Η επίδραση της άσκησης στην επιλεκτική προσοχή και το χρόνο αντίδρασης σε οπτικό ερέθισμα σε άτομα διαφορετικής ηλικίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η επίδραση της άσκησης στην επιλεκτική προσοχή και το χρόνο αντίδρασης σε οπτικό ερέθισμα σε άτομα διαφορετικής ηλικίας"

Transcript

1 Η επίδραση της άσκησης στην επιλεκτική προσοχή και το χρόνο αντίδρασης σε οπτικό ερέθισμα σε άτομα διαφορετικής ηλικίας ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΘΕΟΔΩΡΟΥ Αριστοτέλειο Παν/μιο Θεσσαλονίκης, Τ.Ε.Φ.Α.Α. Περίληψη Ο χρόνος αντίδρασης ορίζεται ως το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την εμφάνιση ενός ξαφνικού και απρόβλεπτου οπτικού ή ακουστικού ερεθίσματος μέχρι την έναρξη μιας προκαθορισμένης κινητικής απάντησης σε αυτό (Grouios 1987). Ο χρόνος αντίδρασης διακρίνεται σε τρία βασικά είδη (Luce 198, Welford 1980): απλός, χρόνος α- ντίδρασης επιλογής και διάκρισης. Δύο από τους παράγοντες που έχει διαπιστωθεί ότι επηρεάζουν σημαντικά την ταχύτητα του χρόνου α- ντίδρασης είναι η εξάσκηση και η ηλικία. Ερευνητικά ευρήματα υποστηρίζουν ότι ο χρόνος αντίδρασης γίνεται πιο ασταθής με την αύξηση της ηλικίας (Hultsch, MacDonald και Dixon 2002). Σύμφωνα με τον Welford (1980), η μείωση της ταχύτητας με την αύξηση της ηλικίας επηρεάζει εκτός από το χρόνο αντίδρασης και τις λειτουργίες της προσοχής. Στην παρούσα εργασία διερευνήθηκε η επίδραση της ηλικίας και της εξάσκησης στο βαθμό προσοχής και το χρόνο αντίδρασης σε 3 ηλικιακές ομάδες αποτελούμενες από 30 άτομα η καθεμία. Οι 15 συμμετέχοντες από την κάθε ομάδα εξασκήθηκαν επί πέντε μέρες, πέντε φορές την ημέρα, στη δοκιμασία της επιλεκτικής προσοχής και επί πέντε μέρες επί πέντε φορές την ημέρα στη δοκιμασία του απλού χρόνου αντίδρασης. Τα αποτελέσματα τα οποία κατέδειξαν στατιστικά σημαντική κύρια επίδραση τόσο για τον παράγοντα ηλικία όσο και για τον παράγοντα εξάσκηση μαρτυρούν τη βραδύτητα της γνωστικής λειτουργίας των ηλικιωμένων, καθώς και τη σημαντική βελτίωση που μπορεί να επιτευχθεί με την εμπλοκή τους σε άσκηση. Λέξεις Κλειδιά: απλός χρόνος αντίδρασης, επίδραση εξάσκησης, επίδραση ηλικίας, επιλεκτική προσοχή. Εισαγωγή Η ταχύτητα της «λήψης της απόφασης» είναι ένα από τα πιο παλιά αντικείμενα μελέτης της πειραματικής ψυχολογίας. Η μέθοδος που έχει επικρατήσει σ αυτόν τον τομέα είναι η μέτρηση του χρόνου αντίδρασης (ΧΑ, Reaction Time) του ασκούμενου. Η έρευνα του ΧΑ έχει μεγάλη και συνεχή ιστορία. Αρχικά, ο κύριος σκοπός της έρευνας ήταν η αναγνώριση των νοητικών λειτουργιών, που παρεμβάλλονται ανάμεσα στο ερέθισμα και στην αντίδραση και ο καθορισμός των χρονικών τους ορίων. Ο χρόνος αντίδρασης ορίζεται ως το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την εμφάνιση ενός ξαφνικού και απρόβλεπτου οπτικού ή ακουστικού ερεθίσματος μέχρι την έναρξη μιας προκαθορισμένης κινητικής απάντησης σε αυτό (Grouios 1987, σελ. 2, Grouios 1991, σελ. 18). Ο χρόνος αντίδρασης αντικατοπτρίζει τη χρονική διάρκεια γνωστικών διεργασιών που προηγούνται της κίνησης, όπως είναι η επεξεργασία ενός ερεθίσματος, ο σχεδιασμός της απάντησης σε αυτό το ερέθισμα και ο προγραμματισμός της κίνησης (Schmidt 1988). Ο χρόνος αντίδρασης σχετίζεται με την ακρίβεια, την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα μιας κινητικής δεξιότητας και πολλές φορές αποτελεί τον παράγοντα με τη μεγαλύτερη συμβολή στην άρτια εκτέλεση κινητικών σχεδίων (Meyers, Zimmerli, Farr & Baschnagel 199). Ο χρόνος αντίδρασης διακρίνεται σε τρία βασικά είδη (Luce 198, Welford 1980): απλός, χρόνος α- ντίδρασης επιλογής και διάκρισης. Στη δοκιμασία του απλού χρόνου αντίδρασης, η αντίδραση συνδέεται μ ένα ερέθισμα (πχ. αντίδραση σε ηχητικό ή οπτικό ερέθισμα). Στη δοκιμασία του χρόνου αντίδρασης διάκρισης η αντίδραση συνδέεται με ερεθίσματα, μερικά από τα οποία χρησιμεύουν ως παραπλανητικά (πχ. ο εξεταζόμενος καλείται να αναγνωρίσει το σωστό σύμβολο). Στη δοκιμασία του χρόνου α- ντίδρασης με επιλογή, η αντίδραση συνδέεται με δύο ή περισσότερα ερεθίσματα και με ίσο αριθμό αντιδράσεων για καθένα από αυτά (πχ. ο εξεταζόμενος καλείται να επιλέξει να αντιδράσει στο σωστό ερέθισμα πατώντας ένα πλήκτρο που αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο γράμμα, όταν το γράμμα εμφανιστεί στην οθόνη του υπολογιστή). Αρκετές μελέτες εστίασαν στη διερεύνηση της πιθανής επίδρασης του αυξανόμενου αριθμού ερεθισμάτων στις δοκιμασίες του χρόνου αντίδρασης διάκρισης και ε- πιλογής. Ο Hick (1952) διαπίστωσε ότι στις δοκιμασίες του χρόνου αντίδρασης επιλογής, η αντίδραση ήταν ανάλογη με τον αριθμό των ερεθισμάτων. Ο Sternberg (199) διερεύνησε την παραπάνω αναλογία στο χρόνο αντίδρασης διάκρισης και διαπίστωσε ότι ο χρόνος αντίδρασης αυξάνει αντιστρόφως ανάλογα με τον αριθμό των ερεθισμάτων σε κάθε δοκιμασία. Οι χρόνοι αντίδρασης διακυμάνθηκαν από 420 msec για ένα έγκυρο ερέθισμα (όπως ένα γράμμα στην αναγνώριση συμβόλων) σε 30 msec για έξι έγκυρα ερεθίσματα. Εκτός από την επίδραση του α- ριθμού των ερεθισμάτων στο χρόνο αντίδρασης, αρκετοί ερευνητές (Fieandt, Huhtala, Kullberg & Saarl 195, Welford 1980, Brebner & Welford 1980) επισήμαναν την επίδραση του είδους του ερεθίσματος (ακουστικό/οπτικό ερέθισμα) στο χρόνο αντίδρασης. Ο χρόνος αντίδρασης διαπιστώθηκε ότι είναι ταχύτερος σε ακουστικό (140 με 10 msec) από ότι σε οπτικό ερέθισμα (180 με 200 msec) (Woodworth & Schlosberg 1954). Ο Κemp (1973) ερμήνευσε την παραπάνω διαφορά εστιάζοντας στο χρόνο που α- παιτείται για να φτάσει η πληροφορία του κάθε ερεθίσματος στον εγκέφαλο. Ενώ τα ηχητικά ερεθίσματα χρειάζονται 8-10 msec για να φτάσουν στον εγκέφαλο, τα ο- πτικά ερεθίσματα χρειάζονται msec (Marshall, Talbot και Ades 1943). Οι προαναφερθείσες διαφορές στο χρόνο αντίδρασης ανάμεσα στα διαφορετικά ερεθίσματα ε- ξακολουθούν να υφίστανται ακόμα και στην περίπτωση που ο εξεταζόμενος καλείται να δώσει μια α- πλή ή μια πιο σύνθετη απάντηση (Sanders 1998). 4

2 Σχήμα 1. Η επίδραση της ηλικίας και της εξάσκησης στον απλό χρόνο αντίδρασης. Σχήμα 2. Η επίδραση της ηλικίας και της εξάσκησης στην επιλεκτική προσοχή. Εκτός από τον αριθμό και το είδος του ερεθίσματος, ερευνητικές αναφορές επισημαίνουν μια σειρά παραγόντων που επηρεάζουν το χρόνο αντίδρασης, όπως η εξάσκηση και η ηλικία. Δεδομένου ότι οι γνωστικές και κινητικές δεξιότητες αποκτώνται με την εξάσκηση, υπάρχουν αρκετές μελέτες που εστιάζουν στη διερεύνηση της συσχέτισης μεταξύ της άσκησης και του χρόνου αντίδρασης, ως εκφραστή της επεξεργασίας πληροφοριών από το κεντρικό νευρικό σύστημα (Stull & Kearny 1978, Williams, Pottinger & Shapcott 1985, Travlos & Marisi 1995). Ειδικότερα, αρκετοί ερευνητές ενδιαφέρθηκαν για την επίδραση της άσκησης στο χρόνο αντίδρασης, επιχειρώντας να διαλευκάνουν το μηχανισμό ή τους μηχανισμούς αυτής της επίδρασης. Έτσι, άλλοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η συστηματική άσκηση μειώνει το χρόνο αντίδρασης (Sanders 1998, Ando Kida και Oda 2002), άλλοι ότι τον αυξάνει (Kamen 1981, Williams, Pottinger & Shapcott 1985, Brisswalter, Arcelni, Audiffren & Delignieres 1997) και άλλοι ότι δεν ασκεί καμία επίδραση πάνω του (Brisswalter, Arcelni, Audiffren & Delignieres 1997, Viitasalo & Komi 1980, Tsorbatzoudis, Barkoukis, Danis & Grouios 1998). Συχνά, η ίδια έρευνα καταλήγει σε αντικρουόμενα συμπεράσματα ανάλογα με τις μεταβλητές που ο ερευνητής εισάγει, όπως: ο αριθμός επαναλήψεων μέτρησης του χρόνου α- ντίδρασης, το είδος των ασκουμένων (π.χ. αθλητές ή μη αθλητές), το είδος των αθλητών (π.χ. αθλητές δύναμης ή αντοχής), το είδος του χρόνου αντίδρασης (απλός ή χρόνος αντίδρασης επιλογής, συνολικός ή χρόνος αντίδρασης διάκρισης) και ο αριθμός των επαναλήψεων. Ένας άλλος παράγοντας που έχει διαπιστωθεί ότι επηρεάζει σημαντικά την ταχύτητα του χρόνου αντίδρασης είναι η ηλικία. Ερευνητικά δεδομένα αναφέρουν (Luchies, Schiffman, Richards, Thompson, Bazuin και DeYoung 2002) ότι ο απλός χρόνος αντίδρασης μειώνεται όσο το ά- τομο ενηλικιώνεται από τη βρεφική ηλικία μέχρι και το εικοστό ένατο έ- τος, ενώ προοδευτικά αυξάνεται από την ηλικία των τριάντα μέχρι τα πενήντα με εξήντα έτη. Στην ηλικία των εξήντα πέντε με εβδομήντα πέντε ε- τών η ταχύτητα στο χρόνο αντίδρασης μειώνεται δραματικά (Luchies et al 2002, Rose, Feldman, Jankowski και Caro 2002, Der and Deary 200). Τα αίτια μείωσης της ταχύτητας του χρόνου αντίδρασης με την αύξηση της ηλικίας δεν έχουν κατανοηθεί πλήρως. Σύμφωνα με τους Luchies et al (2002), η επίδραση της ηλικίας είναι πιο έντονη στις δοκιμασίες που χρησιμοποιούν χρόνο αντίδρασης επιλογής. Επιπροσθέτως, ερευνητικά ευρήματα υποστηρίζουν ότι ο χρόνος α- ντίδρασης γίνεται πιο ασταθής με την αύξηση της ηλικίας (Hultsch, MacDonald και Dixon, 2002). Μία από τις πιο αποδεκτές ερμηνείες που δίνεται από τα σχετικά θεωρητικά μοντέλα υποστηρίζει ότι η αύξηση της η- λικίας έχει ως αποτέλεσμα τον περιορισμό των διαθέσιμων πληροφοριών σε κάθε στάδιο ωρίμανσης (Schmidt & Lee 1999). Ευρήματα πρόσφατων ερευνών (Mattlar, Forsander, Norrlund, Carlsson, Karppi, Helenius & Gronroos 1995) προτείνουν ότι υπάρχει µία εµφανής πτώση στις γνωστικές λειτουργίες, η οποία ξεκινάει στην ηλικία των 50, 0 ή 70 (Ζήση, Γκικούδη & Κιουµουρτζόγλου 2003). Σύμφωνα με τον Welford (1980), η μείωση της ταχύτητας με την αύξηση της ηλικίας επηρεάζει εκτός από το χρόνο αντίδρασης και τις λειτουργίες της προσοχής. Ο όρος προσοχή αναφέρεται στο βαθμό της προσπάθειας που εξασκείται για την εστίαση της συνείδησης πάνω σε μία πληροφορία, με σκοπό την καλύτερη αντίληψη της. Η συγκέντρωση της προσοχής επιτυγχάνεται όταν οι μηχανισμοί της αντίληψης ενεργοποιούνται και καθηλώνονται σε ενδιαφέρουσες πληροφορίες. Η προσοχή, ανάλογα με το αρχικό και το ακόμα ανεπεξέργαστο σήμα της πληροφορίας εμπλέκεται ενεργητικά ή μετέχει παθητικά (Bryden 1971). Η παθητική προσέλκυση της προσοχής υποκινείται από τα μορφολογικά χαρακτηριστικά της πληροφορίας, γι αυτό και εμπλέκεται από τα πρώτα στάδια της συνειδητοποίησης. Άγνωστα ερεθίσματα ή καθιερωμένα ως απόλυτα ειδικά παρασύρουν αυτόματα την προσοχή στην πηγή της πληροφορίας για την αναζήτηση περισσότερων συμπληρωματικών πληροφοριών. Η ενεργητική προσοχή κατευθύνεται από εσωτερικά κίνητρα, ενδιαφέροντα και προσδοκίες και ελέγχεται βουλητικά σε σημαντικό βαθμό, γι αυτό και επηρεάζει με υποκειμενικά στοιχεία την αντικειμενικότητα. Κατευθύνεται προς τις πηγές πληροφοριών που είναι σχετικές με τον επίκαιρο σχεδιασμό της δραστηριότητας του ατόμου ή που ταυτίζονται με τις προσωπικές επιδιώξεις και επιθυμίες (Posner, Snyder & Davidson 1980). Οι Welford (1980) και Broadbent (1971) διαπίστωσαν ότι ο χρόνος αντίδρασης είναι ταχύτερος όταν το επίπεδο της προσοχής βρίσκεται σε ένα ενδιάμεσο στάδιο. Ωστόσο, στις περιπτώσεις που ο εξεταζόμενος δεν έχει το κατάλληλο επίπεδο διέγερσης ο χρόνος αντίδρασης αυξάνεται (Welford 1980, Broadbent 1971, Freeman 1933). Εκτιμώντας συνολικά το χρόνο α- ντίδρασης σε σχέση με τις γνωστικές λειτουργίες της προσοχής, της εξάσκησης και την ηλικία, προκύπτει το συμπέρασμα ότι οι μηχανισμοί και τα αίτια μείωσης της ταχύτητας στην επεξεργασία των πληροφοριών δεν έχουν κατανοηθεί πλήρως. Επιπλέον, ενώ αρκετές μελέτες έχουν ασχοληθεί με τη διερεύνηση της επίδρασης της ηλικίας στο είδος του χρόνου αντίδρασης ή/και στο βαθμό προσοχής και άλλες έ- χουν εξετάσει την επίδραση της ά- σκησης στην ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών, καμία μελέτη δεν έχει εξετάσει συνδυαστικά την επίδραση της ηλικίας και της άσκησης στην ταχύτητα επεξεργασίας δύο αντιληπτικοκινητικών πληροφοριών όπως είναι ο βαθμός προσοχής και ο χρόνος αντίδρασης. Η παρούσα μελέτη σχεδιάστηκε για να διερευνήσει την επίδραση της η- λικίας και της εξάσκησης των ασκουμένων στην ταχύτητα επεξεργασίας αντιληπτικοκινητικών πληροφοριών, όπως είναι ο βαθμός προσοχής και ο χρόνος αντίδρασης. Μεθοδολογία Δείγμα Το δείγμα αποτελείται συνολικά από 90 άτομα (άνδρες και γυναίκες), τα οποία ταξινομήθηκαν σε τρεις η- λικιακές ομάδες με ίσο αριθμό α- ντρών και γυναικών. Αναλυτικότερα την πρώτη ηλικιακή ομάδα αποτέλεσαν άτομα 8-18 ετών (Ν=30, 15 άντρες και 15 γυναίκες), τη δεύτερη ηλικιακή ομάδα αποτέλεσαν άτομα ετών (Ν=30, 15 άντρες και 15 γυναίκες) και την τρίτη ηλικιακή ομάδα αποτέλεσαν άτομα 5-75 ε- τών (Ν=30, 15 άντρες και 15 γυναί-

3 κες). Οι 15 συμμετέχοντες από την κάθε ομάδα εξασκήθηκαν επί πέντε μέρες, πέντε φορές την ημέρα στη δοκιμασία της επιλεκτικής προσοχής και επί πέντε μέρες επί πέντε φορές την ημέρα στη δοκιμασία του απλού χρόνου αντίδρασης. Κανένας από τους συμμετέχοντες δεν αντιμετώπιζε κάποια κινητική ή αισθητηριακή διαταραχή, ούτε είχε επιβαρημένο ιστορικό κάποιας νευρολογικής ή ψυχικής διαταραχής. Επίσης, κανένας δεν είχε αντιμετωπίσει στο παρελθόν κάποιο σοβαρό τραυματισμό στο κεφάλι ή κάποια μαθησιακή διαταραχή (π.χ. δυσλεξία, τραυλισμός). Η συμμετοχή όλων των ατόμων ή- ταν εθελοντική και ανώνυμη. Όργανα Μέτρησης Για την αξιολόγηση της Επιλεκτικής Προσοχής χρησιμοποιήθηκε το υποπρόγραμμα «Precue» του προγράμματος «Psych Lab» του Τμήματος Πειραματικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Wisconsin-Milwaukee των Η.Π.Α. (Abrams 2004). Το πρόγραμμα το οποίο τρέχει σε περιβάλλον Windows παρουσιάζει σε κάθε μία φάση αξιολόγησης δύο κουτιά σε κάθε πλευρά ενός σταυρού που βρίσκεται στη μέση της οθόνης. Ο εξεταζόμενος καλείται να α- ντιδράσει στην εμφάνιση ενός ερεθίσματος Χ που εμφανίζεται κάθε φορά σε ένα από τα δύο κουτιά. Εάν το Χ εμφανιστεί αριστερά ο εξεταζόμενος θα πρέπει να αντιδράσει πατώντας το πλήκτρο Ζ. Στην περίπτωση που εμφανιστεί στη δεξιά πλευρά ο εξεταζόμενος θα πρέπει να αντιδράσει πατώντας το πλήκτρο /. Το σωστό πλήκτρο θα πρέπει να πατηθεί όσο το δυνατόν πιο σύντομα. Πριν την παρουσίαση των ερεθισμάτων, ο εξεταζόμενος θα λάβει μία από τρεις διαφορετικές υποδείξεις: (1) Έγκυρη πληροφορία (a VALID cue), (2) Άκυρη πληροφορία (an INVALID cue), ή (3) Ουδέτερη πληροφορία (a NEUTRAL cue). Η υπόδειξη φαίνεται όταν ένα ή και τα δύο κουτιά τρεμοσβήνουν. Όταν και τα δύο κουτιά τρεμοσβήνουν, τότε ισχύει το (3) a NEUTRAL cue. Εάν ένα από τα δύο κουτιά τρεμοσβήσει τότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα (80%) το ερέθισμα να εμφανιστεί στο κουτί που τρεμόσβησε. Έτσι ο εξεταζόμενος πρέπει να προετοιμαστεί για την αντίδρασή του. Μερικές φορές (20%) όμως η υπόδειξη είναι ψευδής και το ερέθισμα μπορεί να εμφανιστεί στο άλλο κουτί από αυτό το οποίο τρεμόσβησε. Το υποπρόγραμμα αποθηκεύει αυτόματα τα δεδομένα. Για την αξιολόγηση του Απλού Χρόνου Αντίδρασης σε οπτικό ερέθισμα χρησιμοποιήθηκε το υποπρόγραμμα «Donders Reaction Time» του προγράμματος «Psych Lab» του τμήματος Πειραματικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Wisconsin- Milwaukee των Η.Π.Α. (Abrams 2004). Το πρόγραμμα το οποίο τρέχει σε περιβάλλον «Windows» έχει τη δυνατότητα να καταγράφει τον α- ριθμό των σωστών αντιδράσεων και το χρόνο αντίδρασης σε διαφορετικές συνθήκες. Οι συνθήκες προσδιορίζονται από το υποπρόγραμμα Donders Reaction Time ως αντιδράσεις A, B και Γ. Σε κάθε φάση α- ξιολόγησης ο εξεταζόμενος θα πρέπει να αντιδράσει στην εμφάνιση ενός οπτικού ερεθίσματος Χ, πιέζοντας με το δείκτη του κυρίαρχου χεριού του το σωστό πλήκτρο. Το Χ εμφανίζεται σε δύο θέσεις, αριστερά και δεξιά. Εάν εμφανιστεί αριστερά, ο εξεταζόμενος θα πρέπει να αντιδράσει πατώντας το πλήκτρο Ζ. Στην περίπτωση που εμφανιστεί στη δεξιά πλευρά ο εξεταζόμενος θα πρέπει να αντιδράσει πατώντας το πλήκτρο /. Το σωστό πλήκτρο θα πρέπει να πατηθεί όσο το δυνατόν πιο σύντομα. Το υ- ποπρόγραμμα αποθηκεύει αυτόματα τα δεδομένα. Για την επεξεργασία και ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο «SPSS 1.0». Πειραματική Διαδικασία Αρχικά όλοι οι συμμετέχοντες ενημερώθηκαν από τον ερευνητή σχετικά με το σκοπό της παρούσας έρευνας και την προγραμματισμένη διαδικασία για την εκπόνησή της. Κατέστη επίσης ευκρινής η δυνατότητα αποχώρησής τους σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή, κατά τη διάρκεια της πειραματικής διαδικασίας, αν αυτό το έ- κριναν απαραίτητο για οποιονδήποτε λόγο. Έπειτα οι 15 συμμετέχοντες από την κάθε ομάδα εξασκήθηκαν επί πέντε μέρες, πέντε φορές την η- μέρα την ίδια χρονική περίοδο της ημέρας στο πρωτόκολλο της επιλεκτικής προσοχής και επί πέντε μέρες πέντε φορές την ημέρα την ίδια χρονική περίοδο της ημέρας στο πρωτόκολλο του απλού χρόνου αντίδρασης. Τέλος, όλοι οι συμμετέχοντες α- ξιολογήθηκαν στις δοκιμασίες προσοχής και απλού χρόνου αντίδρασης. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν στο εργαστήριο ατομικά. Αποτελέσματα Ανάλυση των δεδομένων Για τη σύγκριση των ομάδων στην επιλεκτική προσοχή χρησιμοποιήθηκε η ανάλυση διακύμανσης (ANOVA) με δυο παράγοντες, Ηλικία, με τρεις παράγοντες (8-18, 35-45, 5-75) και Εξάσκηση (με, χωρίς). Για τη σύγκριση των ομάδων στον απλό χρόνο αντίδρασης χρησιμοποιήθηκε η ανάλυση διακύμανσης με δύο παράγοντες, Ηλικία (8-18, 35-45, 5-75) και Εξάσκηση (Με, Χωρίς). Όπου εμφανίστηκαν σημαντικές κύριες επιδράσεις της ηλικίας και της εξάσκησης στο χρόνο αντίδρασης και στην επιλεκτική προσοχή, πραγματοποιήθηκαν post-hoc αναλύσεις. Απλός χρόνος αντίδρασης Η ανάλυση της διακύμανσης με δυο παράγοντες ηλικία (8-18, 35-45, 5-75) Χ Εξάσκηση (Με, Χωρίς) έδειξε στατιστικά σημαντική αλληλεπίδραση μεταξύ τους F(2,84) = 9,582, p<0,01, καθώς και στατιστικά σημαντική κύρια επίδραση τόσο για τον παράγοντα ηλικία F(2,84) = 94,48, p<0,01, όσο και για τον παράγοντα εξάσκηση F(1,84) = 25,14, p<0,01 (σχήμα 1). Για τη σύγκριση των ηλικιών των τριών ομάδων χρησιμοποιήθηκαν Scheffe post hoc α- ναλύσεις, οι οποίες έδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων. Συγκεκριμένα στην ηλικιακή ομάδα των 8-18 ετών βρέθηκε μεγαλύτερη διαφορά (M = 301,42, SD = 22,27, p<0,05) από τις άλλες δύο ηλικιακές ομάδες. Στην ηλικιακή ομάδα των ετών βρέθηκε μεγαλύτερη διαφορά (M = 320,, SD = 14,39, p<0,05) από την ομάδα των 5-75 ετών. Στην ηλικιακή ομάδα των 5-75 βρέθηκε μικρότερη διαφορά από τις άλλες δύο η- λικιακές ομάδες (M = 344,7, SD = 7,98). Για τη διερεύνηση της αλληλεπίδρασης χρησιμοποιήθηκε t-test ανάλυση για ανεξάρτητα δείγματα. Βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ της ομάδας εξάσκησης και της ο- μάδας μη-εξάσκησης στην ηλικιακή ομάδα των ατόμων 8-18 ετών (t(28) =,84, p<0,01) και στην ηλικιακή ομάδα των ατόμων 5-75 ετών (t(28) = 2,57, p<0,01). Δε βρέθηκε σημαντική διαφορά στην ηλικιακή ομάδα των ατόμων ετών. Επιλεκτική προσοχή Η ανάλυση της διακύμανσης με δυο παράγοντες Ηλικία (8-18, 35-45, 5-75) Χ Εξάσκηση (Με, Χωρίς) έδειξε στατιστικά σημαντική αλληλεπίδραση μεταξύ τους F(2,84) = 3,074, p<0,01, καθώς και στατιστικά σημαντική κύρια επίδραση τόσο για τον παράγοντα ηλικία F(2,84) = 121,91, p<0,01, όσο και για τον παράγοντα εξάσκησης F(1,84) = 1,15, p<0,01 (σχήμα 2). Για τη σύγκριση των ηλικιών των τριών ομάδων χρησιμοποιήθηκαν Scheffe post hoc α- ναλύσεις, οι οποίες έδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων. Συγκεκριμένα στην ηλικιακή ομάδα των 8-18 ετών βρέθηκε μεγαλύτερη διαφορά (M = 1151,51, SD = 9,58, p<0,05) από τις άλλες δύο ηλικιακές ομάδες. Στην ηλικιακή ο- μάδα των ετών βρέθηκε μεγαλύτερη διαφορά (M = 1302,77, SD = 47,97, p<0,05) από την ομάδα των 5-75 ετών. Στην ηλικιακή ομάδα των 5-75 βρέθηκε μικρότερη διαφορά από τις άλλες δύο η- λικιακές ομάδες (M = 151,27, SD = 138,51). Για τη διερεύνηση της αλληλεπίδρασης χρησιμοποιήθηκε t-test ανάλυση για ανεξάρτητα δείγματα. Βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ της ομάδας εξάσκησης και της ο- μάδας μη-εξάσκησης στην ηλικιακή ομάδα των ατόμων 8-18 ετών (t(28) =,84, p<0,01) και στην ηλικιακή ομάδα των ατόμων 5-75 ετών (t(28) = 2,57, p<0,01). Δε βρέθηκε διαφορά στην ηλικιακή ομάδα των α- τόμων ετών. Συζήτηση Από τα αποτελέσματα φαίνεται ότι η εξάσκηση και η ηλικία επηρέασαν με διαφορετικό τρόπο κάθε δοκιμασία που χρησιμοποιήθηκε για την α- ξιολόγηση της ταχύτητας του χρόνου αντίδρασης και του βαθμού συγκέντρωσης της προσοχής. Για το σκοπό της παρούσας εργασίας διατυπώθηκαν τέσσερις ερευνητικές υ- ποθέσεις. Ως προς την πρώτη υπόθεση, από τα αποτελέσματα συμπεραίνεται ότι η τρίτη ηλικιακή ομάδα (5-75 ετών) παρουσίασε μεγαλύτερο χρόνο αντίδρασης από τις άλλες δύο. Στον απλό χρόνο αντίδρασης σε οπτικό ερέθισμα, η μικρότερη ηλικία είχε σαν α- ποτέλεσμα καλύτερη απόδοση. Τα α- ποτελέσματα συμφωνούν με τα ερευνητικά δεδομένα προγενέστερων μελετών (Luchies, Schiffman, Richards, Thompson, Bazuin & DeYoung 2002) που έδειξαν ότι στην ηλικία των ε- ξήντα πέντε με εβδομήντα πέντε ε- τών η ταχύτητα στο χρόνο αντίδρασης μειώνεται δραματικά (Luchies et al 2002, Rose, Feldman, Jankowski & Caro 2002, Der & Deary 200). Ειδικότερα, ο μεγαλύτερος χρόνος αντίδρασης που κατέδειξε η τρίτη ηλικιακή ομάδα, πιθανώς να συνδέεται με τη γενικότερη κατάπτωση των γνωστικών διεργασιών όπως η μνημονική ανάκτηση πληροφοριών και η ταχύτητα συγκέντρωσης της προσοχής που παρατηρείται μετά την ηλικία των 5 ετών (Luchies, Schiffman, Richards, Thompson, Bazuin & DeYoung 2002). Αξίζει να σημειωθεί ωστόσο ότι ενώ το συγκεκριμένο αποτέλεσμα τονίζει την επίδραση της ηλικίας στη μείωση της ταχύτητας των γνωστικών διεργασιών, δε χαρακτηρίζει την ικανότητα εκτέλεσης εντολών η οποία φαίνεται να διατηρείται. 8

4 Η μειωμένη ταχύτητα στο χρόνο α- ντίδρασης που παρατηρείται με την αύξηση της ηλικίας πιθανά να συνδέεται με το στάδιο προγραμματισμού της απάντησης. Συγκεκριμένα, έχει υποστηριχθεί ότι οι ηλικιωμένοι καθυστερούν να επιλέξουν τη σωστή απάντηση (Stelmach, Goggin & Amhrein 1988) από μία σειρά απαντήσεων, σε αντίθεση με τη μικρότερη ηλικιακή ομάδα όπου οι απαντήσεις δίνονται πιο γρήγορα ακόμα και με την αύξηση συνθετότητας της δοκιμασίας. Σε αντίθεση με αυτό το μοντέλο, που αποδίδει τη μείωση της ταχύτητας του χρόνου αντίδρασης των ηλικιωμένων στο στάδιο προγραμματισμού της απάντησης, άλλες θεωρητικές απόψεις βασίζονται στην προσέγγιση της επεξεργασίας των πληροφοριών σε στάδια (διαδικασίες κωδικοποίησης, ανάκλησης και οργάνωσης των πληροφοριών) από την εμφάνιση του ερεθίσματος μέχρι την επιλογή της απάντησης. Σύμφωνα με τους Myerson, Hale, Wagstaff, Poon και Smith (1990), η αύξηση της ηλικίας επιδρά στον περιορισμό των πληροφοριών σε κάθε στάδιο, με αποτέλεσμα να επιβραδύνεται η ταχύτητα στο χρόνο αντίδρασης, κάτι που έχει σαν αντίκτυπο τη γενική μείωση της ταχύτητας στις γνωστικές λειτουργίες. Η αρνητική επίδραση της ηλικίας στο χρόνο αντίδρασης ενδεχομένως να οφείλεται και στην προοδευτική ελάττωση της ψυχοκινητικής ταχύτητας (Hickie, Ward, Scott, Haindl, Walker, Dixon & Turner 1999) που παρατηρείται με την πάροδο του χρόνου. Στην πλειοψηφία τους οι οργανισμοί επιδεικνύουν μείωση της ψυχοκινητικής δραστηριότητας με την αύξηση της ηλικίας που αποδίδεται σε μια σειρά παραγόντων όπως βιολογικοί (αλλαγές στη νευρολογική και αισθητηριακή λειτουργία), γενικοί (ελάττωση στην επεξεργασία της ταχύτητας που δε συνδέεται με βιολογικούς παράγοντες), περιορισμός στις λειτουργίες της προσοχής, διαφοροποίηση στην πολυπλοκότητα των διαδικασιών για τη λήψη απόφασης και την επιλογή απάντησης. Ως προς τη δεύτερη υπόθεση, τα α- ποτελέσματα αποδεικνύουν ότι η τρίτη ηλικιακή ομάδα (5-75 ετών) έχει μειωμένη διάρκεια προσοχής από τις άλλες δύο. Το αποτέλεσμα της παρούσας εργασίας ταυτίζεται με τα ευρήματα των Rockstroh, Dietrich, και Pokorny (2002). Συγκεκριμένα οι Rockstroh, Dietrich και Pokorny (2002) βρήκαν ότι στην ομάδα των ηλικιωμένων ατόμων (8 έτη) ο βαθμός προσοχής ήταν μικρότερος από την ομάδα των νεώτερων ατόμων σε μια σειρά από γνωστικές δοκιμασίες. Σύμφωνα με τον Welford (1980), η μείωση της ταχύτητας με την αύξηση της ηλικίας επηρεάζει εκτός από Η λειτουργία της προσοχής ευθύνεται για τη διατήρηση της προετοιμασίας, την επεξεργασία συγκεκριμένων πληροφοριών καθώς και για την οργάνωση και εκτέλεση πολλαπλών δοκιμασιών. Με την αύξηση της ηλικίας παρατηρείται επιβράδυνση στις λειτουργίες της προσοχής. Σύμφωνα με διάφορα ερευνητικά δεδομένα, τα ηλικιωμένα άτομα χαρακτηρίζονται από σημαντική δυσκολία στην επεξεργασία πληροφοριών. το χρόνο αντίδρασης και τις λειτουργίες της προσοχής. Η λειτουργία της προσοχής ευθύνεται για τη διατήρηση της προετοιμασίας, την επεξεργασία συγκεκριμένων πληροφοριών καθώς και για την οργάνωση και εκτέλεση πολλαπλών δοκιμασιών. Με την αύξηση της ηλικίας παρατηρείται επιβράδυνση στις λειτουργίες της προσοχής. Σύμφωνα με διάφορα ερευνητικά δεδομένα, τα η- λικιωμένα άτομα χαρακτηρίζονται από σημαντική δυσκολία στην επεξεργασία πληροφοριών. Στην προσπάθεια να δοθεί ερμηνεία στη σχέση των λειτουργιών της προσοχής με τη δυσκολία που παρουσιάζουν τα ηλικιωμένα άτομα στην επεξεργασία πληροφοριών, έχουν αναπτυχθεί τρεις θεωρητικές υποθέσεις. Σύμφωνα με την πρώτη θεωρητική υπόθεση, τα ηλικιωμένα άτομα παρουσιάζουν δυσλειτουργία στην εγγραφή των πληροφοριών. Συγκεκριμένα, είναι λιγότερο ι- κανά από τα νεαρά άτομα στην ανάλυση των δεδομένων που δέχονται από το περιβάλλον τους. Σύμφωνα με τη δεύτερη θεωρητική υπόθεση, τα ηλικιωμένα άτομα εμφανίζουν δυσκολία στην ανάκτηση των πληροφοριών. Ειδικότερα, δεν μπορούν να α- ναπτύξουν τις αποθηκεμένες πληροφορίες. Σύμφωνα με την τρίτη θεωρητική υπόθεση, τα ηλικιωμένα άτομα χαρακτηρίζονται από μεγάλη μνημονική απώλεια πληροφορίας. Ως προς την τρίτη υπόθεση, από τα αποτελέσματα γίνεται εμφανές ότι η ομάδα των ατόμων που εξασκήθηκε επιδεικνύει μεγαλύτερο βαθμό προσοχής από την ομάδα των ατόμων που δεν εξασκήθηκε. Πιο συγκεκριμένα και στις δύο ηλικιακές ομάδες (8-18, 5-75) διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές στο βαθμό προσοχής ανάμεσα στις ομάδες των ατόμων που ασκήθηκαν συστηματικά και στις ομάδες των ατόμων που δεν έλαβαν καμία άσκηση πριν την εκτέλεση του πειράματος. Η υπεροχή της ομάδας των ατόμων που ασκήθηκαν έναντι αυτών που δεν ασκήθηκαν συμβαδίζει με τα ευρήματα των Rockstroh, Dietrich και Pokorny (2002), που τεκμηρίωσαν όπως προαναφέρθηκε, με σύγκριση δύο ηλικιακών ομάδων, ότι ο βαθμός προσοχής επηρεάζεται από τη συστηματική άσκηση. Ως προς την τέταρτη υπόθεση, προκύπτει ότι στις δύο ηλικιακές ομάδες (8-18, 5-75) ο αριθμός των ατόμων που εξασκήθηκε εμφάνισε μικρότερο χρόνο αντίδρασης από τον αριθμό των ατόμων που δεν εξασκήθηκε. Η συστηματική άσκηση φαίνεται να έχει άμεση επίδραση στην ταχύτητα μεθόδευσης πληροφοριών. Το συγκεκριμένο αποτέλεσμα συμφωνεί με τα αποτελέσματα των Ando, Kida και Oda, (2004). Ειδικότερα οι Ando, Kida και Oda (2004) διαπίστωσαν τη θετική επίδραση της εξάσκησης στο συνολικό χρόνο αντίδρασης. Σύμφωνα με τους Tsorbatzoudis, Barkoukis, Danis και Grouios (1998), οι διαφορές στις μετρήσεις πριν και μετά την άσκηση αποδίδονται καλύτερα σε παράγοντες μάθησης και ε- ξοικείωσης των ασκουμένων με την πειραματική διαδικασία. Εξ άλλου, στους ηλικιωμένους, η δύναμη της συσχέτισης ανάμεσα στη φυσική δραστηριότητα και τη γνωστική απόδοση, επηρεάζεται από την πολυπλοκότητα της γνωστικής δραστηριότητας (Rikli & Edwards 1991). Η συστηματική εξάσκηση φαίνεται να έχει θετική επίδραση τόσο στο βαθμό συγκέντρωσης της προσοχής όσο και στην ταχύτητα επεξεργασίας των πληροφοριών στα ηλικιωμένα άτομα. Ενδέχεται να μπορεί να περιορίσει την επιβράδυνση του χρόνου αντίδρασης, που παρατηρείται με τη γήρανση, μέσα από επιδράσεις στις κεντρικές λειτουργίες (MacRae, Morris, Lee, Crum, Giessman, Greene & Ugolini 199). Επομένως μπορεί να διατυπωθεί το συμπέρασμα, που είναι αντίστοιχο με αυτό που αναφέρεται και στη βιβλιογραφία, ότι η συστηματική εξάσκηση μπορεί να περιορίσει τις διαφορές που παρατηρούνται στην ταχύτητα επεξεργασίας των πληροφοριών με την αύξηση της η- λικίας (Spirduso 1983). Στις παρεμβατικές μελέτες, το χρονικό διάστημα του προγράμματος ε- ξάσκησης που εφαρμόζεται φαίνεται να είναι καθοριστικός παράγοντας για την εμφάνιση σημαντικών επιδράσεων. Όταν η εξάσκηση διαρκεί ένα έτος ή περισσότερο, εμφανίζεται βελτίωση του απλού χρόνου αντίδρασης (Lord, Caplan & Ward 1993, Lord, Ward & Williams 199, Pugaard,Pedersen, Sandagar & Klitgaard 1994, Rikli & Edwards 1991). Σύμφωνα με τον Roberts (1990), όταν το χρονικό διάστημα της εξάσκησης διαρκεί λιγότερο από δύο μήνες, ο απλός χρόνος αντίδρασης δε βελτιώνεται σημαντικά. Το εύρημα της παρούσας μελέτης δεν επιβεβαιώνει το παραπάνω αποτέλεσμα, αφού η επίδραση της άσκησης φάνηκε να είναι άμεσα ευεργετική τόσο στις δοκιμασίες του απλού χρόνου αντίδρασης όσο και στις δοκιμασίες της επιλεκτικής προσοχής, όπου απαιτείται πιο σύνθετη γνωστική επεξεργασία στις δύο από τις τρεις ηλικιακές ομάδες. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην ηλικιακή ομάδα των ετών δεν παρατηρήθηκε επίδραση της εξάσκησης στην απόδοση της επιλεκτικής προσοχής και στο χρόνο αντίδρασης. Αυτό το αποτέλεσμα πιθανά να συνδέεται με τα χαρακτηριστικά του δείγματος της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας (έλλειψη κινήτρου για βελτίωση απόδοσης). Μέσα από την παρουσίαση των α- ποτελεσμάτων της παρούσας εργασίας προκύπτει ότι ένα έντονο φαινόμενο που παρατηρείται στους η- λικιωμένους είναι η βραδύτητα της γνωστικής τους λειτουργίας. Πιο συγκεκριμένα, ενώ στην τρίτη ηλικιακή ομάδα η απόδοση στις δοκιμασίες της προσοχής και του χρόνου αντίδρασης μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά με την εμπλοκή σε άσκηση, η σημαντική κύρια επίδραση της ηλικίας μπορεί να μειωθεί μόνο στην περίπτωση που η απόδοση των νεώτερων συμμετεχόντων δε βελτιωθεί α- ντιστοίχως ανάλογα με εκείνη των η- λικιωμένων. Η σχέση όμως της άσκησης με την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών και το βαθμό συγκέντρωσης της προσοχής δεν είναι ξεκάθαρη, αφού στις σχετικές προαναφερόμενες έρευνες ο σχεδιασμός είναι διαφορετικός (παρεμβατικές ή συγκριτικές), το επίπεδο φυσικής κατάστασης των συμμετεχόντων ποικίλει η ηλικία τους κυμαίνεται σε μεγάλο εύρος, η φυσική κατάσταση αξιολογείται με διαφορετικά μέσα, ενώ η συνθετότητα των δοκιμασιών για την αξιολόγηση του χρόνου αντίδρασης διαφοροποιείται (Etnier, Salazar, Landers, Petruzelo, Han & Nowell 1997, Spirduso & Asplund 1995). Επιπλέον, ένα σημαντικό πρόβλημα κατά την αξιολόγηση της α- πόδοσης των ηλικιωμένων είναι οι ενδοατομικές διαφορές καθώς και η διακύμανση της απόδοσης που φαίνεται να αυξάνονται με την πρόοδο της ηλικίας (Nesselroade & Salthouse 2004). Οι παράγοντες της γνωστικής λειτουργίας συμβάλλουν στην ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων, αφού ε- πηρεάζουν την ανεξαρτησία, την παραγωγικότητα και την ενεργητική αλληλεπίδραση των ηλικιωμένων με το περιβάλλον τους (Spirduso 1995). Επιπλέον, η διατήρηση της καλής γνωστικής λειτουργίας είναι σημαντική, τόσο για την επιτυχή ανταπόκριση των ηλικιωμένων στις απαιτήσεις της καθημερινής ζωής, όσο και για τη διατήρηση των κοινωνικών τους ρόλων (Ζήση, Γκικούδη & Κιουµουρτζόγλου 10

5 2003). Η έρευνα αυτή ανιχνεύει την επίδραση της εξάσκησης στην ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών και τη λειτουργία της προσοχής που αποτελούν σημαντικούς παράγοντες στη γνωστική λειτουργία των ηλικιωμένων. Συνοψίζοντας, από τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας γίνεται φανερό ότι ενώ η συστηματική εξάσκηση στην καθημερινή ζωή, συμβάλλει στον περιορισμό των αρνητικών επιδράσεων της ηλικίας στην ταχύτητα μεθόδευσης των πληροφοριών και στο βαθμό συγκέντρωσης της προσοχής, δε φαίνεται να ε- παρκεί για να αντισταθμίσει την επιβράδυνση των εμπλεκόμενων γνωστικών μηχανισμών. Προτάσεις για μελλοντικές έρευνες Η θετική επίδραση της άσκησης στο χρόνο αντίδρασης και στην επιλεκτική προσοχή σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες που βρέθηκε στην παρούσα μελέτη δημιουργεί ενδιαφέρον για περαιτέρω διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στην άσκηση, την η- λικία, την ταχύτητα μεθόδευσης πληροφοριών και το βαθμό συγκέντρωσης της προσοχής. Κρίνεται αναγκαία η μελέτη της ά- σκησης σε ένα μεγαλύτερο δείγμα συμμετεχόντων προκειμένου να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τη σχέση των συγκεκριμένων μεταβλητών. Επιπλέον, είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη παράγοντες που ενδεχομένως επηρεάζουν τα αποτελέσματα της έρευνας όπως το φύλο, η ύπαρξη προηγούμενης εξάσκησης των ασκουμένων καθώς και το είδος των ασκουμένων (αθλητές-μη αθλητές) καθώς και τα κίνητρα των ασκουμένων (Tomporowski & Ellis 198). Σημασία της Εργασίας Η συμβολή αυτής της εργασίας είναι διττή. Σε θεωρητικό επίπεδο συμβάλλει στην κατανόηση της σύνδεσης της άσκησης με την ταχύτητα ε- πεξεργασίας πληροφοριών, την ταχύτητα της λειτουργίας της προσοχής και την αύξηση της ηλικίας. Σε εφαρμοσμένο επίπεδο παρέχει σημαντικό βοήθημα τόσο για την αξιολόγηση της πραγματοποίησης κινητικών δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης και αναψυχής, όσο και για την κριτική προσέγγιση και κατανόηση της γνωστικής λειτουργίας των η- λικιωμένων. Summary Training effects on divided attention and reaction time to a visual stimulus between different age groups. Reaction time (RT) is usually defined as the elapsed time between the presentation of a sensory stimulus and the subsequent behavioral response. There are three types of reaction time tasks (Luce 198, Welford 1980): simple reaction time tasks, choice reaction time tasks and discrimination reaction time tasks. A considerable amount of research (Hultsch, MacDonald και Dixon 2002) assessed the effect of training and age on reaction time. Research findings (Welford 1980) demonstrated age related effects on tasks measuring reaction time and attention. In the present study the effects of age and training on divided attention and simple reaction time experiments were investigated in 3 age groups (30 individuals in each group). 15 participants from each group were trained for five days, five times per day in tasks measuring reaction time and the speed of divided attention respectively. Significant age related and training related effects were found for reaction times to a simple stimulus and the speed of focusing attention. The results of the present study indicate that type of mental ability measured and amount of practice are important in the search for the factors causing the decline of cognitive functions with age. Key Words: simple reaction time, training effect, age effect, divided attention. Βιβλιογραφία 1. Abrams RA. Psych/Lab for windows (Computer software and manual). Retrieved June 23, 2004, from edu/_rabrams/psychlab/ Ando S, Kida N & Oda S. Practice effects on reaction time for peripheral and central visual fields. Perceptual and Motor Skills 2002; 95(3): Ando S, Kida N & Oda S. Retention of practice effects on simple reaction time for peripheral and central visual fields. Perceptual and Motor Skills 2004; 98(3): Bender VL & McGlynn GH. The effect of various levels of strenuous to exhaustive exercise on reaction time. European Journal of Applied Physiology and Occupational Physiology 197; 35: Botwinick J. Cautiousness in advanced age. Journal of Gerontology 19; 21: Brebner JT & Welford AT. Introduction: an historical background sketch. In A. T. Welford (Ed.), Reaction Times. Academic Press, New York, Brisswalter J, Arcelin R, Audiffren M & Delignieres D. Influence of physical exercise on simple reaction time: effect of phsysical fitness. Perceptual and Motor Skills 1997; 85: Broadbent DE. Decision and Stress. Academic Press, London Bryden MP. Attentional strategies and shortterm memory in dichotic listening. Cognitive Psychology 1971; 2: Chmura J, Nazar K & Kaciuba-Uscilko H. Choice reaction time during graded exercise in relation to blood lactate and plasma cateholamine thresholds. Interanational Journal of Sports Medicine 1994; 15: Daffner KR, Ryan KK, Williams DM, Budson AE, Rentz DM, Wolk DA & Holcomb PJ. Agerelated differences in attention to novelty among cognitively high performing adults. Biological Psychology 2005; 72: Deary I & Geoff D. Reaction Time, Age, and Cognitive Ability: Longitudinal Findings from Age 1 to 3 Years in Representative Population Samples Αging Νeuropsychology and Cognition 2005; 12: Der G & Deary IJ. Age and sex differences in reaction time in adulthood: Results from the United Kingdom health and lifestyle survey. Psychology and Aging 200; 21: Donders FC. On the speed of mental processes. Acta Psychologica 188; 30: Fontani G, Lodi L, Felici A, Migliorini S & Corradeschi F. Attention in athletes of high and low experience enganged in different open skill sports. Perceptual and Motor Skills 200; 102(3): Freeman GL. The facilitative and inhibitory effects of muscular tension upon performance. American Journal of Psychology 1933; 2: Fieandt K, Huhtala von A, Kullberg P & Saarl K. Personal tempo and phenomenal time at different age levels. Reports from the Psychological Institute, University of Helsinki, Galton F. On instruments for (1) testing perception of differences of tint and for (2) determining reaction time. Journal of the Anthropological Institute 1899; 19: Hanson C & Lofthus GK. Effects of fatigue and laterality on fractionated reaction time. Journal of Motor Behavior 1978; 10: Hick WE. On the rate of gain of information. Quarterly Journal of Experimental Psychology 1952; 4: Hogervorst E, Riedel W, Jeukendrup A & Jolles J. Cognitive performance after strenuous physical exercise. Perceptual and Μotor Skills 199; 83: Hultsch DF, MacDonald SW. & Dixon RA. Variability in reaction time performance of younger and older adults. The Journals of Gerontology 2002; 57: Kamen G, Kroll W, Clarkson PM & Zigon ST. Fractionated reaction time in power trained and endurance trained atheletes under conditions of fatiguing isometric exercise. Journal of Motor Behavior 1981; 13: Kemp BJ. Reaction time of young and elderly subjects in relation to perceptual deprivation and signal-on versus signaloff condition. Developmental Psychology 1973; 8: Laming DRJ. Information Theory of Choice- Reaction Times. Academic Press, London, Luce RD. Response Times: Their Role in Inferring Elementary Mental Organization. Oxford University Press, New York, Luchies CW, Schiffman J, Richards LG, Thompson MR, Bazuin D & DeYoung AJ. Effects of age, step directio, and reaction condition on the ability to step quickly. The Journals of Gerontology 2002; 57: Marshall WH, Talbot SA & Ades HW. Cortical response of the anaesthesized cat to gross photic and electrical afferent stimulation. Journal of Nerophysiology 1943; : Meyers CR, Zimmerli W, Farr SD & Baschnagel NA. Effect of strenuous physical activity on reaction time. The Research Quarterly 199; 40: Posner MI, Snyder CRR & Davidson DJ. Attention and the detection of signals. Journal of Experimental Psychology: General 1980; 109: Ribaupierre A & Ludwig C. Age Differences and Divided Attention: Is there a General Deficit? Experimental Aging Research 2003; 29: Rockstroh S, Dietrich B & Pokorny R. Memory and Attention Test Performance of Young and Elderly subjects After Retest Practice. International Psycogeriatrics 1995; 7: Rose SA, Feldman JF, Jankowski JJ & Caro DM. A longitudinal study of visual expectation and reaction time in the first year of life. Child Development 2002; 73: Sanders AF. Elements of human performance: reaction processes and attention in human skill. Lawrence Erlbaum Associates. Mahwah: New Jersey, Schmidt RA & Lee TD. Motor control and learning: a behavioral emphasis. Champaign, IL: Human Kinetics Sternberg S. Memory scanning: Mental processes revealed by reaction time experiments. American Scientist 199; 57: Stull A & Kearny J. Effects of variable fatigue levels on reaction-time components. Journal of Motor Behavior 1978; 10: Trimmel M & Poelzl G. Impact of background noise on reaction time and brain DC potential changes of VDT-based spatial attention. Ergonomics 200; 49(2): Verhaeghen P & Cerella J. Aging, executive control, and attention: a review of metaanalyses. Neuroscience and Biobehavioral Reviews 2002; 2: Welford AT. Choice reaction time: Basic concepts. In A. T. Welford (Ed.), Reaction Times. Academic Press, New York, 1980; Williams L, Pottinger P & Shapcott D. Effects of exercise on choice reaction latency and movement speed. Perceptual and Motor Skills 1985; 0: Woodworth RS & Schlosberg H. Experimental Psychology. Henry Holt, New York, Teichner WH & Krebs MJ. Laws of visual choice reaction time. Psychological Review 1974; 81: Travlos A & Marisi D. Information processing and concentration as a function of fitness level and exercise-induced activation to exhaustion. Perceptual and Motor Skills 1995; 80: Tsorbatzoudis H, Barkoukis V, Danis A & Grouios G. Physical exertion in simple reaction time and continuous attention in sport participants. Perceptual and Motor Skills 1998; 8: Watanabe K. Effects of work bouts of various durations on reaction time. Proceedings of the International Congress of Physical Activity Sciences. Quebec: ICPAS. 197; Weiss AD. The locus of reaction time change with set, motivation and age. Journal of Gerontology 195; 20: Welford AT. Choice reaction time: Basic concepts. In A. T. Welford (Ed.), Reaction Times. Academic Press: New York, 1980; Williams LRT, Pottinger PR & Shapcott DG. Effects of exercise on choice reaction latency and movement speed. Perceptual and Motor Skills 1985; 0: Woodworth RS & Schlosberg H. Experimental Psychology. Henry Holt: New York, Zisi V, Gigoudi M & Kiumourtzoglou E. Physical Activity and Cognitive Function in the Elderly. Inquiries in Sport & Physical Education 2003; 1:

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΚΩ ΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΜΚ0907 Ι ΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΟΛΛΑΤΟΥ ΕΛΙΖΑΝΑ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΚΩ ΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΜΚ0907 Ι ΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΟΛΛΑΤΟΥ ΕΛΙΖΑΝΑ MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Λέκτορας Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 2: Η επίδραση της άσκησης στην υγεία Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού 1 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΜΝΗΜΗ ΧΑΜΗΛΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Αθλητικής Ψυχολογίας

Εργαστήριο Αθλητικής Ψυχολογίας Εργαστήριο Αθλητικής Ψυχολογίας Μάθημα IΙ Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας Περιεχόμενο διάλεξης 1. Ποιος είναι ο σκοπός της ανασκόπησης της βιβλιογραφίας; 2. Πώς ξεκινάς μια ανασκόπηση βιβλιογραφίας ; Από

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 3 (1), 22 28 ηµοσιεύτηκε: 11 Φεβρουαρίου 2005 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 3 (1), 22-28 Released: February 11, 2005 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Section: Motor Learning & Development Oral Presentations of the 18 th International

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY 10 ο COMECAP 2010, Πρακτικά Συνεδρίου, Πάτρα 10 th COMECAP 2010, Proceedings, Patras, Greece ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY ΥΧΡΟΥΡΟΝΗΚΖ ΓΗΑΚΤΜΑΝΖ ΣΧΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΧΝ ΔΚΚΔΝΧΔΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ 1998-2007

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Βαθμίδα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΕΤΖΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Στέφανος I. Πέρκος Τ.Ε.Φ.Α.Α., Π.Θ. Καρυές, 42100 Τρίκαλα Τηλ. 6944-635903 e-mail: sperkos@pe.uth.gr

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Στέφανος I. Πέρκος Τ.Ε.Φ.Α.Α., Π.Θ. Καρυές, 42100 Τρίκαλα Τηλ. 6944-635903 e-mail: sperkos@pe.uth.gr ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Στέφανος I. Πέρκος Τ.Ε.Φ.Α.Α., Π.Θ. Καρυές, 42100 Τρίκαλα Τηλ. 6944-635903 e-mail: sperkos@pe.uth.gr 1. ΣΠΟΥΔΕΣ 1999-2003 Διδακτορικό Δίπλωμα Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Τμήμα Φυσικής Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : Λεωφ. Αντ.Τρίτση, Αργοστόλι Κεφαλληνίας Τ.Κ. 28 100 τηλ. : 26710-27311 fax : 26710-27312

Διαβάστε περισσότερα

( ) ( ) China Academic Journal Electronic Publishing House. All rights reserved.

( ) ( ) China Academic Journal Electronic Publishing House. All rights reserved. 2001 2 :1001-4918(2001) - 02-0045 - 49 :B844. 1 :A Ξ ( 250014) ( 100875) : : ; 1978 Premack Woodruff Wellman (theory of mind) Perner : Maxi A, 20 Maxi 1999 A (false belief) B Maxi 77,177 591 Maxi [1 ]?,3

Διαβάστε περισσότερα

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59.

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. Εισαγωγή Περί Μελέτης της Συγκίνησης Τα πάθη Μόνον αυτά δίνουν τη νοημοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Διάλεξη 7η Αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Συμπεριφοράς Καθηγητής στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ. Έχει μεταπτυχιακούς

της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Συμπεριφοράς Καθηγητής στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ. Έχει μεταπτυχιακούς ONOMA: Kιοσέογλου Γρηγόριος, ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΘΕΣΗ: Καθηγητής στη Στατιστική Εφαρμοσμένη στις Επιστήμες της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Σύντομο Βιογραφικό:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική Αξιολόγηση ενός Προγράμματος Διδασκαλίας Δεξιοτήτων Ζωής στη Φυσική Αγωγή

Ποιοτική Αξιολόγηση ενός Προγράμματος Διδασκαλίας Δεξιοτήτων Ζωής στη Φυσική Αγωγή Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 8 (2), 107 118 Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβίου 2010 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 8 (2), 107-118 Released: September 30, 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 6 (3), 329 339 Δημοσιεύτηκε: 31 Δεκεμβρίου 2008 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 6 (3), 329-339 Released: December 31, 2008 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Ένα Ερευνητικό Παράδειγμα Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί εάν ο τρόπος αντίδρασης μιας γυναίκας απέναντι σε φαινόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. 2. Η Διαδικασία της Κινητικής Απάντησης σε Ένα Ερέθισμα

Κεφάλαιο 2. 2. Η Διαδικασία της Κινητικής Απάντησης σε Ένα Ερέθισμα Κεφάλαιο 2 Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται το μοντέλο της διαδικασίας μεθόδευσης των πληροφοριών και των παραγόντων που επηρεάζουν την αναγνώριση των σημαντικών ερεθισμάτων από το περιβάλλον, την

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους Ερευνητική Aναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµότόµος 1(3), 244 251 ηµοσιεύτηκε: 2 8 εκεµβρίου 2003 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 1(3), 244 251 Released: December 28, 2003 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. της Αικατερίνης Μανιουδάκη

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. της Αικατερίνης Μανιουδάκη ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ της Αικατερίνης Μανιουδάκη Μεταπτυχιακή Διατριβή που υποβάλλεται στο καθηγητικό σώμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Λέξεις κλειδιά: Υγεία και συμπεριφορές υγείας, χρήση, ψυχότροπες ουσίες, κοινωνικό κεφάλαιο.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Λέξεις κλειδιά: Υγεία και συμπεριφορές υγείας, χρήση, ψυχότροπες ουσίες, κοινωνικό κεφάλαιο. Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τίτλος: «Χρήση ψυχοτρόπων ουσιών από μαθητές Α Λυκείου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού Ηρακλείου και ο ρόλος του Κοινωνικού

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Μοντέλο Διδασκαλίας Δεξιοτήτων στη Υυσική Αγωγή με Βάση την Κοινωνική Γνωστική Προσέγγιση Αυτο-Ρύθμισης της Μάθησης

Ένα Μοντέλο Διδασκαλίας Δεξιοτήτων στη Υυσική Αγωγή με Βάση την Κοινωνική Γνωστική Προσέγγιση Αυτο-Ρύθμισης της Μάθησης Πρακτικών Εφαρμογών Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό Τόμος 12 (1), 26-39 Δημοσιεύτηκε: Φεβρουάριος 2014 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 12 (1), 26-39 Released: February 2014

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη (Executive Summary)

Περίληψη (Executive Summary) 1 Περίληψη (Executive Summary) Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως αντικείμενο την "Αγοραστική/ καταναλωτική συμπεριφορά. Η περίπτωση των Σπετσών" Κύριος σκοπός της διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2012 Στόχος Έρευνας Στόχος της έρευνας είναι να σκιαγραφηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 3 Ορισμός της Ψυχολογίας Η επιστήμη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει τη συμπεριφορά και τις νοητικές διεργασίες του ανθρώπου (κυρίως)

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική κατάσταση Παράμετροι της φυσικής κατάστασης που αναφέρονται στην υγεία

Φυσική κατάσταση Παράμετροι της φυσικής κατάστασης που αναφέρονται στην υγεία Φυσική κατάσταση Η φυσική υγεία ή φυσική κατάσταση (όπως συνηθίζεται να αποκαλείται στους κόλπους των επαγγελματιών της άσκησης), που αντιστοιχεί στον αγγλικό όρο Physical Fitness, είναι ένας πολυδιάστατος

Διαβάστε περισσότερα

Η ράση των Συναισθημάτων στη Λήψη Αποφάσεων στους Οργανισμούς. Περίληψη ιατριβής

Η ράση των Συναισθημάτων στη Λήψη Αποφάσεων στους Οργανισμούς. Περίληψη ιατριβής ιδακτορική ιατριβή, Τμήμα Επικοινωνίας & Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (2008) Συγγραφέας: Σπύρος Τρύφωνας Επόπτρια: Μπετίνα Ντάβου Η ράση των Συναισθημάτων στη Λήψη Αποφάσεων στους Οργανισμούς Περίληψη ιατριβής

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

«Η προπόνηση με βάρη βελτιώνει τη δύναμη και τη μυϊκή υπερτροφία νεαρών αθλητών του βόλεϊ.»

«Η προπόνηση με βάρη βελτιώνει τη δύναμη και τη μυϊκή υπερτροφία νεαρών αθλητών του βόλεϊ.» «Η προπόνηση με βάρη βελτιώνει τη δύναμη και τη μυϊκή υπερτροφία νεαρών αθλητών του βόλεϊ.» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της εργασίας ήταν να εξετάσει τις επιδράσεις ενός προγράμματος ανάπτυξης μυϊκής δύναμης και υπερτροφίας,

Διαβάστε περισσότερα

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Need for Professional Tourism Education Η Ανάγκη για Επαγγελματική Τουριστική Εκπαίδευση Tourism:

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικητάκης 1, Ανέστης Σίτας 2, Γιώργος Παπαδουράκης Ph.D 1, Θοδωρής Πιτηκάρης 3

Μιχαήλ Νικητάκης 1, Ανέστης Σίτας 2, Γιώργος Παπαδουράκης Ph.D 1, Θοδωρής Πιτηκάρης 3 Information literacy and the autonomous learner Μιχαήλ Νικητάκης 1, Ανέστης Σίτας 2, Γιώργος Παπαδουράκης Ph.D 1, Θοδωρής Πιτηκάρης 3 1) Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης, nikit@lib.teiher.gr, r,

Διαβάστε περισσότερα

Η Επίδραση της Επιδεξιότητας στο Ποδόσφαιρο στη Μάθηση µιας Νέας εξιότητας Ισορροπίας

Η Επίδραση της Επιδεξιότητας στο Ποδόσφαιρο στη Μάθηση µιας Νέας εξιότητας Ισορροπίας Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 2 (2), 155 162 ηµοσιεύτηκε: 25 Σεπτεµβρίου 2004 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 2 (2), 155 162 Released: September 25, 2004

Διαβάστε περισσότερα

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία»

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Ιδιότητα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: Τρέχουσα διοικητική θέση: Προσωπική ιστοσελίδα: Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση ιακύµανσης Μονής Κατεύθυνσης

Ανάλυση ιακύµανσης Μονής Κατεύθυνσης 24 Μεθοδολογία Επιστηµονικής Έρευνας & Στατιστική Ανάλυση ιακύµανσης Μονής Κατεύθυνσης Όπως ακριβώς συνέβη και στο κριτήριο t, τα δεδοµένα µας θα πρέπει να έχουν οµαδοποιηθεί χρησιµοποιώντας µια αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Γιεσθ. καηοικίας: Αγίοσ Γεφργίοσ 38, Σπάηα, 190 04 Τηλέθφνο : 210-9968816, 6977-200852 Ηλεκηρονικό

Γιεσθ. καηοικίας: Αγίοσ Γεφργίοσ 38, Σπάηα, 190 04 Τηλέθφνο : 210-9968816, 6977-200852 Ηλεκηρονικό 1. Προζφπικά ζηοιτεία Όνομα: Μαρία Δπίθεηο: Κρεκούκια Ημερομηνία Γέννηζης: 2 Φεβροσαρίοσ 1970 Τόπος Γέννηζης: Κσπαριζζία Μεζζηνίας Όνομα παηέρα: Ιφάννης Όνομα μηηέρας: Αναζηαζία Οικογενειακή καηάζηαζη:

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 4 η (2014 15) Έρευνα μάρκετινγκ & κατανόηση του πελάτη

Διάλεξη 4 η (2014 15) Έρευνα μάρκετινγκ & κατανόηση του πελάτη Διάλεξη 4 η (2014 15) Έρευνα μάρκετινγκ & κατανόηση του πελάτη 1 Η σημασία της έρευνας μάρκετινγκ Χώρα Τζίρος σε εκατομμύρια $ Μ. Βρετανία 2332 52,55 Γαλλία 1930 42,94 Σουηδία 261 39,38 Γερμανία 2080 35,32

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Παρέμβασης μέσω υπολογιστή για ασθενείς με Αλτσχάιμερ επικεντρωμένο στην Προσοχή

Πρόγραμμα Παρέμβασης μέσω υπολογιστή για ασθενείς με Αλτσχάιμερ επικεντρωμένο στην Προσοχή Πρόγραμμα Παρέμβασης μέσω υπολογιστή για ασθενείς με Αλτσχάιμερ επικεντρωμένο στην Προσοχή Κυροπούλου Κλεοπάτρα 1, Τσιάτσος Θρασύβουλος 2, Τσολάκη Μαγδαληνή 3, Μαλεγιαννάκη Αμαρυλλίς 4 kkyropoulou@gmail.com,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΣΙ ΗΡΟΥ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΟ ΟΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΙ ΗΡΟΥ ΕΦΗΒΩΝ ΚΟΛΥΜΒΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Οικονομετρική διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

CURRICULUM VITAE FEEDBACK MODELS AND MANAGEMENT OF SPORT SKILLS PHYSICAL EDUCATION AND SPORT SCIENCES

CURRICULUM VITAE FEEDBACK MODELS AND MANAGEMENT OF SPORT SKILLS PHYSICAL EDUCATION AND SPORT SCIENCES CURRICULUM VITAE Personal details Surname/name: Position: Specialty: Department: Laboratory: TZETZIS GEORGE PROFESSOR FEEDBACK MODELS AND MANAGEMENT OF SPORT SKILLS PHYSICAL EDUCATION AND SPORT SCIENCES

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις του 16 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις του 16 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού 1 Θεματική Ενότητα: Αθλητική Ψυχολογία Section: Sport Psychology 140. ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΘΛΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΧΕΙΡΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ Πατσατζής Ν., Ρόκκα Σ., Μαυρίδης Γ., Μπεμπέτσος Ε. PSYCHOLOGICAL SKILLS' EVALUATION

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δημοσίευση HandTutor Enhanced Hand Rehabilitation after Stroke A Pilot Study στο περιοδικό Physiother Res Int

Δημοσίευση HandTutor Enhanced Hand Rehabilitation after Stroke A Pilot Study στο περιοδικό Physiother Res Int Δημοσίευση HandTutor Enhanced Hand Rehabilitation after Stroke A Pilot Study στο περιοδικό Physiother Res Int 2011-03-15 12:25:14 Σκοπός Η μελέτη αξιολογεί τα θεραπευτικά αποτελέσματα της χρήσης του συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων Ανάλυση διακύμανσης κατά ένα παράγοντα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων Ανάλυση διακύμανσης κατά ένα παράγοντα Ερμηνεία αποτελεσμάτων Ανάλυση διακύμανσης κατά ένα παράγοντα Αρχείο δεδομένων school.sav Στον πίνακα Descriptives, μας δίνονται για την Επίδοση ως προς τις πέντε διαφορετικές μεθόδους διδασκαλίας, το

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ 2008, 47(3):367 373 H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά Ανθή Χρυσοστόμου Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc, Kέντρο Ελέγχου και Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού "Key" για την ανάπτυξη δεξιοτήτων ανάλυσης δεδομένων στο μάθημα της Χημείας

Χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού Key για την ανάπτυξη δεξιοτήτων ανάλυσης δεδομένων στο μάθημα της Χημείας Χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού "Key" για την ανάπτυξη δεξιοτήτων ανάλυσης δεδομένων στο μάθημα της Χημείας Κ. Νικολοπούλου 1. Εισαγωγή Oι ηλεκτρονικοί υπολογιστές (Η/Υ) έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ Ακαδημαϊκή Θέση Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. email: fbonoti@uth.gr Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. 5. Ταξινόμηση Δεξιοτήτων στα Σπορ. 5.1. Οι Ικανότητες Στηρίζουν την Εκτέλεση των Δεξιοτήτων

Κεφάλαιο 5. 5. Ταξινόμηση Δεξιοτήτων στα Σπορ. 5.1. Οι Ικανότητες Στηρίζουν την Εκτέλεση των Δεξιοτήτων Κεφάλαιο 5 Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται τα μονοδιάστατα και πολυδιάστατα συστήματα ταξινόμησης κινητικών δεξιοτήτων και αθλημάτων σύμφωνα με το μαθησιακό αλλά και το αναπτυξιακό μοντέλο. Γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 9: Σχεδιασμός, εφαρμογή και καθοδήγηση προπόνησης συντονιστικών ικανοτήτων Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ι Π Λ Ω Μ ΑΤ Ι Κ Η Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α

Δ Ι Π Λ Ω Μ ΑΤ Ι Κ Η Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δ Ι Π Λ Ω Μ ΑΤ Ι Κ Η Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ Πηπρηαθή εξγαζία ΣΟ ΑΓΥΟ ΠΟΤ ΒΙΧΝΟΤΝ ΓΟΝΔΙ ΣΗΝ ΦΡΟΝΣΙΓΑ ΑΤΣΙΣΙΚΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ 2-18 ΔΣΧΝ Φξεηδεξίθε Νενθιένπο Λεκεζόο, 2014 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική ταυτότητα μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών: Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες

Εθνική ταυτότητα μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών: Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες Εθνική ταυτότητα μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών: Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες Βασίλης Παυλόπουλος (vpavlop@psych.uoa.gr) Μαρίνα Ντάλλα (marinantalla@yahoo.gr) Φρόσω Μόττη-Στεφανίδη (frmotti@psych.uoa.gr)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Στο Ν. Μακρής & Δ. Δεσλή (Επιμ.) Η Γνωστική Ψυχολογία Σήμερα: Γέφυρες για τη Μελέτη της Νόησης, Αθήνα, Τυπωθήτω Δαρδανός, 2004, 290-294.

Στο Ν. Μακρής & Δ. Δεσλή (Επιμ.) Η Γνωστική Ψυχολογία Σήμερα: Γέφυρες για τη Μελέτη της Νόησης, Αθήνα, Τυπωθήτω Δαρδανός, 2004, 290-294. Στο Ν. Μακρής & Δ. Δεσλή (Επιμ.) Η Γνωστική Ψυχολογία Σήμερα: Γέφυρες για τη Μελέτη της Νόησης, Αθήνα, Τυπωθήτω Δαρδανός, 2004, 290-294. Γνωστικό και Ψυχαναλυτικό Ασυνείδητο Μπετίνα Ντάβου Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα ιάλεξης Ψυχολογικές δεξιότητες: ιαχείριση Άγχους

Περιεχόµενα ιάλεξης Ψυχολογικές δεξιότητες: ιαχείριση Άγχους Περιεχόµενα ιάλεξης Ψυχολογικές δεξιότητες: ιαχείριση Άγχους Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα Ορισµοί: Στρες & άγχος Επίδρασή του στην απόδοση Ιδέες για τη διαχείρισης άγχους Συνοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ 2004 έως σήμερα 1998-2004 2001-04: 2001-02: 2002-03:

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ 2004 έως σήμερα 1998-2004 2001-04: 2001-02: 2002-03: ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ H Γιαγκάζογλου Παρασκευή είναι Επίκουρη Καθηγήτρια Ειδικής Αγωγής στο ΤΕΦΑΑ Σερρών Α.Π.Θ. Αποφοίτησε από το ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ το 1996 και αναγορεύθηκε διδάκτορας της Ανθρώπινης απόδοσης και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών συνύπαρξης ψυχιατρικής διαταραχής με εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες. Η Περίπτωση του θεραπευτικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΔΙΚΤΥΟ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ, Β. ΚΟΤΡΩΝΗ, Σ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΑΣ, Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ, Ι. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Σ. ΛΥΚΟΥΔΗΣ ΚΑΙ Ν. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση.

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 5. Μετρήσεις στη Φυσική Αγωγή και

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκό στυλ διαπαιδαγώγησης και επιδόσεις μαθητών σχολικής ηλικίας: θεωρητικές και πρακτικές όψεις

Γονεϊκό στυλ διαπαιδαγώγησης και επιδόσεις μαθητών σχολικής ηλικίας: θεωρητικές και πρακτικές όψεις Γονεϊκό στυλ διαπαιδαγώγησης και επιδόσεις μαθητών σχολικής ηλικίας: θεωρητικές και πρακτικές όψεις Περίληψη Πέκης Αναστάσιος Νηπιαγωγός, Μ.Α. στις Επιστήμες της Αγωγής Η οικογένεια, χωρίς καμία αμφιβολία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Θέµατα που θα αναπτυχθούν Οι λόγοι για τους οποίους ανέκυψε η ανάγκη χρησιµοποίησης των κοινωνικο-γνωστικών µοντέλων για την ερµηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0111 «Σύγχρονα Θέµατα ιοίκησης Αθλητισµού»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΘΑΛΙΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΕΥΘΑΛΙΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ: ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΥΘΑΛΙΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ H επίδραση του «e-mentor» σε επιμορφούμενους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα