Συνεργατική Μάθηση με τη Χρήση των ΤΠΕ: Εμπειρίες από Δημοτικά Σχολεία της Θεσσαλίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συνεργατική Μάθηση με τη Χρήση των ΤΠΕ: Εμπειρίες από Δημοτικά Σχολεία της Θεσσαλίας"

Transcript

1 Συνεργατική Μάθηση με τη Χρήση των ΤΠΕ: Εμπειρίες από Δημοτικά Σχολεία της Θεσσαλίας Χριστίνα Σολομωνίδου Επίκουρη Kαθηγήτρια Π.Τ.Π.Ε. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εισαγωγή και χρήση των ΤΠΕ στην τάξη μεταβάλλει το παραδοσιακό ανταγωνιστικό πρότυπο διδασκαλίας σε συλλογικό, συνεργατικό, εποικοδομητικό. Στην εργασία παρουσιάζονται αποτελέσματα από την αξιολόγηση της εφαρμογής συνεργατικών περιβαλλόντων μάθησης με χρήση των ΤΠΕ σε 4 δημοτικά σχολεία της Θεσσαλίας που μετείχαν σε ένα καινοτομικό πιλοτικό πρόγραμμα αξιοποίησης των ΤΠΕ στη διδασκαλία των διαφόρων μαθημάτων, στο πλαίσιο του οποίου οι εκπαιδευτικοί των σχολείων επιμορφώθηκαν κατάλληλα και υποστηρίχθηκαν στις διδασκαλίες τους με ΤΠΕ για δύο χρόνια. Διαπιστώθηκε ότι η πορεία προσαρμογής των εκπαιδευτικών στο νέο περιβάλλον χρειάστηκε χρόνο -σε αντίθεση με τους/ις μαθητές/ριες που προσαρμόστηκαν ταχύτατα- και ότι σημαντικό ρόλο παίζει ο/η εκπαιδευτικός στη σύλληψη και οργάνωση μαθησιακών δραστηριοτήτων διαμοιρασμένων σε μικρές ομάδες μαθητών/ριών και στη διαχείριση του νέου παιδαγωγικού περιβάλλοντος αφενός, και αφετέρου οι κατάλληλα καταρτισμένοι επιμορφωτές/ριες στην παροχή βοήθειας προς τους/ις εκπαιδευτικούς, ώστε αυτοί/ές να ξεπεράσουν την αρχική τους αδράνεια και δυσκολία χρήσης των ΤΠΕ στη διδασκαλία. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: συνεργατική μάθηση, χρήση υπολογιστή και των ΤΠΕ στη διδασκαλία, νέο μαθησιακό περιβάλλον, ρόλος εκπαιδευτικού, πρωτοβάθμια εκπαίδευση ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πρόοδος των μέσων επικοινωνίας και πληροφορίας που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια έχει ανατρέψει την αντίληψη για το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαίδευση. Οι υπολογιστές θεωρούνται συχνά ως σύμβολα εισαγωγής καινοτομιών στην εκπαίδευση και ως εργαλεία που επιτρέπουν την παραγωγή ριζικών αλλαγών στην παραδοσιακή διδακτική πράξη (Hinostroza, Rehbein, Mellar & Preston, 2000). Η καινοτομική χρήση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην τάξη έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός νέου μαθησιακού περιβάλλοντος (learning environment). Το περιβάλλον αυτό διαφέρει από το παραδοσιακό από πολλές απόψεις, και κυρίως στο ότι ευνοεί τη συνεργασία και την επικοινωνία μεταξύ των μαθητών/ριών, μεταβάλλοντας το παραδοσιακό ανταγωνιστικό πρότυπο διδασκαλίας σε συλλογικό-συνεργατικό (Ράπτης & Ράπτη, 2001), που είναι το μόνο που μπορεί να προωθήσει την ισότητα μεταξύ μαθητών και μαθητριών, την οικοδόμηση της γνώσης και την ανάπτυξη νοήματος από αυτούς/ές μέσα από διαδικασίες συνεργασίας, αλληλεπίδρασης με ποικίλες πηγές πληροφόρησης, πειραματισμού, απόκτησης εμπειρίας και κατάλληλης καθοδήγησης (Edelson, Pea & Gomez, 1995). Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του νέου περιβάλλοντος μάθησης είναι η κατακτημένη από χρόνια στις αναπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες συνεργασία των παιδιών σε μικρές ομάδες, η οποία στην Ελλάδα έχει ακόμα πολύ περιορισμένη εφαρμογή. Είναι προφανές ότι η παρουσία και μόνο του υπολογιστή και των ΤΠΕ στην τάξη δεν αρκεί για να μεταβάλει αυτόματα τους παραδοσιακούς ρόλους των μαθητών/ριών και, κυρίως, των εκπαιδευτικών, οι οποίοι/ες θα πρέπει «Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση», Τόμος Α, Επιμ. Α. Δημητρακοπούλου, Πρακτικά 3 ου Συνεδρίου ΕΤΠΕ, 26-29/9/2002, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Ρόδος, Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ 325

2 να παραχωρήσουν στους/ις μαθητές/ριες και τις μικρές συνεργαζόμενες ομάδες τους τον κεντρικό ρόλο που παραδοσιακά κατέχουν στην εκπαιδευτική διαδικασία. Οι προηγούμενες πρακτικές και οι συνήθειες των εκπαιδευτικών επηρεάζουν τις αλλαγές που υιοθετούν στην τάξη τους προκειμένου να εντάξουν την τεχνολογία και έχει παρατηρηθεί ότι τείνουν να κάνουν επιλεκτική χρήση της τεχνολογίας, ή να τη μεταβάλουν, ώστε να την προσαρμόσουν στις διδακτικές τους συνήθειες, παρά να μεταβάλουν τις συνηθισμένες διδακτικές τους πρακτικές (Miller & Olson, 1995). Μια πιθανή λύση στο πρόβλημα είναι η συμμετοχή των εκπαιδευτικών σε κατάλληλα επιμορφωτικά προγράμματα που προωθούν την ανάπτυξη συνεργατικών διαδικασιών μάθησης με χρήση των ΤΠΕ, τα οποία βοηθούν, ενισχύουν και παρατηρούν τους/ις εκπαιδευτικούς μέσα στην ίδια τους την τάξη, κάτι που είναι απαραίτητο, δεδομένου ότι πολύ λίγα γνωρίζουμε για τις δραστηριότητες με τους υπολογιστές στην τάξη και χρειαζόμαστε να κατανοήσουμε την πραγματικότητα της χρήσης των ΤΠΕ στην παιδαγωγική πράξη (Hinostroza et al., 2000). Στην εργασία αυτή γίνεται προσπάθεια να δοθούν απαντήσεις σε ερωτήματα που τίθενται στο πλαίσιο αυτό προβληματισμού, και συγκεκριμένα: ποια είναι τα χαρακτηριστικά του νέου μαθησιακού περιβάλλοντος που δημιουργεί η λειτουργική ένταξη των ΤΠΕ στη διδασκαλία; πώς μπορεί να προωθηθεί η συνεργατική μάθηση με τη χρήση των ΤΠΕ; ποιες δραστηριότητες προτείνουν οι εκπαιδευτικοί στους/ις μαθητές/ριες μετά από ένα στάδιο αρχικής επιμόρφωσης; πώς οργανώνουν την εργασία των μαθητών/ριών σε ομάδες και ποιες οι σχετικές δραστηριότητες που τους/ις προτείνουν; Απαντήσεις στα ερευνητικά αυτά ερωτήματα δίνονται με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης από την εφαρμογή τέτοιων συνεργατικών περιβαλλόντων στη διδασκαλία και τη μάθηση με χρήση των ΤΠΕ σε 4 δημοτικά σχολεία της Θεσσαλίας που συμμετείχαν στο καινοτομικό πιλοτικό πρόγραμμα της Οδύσσειας 'Το Νησί των Φαιάκων'. ΤΟ ΝΕΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ Η δημιουργία και λειτουργία του νέου συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης με τη χρήση των ΤΠΕ απαιτεί -και συνεπάγεται- τη μετάβαση από μια αρχική κατάσταση σε μια νέα επιθυμητή κατάσταση, και πιο συγκεκριμένα (Lebrun, 1999, Ράπτης & Ράπτη, 2001, Σολομωνίδου, 2001): από ένα παραδοσιακό-μετωπικό μοντέλο διδασκαλίας σε μια μεγάλη ομάδα (την τάξη) όπου κυριαρχεί η ατομική εργασία και ο ανταγωνισμός, σε ένα συνεργατικό-συλλογικό μοντέλο εργασίας σε μικρές ομάδες όπου κυριαρχεί η συνεργασία των μαθητών/ριών και η επικοινωνία μεταξύ τους και με τον/ην εκπαιδευτικό, από την τάξη που λειτουργεί ως ένα σύστημα ομοιόμορφο, όπου η εργασία είναι η ίδια για όλα τα παιδιά που μαθαίνουν -ή πρέπει να μαθαίνουν- τα ίδια πράγματα, σε ένα νέο περιβάλλον τάξης που λειτουργεί ως ένα σύστημα διαφοροποιημένο, όπου η εργασία των παιδιών είναι διαμοιρασμένη σε ομάδες και κάθε παιδί μαθαίνει πιθανώς διαφορετικά πράγματα, από την παραδοσιακή διδασκαλία που ευνοεί την αποστήθιση, με τα σχολικά βιβλία ως κύρια πηγή πληροφορίας και γνώσης, στη διδασκαλία που προωθεί την αναζήτηση, επεξεργασία και παρουσίαση της πληροφορίας και την οικοδόμηση νοήματος σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, όπου ο υπολογιστής συνιστά ένα πολυδύναμο εργαλείο, μια αστείρευτη πηγή πληροφόρησης, και ένα παράθυρο στον κόσμο, από μια τάξη όπου οι μαθητές/ριες παραμένουν 'ακίνητοι/ες' και παθητικοί δέκτες της πληροφορίας και της γνώσης και μόνον λίγοι/ες 'καλοί/ές' μαθητές/ριες συμμετέχουν ενεργά, σε μια τάξη όπου οι μαθητές/ριες είναι ενεργοί παράγοντες της μάθησης, συνεργάζονται, συζητούν και διαπραγματεύονται το νόημα της νέας γνώσης, από την αξιολόγηση που βασίζεται στον έλεγχο του βαθμού συγκράτησης και αποστήθισης των πληροφοριών και των γνώσεων στην αξιολόγηση που λαμβάνει υπόψη την πρόοδο των μαθητών/ριών στο χρόνο, τις πραγματικές δυσκολίες μάθησης που έχουν και την ακαδημαϊκή τους επίδοση, 326

3 από τον/ην εκπαιδευτικό που κατέχει τον κεντρικό ρόλο στην τάξη ως μοναδικός κάτοχος και πομπός της γνώσης, και ως αποκλειστικός ρυθμιστής της επικοινωνιακής διαδικασίας στον/ην εκπαιδευτικό που λειτουργεί αποκεντρωμένα ως βοηθός, συντονιστής και εμψυχωτής των μαθητών/ριών, ως ένα πρόσωπο που διαμεσολαβεί στη διαδικασία οικοδόμησης της γνώσης και στην ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων από τους/ις μαθητές/ριες. ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ Η συνεργασία, σύμφωνα με τους Rochelle και Teasley (1995), είναι μια δραστηριότητα σύγχρονη και συντονισμένη η οποία προέρχεται από τη συνεχή προσπάθεια για κατασκευή και διατήρηση μιας διαμοιρασμένης αντίληψης του προβλήματος. Η συνεργασία με τη χρήση του υπολογιστή (Computer-supported collaborative learning-cscl) και η συλλογική εργασία στον υπολογιστή (Computer-supported collaborative work-cscw) είναι δύο όροι που έχουν εισαχθεί για την περιγραφή των συνεργατικών διαδικασιών μάθησης με τη χρήση των ΤΠΕ. Οι Legros, Pudelko και Crinon (2001) κατέληξαν ότι από την πλευρά της ψυχολογίας υπάρχουν τρεις προσεγγίσεις της συνεργατικής μάθησης: α) η κοινωνικο-εποικοδομητική, που στηρίζεται κυρίως στις εργασίες του Piaget και ιδιαίτερα στις απόψεις του για την κοινωνιο-γνωστική σύγκρουση (conflit socio-cognitif), β) η κοινωνικο-πολιτιστική, που στηρίζεται κυρίως στη θεωρία του Vygotsky (1934/1988) που υπογραμμίζει τη σημασία της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, μέρος της οποίας είναι η παιδαγωγική αλληλεπίδραση, γ) η εγκατεστημένη (situated) προσέγγιση ή περιεχομένου της γνώσης, που είναι στενά συνδεδεμένη με τη διαμοιρασμένη γνώση (distributed cognition), όπου το περιβάλλον αποτελεί μέρος της γνωστικής δραστηριότητας, μέσα στο οποίο συμβαίνουν ποικίλες αλληλεπιδράσεις με όλους τους παράγοντες του συστήματος που παράγει αυτή τη γνώση: τα υλικά, τα άτομα, τα αντικείμενα, τα εργαλεία, οι κοινωνικές και ατομικές πρακτικές (Dillenbourg, 1996). Η τελευταία προσέγγιση είναι στην εποχή μας πολύ διαδεδομένη στον τομέα της εκπαιδευτικής τεχνολογίας, αποτελώντας τη θεωρητική αναφορά της πλειοψηφίας των εργασιών που σχετίζονται με τα συνεργατικά περιβάλλοντα μάθησης (βλ. π.χ. τις εργασίες της ομάδας Cognition and Technology Group at Vanderbilt, 1993). Ειδικά όσοι/ες ασχολούνται με την προσέγγιση αυτή τείνουν να λαμβάνουν υπόψη όλους τους παράγοντες της πραγματικότητας του περιβάλλοντος μάθησης μέσα στην πολυπλοκότητά του. Υπάρχουν πολλοί δικτυακοί τόποι που είναι εξειδικευμένοι στο θέμα και προωθούν διαδικασίες συνεργατικής μάθησης και διαμοιρασμένης γνώσης μεταξύ μαθητών/ριών, φοιτητών/ριών διαφόρων πανεπιστημιακών τμημάτων, κλπ. (π.χ. Computers in Teaching and Learning, δικτυακός τόπος). Οι εκπαιδευτικοί από την πλευρά τους αναζητούν τρόπους αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών στις οποίες έχουν πρόσβαση στο κοντινό τους περιβάλλον, και κυρίως του διαδικτύου, προκειμένου να συλλάβουν διαδικασίες συνεργασίας από απόσταση. Για παράδειγμα, κατασκευάζουν παιδαγωγικά σενάρια με τη χρήση του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, που επιτρέπει τη μετάδοση και ανταλλαγή όχι μόνο μηνυμάτων, αλλά και συνημμένων αρχείων με τη μορφή κειμένων, εικόνων, πινάκων, που διευκολύνουν την από κοινού δημιουργία. Ανάμεσα στα περιβάλλοντα που έχουν αναπτυχθεί για ειδικούς σκοπούς, υπάρχουν εκείνα τα οποία προωθούν πιο σύνθετες γνωστικές λειτουργίες, όπως είναι οι μεταγνωστικές διαδικασίες κατά τη διάρκεια κατασκευής σύνθετων γνώσεων, όπως το πρόγραμμα Computer-Supported Intentional Learning Environment (βλ. CSILE, δικτυακός τόπος, και Scardamalia & Bereiter, 1996). Στην πράξη, πέρα από τη συνεργασία των παιδιών σε κάθε υπολογιστή λόγω του μικρού αριθμού υπολογιστών σε κάθε σχολείο, συνεργατικές διαδικασίες μάθησης αναπτύσσονται μεταξύ παιδιών με τη χρήση κυρίως του διαδικτύου. Παρόλα αυτά έχει διαπιστωθεί από πλήθος ερευνών (για μια ανασκόπηση βλ. Lehtinen, Hakkarainen et al., 1998) ότι η συνεργασία στον υπολογιστή 2-3 ατόμων τα βοηθά να εξερευνούν το νέο ψηφιακό τοπίο, να εργάζονται μαζί για την επίτευξη ενός κοινού σκοπού, να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και με το μέσο, γεγονός που προωθεί τη μάθηση και την ανάπτυξη θετικών κοινωνικών στάσεων και δεξιοτήτων. 327

4 ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΙ ΜΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ Η ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ; Ανεξάρτητα από τη χρήση των ΤΠΕ, η δημιουργία συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης κάθε άλλο παρά απλή υπόθεση είναι. Πολλά ερωτήματα πρέπει να απαντηθούν προκειμένου να δημιουργηθεί και να λειτουργήσει ομαλά ένα τέτοιο περιβάλλον μάθησης. Για παράδειγμα, ορισμένα από τα ερωτήματα που θέτουν συχνά οι εκπαιδευτικοί σχετικά με θέμα είναι (βλ. Center for Excellence in Learning and Teaching, 1997, δικτυακός τόπος): Πώς θα αποφασίσω για τις δραστηριότητες που θα προτείνω για συνεργατική μάθηση; (ενδείκνυνται όλες οι δραστηριότητες για συνεργασία και, αν όχι, ποιες είναι οι πιο κατάλληλες; αυτές θα πρέπει να διαρκούν για μεγάλο ή μικρό χρονικό διάστημα;) Πώς θα χωρίσω τους/ις μαθητές/ριες σε ομάδες; (θα πρέπει να γίνουν ομοιογενείς ή ανομοιογενείς ομάδες; μεγάλες ή μικρές; θα πρέπει να λειτουργούν υπο-ομάδες; με ποια κριτήρια θα πρέπει να γίνεται ο χωρισμός των μαθητών/ριών σε ομάδες;) Πώς μπορώ να βοηθήσω τους/ις μαθητές/ριες να μάθουν να εργάζονται σε ομάδες; (πώς μπορώ να αντιμετωπίσω την ανταγωνιστική στάση και συμπεριφορά των μαθητών/ριών στην οποία είναι συνηθισμένοι/ες; πώς μπορώ να προετοιμάσω τα παιδιά να συνεργάζονται ομαλά ως ομάδα; μήπως πρέπει να ορίσω τους ρόλους που θα παίξουν τα παιδιά μέσα στην ομάδα;) Πώς μπορώ να διαχειριστώ τις συγκρούσεις στο εσωτερικό των ομάδων; (είναι καλό να υπάρχουν συγκρούσεις στις ομάδες; μήπως είναι επιθυμητό να υπάρχουν συγκρούσεις για την ανάπτυξη επιχειρημάτων, κριτικής σκέψης, ευρύτερης συναίνεσης, υψηλών κριτηρίων εργασίας (standards); πώς μπορώ να προλαμβάνω τις συγκρούσεις πριν ακόμα εκδηλωθούν; πώς μπορώ να βοηθήσω τα παιδιά να αποκτήσουν σταδιακά δεξιότητες συνεργασίας, διαπραγμάτευσης και σκόπευσης σε κοινούς στόχους; πότε πρέπει να παρεμβαίνω και πώς όταν υπάρχει σύγκρουση; πότε πρέπει να επιτρέπω την αλλαγή ομάδας σε ένα παιδί; πώς θα δώσω στα παιδιά να καταλάβουν ότι περιμένω να συνεργαστούν παρόλο που έχουν διαφορές ακόμα και διαφωνίες μεταξύ τους;) Πώς μπορώ να αξιολογήσω το ατομικό αποτέλεσμα της συνεργατικής μάθησης; Πρόκειται για μια σημαντική πλευρά της συνεργατικής μάθησης, η οποία γενικά στοχεύει στην ατομική πρόοδο κάθε παιδιού, στην επιτυχή συνεργασία της ομάδας, καθώς και σε ένα συλλογικό αποτέλεσμα της διαδικασίας που μπορεί να αξιολογηθεί με διάφορα κριτήρια. Πολλά είναι τα επιμέρους ερωτήματα που τίθενται και αφορούν κυρίως στον τρόπο οργάνωσης των δραστηριοτήτων (έργα-υποέργα, κλπ.), ώστε να αξιολογείται τόσο το σύνολο της ομάδας όσο και κάθε άτομο χωριστά ανάλογα με τη συνεισφορά του σε αυτό. Με ποιους τρόπους μπορεί η τεχνολογία να υποστηρίξει τους στόχους της συνεργατικής μάθησης; πέρα από τη χρήση του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου πώς μπορώ να χρησιμοποιήσω τις ΤΠΕ για την απόκτηση δεδομένων σχετικά με την εργασία των ομάδων; η ανάπτυξη και χρήση κατάλληλου λογισμικού μπορεί να βοηθήσει στην καταγραφή των αναφορών και παρατηρήσεων όλων των ομάδων και των παιδιών; πόσο μπορεί να προωθήσει τη συνεργατική μάθηση η δημιουργία και λειτουργία ειδικών ιστοσελίδων στον παγκόσμιο ιστό; ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΩΝ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΕ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Στο πλαίσιο αυτό προβληματισμού, και με στόχο να δοθούν απαντήσεις σε ερωτήματα όπως αυτά που προαναφέρθηκαν, έγινε η αξιολόγηση της εφαρμογής συνεργατικών περιβαλλόντων μάθησης με τη χρήση των ΤΠΕ σε 4 δημοτικά σχολεία της Θεσσαλίας που μετείχαν στο πιλοτικό πρόγραμμα της Οδύσσειας 'Το Νησί των Φαιάκων'. Στη συνέχεια περιγράφεται η αξιολόγηση της 328

5 εφαρμογής, με έμφαση στις συνθήκες και στα αποτελέσματα της συνεργατικής μάθησης με τη χρήση των ΤΠΕ, κυρίως όσον αφορά στην προσαρμογή των εκπαιδευτικών στο νέο παιδαγωγικό περιβάλλον. ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Τέσσερα δημοτικά σχολεία της Θεσσαλίας (30 ό Δ.σ. Βόλου, 3 ο και 4 ο Δ.σ. Νέας Ιωνίας Βόλου, 4 ο Δ.σ. Λάρισας) έλαβαν μέρος στο πιλοτικό πρόγραμμα της Οδύσσειας "Το Νησί των Φαιάκων" 1, στόχος του οποίου ήταν η εισαγωγή και αξιοποίηση της υπολογιστικής και δικτυακής τεχνολογίας στην Ε' και Στ' τάξη του δημοτικού σχολείου. Κυριότερες δράσεις του ήταν η επιλογή μικρού αριθμού δημοτικών σχολείων στην Αττική, την Κρήτη και τη Θεσσαλία, ο εξοπλισμός τους με εργαστήρια υπολογιστών συνδεδεμένων σε τοπικό δίκτυο και στο διαδίκτυο, η επιλογή εκπαιδευτικού λογισμικού από το εμπόριο μετά από αξιολόγηση, καθώς και η σχεδίαση, ανάπτυξη ή προσαρμογή εκπαιδευτικού λογισμικού για τη διδασκαλία διαφόρων μαθημάτων, η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στη χρήση των ΤΠΕ στη διδασκαλία, η παροχή βοήθειας προς τους/ις εκπαιδευτικούς, η ενίσχυση και η παρατήρησή τους στα δύο χρόνια εφαρμογής του προγράμματος στα σχολεία (11 ος /1999 έως 6 ος /2001). Το επιμορφωτικό πρόγραμμα για τους/ις εκπαιδευτικούς των σχολείων της Θεσσαλίας περιέλαβε 5 στάδια αρχικής, συνεχούς και ενδοσχολικής επιμόρφωσης: α) αλφαβητισμός στους υπολογιστές: Windows, Word, Excel, Logo (9-11/1999), β) διαδίκτυο, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (5-9/2000), γ) HyperStudio: πακέτο ανάπτυξης υπερμεσικών και πολυμεσικών εφαρμογών (9-10/2000), δ) εκπαιδευτική χρήση των ΤΠΕ: φιλοσοφία του προγράμματος, συνεργατικές, εποικοδομητικές και στοχαστικές απόψεις για τη διδασκαλία και τη μάθηση, παρουσίαση πακέτων και τίτλων εκπαιδευτικού λογισμικού (9-4/2001), ε) ενδοσχολική επιμόρφωση, παροχή βοήθειας και ενίσχυση των εκπαιδευτικών από νέους/ες ερευνητές/ριες, μεταπτυχιακούς φοιτητές/ριες (11/1999-5/2001), οι οποίοι/ες είχαν παρακολουθήσει ένα κεντρικό επιμορφωτικό πρόγραμμα ώστε να καταστούν ικανοί/ές να επιτελέσουν το έργο των επιμορφωτών/ριών και βοηθών των εκπαιδευτικών κατά τη διδασκαλία στην τάξη με τη χρήση των ΤΠΕ. Για κάθε σχολείο ορίστηκε ένας επιμορφωτής ή μια επιμορφώτρια για να βοηθά τους/ις εκπαιδευτικούς στα σχετικά μαθήματα για τουλάχιστον δύο ώρες την εβδομάδα. Η σύνδεση των σχολείων μεταξύ τους και με το διαδίκτυο ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 2000, ενώ οι δραστηριότητες με υπολογιστές στην Ε' και Στ' τάξη καταλάμβαναν ελάχιστο χρόνο μιας ώρας την εβδομάδα στο ωρολόγιο πρόγραμμα. ΜΕΘΟΔΟΣ Η αξιολόγηση της εφαρμογής έγινε με στόχο να δοθούν απαντήσεις στα ερωτήματα: α) πώς οι εκπαιδευτικοί διαχειρίζονται το νέο περιβάλλον μάθησης; β) ποιες δραστηριότητες προτείνουν στους/ις μαθητές/ριες μετά από ένα στάδιο αρχικής επιμόρφωσης; γ) πώς οργανώνουν την συνεργασία των μαθητών/ριών σε ομάδες και ποιες οι σχετικές δραστηριότητες που προτείνουν; Στην αξιολόγηση συμμετείχαν 32 εκπαιδευτικοί των 4 δημοτικών σχολείων, εκ των οποίων οι 10 δίδασκαν στις τάξεις εφαρμογής του προγράμματος, καθώς και 241 μαθητές/ριες Ε' και Στ' τάξης. Η συλλογή των δεδομένων για τη συγκεκριμένη εργασία έγινε με βάση δύο ερευνητικές πηγές: α) τις άμεσες παρατηρήσεις των επιμορφωτών/ριών μέσα στις τάξεις και τις αναφορές που παρέδωσαν στην επιστημονική υπεύθυνη του ΠΤΔΕ του Π.Θ. από την καθημερινή καταγραφή των εμπειριών τους στα σχολεία, ιδιαίτερα σε σχέση με τη λειτουργία του συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης με τις ΤΠΕ, β) τις ατομικές συνεντεύξεις στις οποίες συμμετείχαν όλοι/ες οι εκπαιδευτικοί των σχολείων στην αρχή του 2001, ένα χρόνο μετά την εφαρμογή του προγράμματος στα σχολεία, με στόχο τη διερεύνηση των απόψεών τους για την αλλαγή των κοινωνικών σχέσεων μέσα στην τάξη, τη συνεργασία των μαθητών/ριών κατά τη χρήση των ΤΠΕ, καθώς και τη συμπεριφορά και την επίδοση παιδιών με στοιχεία διάσπασης προσοχής ή/και υπερκινητικότητα. 329

6 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Η μελέτη των δεδομένων μας επέτρεψε να διακρίνουμε ορισμένα ουσιώδη βήματα των εκπαιδευτικών και των μαθητών/ριών προς την προσαρμογή τους στο νέο περιβάλλον μάθησης και στην αποτελεσματική τους λειτουργία μέσα σε αυτό (Solomonidou, 2001). Ειδικότερα, όσον αφορά στους/ις μαθητές/ριες, διαπιστώθηκε (ερευνητικές πηγές α και β) ότι προσαρμόστηκαν πολύ γρήγορα στο νέο συνεργατικό περιβάλλον μάθησης με τις ΤΠΕ, ανέλαβαν ενεργό ρόλο στη μαθησιακή διαδικασία, συνεργάζονταν πολύ καλά μεταξύ τους και παρείχαν βοήθεια στους/ις συμμαθητές/ριες και τους/ις δασκάλους/ες τους (Solomonidou, 2001). Επιπλέον φάνηκε ότι βελτίωσαν τη συμπεριφορά και την ακαδημαϊκή τους επίδοση όλα τα παιδιά, και ιδιαίτερα αυτά που εμφάνιζαν στοιχεία διάσπασης προσοχής ή/και υπερκινητικότητα (Γκαραγκούνη-Αραίου, Σολομωνίδου & Ζαφειροπούλου, 2002). Αναφορικά με τους/ις εκπαιδευτικούς, διαπιστώθηκε (με βάση την ερευνητική πηγή α) ότι η προσαρμογή τους στο νέο συνεργατικό περιβάλλον μάθησης με τη χρήση των ΤΠΕ ήταν πιο επίπονη και χρονοβόρα από αυτή των μαθητών/ριών. Η υιοθέτηση στοιχείων ενός νέου αποκεντρωμένου ρόλου μέσα στο νέο παιδαγωγικό περιβάλλον πέρασε από μια αρχική κατάσταση συνηθισμένων πρακτικών διδασκαλίας και διαχείρισης της ενιαίας, ομοιόμορφης τάξης, σε μια τελική κατάσταση, όπου φάνηκε ότι απεδέχθησαν την ανάγκη αλλαγής στις παραδοσιακές διδακτικές τους τακτικές και ανέπτυξαν κάποιες πρώτες δεξιότητες διαχείρισης του νέου συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης των ΤΠΕ. Στη συνέχεια αναφέρονται τα βήματα που έκαναν οι εκπαιδευτικοί σχετικά με την προσαρμογή τους στο νέο αυτό παιδαγωγικό περιβάλλον. ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΘΗΣΗΣ Αρχικά, αμέσως μετά την αρχική επιμόρφωση (11/1999-4/2000), οι εκπαιδευτικοί στην συντριπτική τους πλειοψηφία έδειξαν ελάχιστη διάθεση και πρωτοβουλία για χρήση των ΤΠΕ στη διδασκαλία τους. Εξήγησαν ότι δεν αισθάνονταν αρκετή αυτοπεποίθηση ώστε να εισάγουν μόνοι/ες τους/ις μαθητές/ριές τους στο εργαστήριο πληροφορικής και ότι χρειάζονταν υποστήριξη από κάποιο άλλο άτομο, που γνώριζε καλύτερα τη χρήση του υπολογιστή σε παιδαγωγικές δραστηριότητες. Μετά τον ορισμό για κάθε σχολείο ενός/μιας βοηθού-επιμορφωτή/ριας, φάνηκε καθαρά ότι η παρουσία αυτή συνέβαλε στην πραγματοποίηση πολλών δραστηριοτήτων με τους/ις μαθητές/ριες, όπως και στην ομαλή προσαρμογή των εκπαιδευτικών στο νέο συνεργατικό περιβάλλον των ΤΠΕ. Βαθμιαία οι εκπαιδευτικοί απέκτησαν αυτοπεποίθηση στις δικές τους ικανότητες να διαχειρίζονται το νέο περιβάλλον και η αρχική εξάρτησή τους από την παρουσία του/ης επιμορφωτή/ριας έδωσε σταδιακά τη θέση της στην αυτονομία των εκπαιδευτικών, γεγονός που τους/ις επέτρεψε να πηγαίνουν όλο και συχνότερα με τους/ις μαθητές/ριές τους στο εργαστήριο υπολογιστών. Το αποτέλεσμα ήταν ότι, ενώ στη διάρκεια του πρώτου έτους γινόταν πολύ περιορισμένη χρήση των υπολογιστών στη διδασκαλία σε όλα τα σχολεία, στη διάρκεια του δεύτερου έτους οι περισσότεροι/ες εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούσαν τους υπολογιστές πιο συχνά από τον ελάχιστο χρόνο που είχε οριστεί. Επίσης, στο αρχικό στάδιο της εφαρμογής η επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών/ριών παρουσίαζε ορισμένες δυσκολίες, διότι οι εκπαιδευτικοί κουράζονταν να μετακινούνται διαρκώς από τη μια ομάδα στην άλλη για να επαναλάβουν και να εξηγούν τα ίδια πράγματα, καθώς ήταν συνηθισμένοι/ες να παρουσιάζουν τη νέα γνώση μια φορά για όλη την τάξη. Εντούτοις, αυτή η δυσκολία φάνηκε να εξαφανίζεται στη συνέχεια των διαδικασιών και μετά από μερικές εβδομάδες οι εκπαιδευτικοί ήταν ικανοί/ές να βοηθούν τα παιδιά και να συντονίζουν τη δουλειά τους ώστε αυτά να συνεργάζονται τόσο στο εσωτερικό των ομάδων όσο και μεταξύ των ομάδων. Ένα σημαντικό πρόβλημα που παρουσιάστηκε στη διάρκεια των πρώτων επισκέψεων των εκπαιδευτικών στο εργαστήριο πληροφορικής ήταν η δυσκολία τους να συλλάβουν και να προτείνουν στους/ις μαθητές/ριες δραστηριότητες για να εργαστούν στους υπολογιστές. Πολύ συχνά, κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, και αφού τα παιδιά είχαν μπει στο εργαστήριο, οι 330

7 εκπαιδευτικοί έψαχναν να βρουν κάτι να προτείνουν στα παιδιά για να κάνουν στους υπολογιστές: φωτοτυπούσαν ένα κείμενο για να συνεχίσουν τις εργασίες που έκαναν στην τάξη, τα έστελναν πίσω να φέρουν βιβλία ή φακέλους με εργασίες που είχαν γράψει στο χέρι για να τις αντιγράψουν στον υπολογιστή, τους/ις πρότειναν μια απλή δραστηριότητα και όταν την τελείωναν δεν είχαν κάτι άλλο να τους/ις προτείνουν, κλπ. Η κατάσταση αυτή συνεχίστηκε έως την αρχή του επόμενου χρόνου. Προκειμένου να βοηθηθούν οι εκπαιδευτικοί, τους/ις προτάθηκε από την επιστημονική ομάδα να δημιουργήσουν με τα παιδιά μια ηλεκτρονική εφημερίδα, γεγονός που τους/ις βοήθησε να μάθουν να οργανώνουν την εργασία των παιδιών στους υπολογιστές, να τα παρακολουθούν καθώς εργάζονταν, και να έχουν τον έλεγχο της διαδικασίας δίχως να είναι έντονη η παρουσία τους όπως στην παραδοσιακή τάξη. Όπως αναφέρεται και στη συνέχεια, οι περισσότεροι/ες εκπαιδευτικοί ανέπτυξαν στη συνέχεια αξιόλογες πρωτοβουλίες σχετικά με τη σύλληψη μαθησιακών δραστηριοτήτων με και χωρίς υπολογιστή. Πρέπει να σημειώσουμε όμως ότι καλύτερη χρήση των ΤΠΕ στη διδασκαλία έκαναν οι εκπαιδευτικοί που είχαν υπολογιστή στο σπίτι τους και μπορούσαν να εργάζονται αρκετές ώρες για να προετοιμάζονται ανάλογα. Επίσης, στη διάρκεια του πρώτου χρόνου, πολλοί/ές εκπαιδευτικοί εξέφραζαν παράπονα για τους αργούς ρυθμούς με τους οποίους έφθανε στο σχολείο εκπαιδευτικό λογισμικό με συγκεκριμένο περιεχόμενο. Πράγματι, η έλλειψη εκπαιδευτικού λογισμικού ποιότητας για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση και η ανάγκη για σχεδίαση και ανάπτυξη εκπαιδευτικού λογισμικού ποιότητας απαιτεί πολύ χρόνο. Στην αρχή πολλοί/ές εκπαιδευτικοί εξέφρασαν την ανησυχία τους για το τι θα έκαναν μέσα στο εργαστήριο υπολογιστών όσο χρόνο θα περίμεναν να προμηθευτεί το σχολείο με λογισμικό περιεχομένου, το οποίο θεωρούσαν ότι είναι πιο ξεκούραστο και ασφαλές στη διδασκαλία από τη χρήση ανοικτών περιβαλλόντων, όπως ο επεξεργαστής κειμένου, το λογιστικό φύλλο, το διαδίκτυο, κλπ. Εντούτοις, με έκπληξή μας διαπιστώσαμε ότι οι ίδιοι/ες εκπαιδευτικοί έκαναν αργότερα πολύ καλή χρήση τέτοιων περιβαλλόντων συνδέοντας την ώρα της πληροφορικής με τη διδασκαλία άλλων μαθημάτων στην τάξη. Για παράδειγμα, χρησιμοποίησαν το Excel στη γεωγραφία για να ταξινομήσουν τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά διαφόρων χωρών και στη γραμματική για να ταξινομήσουν ουσιαστικά, ρήματα, κλπ. Φαίνεται ότι στη μεταστροφή αυτή των εκπαιδευτικών συνετέλεσε η ύπαρξη του εργαστηρίου πληροφορικής με τα πακέτα λογισμικού αυτά μέσα στο σχολείο τους, καθώς και η υποχρέωσή τους να διδάσκουν τουλάχιστον για μια ώρα την εβδομάδα στους υπολογιστές. Αναγκάστηκαν έτσι να επινοήσουν τρόπους χρήσης των υπολογιστών και του διαθέσιμου λογισμικού, ώστε τα νέα μέσα να τους/ις είναι πραγματικά χρήσιμα στις διδασκαλίες των μαθημάτων στην τάξη. Ένα άλλο πρόβλημα που παρουσιάστηκε από την αρχή ήταν η αδυναμία των εκπαιδευτικών για σύλληψη και οργάνωση δραστηριοτήτων διαμοιρασμένων σε μικρές ομάδες μαθητών/ριών, ώστε να αυτοί/ές συνεργάζονται στους υπολογιστές. Πράγματι, η παιδαγωγική χρήση των ΤΠΕ απαιτούσε από τους/ις εκπαιδευτικούς να είναι καλά προετοιμασμένοι/ες και να προτείνουν στα παιδιά δραστηριότητες με -ή και χωρίς- υπολογιστή αφενός, και αφετέρου δραστηριότητες διαμοιρασμένες σε ομάδες μαθητών/ριών, κάτι που ήταν αρκετά απαιτητικό για τους/ις εκπαιδευτικούς, που ήταν συνηθισμένοι/ες σε παραδοσιακές μετωπικές διδασκαλίες και χειρισμού της τάξης ως ενιαίου συνόλου. Οι επιμορφωτές/ριες προσπάθησαν να βοηθήσουν και να ενισχύσουν όσον ήταν δυνατό τους/ις εκπαιδευτικούς που αισθάνονταν ανασφάλεια να διδάξουν με τους υπολογιστές, και η βοήθεια αυτή είχε θετικά αποτελέσματα ως προς τη σύλληψη και πραγματοποίηση των δραστηριοτήτων, τον συντονισμό των ομάδων και την εν γένει λειτουργία του νέου περιβάλλοντος μάθησης. Τον τελικό λόγο για το είδος των μαθησιακών δραστηριοτήτων μέσα στο εργαστήριο υπολογιστών είχε πάντα ο/η εκπαιδευτικός, του/ης οποίου/ας ο ρόλος αποδείχθηκε ιδιαίτερα σημαντικός ως εμπνευστή/ριας των μαθησιακών δραστηριοτήτων, ως συντονιστή/ριας, καθοδηγητή/ριας και βοηθού των παιδιών. Στο τέλος της πρώτης χρονιάς εφαρμογής του προγράμματος στα σχολεία οι εκπαιδευτικοί έγιναν ικανοί/ές να συλλαμβάνουν μαθησιακές δραστηριότητες, αλλά εξακολουθούσαν να προτείνουν την ίδια δραστηριότητα για όλες τις ομάδες. Σε μια πρώτη φάση αυτό ήταν αρκετά ικανοποιητικό. Διαπιστώθηκε μάλιστα ότι 331

8 όταν ο/η εκπαιδευτικός ήταν προετοιμασμένος/η για τη διδασκαλία με τις ΤΠΕ και έδειχνε ενδιαφέρον και προσοχή στη δουλειά των παιδιών, αυτά συνεργάζονταν και απέδιδαν πολύ καλά, όπως φαίνεται από το ακόλουθο παράδειγμα από το 4 ο Δ.Σ. Ν. Ιωνίας Βόλου: "Το ΣΤ2 προχωράει πολύ καλά. Τα παιδιά άνοιξαν μόνα τους Η/Υ και στη συνέχεια τοποθέτησαν μέσα το CD Ιδεοκατασκευές. Οι μαθητές/ριες είχαν εργαστεί και σε προηγούμενες επισκέψεις τους πάνω στο συγκεκριμένο λογισμικό, με αποτέλεσμα να το χειρίζονται με αρκετή άνεση και με ελάχιστη καθοδήγηση από τον δάσκαλό τους. Το κλίμα μεταξύ των μαθητών/ριών ήταν πολύ καλό, τα παιδιά συνεργάζονταν μεταξύ τους και προσπαθούσαν κάθε φορά να επιλύσουν τις δυσκολίες μόνα τους, πριν απευθυνθούν στο δάσκαλό τους. Όλα τα παιδιά συμμετείχαν ενεργά στην εκτέλεση των δραστηριοτήτων που προβλέπονταν από το λογισμικό, χωρίς αποκλεισμούς στους αδύνατους μαθητές, όπως συνήθως γίνεται" (Δ.Μαρινόπουλος, 20/4/2000). Στις λίγες περιπτώσεις όμως που ο/η εκπαιδευτικός δεν έδειχνε προθυμία να παρακολουθεί τη δουλειά των παιδιών, αυτά ούτε συνεργάζονταν καλά μεταξύ τους, ούτε απέδιδαν κατά την εργασία τους στους υπολογιστές, όπως διαπιστώθηκε στο δεύτερο τμήμα της ΣΤ' στο ίδιο σχολείο, όπου υπήρχαν προβλήματα συνεργασίας των παιδιών και εργασίας στους υπολογιστές εξαιτίας του μειωμένου ενδιαφέροντος που επέδειξε αρχικά η εκπαιδευτικός. Προκειμένου οι εκπαιδευτικοί να οργανώσουν καλύτερα διαδικασίες συνεργατικής μάθησης, στην αρχή του δεύτερου χρόνου της εφαρμογής οι επιμορφωτές/ριες συζήτησαν με τους/ις εκπαιδευτικούς για τον τρόπο που θα μπορούσαν να προγραμματίσουν τη δουλειά τους, ώστε να προτείνουν διαφορετικές δραστηριότητες για τις διάφορες ομάδες των μαθητών/ριών: "Με την εκπαιδευτικό συζητήσαμε για το τι μπορούμε να κάνουμε αυτή τη σχολική χρονιά. Της ζήτησα να σκεφτεί ένα θέμα το οποίο θα δουλέψουμε στη συνέχεια με τα παιδιά στο Hyperstudio, σε τι θα αναφέρεται, τι περίπου θα περιλαμβάνει, πώς θα χωριστούν οι δραστηριότητες στις ομάδες, τι υλικό θα χρειαστούμε κλπ." (Β.Πιλάτου, ΣΤ1, 3 ο Δ.σ. Ν.Ιωνίας Βόλου, 7/11/2000). Η παρέμβαση των επιμορφωτών/ριών υπήρξε καθοριστική και βοήθησε τους/ις εκπαιδευτικούς στην οργάνωση των παιδαγωγικών δραστηριοτήτων, ώστε αυτές να είναι διαμοιρασμένες στις μικρές ομάδες των μαθητών/ριών. Για παράδειγμα, οι μαθητές/ριες του προηγούμενου τμήματος προετοίμασαν μια αξιόλογη συνεργατική δραστηριότητα στη γεωγραφία, η οποία άρχισε στην τάξη με την καθοδήγηση της δασκάλας τους: "Σήμερα το μάθημα δεν έγινε στην αίθουσα της πληροφορικής, αλλά στην τάξη των παιδιών και ήταν η πρώτη μέρα ενασχόλησής τους με την εργασία της Γεωγραφίας που θα φτιάξουν στο Hyperstudio. Η εκπαιδευτικός είχε ήδη σκεφτεί έναν τρόπο χωρισμού των παιδιών σε ομάδες έτσι ώστε αυτές να είναι όσο το δυνατόν πιο ανομοιογενείς ως προς το φύλο και την επίδοση. Ακόμα, είχε σκεφτεί και είχε καταγράψει τις σκέψεις της για τα θέματα που θα μπορούσαν να αναπτύξουν τα παιδιά στις σελίδες του Hyperstudio. Ξεκινώντας το μάθημα ανέφερε στους/ις μαθητές/ριες τις θεματικές ενότητες που η ίδια επέλεξε από το μάθημα της Γεωγραφίας και πιο συγκεκριμένα από την ενότητα που αφορούσε την Ελλάδα (θέση, σπουδαιότητα, χλωρίδα, πανίδα, νησιά, γεωγραφικά διαμερίσματα, Θεσσαλία) και η κάθε ομάδα εκδήλωσε ενδιαφέρον για το κομμάτι του έργου με το οποίο θα ήθελε να ασχοληθεί" (Β.Πιλάτου, ΣΤ1, 3 ο Δ.σ. Ν.Ιωνίας Βόλου, 27/2/2001). Η διαδικασία αυτή είχε πολύ θετικά αποτελέσματα όχι μόνο ως προς τη συνεργασία των παιδιών, αλλά και ως προς την επίδοσή τους, ενώ διαπιστώθηκε για άλλη μια φορά ο σημαντικός ρόλος του/ης εκπαιδευτικού ως διαμεσολαβητή της γνώσης μέσα στις νέες συνθήκες: "Πραγματικά οι μαθητές/ριες ήταν ενθουσιασμένοι/ες με τον ομαδικό τρόπο δουλειάς, όλοι/ες τους συμμετείχαν με μεγάλο ενδιαφέρον και ανυπομονούσαν να ξεκινήσουν τη συμπλήρωση των σελίδων στο μικρό ηλεκτρονικό βιβλίο που επιθυμούν να δημιουργήσουν Οι δυσκολίες είναι αρκετές, η όλη δραστηριότητα για να 'στηθεί' θέλει αρκετές ώρες και συζητήσαμε ότι θα μπορούσαμε κάποιες ώρες του μαθήματος της Γεωγραφίας να τις αφιερώσουμε στην εργασία του Hyperstudio" (Β.Πιλάτου, ΣΤ1, 3 ο Δ.σ. Ν.Ιωνίας, 27/2/2001). Στο τέλος της διαδικασίας στο συγκεκριμένο τμήμα έγινε πλήρης διαχωρισμός του έργου σε επιμέρους υπο-έργα, τα οποία επεξεργάστηκαν οι ομάδες των μαθητών/ριών. 332

9 Ανάλογη δράση ανέλαβε και ο δάσκαλος του άλλου τμήματος της ΣΤ, ο οποίος, αφού χρησιμοποίησε για μεγάλο χρονικό διάστημα το Excel για να διδάξει την ελληνική γραμματική, στη συνέχεια χώρισε τα παιδιά σε ομάδες για να αναπτύξουν μια ανάλογη εφαρμογή στο Hyperstudio, όπου οι επιμέρους εργασίες στις οποίες εργάστηκαν οι ομάδες ήταν: συζυγίες των ρημάτων, χρόνοι της οριστικής, φωνές του ρήματος, αριθμοί και πρόσωπα, εγκλίσεις, διαθέσεις, φωνές και χρόνοι του ρήματος. Τέλος, ανέθεσε σε μια μεγαλύτερη ομάδα παιδιών να πληκτρολογήσουν το αρχικό κείμενο όλου του έργου, το οποίο είχε γράψει ο ίδιος, και στο οποίο περιέχονται ρήματα από όλους τους χρόνους που παραπέμπουν με υπερσυνδέσμους σε άλλες σελίδες με περισσότερα στοιχεία για κάθε χρόνο και την κλίση του. Σημειώνουμε ότι οι συγκεκριμένες δραστηριότητες στη γεωγραφία και τη γραμματική θα μπορούσαν κάλλιστα να γίνουν και χωρίς υπολογιστή, αλλά αυτό δεν είναι το σημαντικό σημείο στην υπόθεση. Το σημαντικό είναι ότι οι εκπαιδευτικοί επινόησαν τρόπους αξιοποίησης ενός ανοικτού περιβάλλοντος λογισμικού, προκειμένου να συνδέσουν τη διδασκαλία των μαθημάτων στην τάξη με τη διδασκαλία με τη βοήθεια υπολογιστή στο εργαστήριο πληροφορικής. Στο νέο περιβάλλον μάθησης διαπιστώθηκαν και άλλα βήματα ανάπτυξης των εκπαιδευτικών. Για παράδειγμα, οι περισσότεροι/ες φάνηκαν να αποδέχονται ένα νέο αποκεντρωμένο ρόλο μέσα στην τάξη, αφού ήταν αναγκασμένοι/ες να δέχονται συχνά τη βοήθεια όχι μόνο των επιμορφωτών/ριών, αλλά και των μαθητών/ριών τους, ώστε να χειριστούν με ασφάλεια τις συσκευές ή και το λογισμικό. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Η εφαρμογή ενός νέου συνεργατικού περιβάλλοντος μάθησης με λειτουργική ένταξη των ΤΠΕ στη διδασκαλία σε 4 δημοτικά σχολεία της Θεσσαλίας συνέβαλλε ώστε να γίνουν σημαντικά βήματα προς την προσαρμογή στο νέο παιδαγωγικό περιβάλλον από τους/ις μαθητές/ριες και τους/ις εκπαιδευτικούς. Διαπιστώθηκε μάλιστα ότι, ενώ οι μαθητές/ριες προσαρμόστηκαν ταχύτατα στο νέο περιβάλλον, οι εκπαιδευτικοί χρειάστηκαν χρόνο, εφόσον για τη συντριπτική τους πλειοψηφία υπήρξε ένα αρχικό στάδιο αδράνειας, ανασφάλειας και ιδιαίτερης δυσκολίας να αναλάβουν δράση στο εργαστήριο υπολογιστών. Το πέρασμα σε μια τελική κατάσταση έγινε βαθμιαία. Μετά από ένα αρχικό στάδιο επιμόρφωσης οι εκπαιδευτικοί, με κατάλληλη βοήθεια και ενίσχυση από τον/ην επιμορφωτή/ρια του σχολείου, σταδιακά βγήκαν από την αρχική τους αδράνεια και επέδειξαν αξιόλογες δεξιότητες οργάνωσης και χειρισμού του νέου μαθησιακού περιβάλλοντος. Οι δραστηριότητες που πρότειναν όμως στον υπολογιστή ήταν οι ίδιες για όλη την τάξη. Σε δεύτερη φάση, και πάλι μετά από κατάλληλη παρακίνηση και ενίσχυση, άρχισαν να προτείνουν πολύ καλές συνεργατικές δραστηριότητες διαμοιρασμένες στις μικρές ομάδες των μαθητών/ριών. Συνεπώς κρίσιμο ρόλο στην εφαρμογή στην πράξη διαδικασιών συνεργατικής μάθησης με χρήση των ΤΠΕ έπαιξε η ανάπτυξη αυτοπεποίθησης, αυτονομίας και δεξιοτήτων διαχείρισης του νέου περιβάλλοντος από μέρους των εκπαιδευτικών, η αποδοχή από μέρους τους ενός αποκεντρωμένου ρόλου στην τάξη και, κυρίως, η σύλληψη και οργάνωση κατάλληλων μαθησιακών δραστηριοτήτων με ή χωρίς υπολογιστή, διαμοιρασμένων στις ομάδες των μαθητών/ριών. Σχετικά με το πώς μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη η συνεργατική μάθηση, η μελέτη έδειξε ότι ο/η εκπαιδευτικός είναι αυτός/ή που αποφασίζει ποιες σχετικές δραστηριότητες θα προτείνει, ότι οι ανομοιογενείς ομάδες μαθητών/ριών (ως προς το φύλο, την επίδοση, κλπ.) είναι οι πιο αποτελεσματικές, ότι ο/η εκπαιδευτικός δεν χρειάζεται να καταβάλει μεγάλη προσπάθεια να μάθει τους/ις μαθητές/ριες να εργάζονται στις ομάδες, ενώ δεν φαίνεται να υπάρχει πρόβλημα συγκρούσεων στο εσωτερικό των ομάδων όταν τα παιδιά εργάζονται στους υπολογιστές με συγκεκριμένους διδακτικούς στόχους. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ: Ευχαριστώ τους/ις μεταπτυχιακούς/ές φοιτητές/ριες του ΠΤΔΕ του Π.Θ. Δ.Μαρινόπουλο, Β.Πιλάτου, Ν.Ψαρρό, καθώς και τη δασκάλα Σ.Αρίδα, για την επιμόρφωση και τη βοήθεια που παρείχαν στους/ις εκπαιδευτικούς των 4 δημοτικών σχολείων της Θεσσαλίας. 333

10 ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1: Συνεργαζόμενοι φορείς ήταν τα Παιδ/κά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης των Πανεπιστημίων Αθηνών, Κρήτης και Θεσσαλίας, που είχαν την ευθύνη της λειτουργίας του προγράμματος σε 4-6 σχολεία, το Ίδρυμα Μελετών Λαμπράκη και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Επιστημονικός υπεύθυνος ήταν ο καθηγητής του ΠΤΔΕ του ΕΚΠΑ κ.α.ράπτης. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Center for Excellence in Learning and Teaching (1997). The Penn State Teacher II: Learning to teach, learn to learn. Wysrwyg: Cognition and Technology Group at Vanderbilt (1993). Designing learning environments that support thinking: the Jasper series as a case study. In T.M. Duffy, J. Lowick & D.H. Jonassen (Eds.) Designing environments for constructive learning. New York, NY: Springer, pp Computers in Teaching and Learning CSILE (Computer-Supported Intentional Learning Environment) Dillenbourg, P. (1996). Distributed cognition over humans and machines. In S. Vosniadou, E. de Corte, R. Glaser, & H. Mandal (Eds.) International perspectives on the design of technologysupported learning environments. NJ: Erlbaum Associates Inc., Edelson, D., Pea, R., & Gomez, L. (1998). Constructivism in the collaboratory. In B.G. Wilson (ed.) Constructivist Learning Environments. Case Studies in Instructional Design. 2 nd ed. Educational Technology Publications, Englewood Cliffs New Jersey, pp Hinostroza, E., Rehbein, L., Mellar, H., & Preston, C. (2000). Developing educational software: a professional tool perspective. Education and Information Technologies, 5(2), Lebrun, M. (1999). Des technologies pour enseigner et apprendre. Bruxelles: De Boeck & Larcier Legros, D., Pudelko, B., & Crinon, J. (2001). Les nouveaux environnements technologiques et l'apprentissage collaboratif. In J. Crinon & C. Gautellier (Eds.) Apprendre avec le multimédia et Internet. Paris: Retz - Pédagogie, pp Lehtinen, E., Hakkarainen, K., Lipponen, L., Rahikainen, M, & Muukkonen, H. (1998). Computer supported collaborative learning: a review. CL-Net Project Miller, L, & Olson, J. (1994). Putting the computer in its place: a study of teaching with technology. Journal of Curriculum Studies, 26(2), Rochelle, J., & Teasley, S.D. (1995). Construction shared knowledge in collaborative problem solving. In C. O'Malley (Ed.) Computer-supported collaborative learning. New York: Springer-Verlag, Scardamalia, M., & Bereiter, C. (1996). Adaptation and understanding: a case for new cultures of schooling. In S. Vosniadou, E. de Corte, R. Glaser, & H. Mandal (Eds.) International perspectives on the design of technology-supported learning environments. NJ: Erlbaum Associates Inc., Solomonidou, C. (2001). Teachers and pupils developments within an ICT constructivist learning environment: the case of a pilot program introducing ICT in Greek primary schools. In Y. Manolopoulos, S. Evripidou (eds) 8 th Panhellenic Conference In Informatics, Cyprus, Nicosia, 11/2001, Proceedings, Vol.2, pp Γκαραγκούνη-Αραίου, Φ., Σολομωνίδου, Χ., & Ζαφειροπούλου, Μ. (2002). Απόψεις και στάσεις εκπαιδευτικών για την αντιμετώπιση παιδιών με στοιχεία διάσπασης προσοχής ή/και υπερκινητικότητα: ποιος ο πιθανός ρόλος του υπολογιστή; Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 35 Ράπτης, Α., & Ράπτη, Α. (2001). Μάθηση και διδασκαλία στην εποχή της πληροφορίας. Ολική προσέγγιση, τόμος Α'. Αθήνα Σολομωνίδου, Χ. (2001). Σύγχρονη Εκπαιδευτική Τεχνολογία: υπολογιστές και μάθηση στην Κοινωνία της Γνώσης. Θεσσαλονίκη: Κώδικας Vygotsky, L.S. (1934/1988). Σκέψη και Γλώσσα. Αθήνα: Γνώση. 334

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Γεωγραφία, Γλώσσα 3. Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις τ

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Γεωγραφία, Γλώσσα 3. Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις τ ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Οι συγκοινωνίες» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ: ΖΟΥΜΕ ΜΑΖΙ, ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΑΣΤΕ ΚΑΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΑΣ.

ΣΕΝΑΡΙΟ: ΖΟΥΜΕ ΜΑΖΙ, ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΑΣΤΕ ΚΑΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΑΣ. ΣΕΝΑΡΙΟ: ΖΟΥΜΕ ΜΑΖΙ, ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΑΣΤΕ ΚΑΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΑΣ. ΤΙΤΛΟΣ: H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ. ΤΑΞΗ: Γ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ,ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΧΡΟΝΟΣ: 3 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Δρ Κώστας Χαμπιαούρης Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης Συντονιστής Άξονα Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαδραστικός Πίνακας στο Δημοτικό Παγώνδας Σάμου - Ευφυής Εκπαίδευση Παρασκευή, 08 Μάιος :18

Διαδραστικός Πίνακας στο Δημοτικό Παγώνδας Σάμου - Ευφυής Εκπαίδευση Παρασκευή, 08 Μάιος :18 Στο νομό Σάμου βρίσκεται το Σχολείο Παγώνδας, ένα 6-θέσιο δημόσιο σχολείο με μεγάλη παράδοση στην αξιοποίηση των τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Το σχολείο διαθέτει, σήμερα, ένα καλά εξοπλισμένο εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη. Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων

Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη. Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων Κέρκυρα 2014 Εξέλιξη των ΤΠΕ Η ραγδαία εξέλιξη των ΤΠΕ που χαρακτηρίζει την εποχή μας καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Citation (ΑΡΑ format): Μουζάκης, Χ. (2017, 2 Μαρτίου). Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo [Webinar], Στο: Webinars ΠΕ19-20 Ιστο-διαλέξεις για καθηγητές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα

Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα Χριστόδουλος Τασουρής, Συνεργάτης Τομέα Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή γνώσεις των μαθητών : Γνωρίζουν τα ονόματα των πλανητών,ότι κινούνται γύρω από τον Ήλιο και ότι φωτίζονται από αυτόν.

Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή γνώσεις των μαθητών : Γνωρίζουν τα ονόματα των πλανητών,ότι κινούνται γύρω από τον Ήλιο και ότι φωτίζονται από αυτόν. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Το ηλιακό μας σύστημα Συγγραφέας: Παναγιώτα Παπαγρηγορίου Τάξη: ΣΤ Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές: Γεωγραφία, Ιστορία, Γλώσσα, Αισθητική Αγωγή Συμβατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εικονική πραγματικότητα και εκπαίδευση: Εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα και κόσμοι

Εικονική πραγματικότητα και εκπαίδευση: Εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα και κόσμοι Εικονική πραγματικότητα και εκπαίδευση: Εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα και κόσμοι Αναστάσιος Μικρόπουλος Εργαστήριο Εφαρμογών Εικονικής Πραγματικότητας στην Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Τεχνολογίες μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων,

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, αντιπαράθεσης απόψεων. Εννοιολογική χαρτογράφηση -Ο χάρτης εννοιών (concept

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Χρήση και Υποστήριξη Κοινοτήτων Πρακτικής και Μάθησης ΚΣΕ 5 ο Δ.Σ. Γλυφάδας Άξονες συζήτησης Κοινότητες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών ΟιΤΠΕχαρακτηρίζουνόλαταμέσαπουείναιφορείς άυλων μηνυμάτων (χαρακτήρες, εικόνες, ήχοι). Η αξιοποίησή

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Χαρατσής Κωνσταντίνος 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Παίζω και Μαθαίνω στο Scratch 1.2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Τ.Π.Ε. στο ηµοτικό 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση: Προοπτικές, Προβλήματα και Προτάσεις

Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση: Προοπτικές, Προβλήματα και Προτάσεις Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση: Προοπτικές, Προβλήματα και Προτάσεις Στέλλα Βοσνιάδου Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών svosniad@compulink.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΠΕ 19 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Ενότητα Προγραµµατισµός στο ηµοτικό (Ε και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αναπνευστικό σύστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική. Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική. Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πληροφορική και ΤΠΕ Η Πληροφορική και οι Τεχνολογίες της

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εκπαιδευτικά υπερμεσικά περιβάλλοντα Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Συνεργατικής Δραστηριότητας Μαθητών Αξιοποιώντας την Τεχνολογία Wiki

Μελέτη Συνεργατικής Δραστηριότητας Μαθητών Αξιοποιώντας την Τεχνολογία Wiki Μελέτη Συνεργατικής Δραστηριότητας Μαθητών Αξιοποιώντας την Τεχνολογία Wiki Δ. Κράββαρης Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, jkravv@gmail.com Περίληψη Η παρούσα έρευνα μελετά τη συνεργατική δραστηριότητα μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών.

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Α. Πέρδος 1, I. Σαράφης, Χ. Τίκβα 3 1 Ελληνογαλλική Σχολή Καλαμαρί perdos@kalamari.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα PROFILES ανακοινώνει τη δυνατότητα δήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στο δεύτερο κύκλο βιωματικών εργαστηρίων (2012-2013) με θέμα το σχεδιασμό και

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλω το παρακάτω κείμενο για την ενημέρωσή σας.

Σας αποστέλλω το παρακάτω κείμενο για την ενημέρωσή σας. Αγαπητέ(ή) κύριε/κυρία: Σας αποστέλλω το παρακάτω κείμενο για την ενημέρωσή σας. Εργαστήριο Διδακτικής Θετικών Επιστημών 1 (ΕΔΘΕ) του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (ΠΤΔΕ) του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Η Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε)

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Μάθησης Learning Technologies 2015 Τι είναι; Πρόκειται για διεπιστημονική Κατεύθυνση σπουδών που εστιάζει στις Τεχνολογίες Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΣΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ Πρακτική άσκηση εκπαιδευομένων στα Πανεπιστημιακά Κέντρα Επιμόρφωσης (ΠΑΚΕ) (ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ

Η Εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ Η Εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ «Ενσωμάτωση και αξιοποίηση των εννοιολογικών χαρτών στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσα από μία δραστηριότητα εποικοδομητικού τύπου» Δέγγλερη Σοφία Μουδατσάκη Ελένη Λιόβας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Πληροφορικής

Διδακτική Πληροφορικής Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διδακτική Πληροφορικής Ενότητα 9: Ενιαίο Πλαίσιο Σπουδών και νέα Αναλυτικά Προγράμματα Πληροφορικής Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative

Διαβάστε περισσότερα

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Χούμκοζλης Χρήστος Υποψήφιος Διδάκτορας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκη, Ελλάδα houm@eng.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Παράρτημα Ι Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Σημειώστε τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας σας με τις παρακάτω προτάσεις, με βάση την επεξήγηση που ακολουθεί:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Δρ. Παρασκευή Χατζηπαναγιώτου Επίκουρη Καθηγήτρια Εκπαιδευτικής Διοίκησης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου P.Chatzipanagiotou@euc.ac.cy Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1023 Η παιδαγωγική αξιοποίηση του μαθήματος της Πληροφορικής στην Ειδική Αγωγή - Ευαισθητοποίηση των μαθητών χάριν του περιβάλλοντος. Μία διδακτική προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες:

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες: 1 Σχέδια Δράσης Πεδία: 1. Εκπαιδευτικές διαδικασίες. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Τομείς: 1. Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1. Οι ψηφιακές τεχνολογίες ως γνωστικά εργαλεία στην υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση. Τεχνολογίες Πληροφορίας & (ΤΠΕ-Ε)

Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση. Τεχνολογίες Πληροφορίας & (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Η αξιοποίηση των σύγχρονων Τεχνολογιών Πληροφορίας & Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στην εκπαίδευση και τη µάθηση Πώς οι ΤΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» «Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» Εκπαιδευτικός: Βαμβουνάκη Άρτεμις (ΠΕ 70) Επιβλέπων επιμορφωτής: Μανωλάκης Κωνσταντίνος Σχολείο Διεξαγωγής: Εκπαιδευτήρια Μαυροματάκη-Μητέρα Χανιά, Μάιος 2016 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικό αντικείµενο της ενότητας είναι η παρουσίαση του

Γνωστικό αντικείµενο της ενότητας είναι η παρουσίαση του Κολίτση Φιλοθέη ΠΛΑΝΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΟ ΚΣΕ 1. Θέµα της ενότητας Αναφέρετε το γνωστικό αντικείµενο της ενότητας, τη σχέση της µε το ΑΠΣ και το υλικό του ΚΣΕ. Ποιες ήταν οι κυριότερες νέες γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΕ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΕ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 543 ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΕ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Καρτσιώτης Θόδωρος Συντονιστής Επιμόρφωσης έργου Λαέρτη kartsiot@auth.gr Ρενιέρη Νικολίνα Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Βρασίδας 2004-2008 CARDET

Χαράλαμπος Βρασίδας 2004-2008 CARDET Χαράλαμπος Βρασίδας 2004-2008 CARDET 1 Επιχειρήματα υπέρ της ένταξης της τεχνολογίας στη διδασκαλία Έχει εισβάλει σε όλες τις πτυχές της ζωής μας Είναι μέσο για οικονομική ανάπτυξη: αναπτύσσει δεξιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία ως κατασκευή και όχι ως μετάδοση ως αποτέλεσμα εμπειρίας και όχι ως μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Θεωρίες μάθησης για τις ΤΠΕ Συμπεριφορισμός (behaviorism) Γνωστικές Γνωστικής Ψυχολογίας (cognitive psychology) Εποικοδομητισμός (constructivism)

Διαβάστε περισσότερα

"Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!"

Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς! ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:2015-2016 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 6o ΓΕΛ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: "Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!" ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝOY ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚOY

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙΝΩΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» (INOV) Ζ ΚΥΚΛΟΣ To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Μανώλης Πατσαδάκης Γιατί Αξιολόγηση των Μαθητών; ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Υποστηρίζει την επίτευξη των γενικών εκπ/κών στόχων της

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Ηλεκτρονικό Σχολικό Περιοδικό ως Αφορμή Συνεργατικής Μάθησης στο Πλαίσιο του Σχολικού Project: Mια Μελέτη Περίπτωσης

Ένα Ηλεκτρονικό Σχολικό Περιοδικό ως Αφορμή Συνεργατικής Μάθησης στο Πλαίσιο του Σχολικού Project: Mια Μελέτη Περίπτωσης Ένα Ηλεκτρονικό Σχολικό Περιοδικό ως Αφορμή Συνεργατικής Μάθησης στο Πλαίσιο του Σχολικού Project: Mια Μελέτη Περίπτωσης Ε. Καμπακάκη 2 ου ΓΕΛ Αγίου Αθανασίου/Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ekampakaki@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος...7 Πρόλογος Επιμελητή...9 Εισαγωγή Τεχνολογίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων...23 Σκοπός του βιβλίου...24 Eνα μοντέλο για την παιδαγωγική χρήση των εργαλείων με γνωστικό δυναμικό...26

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Άντρη Σάββα Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Αλεθρικού Σχ. χρονιά: 2012-2013 Γενική περιγραφή Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Μέθοδος Project Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΖΟΡ ΕΥΡΩΤΟΥΡΙΣΤΑΣ

Ο ΑΖΟΡ ΕΥΡΩΤΟΥΡΙΣΤΑΣ Ο ΑΖΟΡ ΕΥΡΩΤΟΥΡΙΣΤΑΣ ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ: ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΓΑΡΥΦΑΛΛΙΑ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑΣ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ 2 ο ΔΗΜ. ΣΧ. ΑΧΑΡΝΩΝ ΤΑΞΗ Ε ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 Τ4Ε ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΠΟΥ ΘΑ ΣΥΜΜΕΤΑΣΧΟΥΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΩΝ ΦΑΙΑΚΩΝ»: ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΤΟ ΒΟΛΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΠΟΥ ΘΑ ΣΥΜΜΕΤΑΣΧΟΥΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΩΝ ΦΑΙΑΚΩΝ»: ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΤΟ ΒΟΛΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΠΟΥ ΘΑ ΣΥΜΜΕΤΑΣΟΥΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΩΝ ΦΑΙΑΚΩΝ»: ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΤΟ ΒΟΛΟ. Σολομωνίδου *, Επίκουρη Καθηγήτρια, Π.Τ.Ν. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτα αποτελέσματα από την τελική αξιολόγηση. εκπαιδευτικών σε θέματα ΤΠΕ. Μιχάλης Μιχαηλίδης Κωνσταντίνος Παπαναστασίου

Πρώτα αποτελέσματα από την τελική αξιολόγηση. εκπαιδευτικών σε θέματα ΤΠΕ. Μιχάλης Μιχαηλίδης Κωνσταντίνος Παπαναστασίου Πρώτα αποτελέσματα από την τελική αξιολόγηση προγραμμάτων επιμόρφωσης εκπαιδευτικών σε θέματα ΤΠΕ Έλενα Παπαναστασίου Έλενα Παπαναστασίου Μιχάλης Μιχαηλίδης Κωνσταντίνος Παπαναστασίου Ανάγκη για επιμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Χαρίκλεια-Παναγιώτα Βαϊοπούλου. Υπότροφος του Ιδρύματος Αλ. Ωνάση. Στεφανία Γιώτα Μαρία Λαμπαδάρη Κωνσταντίνα Τσομπάνη 1

Χαρίκλεια-Παναγιώτα Βαϊοπούλου. Υπότροφος του Ιδρύματος Αλ. Ωνάση. Στεφανία Γιώτα Μαρία Λαμπαδάρη Κωνσταντίνα Τσομπάνη 1 Χαρίκλεια-Παναγιώτα Βαϊοπούλου Υπότροφος του Ιδρύματος Αλ. Ωνάση Στεφανία Γιώτα Μαρία Λαμπαδάρη Κωνσταντίνα Τσομπάνη 1 Διάρκεια: 15 διδακτικές ώρες (5 τρίωρα) Μέθοδος: Εποικοδομητικό πρόγραμμα με τη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος. H Γεωγραφία στο Δημοτικό Σχολείο

Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος. H Γεωγραφία στο Δημοτικό Σχολείο Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος H Γεωγραφία στο Δημοτικό Σχολείο Α Μέρος: Η γεωγραφία ως επιστημονικό αντικείμενο και η διδασκαλία της στο σύγχρονο δημοτικό σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5.1 Εισαγωγή 5.2 Τα βασικά χαρακτηριστικά της συντελούμενης αλλαγής 5.3 Οι νέες προτεραιότητες 5.4 Τα συστατικά στοιχεία του νέου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Σχολείο: ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ, ΛΕΜΕΣΟΣ Τάξη: Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Θέμα: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα