυτού του λόγου είναι πολύ χρήσιμο, καθώς ο Καμβύσης μας μεταφέρει ένα πλήθος γνώσεων πάνω σε ζητήματα στρατιωτικής φύσεως 85. Σε όλον αυτόν τον διάλογο γνωρίσαμε ποια καθήκοντα πρέπει 83 Βλ. Κύρου Παιδεία ( ) 84 Βλ. Κύρου Παιδεία, : «καὶ νομίμως ποιοίην ἄν τὰ μὲν πρὸς τοὺς θεοὺς τὸν πατέρα ἐρώτα, τὰ δὲ πρὸς τὸ κοινόν τὰς ἀρχάς». 85 Η Due αναφέρει την άποψη της H.B.Breitenbach, η οποία θεωρεί το μέρος της συζήτησης του Καμβύση με τον Κύρο «στρατιωτικό εγχειρίδιο». Ωστόσο η ίδια συμπληρώνει και το ηθικό μέρος της συζήτησης. Η συζήτηση αναφέρεται σε θρησκευτικά ζητήματα αλλά και σε ηθικά που οφείλει να έχει ο ιδεατός αρχηγός αναπτύξει, όπως τις στρατιωτικές του ικανότητες. Επίσης, να ασχολείται με τη διαχείριση και τις πολιτικές φιλοδοξίες. Και παρατηρεί πως η συζήτηση αυτή πραγματικά προοικονομεί όλα τα γεγονότα που θα ακολουθήσουν. Due, όπ.π. (1989), 72. [24]

25 να έχει ο αρχηγός και με ποιον τρόπο θα κερδίσει την αφοσίωση των ανδρών του 86. Εκεί ο Καμβύσης υπογραμμίζει ως σημαντικές αρετές την εγκράτεια και τη φιλοτιμία του αρχηγού. Μέσα από τον μακροσκελή του διάλογο με το γιό του αναδεικνύεται σοφός και ευσυνείδητος πατέρας, έμπειρος από τις δοκιμασίες της ζωής, που έρχεται σε αντίθεση με τον νεαρό Κύρο, που είναι ευδιάθετος, ανυπόμονος αλλά δίχως εμπειρίες. Ο Ξενοφών δίνει έμφαση στον ασκητικό τρόπο ζωής του αρχηγού και στην καλή σωματική του διάπλαση, χαρακτηριστικά που μας παραπέμπουν στον σπαρτιατικό τρόπο ζωής. 87 Η συζήτηση αυτή διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις του Κύρου στην μετέπειτα στρατιωτική του πορεία. Δεύτερον, ο Καμβύσης δίνει έμφαση σε δύο ηγετικά προσόντα που πρέπει να κοσμούν τον ιδεατό αρχηγό, την πρόνοια και την φιλοτιμία. Στην αρχή και στο τέλος του λόγου του ασχολείται με πρακτικά περισσότερο ζητήματα και τη μέση με ηθικά θέματα. Αρχικά, αναφέρεται σε θέματα εφοδιασμού του στρατού και μετά σε θέματα υγείας και φυσικής αγωγής. Στη μέση του λόγου αναφέρει πως θα εμπνεύσει ζήλο και προθυμία στο στράτευμα 88 και πως θα εξασφαλίσει την αφοσίωση και την υπακοή του 89. Στο τέλος επιστρέφει σε πιο πρακτικά ζητήματα και τακτικές, τα μηχανήματα 90. Επίσης, ο Καμβύσης εμφανίζεται στο πρώτο βιβλίο, πριν την πρώτη του εκστρατεία, στο τέταρτο, εφόσον έχει λήξει η εκστρατεία και στο 86 Βλ. Κύρου Παιδεία: «Λέγεις σὺ, ὦ πάτερ, ὡς καὶ καρτερώτερον δεῖ πρὸς πάντα τὸν ἄρχοντα τῶν ἀρχομένων εἶναι» και ο Καμβύσης συμφωνεί: «θάρρει μέντοι τοῦτο, ὦ παῖ εὖ γὰρ ἴσθι ὅτι τῶν ὁμοίων σωμάτων οἱ αὐτοὶ πόνοι οὐχ ὁμοίως ἅπτονται ἄρχοντός τε ἀνδρὸς καὶ ἰδιώτου, ἀλλ ἐπικουφίζει τι ἡ τιμὴ τοὺς πόνους τῷ ἄρχοντι καὶ αὐτὸ τὸ εἰδέναι ὅτι οὐ λανθάνει ὅ τι ἄν ποιῇ», (1.6.25). 87 B. Due, όπ.π (1989), Βλ. Κύρου Παιδεία, Βλ. Κύρου Παιδεία, Βλ. Κύρου Παιδεία, [25]

26 τελευταίο βιβλίο. Η επιστροφή του Καμβύση στο τελευταίο βιβλίο εξυπηρετεί περισσότερο ένα συμβολικό σκοπό παρά ένα πρακτικό. Ο J. Tatum 91 παρατηρεί πως είναι αξιοσημείωτη η επιστροφή του Καμβύση, καθώς αφηγηματικά μας βοηθάει να εξηγήσουμε το ρόλο που διαδραματίζει στην υπόθεση ο Καμβύσης. Για να εξηγήσει αυτή τη θέση συνδέει ετυμολογικά τη λέξη παιδί 92 με τη λέξη παιδεία ο Κύρος, ως παιδί συνεχίζει να υπόκεινται στην παιδεία του πατέρα του. Η εκπαίδευση του Κύρου και η ταυτότητά του ως ατόμου εξαρτάται από αυτό το δεσμό. Όταν ο Καμβύσης, λοιπόν, επιστρέφει στην αφήγηση, εμείς αντιλαμβανόμαστε πως αυτός ο δεσμός είναι τόσο ισχυρός όσο ποτέ άλλοτε. Θα μπορούσαμε να συγκρίνουμε τον διάλογο του Καμβύση με τον Κύρο και του Κύρου με τα παιδιά του. Από την σύγκριση αυτή προβαίνουμε στις εξής παρατηρήσεις: ο Καμβύσης μίλησε ελεύθερα σε προσωπικό επίπεδο στο γιο του, μεταλαμπαδεύοντας του γνώσεις ικανές να αντιμετωπίσει τις δυσχέρειες της διαχείρισης της εξουσίας. Από την άλλη, ο Κύρος λίγο πριν πεθάνει εκφώνησε έναν λόγο δημόσια απευθυνόμενος στα παιδιά του 93. Ο J.R. Reisert 94 αυτή τη διαφορά (του προσωπικού λόγου του Καμβύση και του δημόσιου λόγου του Κύρου) την συνδέει με τη διαδοχή του θρόνου ο Καμβύσης ήταν νόμιμος άρχοντας της Περσικής βασιλείας και δε φοβόταν το γιό του, μήπως σφετεριστεί την εξουσία του, για αυτό και του μίλησε σε προσωπικό επίπεδο, ενώ ο Κύρος, που δεν είχε ποτέ την ίδια ελευθερία, φοβόταν μήπως τον εκτοπίσουν οι 91 Βλ. J. Tatum, όπ.π. (1989), Βλ. Κύρου Παιδεία, : «ὦ Κῦρε, παῖς ἐμὸς εἶ». 93 O J.R.Reisert όπ,π. (2011, σελ. 309) αποκαλεί το λόγο αυτό «προπαγάνδα» και μάλιστα ανεπιτυχή. 94 J.R.Reisert όπ,π. (2011, σελ. 309). [26]

27 γιοί του για να ανέβουν στο θρόνο, όπως έκανε και ο ίδιος, για αυτό και μίλησε δημόσια 95. Άλλο σημαντικό μέλος της οικογένειας είναι ο θείος του Κύρου, ο Κυαξάρης. Ο Κυαξάρης εμφανίζεται σε αρκετά σημεία στο έργο, και η Due 96 θεωρεί πως είναι κατασκεύασμα του Ξενοφώντα, για να υπάρχει ο αντίλογος στον Κύρο, καθώς είναι το μόνο μέλος που δεν είναι ιστορικός χαρακτήρας. Ο Ηρόδοτος (1.107) αναφέρει πως έχει ένα γιο ο Αστυάγης, αλλά έχει πάρει το όνομα του πατέρα του. Εδώ το πρόσωπο αυτό βοηθά να αναπτυχθεί σταδιακά η φιλονικία ανάμεσα στους δύο ανόμοιους χαρακτήρες 97. Ο Κυαξάρης παρουσιάζεται αρχικά από το συγγραφέα χωρίς όνομα, απλά με το χαρακτηρισμό αδερφός της Μανδάνης. Ονομαστικά παρουσιάζεται, όταν ο Ξενοφώντας αναφέρει την πρώτη εμπειρία του Κύρου στο κυνήγι 98. Σε αυτό το απόσπασμα αναφέρεται τρεις φορές ως «θεῖος» 99 και παρακολουθεί τη θηρευτική δραστηριότητα του Κύρου. Ωστόσο, ενώ τον αποδοκίμασε για το παράτολμο κυνήγι του, θαύμασε τις ικανότητές του και στο τέλος με ειρωνικό τρόπο απευθύνθηκε σε αυτόν λέγοντας «Ποίει ὅπως βούλει σὺ γὰρ νῦν γε ἡμῶν ἔοικας βασιλεὺς εἶναι» 100. Στη συνέχεια ο Κύρος συλλαμβάνει ένα έξυπνο σχέδιο, κάτω από την πίεση του στρατού των Ασσυρίων που εισέβαλλαν στη χώρα των Μήδων και την λεηλατούσαν. Και ο Κυαξάρης ακολούθησε τον Κύρο στην 95 Την ίδια άποψη αναφέρει κι η Gera, όπ.π. (1993), Due, όπ.π. (1989), Due, όπ.π. (1989), Η Due (όπ. π., 1989, 56) θεωρεί πως ο λόγος για την καθυστέρηση της ονομαστικής παρουσίασης του Κυαξάρη είναι πως στο πρώτο μέρος ο συγγραφέας τον παρουσιάζει ατομικά, ως πρόσωπο πολύ διαφορετικό από τον Κύρο και, πιθανόν εκεί να οφείλεται η μικρή ζήλεια. 99 Βλ. Κύρου Παιδεία Βλ. Κύρου Παιδεία [27]

28 απόφασή του («μέντοι ἐφείπετο, καὶ οἱ ἄλλοι δὲ οὐκ ἀπελείποντο» 101 ), για να αντιμετωπίσουν όλοι μαζί τον εχθρό. Επίσης, ο Κυαξάρης εμφανίζεται και στο δεύτερο βιβλίο να προσφέρει πλούσια σφάγια σε κάθε τάγμα, ενέργεια που αποδεικνύει πως τηρεί τις συνήθειες του πατέρα του περί της αφθονίας μέσων και αυτό έρχεται σε αντίθεση με την ασκητικό τρόπο ζωής που ακολουθεί ο Κύρος. Στο ίδιο βιβλίο, στο τέταρτο κεφάλαιο έρχεται στον Κύρο αγγελιαφόρος σταλμένος από τον Κυαξάρη, για να του αναγγείλει την έλευση επίσημης πρεσβείας από την Ινδία. Ο Κύρος ανταποκρίθηκε άμεσα στο πρόσταγμα του Κυαξάρη, γεγονός που τον ικανοποίησε, όμως τον εξαγρίωσε ο απλός τρόπος εμφάνισης του Κύρου 102. Ωστόσο οι διαπραγματεύσεις που έκανε με τους Ινδούς και η ιδέα που τους πρότεινε σχετικά με τα ζήτημα που αφορούσαν τις σχέσεις τους με τους Ασσυρίους έκαναν τον Κύρο να ξεχωρίσει για την οξυδέρκειά του. 103 Αργότερα ο Κύρος προτείνει στον Κυαξάρη να εκστρατεύσει εναντίον των Αρμενίων, για να εξασφαλίσει χρήματα και τα αναγκαία στο στράτευμά του, επειδή οι Αρμένιοι αρνούνται να καταβάλουν τις συμβατικές υποχρεώσεις απέναντι στον Κυαξάρη έτσι ο Κύρος καταστρώνει ένα σχέδιο εισβολής στην Αρμενία με το πρόσχημα μια θηρευτική επιχείρηση. Από τις κινήσεις και τις προτάσεις του κάθε ενός προσώπου διαγράφεται κι ο χαρακτήρας τους. Από τη μία, ο Κύρος εμφανίζεται εφευρετικός και δραστήριος, από την άλλη ο Κυαξάρης αδρανής και παθητικός. Παρατηρούμε πως συμφωνούν στα περισσότερα θέματα, αν εξαιρέσουμε τη διαφωνία για τον τόπο διεξαγωγής της πρώτης μάχης 101 Βλ. Κύρου Παιδεία Βλ. Κύρου Παιδεία 2.4.5: «ὁ Κυαξάρης τῷ μὲν τάχει ἥσθη, τῇ δὲ φαυλότητι τῆς στολῆς ἠχθέσθη». 103 Βλ. Κύρου Παιδεία 2.4.5: «εἴ τὶ φησιν ὑφ ἡμῶν ἀδικεῖσθαι ὁ Ἀσσύριος, αἱρεῖσθαι αὐτὸν τὸν Ἰνδῶν βασιλέα δικαστήν. Οἱ μὲν δὴ ταῦτα ἀκούσαντες ᾤχοντο». [28]

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12)

Διδαγμένο κείμενο. Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Πολιτικά (Α1,1/Γ1,2/Γ1,3-4/6/12) Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν κοινωνίαν τινὰ οὖσαν καὶ πᾶσαν κοινωνίαν ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν (τοῦ γὰρ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου Ξενοφώντος Αγησίλαος Κεφάλαιο 7, 1 Διδακτική πρόταση: Πόπη Πούγιουρου, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων Εποπτεία:Λουκία Χατζημιχαήλ, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4)

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4) 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ. Σελίδα 1

ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ. Σελίδα 1 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΒΑΝΘ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: ΘΕΜΑ 162ον (17691) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/14 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ 1. Φ.Β. Σελ. 86 Ήδη όμως, κύριοι βουλευτές...για τα συμφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36

ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36 ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36 ΘΕΜΑ: Εγκώμιο των προγόνων, των πατέρων και της σύγχρονης γενιάς. Υποδήλωση του θέματος του Επιταφίου. ΠΡΟΓΟΝΟΙ (Από τη μυθική εποχή ως το τέλος των Περσικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 «Οἱ μὲν πολλοὶ ἐπαινοῦσι τὸν προσθέντα Ο Περικλής, όμως, διαφωνεί. τῷ νόμῳ τὸν λόγον τόνδε» Γιατί; 1. «ἐμοὶ δὲ ἀρκοῦν ἂν ἐδόκει εἶναι ἀνδρῶν ἀγαθῶν ἔργῳ γενομένων

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ 322Α - 323Α

ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ 322Α - 323Α ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Αµυραδάκη 20, Νίκαια (210-4903576) ΤΑΞΗ... Γ ΛΥΚΕΙΟΥ... ΜΑΘΗΜΑ...ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ... Α] ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο. Πλάτωνος Πρωταγόρας, (324 Α-C).

1. ιδαγμένο κείμενο από το πρωτότυπο. Πλάτωνος Πρωταγόρας, (324 Α-C). ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ) A1. Επομένως,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - 2014 Α1. Επομένως, ούτε εκ φύσεως αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση την ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α Κείμενο Ἀκούσας ταῦτα ὁ Θηραμένης, ἀνεπήδησεν ἐπί τήν ἑστίαν καί εἶπεν: «Ἐγώ δ ἔφη, ὦ ἄνδρες, ἱκευεύω τά πάντων ἐννομώτατα, μή ἐπί Κριτίᾳ εἶναι ἐξαλείφειν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 37 Θέμα: Έπαινος της πολιτείας και των τρόπων ζωής του Αθηναίου πολίτη.

ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 37 Θέμα: Έπαινος της πολιτείας και των τρόπων ζωής του Αθηναίου πολίτη. ΕΡΚΛΕΥΣ ΕΑΦΣ-ΚΕΦ. 37 Θέμα: Έπαινος της πολιτείας και των τρόπων ζωής του Αθηναίου πολίτη. Λ Ε Α το αθηναϊκό πολίτευμα δεν είναι μόνο πρωτότυπο αλλά και πρότυπο (πολιτείᾳ οὐ ζηλούσῃ παράδειγμα δὲ μᾶλλον

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ ΑΣ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Κείµενο ιδαγµένο: ηµοσθένους, Υπέρ τῆς Ῥοδίων ἐλευθερίας, (18-20) 18 Ὥστ ἔγωγ οὐκ ἄν ὀκνήσαιµ

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 42 Θέμα: Ο έπαινος των νεκρών

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 42 Θέμα: Ο έπαινος των νεκρών ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 42 Θέμα: Ο έπαινος των νεκρών ι ὃ δὴ καὶ ἐμήκυνα τὰ περὶ τῆς πόλεως, διδασκαλίαν τε ποιούμενος μὴ περὶ ἴσου ἡμῖν εἶναι τὸν ἀγῶνα καὶ οἷς τῶνδε μηδὲν ὑπάρχει ὁμοίως,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Συγκρίνετε τη στάση του Σωκράτη, όταν στη φυλακή αρνήθηκε να πειστεί στις προτάσεις των φίλων του για απόδραση, με τις απόψεις του Πρωταγόρα περί τιμωρίας. Συγκρίνοντας τη στάση

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2013 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2013 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2013 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Επειδή παρατηρούμε ότι κάθε κράτος είναι ένα είδος συνύπαρξης και ότι κάθε κοινότητα έχει συγκροτηθεί για κάποιο καλό σκοπό διότι για χάρη αυτού που θεωρούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Γ ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Γ ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΣΗΣΑ 2 1. Να συμπληρώσετε τα κενά με τα παραθετικά των επιθέτων και των επιρρημάτων που βρίσκονται στην παρένθεση. - Τὸ σῴζειν τἀγαθὰ τοῦ κτήσασθαι (χαλεπόν, συγκρ.). - Τῶν ἀνδρῶν ἐπολέμησαν αἱ γυναῖκες

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Οι πρωταγωνιστές του βιβλίου!!

Οι πρωταγωνιστές του βιβλίου!! JOSTEIN GAARDER «Αφότου γεννήθηκες, ανυπομονώ να σου διηγηθώ την ιστορία του κοριτσιού με τα πορτοκάλια. Σήμερα - δηλαδή τώρα που σου γράφω- είσαι ακόμα πολύ μικρός για να την καταλάβεις. Γι αυτό θα στην

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α1. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί η ηθική σχετίζεται με την ευχαρίστηση και τη δυσαρέσκεια, αφού εξαιτίας της ευχαρίστησης κάνουμε τα ευτελή πράγματα,

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α1.

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α1. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α1. Μετάφραση Γιατί η ηθική αρετή έχει σχέση με τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα γιατί κάνουμε τα τιποτένια για την ευχαρίστηση, ενώ απέχουμε από τα όμορφα εξαιτίας της λύπης. Γι αυτό πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΜΑΔΑ Α : AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Ἀθηναῖοι, ὡς καὶ οἱ ἑτέρας πόλεις κατοικοῦντες, πολλὰ ἐν τῷ βίῳ ἐπιτηδεύουσι, ἵνα τὰ ἀναγκαῖα πορίζωνται: Ναυσικύδης ναύκληρος ὢν περὶ τὴν τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1-4

ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1-4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ιδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα των συζητήσεων των 2 σεμιναρίων σε Αθήνα και Βόλο που διοργανώθηκαν σε συνεργασία του Systemic Innovation Zone και μελών του δικτύου Imagine the City. Σκοπός των

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΡΗΝΗ Στρατάκη Ελένη Παρασύρη Παγώνα Μανουσιδάκη Κατερίνα Πουλινάκη Κατερίνα Μάθημα : Παιδαγωγική & Φιλοσοφία της Παιδείας Καθηγητής: Μαυρικάκης Εμμανουήλ Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α1 Επειδή βλέπουμε ότι κάθε πόλη είναι ένα είδος κοινότητας και ότι κάθε κοινότητα έχει συγκροτηθεί για κάποιο αγαθό, (πράγματι όλοι κάνουν τα πάντα

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ Κυρία ΦΟΥΝΤΟΥΛΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ Κύριο ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΑΜΑΡΓΙΑΝΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη Κατά τη διάρκεια των αιώνων, πολλοί αξιόλογοι μελετητές της αστρολογίας παρατήρησαν ότι ορισμένα αποτελέσματα επαναλαμβάνονταν κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Επομένως, οι αρετές δεν υπάρχουν μέσα μας ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας, έχουμε όμως από τη φύση την ιδιότητα να τις δεχτούμε, αλλά γινόμαστε

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά (Γ1, 1-2, 3-4/6/12) Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά (Γ1, 1-2, 3-4/6/12) Τῷ περὶ πολιτείας ἐπισκοποῦντι, καὶ τίς ἑκάστη καὶ ποία ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 29 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Α. Διδαγμένο κείμενο Α 1. Μετάφραση Β1. Η διάκριση των αρετών δ ι α ν ο η τ ι κ έ ς η θ ι κ έ ς Διανοητικές αρετές

Α. Διδαγμένο κείμενο Α 1. Μετάφραση Β1. Η διάκριση των αρετών δ ι α ν ο η τ ι κ έ ς η θ ι κ έ ς Διανοητικές αρετές Α. Διδαγμένο κείμενο Α 1. Μετάφραση Ούτε μέσα μας, λοιπόν, ούτε ενάντια στη φύση γεννιούνται οι αρετές, αλλά (σ εμάς) που έχουμε από τη φύση την ιδιότητα να τις δεχτούμε, ενώ τελειοποιούμαστε με τη συνήθεια.

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ, 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ, 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ, 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Α. Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση)

5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση) 5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση) 5.1. Ερµηνευτικές ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) 1. Μετά τον πρόλογο ακολουθεί η είσοδος του χορού, η πάροδος. α) Με ποια διάταξη και από

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Διδαγμένο κείμενο Πλάτωνος Πρωταγόρας (324 Α-C) Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Ακαδημίας 98, Πλατεία Κάνιγγος Αθήνα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Ακόμη το να σφάλλει κανείς μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους (γιατί το κακό και το άπειρο πάνε μαζί,

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση)

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση) ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση) 1) Ο Νίκος υπηρετεί στρατιώτης Α. Υποκείμενο Β. Αντικείμενο Γ. Προσδιορισμός Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα