Αντίληψη και αξιοποίηση της έννοιας «δημιουργικότητα» από συμβούλους διαφόρων προσεγγίσεων: Μια ποιοτική μελέτη.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αντίληψη και αξιοποίηση της έννοιας «δημιουργικότητα» από συμβούλους διαφόρων προσεγγίσεων: Μια ποιοτική μελέτη."

Transcript

1 ISSN (print) ISSN (on-line) ΣΕΙΡΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αντίληψη και αξιοποίηση της έννοιας «δημιουργικότητα» από συμβούλους διαφόρων προσεγγίσεων: Μια ποιοτική μελέτη. Μαρία Βίου Χριστίνα Μοσχάκη Τεύχος Αθήνα

2 2 ISSN (print) ISSN (on-line) WORKING PAPERS SERIES The understanding and use of the concept of creativity based on different therapeutic approaches: A qualitative study. Maria Viou Christina Moschakis Issue Αthens

3 3 ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΣΕΙΡΑΣ: Σειρά Κειμένων Εργασίας του Λόγω Ψυχής ΕΚΔΟΤΗΣ: Λόγω Ψυχής ΕΠΕ- Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Έρευνας στη Συστημική Ψυχοθεραπεία ΤΟΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: Αθήναι ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: Ιούλιος 2011 TITLE OF SERIES: Working Paper Series of Logo Psychis EDITOR: Logo Psychis LTD- Training and Research Institute for Systemic Psychotherapy PLACE OF PUBLICATION: Athens DATE OF FIRST PUBLICATION: July 2011 ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, PhD Γιώργος Καλαρρύτης, MMedSci Τσαμπίκα Μπαφίτη, MSc, PhD EDITORIAL BOARD: Athena Androutsopoulou, PhD George Kalarritis, MMedSci Tsabika Bafiti, MSc, PhD

4 4 Μαρία Βίου, Σύμβουλος, MSc, Ειδικευόμενη Ψυχοθεραπεύτρια, Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Έρευνας στη Συστημική Ψυχοθεραπεία, Χριστίνα Μοσχάκη, Σύμβουλος, MSc, Ειδικευόμενη Ψυχοθεραπεύτρια, Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Έρευνας στη Συστημική Ψυχοθεραπεία,

5 5 Περιεχόμενα Περίληψη σελ. 6 Εισαγωγή σελ. 7-9 Στάδια της δημιουργικής διαδικασίας σελ. 8 Δημιουργικότητα και Ψυχοθεραπεία σελ. 8-9 Μέθοδος σελ Αποτελέσματα σελ Η δημιουργικότητα του θεραπευτή Η δημιουργική έκφραση Η δημιουργική οπτική σελ σελ.11 σελ.12 Η δημιουργική εξέλιξη σελ Η δημιουργική νοηματοδότηση σελ. 13 Η δημιουργική δράση σελ Συζήτηση σελ Ευχαριστίες σελ. 16 Βιβλιογραφία σελ. 16 Abstract σελ. 17

6 6 Περίληψη Η έννοια της δημιουργικότητας συνδέεται συνήθως με την αξιοποίηση διαφόρων μορφών έκφρασης σε προσεγγίσεις που συνδυάζουν τη συμβουλευτική με μια μορφή τέχνης. Με ποιο τρόπο γίνεται κατανοητή η δημιουργικότητα και σε άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις; Πώς αξιοποιούν οι θεραπευτές διαφόρων προσεγγίσεων την ιδέα της δημιουργικότητας στη δουλειά τους; Στην ποιοτική αυτή έρευνα διερευνήθηκε η προσωπική αντίληψη συμβούλων και η αξιοποίηση στη δουλειά τους της έννοιας «δημιουργικότητα». Διενεργήθηκαν 8 ημιδομημένες συνεντεύξεις με συμβούλους που έχουν εκπαιδευτεί σε διάφορες προσεγγίσεις. Από τη θεματική ανάλυση προέκυψε πως με τον όρο δημιουργικότητα εννοούν: (ι) τη δημιουργικότητα του θεραπευτή δημιουργική οπτική, (ιι) τη δημιουργική έκφραση, (ιιι) τη δημιουργική νοηματοδότηση, iv) τη δημιουργική εξέλιξη και v) τη δημιουργική δράση. Γενικά, οι θεραπευτές, ανεξαρτήτως προσέγγισης, προσπαθούν να ενθαρρύνουν και να υποστηρίξουν τη δημιουργικότητα των θεραπευόμενων τους. Επίσης, τα προσωπικά βιώματα του κάθε θεραπευτή χρωματίζουν την κατανόησή του για την τέχνη και τη δημιουργικότητα. Η πολλαπλή σημασία της «δημιουργικότητας», όπως αποτυπώθηκε στην έρευνα, προσφέρει ένα ευρύτερο πλαίσιο αξιοποίησής της, όπου και οι έννοιες που της αποδίδονται είναι εξίσου χρήσιμες, επομένως και προτεινόμενες, για τη θεραπευτική διαδικασία. Λέξεις κλειδιά: δημιουργικότητα, δημιουργικότητα και θεραπεία, διάφορες θεραπευτικές προσεγγίσεις

7 7 Εισαγωγή Η δημιουργικότητα είναι μια ανθρώπινη ικανότητα που δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να επιβιώνουν και να εξελίσσονται. Μέσω της δημιουργικότητας, οι άνθρωποι λύνουν προβλήματα, αντιμετωπίζουν προκλήσεις, μαθαίνουν νέα πράγματα και εμπλουτίζουν τη ζωή τους. Η δημιουργικότητα φαίνεται να είναι ένα σημαντικό κομμάτι της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας, αλλά για πολλά χρόνια ήταν συνδεδεμένη με συγκεκριμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις που σχετίζονται άμεσα με μια μορφή τέχνης, όπως είναι η εικαστική θεραπεία, η δραματοθεραπεία και η χοροθεραπεία. Τα τελευταία χρόνια, έχουν αυξηθεί οι έρευνες για τη δημιουργικότητα, κυρίως σε σχέση με τις νευροεπιστήμες και τις διαφορές στον ανθρώπινο εγκέφαλο των πολύ δημιουργικών ατόμων και καλλιτεχνών (Carlsson, 2000), αλλά και σε ό,τι αφορά συσχετίσεις με ψυχικές ασθένειες (Post, 1994). Λίγες είναι ωστόσο οι έρευνες που έχουν γίνει για τη σχέση της δημιουργικότητας και της ψυχοθεραπείας, αλλά και για τη χρήση της στη θεραπευτική διαδικασία. Ένα πρώτο ερώτημα που τίθεται είναι ο ορισμός της δημιουργικότητας. Σύμφωνα με τον Sawyer (2012), η δημιουργικότητα είναι η ικανότητα παραγωγής έργου που είναι καινοτόμο (πρωτότυπο και μη αναμενόμενο) και κατάλληλο (χρήσιμο και προσαρμοσμένο στους περιορισμούς του περιβάλλοντος). Ο Sawyer (2012), διακρίνει δύο τύπους δημιουργικότητας. Στον πρώτο τύπο, που τον ονομάζει Little-c, η δημιουργικότητα εστιάζεται στο άτομο, ενώ στο δεύτερο τύπο, που ονομάζεται Bic-C, η δημιουργικότητα γίνεται αντιληπτή σε κοινωνικό και πολιτισμικό επίπεδο. Από τη μια πλευρά, ο πρώτος τύπος αναφέρεται στη χρήση της φαντασίας από το άτομο, στην επίλυση καθημερινών προβλημάτων, αλλά και στην αντιμετώπισή τους από διαφορετικές οπτικές. Είναι ο κάθε νέος ψυχικός συνδυασμός που εκφράζεται από το άτομο στον κόσμο. Αυτός ο τύπος συνδέεται με την ψυχολογία της προσωπικότητας και τη γνωστική ψυχολογία. Από την άλλη πλευρά, ο δεύτερος τύπος αναφέρεται στα μεγάλα δημιουργικά επιτεύγματα και στα έργα που αναγνωρίζονται ευρέως στο πολιτισμικό και κοινωνικό πλαίσιο. Στην περίπτωση αυτή, για να θεωρηθεί κάποιο προϊόν ή ιδέα δημιουργική, θα πρέπει να είναι χρήσιμο και καινοτόμο για μια κοινωνική ομάδα. Επίσης, οι Kaufman και Beghetto (2009) μίλησαν για δύο επίπεδα δημιουργικότητας επιπρόσθετα των Big-C και Little-c και συγκεκριμένα για το mini-c δηλαδή τη δημιουργικότητα που περιλαμβάνει κάθε διαδικασία μάθησης

8 8 αλλά και το Pro-C, που είναι η επαγγελματική εξειδίκευση σε ένα δημιουργικό τομέα που ακόμα, όμως, το άτομο δεν έχει φτάσει στο επίπεδο να μετασχηματίσει. Τέλος, ο Feldman (2003) πρότεινε έναν ορισμό σε τρία μέρη χρησιμοποιώντας τη μεταφορά ενός πληκτρολογίου πιάνου. Το High C είναι αντίστοιχο του Big C, το Low C είναι αντίστοιχο του little c και το Middle C είναι αντίστοιχο του Pro-c. Στάδια της δημιουργικής διαδικασίας Η δημιουργική διαδικασία χρειάζεται ένα χρόνο για να εξελιχθεί και περνάει από κάποια στάδια τα οποία δεν είναι απαραίτητα γραμμικά. Η ανάλυση των σταδίων είναι σημαντική, γιατί δείχνει ότι η δημιουργική διαδικασία δεν εμφανίζεται τυχαία σε μια και μοναδική χρονική στιγμή. Τα στάδια της δημιουργικότητας είναι, σύμφωνα με τον Sawyer (2012), τα εξής: i) Η ανίχνευση και η δόμηση του προβλήματος με ένα τρόπο που θα οδηγήσει σε μια δημιουργική λύση, ii) Η απόκτηση -σχετικής με το πρόβλημα- γνώσης και εμπειρίας, iii) Η συγκέντρωση πολλών -πιθανά σχετιζόμενων- πληροφοριών, iv) Ο χρόνος για ασυνείδητη επεξεργασία όλων των δεομένων, v) Η ελεύθερη έκφραση ιδεών, vi) Ο συνδυασμός των ιδεών με τρόπους μη αναμενόμενους, vii) Η επιλογή των καλύτερων ιδεών και viii) Η έκφραση της ιδέας χρησιμοποιώντας υλικά και αναπαραστάσεις. Η δημιουργική διαδικασία, όπως και η δημιουργικότητα του ατόμου, φαίνεται να εξελίσσονται στο χρόνο και στο χώρο, με τρόπο δυναμικό και όχι στατικό ή γραμμικό. Δημιουργικότητα και Ψυχοθεραπεία Η δημιουργικότητα φαίνεται να διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της ψυχοθεραπείας. Σύμφωνα με τον Gladding (2008), οι σημαντικότερες θεωρίες, καθώς και οι δεξιότητες της συμβουλευτικής, έχουν αναπτυχθεί μέσω δημιουργικών διεργασιών, από ανθρώπους που ήταν δημιουργικοί και καινοτόμοι για την εποχή τους. Οι τεχνικές, οι όροι και ορολογίες, οι ιδέες και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται σήμερα ευρέως σε διαφορετικές προσεγγίσεις της ψυχοθεραπείας, είναι αποτέλεσμα της δημιουργικής διαδικασίας συγκεκριμένων ανθρώπων, που προσέφεραν έργο νέο, χρήσιμο, κατάλληλο και καινοτόμο. Επίσης, ο Blatner (2003) τονίζει τη σημασία της χρήσης της θεραπευτικής διαδικασίας για την ανάπτυξη της δημιουργικότητας των ίδιων των θεραπευόμενων.

9 9 Όπως αναφέρει, η σημασία της ανάπτυξης της δημιουργικότητας μέσα από τη θεραπεία, δόθηκε αρχικά από τον Moreno, ο οποίος μίλησε για την ανάγκη της καλλιέργειας της δημιουργικότητας, ενώ και στην οικογενειακή θεραπεία, τεχνικές όπως η αναπλαισίωση ενισχύουν την ανάπτυξη δημιουργικών και νέων οπτικών. Συγκεκριμένα, ο Blatner μίλησε για πέντε παράγοντες που μπορούν να ενισχύσουν και να προωθήσουν τη δημιουργικότητα και μέσα στη θεραπευτική διαδικασία, οι οποίοι είναι: i) παιχνίδι ii) φαντασία iii) διάλογος, iv) έμπνευση, v) αφήγηση, vi) ανάπτυξη δεξιοτήτων και vii) σύνθεση. Τέλος, ο Gladding (2011), μίλησε για τη σημασία που διαδραματίζει το περιβάλλον στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας. Συγκεκριμένα, ένα ενθαρρυντικό περιβάλλον μέσα στο οποίο μπορεί κανείς να πειραματιστεί και όπου του δίνεται η δυνατότητα να εξερευνήσει, επηρεάζει τη δημιουργικότητα του ατόμου, ενώ ένα περιβάλλον χωρίς ερεθίσματα τη μειώνει. Τονίζει λοιπόν το ρόλο που μπορεί να παίξει η θεραπεία, ως ένας υποστηρικτικός και ενθαρρυντικός χώρος στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας των θεραπευόμενων. Σύμφωνα με τα παραπάνω, γίνεται εμφανές ότι η δημιουργικότητα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη θεραπευτική διαδικασία. Ωστόσο, ένα ερώτημα που τίθεται, είναι αν η δημιουργικότητα γίνεται αντιληπτή με τον ίδιο τρόπο στις διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις; Η συγκεκριμένη έρευνα αποπειράται να διερευνήσει την προσωπική αντίληψη των θεραπευτών, καθώς και την αξιοποίηση της έννοιας «δημιουργικότητα» στη δουλειά τους. Έμφαση δίνεται τόσο στους ατομικούς, όσο και στους κοινωνικούς παράγοντες (Big C και little c) που σχετίζονται με τη δημιουργικότητα. Μέθοδος Στην έρευνα αυτή χρησιμοποιήθηκε η θεματική ανάλυση 8-ημιδομημένων συνεντεύξεων, με θεραπευτές που έχουν εκπαιδευτεί σε διάφορες προσεγγίσεις της θεραπείας. Συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες ήταν θεραπευτές, εκπρόσωποι της: Συστημικής Θεραπείας, Χοροθεραπείας, Δραματοθεραπείας, Ομαδικής Ανάλυσης, Εικαστικής Θεραπείας, Σωματικής Θεραπείας και της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης. Επιλέχθηκαν κάποιες προσεγγίσεις οι οποίες θεωρείται ότι σχετίζονται άμεσα με την τέχνη, καθώς και κάποιες από τις πιο διαδεδομένες στο χώρο της

10 10 ψυχοθεραπείας. Η συμμετοχή στην έρευνα ήταν εθελοντική. Παρόλο που οι ερωτήσεις των συνεντεύξεων εστίαζαν στη διερεύνηση της σημασίας και της αξιοποίησης της έννοιας της δημιουργικότητας, οι συμμετέχοντες ενθαρρύνθηκαν να μιλήσουν ελεύθερα για την προσωπική τους εμπειρία και πραγματικότητα (Hollway and Jefferson, 2000). Η θεματική ανάλυση στοχεύει στον εντοπισμό και την ανάλυση κοινών θεμάτων ανάμεσα στα δεδομένα της έρευνας. Με αυτό τον τρόπο, οργανώνεται το υλικό και περιγράφεται με μεγάλη λεπτομέρεια. Για την ανάλυση των δεδομένων, οι ερευνήτριες εργάστηκαν αρχικά σε ατομικό επίπεδο, κάνοντας μια πρώτη μορφή κωδικοποίησης για κάθε συνέντευξη, η οποία ήταν κυρίως περιγραφική. Στη συνέχεια, η κάθε ερευνήτρια έκανε μια δεύτερου επιπέδου κωδικοποίηση, συνδυάζοντας τα περιγραφικά στοιχεία των συνεντεύξεων μεταξύ τους. Τέλος, καθεμία από τις ερευνήτριες, ομαδοποιώντας τα επιμέρους στοιχεία που είχε εντοπίσει στις συνεντεύξεις, συγκέντρωσε ένα συγκεκριμένο αριθμό κατηγοριών, οι οποίες έγιναν αντικείμενο συζήτησης και επεξεργασίας μεταξύ τους. Μέσα από τη διαδικασία αυτή, οι ερευνήτριες κατέληξαν στη σύνθεση των κατηγοριών που είχαν προετοιμάσει, αναδεικνύοντας έξι κοινά θέματα τα οποία περικλείουν τα κεντρικότερα στοιχεία που εντοπίστηκαν στις συνεντεύξεις. Η κωδικοποίηση των θεμάτων έγινε με βάση τα κοινά στοιχεία των αφηγήσεων των συμμετεχόντων (Boyatzis, 1998). Αποτελέσματα Μέσω της επεξεργασίας των συνεντεύξεων με τη μέθοδο της θεματικής ανάλυσης, προέκυψαν έξι θεματικές ενότητες οι οποίες ήταν κοινές στις αφηγήσεις των συμμετεχόντων. Οι ενότητες αυτές αναφέρονται αναλυτικά παρακάτω, συνοδευόμενες από παραδείγματα αντίστοιχων αποσπασμάτων των συνεντεύξεων. Η δημιουργικότητα του θεραπευτή Η κατηγορία αυτή αναφέρεται στην εύρεση νέων εργαλείων, συμβουλευτικών παρεμβάσεων καθώς και στην προσωπική εξέλιξη από την πλευρά του θεραπευτή. Για τους θεραπευτές διαφόρων προσεγγίσεων φαίνεται ότι η ανάπτυξη της δικής τους δημιουργικότητας αποτελεί σημαντικό κομμάτι της θεραπευτικής διαδικασίας.

11 11 Προσωποκεντρική: «Για μένα η δημιουργικότητα είναι ο τρόπος που λειτουργώ ( ) και αυτή είναι η γοητεία της δουλειάς μου, πάντα προχωράει η σκέψη μου και εξελίσσομαι και αυτό γίνεται μέσα από τους πελάτες, από τα διαβάσματα, την εποπτεία, τις ημερίδες ( )» Συστημική: «Στο κομμάτι της θεραπείας, το να μπορεί ο θεραπευτής αυτά που ξέρει να τα προσαρμόζει με κάθε έναν άνθρωπο, να είναι tailor made η θεραπεία ( ) να μην έχεις την αίσθηση ότι έχεις το know how για κάθε έναν άνθρωπο και να μην είναι σαν συνταγή». Δραματοθεραπεία: «Δεν θα μπορούσα να επιβιώσω αν δεν ήμουν εγώ δημιουργικός, είναι ζωτική ανάγκη ( ) Η δουλειά μας έχει μια τεχνική που μπορεί να γίνει ρουτίνα, είναι στο χέρι του θεραπευτή να μην το αφήσει να γίνει» Η δημιουργική έκφραση Η κατηγορία αυτή, αναφέρεται στην αξιοποίηση στα πλαίσια της θεραπευτικής διαδικασίας, νέων τρόπων έκφρασης, συνδεόμενων με διάφορες μορφές τέχνης. Η συγκεκριμένη ενότητα παραπέμπει -περισσότερο από τις υπόλοιπες- σε αυτό που παραδοσιακά έχει συνδεθεί με τη δημιουργικότητα στην ψυχοθεραπεία. Ομαδική Ανάλυση: «Χρησιμοποιώ τη ζωγραφική για ξεμπλοκάρισμα και στα ατομικά αν τη δέχεται ο θεραπευόμενος παρόλο που δεν είναι μέρος της ορθόδοξης ομαδικής ανάλυσης» Εικαστική Θεραπεία: «Χρησιμοποιούσα πολύ την τέχνη όταν δούλευα με θεραπευόμενους με αυτισμό ( ) κυρίως με υλικά, ζωγραφιές και πηλό, για να δημιουργούν εικόνες από τη φαντασία τους, ήταν σημαντικό ότι μπορούσαν να αφηγηθούν το ίδιο πράγμα με πολλούς διαφορετικούς τρόπους». Χοροθεραπεία: «Η κινητική έκφραση γίνεται το πεδίο επικοινωνίας ( ) ο χορός και η δημιουργικότητα έχει να κάνει με μια αφύπνιση, μιας παιδικότητας, μιας αφελούς έκφρασης».

12 12 Η δημιουργική οπτική Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνεται η εύρεση νέων τρόπων κατανόησης και αντιμετώπισης των διλημμάτων, ή/και υιοθέτησης εναλλακτικών οπτικών, από την πλευρά των θεραπευόμενων. Οι θεραπευτές των διαφόρων προσεγγίσεων φαίνεται να αναγνωρίζουν ως σημαντική την ικανότητα χρήσης της φαντασίας και της δημιουργικότητας για την εξεύρεση διαφορετικών τρόπων προσέγγισης των θεμάτων που απασχολούν τους θεραπευόμενους. Συστημική: «Μαθαίνουν και οι ίδιοι οι θεραπευόμενοι να είναι δημιουργικοί σε σχέση με τον εαυτό τους, τις οπτικές και τις λύσεις που δίνουν. Πολλές φορές οι άνθρωποι ξεκινούν με μια μονοκόμματη οπτική για τα πράγματα, αυτό τους έχει μπλοκάρει από το να βρίσκουν εναλλακτικούς τρόπους σκέψης». Προσωποκεντρική: «Η αλλαγή οπτικής για μένα είναι δημιουργία και αυτό είναι η θεραπεία, η αλλαγή οπτικής στον εαυτό τους, στη ζωή τους και στους άλλους». Gestalt: «Η θεραπεία δίνει άλλη επίγνωση, σαν να μπορούν οι άνθρωποι να βλέπουν το ίδιο πράγμα διαφορετικά, να δίνουν μια νέα οπτική». Η δημιουργική εξέλιξη Η ενότητα αυτή αναφέρεται στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας κατά τη διάρκεια της πορείας της συμβουλευτικής διαδικασίας. Συγκεκριμένα, φαίνεται ότι η δεκτικότητα των θεραπευόμενων αλλάζει μέσω της εξοικείωσής τους με τη θεραπευτική διαδικασία, αλλά και της προσωπικής τους ωρίμασης. Gestalt: «Στην αρχή, οι περισσότεροι θεραπευόμενοι είναι διστακτικοί, ντρέπονται ή τους φαίνεται περίεργο να χρησιμοποιούν δημιουργικά εργαλεία, αλλά στην πορεία της θεραπείας αυτό εξελίσσεται». Σωματική Θεραπεία: «Στην πρώτη φάση, η δημιουργικότητα είναι να δημιουργηθεί η θεραπευτική σχέση ( ) στη δεύτερη φάση που πάω στον πυρήνα, εκεί είναι αφήνομαι αλλά και βγάζω όλα μου τα λειτουργικά δηλαδή φαντασία, μνήμη και να πάω πίσω να κάνω τις συνδέσεις ( ) είναι πιο δύσκολη φάση αλλά δημιουργική ( ) στην τρίτη φάση είναι να ξαναμπεί στην πραγματικότητα με νέα ύπαρξη».

13 13 Συστημική Θεραπεία: «Όσο πιο πολύ προχωράει ο θεραπευόμενος, από τα τελευταία στάδια και μετά, ξεκινάει αυτό που λέμε η αυτόματη σύνδεση, που την κάνουν μόνοι τους οι άνθρωποι και λένε α κοίτα τι σκέφτηκα, ενώ πριν οι συνδέσεις γίνονται με κόπο». Η δημιουργική νοηματοδότηση Η κατηγορία αυτή αναφέρεται στην αυθόρμητη τάση των θεραπευόμενων να νοηματοδοτούν τη ζωή τους μέσω της δημιουργικότητάς τους, ως αποτέλεσμα μιας επιτυχημένης συμβουλευτικής παρέμβασης. Στην ενότητα αυτή γίνεται και αναφορά στο πνευματικό και υπαρξιακό κομμάτι των θεραπευόμενων. Σωματική Θεραπεία: «Αλλάζει το νόημα ζωής γιατί μετακινούμαι, δηλαδή αλλάζω αντίληψη, μπορεί και πεποίθηση για τα πράγματα, αλλά και αξίες και αυτογνωσία ( ) και είναι και αυτό δημιουργικό». Χοροθεραπεία: «Όταν κάποιος αντιλαμβάνεται τη δημιουργικότητά του, γίνεται μια σύνδεση, καταλαβαίνουμε την ύπαρξη μας και σε πνευματικό και σε φυσικό επίπεδο». Εικαστική Θεραπεία: «Αρκετοί θεραπευόμενοι έχουν την αίσθηση ότι δεν έχει νόημα να επικοινωνήσουν, γιατί έχουν ματαιωθεί πάρα πολύ, οπότε όταν μπορούν να χρησιμοποιήσουν υλικά και να μεταφέρουν το συναίσθημά τους, τότε καταλαβαίνουν ότι το να χρησιμοποιείς ό,τι έχεις διαθέσιμο για να εκφραστείς και περνάει το μήνυμα στους άλλους, αυτό αλλάζει το νόημα και την πίστη στις σχέσεις». Η δημιουργική δράση Η τελευταία θεματική κατηγορία περιλαμβάνει την εξεύρεση και ενθάρρυνση νέων τρόπων δράσης στη ζωή των θεραπευόμενων. Η δράση μπορεί να αναφέρεται σε νέες δραστηριότητες -όπως είναι η επαφή με τη φύση- σε νέους τρόπους έκφρασης και διαχείρισης των συναισθημάτων, ακόμα και σε νέους τρόπους να σχετίζονται. Δραματοθεραπεία: «Η δημιουργικότητα δεν είναι μόνο τέχνη, είναι και να σκαλίσεις τον κήπο σου, να ντυθείς όμορφα όταν περιμένεις κάποιον ( ) και έχει σχέση με το

14 14 έργο, δεν είναι μόνο σκέψη, έχει και δράση μέσα ( ) προτείνω στους ανθρώπους να αναπτύξουν τη δημιουργικότητα στη ζωή τους». Gestalt: «Μέσα από τη θεραπεία, οι άνθρωποι κάνουν διορθωτικές κινήσεις που είναι και διορθωτικές εμπειρίες. Η δοκιμή στην πράξη έχει πάντα δημιουργία μέσα και αυξάνει και την αυτοπεποίθηση των θεραπευόμενων». Ομαδική Ανάλυση: «Ο θεραπευόμενος πρώτα δοκιμάζει στην ομάδα και μετά έξω νέους τρόπου να κάνει τα πράγματα. Εκεί εισπράττει αν θα πετύχει ή όχι ( ) Η ομάδα δεν είναι μόνο πρόβα είναι και παράσταση». Συζήτηση Η ανάλυση των συνεντεύξεων ανέδειξε το γεγονός ότι οι θεραπευτές, ανεξαρτήτως προσέγγισης, προσπαθούν να ενθαρρύνουν αλλά και να υποστηρίξουν τη δημιουργικότητα των θεραπευόμενων τους. Η δημιουργικότητα φαίνεται να είναι σημαντικό κομμάτι της θεραπευτικής διαδικασίας, τόσο από την πλευρά του θεραπευτή, όσο και από την πλευρά του θεραπευόμενου. Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι σύμφωνα με τις απόψεις του Gladding (2008) για τη σημαντικότητα της δημιουργικότητας στη συμβουλευτική, καθώς οι ίδιοι οι θεραπευτές αναγνωρίζουν τη σημασία της καλλιέργειας και ανάπτυξής της μέσα στη θεραπεία. Επιπλέον, από τις συνεντεύξεις προέκυψε ότι οι θεραπευτές αναγνωρίζουν και τις δύο όψεις της δημιουργικότητας κατά Sawyer (2012), αλλά δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στο «little-c». Δηλαδή, ενώ μιλούν για τη δημιουργικότητα που συνδέεται με κοινωνικά αναγνωρισμένα επιτεύγματα, κυρίως δίνουν έμφαση στην ενίσχυση της φαντασίας από την πλευρά των θεραπευόμενων. Επίσης, προέκυψαν κάποια επιπρόσθετα στοιχεία. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής, η δημιουργικότητα μπορεί να γίνει αντιληπτή ως νέα οπτική, νέα έκφραση, νέα δράση και νέα νοηματοδότηση, ενώ διαφοροποιείται και στην πορεία της θεραπείας. Επιπρόσθετα, μια σημαντική θεματική ενότητα, είναι η δημιουργικότητα του ίδιου του θεραπευτή. Από την ανάλυση που έγινε, φαίνεται ότι η καλλιέργεια της δημιουργικότητας του θεραπευτή θεωρείται απαραίτητη για τη θεραπεία, ενώ και η αξιοποίηση της δημιουργικότητας

15 15 διαφοροποιείται ανάλογα με τα προσωπικά βιώματα των θεραπευτών. Οι προσωπικές εμπειρίες και τα βιώματα του κάθε θεραπευτή, μοιάζει να χρωματίζουν την κατανόησή του για την τέχνη και τη δημιουργικότητα. Στις συνεντεύξεις έγινε αναφορά και σε παιδικά βιώματα των θεραπευτών σε σχέση με την τέχνη, αλλά και σε προσωπικά ταλέντα, όπως είναι ο χορός και η ζωγραφική, που αξιοποιούν οι ίδιοι σήμερα στη δουλειά τους. Επιπλέον, προέκυψαν διαφοροποιήσεις στον τρόπο που χρησιμοποιείται η δημιουργικότητα από θεραπευτές διαφόρων προσεγγίσεων Για παράδειγμα, διαφορετικά υλικά, αντικείμενα ή ακόμα και συγκεκριμένη μορφή τέχνης. Άλλη διαφοροποίηση αφορά στους πληθυσμούς με τους οποίους δουλεύει ο κάθε θεραπευτής και πώς σε κάθε πληθυσμό μπορεί να αξιοποιείται με διαφορετικό τρόπο η δημιουργικότητα (πχ παιδιά με νοητική υστέρηση, έφηβοι κά). Επίσης, άλλοι θεραπευτές χρησιμοποιούν εργαλεία που έχουν στόχο το παιχνίδι, ενώ άλλοι δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στο διάλογο και στην αφήγηση. Τα παραπάνω ευρήματα είναι σύμφωνα με τον Blatner (2003), ο οποίος υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη της δημιουργικότητας μέσα από τη θεραπεία μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους που περιλαμβάνουν τα υλικά, το παιχνίδι, την έμπνευση, την ανάπτυξη συγκεκριμένων δεξιοτήτων, αλλά και το διάλογο, την αφήγηση και τη σύνθεση, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένη συνταγή. Σε μια μελλοντική έρευνα θα ήταν ενδιαφέρον να μελετηθούν οι απόψεις και οι εμπειρίες των θεραπευόμενων που κάνουν θεραπεία σε θεραπευτές διαφορετικών προσεγγίσεων, σχετικά με την αντίληψη της δημιουργικότητάς τους και την αξιοποίησή της μέσα στη θεραπεία. Συμπερασματικά, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η σημασία της έννοιας «δημιουργικότητα», όπως αποτυπώθηκε στην έρευνα, προσφέρει ένα ευρύτερο πλαίσιο αξιοποίησής της, ανεξαρτήτως προσέγγισης, όπου και οι έννοιες που της αποδίδονται είναι εξίσου χρήσιμες, επομένως και προτεινόμενες, για τη θεραπευτική διαδικασία. Η ίδια η θεραπεία, εξάλλου, είναι μια δημιουργική διαδικασία. Η θέση των συγγραφέων έγκειται στο ότι δημιουργικότητα είναι μια ποιότητα της θεραπείας η οποία είναι σημαντικό να καλλιεργείται και να ενθαρρύνεται. Οι θεραπευτές είναι σημαντικό να υποστηρίζουν νέες οπτικές, νοήματα, εκφράσεις και δράσεις στον εαυτό τους, αλλά και στους θεραπευόμενους τους, παρέχοντας υλικά αλλά κυρίως χώρο για διάλογο, δοκιμή και δημιουργία.

16 16 Ευχαριστίες Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε ιδιαίτερα την Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, PhD, Κλινική Ψυχολόγο, Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Θεραπεύτρια, για τα σχόλιά της σε σχέση με την έρευνά μας. Βιβλιογραφία Blatner, A. (2003). Using Creativity to Explore in Psychotherapy. Psychiatric Times, 20(6), Boden, M. A. (2004). The Creative Mind: Myths and Mechanisms. London: Routledge. Carlsson, I., Wendt, P.E. & Risberg, J. (2000). On the Neurobiology of Creativity: Differences in Frontal Activity between High and Low Creative Subjects. Neuropsychologia, 38, Gladding, S. (2008). The Impact of Creativity in Counseling. Journal of Creativity in Mental Health, 3(2). Gladding, S. (2011). Using Creativity and the Creative Arts in Counseling: An International Approach. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 3(35). Lowenstein, L. (2010). Creative Family Therapy Techniques: Play, Art, and Expressive Activities to Engage Children in Family Sessions. Journal of Creativity in Mental Health, 6 (1), McCrae, R.R. (1987). Creativity, Divergent Thinking, and Openness to Experience. Journal of Personality and Social Psychology, 52(6), Post, F. (1994). Creativity and Psychopathology: A Study of 291 World-famous Men. British Journal of Psychiatry. Richards, R. (2007). Everyday Creativity. Washington DC: American Psychological Association. Sawyer, K. (2012). Explaining Creativity: The Science of Human Innovation. Oxford University Press.

17 17 Abstract The concept of creativity has been usually related, in literature, to therapeutic approaches that combine therapy with a specific form of art. But how creativity is being understood from the point of view of other therapeutic approaches? How therapists with different background use the idea of creativity in their work? In this qualitative research the personal perception of the concept creativity of different therapists has been thoroughly explored. Eight (8) semi-structured interviews took place with therapists trained in different approaches. The thematic analysis of the interviews indicated that the therapists use the concept of creativity to refer to: i) the therapists creativity, ii) the creative expression, iii) the creative view, iv) the creative meaning-making, v) the creative development and vii) the creative action. Overall, the therapists from all perspectives try to encourage and support their clients creativity. Also, the therapists personal experiences seem to have an impact on their understanding of art and creativity. The multiple meaning of creativity, as given in the current research, offers a wider context in which creativity could be developed and where all concepts related to creativity are useful and suggested for the therapeutic process. Key words: creativity, creativity and therapy, different therapeutic approaches

EMDR Πρωτόκολλο. Πέννυ Παπανικολοπούλου M.Sc. Ph.D Σεπτέμβριος 2011

EMDR Πρωτόκολλο. Πέννυ Παπανικολοπούλου M.Sc. Ph.D Σεπτέμβριος 2011 EMDR Πρωτόκολλο Πέννυ Παπανικολοπούλου M.Sc. Ph.D Σεπτέμβριος 2011 Τηλεσκοπική Επεξεργασία / Telescopic Processing Σημείο Αναστάτωσης EMD Περιορισμένη Εστίαση σε κάθε σημείο αναστάτωσης Στρατηγική EMDr

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25. Κεφάλαιο 2. Είδη συμβουλευτικής ψυχολογίας... 51. Πρόλογος... 19

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25. Κεφάλαιο 2. Είδη συμβουλευτικής ψυχολογίας... 51. Πρόλογος... 19 Περιεχόμενα Πρόλογος... 19 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25 Ορισμός... 25 Ιστορική εξέλιξη... 30 Η ανάπτυξη της συμβουλευτικής ψυχολογίας στην Ελλάδα... 40 Θέματα που απασχολούν τη συμβουλευτική ψυχολογία...

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Αθήνα: Κονίτσης 33, 15125 Μαρούσι Τηλ. 210-8063665, 6129290, Fax 210-8062113, e-mail: info@ergastirio.eu Site: www.ergastirio.eu ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program )

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Αποστολή Ο σκοπός της εκπαίδευσης είναι να προωθήσει τη µελέτη της αµµοθεραπείας (παιχνίδι µε άµµο) όπως διδάσκεται από την Dora

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ψυχοθεραπεία;

Τι είναι ψυχοθεραπεία; (M. HERSEN και W. SLEDGE, Encyclopedia of Psychotherapy Academic Press, 2002) 1 Τι είναι ψυχοθεραπεία; Ψυχοθεραπεία είναι η λεκτική επικοινωνία μεταξύ θεραπευόμενου και ψυχοθεραπευτή με σκοπό : Την διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Προσωπικές πληροφορίες Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Διεύθυνση Δήμητρα Ξενάκη Ψυχοθεραπεύτρια - Οικογενειακή Σύμβουλος Ροβέρτου Γκάλλι 12, 11742, Μακρυγιάννη, Αθήνα Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Ι Ο Ν Ι Ω Ν Ν Η Σ Ω Ν ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων- Λεωφόρος Αντώνη Τρίτση Αργοστόλι Κεφαλληνίας, Ελλάδα 28100,+30

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY Η θεραπεία μέσω των εικαστικών τεχνών, διεθνώς γνωστή ως Art Therapy, αξιοποιώντας τη θεραπευτική δύναμη της εικαστικής δημιουργικής πράξης σε χώρους θεραπευτικούς,

Διαβάστε περισσότερα

H ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΓΝΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - THE USE OF PLAY THERAPY IN HEALTH AND EDUCATION

H ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΓΝΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - THE USE OF PLAY THERAPY IN HEALTH AND EDUCATION H ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΓΝΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - THE USE OF PLAY THERAPY IN HEALTH AND EDUCATION H Παιγνιοθεραπεία ως μέθοδος θεραπείας χρησιμοποιεί το παιχνίδι ως βασικό επικοινωνιακό και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. SANE-System Attachment Narrative Encephalon

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. SANE-System Attachment Narrative Encephalon ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ SANE-System Attachment Narrative Encephalon Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το Κλινικό Πρόγραμμα Ειδίκευσης στη Συστημική Ψυχοθεραπεία που προσφέρει το Λόγω

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ Ψηλές Ικανότητες 2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ΠΑΙΔΙΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΑ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΤΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Πρώτο Σημαντικό Βήμα Σωστή Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής Εισαγωγή Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα μελετηθούν Ορισμοί σχετικοί με την ψυχολογία άσκησης, την ψυχική υγεία, κλπ. Ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Το 'Λόγω Ψυχής' είναι Associate Member του EFTA-TIC (European Family Therapy Association- Training Institutes Chamber).

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Το 'Λόγω Ψυχής' είναι Associate Member του EFTA-TIC (European Family Therapy Association- Training Institutes Chamber). ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ - SANE - System Attachment Narrative Encephalon Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το Κλινικό Πρόγραμμα Ειδίκευσης στη Συστημική Ψυχοθεραπεία που προσφέρει το

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Το TEACCH αποτελεί ένα πρόγραμμα εναλλακτικής εκπαίδευσης για τη δημιουργία προγράμματος ανάλογα με τις δεξιότητες, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες

Το TEACCH αποτελεί ένα πρόγραμμα εναλλακτικής εκπαίδευσης για τη δημιουργία προγράμματος ανάλογα με τις δεξιότητες, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες Η Προσέγγιση TEACCH Το TEACCH πρόκειται για ένα κρατικό πρόγραμμα, που υλοποιήθηκε το 1972 στην Ψυχιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας των ΗΠΑ ως συνέχεια μίας ερευνητικής δουλειάς, που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΕ ΤΓΕΙΑ ΚΑΙ ΦΟΙΣΗΣΕ. Νοσημάτων ( P.I.N.Dis ) σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία

ΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΕ ΤΓΕΙΑ ΚΑΙ ΦΟΙΣΗΣΕ. Νοσημάτων ( P.I.N.Dis ) σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία ΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΕ ΤΓΕΙΑ ΚΑΙ ΦΟΙΣΗΣΕ Το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης του Πανελλήνιου Ινστιστούτου Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων ( P.I.N.Dis ) σε συνεργασία με την Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός

Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.ΤΕ.) Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός Εαρινό εξάμηνο 2013-2014 Διδάσκουσα: Κωνσταντινίδου Σόνια 1 ο ΜΑΘΗΜΑ Η συμβουλευτική (counselling,

Διαβάστε περισσότερα

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching Certificate in Coaching AC Accredited διεθνής αναγνώριση Ανάλυση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΘΑΛΙΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΕΥΘΑΛΙΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ: ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΥΘΑΛΙΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ H επίδραση του «e-mentor» σε επιμορφούμενους

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Βασιλική Μπρίνια και Μαρία Καγιαβή

«Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Βασιλική Μπρίνια και Μαρία Καγιαβή «Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Βασιλική Μπρίνια και Μαρία Καγιαβή ΤΙ ΣΥΝΕΙΣΦΕΡΕΙ Η ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Υποκινεί τη σκέψη, το συναίσθημα, τη φαντασία. Έτσι το άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους.

υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή: Τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα έχουν αποδειχθεί οτι θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας

Διαβάστε περισσότερα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα των συζητήσεων των 2 σεμιναρίων σε Αθήνα και Βόλο που διοργανώθηκαν σε συνεργασία του Systemic Innovation Zone και μελών του δικτύου Imagine the City. Σκοπός των

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση του άγχους και του φόβου στην διάθεση και την συμπεριφορά του ατόμου σε περίοδο κρίσης και οι επιπτώσεις στην επικοινωνία

Η επίδραση του άγχους και του φόβου στην διάθεση και την συμπεριφορά του ατόμου σε περίοδο κρίσης και οι επιπτώσεις στην επικοινωνία Η επίδραση του άγχους και του φόβου στην διάθεση και την συμπεριφορά του ατόμου σε περίοδο κρίσης και οι επιπτώσεις στην επικοινωνία ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΝΑΝΟΥ Τμήμα Ψηφιακών Μέσων και Επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της Συμβολαιακής Γεωργίας στην Χρηματοοικονομική Διοίκηση των Επιχειρήσεων Τροφίμων. Ιωάννης Γκανάς

Επίδραση της Συμβολαιακής Γεωργίας στην Χρηματοοικονομική Διοίκηση των Επιχειρήσεων Τροφίμων. Ιωάννης Γκανάς ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ Γενικές πληροφορίες Οι «Δημιουργικές Συνεργασίες με Καλλιτέχνες» στοχεύουν στην επαφή και εξοικείωση των παιδιών με τους καλλιτέχνες της Κύπρου. Παράλληλα στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση στον Άξονα Ι Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης..."

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας

Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας Ενότητα 4: Η συμβολή της ψυχανάλυσης στη μουσικοθεραπεία και στη διδασκαλία μουσικής Ψαλτοπούλου Ντόρα Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Journal Club. Journal club. Journal club

Journal Club. Journal club. Journal club Ορόλοςτηςγραπτήςµελέτηςπερίπτωσης (case study) ως εκπαιδευτικό εργαλείο και ως πιστοποίηση της επιτυχηµένης εκπαίδευσης στο Γνωσιακό Συµπεριφοριστικό µοντέλο θεραπείας Κ. Ευθυµίου Ινστιτούτο Έρευνας και

Διαβάστε περισσότερα

Όλγα Χ. Βερικάκη. Κλινική Κοινωνική Λειτουργός,Msc Συμβουλευτικής. Ψυχιατρικός Τομέας - Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός»

Όλγα Χ. Βερικάκη. Κλινική Κοινωνική Λειτουργός,Msc Συμβουλευτικής. Ψυχιατρικός Τομέας - Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός» Όλγα Χ. Βερικάκη Κλινική Κοινωνική Λειτουργός,Msc Συμβουλευτικής Ψυχιατρικός Τομέας - Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός» Ηκοινωνικήεργασίακαλείταιναλειτουργήσεισυμπληρωματικάμετην ιατρική παρέμβαση, παρέχοντας παράλληλα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΜΝΗΜΗ ΧΑΜΗΛΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Τσαλαπατάνη Ειρήνη: Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενήλικων χρηστών ιατρικών βιβλιοθηκών

Τσαλαπατάνη Ειρήνη: Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενήλικων χρηστών ιατρικών βιβλιοθηκών - 0 - Ένωση Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων & Επιστημόνων Πληροφόρησης Σεμινάρια Ιατρικών βιβλιοθηκών 10 Φεβρουαρίου 2012 Τσαλαπατάνη Ειρήνη: Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενήλικων χρηστών ιατρικών βιβλιοθηκών Βιβλιοθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΩΡΑ ΠΕΜΠΤΗ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 16:30 Υποδοχή - Εγγραφή συνέδρων 18:00 Τελετή έναρξης 18:30 Κεντρική ομιλία Α. Καλαντζή-Αζίζι Η ψυχολογία των διδασκόντων στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Η Ψυχοθεραπεία Κοινωνικοσυναισθηματικής Ανάπτυξης - ΨΚΣΑ στη διαχείριση των Διαταραχών Αυτιστικού Φάσματος Μέσης και Υψηλής Λειτουργικότητας: Εισαγωγή στις βασικές έννοιες. 9 Συναντήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αριστείδης Κοσιονίδης Η κατανόηση των εννοιών ενός επιστημονικού πεδίου απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

A Fairy Tale Model of Trauma Informed Treatment Μοντέλο των φάσεων του παραµυθιού για τη θεραπεία του τραύµατος Ηµερήσιο Εργαστήριο Εισηγητής: Dr. Ricky Greenwald Child Trauma Institute, New York 6 Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια ποιότητας στη σύγχρονη ποιοτική έρευνα: Ένα παράδειγμα

Κριτήρια ποιότητας στη σύγχρονη ποιοτική έρευνα: Ένα παράδειγμα ISSN 2241-2638 (print) ISSN 2441-2778 (on-line) ΣΕΙΡΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κριτήρια ποιότητας στη σύγχρονη ποιοτική έρευνα: Ένα παράδειγμα Αθηνά Ανδρουτσοπούλου Τεύχος 2014.2 Αθήνα 1 ISSN 2241-2638 (print)

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Καμηλέρη Ράνια: Ψυχολόγος, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, MSc, Στέλεχος/Σύμβουλος Γραμμής SOS 15900 Υποέργο 5 με τίτλο: «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ (SOS)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού ΕΝΟΤΗΤΑ 7:ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοποί ενότητας Γνωριμία με την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών συνύπαρξης ψυχιατρικής διαταραχής με εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες. Η Περίπτωση του θεραπευτικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο για πρώτη φορά με την άμεση πράξη της αναζήτησης και εξεύρεσης εργασίας, πρέπει, ουσιαστικά, να εντοπίσει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ Δρ. ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ Κ. ΣΠΑΝΑΚΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠ65 Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Τι είναι η τριγωνοποίηση; Ποια είδη τριγωνοποίησης υπάρχουν; Πώς να επιλέξουμε το κατάλληλο είδος; Τι μας προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα