Γιώργος Χαραλαμπίδης Προϊστάμενος Τμηματος Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Και Εταιρικών Σχέσεων Βορείου Ελλάδος ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γιώργος Χαραλαμπίδης Προϊστάμενος Τμηματος Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Και Εταιρικών Σχέσεων Βορείου Ελλάδος ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε."

Transcript

1 Γιώργος Χαραλαμπίδης Προϊστάμενος Τμηματος Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Και Εταιρικών Σχέσεων Βορείου Ελλάδος ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε. Κυρίες και Κύριοι, Με μεγάλη χαρά συμμετέχουμε στη σημερινή ημερίδα που διοργανώνει η Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου, με θέμα τη φιλαναγνωσία. Ακούγεται ίσως κοινότοπο να πούμε ότι το βιβλίο είναι ένα από τα σημαντικότερα αγαθά του πολιτισμού. Με ορόσημο την ανακάλυψη της τυπογραφίας, το βιβλίο συνέβαλε στη διάδοση της επιστήμης και του πολιτισμού. Επέτρεψε σε όλο και μεγαλύτερα κοινωνικά στρώματα να αποκτήσουν πρόσβαση στη γνώση, στην ενημέρωση. Να αποκτήσουν πολιτική συνείδηση, να διευρύνουν τους ορίζοντες και τις φιλοδοξίες τους. Το βιβλίο λειτούργησε και λειτουργεί ακόμη ως όπλο ενάντια στις προκαταλήψεις και στο φανατισμό που γεννάται από την άγνοια. Παρ όλα αυτά, η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες όπου το βιβλίο και η ανάγνωση δεν έχουν το ρόλο που θα τους άξιζε στην καθημερινότητα του πληθυσμού. Σύμφωνα με την τελευταία διαθέσιμη έρευνα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, το 40% περίπου των Ελλήνων δηλώνουν ότι δεν διαβάζουν ποτέ. Ένα ποσοστό 42% περίπου αντιστοιχεί στους ασθενέστερους αναγνώστες, αυτούς που δηλώνουν δηλαδή ότι διάβασαν έστω και ένα βιβλίο τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Οι μέτριοι έως συστηματικοί αναγνώστες, όσοι δηλαδή δηλώνουν ότι διάβασαν περισσότερα από 10 βιβλία, αντιπροσωπεύουν μόλις το 8,1% των ερωτώμενων. Ποιες είναι οι αιτίες αυτής της αποχής από το διάβασμα; Ένας από τους βασικότερους, σχετίζεται με το σύγχρονο τρόπο ζωής και την έλλειψη χρόνου, η οποία γίνεται πολλές φορές ασφυκτική. Περίπου 4 στους 10 Έλληνες επικαλούνται τον περιορισμένο ελεύθερο χρόνο, ως κύρια αιτία για το γεγονός ότι δεν διαβάζουν. Δεν είναι, επίσης, τυχαίο το ότι οι γονείς ανήλικων παιδιών συνιστούν μια από τις ομάδες με τους λιγότερους αναγνώστες. Το κόστος των βιβλίων, μπορεί να θεωρηθεί ως ένας ακόμη ανασταλτικός παράγοντας, ειδικά τα τελευταία χρόνια, όπου το διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών έχει περιοριστεί αισθητά λόγω της κρίσης. Σύμφωνα με το Σύνδεσμο Εκδοτών Βιβλίου, το τελευταίο χρονικό διάστημα, οι πωλήσεις των βιβλίων έχουν μειωθεί κατά 30%. Ο θεσμός των δημοσίων βιβλιοθηκών επιδιώκει να αμβλύνει το πρόβλημα του οικονομικού κόστους. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν σήμερα

2 βιβλιοθήκες σχεδόν σε κάθε δήμο της χώρας, ένα μικρό ποσοστό αντιστοιχεί σε πραγματικά οργανωμένες δομές, με κατάλληλη στελέχωση και συστηματική λειτουργία, ώστε να προσελκύονται αναγνώστες. Και σε αυτή την περίπτωση, η οικονομική κρίση κάθε άλλο παρά βοηθά την κατάσταση, αφού οι διαθέσιμοι πόροι περιορίζονται δραματικά και μένουν μόνο οι φιλότιμες προσπάθειες τοπικών φορέων και ομάδων. Η κυριαρχία των ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας συμβάλει επίσης στην απομάκρυνση από το διάβασμα. Ειδικά η τηλεόραση έχει αναλάβει τις τελευταίες δεκαετίες λειτουργίες και ρόλους που παλιότερα εκπλήρωνε το βιβλίο: την ενημέρωση, την ψυχαγωγία, τη μόρφωση. Κι αν η τηλεόραση ή το ραδιόφωνο χρειάστηκαν αρκετές δεκαετίες για να μεταβάλλουν συνήθειες και στάσεις, η ανάπτυξη του διαδικτύου έχει φέρει μια πραγματική επανάσταση μέσα σε λίγα μόλις χρόνια. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι έχει πλέον δημιουργηθεί ένας ολόκληρος, καινούριος κόσμος. Ένας κόσμος που επιτρέπει τη μετάδοση όλο και μεγαλύτερου όγκου πληροφοριών, με όλο και μεγαλύτερες ταχύτητες. Είναι αλήθεια ότι σε αυτή τη νέα, ψηφιακή εποχή η παραδοσιακή έντυπη ύλη τείνει να παραγκωνιστεί. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε τα μέλη των κοινωνικών δικτύων να αυξάνονται με ραγδαίους ρυθμούς. Βλέπουμε τα blogs να αποτελούν μια νέα, όλο και πιο διαδεδομένη μορφή προσωπικής έκφρασης. Βλέπουμε το διαδίκτυο να αναδεικνύεται σε κύρια πηγή ενημέρωσης. Ταυτόχρονα, βλέπουμε τις εφημερίδες να πουλούν όλο και λιγότερα φύλλα, τις βιβλιοθήκες και τα ράφια των βιβλιοπωλείων να αναζητούν κοινό Σίγουρα όλοι αυτοί οι παράγοντες λειτουργούν ανασταλτικά, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό. Ωστόσο, στη βάση του προβλήματος θα λέγαμε ότι βρίσκεται μια ευρύτερη έλλειψη κουλτούρας διαβάσματος. Βρίσκεται το γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας δεν έχει το βιβλίο στις προτεραιότητές του. Δεν το αντιμετωπίζει ως ουσιώδες αγαθό, στο οποίο αξίζει να αφιερώσει χρόνο, ενέργεια, αλλά και ένα μέρος των χρημάτων του. Κι αυτή η στάση έχει βεβαίως τις ρίζες της στην παιδική ηλικία. Γιατί τότε είναι που γεννιέται ουσιαστικά η αγάπη για το βιβλίο, μέσα από την καθοδήγηση των δύο πρώτων θεσμών κοινωνικοποίησης: της οικογένειας και του σχολείου. Ένα βασικό σημείο προβληματισμού είναι ότι η ελληνική οικογένεια δεν παραγνωρίζει την αξία της μάθησης. Αντίθετα: προσπαθεί με κάθε τρόπο να δώσει στα παιδιά της όσο το δυνατόν περισσότερα μορφωτικά εφόδια. Επενδύει σημαντικά ποσά γι αυτό το σκοπό, ανησυχεί για το επίπεδο της εκπαίδευσης που παρέχει το κράτος, επιδιώκει και απαιτεί καλύτερες συνθήκες μάθησης. Όμως τις περισσότερες φορές η μάθηση αντιμετωπίζεται μόνο ως ένα μέσο για επαγγελματική αποκατάσταση.

3 Το σχολείο, προσπαθεί να βρει τον τρόπο να καλλιεργήσει στα παιδιά τη νοοτροπία του αναγνώστη. Δυστυχώς όμως, στο πλαίσιο του υφιστάμενου εκπαιδευτικού συστήματος, το βιβλίο έχει ταυτιστεί με εργαλείο πίεσης για τα παιδιά. Η ανάγνωση δείχνει να αντιμετωπίζεται ως «καταναγκασμός», με μόνη χρησιμότητα τους καλούς βαθμούς. Ή, στην καλύτερη περίπτωση, ως απλό εργαλείο για την απόκτηση τίτλων σπουδών και εφοδίων για την επαγγελματική αποκατάσταση. Και όμως, το σχολείο οφείλει να είναι ο κατ εξοχήν τόπος όπου γεννιούνται οι αναγνώστες. Με δομές που ενισχύουν την ανάπτυξη του εξωσχολικού διαβάσματος. Με οργανωμένες και πλήρως εξοπλισμένες σχολικές βιβλιοθήκες. Με πρακτικές (όπως είναι η ώρα φιλαναγνωσίας) που ενθαρρύνουν την ανάγνωση, ως μέσο ωρίμανσης και πνευματικής απελευθέρωσης. Σε αυτή την κατεύθυνση οφείλουν να επικεντρωθούν οι προσπάθειες όλων μας. Κυρίως της Πολιτείας, της εκπαιδευτικής κοινότητας, των φορέων της αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας των πολιτών, αλλά και του επιχειρηματικού κόσμου, στο πλαίσιο της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. Όλοι έχουμε ένα ρόλο να διαδραματίσουμε με σκοπό την προώθηση της φιλαναγνωσίας, για την καλλιέργεια μιας κουλτούρας διαβάσματος κυρίως στις μικρές ηλικίες. Όσο πιο μεγάλη και αποτελεσματική είναι αυτή η προσπάθεια, τόσο μικρότερη θα γίνεται η αρνητική επιρροή όλων των υπόλοιπων ανασταλτικών παραγόντων. Η εξέλιξη της τεχνολογίας δεν αποτελεί από μόνη της απειλή για το βιβλίο, σε μια κοινωνία η οποία έχει μάθει να αγαπά και να αναζητά την ανάγνωση. Σημασία δεν έχει αν σε μερικά χρόνια το βιβλίο θα είναι σε χάρτινη ή σε ηλεκτρονική μορφή. Σημασία έχει να αποτελεί επιλογή και κομμάτι της καθημερινότητας όλο και περισσότερων ανθρώπων. Για τον Όμιλο ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ η φιλαναγνωσία συνδέεται άμεσα με την ενδυνάμωση της νέας γενιάς και τη στήριξη της εκπαίδευσης. Είναι ένας τομέας που για μας αποτελεί επένδυση στο μέλλον. Ένας τομέας τον οποίο έχουμε θέσει στην κορυφή των προτεραιοτήτων μας, στο πλαίσιο των προγραμμάτων Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης που υλοποιούμε, τόσο σε τοπικό όσο και σε πανελλαδικό επίπεδο. Θεωρούμε εξαιρετικά σημαντικό το έργο φορέων που υπηρετούν το αύριο, με τη μορφή των παιδιών. Είναι σημαντικό το έργο φορέων που προσπαθούν, κάτω από τις σημερινές δύσκολες συνθήκες, να συμβάλουν όχι μόνο στη σωστή εκπαίδευση της νέας γενιάς, αλλά και στη διαμόρφωση υγιών προσωπικοτήτων. Γι αυτό και στηρίζουμε με χαρά τις πρωτοβουλίες του ΕΨΥΠΕ, μεταξύ των οποίων είναι και η διοργάνωση της σημερινής εκδήλωσης. Σας ευχαριστώ και σας εύχομαι καλή επιτυχία.

4 Α. Μπίμπου-Νάκου: Τα παιδικά βιβλία και η ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων. Η Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.), όπως ήδη είναι γνωστό, παράλληλα με την επιστημονική της δραστηριότητα, τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται στην έκδοση βιβλίων παιδικής λογοτεχνίας. Τα βιβλία αυτά διαπραγματεύονται γενικά ζητήματα για την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών και εφήβων, όπως είναι για πχ η ηθική ανάπτυξη, η διαπραγμάτευση της ταυτότητας των εφήβων ή οι κοινωνικές σχέσεις, μέσα από ιστορίες που αφορούν τις κοινωνικές ανισότητες και τον αποκλεισμό ή τις προκαταλήψεις, τις διακρίσεις και τα στερεότυπα. Από την άλλη, σημαντικός αριθμός βιβλίων διαπραγματεύεται συγκεκριμένα προβλήματα που επηρεάζουν την ψυχική υγεία των παιδιών/εφήβων όπως είναι για παράδειγμα η βία, ο θάνατος, οι ενδοοικογενειακές συγκρούσεις, το διαζύγιο, τα μυστικά και τα ψέματα. Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί από την ΕΨΥΠΕ στο φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού, μέσα από την έκδοση τριών τουλάχιστον παιδικών βιβλίων, μια έμφαση παράλληλη με τις πρωτοβουλίες της για την αναγνώριση και την αντιμετώπιση του φαινομένου σε εθνικό επίπεδο. Η παιδική και η εφηβική ηλικία έχουν και αυτές μια δική τους ιστορία που εξιστορείται μέσα από τα παιδικά βιβλία. Δηλαδή η περίοδος της παιδικότητας και της εφηβείας αποτελούν αφετηρίες και μεταβάσεις ζωής πολιτισμικά προσδιορισμένες που συνδέονται με συγκεκριμένες ποιότητες και τρόπους συμπεριφοράς-αποτελούν με άλλα λόγια ένα προϊόν συγκεκριμένων πολιτισμικών, ιστορικών και ιδεολογικών διεργασιών. Υπάρχουν πολιτισμικές συμβάσεις για το τι είναι τα παιδιά και οι έφηβοι που τις μοιραζόμαστε, τις αναπαράγουμε ή τις αμφισβητούμε. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αναφορά στο βιβλίο των Ζέη και Σαρρή Άλλοι καιροί, Άλλα παιδιά, σε μια περίοδο της Ελληνικής κατοχής, όπου διαβάζουμε "τότε τα παιδιά ήταν εξάρτημα των μεγάλων και δεν τα αντιμετωπίζαμε σαν αυτόνομα όντα". Να μια θέση των συγγραφέων για το ρόλο των παιδιών σε σχέση με τους "μεγάλους" που μας βάζει σε ένα κεντρικό ερώτημα για το αν η αναφορά αυτή ισχύει και σήμερα. Οι εκδόσεις της ΕΨΥΠΕ και οι ιστορίες των βιβλίων, αφορούν είτε ρεαλιστικές, σχεδόν νατουραλιστικές αφηγήσεις όπως είναι το Μου έκλεψαν το όνομα μου ή το Μίλα μη φοβάσαι ή πιο κλασικές, εκδοχές λαϊκών παραμυθιών με την φύση και την παράδοση να παίζουν κεντρικό ρόλο όπως στα Πουλιά τραγουδούν τα κάλαντα όλο τον χρόνο των Λοίζου και Σίσκου. Και στα δύο ή και περισσότερα είδη αφηγηματικής γραφής, στην ουσία οι συγγραφείς αλλά και οι ενήλικοι αναγνώστες καλούμαστε να συζητήσουμε για το πώς κατανοούμε τα παιδιά και την παιδική/ εφηβική ηλικία, πώς αναγνωρίζουμε τις ανάγκες τους, πώς διαπραγματευόμαστε

5 ζητήματα που αφορούν την ψυχική τους υγεία. Η κατανόηση προϋποθέτει μια άποψη για το τι είναι τα παιδιά: οι δικές μας ιστορίες και ταυτότητες μας βοηθούν να διερευνήσουμε την παιδική και την εφηβική ηλικία. Από την άλλη, ωστόσο, είμαστε τόσο μακριά από αυτήν, όντας ενήλικες, κατά συνέπεια μιλάμε για κατανόηση διαμεσολαβημένη. Αλλά, γιατί είναι σημαντική η συγκεκριμένη πρωτοβουλία της ΕΨΥΠΕ για τον χώρο της ψυχικής υγείας; Τα τελευταία χρόνια, παρατηρούμε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που περιγράφουμε την συμπεριφορά των παιδιών. Το ενδιαφέρον για τα θέματα ψυχικής υγείας έχει αυξηθεί σημαντικά, παράλληλα με την αύξηση των ψυχολογικών προβλημάτων. Ενδεικτικά, αναφέρουμε πως καταγράφεται ένα ποσοστό 10%-15% παιδιών/ εφήβων με δυσκολίες ως προς την ψυχική τους υγεία σε ηλικίες από 5 έως 15 χρόνων Το σχολείο αποτελεί σημαντικό πεδίο δραστηριοτήτων των παιδιών και, κατά συνέπεια, σημαντικό πλαίσιο για παρεμβάσεις πρόληψης και αντιμετώπισης ζητημάτων ψυχικής υγείας (Kurtz, 1994). Από την άλλη πλευρά, τα σχολεία δυσκολεύονται να ανταποκριθούν σε ανησυχίες που αφορούν ζητήματα ψυχικής υγείας, και παρεμβαίνουν κυρίως όταν αυτά εμποδίζουν άμεσα την μάθηση των παιδιών/ εφήβων (Adelman, British Psychological Society, 1990). Η χρήση παιδικών βιβλίων που επιτρέπουν τη συμμετοχή των παιδιών σε ποικίλες δραστηριότητες πέρα από την αναγνωστική, μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στον ψυχοπαιδαγωγικό ρόλο του εκπαιδευτικού. Μια επιπλέον παραδοχή αφορά το γεγονός πως σήμερα μοιραζόμαστε πολιτισμικά συστήματα λόγου όπου τα παιδιά (και όχι μόνο αυτά) εύκολα τείνουν να ξεχωρίζουν/ να διακρίνονται, λόγω συγκεκριμένων διαφορών που συζητιούνται, ορισμένες φορές, ως ανυπόφορες. Τα προβλήματα συμπεριφοράς αναγνωρίζονται ως ΔΕΠ-Υ ή εναντιωματική συμπεριφορά, και μοιραζόμαστε μια κουλτούρα που συζητά τις διακρίσεις/ διαφορές με όρους ψυχικής υγείας περισσότερο και λιγότερο με όρους σχέσεων στις οποίες λειτουργεί το παιδί, συγκριτικά με παλιότερες εποχές (Cameron, 1998). Συχνά, η συζήτηση αυτή συνοδεύεται από την παθολογία και τις ενοχές και καλεί τα άτομα να «πληρώσουν» για τις διαφορές τους. Η παθολογικοποίηση και οι ενοχές δεν περιορίζονται στα παιδιά, αλλά και σε όσους τα φροντίζουν, δηλαδή τους εκπαιδευτικούς, ή τις οικογένειες τους (Billington, 2000). Επιπλέον, ο τρόπος που ζούμε προκαλεί συνεχώς την αυθεντική φύση της εμπειρίας μας (Taylor, 1985). Με αυτό εννοώ πως με τις ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις, μας στερείται η δυνατότητα να σταματήσουμε προσώρας, να νιώσουμε και να επεξεργαστούμε τις εμπειρίες της διαφορετικότητας. Τα παιδικά βιβλία αποτελούν μια γέφυρα για την επεξεργασία εμπειριών που αφορούν το διαφορετικό και τα παιδιά. Για ένα "ευάλωτο" παιδί, η εμπειρία του να ανήκει κάπου ή να ξεχωρίζει και να αποκλείεται είναι σημαντική και, συχνά, δεν περιορίζεται μόνο στο σχολείο.

6 Απλώνεται και σε άλλους κοινωνικούς χώρους, όπως είναι η γειτονιά ή το σπίτι του. Το παιδί, ως επινόηση της νεοτερικότητας, αναγνωρίζεται ως μια "ταυτότητα" που στηρίζεται σε αναδυόμενες φυσικές ιδιότητες και ταλέντα σε ανάπτυξη. Η ταυτότητα του παιδιού αντιτίθεται με αυτή των ενηλίκων που αντιπροσωπεύει την κορωνίδα μιας ατομικής αναπτυξιακής διεργασίας και μια κοινωνικοπολιτισμικής διεργασίας ως προς την εξέλιξη και την πρόοδο. Το παιδί είναι αυτό ακριβώς που δεν είναι ο ενήλικας, με την προοπτική του να γίνει μελλοντικά. Το δίπολο ενήλικας και παιδί συχνά, εξηγεί τόσο τις διαφορές ως προς την ψυχική και την κοινωνική τους συγκρότηση τους, όσο και νομιμοποιεί παραδειγματικά συγκεκριμένες κοινωνικές πρακτικές (Stephens, Woodhead, 1997). Γιατί τα παιδικά βιβλία μας συνδέουν με τα παιδιά και την ευημερία τους; Μέσα από τα βιβλία είναι ολοφάνερο πως μας αρέσει να μνημονεύουμε και εμείς την παιδική μας ηλικία 1. Όταν τα διαβάζουμε με/στα παιδιά, βουτάμε στο παρελθόν μας και ανακαλούμε μνήμες από τότε που ήμαστε "μικρά". Το ίδιο συμβαίνει και με τα παιδιά, που μέσα από τα βιβλία ανακαλούν τις δικές τους μνήμες και εμπειρίες για να τις επεξεργαστούν, πολλές φορές επανορθωτικά, και να τις κρατήσουν παρούσες. Συνάμα, οργανώνουν το παρελθόν τους και του δίνουν νόημα. Ο χρόνος μιας ιστορίας, κλεισμένος στο κουκούλι ενός τόπου, ενός σπιτιού, ενός κήπου ή μιας ρίμας, μας ταξιδεύει σε διάφορες περιοχές της ψυχικής μας ζωής, την ίδια στιγμή που ο συγγραφέας και ο αφηγητής μας κρατάνε το χέρι, μαζί με το ενδιαφέρον για την εξέλιξη της ιστορίας: μας βοηθάνε έτσι να επεξεργαστούμε όσα μας ζορίζουν και όσα μας ανακουφίζουν. Το παιδί μέσα από τα βιβλία διερευνά τον ψυχικό και κοινωνικό του χώρο: ακούει για καταστάσεις, αντικείμενα, και φόρμες που προσφέρονται από τα βιβλία και που το βοηθούν να κάνει ένα φανταστικό κόσμο. Πώς θα αρχίσει άραγε αυτόν τον κόσμο; τι θα επιλέξει; με ποιους ήρωες και καταστάσεις θα ταυτιστεί και θα ταξιδέψει; Βρίσκεται μπροστά σε έναν χώρο που, δυνάμει, καθρεφτίζει τον κόσμο που έζησε, ζει ή θα μπορούσε να ζήσει στο μέλλον. Όλοι αυτοί οι κόσμοι των βιβλίων αφορούν όνειρα, φανταστικούς τόπους που τους διερευνά μέσα από την ασφάλεια της αφήγησης και του αφηγητή/εκπαιδευτικού. Το παιδί στη συνέχεια γίνεται το ίδιο αφηγητής και παίχτης της ιστορίας. Ο εκπαιδευτικός είναι το ακροατήριο, ο ακροατής, ο σχολιαστής και μερικές φορές και συμπαίκτης των ιστοριών με το παιδί. Τα παιδιά και οι εκπαιδευτικοί συναντιούνται σε ένα χώρο φαντασίας που είναι ψυχοπαιδαγωγικός, ένας ασφαλής αλλά και ένας περιπετειώδης χώρος, με, συχνά, "επικίνδυνες" στιγμές. Στο τέλος, όμως, πρόκειται για ένα πλαίσιο όπου ακούγονται και δημιουργούνται ιστορίες, όνειρα και επιθυμίες. Τα βιβλία βοηθούν το παιδί να κατανοήσει τον πραγματικό του κόσμο και το παράδοξο είναι ότι η φαντασία της ιστορίας το βοηθά να επουλώσει πραγματικές βιωμένες πληγές.

7 Πολύ συνοπτικά, τα παιδικά βιβλία δίνουν στα παιδιά μια αίσθηση της προσωπικής ταυτότητας, καθιστούν υπαρκτή την έννοια της κοινότητας, απευθύνονται στις ηθικές τους αξίες και τα βοηθάνε να διαπραγματευτούν την ίδια την πραγματικότητα. Οι ιστορίες που ξεδιπλώνονται παρουσιάζουν έναν κοσμικό χορό ανάμεσα στις στιγμές που υπάρχουμε και δεν υπάρχουμε, και μέσω της προβολής το παιδί επιλέγει ήρωες και καταστάσεις στις οποίες εμπιστεύεται τις εμπειρίες του. Στη συνέχεια, με τη βοήθεια του εκπαιδευτικού, μπορεί να επιλέξει δράσεις, ρόλους και σχέσεις που επιθυμεί να κατανοήσει. Καθώς αρχίζει να καταλαβαίνει τον κόσμο των ιστοριών και το πώς αναπαριστούν πραγματικές ή φανταστικές εμπειρίες, αρχίζει η επεξεργασία στο συμβολικό επίπεδο. Η συμβολική ικανότητα των παιδιών μπορεί να χρησιμοποιηθεί με δυο διαφορετικούς τρόπους: 2 Στην πρώτη περίπτωση, τα παιδιά χρησιμοποιούν τα σύμβολα για να περιγράψουν γεγονότα σχετικά με τις ιστορίες των βιβλίων, ενώ στην δεύτερη περίπτωση, μπορούν να εκφράσουν συμβολικά τα συναισθήματά τους για τα γεγονότα. Δηλαδή το συμβολικό είναι το συναίσθημά τους. Καθώς διαβάζουμε με τα παιδιά, τους επιτρέπουμε να χρησιμοποιούν την αφήγηση για να αναπαραστήσουν τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους συμβολικά. Αυτός ακριβώς ο συνδυασμός γνωστικής τακτοποίησης της εμπειρίας και προσωπικής συναισθηματικής έκφρασής της βοηθά το παιδί να συγκεράσει και να δώσει νόημα στο τι συμβαίνει στον προσωπικό του κόσμο. Με άλλα λόγια, του παρουσιάζεται ένας κόσμος πέρα και ανεξάρτητα από τον ίδιο, παράλληλα με έναν άλλο κόσμο που υπάρχει μόνο μέσα του, ο εσωτερικός, μοναχικός κόσμος της ιδιωτικής συνείδησης. Μέσα από τα βιβλία, και καθώς μεγαλώνει το παιδί αναζητά το δρόμο του και στους δυο αυτούς κόσμους, και ο κόσμος των συναισθημάτων του καθορίζεται από τις εμπειρίες στον έξω κόσμο. Οι ιστορίες που ακούει ή διαβάζει ή μοιράζεται, καθορίζουν ορισμένες από τις εμπειρίες του, αλλά και ορισμένες από τις επιθυμίες του. Και όταν τα βιβλία γίνονται ρόλοι και παιχνίδι, τότε το παιδί συμμετέχει σε μια παράδοξη διεργασία σύνδεσης και αποσύνδεσης, ανάληψης ρόλων και απομάκρυνσής τους, συμμετέχοντας ταυτόχρονα στον κόσμο του "εμένα" και του "όχι εμένα". Μέσα από τους ρόλους αντέχει δυο πραγματικότητες, την καθημερινή και τη φανταστική. Από τη στιγμή που τα παιδιά διαφοροποιούν μεταξύ του εαυτού τους και των άλλων, η ανάληψη κόντρα ρόλων τους επιτρέπει να αναπτύξουν τη θεωρία του νου, την έννοια της προοπτικής, το τι σημαίνει "μπαίνω στα παπούτσια του άλλου". Στην ουσία κάθε ιστορία είναι και ένα ταξίδι που κινείται στον χώρο και στο χρόνο και προσκαλεί τα παιδιά να ονοματίζουν τα ανώνυμα, να επικοινωνούν και να αναγνωρίζουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους. Ας δούμε, ενδεικτικά, ορισμένες ιστορίες από τις εκδόσεις Στο «Άλλοι καιροί Άλλα παιδιά» των Άλκη Ζέη και Ζωρζ Σαρρή 2007, κεντρικό θέμα αποτελούν οι προκαταλήψεις και η κοινωνική αδικία στις

8 σχέσεις των οικογενειών, με αφορμή εκείνες τις ασήμαντες ίσως εντυπώσεις από τις οποίες φτιάχνουμε εκ των υστέρων τα δικά μας "σημαίνοντα". Με έκδηλη την αγάπη των συγγραφέων για την δική τους παιδική ηλικία, η αναφορά σε μικροπράγματα όπως το πάρτι μιας φίλης, το πολυφορεμένο βελούδινο φόρεμα, το κέικ σερβιρισμένο σε ένα παλιακό τραπέζι στην κουζίνα, ή ένα ταψί αναποδογυρισμένες πατάτες στην περίοδο της κατοχής, μας προσκαλούν σε μια κατάσταση παιδικότητας, έναν κόσμο περίκλειστο και συνάμα άπειρο σαν το σύμπαν: εκεί ήρωες και ηρωίδες κυρίως-οι δυο συγγραφείς-διαπραγματεύονται ζητήματα κοινωνικής διαφοράς, αρνητικών στερεοτύπων και διακρίσεων. Η παιδική ηλικία που ξεδιπλώνεται φαντάζει μακρινή, αλλά οι ίδιες μας την κάνουν προσιτή, τη μοιράζονται μαζί μας για να μας αφηγηθούν με έναν τρόπο που αποφεύγει το διδακτισμό, ότι η αποκατάσταση της κοινωνικής αδικίας και η άρση των προκαταλήψεων αντιμετωπίζονται στις ζωντανές κοινωνικές σχέσεις των ηρωίδων και των ηρώων. Πρόκειται για ένα βιβλίο ιδιαίτερα επίκαιρο για τα σημερινή συγκυρία στην Ελλάδα. Σε πολλά από τα παιδικά βιβλία που προτείνει η ΕΨΥΠΕ, συχνά, ο καιρός της παιδικότητας μοιάζει να κλονίζεται ή να παίρνει τέλος: το σπίτι, ο κήπος της γιαγιάς, Στον μυστικό κήπο της μαρμαρωμένης νεράιδας, του Β. Ηλιόπουλου, εγκαταλείπεται. Πολλές είναι οι αφορμές ή οι λόγοι για αυτούς τους βίαιους ή αιφνίδιους αποχωρισμούς. Στη συλλογή παραμυθιών στο υπό έκδοση βιβλίο «Ο Μίλτος, η Μίνα, η Ροζαλία, ο Τσε και η βαλίτσα», για παράδειγμα, το τέλος της παιδικότητας αφορά την απουσία της μητέρας στην ιστορία της Μητσιάλη Ο γλάρος του Μίλτου, το θάνατο του πατέρα στο κείμενο της Μ.Παπαγιάννη Ο μπαμπάς μου και ο Τσε, ή τον χωρισμό και την απόφαση για το διαζύγιο στην αφήγηση του Β. Ηλιόπουλου με τον ευρηματικό τίτλο Δεν είμαι βαλίτσα, Το παιδικό βιβλίο σε αυτήν την περίπτωση καταγράφει τις αλλαγές στο θυμικό των παιδιών που δεν είναι ίσως τίποτε άλλο παρά η αλλαγή στις σχέσεις των παιδιών με τα σημαντικά πρόσωπα της ζωής τους: πρόσωπα για τα οποία νομίζουν ότι έχουν αιχμαλωτίσει την προσοχή τους, το βλέμμα, όλη την αγάπη του κόσμου, για πάντα. Και ξαφνικά, αυτοί οι σημαντικοί μεγάλοι για τα παιδιά στρέφουν την προσοχή τους αλλού, μοιάζουν απασχολημένοι με κάτι άλλο, απορροφημένοι από κάτι που σαν παιδιά δεν ξέρουμε καλά καλά τι είναι. Ο Μίλτος (Ο γλάρος του Μίλτου) χάνει το βλέμμα της μητέρας του που τους έχει αφήσει: ένα βλέμμα που έχει αποσυρθεί από επάνω του, και δεν του επιτρέπει να καθρεφτίσει τον γνώριμο εαυτό του. Ο Αναστάσης (Ο μπαμπάς μου και ο Τσε) με το θάνατο του πατέρα του έρχεται αντιμέτωπος με μια αφόρητη απουσία και η μπλε βαλίτσα (Δεν είμαι βαλίτσα), το παιδί που οι γονείς του χωρίζουν και δεν έχει όνομα καν, αν θυμάμαι καλά την ιστορία, βλέπει το αλλού, το ξένο, σαν να μην ανήκει πουθενά. Γιατί τόσα πολλά βιβλία για την βία;

9 Είναι αλήθεια ότι η ΕΨΥΠΕ, εδώ και χρόνια, έθεσε ως προτεραιότητα την ενδοσχολική βία, συμμετέχοντας σε ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα και παίρνοντας τη πρωτοβουλία για τη δημιουργία του Δικτύου Κατά της Βίας στα σχολεία. Η σχολική βία ανησυχεί περισσότερο από τις εκδηλώσεις βίας στην κοινότητα, καθώς θεωρούμε τα σχολεία ως έναν ασφαλή χώρο για τα παιδιά και τους νέους. Ωστόσο, σήμερα, παρουσιάζονται ολοένα και περισσότερα ποσοστά βίας στο σχολείο και χρειάζεται να σκεφτούμε κριτικά σχετικά με τις προτεινόμενες πρακτικές φροντίδας και παρέμβασης. Η βία αναγνωρισμένη στις ιστορίες «Μίλα μη φοβάσαι 3 ιστορίες για τη βία στο σχολείο» «Μου έκλεψαν το όνομά μου» και στο «Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» αλλά και στην πιο ήπια μορφή της Στον κήπο με τα παραμύθια» (2008, Aγγελική βαρελά, να τι χρειάζονται τα παραμύθια υπάρχει στις συνέπειες που έχει για τους πρωταγωνιστές των βιβλίων. Με σαφήνεια, καταγράφεται ότι αυτό που ξεχωρίζει τον σχολικό εκφοβισμό από τις υπόλοιπες μορφές επιθετικότητας, είναι η επαναλαμβανόμενη φύση του, που πυροδοτείται από την σιωπή και την αίσθηση αδυναμίας του θύματος. Οι ιστορίες των συγκεκριμένων βιβλίων αναφέρονται στις πολλαπλές μορφές της ενδοσχολικής βίας και τους ρόλους που τα παιδιά αναλαμβάνουν στις κοινωνικές τους σχέσεις. Αποτελούν σημαντικά εργαλεία για να απαντήσουν στο κεντρικό δίλημμα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά που υφίστανται πρακτικές βίας: αν το να μιλάει κανείς για την καταπίεση που υφίσταται τον κάνει μαρτυριάρη ή καρφί ή αυτόν τον τύπο του ατόμου που του αξίζει ότι παθαίνει, τότε μήπως είναι καλύτερο να σιωπά, για να αντισταθεί σε αυτήν την καταπίεση; Η απάντηση είναι όχι καθώς η παρατεταμένη σιωπή συντελεί στην συνεχιζόμενη θυματοποίηση. Οι ιστορίες των βιβλίων προτείνουν παρεμβάσεις που έρχονται από τα ίδια τα παιδιά και προσανατολίζονται στο συνολικότερο πλαίσιο αναφοράς τους, όπως είναι η σχολική κοινότητα, η ευαισθητοποίηση των γονέων, καθώς και παρεμβάσεις που λειτουργούν προληπτικά και όχι σε επίπεδο αντιμετώπισης μιας κρίσης στο σχολείο. Γνωρίζουμε ότι τα σχολεία που αποφασίζουν να υιοθετήσουν μια πρακτική απαγόρευσης φαινομένων εκφοβισμού, και που την δηλώνουν ρητά, που ενδιαφέρονται για την συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών, που συνεργάζονται ουσιαστικά με τις οικογένειες και με υπηρεσίες ψυχικής υγείας και κοινωνικής πολιτικής, καθώς και που ακούν προσεκτικά τις εμπειρίες των μαθητών τους λειτουργούν αποτρεπτικά για την εκδήλωση φαινομένων βίας. Η ένταξη μέσω των προγραμμάτων αγωγής υγείας, προγραμμάτων που επικεντρώνεται στην σπουδαιότητα των φιλικών σχέσεων, στην αναγνώριση και την επίλυση των συγκρούσεων και στην τόνωση της αξίας των μαθητών ως μοναδικών ατόμων μπορεί να αξιοποιήσει τις εκδόσεις της ΕΨΥΠΕ για να διαπραγματευτεί αντίστοιχα θέματα.

10 Τα συγκεκριμένα βιβλία παρουσιάζουν έναν λειτουργικό κοινωνικό χώρο για τα παιδιά, έναν χώρο όπου μπορούν να πειραματιστούν, να δοκιμάσουν τις ιδέες τους έναντι των ενηλίκων και να είναι παιδιά. Οι απόψεις των ίδιων των παιδιών για τη δόμηση της ταυτότητάς τους μας είναι απαραίτητες, καθώς τα παιδιά αποτελούν ενεργητικούς φορείς δράσης που μοιράζονται με τους γύρω τους-και τους ενήλικες- διάφορα κοινωνικά συστήματα λόγου και μεταξύ αυτών και εμπειρίες βίας. Οι εκπαιδευτικοί καλούνται χρειάζεται να καλλιεργήσουν αυτήν ακριβώς την ικανότητα των παιδιών για ενεργητική δράση, στο βαθμό που τους ενδιαφέρει να συντελέσουν στην ανατροφή ανεξάρτητων και υπεύθυνων ενηλίκων. Σε τελευταία ανάλυση, για να προσεγγίσουμε τα παιδιά, ίσως θα βοηθούσε να αναρωτηθούμε πώς θέλουμε να μας προσεγγίζουν τα ίδια και να αμφισβητήσουμε την παραδοχή πως η παιδική ηλικία αποτελεί απλά ένα πεδίο προστατευμένης αθωότητας ή κανονικοποιητικής ρύθμισης. Ας δούμε, ενδεικτικά, κάποια άλλα ψυχοκοινωνικά προβλήματα που αφορούν τα παιδιά και αφηγούνται τα βιβλία. Καλό είναι, βέβαια, να θυμόμαστε ότι το γράψιμο για τα παιδιά δεν είναι μόνο έκφραση ή επικοινωνία και ακόμη λιγότερο "παραγωγή κειμένου". Είναι επιθυμία να δώσεις μορφή στο άμορφο, κάποια βάση στο ευμετάβλητο και ζωή στο άψυχο. Και αυτό που ελπίζουν να κερδίσουν συγγραφείς και αναγνώστες δεν είναι μια ακλόνητη αλήθεια, όπως στα επιστημονικά κείμενα, αλλά η ψευδαίσθηση μιας αρχής χωρίς τέλος. Όσο θα υπάρχουν βιβλία, ποτέ κανείς δεν θα έχει την τελευταία λέξη. Για το διαζύγιο, (Δεν είμαι βαλίτσα), ο Βαγγέλης Ηλιόπουλος σε μια σύντομη ιστορία χωρά όλα τα κεντρικά θέματα του χωρισμού. Η ιστορία καταγράφει α) σχέσεις με συγκρούσεις, αφηγήσεις που υποτιμούν την εμπειρία του παιδιού για να προκρίνουν τις προσωπικές ανάγκες του γονιού β) την ανάγκη των παιδιών να πρέπει να αναπτύξουν παράλληλες αφηγήσεις για να τις "αντιστοιχήσουν" με τον κάθε γονιό γ) αφηγήσεις που αρνούνται στο παιδί το δικαίωμα σε μια ιστορία, με μια αδιόρατη σιωπή, απουσία εμφανών συγκρούσεων, απουσία κοινού νοήματος για τις καθημερινές τους εμπειρίες, δ) γονείς που αγχώνονται και αγωνιούν να μην "τους ξεγελάσει" πάλι ο άντρας τους ή η γυναίκα τους στον χωρισμό, όπως νιώθουν ότι συνέβη και με το γάμο τους. Και το παιδί-βαλίτσα να αναζητά αφηγήσεις που να μεταμορφώνουν τις μνήμες της οικογενειακής του ζωής και να συνδέσει το παρελθόν με την αναδυόμενη δόμηση μιας ταυτότητας μετά το διαζύγιο. Ένα δεύτερο παράδειγμα, αφορά τον θάνατο (Ο μπαμπάς μου και ο Τσε, Στον μυστικό κήπο της μαρμαρωμένης νεράιδας ). Με τον ορίζοντα του θανάτου να έχει ουσιαστικά απομακρυνθεί από το πεδίο όρασής μας και να μην ορίζει τα σχέδια και τις καθημερινές μας συνήθειες 3, η ζωή έχει χάσει την εσωτερική της συνοχή. Ο καθένας ζει για τη ζωή του από μέρα σε μέρα "ώσπου κατά παράξενη σύμπτωση δεν υπάρχει επόμενη μέρα". Η

11 υποχώρηση, όμως ή η εξαφάνιση του φόβου του θανάτου από την καθημερινή ζωή απέτυχε να φέρει την επιθυμητή ψυχική γαλήνη, όπως αναφέρει η F. Dolto. Αμέσως αντικαταστάθηκε από το φόβο της ζωής. Ωστόσο, πρέπει να μιλάμε για τους πεθαμένους, πρέπει να μιλάμε για το θάνατο, όταν νιώθουμε ότι μας απειλεί 4. Ο θάνατος της γιαγιάς στο Μυστικό κήπο της μαρμαρωμένης νεράιδας ξεπερνιέται με την αγάπη και στο τέλος η ζωή που κύκλο κάνει κάθε στιγμή που περνά, ευκαιρία δεν χάνει από την αρχή και πάλι ξεκινά. Τα παιδικά βιβλία μας επιτρέπουν να δομήσουμε τον εαυτό μας ως προϊόν αφήγησης, ως σχεσιακό 5. Αν στερούμασταν την ικανότητα να φτιάχνουμε ιστορίες για τον εαυτό μας, δεν θα υπήρχε εαυτός. Αυτό επισημαίνουν και πολλές από τις ιστορίες στα παιδικά βιβλία της ΕΨΥΠΕ: η Ρόζα στις σκουληκαντέρες έλεγε ιστορίες στα κορίτσια, πραγματικές ιστορίες που τα γοήτευαν, ή στο Να γιατί χρειάζονται τα παραμύθια, η συγγραφέας βοηθά την ηρωίδα να αγαπήσει τον εαυτό της και να πάψει να ντρέπεται για την εμφάνισή της, διαβάζοντας και σχολιάζοντας ένα παραμύθι. Συνοψίζοντας, ποια είναι η λειτουργία των παιδικών βιβλίων στην ψυχική συγκρότηση των παιδιών; Με τα παραμύθια και τις αφηγήσεις, τα παιδιά συμφιλιώνονται με τις εκπλήξεις και τα παράδοξα της ανθρώπινης συνθήκης. Καθιστούν το απροσδόκητο λιγότερο εκπληκτικό, εξημερώνουν με άλλα λόγια το απροσδόκητο και το κάνουν κανονικό 6. Το παιδί ξεκαθαρίζει συναισθήματα, εναρμονίζεται με άγχη και προσδοκίες του, αναγνωρίζει δυσκολίες ως οικουμενικές, βλέπει λύσεις σε προβλήματα και, φυσικά, διασκεδάζει με ιστορίες όπως είναι Ένας πελαργός πολύ πολύ αργός, του Τριβιζά. ή Η Μίνα και η τηλεόραση. 1 Πονταλίς, Η Δύναμη της έλξης, Σμίλη, Ann Cattanach, Play therapy. When the sky meets the underworld, Jessica Kingsley Publishers, 1994, London. 3 Ζ. Μπάουμαν. Σπαταλημένες Ζωές, Κατάρτι, Ντολτό. Μιλώντας για το θάνατο, Πατάκης, J. Bruner. Δημιουργώντας ιστορίες Ελληνικά Γράμματα Μ. Μπέτελχαιμ, Η γοητεία των παραμυθιών. Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Εκδόσεις Γλάρος 1995.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΝΟΜΟΥ ΑΡΚΑΔΙΑΣ (Κ.Π.Ν.Ν.Α.) Αποστολοπούλου 2, 22100 Τρίπολη τηλ/fax: 2710-235243 e-mail: kρnna_@otenet.

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΝΟΜΟΥ ΑΡΚΑΔΙΑΣ (Κ.Π.Ν.Ν.Α.) Αποστολοπούλου 2, 22100 Τρίπολη τηλ/fax: 2710-235243 e-mail: kρnna_@otenet. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η φετινή μας εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, επιλέξαμε να περιστραφεί γύρω από τη σημασία των αλλαγών και των μεταβάσεων στη ζωή μας. Σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Εδώ κι εκεί Εγώ κι εσύ Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Εδώ κι εκεί Εγώ κι εσύ Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης 2ο Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Ελληνικού Εδώ κι εκεί Εγώ

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45 ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007 ώρα 9.30-14.45 Αμφιθέατρο «Ι. Δρακόπουλος» Κεντρικό κτήριο Πανεπιστημίου Αθηνών (Πανεπιστημίου 30) ΟΡΓΑΝΩΣΗ Συμβουλευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά

Ο Παραμυθάς Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά 18 Ιαν 2014 Χανιά (18/1), Σταλός (19/1), Χανιά 18.01 έως 19.01 Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο Παραμυθάς των παιδικών μας χρόνων έρχεται στην Κρήτη Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

1ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Δημιουργικής Ανάγνωσης

1ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Δημιουργικής Ανάγνωσης 1ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Δημιουργικής Ανάγνωσης Στόχοι: να ενισχύσουμε στα παιδιά την καλή σχέση με την ανάγνωση η οποία είναι καθοριστικής σημασίας στην βελτίωση της γλωσσικής έκφρασης να καλλιεργήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος ομιλίας: «Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΜΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΜΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ Η φιλοσοφία μας για την εκπαίδευση και το σχολείο του παρόντος, έχει ως βασικό της άξονα ένα σχολείο: που εφαρμόζει στην «πράξη» τη μαθητοκεντρική διδασκαλία και την ολιστική προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Ετοίμασαν ένα γράμμα για την μακρινή τους φίλη.

Ετοίμασαν ένα γράμμα για την μακρινή τους φίλη. ΝΗΠΙΑ Έχω ένα φίλο μακρινό. 2014-2015 Στο σχολείο μας χρόνια τώρα έχουμε μια «σκυτάλη» που παραδίδουμε από τάξη σε τάξη. Είναι η σκυτάλη της φιλίας, του νοιαξίματος, της φροντίδας για παιδιά λιγότερο ευνοημένα,

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ A ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ A ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ A ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 29/05/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: Νεοελληνική Γλώσσα ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;»

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» «τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ μαζί για την εφηβική υγεία μαζί για την εφηβική υγεία ΜΑΖΙγια τηνεφηβικηυγεία ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

3. Ανάφερέ μου σε παρακαλώ συγκεκριμένα 4 πράγματα που κάνεις για να είσαι ευτυχισμένη.

3. Ανάφερέ μου σε παρακαλώ συγκεκριμένα 4 πράγματα που κάνεις για να είσαι ευτυχισμένη. Αποκλειστική συνέντευξη με την συγγραφέα της ευτυχίας Κατερίνα Τσεμπερλίδου - Η ''Ψυχική Μπουγάδα'' το νέο της βιβλίο απόψε στο Golden Hall! 1. Τι σημαίνει καθαρίζω τις σκέψεις μου τις αναμνήσεις τα τοξικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης H ActionAid είναι ένας διεθνής αναπτυξιακός οργανισµός

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Υπεύθυνη προγράμματος : Μπλούχου Στεφανία ΠΕ 70 Τάξη υλοποίησης : Α Δημοτικού

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα