Γιώργος Χαραλαμπίδης Προϊστάμενος Τμηματος Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Και Εταιρικών Σχέσεων Βορείου Ελλάδος ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γιώργος Χαραλαμπίδης Προϊστάμενος Τμηματος Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Και Εταιρικών Σχέσεων Βορείου Ελλάδος ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε."

Transcript

1 Γιώργος Χαραλαμπίδης Προϊστάμενος Τμηματος Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Και Εταιρικών Σχέσεων Βορείου Ελλάδος ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε. Κυρίες και Κύριοι, Με μεγάλη χαρά συμμετέχουμε στη σημερινή ημερίδα που διοργανώνει η Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου, με θέμα τη φιλαναγνωσία. Ακούγεται ίσως κοινότοπο να πούμε ότι το βιβλίο είναι ένα από τα σημαντικότερα αγαθά του πολιτισμού. Με ορόσημο την ανακάλυψη της τυπογραφίας, το βιβλίο συνέβαλε στη διάδοση της επιστήμης και του πολιτισμού. Επέτρεψε σε όλο και μεγαλύτερα κοινωνικά στρώματα να αποκτήσουν πρόσβαση στη γνώση, στην ενημέρωση. Να αποκτήσουν πολιτική συνείδηση, να διευρύνουν τους ορίζοντες και τις φιλοδοξίες τους. Το βιβλίο λειτούργησε και λειτουργεί ακόμη ως όπλο ενάντια στις προκαταλήψεις και στο φανατισμό που γεννάται από την άγνοια. Παρ όλα αυτά, η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες όπου το βιβλίο και η ανάγνωση δεν έχουν το ρόλο που θα τους άξιζε στην καθημερινότητα του πληθυσμού. Σύμφωνα με την τελευταία διαθέσιμη έρευνα του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, το 40% περίπου των Ελλήνων δηλώνουν ότι δεν διαβάζουν ποτέ. Ένα ποσοστό 42% περίπου αντιστοιχεί στους ασθενέστερους αναγνώστες, αυτούς που δηλώνουν δηλαδή ότι διάβασαν έστω και ένα βιβλίο τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Οι μέτριοι έως συστηματικοί αναγνώστες, όσοι δηλαδή δηλώνουν ότι διάβασαν περισσότερα από 10 βιβλία, αντιπροσωπεύουν μόλις το 8,1% των ερωτώμενων. Ποιες είναι οι αιτίες αυτής της αποχής από το διάβασμα; Ένας από τους βασικότερους, σχετίζεται με το σύγχρονο τρόπο ζωής και την έλλειψη χρόνου, η οποία γίνεται πολλές φορές ασφυκτική. Περίπου 4 στους 10 Έλληνες επικαλούνται τον περιορισμένο ελεύθερο χρόνο, ως κύρια αιτία για το γεγονός ότι δεν διαβάζουν. Δεν είναι, επίσης, τυχαίο το ότι οι γονείς ανήλικων παιδιών συνιστούν μια από τις ομάδες με τους λιγότερους αναγνώστες. Το κόστος των βιβλίων, μπορεί να θεωρηθεί ως ένας ακόμη ανασταλτικός παράγοντας, ειδικά τα τελευταία χρόνια, όπου το διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών έχει περιοριστεί αισθητά λόγω της κρίσης. Σύμφωνα με το Σύνδεσμο Εκδοτών Βιβλίου, το τελευταίο χρονικό διάστημα, οι πωλήσεις των βιβλίων έχουν μειωθεί κατά 30%. Ο θεσμός των δημοσίων βιβλιοθηκών επιδιώκει να αμβλύνει το πρόβλημα του οικονομικού κόστους. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν σήμερα

2 βιβλιοθήκες σχεδόν σε κάθε δήμο της χώρας, ένα μικρό ποσοστό αντιστοιχεί σε πραγματικά οργανωμένες δομές, με κατάλληλη στελέχωση και συστηματική λειτουργία, ώστε να προσελκύονται αναγνώστες. Και σε αυτή την περίπτωση, η οικονομική κρίση κάθε άλλο παρά βοηθά την κατάσταση, αφού οι διαθέσιμοι πόροι περιορίζονται δραματικά και μένουν μόνο οι φιλότιμες προσπάθειες τοπικών φορέων και ομάδων. Η κυριαρχία των ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας συμβάλει επίσης στην απομάκρυνση από το διάβασμα. Ειδικά η τηλεόραση έχει αναλάβει τις τελευταίες δεκαετίες λειτουργίες και ρόλους που παλιότερα εκπλήρωνε το βιβλίο: την ενημέρωση, την ψυχαγωγία, τη μόρφωση. Κι αν η τηλεόραση ή το ραδιόφωνο χρειάστηκαν αρκετές δεκαετίες για να μεταβάλλουν συνήθειες και στάσεις, η ανάπτυξη του διαδικτύου έχει φέρει μια πραγματική επανάσταση μέσα σε λίγα μόλις χρόνια. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι έχει πλέον δημιουργηθεί ένας ολόκληρος, καινούριος κόσμος. Ένας κόσμος που επιτρέπει τη μετάδοση όλο και μεγαλύτερου όγκου πληροφοριών, με όλο και μεγαλύτερες ταχύτητες. Είναι αλήθεια ότι σε αυτή τη νέα, ψηφιακή εποχή η παραδοσιακή έντυπη ύλη τείνει να παραγκωνιστεί. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε τα μέλη των κοινωνικών δικτύων να αυξάνονται με ραγδαίους ρυθμούς. Βλέπουμε τα blogs να αποτελούν μια νέα, όλο και πιο διαδεδομένη μορφή προσωπικής έκφρασης. Βλέπουμε το διαδίκτυο να αναδεικνύεται σε κύρια πηγή ενημέρωσης. Ταυτόχρονα, βλέπουμε τις εφημερίδες να πουλούν όλο και λιγότερα φύλλα, τις βιβλιοθήκες και τα ράφια των βιβλιοπωλείων να αναζητούν κοινό Σίγουρα όλοι αυτοί οι παράγοντες λειτουργούν ανασταλτικά, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό. Ωστόσο, στη βάση του προβλήματος θα λέγαμε ότι βρίσκεται μια ευρύτερη έλλειψη κουλτούρας διαβάσματος. Βρίσκεται το γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας δεν έχει το βιβλίο στις προτεραιότητές του. Δεν το αντιμετωπίζει ως ουσιώδες αγαθό, στο οποίο αξίζει να αφιερώσει χρόνο, ενέργεια, αλλά και ένα μέρος των χρημάτων του. Κι αυτή η στάση έχει βεβαίως τις ρίζες της στην παιδική ηλικία. Γιατί τότε είναι που γεννιέται ουσιαστικά η αγάπη για το βιβλίο, μέσα από την καθοδήγηση των δύο πρώτων θεσμών κοινωνικοποίησης: της οικογένειας και του σχολείου. Ένα βασικό σημείο προβληματισμού είναι ότι η ελληνική οικογένεια δεν παραγνωρίζει την αξία της μάθησης. Αντίθετα: προσπαθεί με κάθε τρόπο να δώσει στα παιδιά της όσο το δυνατόν περισσότερα μορφωτικά εφόδια. Επενδύει σημαντικά ποσά γι αυτό το σκοπό, ανησυχεί για το επίπεδο της εκπαίδευσης που παρέχει το κράτος, επιδιώκει και απαιτεί καλύτερες συνθήκες μάθησης. Όμως τις περισσότερες φορές η μάθηση αντιμετωπίζεται μόνο ως ένα μέσο για επαγγελματική αποκατάσταση.

3 Το σχολείο, προσπαθεί να βρει τον τρόπο να καλλιεργήσει στα παιδιά τη νοοτροπία του αναγνώστη. Δυστυχώς όμως, στο πλαίσιο του υφιστάμενου εκπαιδευτικού συστήματος, το βιβλίο έχει ταυτιστεί με εργαλείο πίεσης για τα παιδιά. Η ανάγνωση δείχνει να αντιμετωπίζεται ως «καταναγκασμός», με μόνη χρησιμότητα τους καλούς βαθμούς. Ή, στην καλύτερη περίπτωση, ως απλό εργαλείο για την απόκτηση τίτλων σπουδών και εφοδίων για την επαγγελματική αποκατάσταση. Και όμως, το σχολείο οφείλει να είναι ο κατ εξοχήν τόπος όπου γεννιούνται οι αναγνώστες. Με δομές που ενισχύουν την ανάπτυξη του εξωσχολικού διαβάσματος. Με οργανωμένες και πλήρως εξοπλισμένες σχολικές βιβλιοθήκες. Με πρακτικές (όπως είναι η ώρα φιλαναγνωσίας) που ενθαρρύνουν την ανάγνωση, ως μέσο ωρίμανσης και πνευματικής απελευθέρωσης. Σε αυτή την κατεύθυνση οφείλουν να επικεντρωθούν οι προσπάθειες όλων μας. Κυρίως της Πολιτείας, της εκπαιδευτικής κοινότητας, των φορέων της αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας των πολιτών, αλλά και του επιχειρηματικού κόσμου, στο πλαίσιο της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. Όλοι έχουμε ένα ρόλο να διαδραματίσουμε με σκοπό την προώθηση της φιλαναγνωσίας, για την καλλιέργεια μιας κουλτούρας διαβάσματος κυρίως στις μικρές ηλικίες. Όσο πιο μεγάλη και αποτελεσματική είναι αυτή η προσπάθεια, τόσο μικρότερη θα γίνεται η αρνητική επιρροή όλων των υπόλοιπων ανασταλτικών παραγόντων. Η εξέλιξη της τεχνολογίας δεν αποτελεί από μόνη της απειλή για το βιβλίο, σε μια κοινωνία η οποία έχει μάθει να αγαπά και να αναζητά την ανάγνωση. Σημασία δεν έχει αν σε μερικά χρόνια το βιβλίο θα είναι σε χάρτινη ή σε ηλεκτρονική μορφή. Σημασία έχει να αποτελεί επιλογή και κομμάτι της καθημερινότητας όλο και περισσότερων ανθρώπων. Για τον Όμιλο ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ η φιλαναγνωσία συνδέεται άμεσα με την ενδυνάμωση της νέας γενιάς και τη στήριξη της εκπαίδευσης. Είναι ένας τομέας που για μας αποτελεί επένδυση στο μέλλον. Ένας τομέας τον οποίο έχουμε θέσει στην κορυφή των προτεραιοτήτων μας, στο πλαίσιο των προγραμμάτων Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης που υλοποιούμε, τόσο σε τοπικό όσο και σε πανελλαδικό επίπεδο. Θεωρούμε εξαιρετικά σημαντικό το έργο φορέων που υπηρετούν το αύριο, με τη μορφή των παιδιών. Είναι σημαντικό το έργο φορέων που προσπαθούν, κάτω από τις σημερινές δύσκολες συνθήκες, να συμβάλουν όχι μόνο στη σωστή εκπαίδευση της νέας γενιάς, αλλά και στη διαμόρφωση υγιών προσωπικοτήτων. Γι αυτό και στηρίζουμε με χαρά τις πρωτοβουλίες του ΕΨΥΠΕ, μεταξύ των οποίων είναι και η διοργάνωση της σημερινής εκδήλωσης. Σας ευχαριστώ και σας εύχομαι καλή επιτυχία.

4 Α. Μπίμπου-Νάκου: Τα παιδικά βιβλία και η ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων. Η Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.), όπως ήδη είναι γνωστό, παράλληλα με την επιστημονική της δραστηριότητα, τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται στην έκδοση βιβλίων παιδικής λογοτεχνίας. Τα βιβλία αυτά διαπραγματεύονται γενικά ζητήματα για την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών και εφήβων, όπως είναι για πχ η ηθική ανάπτυξη, η διαπραγμάτευση της ταυτότητας των εφήβων ή οι κοινωνικές σχέσεις, μέσα από ιστορίες που αφορούν τις κοινωνικές ανισότητες και τον αποκλεισμό ή τις προκαταλήψεις, τις διακρίσεις και τα στερεότυπα. Από την άλλη, σημαντικός αριθμός βιβλίων διαπραγματεύεται συγκεκριμένα προβλήματα που επηρεάζουν την ψυχική υγεία των παιδιών/εφήβων όπως είναι για παράδειγμα η βία, ο θάνατος, οι ενδοοικογενειακές συγκρούσεις, το διαζύγιο, τα μυστικά και τα ψέματα. Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί από την ΕΨΥΠΕ στο φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού, μέσα από την έκδοση τριών τουλάχιστον παιδικών βιβλίων, μια έμφαση παράλληλη με τις πρωτοβουλίες της για την αναγνώριση και την αντιμετώπιση του φαινομένου σε εθνικό επίπεδο. Η παιδική και η εφηβική ηλικία έχουν και αυτές μια δική τους ιστορία που εξιστορείται μέσα από τα παιδικά βιβλία. Δηλαδή η περίοδος της παιδικότητας και της εφηβείας αποτελούν αφετηρίες και μεταβάσεις ζωής πολιτισμικά προσδιορισμένες που συνδέονται με συγκεκριμένες ποιότητες και τρόπους συμπεριφοράς-αποτελούν με άλλα λόγια ένα προϊόν συγκεκριμένων πολιτισμικών, ιστορικών και ιδεολογικών διεργασιών. Υπάρχουν πολιτισμικές συμβάσεις για το τι είναι τα παιδιά και οι έφηβοι που τις μοιραζόμαστε, τις αναπαράγουμε ή τις αμφισβητούμε. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αναφορά στο βιβλίο των Ζέη και Σαρρή Άλλοι καιροί, Άλλα παιδιά, σε μια περίοδο της Ελληνικής κατοχής, όπου διαβάζουμε "τότε τα παιδιά ήταν εξάρτημα των μεγάλων και δεν τα αντιμετωπίζαμε σαν αυτόνομα όντα". Να μια θέση των συγγραφέων για το ρόλο των παιδιών σε σχέση με τους "μεγάλους" που μας βάζει σε ένα κεντρικό ερώτημα για το αν η αναφορά αυτή ισχύει και σήμερα. Οι εκδόσεις της ΕΨΥΠΕ και οι ιστορίες των βιβλίων, αφορούν είτε ρεαλιστικές, σχεδόν νατουραλιστικές αφηγήσεις όπως είναι το Μου έκλεψαν το όνομα μου ή το Μίλα μη φοβάσαι ή πιο κλασικές, εκδοχές λαϊκών παραμυθιών με την φύση και την παράδοση να παίζουν κεντρικό ρόλο όπως στα Πουλιά τραγουδούν τα κάλαντα όλο τον χρόνο των Λοίζου και Σίσκου. Και στα δύο ή και περισσότερα είδη αφηγηματικής γραφής, στην ουσία οι συγγραφείς αλλά και οι ενήλικοι αναγνώστες καλούμαστε να συζητήσουμε για το πώς κατανοούμε τα παιδιά και την παιδική/ εφηβική ηλικία, πώς αναγνωρίζουμε τις ανάγκες τους, πώς διαπραγματευόμαστε

5 ζητήματα που αφορούν την ψυχική τους υγεία. Η κατανόηση προϋποθέτει μια άποψη για το τι είναι τα παιδιά: οι δικές μας ιστορίες και ταυτότητες μας βοηθούν να διερευνήσουμε την παιδική και την εφηβική ηλικία. Από την άλλη, ωστόσο, είμαστε τόσο μακριά από αυτήν, όντας ενήλικες, κατά συνέπεια μιλάμε για κατανόηση διαμεσολαβημένη. Αλλά, γιατί είναι σημαντική η συγκεκριμένη πρωτοβουλία της ΕΨΥΠΕ για τον χώρο της ψυχικής υγείας; Τα τελευταία χρόνια, παρατηρούμε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που περιγράφουμε την συμπεριφορά των παιδιών. Το ενδιαφέρον για τα θέματα ψυχικής υγείας έχει αυξηθεί σημαντικά, παράλληλα με την αύξηση των ψυχολογικών προβλημάτων. Ενδεικτικά, αναφέρουμε πως καταγράφεται ένα ποσοστό 10%-15% παιδιών/ εφήβων με δυσκολίες ως προς την ψυχική τους υγεία σε ηλικίες από 5 έως 15 χρόνων Το σχολείο αποτελεί σημαντικό πεδίο δραστηριοτήτων των παιδιών και, κατά συνέπεια, σημαντικό πλαίσιο για παρεμβάσεις πρόληψης και αντιμετώπισης ζητημάτων ψυχικής υγείας (Kurtz, 1994). Από την άλλη πλευρά, τα σχολεία δυσκολεύονται να ανταποκριθούν σε ανησυχίες που αφορούν ζητήματα ψυχικής υγείας, και παρεμβαίνουν κυρίως όταν αυτά εμποδίζουν άμεσα την μάθηση των παιδιών/ εφήβων (Adelman, British Psychological Society, 1990). Η χρήση παιδικών βιβλίων που επιτρέπουν τη συμμετοχή των παιδιών σε ποικίλες δραστηριότητες πέρα από την αναγνωστική, μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στον ψυχοπαιδαγωγικό ρόλο του εκπαιδευτικού. Μια επιπλέον παραδοχή αφορά το γεγονός πως σήμερα μοιραζόμαστε πολιτισμικά συστήματα λόγου όπου τα παιδιά (και όχι μόνο αυτά) εύκολα τείνουν να ξεχωρίζουν/ να διακρίνονται, λόγω συγκεκριμένων διαφορών που συζητιούνται, ορισμένες φορές, ως ανυπόφορες. Τα προβλήματα συμπεριφοράς αναγνωρίζονται ως ΔΕΠ-Υ ή εναντιωματική συμπεριφορά, και μοιραζόμαστε μια κουλτούρα που συζητά τις διακρίσεις/ διαφορές με όρους ψυχικής υγείας περισσότερο και λιγότερο με όρους σχέσεων στις οποίες λειτουργεί το παιδί, συγκριτικά με παλιότερες εποχές (Cameron, 1998). Συχνά, η συζήτηση αυτή συνοδεύεται από την παθολογία και τις ενοχές και καλεί τα άτομα να «πληρώσουν» για τις διαφορές τους. Η παθολογικοποίηση και οι ενοχές δεν περιορίζονται στα παιδιά, αλλά και σε όσους τα φροντίζουν, δηλαδή τους εκπαιδευτικούς, ή τις οικογένειες τους (Billington, 2000). Επιπλέον, ο τρόπος που ζούμε προκαλεί συνεχώς την αυθεντική φύση της εμπειρίας μας (Taylor, 1985). Με αυτό εννοώ πως με τις ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις, μας στερείται η δυνατότητα να σταματήσουμε προσώρας, να νιώσουμε και να επεξεργαστούμε τις εμπειρίες της διαφορετικότητας. Τα παιδικά βιβλία αποτελούν μια γέφυρα για την επεξεργασία εμπειριών που αφορούν το διαφορετικό και τα παιδιά. Για ένα "ευάλωτο" παιδί, η εμπειρία του να ανήκει κάπου ή να ξεχωρίζει και να αποκλείεται είναι σημαντική και, συχνά, δεν περιορίζεται μόνο στο σχολείο.

6 Απλώνεται και σε άλλους κοινωνικούς χώρους, όπως είναι η γειτονιά ή το σπίτι του. Το παιδί, ως επινόηση της νεοτερικότητας, αναγνωρίζεται ως μια "ταυτότητα" που στηρίζεται σε αναδυόμενες φυσικές ιδιότητες και ταλέντα σε ανάπτυξη. Η ταυτότητα του παιδιού αντιτίθεται με αυτή των ενηλίκων που αντιπροσωπεύει την κορωνίδα μιας ατομικής αναπτυξιακής διεργασίας και μια κοινωνικοπολιτισμικής διεργασίας ως προς την εξέλιξη και την πρόοδο. Το παιδί είναι αυτό ακριβώς που δεν είναι ο ενήλικας, με την προοπτική του να γίνει μελλοντικά. Το δίπολο ενήλικας και παιδί συχνά, εξηγεί τόσο τις διαφορές ως προς την ψυχική και την κοινωνική τους συγκρότηση τους, όσο και νομιμοποιεί παραδειγματικά συγκεκριμένες κοινωνικές πρακτικές (Stephens, Woodhead, 1997). Γιατί τα παιδικά βιβλία μας συνδέουν με τα παιδιά και την ευημερία τους; Μέσα από τα βιβλία είναι ολοφάνερο πως μας αρέσει να μνημονεύουμε και εμείς την παιδική μας ηλικία 1. Όταν τα διαβάζουμε με/στα παιδιά, βουτάμε στο παρελθόν μας και ανακαλούμε μνήμες από τότε που ήμαστε "μικρά". Το ίδιο συμβαίνει και με τα παιδιά, που μέσα από τα βιβλία ανακαλούν τις δικές τους μνήμες και εμπειρίες για να τις επεξεργαστούν, πολλές φορές επανορθωτικά, και να τις κρατήσουν παρούσες. Συνάμα, οργανώνουν το παρελθόν τους και του δίνουν νόημα. Ο χρόνος μιας ιστορίας, κλεισμένος στο κουκούλι ενός τόπου, ενός σπιτιού, ενός κήπου ή μιας ρίμας, μας ταξιδεύει σε διάφορες περιοχές της ψυχικής μας ζωής, την ίδια στιγμή που ο συγγραφέας και ο αφηγητής μας κρατάνε το χέρι, μαζί με το ενδιαφέρον για την εξέλιξη της ιστορίας: μας βοηθάνε έτσι να επεξεργαστούμε όσα μας ζορίζουν και όσα μας ανακουφίζουν. Το παιδί μέσα από τα βιβλία διερευνά τον ψυχικό και κοινωνικό του χώρο: ακούει για καταστάσεις, αντικείμενα, και φόρμες που προσφέρονται από τα βιβλία και που το βοηθούν να κάνει ένα φανταστικό κόσμο. Πώς θα αρχίσει άραγε αυτόν τον κόσμο; τι θα επιλέξει; με ποιους ήρωες και καταστάσεις θα ταυτιστεί και θα ταξιδέψει; Βρίσκεται μπροστά σε έναν χώρο που, δυνάμει, καθρεφτίζει τον κόσμο που έζησε, ζει ή θα μπορούσε να ζήσει στο μέλλον. Όλοι αυτοί οι κόσμοι των βιβλίων αφορούν όνειρα, φανταστικούς τόπους που τους διερευνά μέσα από την ασφάλεια της αφήγησης και του αφηγητή/εκπαιδευτικού. Το παιδί στη συνέχεια γίνεται το ίδιο αφηγητής και παίχτης της ιστορίας. Ο εκπαιδευτικός είναι το ακροατήριο, ο ακροατής, ο σχολιαστής και μερικές φορές και συμπαίκτης των ιστοριών με το παιδί. Τα παιδιά και οι εκπαιδευτικοί συναντιούνται σε ένα χώρο φαντασίας που είναι ψυχοπαιδαγωγικός, ένας ασφαλής αλλά και ένας περιπετειώδης χώρος, με, συχνά, "επικίνδυνες" στιγμές. Στο τέλος, όμως, πρόκειται για ένα πλαίσιο όπου ακούγονται και δημιουργούνται ιστορίες, όνειρα και επιθυμίες. Τα βιβλία βοηθούν το παιδί να κατανοήσει τον πραγματικό του κόσμο και το παράδοξο είναι ότι η φαντασία της ιστορίας το βοηθά να επουλώσει πραγματικές βιωμένες πληγές.

7 Πολύ συνοπτικά, τα παιδικά βιβλία δίνουν στα παιδιά μια αίσθηση της προσωπικής ταυτότητας, καθιστούν υπαρκτή την έννοια της κοινότητας, απευθύνονται στις ηθικές τους αξίες και τα βοηθάνε να διαπραγματευτούν την ίδια την πραγματικότητα. Οι ιστορίες που ξεδιπλώνονται παρουσιάζουν έναν κοσμικό χορό ανάμεσα στις στιγμές που υπάρχουμε και δεν υπάρχουμε, και μέσω της προβολής το παιδί επιλέγει ήρωες και καταστάσεις στις οποίες εμπιστεύεται τις εμπειρίες του. Στη συνέχεια, με τη βοήθεια του εκπαιδευτικού, μπορεί να επιλέξει δράσεις, ρόλους και σχέσεις που επιθυμεί να κατανοήσει. Καθώς αρχίζει να καταλαβαίνει τον κόσμο των ιστοριών και το πώς αναπαριστούν πραγματικές ή φανταστικές εμπειρίες, αρχίζει η επεξεργασία στο συμβολικό επίπεδο. Η συμβολική ικανότητα των παιδιών μπορεί να χρησιμοποιηθεί με δυο διαφορετικούς τρόπους: 2 Στην πρώτη περίπτωση, τα παιδιά χρησιμοποιούν τα σύμβολα για να περιγράψουν γεγονότα σχετικά με τις ιστορίες των βιβλίων, ενώ στην δεύτερη περίπτωση, μπορούν να εκφράσουν συμβολικά τα συναισθήματά τους για τα γεγονότα. Δηλαδή το συμβολικό είναι το συναίσθημά τους. Καθώς διαβάζουμε με τα παιδιά, τους επιτρέπουμε να χρησιμοποιούν την αφήγηση για να αναπαραστήσουν τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους συμβολικά. Αυτός ακριβώς ο συνδυασμός γνωστικής τακτοποίησης της εμπειρίας και προσωπικής συναισθηματικής έκφρασής της βοηθά το παιδί να συγκεράσει και να δώσει νόημα στο τι συμβαίνει στον προσωπικό του κόσμο. Με άλλα λόγια, του παρουσιάζεται ένας κόσμος πέρα και ανεξάρτητα από τον ίδιο, παράλληλα με έναν άλλο κόσμο που υπάρχει μόνο μέσα του, ο εσωτερικός, μοναχικός κόσμος της ιδιωτικής συνείδησης. Μέσα από τα βιβλία, και καθώς μεγαλώνει το παιδί αναζητά το δρόμο του και στους δυο αυτούς κόσμους, και ο κόσμος των συναισθημάτων του καθορίζεται από τις εμπειρίες στον έξω κόσμο. Οι ιστορίες που ακούει ή διαβάζει ή μοιράζεται, καθορίζουν ορισμένες από τις εμπειρίες του, αλλά και ορισμένες από τις επιθυμίες του. Και όταν τα βιβλία γίνονται ρόλοι και παιχνίδι, τότε το παιδί συμμετέχει σε μια παράδοξη διεργασία σύνδεσης και αποσύνδεσης, ανάληψης ρόλων και απομάκρυνσής τους, συμμετέχοντας ταυτόχρονα στον κόσμο του "εμένα" και του "όχι εμένα". Μέσα από τους ρόλους αντέχει δυο πραγματικότητες, την καθημερινή και τη φανταστική. Από τη στιγμή που τα παιδιά διαφοροποιούν μεταξύ του εαυτού τους και των άλλων, η ανάληψη κόντρα ρόλων τους επιτρέπει να αναπτύξουν τη θεωρία του νου, την έννοια της προοπτικής, το τι σημαίνει "μπαίνω στα παπούτσια του άλλου". Στην ουσία κάθε ιστορία είναι και ένα ταξίδι που κινείται στον χώρο και στο χρόνο και προσκαλεί τα παιδιά να ονοματίζουν τα ανώνυμα, να επικοινωνούν και να αναγνωρίζουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους. Ας δούμε, ενδεικτικά, ορισμένες ιστορίες από τις εκδόσεις Στο «Άλλοι καιροί Άλλα παιδιά» των Άλκη Ζέη και Ζωρζ Σαρρή 2007, κεντρικό θέμα αποτελούν οι προκαταλήψεις και η κοινωνική αδικία στις

8 σχέσεις των οικογενειών, με αφορμή εκείνες τις ασήμαντες ίσως εντυπώσεις από τις οποίες φτιάχνουμε εκ των υστέρων τα δικά μας "σημαίνοντα". Με έκδηλη την αγάπη των συγγραφέων για την δική τους παιδική ηλικία, η αναφορά σε μικροπράγματα όπως το πάρτι μιας φίλης, το πολυφορεμένο βελούδινο φόρεμα, το κέικ σερβιρισμένο σε ένα παλιακό τραπέζι στην κουζίνα, ή ένα ταψί αναποδογυρισμένες πατάτες στην περίοδο της κατοχής, μας προσκαλούν σε μια κατάσταση παιδικότητας, έναν κόσμο περίκλειστο και συνάμα άπειρο σαν το σύμπαν: εκεί ήρωες και ηρωίδες κυρίως-οι δυο συγγραφείς-διαπραγματεύονται ζητήματα κοινωνικής διαφοράς, αρνητικών στερεοτύπων και διακρίσεων. Η παιδική ηλικία που ξεδιπλώνεται φαντάζει μακρινή, αλλά οι ίδιες μας την κάνουν προσιτή, τη μοιράζονται μαζί μας για να μας αφηγηθούν με έναν τρόπο που αποφεύγει το διδακτισμό, ότι η αποκατάσταση της κοινωνικής αδικίας και η άρση των προκαταλήψεων αντιμετωπίζονται στις ζωντανές κοινωνικές σχέσεις των ηρωίδων και των ηρώων. Πρόκειται για ένα βιβλίο ιδιαίτερα επίκαιρο για τα σημερινή συγκυρία στην Ελλάδα. Σε πολλά από τα παιδικά βιβλία που προτείνει η ΕΨΥΠΕ, συχνά, ο καιρός της παιδικότητας μοιάζει να κλονίζεται ή να παίρνει τέλος: το σπίτι, ο κήπος της γιαγιάς, Στον μυστικό κήπο της μαρμαρωμένης νεράιδας, του Β. Ηλιόπουλου, εγκαταλείπεται. Πολλές είναι οι αφορμές ή οι λόγοι για αυτούς τους βίαιους ή αιφνίδιους αποχωρισμούς. Στη συλλογή παραμυθιών στο υπό έκδοση βιβλίο «Ο Μίλτος, η Μίνα, η Ροζαλία, ο Τσε και η βαλίτσα», για παράδειγμα, το τέλος της παιδικότητας αφορά την απουσία της μητέρας στην ιστορία της Μητσιάλη Ο γλάρος του Μίλτου, το θάνατο του πατέρα στο κείμενο της Μ.Παπαγιάννη Ο μπαμπάς μου και ο Τσε, ή τον χωρισμό και την απόφαση για το διαζύγιο στην αφήγηση του Β. Ηλιόπουλου με τον ευρηματικό τίτλο Δεν είμαι βαλίτσα, Το παιδικό βιβλίο σε αυτήν την περίπτωση καταγράφει τις αλλαγές στο θυμικό των παιδιών που δεν είναι ίσως τίποτε άλλο παρά η αλλαγή στις σχέσεις των παιδιών με τα σημαντικά πρόσωπα της ζωής τους: πρόσωπα για τα οποία νομίζουν ότι έχουν αιχμαλωτίσει την προσοχή τους, το βλέμμα, όλη την αγάπη του κόσμου, για πάντα. Και ξαφνικά, αυτοί οι σημαντικοί μεγάλοι για τα παιδιά στρέφουν την προσοχή τους αλλού, μοιάζουν απασχολημένοι με κάτι άλλο, απορροφημένοι από κάτι που σαν παιδιά δεν ξέρουμε καλά καλά τι είναι. Ο Μίλτος (Ο γλάρος του Μίλτου) χάνει το βλέμμα της μητέρας του που τους έχει αφήσει: ένα βλέμμα που έχει αποσυρθεί από επάνω του, και δεν του επιτρέπει να καθρεφτίσει τον γνώριμο εαυτό του. Ο Αναστάσης (Ο μπαμπάς μου και ο Τσε) με το θάνατο του πατέρα του έρχεται αντιμέτωπος με μια αφόρητη απουσία και η μπλε βαλίτσα (Δεν είμαι βαλίτσα), το παιδί που οι γονείς του χωρίζουν και δεν έχει όνομα καν, αν θυμάμαι καλά την ιστορία, βλέπει το αλλού, το ξένο, σαν να μην ανήκει πουθενά. Γιατί τόσα πολλά βιβλία για την βία;

9 Είναι αλήθεια ότι η ΕΨΥΠΕ, εδώ και χρόνια, έθεσε ως προτεραιότητα την ενδοσχολική βία, συμμετέχοντας σε ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα και παίρνοντας τη πρωτοβουλία για τη δημιουργία του Δικτύου Κατά της Βίας στα σχολεία. Η σχολική βία ανησυχεί περισσότερο από τις εκδηλώσεις βίας στην κοινότητα, καθώς θεωρούμε τα σχολεία ως έναν ασφαλή χώρο για τα παιδιά και τους νέους. Ωστόσο, σήμερα, παρουσιάζονται ολοένα και περισσότερα ποσοστά βίας στο σχολείο και χρειάζεται να σκεφτούμε κριτικά σχετικά με τις προτεινόμενες πρακτικές φροντίδας και παρέμβασης. Η βία αναγνωρισμένη στις ιστορίες «Μίλα μη φοβάσαι 3 ιστορίες για τη βία στο σχολείο» «Μου έκλεψαν το όνομά μου» και στο «Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» αλλά και στην πιο ήπια μορφή της Στον κήπο με τα παραμύθια» (2008, Aγγελική βαρελά, να τι χρειάζονται τα παραμύθια υπάρχει στις συνέπειες που έχει για τους πρωταγωνιστές των βιβλίων. Με σαφήνεια, καταγράφεται ότι αυτό που ξεχωρίζει τον σχολικό εκφοβισμό από τις υπόλοιπες μορφές επιθετικότητας, είναι η επαναλαμβανόμενη φύση του, που πυροδοτείται από την σιωπή και την αίσθηση αδυναμίας του θύματος. Οι ιστορίες των συγκεκριμένων βιβλίων αναφέρονται στις πολλαπλές μορφές της ενδοσχολικής βίας και τους ρόλους που τα παιδιά αναλαμβάνουν στις κοινωνικές τους σχέσεις. Αποτελούν σημαντικά εργαλεία για να απαντήσουν στο κεντρικό δίλημμα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά που υφίστανται πρακτικές βίας: αν το να μιλάει κανείς για την καταπίεση που υφίσταται τον κάνει μαρτυριάρη ή καρφί ή αυτόν τον τύπο του ατόμου που του αξίζει ότι παθαίνει, τότε μήπως είναι καλύτερο να σιωπά, για να αντισταθεί σε αυτήν την καταπίεση; Η απάντηση είναι όχι καθώς η παρατεταμένη σιωπή συντελεί στην συνεχιζόμενη θυματοποίηση. Οι ιστορίες των βιβλίων προτείνουν παρεμβάσεις που έρχονται από τα ίδια τα παιδιά και προσανατολίζονται στο συνολικότερο πλαίσιο αναφοράς τους, όπως είναι η σχολική κοινότητα, η ευαισθητοποίηση των γονέων, καθώς και παρεμβάσεις που λειτουργούν προληπτικά και όχι σε επίπεδο αντιμετώπισης μιας κρίσης στο σχολείο. Γνωρίζουμε ότι τα σχολεία που αποφασίζουν να υιοθετήσουν μια πρακτική απαγόρευσης φαινομένων εκφοβισμού, και που την δηλώνουν ρητά, που ενδιαφέρονται για την συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών, που συνεργάζονται ουσιαστικά με τις οικογένειες και με υπηρεσίες ψυχικής υγείας και κοινωνικής πολιτικής, καθώς και που ακούν προσεκτικά τις εμπειρίες των μαθητών τους λειτουργούν αποτρεπτικά για την εκδήλωση φαινομένων βίας. Η ένταξη μέσω των προγραμμάτων αγωγής υγείας, προγραμμάτων που επικεντρώνεται στην σπουδαιότητα των φιλικών σχέσεων, στην αναγνώριση και την επίλυση των συγκρούσεων και στην τόνωση της αξίας των μαθητών ως μοναδικών ατόμων μπορεί να αξιοποιήσει τις εκδόσεις της ΕΨΥΠΕ για να διαπραγματευτεί αντίστοιχα θέματα.

10 Τα συγκεκριμένα βιβλία παρουσιάζουν έναν λειτουργικό κοινωνικό χώρο για τα παιδιά, έναν χώρο όπου μπορούν να πειραματιστούν, να δοκιμάσουν τις ιδέες τους έναντι των ενηλίκων και να είναι παιδιά. Οι απόψεις των ίδιων των παιδιών για τη δόμηση της ταυτότητάς τους μας είναι απαραίτητες, καθώς τα παιδιά αποτελούν ενεργητικούς φορείς δράσης που μοιράζονται με τους γύρω τους-και τους ενήλικες- διάφορα κοινωνικά συστήματα λόγου και μεταξύ αυτών και εμπειρίες βίας. Οι εκπαιδευτικοί καλούνται χρειάζεται να καλλιεργήσουν αυτήν ακριβώς την ικανότητα των παιδιών για ενεργητική δράση, στο βαθμό που τους ενδιαφέρει να συντελέσουν στην ανατροφή ανεξάρτητων και υπεύθυνων ενηλίκων. Σε τελευταία ανάλυση, για να προσεγγίσουμε τα παιδιά, ίσως θα βοηθούσε να αναρωτηθούμε πώς θέλουμε να μας προσεγγίζουν τα ίδια και να αμφισβητήσουμε την παραδοχή πως η παιδική ηλικία αποτελεί απλά ένα πεδίο προστατευμένης αθωότητας ή κανονικοποιητικής ρύθμισης. Ας δούμε, ενδεικτικά, κάποια άλλα ψυχοκοινωνικά προβλήματα που αφορούν τα παιδιά και αφηγούνται τα βιβλία. Καλό είναι, βέβαια, να θυμόμαστε ότι το γράψιμο για τα παιδιά δεν είναι μόνο έκφραση ή επικοινωνία και ακόμη λιγότερο "παραγωγή κειμένου". Είναι επιθυμία να δώσεις μορφή στο άμορφο, κάποια βάση στο ευμετάβλητο και ζωή στο άψυχο. Και αυτό που ελπίζουν να κερδίσουν συγγραφείς και αναγνώστες δεν είναι μια ακλόνητη αλήθεια, όπως στα επιστημονικά κείμενα, αλλά η ψευδαίσθηση μιας αρχής χωρίς τέλος. Όσο θα υπάρχουν βιβλία, ποτέ κανείς δεν θα έχει την τελευταία λέξη. Για το διαζύγιο, (Δεν είμαι βαλίτσα), ο Βαγγέλης Ηλιόπουλος σε μια σύντομη ιστορία χωρά όλα τα κεντρικά θέματα του χωρισμού. Η ιστορία καταγράφει α) σχέσεις με συγκρούσεις, αφηγήσεις που υποτιμούν την εμπειρία του παιδιού για να προκρίνουν τις προσωπικές ανάγκες του γονιού β) την ανάγκη των παιδιών να πρέπει να αναπτύξουν παράλληλες αφηγήσεις για να τις "αντιστοιχήσουν" με τον κάθε γονιό γ) αφηγήσεις που αρνούνται στο παιδί το δικαίωμα σε μια ιστορία, με μια αδιόρατη σιωπή, απουσία εμφανών συγκρούσεων, απουσία κοινού νοήματος για τις καθημερινές τους εμπειρίες, δ) γονείς που αγχώνονται και αγωνιούν να μην "τους ξεγελάσει" πάλι ο άντρας τους ή η γυναίκα τους στον χωρισμό, όπως νιώθουν ότι συνέβη και με το γάμο τους. Και το παιδί-βαλίτσα να αναζητά αφηγήσεις που να μεταμορφώνουν τις μνήμες της οικογενειακής του ζωής και να συνδέσει το παρελθόν με την αναδυόμενη δόμηση μιας ταυτότητας μετά το διαζύγιο. Ένα δεύτερο παράδειγμα, αφορά τον θάνατο (Ο μπαμπάς μου και ο Τσε, Στον μυστικό κήπο της μαρμαρωμένης νεράιδας ). Με τον ορίζοντα του θανάτου να έχει ουσιαστικά απομακρυνθεί από το πεδίο όρασής μας και να μην ορίζει τα σχέδια και τις καθημερινές μας συνήθειες 3, η ζωή έχει χάσει την εσωτερική της συνοχή. Ο καθένας ζει για τη ζωή του από μέρα σε μέρα "ώσπου κατά παράξενη σύμπτωση δεν υπάρχει επόμενη μέρα". Η

11 υποχώρηση, όμως ή η εξαφάνιση του φόβου του θανάτου από την καθημερινή ζωή απέτυχε να φέρει την επιθυμητή ψυχική γαλήνη, όπως αναφέρει η F. Dolto. Αμέσως αντικαταστάθηκε από το φόβο της ζωής. Ωστόσο, πρέπει να μιλάμε για τους πεθαμένους, πρέπει να μιλάμε για το θάνατο, όταν νιώθουμε ότι μας απειλεί 4. Ο θάνατος της γιαγιάς στο Μυστικό κήπο της μαρμαρωμένης νεράιδας ξεπερνιέται με την αγάπη και στο τέλος η ζωή που κύκλο κάνει κάθε στιγμή που περνά, ευκαιρία δεν χάνει από την αρχή και πάλι ξεκινά. Τα παιδικά βιβλία μας επιτρέπουν να δομήσουμε τον εαυτό μας ως προϊόν αφήγησης, ως σχεσιακό 5. Αν στερούμασταν την ικανότητα να φτιάχνουμε ιστορίες για τον εαυτό μας, δεν θα υπήρχε εαυτός. Αυτό επισημαίνουν και πολλές από τις ιστορίες στα παιδικά βιβλία της ΕΨΥΠΕ: η Ρόζα στις σκουληκαντέρες έλεγε ιστορίες στα κορίτσια, πραγματικές ιστορίες που τα γοήτευαν, ή στο Να γιατί χρειάζονται τα παραμύθια, η συγγραφέας βοηθά την ηρωίδα να αγαπήσει τον εαυτό της και να πάψει να ντρέπεται για την εμφάνισή της, διαβάζοντας και σχολιάζοντας ένα παραμύθι. Συνοψίζοντας, ποια είναι η λειτουργία των παιδικών βιβλίων στην ψυχική συγκρότηση των παιδιών; Με τα παραμύθια και τις αφηγήσεις, τα παιδιά συμφιλιώνονται με τις εκπλήξεις και τα παράδοξα της ανθρώπινης συνθήκης. Καθιστούν το απροσδόκητο λιγότερο εκπληκτικό, εξημερώνουν με άλλα λόγια το απροσδόκητο και το κάνουν κανονικό 6. Το παιδί ξεκαθαρίζει συναισθήματα, εναρμονίζεται με άγχη και προσδοκίες του, αναγνωρίζει δυσκολίες ως οικουμενικές, βλέπει λύσεις σε προβλήματα και, φυσικά, διασκεδάζει με ιστορίες όπως είναι Ένας πελαργός πολύ πολύ αργός, του Τριβιζά. ή Η Μίνα και η τηλεόραση. 1 Πονταλίς, Η Δύναμη της έλξης, Σμίλη, Ann Cattanach, Play therapy. When the sky meets the underworld, Jessica Kingsley Publishers, 1994, London. 3 Ζ. Μπάουμαν. Σπαταλημένες Ζωές, Κατάρτι, Ντολτό. Μιλώντας για το θάνατο, Πατάκης, J. Bruner. Δημιουργώντας ιστορίες Ελληνικά Γράμματα Μ. Μπέτελχαιμ, Η γοητεία των παραμυθιών. Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Εκδόσεις Γλάρος 1995.

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45 ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007 ώρα 9.30-14.45 Αμφιθέατρο «Ι. Δρακόπουλος» Κεντρικό κτήριο Πανεπιστημίου Αθηνών (Πανεπιστημίου 30) ΟΡΓΑΝΩΣΗ Συμβουλευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος ομιλίας: «Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση.

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Ιωάννης Αντ. Παναγιωτόπουλος Γενικός Γραμματέας Μέσων Ενημέρωσης Κυρίες και κύριοι, Το 1970, ο μέσος όρος των αναλφάβητων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι,

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Μετά την σύντοµη ανάπαυλα των Χριστουγεννιάτικων διακοπών µας, έφτασε ένας ορεξάτος και Ολόφρεσκος Νέος Χρόνος που κουβαλά µαζί

Διαβάστε περισσότερα

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;»

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» «τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ μαζί για την εφηβική υγεία μαζί για την εφηβική υγεία ΜΑΖΙγια τηνεφηβικηυγεία ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Το αληθινό παραμύθι της βίας. Από τον Ευγένιο Τριβιζά*

Το αληθινό παραμύθι της βίας. Από τον Ευγένιο Τριβιζά* Α. ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Διαβάζουμε το κείμενο. Το αληθινό παραμύθι της βίας Από τον Ευγένιο Τριβιζά* Η εκφοβιστική και επιθετική συμπεριφορά παιδιών εναντίον συμμαθητών τους είναι ένα πολύμορφο και

Διαβάστε περισσότερα

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION 1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION I Didn't Sign Up for This Ξένια Κούρτογλου Founder & Managing Partner Focus Bari S.A Co-founder e-satisfaction Τι θα δούμε I. Οι δυνάμεις της αλλαγής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

H καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας ως επένδυση ζωής

H καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας ως επένδυση ζωής H καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας ως επένδυση ζωής Posted on 1 Απριλίου, 2013 Δε θα επεκταθώ σε τυχόν προτάσεις που αφορούν το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Άλλοι ερευνητές, ικανότεροι από μένα, το έχουν κάνει.

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης H ActionAid είναι ένας διεθνής αναπτυξιακός οργανισµός

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Γραφείο Νεότητος. Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Γραφείο Νεότητος. Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών Γραφείο Νεότητος Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Το Γραφείο Νεότητος σας προσκαλεί στο 4ήμερο αφιέρωμα φιλαναγνωσίας που διοργανώνει από τις 30 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου 2013 στο Πολιτιστικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Tα παιδιά έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Εξάρτηση από το διαδίκτυο

Εξάρτηση από το διαδίκτυο Εξάρτηση από το διαδίκτυο Συμπτώματα Εξάρτησης i. Παραμονή on-line για περισσότερη ώρα από όση υπολόγιζε αρχικά ο έφηβος, ώστε να πετύχει το αίσθημα της ικανοποίησης, διαφορετικά η συνέχιση ίδιου χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!!

Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!! Μουσικό Σχολείο Λάρισας Τάσου Λειβαδίτη 20 Ένα βιβλίο πρέπει να είναι ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ!!! Τα κείμενα που ακολουθούν είναι μαθητικές δημιουργίες και απαντούν στο ερώτημα «τι διαβάζουν τα παιδιά μας», μόνιμη

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ Υπουργείο Υγείας- Διοίκηση 1 ης ΥΠΕ Αττικής Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ- ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ Ν.Π.Δ.Δ. Μπαρδάνη Ειρήνη, Ψυχίατρος Παιδιών και Εφήβων, Σ. Δ/ντρια Μαυραντώνη

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Φιλία Προϋποθέσεις ορθής φιλίας: Σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου. Ειλικρίνεια και τιμιότητα. Κατανόηση προβλημάτων. Αλληλοβοήθεια. Κοινά ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Π. Τσαχαγέας, 2006, «Η ανθρωπότητα σε κρίση θεσμών και αξιών», Εκδόσεις Γκοβόστη, Αθήνα (Διασκευή).

Ιωάννης Π. Τσαχαγέας, 2006, «Η ανθρωπότητα σε κρίση θεσμών και αξιών», Εκδόσεις Γκοβόστη, Αθήνα (Διασκευή). ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Ο σχολικός εκφοβισμός είναι η επιθετική εκείνη συμπεριφορά που είναι εσκεμμένη, απρόκλητη, και επαναλαμβανόμενη, αποτελει κατάχρηση εξουσίας και εμπεριέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Σπουδαστήριο Νεοελληνικής Γλώσσας ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΟΥ Δραγάτση 8, Πλατεία Κοραή, Πειραιάς Ιερεμίου Πατριάρχου 45, Αμπελόκηποι 6934522273 info@neoellinikiglossa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία Partnership: AIAS Bol1gna onlus (I) Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΘΕΡΜΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ Επιμέλεια: Δρ. Γεώργιος Κουλαουζίδης Ειδικός Σύμβουλος για θέματα Δια Βίου Μάθησης 2012 Ανάπτυξη και προβολή της οινοτεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ 2ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός «Λέμε ΟΧΙ στο σχολικό εκφοβισμό» (Μια διασκευή παραμυθιού από τους μαθητές) Ομάδα : Αστυπάλαια ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ Σεπτέμβριος- Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης Κοινωνικοποίηση του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Στους ρυθμούς με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015. 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων

Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015. 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων ΕΔΩ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων Για μια εβδομάδα τα παιδιά θα μεταφερθούν

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ Ψηλές Ικανότητες 2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ΠΑΙΔΙΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΑ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΤΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Πρώτο Σημαντικό Βήμα Σωστή Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ, 2010 Λοΐζου, Ε. κ Παπαδημήτρη-Καχριμάνη, Χ. 1 ΔΟΜΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ 1

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ 1. Σηκωνόμαστε όρθιοι και καρφιτσώνουμε μια κόλλα χαρτί στην πλάτη του κάθε παιδιού. Ας γράψουμε πάνω στην πλάτη του καθενός ανώνυμα κάτι που μας αρέσει πραγματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο Διαδίκτυο. Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων. http://internet-safety.sch.gr

Ασφάλεια στο Διαδίκτυο. Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων. http://internet-safety.sch.gr Ασφάλεια στο Διαδίκτυο http://internet-safety.sch.gr Θεμελιώδεις Αρχές (αναφορικά με τους μαθητές): Διαδίκτυο: Βασικά Σημεία Τα παιδιά έχουν το δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητάς τους.

Διαβάστε περισσότερα