Αντίληψη και αξιοποίηση της έννοιας «δημιουργικότητα» από συμβούλους διαφόρων προσεγγίσεων: Μια ποιοτική μελέτη.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αντίληψη και αξιοποίηση της έννοιας «δημιουργικότητα» από συμβούλους διαφόρων προσεγγίσεων: Μια ποιοτική μελέτη."

Transcript

1 ISSN (print) ISSN (on-line) ΣΕΙΡΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αντίληψη και αξιοποίηση της έννοιας «δημιουργικότητα» από συμβούλους διαφόρων προσεγγίσεων: Μια ποιοτική μελέτη. Μαρία Βίου Χριστίνα Μοσχάκη Τεύχος Αθήνα

2 2 ISSN (print) ISSN (on-line) WORKING PAPERS SERIES The understanding and use of the concept of creativity based on different therapeutic approaches: A qualitative study. Maria Viou Christina Moschakis Issue Αthens

3 3 ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΣΕΙΡΑΣ: Σειρά Κειμένων Εργασίας του Λόγω Ψυχής ΕΚΔΟΤΗΣ: Λόγω Ψυχής ΕΠΕ- Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Έρευνας στη Συστημική Ψυχοθεραπεία ΤΟΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: Αθήναι ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: Ιούλιος 2011 TITLE OF SERIES: Working Paper Series of Logo Psychis EDITOR: Logo Psychis LTD- Training and Research Institute for Systemic Psychotherapy PLACE OF PUBLICATION: Athens DATE OF FIRST PUBLICATION: July 2011 ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, PhD Γιώργος Καλαρρύτης, MMedSci Τσαμπίκα Μπαφίτη, MSc, PhD EDITORIAL BOARD: Athena Androutsopoulou, PhD George Kalarritis, MMedSci Tsabika Bafiti, MSc, PhD

4 4 Μαρία Βίου, Σύμβουλος, MSc, Ειδικευόμενη Ψυχοθεραπεύτρια, Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Έρευνας στη Συστημική Ψυχοθεραπεία, Χριστίνα Μοσχάκη, Σύμβουλος, MSc, Ειδικευόμενη Ψυχοθεραπεύτρια, Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Έρευνας στη Συστημική Ψυχοθεραπεία,

5 5 Περιεχόμενα Περίληψη σελ. 6 Εισαγωγή σελ. 7-9 Στάδια της δημιουργικής διαδικασίας σελ. 8 Δημιουργικότητα και Ψυχοθεραπεία σελ. 8-9 Μέθοδος σελ Αποτελέσματα σελ Η δημιουργικότητα του θεραπευτή Η δημιουργική έκφραση Η δημιουργική οπτική σελ σελ.11 σελ.12 Η δημιουργική εξέλιξη σελ Η δημιουργική νοηματοδότηση σελ. 13 Η δημιουργική δράση σελ Συζήτηση σελ Ευχαριστίες σελ. 16 Βιβλιογραφία σελ. 16 Abstract σελ. 17

6 6 Περίληψη Η έννοια της δημιουργικότητας συνδέεται συνήθως με την αξιοποίηση διαφόρων μορφών έκφρασης σε προσεγγίσεις που συνδυάζουν τη συμβουλευτική με μια μορφή τέχνης. Με ποιο τρόπο γίνεται κατανοητή η δημιουργικότητα και σε άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις; Πώς αξιοποιούν οι θεραπευτές διαφόρων προσεγγίσεων την ιδέα της δημιουργικότητας στη δουλειά τους; Στην ποιοτική αυτή έρευνα διερευνήθηκε η προσωπική αντίληψη συμβούλων και η αξιοποίηση στη δουλειά τους της έννοιας «δημιουργικότητα». Διενεργήθηκαν 8 ημιδομημένες συνεντεύξεις με συμβούλους που έχουν εκπαιδευτεί σε διάφορες προσεγγίσεις. Από τη θεματική ανάλυση προέκυψε πως με τον όρο δημιουργικότητα εννοούν: (ι) τη δημιουργικότητα του θεραπευτή δημιουργική οπτική, (ιι) τη δημιουργική έκφραση, (ιιι) τη δημιουργική νοηματοδότηση, iv) τη δημιουργική εξέλιξη και v) τη δημιουργική δράση. Γενικά, οι θεραπευτές, ανεξαρτήτως προσέγγισης, προσπαθούν να ενθαρρύνουν και να υποστηρίξουν τη δημιουργικότητα των θεραπευόμενων τους. Επίσης, τα προσωπικά βιώματα του κάθε θεραπευτή χρωματίζουν την κατανόησή του για την τέχνη και τη δημιουργικότητα. Η πολλαπλή σημασία της «δημιουργικότητας», όπως αποτυπώθηκε στην έρευνα, προσφέρει ένα ευρύτερο πλαίσιο αξιοποίησής της, όπου και οι έννοιες που της αποδίδονται είναι εξίσου χρήσιμες, επομένως και προτεινόμενες, για τη θεραπευτική διαδικασία. Λέξεις κλειδιά: δημιουργικότητα, δημιουργικότητα και θεραπεία, διάφορες θεραπευτικές προσεγγίσεις

7 7 Εισαγωγή Η δημιουργικότητα είναι μια ανθρώπινη ικανότητα που δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να επιβιώνουν και να εξελίσσονται. Μέσω της δημιουργικότητας, οι άνθρωποι λύνουν προβλήματα, αντιμετωπίζουν προκλήσεις, μαθαίνουν νέα πράγματα και εμπλουτίζουν τη ζωή τους. Η δημιουργικότητα φαίνεται να είναι ένα σημαντικό κομμάτι της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας, αλλά για πολλά χρόνια ήταν συνδεδεμένη με συγκεκριμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις που σχετίζονται άμεσα με μια μορφή τέχνης, όπως είναι η εικαστική θεραπεία, η δραματοθεραπεία και η χοροθεραπεία. Τα τελευταία χρόνια, έχουν αυξηθεί οι έρευνες για τη δημιουργικότητα, κυρίως σε σχέση με τις νευροεπιστήμες και τις διαφορές στον ανθρώπινο εγκέφαλο των πολύ δημιουργικών ατόμων και καλλιτεχνών (Carlsson, 2000), αλλά και σε ό,τι αφορά συσχετίσεις με ψυχικές ασθένειες (Post, 1994). Λίγες είναι ωστόσο οι έρευνες που έχουν γίνει για τη σχέση της δημιουργικότητας και της ψυχοθεραπείας, αλλά και για τη χρήση της στη θεραπευτική διαδικασία. Ένα πρώτο ερώτημα που τίθεται είναι ο ορισμός της δημιουργικότητας. Σύμφωνα με τον Sawyer (2012), η δημιουργικότητα είναι η ικανότητα παραγωγής έργου που είναι καινοτόμο (πρωτότυπο και μη αναμενόμενο) και κατάλληλο (χρήσιμο και προσαρμοσμένο στους περιορισμούς του περιβάλλοντος). Ο Sawyer (2012), διακρίνει δύο τύπους δημιουργικότητας. Στον πρώτο τύπο, που τον ονομάζει Little-c, η δημιουργικότητα εστιάζεται στο άτομο, ενώ στο δεύτερο τύπο, που ονομάζεται Bic-C, η δημιουργικότητα γίνεται αντιληπτή σε κοινωνικό και πολιτισμικό επίπεδο. Από τη μια πλευρά, ο πρώτος τύπος αναφέρεται στη χρήση της φαντασίας από το άτομο, στην επίλυση καθημερινών προβλημάτων, αλλά και στην αντιμετώπισή τους από διαφορετικές οπτικές. Είναι ο κάθε νέος ψυχικός συνδυασμός που εκφράζεται από το άτομο στον κόσμο. Αυτός ο τύπος συνδέεται με την ψυχολογία της προσωπικότητας και τη γνωστική ψυχολογία. Από την άλλη πλευρά, ο δεύτερος τύπος αναφέρεται στα μεγάλα δημιουργικά επιτεύγματα και στα έργα που αναγνωρίζονται ευρέως στο πολιτισμικό και κοινωνικό πλαίσιο. Στην περίπτωση αυτή, για να θεωρηθεί κάποιο προϊόν ή ιδέα δημιουργική, θα πρέπει να είναι χρήσιμο και καινοτόμο για μια κοινωνική ομάδα. Επίσης, οι Kaufman και Beghetto (2009) μίλησαν για δύο επίπεδα δημιουργικότητας επιπρόσθετα των Big-C και Little-c και συγκεκριμένα για το mini-c δηλαδή τη δημιουργικότητα που περιλαμβάνει κάθε διαδικασία μάθησης

8 8 αλλά και το Pro-C, που είναι η επαγγελματική εξειδίκευση σε ένα δημιουργικό τομέα που ακόμα, όμως, το άτομο δεν έχει φτάσει στο επίπεδο να μετασχηματίσει. Τέλος, ο Feldman (2003) πρότεινε έναν ορισμό σε τρία μέρη χρησιμοποιώντας τη μεταφορά ενός πληκτρολογίου πιάνου. Το High C είναι αντίστοιχο του Big C, το Low C είναι αντίστοιχο του little c και το Middle C είναι αντίστοιχο του Pro-c. Στάδια της δημιουργικής διαδικασίας Η δημιουργική διαδικασία χρειάζεται ένα χρόνο για να εξελιχθεί και περνάει από κάποια στάδια τα οποία δεν είναι απαραίτητα γραμμικά. Η ανάλυση των σταδίων είναι σημαντική, γιατί δείχνει ότι η δημιουργική διαδικασία δεν εμφανίζεται τυχαία σε μια και μοναδική χρονική στιγμή. Τα στάδια της δημιουργικότητας είναι, σύμφωνα με τον Sawyer (2012), τα εξής: i) Η ανίχνευση και η δόμηση του προβλήματος με ένα τρόπο που θα οδηγήσει σε μια δημιουργική λύση, ii) Η απόκτηση -σχετικής με το πρόβλημα- γνώσης και εμπειρίας, iii) Η συγκέντρωση πολλών -πιθανά σχετιζόμενων- πληροφοριών, iv) Ο χρόνος για ασυνείδητη επεξεργασία όλων των δεομένων, v) Η ελεύθερη έκφραση ιδεών, vi) Ο συνδυασμός των ιδεών με τρόπους μη αναμενόμενους, vii) Η επιλογή των καλύτερων ιδεών και viii) Η έκφραση της ιδέας χρησιμοποιώντας υλικά και αναπαραστάσεις. Η δημιουργική διαδικασία, όπως και η δημιουργικότητα του ατόμου, φαίνεται να εξελίσσονται στο χρόνο και στο χώρο, με τρόπο δυναμικό και όχι στατικό ή γραμμικό. Δημιουργικότητα και Ψυχοθεραπεία Η δημιουργικότητα φαίνεται να διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της ψυχοθεραπείας. Σύμφωνα με τον Gladding (2008), οι σημαντικότερες θεωρίες, καθώς και οι δεξιότητες της συμβουλευτικής, έχουν αναπτυχθεί μέσω δημιουργικών διεργασιών, από ανθρώπους που ήταν δημιουργικοί και καινοτόμοι για την εποχή τους. Οι τεχνικές, οι όροι και ορολογίες, οι ιδέες και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται σήμερα ευρέως σε διαφορετικές προσεγγίσεις της ψυχοθεραπείας, είναι αποτέλεσμα της δημιουργικής διαδικασίας συγκεκριμένων ανθρώπων, που προσέφεραν έργο νέο, χρήσιμο, κατάλληλο και καινοτόμο. Επίσης, ο Blatner (2003) τονίζει τη σημασία της χρήσης της θεραπευτικής διαδικασίας για την ανάπτυξη της δημιουργικότητας των ίδιων των θεραπευόμενων.

9 9 Όπως αναφέρει, η σημασία της ανάπτυξης της δημιουργικότητας μέσα από τη θεραπεία, δόθηκε αρχικά από τον Moreno, ο οποίος μίλησε για την ανάγκη της καλλιέργειας της δημιουργικότητας, ενώ και στην οικογενειακή θεραπεία, τεχνικές όπως η αναπλαισίωση ενισχύουν την ανάπτυξη δημιουργικών και νέων οπτικών. Συγκεκριμένα, ο Blatner μίλησε για πέντε παράγοντες που μπορούν να ενισχύσουν και να προωθήσουν τη δημιουργικότητα και μέσα στη θεραπευτική διαδικασία, οι οποίοι είναι: i) παιχνίδι ii) φαντασία iii) διάλογος, iv) έμπνευση, v) αφήγηση, vi) ανάπτυξη δεξιοτήτων και vii) σύνθεση. Τέλος, ο Gladding (2011), μίλησε για τη σημασία που διαδραματίζει το περιβάλλον στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας. Συγκεκριμένα, ένα ενθαρρυντικό περιβάλλον μέσα στο οποίο μπορεί κανείς να πειραματιστεί και όπου του δίνεται η δυνατότητα να εξερευνήσει, επηρεάζει τη δημιουργικότητα του ατόμου, ενώ ένα περιβάλλον χωρίς ερεθίσματα τη μειώνει. Τονίζει λοιπόν το ρόλο που μπορεί να παίξει η θεραπεία, ως ένας υποστηρικτικός και ενθαρρυντικός χώρος στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας των θεραπευόμενων. Σύμφωνα με τα παραπάνω, γίνεται εμφανές ότι η δημιουργικότητα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη θεραπευτική διαδικασία. Ωστόσο, ένα ερώτημα που τίθεται, είναι αν η δημιουργικότητα γίνεται αντιληπτή με τον ίδιο τρόπο στις διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις; Η συγκεκριμένη έρευνα αποπειράται να διερευνήσει την προσωπική αντίληψη των θεραπευτών, καθώς και την αξιοποίηση της έννοιας «δημιουργικότητα» στη δουλειά τους. Έμφαση δίνεται τόσο στους ατομικούς, όσο και στους κοινωνικούς παράγοντες (Big C και little c) που σχετίζονται με τη δημιουργικότητα. Μέθοδος Στην έρευνα αυτή χρησιμοποιήθηκε η θεματική ανάλυση 8-ημιδομημένων συνεντεύξεων, με θεραπευτές που έχουν εκπαιδευτεί σε διάφορες προσεγγίσεις της θεραπείας. Συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες ήταν θεραπευτές, εκπρόσωποι της: Συστημικής Θεραπείας, Χοροθεραπείας, Δραματοθεραπείας, Ομαδικής Ανάλυσης, Εικαστικής Θεραπείας, Σωματικής Θεραπείας και της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης. Επιλέχθηκαν κάποιες προσεγγίσεις οι οποίες θεωρείται ότι σχετίζονται άμεσα με την τέχνη, καθώς και κάποιες από τις πιο διαδεδομένες στο χώρο της

10 10 ψυχοθεραπείας. Η συμμετοχή στην έρευνα ήταν εθελοντική. Παρόλο που οι ερωτήσεις των συνεντεύξεων εστίαζαν στη διερεύνηση της σημασίας και της αξιοποίησης της έννοιας της δημιουργικότητας, οι συμμετέχοντες ενθαρρύνθηκαν να μιλήσουν ελεύθερα για την προσωπική τους εμπειρία και πραγματικότητα (Hollway and Jefferson, 2000). Η θεματική ανάλυση στοχεύει στον εντοπισμό και την ανάλυση κοινών θεμάτων ανάμεσα στα δεδομένα της έρευνας. Με αυτό τον τρόπο, οργανώνεται το υλικό και περιγράφεται με μεγάλη λεπτομέρεια. Για την ανάλυση των δεδομένων, οι ερευνήτριες εργάστηκαν αρχικά σε ατομικό επίπεδο, κάνοντας μια πρώτη μορφή κωδικοποίησης για κάθε συνέντευξη, η οποία ήταν κυρίως περιγραφική. Στη συνέχεια, η κάθε ερευνήτρια έκανε μια δεύτερου επιπέδου κωδικοποίηση, συνδυάζοντας τα περιγραφικά στοιχεία των συνεντεύξεων μεταξύ τους. Τέλος, καθεμία από τις ερευνήτριες, ομαδοποιώντας τα επιμέρους στοιχεία που είχε εντοπίσει στις συνεντεύξεις, συγκέντρωσε ένα συγκεκριμένο αριθμό κατηγοριών, οι οποίες έγιναν αντικείμενο συζήτησης και επεξεργασίας μεταξύ τους. Μέσα από τη διαδικασία αυτή, οι ερευνήτριες κατέληξαν στη σύνθεση των κατηγοριών που είχαν προετοιμάσει, αναδεικνύοντας έξι κοινά θέματα τα οποία περικλείουν τα κεντρικότερα στοιχεία που εντοπίστηκαν στις συνεντεύξεις. Η κωδικοποίηση των θεμάτων έγινε με βάση τα κοινά στοιχεία των αφηγήσεων των συμμετεχόντων (Boyatzis, 1998). Αποτελέσματα Μέσω της επεξεργασίας των συνεντεύξεων με τη μέθοδο της θεματικής ανάλυσης, προέκυψαν έξι θεματικές ενότητες οι οποίες ήταν κοινές στις αφηγήσεις των συμμετεχόντων. Οι ενότητες αυτές αναφέρονται αναλυτικά παρακάτω, συνοδευόμενες από παραδείγματα αντίστοιχων αποσπασμάτων των συνεντεύξεων. Η δημιουργικότητα του θεραπευτή Η κατηγορία αυτή αναφέρεται στην εύρεση νέων εργαλείων, συμβουλευτικών παρεμβάσεων καθώς και στην προσωπική εξέλιξη από την πλευρά του θεραπευτή. Για τους θεραπευτές διαφόρων προσεγγίσεων φαίνεται ότι η ανάπτυξη της δικής τους δημιουργικότητας αποτελεί σημαντικό κομμάτι της θεραπευτικής διαδικασίας.

11 11 Προσωποκεντρική: «Για μένα η δημιουργικότητα είναι ο τρόπος που λειτουργώ ( ) και αυτή είναι η γοητεία της δουλειάς μου, πάντα προχωράει η σκέψη μου και εξελίσσομαι και αυτό γίνεται μέσα από τους πελάτες, από τα διαβάσματα, την εποπτεία, τις ημερίδες ( )» Συστημική: «Στο κομμάτι της θεραπείας, το να μπορεί ο θεραπευτής αυτά που ξέρει να τα προσαρμόζει με κάθε έναν άνθρωπο, να είναι tailor made η θεραπεία ( ) να μην έχεις την αίσθηση ότι έχεις το know how για κάθε έναν άνθρωπο και να μην είναι σαν συνταγή». Δραματοθεραπεία: «Δεν θα μπορούσα να επιβιώσω αν δεν ήμουν εγώ δημιουργικός, είναι ζωτική ανάγκη ( ) Η δουλειά μας έχει μια τεχνική που μπορεί να γίνει ρουτίνα, είναι στο χέρι του θεραπευτή να μην το αφήσει να γίνει» Η δημιουργική έκφραση Η κατηγορία αυτή, αναφέρεται στην αξιοποίηση στα πλαίσια της θεραπευτικής διαδικασίας, νέων τρόπων έκφρασης, συνδεόμενων με διάφορες μορφές τέχνης. Η συγκεκριμένη ενότητα παραπέμπει -περισσότερο από τις υπόλοιπες- σε αυτό που παραδοσιακά έχει συνδεθεί με τη δημιουργικότητα στην ψυχοθεραπεία. Ομαδική Ανάλυση: «Χρησιμοποιώ τη ζωγραφική για ξεμπλοκάρισμα και στα ατομικά αν τη δέχεται ο θεραπευόμενος παρόλο που δεν είναι μέρος της ορθόδοξης ομαδικής ανάλυσης» Εικαστική Θεραπεία: «Χρησιμοποιούσα πολύ την τέχνη όταν δούλευα με θεραπευόμενους με αυτισμό ( ) κυρίως με υλικά, ζωγραφιές και πηλό, για να δημιουργούν εικόνες από τη φαντασία τους, ήταν σημαντικό ότι μπορούσαν να αφηγηθούν το ίδιο πράγμα με πολλούς διαφορετικούς τρόπους». Χοροθεραπεία: «Η κινητική έκφραση γίνεται το πεδίο επικοινωνίας ( ) ο χορός και η δημιουργικότητα έχει να κάνει με μια αφύπνιση, μιας παιδικότητας, μιας αφελούς έκφρασης».

12 12 Η δημιουργική οπτική Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνεται η εύρεση νέων τρόπων κατανόησης και αντιμετώπισης των διλημμάτων, ή/και υιοθέτησης εναλλακτικών οπτικών, από την πλευρά των θεραπευόμενων. Οι θεραπευτές των διαφόρων προσεγγίσεων φαίνεται να αναγνωρίζουν ως σημαντική την ικανότητα χρήσης της φαντασίας και της δημιουργικότητας για την εξεύρεση διαφορετικών τρόπων προσέγγισης των θεμάτων που απασχολούν τους θεραπευόμενους. Συστημική: «Μαθαίνουν και οι ίδιοι οι θεραπευόμενοι να είναι δημιουργικοί σε σχέση με τον εαυτό τους, τις οπτικές και τις λύσεις που δίνουν. Πολλές φορές οι άνθρωποι ξεκινούν με μια μονοκόμματη οπτική για τα πράγματα, αυτό τους έχει μπλοκάρει από το να βρίσκουν εναλλακτικούς τρόπους σκέψης». Προσωποκεντρική: «Η αλλαγή οπτικής για μένα είναι δημιουργία και αυτό είναι η θεραπεία, η αλλαγή οπτικής στον εαυτό τους, στη ζωή τους και στους άλλους». Gestalt: «Η θεραπεία δίνει άλλη επίγνωση, σαν να μπορούν οι άνθρωποι να βλέπουν το ίδιο πράγμα διαφορετικά, να δίνουν μια νέα οπτική». Η δημιουργική εξέλιξη Η ενότητα αυτή αναφέρεται στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας κατά τη διάρκεια της πορείας της συμβουλευτικής διαδικασίας. Συγκεκριμένα, φαίνεται ότι η δεκτικότητα των θεραπευόμενων αλλάζει μέσω της εξοικείωσής τους με τη θεραπευτική διαδικασία, αλλά και της προσωπικής τους ωρίμασης. Gestalt: «Στην αρχή, οι περισσότεροι θεραπευόμενοι είναι διστακτικοί, ντρέπονται ή τους φαίνεται περίεργο να χρησιμοποιούν δημιουργικά εργαλεία, αλλά στην πορεία της θεραπείας αυτό εξελίσσεται». Σωματική Θεραπεία: «Στην πρώτη φάση, η δημιουργικότητα είναι να δημιουργηθεί η θεραπευτική σχέση ( ) στη δεύτερη φάση που πάω στον πυρήνα, εκεί είναι αφήνομαι αλλά και βγάζω όλα μου τα λειτουργικά δηλαδή φαντασία, μνήμη και να πάω πίσω να κάνω τις συνδέσεις ( ) είναι πιο δύσκολη φάση αλλά δημιουργική ( ) στην τρίτη φάση είναι να ξαναμπεί στην πραγματικότητα με νέα ύπαρξη».

13 13 Συστημική Θεραπεία: «Όσο πιο πολύ προχωράει ο θεραπευόμενος, από τα τελευταία στάδια και μετά, ξεκινάει αυτό που λέμε η αυτόματη σύνδεση, που την κάνουν μόνοι τους οι άνθρωποι και λένε α κοίτα τι σκέφτηκα, ενώ πριν οι συνδέσεις γίνονται με κόπο». Η δημιουργική νοηματοδότηση Η κατηγορία αυτή αναφέρεται στην αυθόρμητη τάση των θεραπευόμενων να νοηματοδοτούν τη ζωή τους μέσω της δημιουργικότητάς τους, ως αποτέλεσμα μιας επιτυχημένης συμβουλευτικής παρέμβασης. Στην ενότητα αυτή γίνεται και αναφορά στο πνευματικό και υπαρξιακό κομμάτι των θεραπευόμενων. Σωματική Θεραπεία: «Αλλάζει το νόημα ζωής γιατί μετακινούμαι, δηλαδή αλλάζω αντίληψη, μπορεί και πεποίθηση για τα πράγματα, αλλά και αξίες και αυτογνωσία ( ) και είναι και αυτό δημιουργικό». Χοροθεραπεία: «Όταν κάποιος αντιλαμβάνεται τη δημιουργικότητά του, γίνεται μια σύνδεση, καταλαβαίνουμε την ύπαρξη μας και σε πνευματικό και σε φυσικό επίπεδο». Εικαστική Θεραπεία: «Αρκετοί θεραπευόμενοι έχουν την αίσθηση ότι δεν έχει νόημα να επικοινωνήσουν, γιατί έχουν ματαιωθεί πάρα πολύ, οπότε όταν μπορούν να χρησιμοποιήσουν υλικά και να μεταφέρουν το συναίσθημά τους, τότε καταλαβαίνουν ότι το να χρησιμοποιείς ό,τι έχεις διαθέσιμο για να εκφραστείς και περνάει το μήνυμα στους άλλους, αυτό αλλάζει το νόημα και την πίστη στις σχέσεις». Η δημιουργική δράση Η τελευταία θεματική κατηγορία περιλαμβάνει την εξεύρεση και ενθάρρυνση νέων τρόπων δράσης στη ζωή των θεραπευόμενων. Η δράση μπορεί να αναφέρεται σε νέες δραστηριότητες -όπως είναι η επαφή με τη φύση- σε νέους τρόπους έκφρασης και διαχείρισης των συναισθημάτων, ακόμα και σε νέους τρόπους να σχετίζονται. Δραματοθεραπεία: «Η δημιουργικότητα δεν είναι μόνο τέχνη, είναι και να σκαλίσεις τον κήπο σου, να ντυθείς όμορφα όταν περιμένεις κάποιον ( ) και έχει σχέση με το

14 14 έργο, δεν είναι μόνο σκέψη, έχει και δράση μέσα ( ) προτείνω στους ανθρώπους να αναπτύξουν τη δημιουργικότητα στη ζωή τους». Gestalt: «Μέσα από τη θεραπεία, οι άνθρωποι κάνουν διορθωτικές κινήσεις που είναι και διορθωτικές εμπειρίες. Η δοκιμή στην πράξη έχει πάντα δημιουργία μέσα και αυξάνει και την αυτοπεποίθηση των θεραπευόμενων». Ομαδική Ανάλυση: «Ο θεραπευόμενος πρώτα δοκιμάζει στην ομάδα και μετά έξω νέους τρόπου να κάνει τα πράγματα. Εκεί εισπράττει αν θα πετύχει ή όχι ( ) Η ομάδα δεν είναι μόνο πρόβα είναι και παράσταση». Συζήτηση Η ανάλυση των συνεντεύξεων ανέδειξε το γεγονός ότι οι θεραπευτές, ανεξαρτήτως προσέγγισης, προσπαθούν να ενθαρρύνουν αλλά και να υποστηρίξουν τη δημιουργικότητα των θεραπευόμενων τους. Η δημιουργικότητα φαίνεται να είναι σημαντικό κομμάτι της θεραπευτικής διαδικασίας, τόσο από την πλευρά του θεραπευτή, όσο και από την πλευρά του θεραπευόμενου. Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι σύμφωνα με τις απόψεις του Gladding (2008) για τη σημαντικότητα της δημιουργικότητας στη συμβουλευτική, καθώς οι ίδιοι οι θεραπευτές αναγνωρίζουν τη σημασία της καλλιέργειας και ανάπτυξής της μέσα στη θεραπεία. Επιπλέον, από τις συνεντεύξεις προέκυψε ότι οι θεραπευτές αναγνωρίζουν και τις δύο όψεις της δημιουργικότητας κατά Sawyer (2012), αλλά δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στο «little-c». Δηλαδή, ενώ μιλούν για τη δημιουργικότητα που συνδέεται με κοινωνικά αναγνωρισμένα επιτεύγματα, κυρίως δίνουν έμφαση στην ενίσχυση της φαντασίας από την πλευρά των θεραπευόμενων. Επίσης, προέκυψαν κάποια επιπρόσθετα στοιχεία. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής, η δημιουργικότητα μπορεί να γίνει αντιληπτή ως νέα οπτική, νέα έκφραση, νέα δράση και νέα νοηματοδότηση, ενώ διαφοροποιείται και στην πορεία της θεραπείας. Επιπρόσθετα, μια σημαντική θεματική ενότητα, είναι η δημιουργικότητα του ίδιου του θεραπευτή. Από την ανάλυση που έγινε, φαίνεται ότι η καλλιέργεια της δημιουργικότητας του θεραπευτή θεωρείται απαραίτητη για τη θεραπεία, ενώ και η αξιοποίηση της δημιουργικότητας

15 15 διαφοροποιείται ανάλογα με τα προσωπικά βιώματα των θεραπευτών. Οι προσωπικές εμπειρίες και τα βιώματα του κάθε θεραπευτή, μοιάζει να χρωματίζουν την κατανόησή του για την τέχνη και τη δημιουργικότητα. Στις συνεντεύξεις έγινε αναφορά και σε παιδικά βιώματα των θεραπευτών σε σχέση με την τέχνη, αλλά και σε προσωπικά ταλέντα, όπως είναι ο χορός και η ζωγραφική, που αξιοποιούν οι ίδιοι σήμερα στη δουλειά τους. Επιπλέον, προέκυψαν διαφοροποιήσεις στον τρόπο που χρησιμοποιείται η δημιουργικότητα από θεραπευτές διαφόρων προσεγγίσεων Για παράδειγμα, διαφορετικά υλικά, αντικείμενα ή ακόμα και συγκεκριμένη μορφή τέχνης. Άλλη διαφοροποίηση αφορά στους πληθυσμούς με τους οποίους δουλεύει ο κάθε θεραπευτής και πώς σε κάθε πληθυσμό μπορεί να αξιοποιείται με διαφορετικό τρόπο η δημιουργικότητα (πχ παιδιά με νοητική υστέρηση, έφηβοι κά). Επίσης, άλλοι θεραπευτές χρησιμοποιούν εργαλεία που έχουν στόχο το παιχνίδι, ενώ άλλοι δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στο διάλογο και στην αφήγηση. Τα παραπάνω ευρήματα είναι σύμφωνα με τον Blatner (2003), ο οποίος υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη της δημιουργικότητας μέσα από τη θεραπεία μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους που περιλαμβάνουν τα υλικά, το παιχνίδι, την έμπνευση, την ανάπτυξη συγκεκριμένων δεξιοτήτων, αλλά και το διάλογο, την αφήγηση και τη σύνθεση, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένη συνταγή. Σε μια μελλοντική έρευνα θα ήταν ενδιαφέρον να μελετηθούν οι απόψεις και οι εμπειρίες των θεραπευόμενων που κάνουν θεραπεία σε θεραπευτές διαφορετικών προσεγγίσεων, σχετικά με την αντίληψη της δημιουργικότητάς τους και την αξιοποίησή της μέσα στη θεραπεία. Συμπερασματικά, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η σημασία της έννοιας «δημιουργικότητα», όπως αποτυπώθηκε στην έρευνα, προσφέρει ένα ευρύτερο πλαίσιο αξιοποίησής της, ανεξαρτήτως προσέγγισης, όπου και οι έννοιες που της αποδίδονται είναι εξίσου χρήσιμες, επομένως και προτεινόμενες, για τη θεραπευτική διαδικασία. Η ίδια η θεραπεία, εξάλλου, είναι μια δημιουργική διαδικασία. Η θέση των συγγραφέων έγκειται στο ότι δημιουργικότητα είναι μια ποιότητα της θεραπείας η οποία είναι σημαντικό να καλλιεργείται και να ενθαρρύνεται. Οι θεραπευτές είναι σημαντικό να υποστηρίζουν νέες οπτικές, νοήματα, εκφράσεις και δράσεις στον εαυτό τους, αλλά και στους θεραπευόμενους τους, παρέχοντας υλικά αλλά κυρίως χώρο για διάλογο, δοκιμή και δημιουργία.

16 16 Ευχαριστίες Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε ιδιαίτερα την Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, PhD, Κλινική Ψυχολόγο, Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Θεραπεύτρια, για τα σχόλιά της σε σχέση με την έρευνά μας. Βιβλιογραφία Blatner, A. (2003). Using Creativity to Explore in Psychotherapy. Psychiatric Times, 20(6), Boden, M. A. (2004). The Creative Mind: Myths and Mechanisms. London: Routledge. Carlsson, I., Wendt, P.E. & Risberg, J. (2000). On the Neurobiology of Creativity: Differences in Frontal Activity between High and Low Creative Subjects. Neuropsychologia, 38, Gladding, S. (2008). The Impact of Creativity in Counseling. Journal of Creativity in Mental Health, 3(2). Gladding, S. (2011). Using Creativity and the Creative Arts in Counseling: An International Approach. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 3(35). Lowenstein, L. (2010). Creative Family Therapy Techniques: Play, Art, and Expressive Activities to Engage Children in Family Sessions. Journal of Creativity in Mental Health, 6 (1), McCrae, R.R. (1987). Creativity, Divergent Thinking, and Openness to Experience. Journal of Personality and Social Psychology, 52(6), Post, F. (1994). Creativity and Psychopathology: A Study of 291 World-famous Men. British Journal of Psychiatry. Richards, R. (2007). Everyday Creativity. Washington DC: American Psychological Association. Sawyer, K. (2012). Explaining Creativity: The Science of Human Innovation. Oxford University Press.

17 17 Abstract The concept of creativity has been usually related, in literature, to therapeutic approaches that combine therapy with a specific form of art. But how creativity is being understood from the point of view of other therapeutic approaches? How therapists with different background use the idea of creativity in their work? In this qualitative research the personal perception of the concept creativity of different therapists has been thoroughly explored. Eight (8) semi-structured interviews took place with therapists trained in different approaches. The thematic analysis of the interviews indicated that the therapists use the concept of creativity to refer to: i) the therapists creativity, ii) the creative expression, iii) the creative view, iv) the creative meaning-making, v) the creative development and vii) the creative action. Overall, the therapists from all perspectives try to encourage and support their clients creativity. Also, the therapists personal experiences seem to have an impact on their understanding of art and creativity. The multiple meaning of creativity, as given in the current research, offers a wider context in which creativity could be developed and where all concepts related to creativity are useful and suggested for the therapeutic process. Key words: creativity, creativity and therapy, different therapeutic approaches

Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων

Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων Η δραματοθεραπεία στην εκπαίδευση ενηλίκων Στη δραματοθεραπεία εκδραματίζονται σκηνές και γεγονότα της ζωής στην προσωπική παράσταση του καθενός, με την ασφάλεια που προσφέρουν οι μορφές τέχνης που χρησιμοποιούνται,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

EMDR Πρωτόκολλο. Πέννυ Παπανικολοπούλου M.Sc. Ph.D Σεπτέμβριος 2011

EMDR Πρωτόκολλο. Πέννυ Παπανικολοπούλου M.Sc. Ph.D Σεπτέμβριος 2011 EMDR Πρωτόκολλο Πέννυ Παπανικολοπούλου M.Sc. Ph.D Σεπτέμβριος 2011 Τηλεσκοπική Επεξεργασία / Telescopic Processing Σημείο Αναστάτωσης EMD Περιορισμένη Εστίαση σε κάθε σημείο αναστάτωσης Στρατηγική EMDr

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα στη Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα στη Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα στη Γνωστική Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ Η Ελληνική Εταιρεία Γνωστικής Συμπεριφορικής Ψυχοθεραπείας (ΕΕΓΣΨwww.gacbp.com) ιδρύθηκε το 1994 ως ένας επιστημονικός φορέας με σκοπό την προαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση στην Υπαρξιακή προσέγγιση στην Ψυχοθεραπεία και την Συμβουλευτική

Εκπαίδευση στην Υπαρξιακή προσέγγιση στην Ψυχοθεραπεία και την Συμβουλευτική Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Εκπαίδευση στην Υπαρξιακή προσέγγιση στην Ψυχοθεραπεία και την Συμβουλευτική Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25. Κεφάλαιο 2. Είδη συμβουλευτικής ψυχολογίας... 51. Πρόλογος... 19

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25. Κεφάλαιο 2. Είδη συμβουλευτικής ψυχολογίας... 51. Πρόλογος... 19 Περιεχόμενα Πρόλογος... 19 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25 Ορισμός... 25 Ιστορική εξέλιξη... 30 Η ανάπτυξη της συμβουλευτικής ψυχολογίας στην Ελλάδα... 40 Θέματα που απασχολούν τη συμβουλευτική ψυχολογία...

Διαβάστε περισσότερα

«Η ανάπτυξη είναι μια σειρά από διαδοχικές γεννήσεις» Μαρία Μοντεσσόρι, Δεκτικός Νους

«Η ανάπτυξη είναι μια σειρά από διαδοχικές γεννήσεις» Μαρία Μοντεσσόρι, Δεκτικός Νους «Η ανάπτυξη είναι μια σειρά από διαδοχικές γεννήσεις» Μαρία Μοντεσσόρι, Δεκτικός Νους Αθήνα, 2017 Μοντεσσοριανή Σχολή Αθηνών ΜΑΡΙΑ ΓΟΥΔΕΛΗ Έλσα Χωριανοπούλου, δασκάλα και διευθύντρια Τριαντάφυλλος Τριανταφυλλάκος,

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Συγκεκριμένα, στο τέλος του μαθήματος, οι φοιτητές αναμένεται να έχουν επιτύχει τα εξής:

Συγκεκριμένα, στο τέλος του μαθήματος, οι φοιτητές αναμένεται να έχουν επιτύχει τα εξής: ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΣΧΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΟΜΕΝΟΥ» ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΡ. ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΩΤΣΙΔΗ ΑΡΧΕΣ & ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το

Διαβάστε περισσότερα

Δραματοθεραπεία. Ρίτσα Μαντζαβέλα, Ψυχολόγος- Φιλόλογος Ε.Α.Ε.

Δραματοθεραπεία. Ρίτσα Μαντζαβέλα, Ψυχολόγος- Φιλόλογος Ε.Α.Ε. Δραματοθεραπεία Στόχος της δραματοθεραπείας είναι να βιώσουν τα άτομα, που συμμετέχουν, νέες ενοράσεις, εμπειρίες και διεξόδους, διευρύνοντας τον ορίζοντα έκφρασης των σχέσεών τους. Η επικοινωνία των μελών

Διαβάστε περισσότερα

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Διεθνής Έκθεση Αναφοράς Ανάλυσης Αναγκών για την Κύπρο Φεβρουάριος 2016 IO1 How to Get There? Η έκθεση αναφοράς αναπτύχθηκε από: This project has been funded with support

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Master's in Counselling Psychology

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Master's in Counselling Psychology Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Master's in Counselling Psychology Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Οι τίτλοι σπουδών Master

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program )

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Αποστολή Ο σκοπός της εκπαίδευσης είναι να προωθήσει τη µελέτη της αµµοθεραπείας (παιχνίδι µε άµµο) όπως διδάσκεται από την Dora

Διαβάστε περισσότερα

Master of Science (MS) in Counseling Psychology & Psychotherapy / Συμβουλευτική Ψυχολογία και Ψυχοθεραπεία

Master of Science (MS) in Counseling Psychology & Psychotherapy / Συμβουλευτική Ψυχολογία και Ψυχοθεραπεία Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Master of Science (MS) in Counseling Psychology & Psychotherapy / Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

«STORI» Stages of Recovery Instrument. Andresen, R., Caputi, P., & Oades, L., 2006 (μτφ. Ζήνδρος Ι., Μήλιου Α. & Παπανικολοπούλου Π.

«STORI» Stages of Recovery Instrument. Andresen, R., Caputi, P., & Oades, L., 2006 (μτφ. Ζήνδρος Ι., Μήλιου Α. & Παπανικολοπούλου Π. «STORI» Stages of Recovery Instrument Andresen, R., Caputi, P., & Oades, L., 2006 (μτφ. Ζήνδρος Ι., Μήλιου Α. & Παπανικολοπούλου Π., 2012) Το ερωτηματολόγιο που ακολουθεί διερευνά το πώς αισθάνεστε για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY Η θεραπεία μέσω των εικαστικών τεχνών, διεθνώς γνωστή ως Art Therapy, αξιοποιώντας τη θεραπευτική δύναμη της εικαστικής δημιουργικής πράξης σε χώρους θεραπευτικούς,

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Αθήνα: Κονίτσης 33, 15125 Μαρούσι Τηλ. 210-8063665, 6129290, Fax 210-8062113, e-mail: info@ergastirio.eu Site: www.ergastirio.eu ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τ , , Νέος κύκλος Σεµιναρίου Εκπαίδευση Αποτελεσµατικού Γονέα

Τ , , Νέος κύκλος Σεµιναρίου Εκπαίδευση Αποτελεσµατικού Γονέα www.apotinarxi.gr Τ. 210 7211953, 6944841313, Νέος κύκλος Σεµιναρίου Εκπαίδευση Αποτελεσµατικού Γονέα Το σεµινάριο έχει βοηθήσει εκατοµµύρια γονείς να βελτιώσουν τη σχέση τους µε τα παιδιά τους. Το σεµινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. Νέος Κύκλος Εκπαίδευσης στη Συνεργατική Συμβουλευτική και Διαλογική Θεραπεία συνολικής διάρκειας 60 ωρών

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. Νέος Κύκλος Εκπαίδευσης στη Συνεργατική Συμβουλευτική και Διαλογική Θεραπεία συνολικής διάρκειας 60 ωρών ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Νέος Κύκλος Εκπαίδευσης στη Συνεργατική Συμβουλευτική και Διαλογική Θεραπεία συνολικής διάρκειας 60 ωρών Οργανωτική Υποστήριξη Η οργάνωση και παροχή της εκπαίδευσης θα προσφερθεί

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Georgiou, Styliani. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

Georgiou, Styliani. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ É ÃÇ»¹ºÌ µà±³³µ»¼±ä¹ºìâ þÿàá ñ½±Ä»¹Ã¼Ì Ãż²»»µ¹ þÿ±½ ÀÄž

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D. Κλινική και σχολική ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια, ECP Εκ των Ένδον Χώρος Συμβουλευτικής & Ψυχοθεραπείας Εκπαιδεύτρια και επόπτρια, Λόγω

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα στη Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα στη Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα στη Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Ερωτήσεις.. Πώς το παραδοσιακό διδακτικό πλαίσιο διαμορφώνει το αξιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Χοροκινητική θεραπεία (Dance Movement Therapy)

Χοροκινητική θεραπεία (Dance Movement Therapy) Χοροκινητική θεραπεία (Dance Movement Therapy) Νίνα ΑΑκαΑάη Χοροθεραπεύτρια, Καθηγήτρια Χορού όρος αυτός αναφέρεται στο μοντέλο της χοροθεραπείας το οποίο αναπτύχθηκε στις Η.Π.Α μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ψυχοθεραπεία;

Τι είναι ψυχοθεραπεία; (M. HERSEN και W. SLEDGE, Encyclopedia of Psychotherapy Academic Press, 2002) 1 Τι είναι ψυχοθεραπεία; Ψυχοθεραπεία είναι η λεκτική επικοινωνία μεταξύ θεραπευόμενου και ψυχοθεραπευτή με σκοπό : Την διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 1590 1765 η Μέθοδος Project σε σχολές Αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη 1765 1880 συνήθης µέθοδος διδασκαλίας - διάδοσή της στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Δρ. Κατερίνα Αργυροπούλου Η σύγχρονη αγορά εργασίας Η αγορά εργασίας μεταβάλλεται και διευρύνεται Η εργασία οργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

H ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΓΝΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - THE USE OF PLAY THERAPY IN HEALTH AND EDUCATION

H ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΓΝΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - THE USE OF PLAY THERAPY IN HEALTH AND EDUCATION H ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΓΝΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - THE USE OF PLAY THERAPY IN HEALTH AND EDUCATION H Παιγνιοθεραπεία ως μέθοδος θεραπείας χρησιμοποιεί το παιχνίδι ως βασικό επικοινωνιακό και

Διαβάστε περισσότερα

Higher National Diploma in Counselling & Psychology HND στη Συμβουλευτική και Ψυχολογία

Higher National Diploma in Counselling & Psychology HND στη Συμβουλευτική και Ψυχολογία Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Higher National Diploma in Counselling & Psychology Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Higher

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο δυναμικής διαχείρισης γεωμετρικών σχημάτων και αλγεβρικών παραστάσεων δυνατότητα δυναμικής αλλαγής των αντικειμένων : είναι δυνατή η

εργαλείο δυναμικής διαχείρισης γεωμετρικών σχημάτων και αλγεβρικών παραστάσεων δυνατότητα δυναμικής αλλαγής των αντικειμένων : είναι δυνατή η εργαλείο δυναμικής διαχείρισης γεωμετρικών σχημάτων και αλγεβρικών παραστάσεων δυνατότητα δυναμικής αλλαγής των αντικειμένων : είναι δυνατή η μετακίνηση, περιστροφή, αυξομείωση, ανάκλαση και απόκρυψη του

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Σταδιοδρομίας και ο Ρόλος της Συμβουλευτικής στην Σύγχρονη Ελληνική Πραγματικότητα. Λίλιαν Σουμέλη

Διαχείριση της Σταδιοδρομίας και ο Ρόλος της Συμβουλευτικής στην Σύγχρονη Ελληνική Πραγματικότητα. Λίλιαν Σουμέλη Διαχείριση της Σταδιοδρομίας και ο Ρόλος της Συμβουλευτικής στην Σύγχρονη Ελληνική Πραγματικότητα Λίλιαν Σουμέλη Μsc Ψυχολόγος & Σύμβουλος Σταδιοδρομίας Εξωτερική Συνεργάτης της Συμβουλευτικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Φιλοσοφία της Συνθετικής Ψυχοθεραπείας

Η Φιλοσοφία της Συνθετικής Ψυχοθεραπείας ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η Φιλοσοφία της Συνθετικής Ψυχοθεραπείας Σύμφωνα με τον ορισμό της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Συνθετικής Ψυχοθεραπείας (ΕΑΙP) (www.eaip.eu), η συνθετική ψυχοθεραπεία εφαρμόζει, πρωταρχικά,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Προσωπικές πληροφορίες Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Διεύθυνση Δήμητρα Ξενάκη Ψυχοθεραπεύτρια - Οικογενειακή Σύμβουλος Ροβέρτου Γκάλλι 12, 11742, Μακρυγιάννη, Αθήνα Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα στην Ψυχοδυναμική Κλινική Πρακτική

Βασικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα στην Ψυχοδυναμική Κλινική Πρακτική Βασικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα στην Ψυχοδυναμική Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ & ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ - HOPEinGA Hellenic Organisation of Psychotherapy and Education

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. SANE-System Attachment Narrative Encephalon

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. SANE-System Attachment Narrative Encephalon ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ SANE-System Attachment Narrative Encephalon Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το Κλινικό Πρόγραμμα Ειδίκευσης στη Συστημική Ψυχοθεραπεία που προσφέρει το Λόγω

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτικό Κέντρο Φοιτητών Πανεπιστημίου Αθηνών

Συμβουλευτικό Κέντρο Φοιτητών Πανεπιστημίου Αθηνών Συμβουλευτικό Κέντρο Φοιτητών Πανεπιστημίου Αθηνών Ομαδικές Παρεμβάσεις Β. Καραδήμας Δραστηριότητες Συμβουλευτικού Κέντρου Φοιτητών ΕΚΠΑ! Έρευνα! Δημοσιεύσεις! Ατομική παρέμβαση! Ομαδικές παρεμβάσεις!

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας. Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP)

Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας. Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Οι βασικές κατηγορίες θεωριών για την ομοφυλοφιλία Φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Το 'Λόγω Ψυχής' είναι Associate Member του EFTA-TIC (European Family Therapy Association- Training Institutes Chamber).

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Το 'Λόγω Ψυχής' είναι Associate Member του EFTA-TIC (European Family Therapy Association- Training Institutes Chamber). ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ - SANE - System Attachment Narrative Encephalon Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το Κλινικό Πρόγραμμα Ειδίκευσης στη Συστημική Ψυχοθεραπεία που προσφέρει το

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΔΕΣ ΠΕΡΒΟΛΙ ΟΜΟΡΦΟ: Ο κόσμος μας, ένα στολίδι. Τοκμακίδου Ελπίδα

ΓΙΑ ΔΕΣ ΠΕΡΒΟΛΙ ΟΜΟΡΦΟ: Ο κόσμος μας, ένα στολίδι. Τοκμακίδου Ελπίδα ΓΙΑ ΔΕΣ ΠΕΡΒΟΛΙ ΟΜΟΡΦΟ: Ο κόσμος μας, ένα στολίδι Τοκμακίδου Ελπίδα ΠΣ Δημοτικού Κοινωνική διαμεσολάβηση Βιωματική μάθηση Οικοδόμηση της γνώσης «η δημιουργία νοήματος έχει αποδεσμευτεί από την αποκλειστική

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση: Διδακτική αξιοποίηση- Αποτελέσματα για το μαθητή

Εννοιολογική χαρτογράφηση: Διδακτική αξιοποίηση- Αποτελέσματα για το μαθητή Το λογισμικό της εννοιολογικής χαρτογράυησης Inspiration Η τεχνική της εννοιολογικής χαρτογράφησης αναπτύχθηκε από τον καθηγητή Joseph D. Novak, στο πανεπιστήμιο του Cornell. Βασίστηκε στις θεωρίες του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ Λογικοθυμική προσέγγιση (Rational-Emotive Therapy) Αναπτύχθηκε από τον Albert Ellis τη δεκαετία του 1950. Πεποίθηση πως οι συναισθηματικές δυσκολίες οφείλονται σε λανθασμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Συνδιαλλακτική Ανάλυση (Transactional Analysis - T.A.)

Συνδιαλλακτική Ανάλυση (Transactional Analysis - T.A.) Συνδιαλλακτική Ανάλυση (Transactional Analysis - T.A.) "Οι άνθρωποι δεν έχουν ανάγκη απ'άλλο τίποτα, παρά μόνον από άλλους ανθρώπους ικανούς να τους προσέξουν, πράγμα σπάνιο, πολύ δύσκολο, πρόκειται σχεδόν...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Ι Ο Ν Ι Ω Ν Ν Η Σ Ω Ν ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων- Λεωφόρος Αντώνη Τρίτση Αργοστόλι Κεφαλληνίας, Ελλάδα 28100,+30

Διαβάστε περισσότερα

Συντονίστρια Solveigh Koetter Κλινική ψυχολόγος Συστηµική Θεραπεύτρια

Συντονίστρια Solveigh Koetter Κλινική ψυχολόγος Συστηµική Θεραπεύτρια Σάββατο 1 και Κυριακή 2 Iουνίου 2013 Εργαστήριο Systemic Structural Constellations (SySt) (Συστηµικών Αναπαραστάσεων* της Δοµής) Συντονίστρια Solveigh Koetter Κλινική ψυχολόγος Συστηµική Θεραπεύτρια Το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Μαρία Χρίστου Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ BSc (Hons) in Psychology Science

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ BSc (Hons) in Psychology Science Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 BSc (Hons) in Psychology Science Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Προπτυχιακό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Mαθησιακό Περιβάλλον: Χώρος και μη λεκτική επικοινωνία ως στοιχεία του μαθησιακού περιβάλλοντος

Mαθησιακό Περιβάλλον: Χώρος και μη λεκτική επικοινωνία ως στοιχεία του μαθησιακού περιβάλλοντος Mαθησιακό Περιβάλλον: Χώρος και μη λεκτική επικοινωνία ως στοιχεία του μαθησιακού περιβάλλοντος Τι είναι/ περιλαμβάνει ένα περιβάλλον μάθησης;? Χώρος? Εκπαιδευτικά Υλικά? Σχέσεις- Αλληλεπιδράσεις? Κλίμα

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¼ ½ ±Â : ÁÌ» Â Ä Å ÃÄ ²µ þÿä Å ÃÇ»¹º Í Á³ Å

þÿ¼ ½ ±Â : ÁÌ» Â Ä Å ÃÄ ²µ þÿä Å ÃÇ»¹º Í Á³ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ ½»Åà Äɽ µ½½ ¹Î½ Ä Â þÿ±¾¹»ì³ à  º±¹ Ä Â þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹ºÌÄ Ä±Â

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Κεντούλλα Πέτρου Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας 2008761539 Κύπρος

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Ψυχολογικής Προετοιμασίας: Θεωρία, έννοιες και εφαρμογές. Νεκτάριος Α. Σταύρου Αθλητικός Ψυχολόγος

Προγράμματα Ψυχολογικής Προετοιμασίας: Θεωρία, έννοιες και εφαρμογές. Νεκτάριος Α. Σταύρου Αθλητικός Ψυχολόγος Προγράμματα Ψυχολογικής Προετοιμασίας: Θεωρία, έννοιες και εφαρμογές Νεκτάριος Α. Σταύρου Αθλητικός Ψυχολόγος Εισαγωγή Στο πλαίσιο του σύγχρονου αθλητισμού, τόσο οι προπονητές, όσο και οι αθλητές, αναγνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Απρίλιος 2013 Χαρακτηριστικά που ζητούν οι εργοδότες αναπηρία Πως θα όριζες τη λέξη προσόν ή τη λέξη δεξιότητα ; Και τι εννοούν οι εργοδότες

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα στην Ψυχοδυναμική Κλινική Πρακτική

Βασικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα στην Ψυχοδυναμική Κλινική Πρακτική Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Βασικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα στην Ψυχοδυναμική Κλινική Πρακτική Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα : Ψ WORKS FOR YOU BASIC EDITION

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα : Ψ WORKS FOR YOU BASIC EDITION Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα : Ψ WORKS FOR YOU BASIC EDITION Έχετε ποτέ αναρωτηθεί Πως λειτουργεί ο εγκέφαλός σας και αν μπορείτε να αξιοποιήσετε περισσότερες δυνατότητές του; Γιατί ορισμένοι άνθρωποι «τα πάνε

Διαβάστε περισσότερα

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ Ψηλές Ικανότητες 2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ΠΑΙΔΙΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΑ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΤΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Πρώτο Σημαντικό Βήμα Σωστή Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΕ ΤΓΕΙΑ ΚΑΙ ΦΟΙΣΗΣΕ. Νοσημάτων ( P.I.N.Dis ) σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία

ΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΕ ΤΓΕΙΑ ΚΑΙ ΦΟΙΣΗΣΕ. Νοσημάτων ( P.I.N.Dis ) σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία ΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΕ ΤΓΕΙΑ ΚΑΙ ΦΟΙΣΗΣΕ Το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης του Πανελλήνιου Ινστιστούτου Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων ( P.I.N.Dis ) σε συνεργασία με την Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Παιδεία Ομαδικο-Αναλυτικής Οικογενειακής Θεραπειας

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Παιδεία Ομαδικο-Αναλυτικής Οικογενειακής Θεραπειας Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Παιδεία Ομαδικο-Αναλυτικής Οικογενειακής Θεραπειας Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Η ομαδικο-αναλυτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΓΑΛΕΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ PRO SKILLS

Η ΕΡΓΑΛΕΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ PRO SKILLS Η ΕΡΓΑΛΕΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ PRO SKILLS «Το παιχνίδι είναι γνώση, συναίσθημα και δράση» Η «Εργαλειοθήκη» Pro Skills δημιουργήθηκε και προσφέρεται, προκειμένου να προωθήσει την μεθοδολογία του Pro Skills, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: "Δρω-Αλληλεπιδρώ", "Act-Interact"

Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: Δρω-Αλληλεπιδρώ, Act-Interact Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: "Δρω-Αλληλεπιδρώ", "Act-Interact" Ειρήνη Κόκκα, Ψυχολόγος, ΕΔΕΑΥ ΔΑΔ Λάρισας Γεωργία Ζέρβα, Κοιν. Λειτουργός, ΕΔΕΑΥ ΔΑΔ Λάρισας Ομάδες ψυχοεκπαίδευσης: "Δρω-Αλληλεπιδρώ", "Act-Interact"

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να προσδιοριστούν

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας

Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας Ενότητα 2: Θεραπεία μέσω διασύνδεσης τεχνών με εφήβους Ψαλτοπούλου Ντόρα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Η Ψυχοθεραπεία Κοινωνικής και Συναισθηματικής Ανάπτυξης - ΨΚΣΑ στη διαχείριση των Διαταραχών Αυτιστικού Φάσματος Μέσης και Υψηλής Λειτουργικότητας» Εισαγωγή στις βασικές έννοιες.

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 303/13-03-2003, Παράρτημα Α, Μάιος 2003 Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Βασικός σκοπός της αξιολόγησης του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΕΥΤΟ ΜΟΥ

ΥΛΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΕΥΤΟ ΜΟΥ ΥΛΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΕΥΤΟ ΜΟΥ 1 η συνάντηση ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ι Συμπληρώστε με τρεις φράσεις Αναρωτήθηκες ποτέ για τις δυνατότητες και τις αδυναμίες σου; Αναρωτήθηκες ποτέ πώς σχετίζονται οι ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

MSc Cognitive Behavioural Psychotherapy (Adult) / Μεταπτυχιακό στη Γνωσιακή-Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία (Ενήλικες)

MSc Cognitive Behavioural Psychotherapy (Adult) / Μεταπτυχιακό στη Γνωσιακή-Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία (Ενήλικες) Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 MSc Cognitive Behavioural Psychotherapy (Adult) / Μεταπτυχιακό στη Γνωσιακή-Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία Επωνυμία

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α.

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βιωματικές Δράσεις Γυμνασίου Στην Α τάξη υλοποιούνται θέματα του διδακτικού αντικειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στη. Γνωσιακή - Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία

Επαγγελματικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στη. Γνωσιακή - Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία Επαγγελματικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στη Γνωσιακή - Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία Το διετές πρόγραμμα εκπαίδευσης στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία, παρέχει ολοκληρωμένη, εξειδικευμένη επαγγελματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Το TEACCH αποτελεί ένα πρόγραμμα εναλλακτικής εκπαίδευσης για τη δημιουργία προγράμματος ανάλογα με τις δεξιότητες, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες

Το TEACCH αποτελεί ένα πρόγραμμα εναλλακτικής εκπαίδευσης για τη δημιουργία προγράμματος ανάλογα με τις δεξιότητες, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες Η Προσέγγιση TEACCH Το TEACCH πρόκειται για ένα κρατικό πρόγραμμα, που υλοποιήθηκε το 1972 στην Ψυχιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας των ΗΠΑ ως συνέχεια μίας ερευνητικής δουλειάς, που

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση στην Προσωποκεντρική & Focusing-Bιωματική Συμβουλευτική/Ψυχοθεραπεία

Εκπαίδευση στην Προσωποκεντρική & Focusing-Bιωματική Συμβουλευτική/Ψυχοθεραπεία Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Εκπαίδευση στην Προσωποκεντρική & Focusing-Bιωματική Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Το

Διαβάστε περισσότερα

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων,

Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, Η εισήγηση Η τεχνική του καταιγισμού ιδεών (Brainstorming). Η μελέτη περίπτωσης. Παίξιμο ρόλων-τα παιχνίδια προσομοίωσης, ρόλων, αντιπαράθεσης απόψεων. Εννοιολογική χαρτογράφηση -Ο χάρτης εννοιών (concept

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός

Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.ΤΕ.) Συμβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισμός Εαρινό εξάμηνο 2013-2014 Διδάσκουσα: Κωνσταντινίδου Σόνια 1 ο ΜΑΘΗΜΑ Η συμβουλευτική (counselling,

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία Ομαδικο-Αναλυτικής Οικογενειακής Θεραπείας

Παιδεία Ομαδικο-Αναλυτικής Οικογενειακής Θεραπείας Παιδεία Ομαδικο-Αναλυτικής Οικογενειακής Θεραπείας Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ & ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ - HOPEinGA Hellenic Organisation of Psychotherapy and Education

Διαβάστε περισσότερα