Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ"

Transcript

1 Απόστολος Δεδουσόπουλος Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 1. Εισαγωγή Το κείμενο που ακολουθεί επιχειρεί να προσεγγίσει την ανάπτυξη του τριτογενούς τομέα (= τομέα υπηρεσιών) από την οπτική της οικονομικής επιστήμης. Κατά παράδοξο, ίσως, τρόπο, η οικονομική επιστήμη δεν έχει υποδεχτεί με ενθουσιασμό την προοπτική μετασχηματισμού των οικονομιών σε οικονομίες των υπηρεσιών τουλάχιστον όχι ομοφώνως. Ήδη εδώ και εβδομήντα χρόνια, από το 1933, υπάρχουν έντονες διαμάχες στους κόλπους της οικονομικής επιστήμης για το θέμα αυτό, όταν ο A.B.G. Fisher θεώρησε ως αίτιο της κρίσης της εποχής τη μετάβαση σε ένα νέο στάδιο οικονομικής ανάπτυξης, το στάδιο της τριτογενούς παραγωγής. Με την εξαίρεση των στατιστικών στοιχείων, η παρουσίαση του θέματος και του κειμένου που ακολουθεί αναπαράγει σε σημαντικό βαθμό το δεύτερο κεφάλαιο του βιβλίου μου Η Κρίση στην Αγορά Εργασίας, Τόμος Β, Οι Αναδιαρθρώσεις της Παραγωγής, εκδ. Τυπηθήτω, Γ. Δαρδανός, Οριοθετώντας το πρόβλημα Στην ετήσια έκδοση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Employment in Europe 1 σημειώθηκε ότι «κατά το 1997, όπως και στα προηγούμενα χρόνια που η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης,

2 18 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Συμμετοχή στην απασχόληση των τομέων οικονομικής δραστηριότητας ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗΣ ΓΑΛΛΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ,4 31,5 27, ,9 39,9 26, ,6 33,1 37, ,1 44,7 33, ,0 36,9 41, ,8 47,7 38, ,3 38,7 47, ,5 48,4 43, ,6 35,4 56, ,2 42,8 52, ,1 29,2 64, ,5 39,1 57, ,6 26,6 68, ,9 34,7 62,4 ΙΤΑΛΙΑ ΙΑΠΩΝΙΑ ,7 22,3 16, ,8 16,2 22, ,9 29,5 26, ,3 22,6 29, ,2 36,2 31, ,6 29,7 37, ,6 38,4 42, ,4 35,7 46, ,9 36,9 49, ,4 35,3 54, ,7 31,6 59, ,2 34,1 58, ,5 31,7 61, ,0 34,0 61,0 ΗΝΩΜΕΝΟ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ,0 43,9 43, ,4 28,2 31, ,0 47,4 47, ,8 31,5 55,7 (συνεχίζεται)

3 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / 19 (συνέχεια) ,7 48,4 47, ,6 30,6 60, ,2 44,1 52, ,4 33,0 62, ,6 37,2 60, ,5 29,9 66, ,1 28,7 69, ,8 25,7 71, ,9 26,9 71, ,0 24,0 73,0 ΕΛΛΑΔΑ* ,4 25,8 28, ,8 20,2 28, ,4 19,2 24, ,3 25,2 29, ,1 30, ,2 25,7 52, ,8 22,5 57,7 Πηγές: OECD, Jobs Study: Evidence and Explanations, Part I, Πίνακας 1.2, 1994 OECD, Employment Outlook, 1996 European Commission, Employment in Europe ΕΚΚΕ, Στατιστικαί Μελέται , 1972 Δ. Φράγκος, Ο Οικονομικά Ενεργός Πληθυσμός της Ελλάδος, ΕΚΚΕ, 1980 Σ. Μπαμπανάσης, Ιδιομορφίες της Ανάπτυξης στη Νότια Ευρώπη, Ίδρυμα Μεσογειακών Μελετών, 1985 * Για την Ελλάδα το μερίδιο των ορυχείων μέχρι το 1971 προσμετράται στην πρωτογενή παραγωγή. Έγινε προσαρμογή μεριδίων με αναλογική ανακατανομή όσων δεν είχαν δηλώσει κλάδο απασχόλησης ( )

4 20 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ όλη η καθαρή αύξηση των θέσεων εργασίας στην Ένωση οφείλεται στις υπηρεσίες». Πριν από 35 χρόνια περίπου, το 1965, ο V. R. Fuchs έγραφε: «σχεδόν το σύνολο της καθαρής αύξησης της απασχόλησης στις Ηνωμένες Πολιτείες μεταπολεμικά οφείλεται στον τομέα των υπηρεσιών». 2 Τα δύο αυτά παραθέματα, που απέχουν χρονικά μεταξύ τους, μας δηλώνουν κάτι ταυτόσημο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες από το τέλος του Β Παγκόσμιου πολέμου και η Ενωμένη Ευρώπη στο τέλος του 20ού αιώνα δημιουργούν, κυρίως, θέσεις εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών και όχι στους τομείς της υλικής παραγωγής. Αυτό το φαινόμενο κατά το οποίο η σημασία της απασχόλησης στις υπηρεσίες αυξάνεται, άλλοτε με αργούς και άλλοτε με ταχύτερους ρυθμούς, έχει ονομαστεί τριτογενοποίηση. Ο Πίνακας 1 μας δείχνει με σαφήνεια τη μακροχρόνια τάση ενίσχυσης του μεριδίου των υπηρεσιών στη συνολική απασχόληση για ορισμένες χώρες του ΟΟΣΑ. Όπως φαίνεται στον Πίνακα 1, το φαινόμενο της αύξησης του μεριδίου του τομέα των υπηρεσιών δεν είναι σύγχρονο. Μεταξύ των αρχών και του μέσου του 20ού αιώνα, σχεδόν σε όλες τις χώρες αυξήθηκε η συμμετοχή των υπηρεσιών στη συνολική απασχόληση. Ωστόσο, στο τελευταίο τέταρτο του αιώνα, μπορούμε να εντοπίσουμε ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία: Πρώτον, ο ρυθμός αύξησης του μεριδίου των υπηρεσιών στη συνολική απασχόληση έχει επιταχυνθεί. Δεύτερον, το μερίδιο της δευτερογενούς παραγωγής στη συνολική απασχόληση παρουσιάζει κάμψη, η οποία σε ορισμένες χώρες είναι έντονη. Τρίτον, υπάρχει σαφής συσχέτιση μεταξύ του επιπέδου ανάπτυξης μιας οικονομίας, όπως αυτό μετράται από το κατά κεφαλήν εισόδημα, και του μεριδίου του τομέα των υπηρεσιών στη συνολική απασχόληση.

5 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / Ορισμοί και οριοθετήσεις του τριτογενούς τομέα Το πρόβλημα της ταξινόμησης των κλάδων που ανήκουν στον τριτογενή τομέα σε σχετικά ομοιογενείς ομάδες προϋποθέτει να έχει δοθεί απάντηση στο ερώτημα «τι συνιστά τον τριτογενή τομέα». Οι απαντήσεις που δόθηκαν ποικίλλουν, ανάλογα με το κριτήριο οριοθέτησης που χρησιμοποιήθηκε. Τα κριτήρια οριοθέτησης που κατά καιρούς έχουν προταθεί αναφέρονται: α. Στη δυναμικότητα της κατανάλωσης β. Στο βαθμό κεφαλαιοποίησης της διαδικασίας παραγωγής γ. Στη φύση του παραγόμενου προϊόντος δ. Σε έναν ορισμό υπολειμματικό ή, τέλος, σε έναν συνδυασμό κριτηρίων. Α. Ο τριτογενής τομέας ως τομέας παραγωγής αγαθών πολυτελείας. Ο Fisher όρισε τον τριτογενή τομέα επικαλούμενος διαφορετικά κριτήρια, αλλά κυρίως με αναφορά στην εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης. Ο τριτογενής τομέας, σύμφωνα με την άποψη του Fisher, αποτελείται από υλικά αγαθά και υπηρεσίες με κοινό χαρακτηριστικό την υψηλή εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης. Αυτό επέτρεπε στον Fisher να περιλαμβάνει στον τριτογενή τομέα αγαθά όπως οι φράουλες και τα μανιτάρια, αλλά ελάχιστα υποβοηθούσε στην ανάπτυξη του επιχειρήματος για τη σχέση μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και τριτογενούς τομέα: Με αυτό τον ορισμό η έννοια του «τριτογενούς τομέα» μπορούσε να καθοριστεί μόνον εκ των υστέρων, μεταβαλλόταν από περίοδο σε περίοδο ή από χώρα σε χώρα και καθιστούσε τη θέση Fisher Clark μιαν απλή ταυτολογία. Η πρακτική αξία της έννοιας είχε ουσιαστικά εκμηδενιστεί. Β. Ο τριτογενής τομέας ως υπολειμματικός τομέας. Στο άλλο άκρο του φάσματος, ο τομέας της τριτογενούς παραγωγής θεωρήθηκε ως οριοθετούμενος από τους λοιπούς τομείς με την εφαρμογή ενός κριτηρίου αποκλεισμού: περιελάμβανε όλες τις δραστηριότητες που δεν μπορούσαν να ταξινομηθούν σε κάποιον από τους άλλους δύο τομείς (πρωτογενή και δευτερογενή). Ο τριτογενής τομέας προκύπτει, σύμφωνα με το κριτήριο αυτό, ως υπολειμματικός τομέας, στον

6 22 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ οποίο εντάσσονται δραστηριότητες οικονομικής φύσης, όχι επειδή διαθέτουν κάποιο κοινό χαρακτηριστικό, αλλά επειδή δεν διαθέτουν κάποιο χαρακτηριστικό που θα τους επέτρεπε να ταξινομηθούν στον πρωτογενή ή στον δευτερογενή τομέα. Αν η αντιμετώπιση του «τριτογενούς τομέα» ως υπολειμματικού είναι συνεπής ως προς τη στατιστική αντιμετώπιση του προβλήματος, θέτει, ωστόσο, σημαντικά αναλυτικά ερωτήματα της μορφής «για ποιο λόγο να συναθροίσουμε εκ προοιμίου ετερογενείς δραστηριότητες». Εκ νέου, η πρακτική αξία της έννοιας πέρα από την ικανοποίηση κάποιων αναγκών στατιστικής ταξινόμησης είναι ανύπαρκτη. Γ. Ο τριτογενής τομέας ως τομέας μικρής κεφαλαιοποίησης. Η τρίτη προσέγγιση καθορισμού των ορίων του τριτογενούς τομέα βασιζόταν στη διαδικασία παραγωγής. Αξιοποιούσε ως κριτήριο το βαθμό στον οποίο οι δραστηριότητες του τομέα αυτού καθιστούσαν αναγκαία κατά την παραγωγή τους τη χρησιμοποίηση υψηλού ποσοστού πάγιου κεφαλαίου. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι οι τριτογενείς δραστηριότητες χρησιμοποιούν σε μικρό βαθμό κεφαλαιουχικό εξοπλισμό και βασίζονται κυρίως στην εργασία. Το κριτήριο αυτό χρησιμοποιήθηκε για την οριοθέτηση του τριτογενούς τομέα από τον Fuchs. 3 Δύο είναι τα επακόλουθα αυτού του ορισμού: Πρώτον, ότι η τεχνολογική πρόοδος, η οποία ενσωματώνεται συνήθως σε νέα μηχανήματα, παρουσιάζει υστέρηση στον τριτογενή τομέα σε σχέση με την ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται στον πρωτογενή και στον δευτερογενή τομέα δεύτερον, η υποκατάσταση της εργασίας με κεφάλαιο είναι περιορισμένη στις τριτογενείς δραστηριότητες. Και τα δύο αυτά πορίσματα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η παραγωγικότητα της εργασίας στον τριτογενή τομέα αυξάνεται με αισθητά χαμηλότερους ρυθμούς από ό,τι στους άλλους δύο τομείς. Δ. Ο τριτογενής τομέας ως τομέας της μη υλικής (άυλης) παραγωγής. Ο ορισμός αυτός ταυτίζει τον τριτογενή τομέα με τον τομέα των υπηρεσιών και έχει καταστεί ο επικρατέστερος. Το βασικό του πλεονέκτημα είναι ότι το κριτήριο που χρησιμοποιεί είναι συμβατό με το κριτήριο το οποίο χρησιμοποιείται για τον καθορισμό των άλλων δύο τομέων, του πρωτογενούς (προϊόντα που προέρχονται από τη

7 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / 23 φύση) και του δευτερογενούς (επεξεργασία των προϊόντων του πρωτογενούς τομέα). Το χαρακτηριστικό της «υπηρεσίας» είναι ότι δεν ενσωματώνεται σε κάποιο υλικό αντικείμενο, η εργασία που τη δημιουργεί χρησιμοποιείται ακαριαία. Η εργασία, το αποτέλεσμα της εργασίας και η κατανάλωσή του συμπίπτουν στο χώρο και στο χρόνο. 4 Κατά μια έννοια, ο ορισμός αυτός είναι ο κεντρικός ορισμός του τριτογενούς τομέα, υποκρυπτόμενος τόσο στον υπολειμματικό ορισμό όσο και στους ορισμούς που υποστηρίζουν τη διακριτότητα του τριτογενούς τομέα με κριτήριο τη μέθοδο παραγωγής και την παραγωγικότητα της εργασίας. Υπάρχει σε «πρακτική κατάσταση» στον ορισμό του τριτογενούς τομέα από τον C. Clark, αλλά και από τον Kuznets ο οποίος δεν χρησιμοποιεί τον όρο «τριτογενής τομέας», αλλά απλώς «τομέας υπηρεσιών». Όπως φαίνεται, άλλωστε, μόνον ο Fisher εξακολούθησε μεταπολεμικά να δίνει στον τριτογενή τομέα μια ευρύτητα που υπερέβαινε τα όρια του τομέα των υπηρεσιών. Ο C. Clark αρνήθηκε ρητά να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τον όρο «τριτογενής τομέας» στην τρίτη έκδοση του βιβλίου του το 1957, προτιμώντας τον όρο «τομέας υπηρεσιών». Ένας σύνθετος ορισμός των υπηρεσιών προτάθηκε από τον G. Thomas. 5 Ο Thomas επισήμανε τρία βασικά χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων που ταξινομούνται στις υπηρεσίες: Πρώτον, το προϊόν είναι άμεσα καταναλώσιμο, συχνά προσφέρεται προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις του πελάτη, είναι δύσκολα μετρήσιμο και δύσκολα διατηρήσιμο. Δεύτερον, η εργασία που παράγει υπηρεσίες είναι συχνά υψηλής επαγγελματικής στάθμης και διαθέτει κοινωνικές δεξιότητες, οι οποίες είναι απαραίτητες εξαιτίας της άμεσης συναλλαγής με τον πελάτηκαταναλωτή. Τρίτον, στις παραγωγικές μονάδες που δραστηριοποιούνται στην προσφορά υπηρεσιών υπάρχουν αναλογικά σε υψηλότερα ποσοστά μη κερδοσκοπικές επιχειρήσεις, επιχειρήσεις μικρού μεγέθους και ελεύθεροι επαγγελματίες, ενώ οι μέθοδοι παραγωγής που χρησιμοποιούνται είναι έντασης εργασίας. Όπως επισημαίνουν ορθά οι Gershuny και Miles, 6 ο ορισμός του Thomas χρησιμοποιεί περιγραφικές κατηγορίες. Ο Thomas γενικεύει χαρακτηριστικά που προσιδιάζουν σε χαρακτηριστικά δραστηριοτή-

8 24 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ των του τομέα υπηρεσιών σε μια ορισμένη ιστορική περίοδο (ιδιαίτερα τα δύο τελευταία που αναφέρονται στον τρόπο παραγωγής). Ουσιαστικά, όμως, ο Thomas παραθέτει πορίσματα που προκύπτουν από τον τρίτο και τέταρτο ορισμό τους οποίους αναφέραμε πιο πάνω. Ο A. D. Smith 7 διαπίστωσε ότι «κανένα κριτήριο δεν είναι πιθανόν να προσφέρει μια σαφή διάκριση μεταξύ των δύο τομέων», δηλαδή μεταξύ του δευτερογενούς και των υπηρεσιών. Επίσης υποστήριζε ότι τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται πρέπει να κρίνονται από το στόχο στον οποίο αποβλέπει η ταξινόμηση. Με το σκεπτικό αυτό απέρριψε το κριτήριο της «φύσης του προϊόντος» και πρότεινε τα εξής χαρακτηριστικά ως οριοθετικά του τομέα των υπηρεσιών: Πρώτον, το υψηλό ποσοστό προστιθέμενης αξίας στις δραστηριότητες του τομέα, δηλαδή την αναλογικά χαμηλή χρήση ενδιάμεσων εισροών. Δεύτερον, οι μέθοδοι παραγωγής που χρησιμοποιούνται είναι σχετικά έντασης εργασίας. Τρίτον, η σύνθεση της απασχόλησης στις υπηρεσίες διαφέρει από τους λοιπούς τομείς. Στις υπηρεσίες υπάρχει υψηλή αναλογία εργαζόμενων γυναικών, αυταπασχολούμενων και εργαζόμενων με μερική απασχόληση. Τέταρτον, οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τη στατιστική μέτρηση του προϊόντος στις υπηρεσίες διαφέρουν σημαντικά από τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για τη στατιστική αποτύπωση της παραγωγής στους άλλους τομείς. Στηρίζονται περισσότερο στα εισοδήματα από την εργασία και στο δείκτη απασχόλησης και ελάχιστα στο δείκτη φυσικής παραγωγής. Τα χαρακτηριστικά που προτείνει ο Smith είναι επίσης περιγραφικά και οι ίδιες ενστάσεις που προβλήθηκαν για τα ταξινομητικά κριτήρια του Thomas μπορούν να διατυπωθούν και εδώ. Ο ίδιος, άλλωστε, παραδέχεται ότι σε πολλές περιπτώσεις δραστηριότητες που εντάσσονται αναμφισβήτητα στον τομέα των υπηρεσιών δεν πληρούν ένα ή περισσότερα κριτήρια, ενώ δραστηριότητες του δευτερογενούς ή και του πρωτογενούς τομέα ανταποκρίνονται σε κάποια από αυτά. Όμως, το ενδιαφέρον των κριτηρίων που προτείνει ο Smith έγκειται στο γεγονός ότι αναδεικνύουν, έστω και με αυτό τον τρόπο, τις σχέσεις απασχόλησης που χαρακτηρίζουν πολλές δραστηριότητες

9 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / 25 των υπηρεσιών. Στο θέμα αυτό θα επανέλθουμε στο επόμενο τμήμα του παρόντος άρθρου. Τα προβλήματα οριοθέτησης του τομέα των υπηρεσιών οδήγησαν συχνά σε αδιέξοδο και σε έντονες διαμάχες. Χαρακτηριστικά στοιχεία αυτής της διαμάχης είναι η συζήτηση για το αν θα περιληφθούν στον τριτογενή τομέα οι τομείς της κοινής ωφέλειας (ηλεκτρισμός, ύδρευση, φωταέριο), των κατασκευών και των επικοινωνιών μεταφορών. 4. Κριτήρια ταξινόμησης των υπηρεσιών Τα προβλήματα ταξινόμησης του τομέα των υπηρεσιών, δεδομένης της ετερογένειας των δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται σε αυτόν, οδήγησαν στο να προταθούν αρκετά εναλλακτικά συστήματα ταξινόμησης που υπακούν σε διαφορετικά, ξανά, κριτήρια. Ουσιαστικά, έχουν προταθεί τρία κριτήρια ταξινόμησης των υπηρεσιών: Ποιος είναι ο άμεσος καταναλωτής (κριτήριο κατανάλωσης) Ποιες είναι οι οικονομικές λειτουργίες που εξυπηρετεί (κριτήριο βάσει λειτουργιών) Αν παράγεται με στόχο το κέρδος ή όχι (κριτήριο αγοράς). Οι κατηγορίες αυτών των κριτηρίων δεν αποκλείουν η μία την άλλη. Μπορούμε, συνεπώς, να έχουμε πληθώρα ταξινομήσεων με τη χρησιμοποίηση περισσότερων του ενός κριτηρίων. Τα πιο γνωστά συστήματα ταξινόμησης των υπηρεσιών που έχουν προταθεί στη σχετική βιβλιογραφία παρουσιάζονται και εξετάζονται πιο κάτω. 4.1 Σχήματα ταξινόμησης Υπηρεσίες προς επιχειρήσεις και υπηρεσίες προς καταναλωτές Μια πρώτη ταξινόμηση των υπηρεσιών επιτυγχάνεται με βάση το κριτήριο ποιος είναι ο άμεσος καταναλωτής της συγκεκριμένης υπηρεσίας. Οι υπηρεσίες διακρίνονται σε δύο μεγάλες ομάδες, εκείνες που γίνονται αντικείμενο άμεσης κατανάλωσης από τους καταναλωτές και

10 26 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ εκείνες που χρησιμοποιούνται από τις επιχειρήσεις (παραγωγούς) με σκοπό την παραγωγή υλικών αγαθών ή άλλων υπηρεσιών. Η διάκριση μεταξύ υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται άμεσα από τους καταναλωτές και υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή άλλων υπηρεσιών ή υλικών αγαθών αποτέλεσε αντικείμενο ερευνών από τα μέσα της δεκαετίας του Καθώς η υπόθεση που είχε διατυπώσει ο Fisher για την υψηλή εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης του τριτογενούς τομέα αποδείχτηκε μάλλον αβάσιμη, θεωρήθηκε ότι θα μπορούσε, παρά ταύτα, να υποστηριχτεί η γενική θέση για τη σχέση μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης στον τομέα των υπηρεσιών, εφόσον η σχέση αυτή δεν περιελάμβανε το σύνολο των υπηρεσιών, αλλά ένα, σχετικά ομοιογενές, τμήμα του. Μια εύλογη διάκριση ήταν εκείνη που διαχώριζε τον τομέα των υπηρεσιών σε δύο υποσύνολα: στις υπηρεσίες που προσφέρονται στους τελικούς καταναλωτές και στις υπηρεσίες που προσφέρονται σε παραγωγικές μονάδες με στόχο να διευκολύνουν ή να αυξήσουν την παραγωγή τους. Αυτή η κατηγορία υπηρεσιών αποτελεί μια εισροή στην παραγωγική διαδικασία άλλων επιχειρήσεων. Ο Greenfield δεν διαχώρισε τις υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις από τις υπηρεσίες προς τους καταναλωτές με αναφορά στον κλάδο των υπηρεσιών στον οποίο αυτές οι υπηρεσίες παράγονται (οριζόντιος διαχωρισμός). Επισήμανε ότι οι ίδιοι κλάδοι υπηρεσιών εξυπηρετούν τις επιχειρήσεις, όπως και τους καταναλωτές. Ο τραπεζικός κλάδος, λόγου χάρη, προσφέρει δάνεια προς τις επιχειρήσεις, ενώ δανείζει ταυτοχρόνως και τους καταναλωτές (καταναλωτικά δάνεια ή δάνεια για αγορά σπιτιού κ.λπ.). Επομένως, ο διαχωρισμός μεταξύ υπηρεσιών προς επιχειρήσεις και υπηρεσιών προς τους καταναλωτές οφείλει να τέμνει τους κλάδους κάθετα (κατακόρυφος διαχωρισμός) και με κριτήριο τον τελικό αγοραστή της υπηρεσίας. Είναι σαφές ότι η εφαρμογή μιας τέτοιας μεθόδου ταξινόμησης είναι δυνατή μόνον ex post, εφόσον έχει καθοριστεί η αναλογία των υπηρεσιών που καταλήγει στη μια ή στην άλλη κατηγορία. Αυτό αποτελεί ουσιώδες μειονέκτημα της ταξινόμησης, διότι οι διαθέσιμες στατιστικές παραγωγής και απασχόλησης δίνονται σε επίπεδο κλάδου οικονομικής δραστηριότητας. Η μέθοδος Greenfield ουσιαστικά απαιτεί την ύπαρξη αναλυτικών πινάκων εισροών εκροών, οι οποίοι δεν

11 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / 27 είναι πάντοτε διαθέσιμοι. Ο ίδιος ο Greenfield επιχείρησε να διακρίνει τα μεγέθη απασχόλησης με τη χρησιμοποίηση πινάκων εισροών εκροών και «εύλογων» υποθέσεων, οι οποίες δεν έπαυαν να είναι σε μεγάλο βαθμό αυθαίρετες. 9 Την ίδια ταξινόμηση χρησιμοποιεί και ο Tucker. 10 Η ορολογία που χρησιμοποιεί είναι ελαφρώς διαφορετική (τελικές υπηρεσίες και ενδιάμεσες υπηρεσίες αντί για υπηρεσίες προς καταναλωτές και υπηρεσίες προς επιχειρήσεις αντίστοιχα), αλλά το εννοιολογικό περιεχόμενο είναι ίδιο με εκείνο του Greenfield. Ωστόσο, ο Tucker αντιμετωπίζει με περισσότερη «αποφασιστικότητα» την κατάταξη των κλάδων των υπηρεσιών στις δύο βασικές κατηγορίες: 11 Οι «ενδιάμεσες υπηρεσίες» καλύπτουν τους κλάδους της ενέργειας και της ύδρευσης, των κατασκευών, των μεταφορών αποθηκεύσεων και των επικοινωνιών, ενώ οι «τελικές υπηρεσίες» τους κλάδους του εμπορίου (χονδρικού και λιανικού), των τραπεζών ασφαλειών, της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης, της υγείας και των κοινωνικών υπηρεσιών, της ψυχαγωγίας, του τουρισμού και των προσωπικών υπηρεσιών. Ασφαλώς, πολλές αντιρρήσεις μπορούν να εγερθούν, όχι μόνο για την εσωτερική ταξινόμηση των υπηρεσιών που ακολουθεί ο Tucker, αλλά και για την οριοθέτηση του ίδιου του τομέα των υπηρεσιών Παραδοσιακές και μοντέρνες υπηρεσίες Ο M. A. Katouzian 13 ταξινόμησε τον τομέα των υπηρεσιών σε τρεις διακριτές κατηγορίες: στις υπηρεσίες που είναι συμπληρωματικές προς τον βιομηχανικό τομέα και αναπτύσσονται παράλληλα προς τη διαδικασία εκβιομηχάνισης, στις υπηρεσίες που είναι παραδοσιακές και είχαν αναπτυχθεί πριν από την έναρξη της εκβιομηχάνισης και στις μοντέρνες υπηρεσίες (νέες υπηρεσίες) που καταναλώνονται «μαζικά» όταν ολοκληρωθεί η εκβιομηχάνιση και αναπτυχθεί η μαζική κατανάλωση των βιομηχανικών προϊόντων. Στις συμπληρωματικές υπηρεσίες ανήκουν οι κλάδοι των τραπεζών, των μεταφορών και του εμπορίου. Στις μοντέρνες υπηρεσίες ανήκουν οι κλάδοι της εκπαίδευσης, της υγείας, της ψυχαγωγίας και του τουρισμού. Στις παραδοσιακές υπηρεσίες ανήκουν οι οικιακές υπηρεσίες, κατά κύριο λόγο. Αυτό το σχήμα ταξινόμησης αποσκοπούσε να αντιμετωπίσει τα

12 28 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ προβλήματα που έθεσε η κριτική των Bauer και Yamey, καθώς και του Rottenberg, στη θέση Fisher Clark. Ο Katouzian αναγνωρίζει την ιστορικότητα της ανάπτυξης του τομέα των υπηρεσιών, συνδέοντάς τη με τη διαδικασία της εκβιομηχάνισης. Το σχήμα που προκύπτει δεν είναι μια απλή ταξινόμηση, αλλά ενσωματώνει και υποθέσεις για τη δυναμική ανάπτυξη των επιμέρους κλάδων: Οι συμπληρωματικές υπηρεσίες, σύμφωνα με αυτό, θα αυξάνονται σε όρους παραγωγής και απασχόλησης με ρυθμούς περίπου ίδιους με την αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής και, σε κάθε περίπτωση, με ρυθμούς που προσδιορίζονται από τους ρυθμούς αύξησης της βιομηχανικής παραγωγής. Οι συμπληρωματικές υπηρεσίες, κατά τον Katouzian, συνδέονται με δύο τρόπους με τη διαδικασία εκβιομηχάνισης: πρώτον, είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη του κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας μεταξύ κλάδων παραγωγής και, δεύτερον, είναι αποτέλεσμα της συγκέντρωσης του πληθυσμού σε αστικά κέντρα. Ο Katouzian υποστηρίζει ότι η σημασία τους και η ανάπτυξή τους είναι μεγαλύτερες στα αρχικά στάδια της εκβιομηχάνισης, ενώ στα ύστερα στάδια η σημασία τους ενδέχεται να μειώνεται. Η διάκριση μεταξύ μοντέρνων και παραδοσιακών υπηρεσιών που επιχειρεί ο Katouzian βασίζεται ουσιαστικά στο μέγεθος της εισοδηματικής ελαστικότητας ζήτησης. Η ζήτηση για τις μοντέρνες υπηρεσίες είναι ευαίσθητη στις αυξήσεις του κατά κεφαλήν εισοδήματος και είναι μια αύξουσα συνάρτηση του κατά κεφαλήν ελεύθερου χρόνου (1970, σ. 366). Αντιθέτως, οι παραδοσιακές υπηρεσίες ακμάζουν πριν αρχίσει η διαδικασία της εκβιομηχάνισης και στη συνέχεια φθίνουν συνεχώς. Αυτό είναι αποτέλεσμα των μεταβολών στον οικονομικό και κοινωνικό περίγυρο: μεταβολές στις υποχρεώσεις και δικαιώματα στο εσωτερικό της οικογένειας, κατάργηση των μονοπωλιακών προνομίων των καταναλωτών τους, ανάδειξη νέων ευκαιριών απασχόλησης κ.λπ. (1970, σ. 367). Από μια διαφορετική οπτική ο Bhalla διαχωρίζει επίσης τις υπηρεσίες σε «σύγχρονες» και «παραδοσιακές». 14 Το κριτήριο διαχωρισμού για τον Bhalla είναι ο οικονομικός μηχανισμός (αιτιώδης σχέση) που προκαλεί την εμφάνισή τους. Οι σύγχρονες υπηρεσίες προσδιορίζονται από τη αγοραία ζήτηση και στο σημείο αυτό ο Bhalla ταυτίζεται με την ανάλυση του Katouzian. Οι παραδοσιακές υπηρεσίες όμως

13 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / 29 προσδιορίζονται από την προσφορά: Η απασχόληση σε αυτές προκαλείται καθώς η προσφορά εργασίας δημιουργεί τις δικές της ευκαιρίες απασχόλησης με το μοίρασμα μεταξύ των εργαζόμενων μιας δεδομένης ποσότητας εργασίας (1973, σσ ). Ο Bhalla θεωρεί ότι η εξέταση των χαρακτηριστικών της εργασίας επιτρέπει τον ασφαλή διαχωρισμό μεταξύ των σύγχρονων και των παραδοσιακών υπηρεσιών: Οι σύγχρονες υπηρεσίες συγκεντρώνουν τους μισθωτούς εργαζόμενους, ενώ στις παραδοσιακές υπηρεσίες συγκεντρώνονται οι αυταπασχολούμενοι και τα συμβοηθούντα μέλη της οικογένειας. Αυτός ο διαχωρισμός των υπηρεσιών με κριτήριο την εργασιακή σχέση επιτρέπει, κατά τον Bhalla: Πρώτον, να προσδιοριστούν συστήματα απασχόλησης στα οποία οι μορφές οικονομικής οργάνωσης, το είδος και η διάρθρωση των αμοιβών και τα επίπεδα και τα είδη των εργασιακών δεξιοτήτων διαφέρουν Δεύτερον, να ερμηνευτούν οι πολύ χαμηλές αμοιβές των αυταπασχολουμένων και των μελών της οικογένειας που εργάζονται στην οικογενειακή εκμετάλλευση έναντι των αμοιβών των μισθωτών εργαζομένων Τρίτον, να αμφισβητηθεί η γενική ισχύς της θέσης Fisher Clark, εφόσον ο τομέας των υπηρεσιών εμφανίζει διογκωμένη απασχόληση στις υπανάπτυκτες οικονομίες, όπου κυριαρχούν οι παραδοσιακές υπηρεσίες (1973, σσ ) Ταξινομήσεις των υπηρεσιών με κριτήριο τις λειτουργίες τις οποίες επιτελούν Οι Browning και Singelmann 15 διέκριναν τέσσερις κατηγορίες υπηρεσιών με κριτήριο τη λειτουργία που επιτελούν στην οικονομική και κοινωνική οργάνωση. Αυτές οι κατηγορίες είναι οι εξής: α. Υπηρεσίες κατανομής (distributive services), οι οποίες περιλαμβάνουν τους κλάδους μεταφορών και αποθηκεύσεων, επικοινωνιών και εμπορίου (χονδρικού και λιανικού, με την εξαίρεση των εστιατορίων). β. Υπηρεσίες προς τους παραγωγούς (producer services), οι οποίες περιλαμβάνουν τους κλάδους τραπεζών και λοιπών χρηματοπιστωτικών οργανισμών, ασφαλειών, διαχείρισης ακί-

14 30 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ νητης περιουσίας, λογιστικών και νομικών υπηρεσιών, υπηρεσιών μηχανικών και αρχιτεκτόνων, και λοιπών υπηρεσιών προς επιχειρήσεις. γ. Κοινωνικές υπηρεσίες (social services), οι οποίες περιλαμβάνουν τους κλάδους υγείας, εκπαίδευσης, κοινωνικές και θρησκευτικές υπηρεσίες, ταχυδρομεία, μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, δημόσια διοίκηση. δ. Προσωπικές υπηρεσίες (personal services), οι οποίες περιλαμβάνουν τις οικιακές υπηρεσίες, τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια, τις υπηρεσίες επισκευών, τα καθαριστήρια, τα κομμωτήρια και τα ινστιτούτα αισθητικής και τις υπηρεσίες αναψυχής. Την ίδια ταξινόμηση ακολουθεί και ο ΟΟΣΑ 16 στην ανάλυση του τομέα των υπηρεσιών. Στο σύνολο των χωρών του ΟΟΣΑ η κατηγορία των υπηρεσιών προς τους παραγωγούς είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη σε όρους απασχόλησης, παρόλο που ξεκίνησε από πολύ χαμηλά επίπεδα κατά τη δεκαετία του Η κατηγορία των υπηρεσιών κατανομής περιλαμβάνει κλάδους που αναπτύχθηκαν νωρίτερα από τις άλλες υπηρεσίες, των οποίων η ανάπτυξη όμως έχει σταματήσει στις περισσότερες χώρες. Η κατηγορία των προσωπικών υπηρεσιών παρουσιάζει τον μεγαλύτερο βαθμό διαφορών στην εξέλιξη, με κοινές τάσεις αύξησης στους κλάδους των εστιατορίων και των ξενοδοχείων. Η κατηγορία των κοινωνικών υπηρεσιών εμφάνισε υψηλούς ρυθμούς αύξησης, οι οποίοι σταδιακά έχουν ανακοπεί. Ωστόσο, στη δεκαετία του 1990 η εν λόγω κατηγορία συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό εργαζομένων στον κλάδο των υπηρεσιών, υπερσκελίζοντας την κατηγορία των υπηρεσιών κατανομής. Μια εναλλακτική ταξινόμηση των υπηρεσιών με κριτήριο την κοινωνική λειτουργία που επιτελούν είχαν προτείνει οι Foote και Hatt. 17 Οι Foote και Hatt, δηλώνοντας τη δυσαρέσκειά τους προς την έννοια του «τριτογενούς» τομέα όπως προσδιοριζόταν στη θέση Fisher Clark, πρότειναν μια ταξινόμηση που περιελάμβανε πέντε αντί τρεις βασικούς τομείς οικονομικής δραστηριότητας. Οι τομείς αυτοί ήταν ο πρωτογενής και ο δευτερογενής τομέας, που αντιστοιχούν στον αγροτικό και μεταποιητικό τομέα κατά τα γνωστά, ο τριτογενής τομέας, που ορίζεται ως οικιακές υπηρεσίες και οιονεί οικιακές υπηρεσίες, ο τεταρτο-

15 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / 31 γενής τομέας, που περιλαμβάνει δραστηριότητες οι οποίες διευκολύνουν τον κοινωνικό καταμερισμό της εργασίας, και ο πεμπτογενής τομέας, που περιλαμβάνει δραστηριότητες οι οποίες διατηρούν, βελτιώνουν και επεκτείνουν τις ανθρώπινες παραγωγικές ικανότητες. Ουσιαστικά οι Foote και Hatt διασπούν τον τομέα των υπηρεσιών σε τρεις κατηγορίες, οι οποίες ανεξάρτητα από την ονοματολογία αντιστοιχούν στην κατηγορία των προσωπικών υπηρεσιών, στην κατηγορία υπηρεσιών προς παραγωγούς και στις υπηρεσίες κατανομής και στην κατηγορία των κοινωνικών υπηρεσιών. Η εργασία τους αποτελεί την πρώτη προσπάθεια ταξινόμησης των υπηρεσιών με αναφορά σε κριτήρια κοινωνικών λειτουργιών τις οποίες επιτελούν και, ουσιαστικά, αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία στηρίζονται οι ταξινομήσεις των Browning και Singelmann και του ΟΟΣΑ. 5. Ερμηνείες για την ανάπτυξη των υπηρεσιών Ουσιαστικά, δύο ερμηνευτικά σχήματα έχουν προταθεί για τη σχέση μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και αύξησης του μεριδίου των υπηρεσιών στη συνολική απασχόληση. Ο Fisher πρότεινε με σαφήνεια ότι η ανάπτυξη του τριτογενούς τομέα είναι αποτέλεσμα της υψηλής εισοδηματικής ελαστικότητας ζήτησης. Αυτή η αντίληψη επηρέασε σημαντικό αριθμό οικονομολόγων που προσπάθησαν να τεκμηριώσουν εμπειρικά τη θεώρηση των υπηρεσιών ως αγαθών πολυτελείας με εκτίμηση συναρτήσεων ζήτησης. Από την άλλη πλευρά, ο έτερος θεμελιωτής της θέσης Fisher Clark, δηλαδή ο Clark, σημείωνε ότι η υψηλή εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης αποτελεί αναγκαία, αλλά όχι ικανή συνθήκη, για την αύξηση του μεριδίου των υπηρεσιών στη συνολική απασχόληση. Μια υψηλή εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης (μεγαλύτερη της μονάδας) οδηγεί σε αύξηση του μεριδίου των υπηρεσιών στο παραγόμενο προϊόν. Για να μετατραπεί αυτή η αύξηση των υπηρεσιών στη σύνθεση του προϊόντος σε αύξηση των υπηρεσιών στη σύνθεση της απασχόλησης, πρέπει η παραγωγικότητα της εργασίας στις υπηρεσίες να αυξάνεται με ρυθμούς σχετικά χαμηλούς και πάντως χαμηλότερους από τους αντίστοιχους ρυθμούς στους τομείς παραγωγής φυσικών προϊόντων. 18

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

E ΡΕΥΝΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΝΕΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

E ΡΕΥΝΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΝΕΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ E ΡΕΥΝΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΝΕΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Οι έρευνες που διενεργούνται στις επιχειρήσεις αποσκοπούν στη συγκέντρωση πρόσφατων στατιστικών στοιχείων όπως π.χ. κύκλου εργασιών, απασχόλησης, αμοιβών κλπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014)

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014) ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Κ. Κούνεβα Ευρωβουλευτής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τομέας ΑΚΕΔ, Σπουδαστήριο Οικονομίας ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 1. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 203. Η προσέγγιση εστιάζει στις χαρακτηριστικές ιδιότητες της καινοτοµικής επιχείρησης και όλα τα χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων καινοτοµίας και

Διαβάστε περισσότερα

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3 2010-2020 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2 0 1 0-2 0 2 0 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Υπεύθυνοι Λειτουργοί Κυριάκος Κυριάκου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2014-2024

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2014-2024 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2014-2024 Η συστηματική παρακολούθηση των διαχρονικών τάσεων στην αγορά εργασίας και η πρόβλεψη της μελλοντικής κατάστασης αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 2: Οικονομική Ανάπτυξη και Οικονομική Μεγέθυνση (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικές ευκαιρίες

Επενδυτικές ευκαιρίες Επενδυτικές ευκαιρίες Αναπτυξιακός Νόμος 3908/2011 1 Περιεχόμενα 1. Επενδυτικές Δραστηριότητες & Κίνητρα 2. Ποσοστά & Ζώνες ενίσχυσης 3. Βασικοί όροι και προϋποθέσεις 4. Κριτήρια Αξιολόγησης Σημείωση:

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2 Τι είναι βιομηχανία Η βιομηχανία είναι ένα οργανωμένο σύστημα παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών σε μεγάλη ποσότητα. Οι βιομηχανικές, παραγωγικές μονάδες ή μονάδες παροχής υπηρεσιών χρειάζεται να θεωρηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A)

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A) Προσφορά Εργασίας - Έστω ότι υπάρχουν δύο αγαθά Α και Χ στην οικονομία. Το αγαθό Α παριστάνει τα διάφορα καταναλωτικά αγαθά. Το αγαθό Χ παριστάνει τον ελεύθερο χρόνο. Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της (1) Ελαστικότητα της Ζήτησης 1A. Ελαστικότητα της Ζήτησης ως προς την Τιμή - Γιαναμετρήσουμετηνευαισθησίατηςζητούμενηςποσότητας( ) στις μεταβολές της τιμής (), μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

1 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 1 ο Κ Ε Φ Α Α Ι Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΕΙ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΜΟΙ Α. ΕΡΩΤΗΕΙ ΚΕΙΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε (σωστό) ή µε (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Κάθε σύνολο ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις και κλαδική εξειδίκευση της ελληνικής οικονομίας και των περιφερειών στις απαρχές του 21ου αιώνα

Αναδιαρθρώσεις και κλαδική εξειδίκευση της ελληνικής οικονομίας και των περιφερειών στις απαρχές του 21ου αιώνα ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2011 ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ KAI ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Μελέτες (Studies) / 10 Αναδιαρθρώσεις και κλαδική εξειδίκευση της ελληνικής οικονομίας και των περιφερειών στις

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου στατιστικού σχεδίου δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Ανεργία και Εμβάθυνση της Κρίσης (2008-2014)

Ανεργία και Εμβάθυνση της Κρίσης (2008-2014) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Κ. Κούνεβα Ευρωβουλευτής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τομέας ΑΚΕΔ, Σπουδαστήριο Οικονομίας Ανεργία και Εμβάθυνση της Κρίσης (2008-2014)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 3 ο : Η Παραγωγή της Επιχείρησης και το Κόστος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Το συνολικό προϊόν παίρνει την μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Το Μάρκετινγκ αποτελεί μια βασική επιχειρηματική λειτουργία που έχει στόχο την ανάπτυξη, την οργάνωση και των έλεγχο ανταλλακτικών διαδικασιών μεταξύ της επιχείρησης και των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακό εισόδημα και προσδιορισμός της απασχόλησης. Περιφερειακή οικονομική 2 η ενότητα

Περιφερειακό εισόδημα και προσδιορισμός της απασχόλησης. Περιφερειακή οικονομική 2 η ενότητα Περιφερειακό εισόδημα και προσδιορισμός της απασχόλησης Περιφερειακή οικονομική η ενότητα Προσδιορισμός της περιφερειακής απασχόλησης Έννοιες και ορισμοί Πρόδρομες προσεγγίσεις υποδείγματα εξαγωγικής βάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εγκύκλιος. Οδηγίες εφαρµογής του άρθρου 3 παρ. 1 περ. δ(x) του Ν. 3299/2004 ( επενδυτικά σχέδια δηµιουργίας χώρων κοινωνικών και πολιτιστικών

Εγκύκλιος. Οδηγίες εφαρµογής του άρθρου 3 παρ. 1 περ. δ(x) του Ν. 3299/2004 ( επενδυτικά σχέδια δηµιουργίας χώρων κοινωνικών και πολιτιστικών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ /ΝΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέες μορφές απασχόλησης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ποιες είναι οι νέες μορφές απασχόλησης; Σύμβαση ορισμένου χρόνου Μερική απασχόληση Προσωρινή απασχόληση Σύμβαση έργου Υπεργολαβία Εκ

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

2 0 0 8-2 0 1 8 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

2 0 0 8-2 0 1 8 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2 0 0 8-2 0 1 8 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007 Επιμέλεια Έκδοσης Χριστάκης Χριστοφή, Λειτουργός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Μεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση - Στη βραχυχρόνια περίοδο, υποθέτουμε ότι το πλήθος των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στην αγορά ενός αγαθού παραμένει σταθερό. - Αντίθετα, στη μακροχρόνια περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Ελένη Χήτα, Ευθύμιος Ζέρβας Σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες

Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες του συνεργάτη μας λογιστή Α Τάξεως Γεωργίου Τσιμπίκου Κόστος. ΚΟΣΤΟΣ είναι ένα αριθμητικό μέγεθος που αντιπροσωπεύει τα ποσά που επενδύθηκαν για την απόκτηση υλικών ή άϋλων αγαθών

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Γκιπάλη Δώρα, A.M. 7795 Καρρά

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Παράρτημα Ι- Σελίδα 2/5 1. Η έννοια της παραγωγικότητας Ο όρος παραγωγικότητα εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων (εκροών) ενός συστήματος - μιας επιχείρησης,

Διαβάστε περισσότερα

Προβλέψεις Απασχόλησης στην Κύπρο 2004 & 2005

Προβλέψεις Απασχόλησης στην Κύπρο 2004 & 2005 Προβλέψεις Απασχόλησης στην Κύπρο 24 & 25 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Κύριος σκοπός της μελέτης είναι η παροχή προβλέψεων για την απασχόληση στην Κύπρο για τα χρόνια 24 και 25. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από την πρόβλεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ. Απόφαση με αριθμό: ΕΞ 468/2014

ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ. Απόφαση με αριθμό: ΕΞ 468/2014 ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ Απόφαση με αριθμό: ΕΞ 468/2014 Σύμφωνα με : α) Τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135, 136 και 139 του Νόμου του Ν. 4072/2012 (ΦΕΚ 86/Α/11-04-2012), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.1 «Τριμηνιαίο Δελτίο Απασχόλησης στο

Π.3.1 «Τριμηνιαίο Δελτίο Απασχόλησης στο ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ «Ενίσχυση της επιστημονικής και επιχειρησιακής ικανότητας και της τεκμηρίωσης της ΕΣΕΕ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος). ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΟΘ για ΕΠΑΛ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1. ΟΜΑΔΑ Α 1.1.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

Διαβάστε περισσότερα

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Κρίσεις και μεταρρυθμίσεις στην ελληνική οικονομία, τέλη 19 ου 21 ος αιώνας Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Γιώργος Προγουλάκης (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Σχολιαστής: Χρυσάφης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

«Επιχειρηματικό Σχέδιο: Τεχνικές Ανάλυσης & Έρευνας της Αγοράς» Μέρος Γ

«Επιχειρηματικό Σχέδιο: Τεχνικές Ανάλυσης & Έρευνας της Αγοράς» Μέρος Γ «Επιχειρηματικό Σχέδιο: Τεχνικές Ανάλυσης & Έρευνας της Αγοράς» Μέρος Γ Γιάννης Καλογήρου, Καθηγητής Τεχνολογικής Οικονομικής και Βιομηχανικής Στρατηγικής στο ΕΜΠ, Επιστημονικός υπεύθυνος Μονάδας Καινοτομίας

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές 4. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ζήτηση εργασίας στο σύνολο της οικονομίας ορίζεται ως ο αριθμός εργαζομένων που οι επιχειρήσεις επιθυμούν να απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Ένα πολυσταδιακό πρόβλημα που αφορά στον τριμηνιαίο προγραμματισμό για μία βιομηχανική επιχείρηση παραγωγής ελαστικών (οχημάτων) Γενικός προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Όπως αναφέρθηκε στο πρώτο κεφάλαιο, το κράτος είναι μια ισχυρότατη οντότητα που θέτει το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1 Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2 Διεθνές εµπόριο-1 Το διεθνές εµπόριο συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων της ανθρωπότητας γιατί ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής της συνολικής προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 2004 ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-AΔΕΔΥ Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ. Γιάννης Ευσταθόπουλος Ηλίας Ιωακείμογλου 19 ΜΕΛΕΤΕΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-AΔΕΔΥ Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ. Γιάννης Ευσταθόπουλος Ηλίας Ιωακείμογλου 19 ΜΕΛΕΤΕΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-AΔΕΔΥ Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Γιάννης Ευσταθόπουλος Ηλίας Ιωακείμογλου 19 ΜΕΛΕΤΕΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ - AΔΕΔΥ Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΟ Ε-ΕΠΑΛ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.10, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΑΜΟΙΒΩΝ ΑΝΔΡΩΝ / ΓΥΝΑΙΚΩΝ στον ημικρατικό τομέα 40,4% 21.2.2012. Ινστιτούτο Εργασίας Κύπρου

ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΑΜΟΙΒΩΝ ΑΝΔΡΩΝ / ΓΥΝΑΙΚΩΝ στον ημικρατικό τομέα 40,4% 21.2.2012. Ινστιτούτο Εργασίας Κύπρου 40,4% ΣΕ ΤΙ ΑΠΟΣΚΟΠΕΙ Η ΜΕΛΕΤΗ 1. Πόσο μεγάλο είναι το μισθολογικό χάσμα; 1. Σε ποιους παράγοντες οφείλεται; 2. Σε ποιό βαθμό είναι δικαιολογημένο; Διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στις διαφορές που είναι δικαιολογημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έννοια και Στόχοι της Μικροοικονομικής Θεωρίας 1. Γενικά...27 2. Το Πρόβλημα της Επιλογής...29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Ελαστικότητα και Εφαρμογές Ελαστικότητα... μας επιτρέπει να αναλύσουμε την προσφορά και τη ζήτηση σε βάθος. αποτελεί μια μέτρηση για τον τρόπο με τον οποίο πόσοι παραγωγοί

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (DEA) και διδακτορικό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι ΙΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤ Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι Πειραιασ, αυγουστοσ 2011 EΛΛΗΝιΚΗ στατιστικη αρχη ΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Τρέχουσες τιμές, σε εκατομμύρια ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ, 2000 2010 2000 2001 2002

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Οι συντελεστές παραγωγής (κεφαλαιουχικά αγαθά, εργασία, γη, επιχειρηµατικότητα, κλπ), µετά από µια διαδικασία, µετασχηµατίζονται σε αγαθά και υπηρεσίες. Η συνολική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 30 ΜΕΡΟΣ 1ο 39 ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΝΝΟΙΑ, Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD

Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD «Μισθοί και παραγωγικότητα της εργασίας: ανταγωνιστικά μειονεκτήματα και πλεονεκτήματα της ελληνικής οικονομίας» Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD Διευθυντής Ενεργητικών Πολιτικών & Διεθνών Δικτύων, ΕΙΕΑΔ Η Αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ Αναζήτηση κριτηρίων με βάση τα οποία προσδιορίζεται : το Άριστο Ύψος του Προϋπολογισμού. η Άριστη Σύνθεση του Προϋπολογισμού. Αρχή της Μέγιστης Καθαρής Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΤΟΥΣ. ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ορισμοί Υπηρεσιών. Κάθε δραστηριότητα ή ωφέλεια που κάποιος μπορεί να δώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ 241 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ Η επιτυχής υλοποίηση του επιχειρησιακού σχεδιασµού στη βάση των σχεδίων δράσης που έχουν αναπτυχθεί, προϋποθέτει την ύπαρξη αποτελεσµατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα