Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ"

Transcript

1 Απόστολος Δεδουσόπουλος Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 1. Εισαγωγή Το κείμενο που ακολουθεί επιχειρεί να προσεγγίσει την ανάπτυξη του τριτογενούς τομέα (= τομέα υπηρεσιών) από την οπτική της οικονομικής επιστήμης. Κατά παράδοξο, ίσως, τρόπο, η οικονομική επιστήμη δεν έχει υποδεχτεί με ενθουσιασμό την προοπτική μετασχηματισμού των οικονομιών σε οικονομίες των υπηρεσιών τουλάχιστον όχι ομοφώνως. Ήδη εδώ και εβδομήντα χρόνια, από το 1933, υπάρχουν έντονες διαμάχες στους κόλπους της οικονομικής επιστήμης για το θέμα αυτό, όταν ο A.B.G. Fisher θεώρησε ως αίτιο της κρίσης της εποχής τη μετάβαση σε ένα νέο στάδιο οικονομικής ανάπτυξης, το στάδιο της τριτογενούς παραγωγής. Με την εξαίρεση των στατιστικών στοιχείων, η παρουσίαση του θέματος και του κειμένου που ακολουθεί αναπαράγει σε σημαντικό βαθμό το δεύτερο κεφάλαιο του βιβλίου μου Η Κρίση στην Αγορά Εργασίας, Τόμος Β, Οι Αναδιαρθρώσεις της Παραγωγής, εκδ. Τυπηθήτω, Γ. Δαρδανός, Οριοθετώντας το πρόβλημα Στην ετήσια έκδοση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Employment in Europe 1 σημειώθηκε ότι «κατά το 1997, όπως και στα προηγούμενα χρόνια που η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης,

2 18 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Συμμετοχή στην απασχόληση των τομέων οικονομικής δραστηριότητας ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗΣ ΓΑΛΛΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ,4 31,5 27, ,9 39,9 26, ,6 33,1 37, ,1 44,7 33, ,0 36,9 41, ,8 47,7 38, ,3 38,7 47, ,5 48,4 43, ,6 35,4 56, ,2 42,8 52, ,1 29,2 64, ,5 39,1 57, ,6 26,6 68, ,9 34,7 62,4 ΙΤΑΛΙΑ ΙΑΠΩΝΙΑ ,7 22,3 16, ,8 16,2 22, ,9 29,5 26, ,3 22,6 29, ,2 36,2 31, ,6 29,7 37, ,6 38,4 42, ,4 35,7 46, ,9 36,9 49, ,4 35,3 54, ,7 31,6 59, ,2 34,1 58, ,5 31,7 61, ,0 34,0 61,0 ΗΝΩΜΕΝΟ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ,0 43,9 43, ,4 28,2 31, ,0 47,4 47, ,8 31,5 55,7 (συνεχίζεται)

3 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / 19 (συνέχεια) ,7 48,4 47, ,6 30,6 60, ,2 44,1 52, ,4 33,0 62, ,6 37,2 60, ,5 29,9 66, ,1 28,7 69, ,8 25,7 71, ,9 26,9 71, ,0 24,0 73,0 ΕΛΛΑΔΑ* ,4 25,8 28, ,8 20,2 28, ,4 19,2 24, ,3 25,2 29, ,1 30, ,2 25,7 52, ,8 22,5 57,7 Πηγές: OECD, Jobs Study: Evidence and Explanations, Part I, Πίνακας 1.2, 1994 OECD, Employment Outlook, 1996 European Commission, Employment in Europe ΕΚΚΕ, Στατιστικαί Μελέται , 1972 Δ. Φράγκος, Ο Οικονομικά Ενεργός Πληθυσμός της Ελλάδος, ΕΚΚΕ, 1980 Σ. Μπαμπανάσης, Ιδιομορφίες της Ανάπτυξης στη Νότια Ευρώπη, Ίδρυμα Μεσογειακών Μελετών, 1985 * Για την Ελλάδα το μερίδιο των ορυχείων μέχρι το 1971 προσμετράται στην πρωτογενή παραγωγή. Έγινε προσαρμογή μεριδίων με αναλογική ανακατανομή όσων δεν είχαν δηλώσει κλάδο απασχόλησης ( )

4 20 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ όλη η καθαρή αύξηση των θέσεων εργασίας στην Ένωση οφείλεται στις υπηρεσίες». Πριν από 35 χρόνια περίπου, το 1965, ο V. R. Fuchs έγραφε: «σχεδόν το σύνολο της καθαρής αύξησης της απασχόλησης στις Ηνωμένες Πολιτείες μεταπολεμικά οφείλεται στον τομέα των υπηρεσιών». 2 Τα δύο αυτά παραθέματα, που απέχουν χρονικά μεταξύ τους, μας δηλώνουν κάτι ταυτόσημο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες από το τέλος του Β Παγκόσμιου πολέμου και η Ενωμένη Ευρώπη στο τέλος του 20ού αιώνα δημιουργούν, κυρίως, θέσεις εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών και όχι στους τομείς της υλικής παραγωγής. Αυτό το φαινόμενο κατά το οποίο η σημασία της απασχόλησης στις υπηρεσίες αυξάνεται, άλλοτε με αργούς και άλλοτε με ταχύτερους ρυθμούς, έχει ονομαστεί τριτογενοποίηση. Ο Πίνακας 1 μας δείχνει με σαφήνεια τη μακροχρόνια τάση ενίσχυσης του μεριδίου των υπηρεσιών στη συνολική απασχόληση για ορισμένες χώρες του ΟΟΣΑ. Όπως φαίνεται στον Πίνακα 1, το φαινόμενο της αύξησης του μεριδίου του τομέα των υπηρεσιών δεν είναι σύγχρονο. Μεταξύ των αρχών και του μέσου του 20ού αιώνα, σχεδόν σε όλες τις χώρες αυξήθηκε η συμμετοχή των υπηρεσιών στη συνολική απασχόληση. Ωστόσο, στο τελευταίο τέταρτο του αιώνα, μπορούμε να εντοπίσουμε ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία: Πρώτον, ο ρυθμός αύξησης του μεριδίου των υπηρεσιών στη συνολική απασχόληση έχει επιταχυνθεί. Δεύτερον, το μερίδιο της δευτερογενούς παραγωγής στη συνολική απασχόληση παρουσιάζει κάμψη, η οποία σε ορισμένες χώρες είναι έντονη. Τρίτον, υπάρχει σαφής συσχέτιση μεταξύ του επιπέδου ανάπτυξης μιας οικονομίας, όπως αυτό μετράται από το κατά κεφαλήν εισόδημα, και του μεριδίου του τομέα των υπηρεσιών στη συνολική απασχόληση.

5 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / Ορισμοί και οριοθετήσεις του τριτογενούς τομέα Το πρόβλημα της ταξινόμησης των κλάδων που ανήκουν στον τριτογενή τομέα σε σχετικά ομοιογενείς ομάδες προϋποθέτει να έχει δοθεί απάντηση στο ερώτημα «τι συνιστά τον τριτογενή τομέα». Οι απαντήσεις που δόθηκαν ποικίλλουν, ανάλογα με το κριτήριο οριοθέτησης που χρησιμοποιήθηκε. Τα κριτήρια οριοθέτησης που κατά καιρούς έχουν προταθεί αναφέρονται: α. Στη δυναμικότητα της κατανάλωσης β. Στο βαθμό κεφαλαιοποίησης της διαδικασίας παραγωγής γ. Στη φύση του παραγόμενου προϊόντος δ. Σε έναν ορισμό υπολειμματικό ή, τέλος, σε έναν συνδυασμό κριτηρίων. Α. Ο τριτογενής τομέας ως τομέας παραγωγής αγαθών πολυτελείας. Ο Fisher όρισε τον τριτογενή τομέα επικαλούμενος διαφορετικά κριτήρια, αλλά κυρίως με αναφορά στην εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης. Ο τριτογενής τομέας, σύμφωνα με την άποψη του Fisher, αποτελείται από υλικά αγαθά και υπηρεσίες με κοινό χαρακτηριστικό την υψηλή εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης. Αυτό επέτρεπε στον Fisher να περιλαμβάνει στον τριτογενή τομέα αγαθά όπως οι φράουλες και τα μανιτάρια, αλλά ελάχιστα υποβοηθούσε στην ανάπτυξη του επιχειρήματος για τη σχέση μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και τριτογενούς τομέα: Με αυτό τον ορισμό η έννοια του «τριτογενούς τομέα» μπορούσε να καθοριστεί μόνον εκ των υστέρων, μεταβαλλόταν από περίοδο σε περίοδο ή από χώρα σε χώρα και καθιστούσε τη θέση Fisher Clark μιαν απλή ταυτολογία. Η πρακτική αξία της έννοιας είχε ουσιαστικά εκμηδενιστεί. Β. Ο τριτογενής τομέας ως υπολειμματικός τομέας. Στο άλλο άκρο του φάσματος, ο τομέας της τριτογενούς παραγωγής θεωρήθηκε ως οριοθετούμενος από τους λοιπούς τομείς με την εφαρμογή ενός κριτηρίου αποκλεισμού: περιελάμβανε όλες τις δραστηριότητες που δεν μπορούσαν να ταξινομηθούν σε κάποιον από τους άλλους δύο τομείς (πρωτογενή και δευτερογενή). Ο τριτογενής τομέας προκύπτει, σύμφωνα με το κριτήριο αυτό, ως υπολειμματικός τομέας, στον

6 22 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ οποίο εντάσσονται δραστηριότητες οικονομικής φύσης, όχι επειδή διαθέτουν κάποιο κοινό χαρακτηριστικό, αλλά επειδή δεν διαθέτουν κάποιο χαρακτηριστικό που θα τους επέτρεπε να ταξινομηθούν στον πρωτογενή ή στον δευτερογενή τομέα. Αν η αντιμετώπιση του «τριτογενούς τομέα» ως υπολειμματικού είναι συνεπής ως προς τη στατιστική αντιμετώπιση του προβλήματος, θέτει, ωστόσο, σημαντικά αναλυτικά ερωτήματα της μορφής «για ποιο λόγο να συναθροίσουμε εκ προοιμίου ετερογενείς δραστηριότητες». Εκ νέου, η πρακτική αξία της έννοιας πέρα από την ικανοποίηση κάποιων αναγκών στατιστικής ταξινόμησης είναι ανύπαρκτη. Γ. Ο τριτογενής τομέας ως τομέας μικρής κεφαλαιοποίησης. Η τρίτη προσέγγιση καθορισμού των ορίων του τριτογενούς τομέα βασιζόταν στη διαδικασία παραγωγής. Αξιοποιούσε ως κριτήριο το βαθμό στον οποίο οι δραστηριότητες του τομέα αυτού καθιστούσαν αναγκαία κατά την παραγωγή τους τη χρησιμοποίηση υψηλού ποσοστού πάγιου κεφαλαίου. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι οι τριτογενείς δραστηριότητες χρησιμοποιούν σε μικρό βαθμό κεφαλαιουχικό εξοπλισμό και βασίζονται κυρίως στην εργασία. Το κριτήριο αυτό χρησιμοποιήθηκε για την οριοθέτηση του τριτογενούς τομέα από τον Fuchs. 3 Δύο είναι τα επακόλουθα αυτού του ορισμού: Πρώτον, ότι η τεχνολογική πρόοδος, η οποία ενσωματώνεται συνήθως σε νέα μηχανήματα, παρουσιάζει υστέρηση στον τριτογενή τομέα σε σχέση με την ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται στον πρωτογενή και στον δευτερογενή τομέα δεύτερον, η υποκατάσταση της εργασίας με κεφάλαιο είναι περιορισμένη στις τριτογενείς δραστηριότητες. Και τα δύο αυτά πορίσματα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η παραγωγικότητα της εργασίας στον τριτογενή τομέα αυξάνεται με αισθητά χαμηλότερους ρυθμούς από ό,τι στους άλλους δύο τομείς. Δ. Ο τριτογενής τομέας ως τομέας της μη υλικής (άυλης) παραγωγής. Ο ορισμός αυτός ταυτίζει τον τριτογενή τομέα με τον τομέα των υπηρεσιών και έχει καταστεί ο επικρατέστερος. Το βασικό του πλεονέκτημα είναι ότι το κριτήριο που χρησιμοποιεί είναι συμβατό με το κριτήριο το οποίο χρησιμοποιείται για τον καθορισμό των άλλων δύο τομέων, του πρωτογενούς (προϊόντα που προέρχονται από τη

7 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / 23 φύση) και του δευτερογενούς (επεξεργασία των προϊόντων του πρωτογενούς τομέα). Το χαρακτηριστικό της «υπηρεσίας» είναι ότι δεν ενσωματώνεται σε κάποιο υλικό αντικείμενο, η εργασία που τη δημιουργεί χρησιμοποιείται ακαριαία. Η εργασία, το αποτέλεσμα της εργασίας και η κατανάλωσή του συμπίπτουν στο χώρο και στο χρόνο. 4 Κατά μια έννοια, ο ορισμός αυτός είναι ο κεντρικός ορισμός του τριτογενούς τομέα, υποκρυπτόμενος τόσο στον υπολειμματικό ορισμό όσο και στους ορισμούς που υποστηρίζουν τη διακριτότητα του τριτογενούς τομέα με κριτήριο τη μέθοδο παραγωγής και την παραγωγικότητα της εργασίας. Υπάρχει σε «πρακτική κατάσταση» στον ορισμό του τριτογενούς τομέα από τον C. Clark, αλλά και από τον Kuznets ο οποίος δεν χρησιμοποιεί τον όρο «τριτογενής τομέας», αλλά απλώς «τομέας υπηρεσιών». Όπως φαίνεται, άλλωστε, μόνον ο Fisher εξακολούθησε μεταπολεμικά να δίνει στον τριτογενή τομέα μια ευρύτητα που υπερέβαινε τα όρια του τομέα των υπηρεσιών. Ο C. Clark αρνήθηκε ρητά να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τον όρο «τριτογενής τομέας» στην τρίτη έκδοση του βιβλίου του το 1957, προτιμώντας τον όρο «τομέας υπηρεσιών». Ένας σύνθετος ορισμός των υπηρεσιών προτάθηκε από τον G. Thomas. 5 Ο Thomas επισήμανε τρία βασικά χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων που ταξινομούνται στις υπηρεσίες: Πρώτον, το προϊόν είναι άμεσα καταναλώσιμο, συχνά προσφέρεται προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις του πελάτη, είναι δύσκολα μετρήσιμο και δύσκολα διατηρήσιμο. Δεύτερον, η εργασία που παράγει υπηρεσίες είναι συχνά υψηλής επαγγελματικής στάθμης και διαθέτει κοινωνικές δεξιότητες, οι οποίες είναι απαραίτητες εξαιτίας της άμεσης συναλλαγής με τον πελάτηκαταναλωτή. Τρίτον, στις παραγωγικές μονάδες που δραστηριοποιούνται στην προσφορά υπηρεσιών υπάρχουν αναλογικά σε υψηλότερα ποσοστά μη κερδοσκοπικές επιχειρήσεις, επιχειρήσεις μικρού μεγέθους και ελεύθεροι επαγγελματίες, ενώ οι μέθοδοι παραγωγής που χρησιμοποιούνται είναι έντασης εργασίας. Όπως επισημαίνουν ορθά οι Gershuny και Miles, 6 ο ορισμός του Thomas χρησιμοποιεί περιγραφικές κατηγορίες. Ο Thomas γενικεύει χαρακτηριστικά που προσιδιάζουν σε χαρακτηριστικά δραστηριοτή-

8 24 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ των του τομέα υπηρεσιών σε μια ορισμένη ιστορική περίοδο (ιδιαίτερα τα δύο τελευταία που αναφέρονται στον τρόπο παραγωγής). Ουσιαστικά, όμως, ο Thomas παραθέτει πορίσματα που προκύπτουν από τον τρίτο και τέταρτο ορισμό τους οποίους αναφέραμε πιο πάνω. Ο A. D. Smith 7 διαπίστωσε ότι «κανένα κριτήριο δεν είναι πιθανόν να προσφέρει μια σαφή διάκριση μεταξύ των δύο τομέων», δηλαδή μεταξύ του δευτερογενούς και των υπηρεσιών. Επίσης υποστήριζε ότι τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται πρέπει να κρίνονται από το στόχο στον οποίο αποβλέπει η ταξινόμηση. Με το σκεπτικό αυτό απέρριψε το κριτήριο της «φύσης του προϊόντος» και πρότεινε τα εξής χαρακτηριστικά ως οριοθετικά του τομέα των υπηρεσιών: Πρώτον, το υψηλό ποσοστό προστιθέμενης αξίας στις δραστηριότητες του τομέα, δηλαδή την αναλογικά χαμηλή χρήση ενδιάμεσων εισροών. Δεύτερον, οι μέθοδοι παραγωγής που χρησιμοποιούνται είναι σχετικά έντασης εργασίας. Τρίτον, η σύνθεση της απασχόλησης στις υπηρεσίες διαφέρει από τους λοιπούς τομείς. Στις υπηρεσίες υπάρχει υψηλή αναλογία εργαζόμενων γυναικών, αυταπασχολούμενων και εργαζόμενων με μερική απασχόληση. Τέταρτον, οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τη στατιστική μέτρηση του προϊόντος στις υπηρεσίες διαφέρουν σημαντικά από τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για τη στατιστική αποτύπωση της παραγωγής στους άλλους τομείς. Στηρίζονται περισσότερο στα εισοδήματα από την εργασία και στο δείκτη απασχόλησης και ελάχιστα στο δείκτη φυσικής παραγωγής. Τα χαρακτηριστικά που προτείνει ο Smith είναι επίσης περιγραφικά και οι ίδιες ενστάσεις που προβλήθηκαν για τα ταξινομητικά κριτήρια του Thomas μπορούν να διατυπωθούν και εδώ. Ο ίδιος, άλλωστε, παραδέχεται ότι σε πολλές περιπτώσεις δραστηριότητες που εντάσσονται αναμφισβήτητα στον τομέα των υπηρεσιών δεν πληρούν ένα ή περισσότερα κριτήρια, ενώ δραστηριότητες του δευτερογενούς ή και του πρωτογενούς τομέα ανταποκρίνονται σε κάποια από αυτά. Όμως, το ενδιαφέρον των κριτηρίων που προτείνει ο Smith έγκειται στο γεγονός ότι αναδεικνύουν, έστω και με αυτό τον τρόπο, τις σχέσεις απασχόλησης που χαρακτηρίζουν πολλές δραστηριότητες

9 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / 25 των υπηρεσιών. Στο θέμα αυτό θα επανέλθουμε στο επόμενο τμήμα του παρόντος άρθρου. Τα προβλήματα οριοθέτησης του τομέα των υπηρεσιών οδήγησαν συχνά σε αδιέξοδο και σε έντονες διαμάχες. Χαρακτηριστικά στοιχεία αυτής της διαμάχης είναι η συζήτηση για το αν θα περιληφθούν στον τριτογενή τομέα οι τομείς της κοινής ωφέλειας (ηλεκτρισμός, ύδρευση, φωταέριο), των κατασκευών και των επικοινωνιών μεταφορών. 4. Κριτήρια ταξινόμησης των υπηρεσιών Τα προβλήματα ταξινόμησης του τομέα των υπηρεσιών, δεδομένης της ετερογένειας των δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται σε αυτόν, οδήγησαν στο να προταθούν αρκετά εναλλακτικά συστήματα ταξινόμησης που υπακούν σε διαφορετικά, ξανά, κριτήρια. Ουσιαστικά, έχουν προταθεί τρία κριτήρια ταξινόμησης των υπηρεσιών: Ποιος είναι ο άμεσος καταναλωτής (κριτήριο κατανάλωσης) Ποιες είναι οι οικονομικές λειτουργίες που εξυπηρετεί (κριτήριο βάσει λειτουργιών) Αν παράγεται με στόχο το κέρδος ή όχι (κριτήριο αγοράς). Οι κατηγορίες αυτών των κριτηρίων δεν αποκλείουν η μία την άλλη. Μπορούμε, συνεπώς, να έχουμε πληθώρα ταξινομήσεων με τη χρησιμοποίηση περισσότερων του ενός κριτηρίων. Τα πιο γνωστά συστήματα ταξινόμησης των υπηρεσιών που έχουν προταθεί στη σχετική βιβλιογραφία παρουσιάζονται και εξετάζονται πιο κάτω. 4.1 Σχήματα ταξινόμησης Υπηρεσίες προς επιχειρήσεις και υπηρεσίες προς καταναλωτές Μια πρώτη ταξινόμηση των υπηρεσιών επιτυγχάνεται με βάση το κριτήριο ποιος είναι ο άμεσος καταναλωτής της συγκεκριμένης υπηρεσίας. Οι υπηρεσίες διακρίνονται σε δύο μεγάλες ομάδες, εκείνες που γίνονται αντικείμενο άμεσης κατανάλωσης από τους καταναλωτές και

10 26 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ εκείνες που χρησιμοποιούνται από τις επιχειρήσεις (παραγωγούς) με σκοπό την παραγωγή υλικών αγαθών ή άλλων υπηρεσιών. Η διάκριση μεταξύ υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται άμεσα από τους καταναλωτές και υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή άλλων υπηρεσιών ή υλικών αγαθών αποτέλεσε αντικείμενο ερευνών από τα μέσα της δεκαετίας του Καθώς η υπόθεση που είχε διατυπώσει ο Fisher για την υψηλή εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης του τριτογενούς τομέα αποδείχτηκε μάλλον αβάσιμη, θεωρήθηκε ότι θα μπορούσε, παρά ταύτα, να υποστηριχτεί η γενική θέση για τη σχέση μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης στον τομέα των υπηρεσιών, εφόσον η σχέση αυτή δεν περιελάμβανε το σύνολο των υπηρεσιών, αλλά ένα, σχετικά ομοιογενές, τμήμα του. Μια εύλογη διάκριση ήταν εκείνη που διαχώριζε τον τομέα των υπηρεσιών σε δύο υποσύνολα: στις υπηρεσίες που προσφέρονται στους τελικούς καταναλωτές και στις υπηρεσίες που προσφέρονται σε παραγωγικές μονάδες με στόχο να διευκολύνουν ή να αυξήσουν την παραγωγή τους. Αυτή η κατηγορία υπηρεσιών αποτελεί μια εισροή στην παραγωγική διαδικασία άλλων επιχειρήσεων. Ο Greenfield δεν διαχώρισε τις υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις από τις υπηρεσίες προς τους καταναλωτές με αναφορά στον κλάδο των υπηρεσιών στον οποίο αυτές οι υπηρεσίες παράγονται (οριζόντιος διαχωρισμός). Επισήμανε ότι οι ίδιοι κλάδοι υπηρεσιών εξυπηρετούν τις επιχειρήσεις, όπως και τους καταναλωτές. Ο τραπεζικός κλάδος, λόγου χάρη, προσφέρει δάνεια προς τις επιχειρήσεις, ενώ δανείζει ταυτοχρόνως και τους καταναλωτές (καταναλωτικά δάνεια ή δάνεια για αγορά σπιτιού κ.λπ.). Επομένως, ο διαχωρισμός μεταξύ υπηρεσιών προς επιχειρήσεις και υπηρεσιών προς τους καταναλωτές οφείλει να τέμνει τους κλάδους κάθετα (κατακόρυφος διαχωρισμός) και με κριτήριο τον τελικό αγοραστή της υπηρεσίας. Είναι σαφές ότι η εφαρμογή μιας τέτοιας μεθόδου ταξινόμησης είναι δυνατή μόνον ex post, εφόσον έχει καθοριστεί η αναλογία των υπηρεσιών που καταλήγει στη μια ή στην άλλη κατηγορία. Αυτό αποτελεί ουσιώδες μειονέκτημα της ταξινόμησης, διότι οι διαθέσιμες στατιστικές παραγωγής και απασχόλησης δίνονται σε επίπεδο κλάδου οικονομικής δραστηριότητας. Η μέθοδος Greenfield ουσιαστικά απαιτεί την ύπαρξη αναλυτικών πινάκων εισροών εκροών, οι οποίοι δεν

11 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / 27 είναι πάντοτε διαθέσιμοι. Ο ίδιος ο Greenfield επιχείρησε να διακρίνει τα μεγέθη απασχόλησης με τη χρησιμοποίηση πινάκων εισροών εκροών και «εύλογων» υποθέσεων, οι οποίες δεν έπαυαν να είναι σε μεγάλο βαθμό αυθαίρετες. 9 Την ίδια ταξινόμηση χρησιμοποιεί και ο Tucker. 10 Η ορολογία που χρησιμοποιεί είναι ελαφρώς διαφορετική (τελικές υπηρεσίες και ενδιάμεσες υπηρεσίες αντί για υπηρεσίες προς καταναλωτές και υπηρεσίες προς επιχειρήσεις αντίστοιχα), αλλά το εννοιολογικό περιεχόμενο είναι ίδιο με εκείνο του Greenfield. Ωστόσο, ο Tucker αντιμετωπίζει με περισσότερη «αποφασιστικότητα» την κατάταξη των κλάδων των υπηρεσιών στις δύο βασικές κατηγορίες: 11 Οι «ενδιάμεσες υπηρεσίες» καλύπτουν τους κλάδους της ενέργειας και της ύδρευσης, των κατασκευών, των μεταφορών αποθηκεύσεων και των επικοινωνιών, ενώ οι «τελικές υπηρεσίες» τους κλάδους του εμπορίου (χονδρικού και λιανικού), των τραπεζών ασφαλειών, της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης, της υγείας και των κοινωνικών υπηρεσιών, της ψυχαγωγίας, του τουρισμού και των προσωπικών υπηρεσιών. Ασφαλώς, πολλές αντιρρήσεις μπορούν να εγερθούν, όχι μόνο για την εσωτερική ταξινόμηση των υπηρεσιών που ακολουθεί ο Tucker, αλλά και για την οριοθέτηση του ίδιου του τομέα των υπηρεσιών Παραδοσιακές και μοντέρνες υπηρεσίες Ο M. A. Katouzian 13 ταξινόμησε τον τομέα των υπηρεσιών σε τρεις διακριτές κατηγορίες: στις υπηρεσίες που είναι συμπληρωματικές προς τον βιομηχανικό τομέα και αναπτύσσονται παράλληλα προς τη διαδικασία εκβιομηχάνισης, στις υπηρεσίες που είναι παραδοσιακές και είχαν αναπτυχθεί πριν από την έναρξη της εκβιομηχάνισης και στις μοντέρνες υπηρεσίες (νέες υπηρεσίες) που καταναλώνονται «μαζικά» όταν ολοκληρωθεί η εκβιομηχάνιση και αναπτυχθεί η μαζική κατανάλωση των βιομηχανικών προϊόντων. Στις συμπληρωματικές υπηρεσίες ανήκουν οι κλάδοι των τραπεζών, των μεταφορών και του εμπορίου. Στις μοντέρνες υπηρεσίες ανήκουν οι κλάδοι της εκπαίδευσης, της υγείας, της ψυχαγωγίας και του τουρισμού. Στις παραδοσιακές υπηρεσίες ανήκουν οι οικιακές υπηρεσίες, κατά κύριο λόγο. Αυτό το σχήμα ταξινόμησης αποσκοπούσε να αντιμετωπίσει τα

12 28 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ προβλήματα που έθεσε η κριτική των Bauer και Yamey, καθώς και του Rottenberg, στη θέση Fisher Clark. Ο Katouzian αναγνωρίζει την ιστορικότητα της ανάπτυξης του τομέα των υπηρεσιών, συνδέοντάς τη με τη διαδικασία της εκβιομηχάνισης. Το σχήμα που προκύπτει δεν είναι μια απλή ταξινόμηση, αλλά ενσωματώνει και υποθέσεις για τη δυναμική ανάπτυξη των επιμέρους κλάδων: Οι συμπληρωματικές υπηρεσίες, σύμφωνα με αυτό, θα αυξάνονται σε όρους παραγωγής και απασχόλησης με ρυθμούς περίπου ίδιους με την αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής και, σε κάθε περίπτωση, με ρυθμούς που προσδιορίζονται από τους ρυθμούς αύξησης της βιομηχανικής παραγωγής. Οι συμπληρωματικές υπηρεσίες, κατά τον Katouzian, συνδέονται με δύο τρόπους με τη διαδικασία εκβιομηχάνισης: πρώτον, είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη του κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας μεταξύ κλάδων παραγωγής και, δεύτερον, είναι αποτέλεσμα της συγκέντρωσης του πληθυσμού σε αστικά κέντρα. Ο Katouzian υποστηρίζει ότι η σημασία τους και η ανάπτυξή τους είναι μεγαλύτερες στα αρχικά στάδια της εκβιομηχάνισης, ενώ στα ύστερα στάδια η σημασία τους ενδέχεται να μειώνεται. Η διάκριση μεταξύ μοντέρνων και παραδοσιακών υπηρεσιών που επιχειρεί ο Katouzian βασίζεται ουσιαστικά στο μέγεθος της εισοδηματικής ελαστικότητας ζήτησης. Η ζήτηση για τις μοντέρνες υπηρεσίες είναι ευαίσθητη στις αυξήσεις του κατά κεφαλήν εισοδήματος και είναι μια αύξουσα συνάρτηση του κατά κεφαλήν ελεύθερου χρόνου (1970, σ. 366). Αντιθέτως, οι παραδοσιακές υπηρεσίες ακμάζουν πριν αρχίσει η διαδικασία της εκβιομηχάνισης και στη συνέχεια φθίνουν συνεχώς. Αυτό είναι αποτέλεσμα των μεταβολών στον οικονομικό και κοινωνικό περίγυρο: μεταβολές στις υποχρεώσεις και δικαιώματα στο εσωτερικό της οικογένειας, κατάργηση των μονοπωλιακών προνομίων των καταναλωτών τους, ανάδειξη νέων ευκαιριών απασχόλησης κ.λπ. (1970, σ. 367). Από μια διαφορετική οπτική ο Bhalla διαχωρίζει επίσης τις υπηρεσίες σε «σύγχρονες» και «παραδοσιακές». 14 Το κριτήριο διαχωρισμού για τον Bhalla είναι ο οικονομικός μηχανισμός (αιτιώδης σχέση) που προκαλεί την εμφάνισή τους. Οι σύγχρονες υπηρεσίες προσδιορίζονται από τη αγοραία ζήτηση και στο σημείο αυτό ο Bhalla ταυτίζεται με την ανάλυση του Katouzian. Οι παραδοσιακές υπηρεσίες όμως

13 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / 29 προσδιορίζονται από την προσφορά: Η απασχόληση σε αυτές προκαλείται καθώς η προσφορά εργασίας δημιουργεί τις δικές της ευκαιρίες απασχόλησης με το μοίρασμα μεταξύ των εργαζόμενων μιας δεδομένης ποσότητας εργασίας (1973, σσ ). Ο Bhalla θεωρεί ότι η εξέταση των χαρακτηριστικών της εργασίας επιτρέπει τον ασφαλή διαχωρισμό μεταξύ των σύγχρονων και των παραδοσιακών υπηρεσιών: Οι σύγχρονες υπηρεσίες συγκεντρώνουν τους μισθωτούς εργαζόμενους, ενώ στις παραδοσιακές υπηρεσίες συγκεντρώνονται οι αυταπασχολούμενοι και τα συμβοηθούντα μέλη της οικογένειας. Αυτός ο διαχωρισμός των υπηρεσιών με κριτήριο την εργασιακή σχέση επιτρέπει, κατά τον Bhalla: Πρώτον, να προσδιοριστούν συστήματα απασχόλησης στα οποία οι μορφές οικονομικής οργάνωσης, το είδος και η διάρθρωση των αμοιβών και τα επίπεδα και τα είδη των εργασιακών δεξιοτήτων διαφέρουν Δεύτερον, να ερμηνευτούν οι πολύ χαμηλές αμοιβές των αυταπασχολουμένων και των μελών της οικογένειας που εργάζονται στην οικογενειακή εκμετάλλευση έναντι των αμοιβών των μισθωτών εργαζομένων Τρίτον, να αμφισβητηθεί η γενική ισχύς της θέσης Fisher Clark, εφόσον ο τομέας των υπηρεσιών εμφανίζει διογκωμένη απασχόληση στις υπανάπτυκτες οικονομίες, όπου κυριαρχούν οι παραδοσιακές υπηρεσίες (1973, σσ ) Ταξινομήσεις των υπηρεσιών με κριτήριο τις λειτουργίες τις οποίες επιτελούν Οι Browning και Singelmann 15 διέκριναν τέσσερις κατηγορίες υπηρεσιών με κριτήριο τη λειτουργία που επιτελούν στην οικονομική και κοινωνική οργάνωση. Αυτές οι κατηγορίες είναι οι εξής: α. Υπηρεσίες κατανομής (distributive services), οι οποίες περιλαμβάνουν τους κλάδους μεταφορών και αποθηκεύσεων, επικοινωνιών και εμπορίου (χονδρικού και λιανικού, με την εξαίρεση των εστιατορίων). β. Υπηρεσίες προς τους παραγωγούς (producer services), οι οποίες περιλαμβάνουν τους κλάδους τραπεζών και λοιπών χρηματοπιστωτικών οργανισμών, ασφαλειών, διαχείρισης ακί-

14 30 / ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ νητης περιουσίας, λογιστικών και νομικών υπηρεσιών, υπηρεσιών μηχανικών και αρχιτεκτόνων, και λοιπών υπηρεσιών προς επιχειρήσεις. γ. Κοινωνικές υπηρεσίες (social services), οι οποίες περιλαμβάνουν τους κλάδους υγείας, εκπαίδευσης, κοινωνικές και θρησκευτικές υπηρεσίες, ταχυδρομεία, μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, δημόσια διοίκηση. δ. Προσωπικές υπηρεσίες (personal services), οι οποίες περιλαμβάνουν τις οικιακές υπηρεσίες, τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια, τις υπηρεσίες επισκευών, τα καθαριστήρια, τα κομμωτήρια και τα ινστιτούτα αισθητικής και τις υπηρεσίες αναψυχής. Την ίδια ταξινόμηση ακολουθεί και ο ΟΟΣΑ 16 στην ανάλυση του τομέα των υπηρεσιών. Στο σύνολο των χωρών του ΟΟΣΑ η κατηγορία των υπηρεσιών προς τους παραγωγούς είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη σε όρους απασχόλησης, παρόλο που ξεκίνησε από πολύ χαμηλά επίπεδα κατά τη δεκαετία του Η κατηγορία των υπηρεσιών κατανομής περιλαμβάνει κλάδους που αναπτύχθηκαν νωρίτερα από τις άλλες υπηρεσίες, των οποίων η ανάπτυξη όμως έχει σταματήσει στις περισσότερες χώρες. Η κατηγορία των προσωπικών υπηρεσιών παρουσιάζει τον μεγαλύτερο βαθμό διαφορών στην εξέλιξη, με κοινές τάσεις αύξησης στους κλάδους των εστιατορίων και των ξενοδοχείων. Η κατηγορία των κοινωνικών υπηρεσιών εμφάνισε υψηλούς ρυθμούς αύξησης, οι οποίοι σταδιακά έχουν ανακοπεί. Ωστόσο, στη δεκαετία του 1990 η εν λόγω κατηγορία συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό εργαζομένων στον κλάδο των υπηρεσιών, υπερσκελίζοντας την κατηγορία των υπηρεσιών κατανομής. Μια εναλλακτική ταξινόμηση των υπηρεσιών με κριτήριο την κοινωνική λειτουργία που επιτελούν είχαν προτείνει οι Foote και Hatt. 17 Οι Foote και Hatt, δηλώνοντας τη δυσαρέσκειά τους προς την έννοια του «τριτογενούς» τομέα όπως προσδιοριζόταν στη θέση Fisher Clark, πρότειναν μια ταξινόμηση που περιελάμβανε πέντε αντί τρεις βασικούς τομείς οικονομικής δραστηριότητας. Οι τομείς αυτοί ήταν ο πρωτογενής και ο δευτερογενής τομέας, που αντιστοιχούν στον αγροτικό και μεταποιητικό τομέα κατά τα γνωστά, ο τριτογενής τομέας, που ορίζεται ως οικιακές υπηρεσίες και οιονεί οικιακές υπηρεσίες, ο τεταρτο-

15 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΑ / 31 γενής τομέας, που περιλαμβάνει δραστηριότητες οι οποίες διευκολύνουν τον κοινωνικό καταμερισμό της εργασίας, και ο πεμπτογενής τομέας, που περιλαμβάνει δραστηριότητες οι οποίες διατηρούν, βελτιώνουν και επεκτείνουν τις ανθρώπινες παραγωγικές ικανότητες. Ουσιαστικά οι Foote και Hatt διασπούν τον τομέα των υπηρεσιών σε τρεις κατηγορίες, οι οποίες ανεξάρτητα από την ονοματολογία αντιστοιχούν στην κατηγορία των προσωπικών υπηρεσιών, στην κατηγορία υπηρεσιών προς παραγωγούς και στις υπηρεσίες κατανομής και στην κατηγορία των κοινωνικών υπηρεσιών. Η εργασία τους αποτελεί την πρώτη προσπάθεια ταξινόμησης των υπηρεσιών με αναφορά σε κριτήρια κοινωνικών λειτουργιών τις οποίες επιτελούν και, ουσιαστικά, αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία στηρίζονται οι ταξινομήσεις των Browning και Singelmann και του ΟΟΣΑ. 5. Ερμηνείες για την ανάπτυξη των υπηρεσιών Ουσιαστικά, δύο ερμηνευτικά σχήματα έχουν προταθεί για τη σχέση μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και αύξησης του μεριδίου των υπηρεσιών στη συνολική απασχόληση. Ο Fisher πρότεινε με σαφήνεια ότι η ανάπτυξη του τριτογενούς τομέα είναι αποτέλεσμα της υψηλής εισοδηματικής ελαστικότητας ζήτησης. Αυτή η αντίληψη επηρέασε σημαντικό αριθμό οικονομολόγων που προσπάθησαν να τεκμηριώσουν εμπειρικά τη θεώρηση των υπηρεσιών ως αγαθών πολυτελείας με εκτίμηση συναρτήσεων ζήτησης. Από την άλλη πλευρά, ο έτερος θεμελιωτής της θέσης Fisher Clark, δηλαδή ο Clark, σημείωνε ότι η υψηλή εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης αποτελεί αναγκαία, αλλά όχι ικανή συνθήκη, για την αύξηση του μεριδίου των υπηρεσιών στη συνολική απασχόληση. Μια υψηλή εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης (μεγαλύτερη της μονάδας) οδηγεί σε αύξηση του μεριδίου των υπηρεσιών στο παραγόμενο προϊόν. Για να μετατραπεί αυτή η αύξηση των υπηρεσιών στη σύνθεση του προϊόντος σε αύξηση των υπηρεσιών στη σύνθεση της απασχόλησης, πρέπει η παραγωγικότητα της εργασίας στις υπηρεσίες να αυξάνεται με ρυθμούς σχετικά χαμηλούς και πάντως χαμηλότερους από τους αντίστοιχους ρυθμούς στους τομείς παραγωγής φυσικών προϊόντων. 18

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ : ανέπτυξε ένα πρότυπο σύμφωνα με το οποίο διέκρινε 5 στάδια οικονομικής ανάπτυξης, από τα οποία υποστήριξε

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων.

Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων. Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων. 1.1.2 : Ο ρόλος των Οικονομικών Οργανισμών. (Τι είναι οι Οικονομικοί Οργανισμοί;). Οι Οικονομικοί Οργανισμοί είναι οργανωμένες μορφές δραστηριότητας οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

10 / Α. ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ, Θ. ΚΟΥΤΡΟΥΚΗΣ

10 / Α. ΔΕΔΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ, Θ. ΚΟΥΤΡΟΥΚΗΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ο σύντομος αυτός πρόλογος δεν αποσκοπεί να δώσει μια πλήρη και περιεκτική εικόνα των ποικίλων ζητημάτων που συνδέονται με την επέκταση του τομέα των υπηρεσιών στις σύγχρονες αναπτυγμένες κοινωνίες.

Διαβάστε περισσότερα

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3 2010-2020 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2 0 1 0-2 0 2 0 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Υπεύθυνοι Λειτουργοί Κυριάκος Κυριάκου,

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: Σεπτέμβριος 8, 2016

Ημερομηνία: Σεπτέμβριος 8, 2016 1) «Η ελληνική οικονομία είναι κατά βάση αγροτική». Όπως άλλωστε προκύπτει από τη συμμετοχή του προϊόντος του αγροτικού τομέα της χώρας μας στη διαμόρφωση του ΑΕΠ που ανέρχεται σε A. 25% B. 33% C. 10%

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Κεφάλαιο 3 ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Εισαγωγή Ένα από τα βασικά συμπεράσματα του απλού νεοκλασικού υποδείγματος οικονομικής μεγέθυνσης, που παρουσιάστηκε στο Κεφάλαιο, είναι ότι δεν μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ KAI KAINOTOMIA

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ KAI KAINOTOMIA ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ KAI KAINOTOMIA Ορισμός της Οικονομίας Ανάγκες Αγαθά & Υπηρεσίες Καταμερισμός των έργων Αξία Ανταλλαγή και Χρήμα Αγορά Κοινωνικοί Θεσμοί και Οικονομικό Κύκλωμα Συντελεστές παραγωγής Οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας,

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, Παρέμβαση του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου της Τράπεζας Πειραιώς κ. Χριστόδουλου Αντωνιάδη, στο συνέδριο «Αριστοτέλης» της ΕΕΔΕ, στις 28 Νοεμβρίου 2014, στη Θεσσαλονίκη Χρηματοδοτικά Νέα Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014)

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014) ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Κ. Κούνεβα Ευρωβουλευτής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τομέας ΑΚΕΔ, Σπουδαστήριο Οικονομίας ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014)

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1 Παγκόσμια οικονομία Διεθνές περιβάλλον 1 Επιλεγμένοι δείκτες ασιατικών χωρών Διεθνές περιβάλλον 2 Αλλαγές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον Πρωτεύον ρόλος της κίνησης στην κίνηση των κεφαλαίων σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

E ΡΕΥΝΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΝΕΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

E ΡΕΥΝΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΝΕΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ E ΡΕΥΝΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΝΕΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Οι έρευνες που διενεργούνται στις επιχειρήσεις αποσκοπούν στη συγκέντρωση πρόσφατων στατιστικών στοιχείων όπως π.χ. κύκλου εργασιών, απασχόλησης, αμοιβών κλπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2010 και η Ελλάδα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2010 και η Ελλάδα Παραρτήματα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2010 και η Ελλάδα Πίνακας Α1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ετήσια εκατοστιαία μεταβολή όγκου) Σταθμίσεις με ΑΕΠ 2010* 2005 2006 2007 2008 2009 2010

Διαβάστε περισσότερα

ÚÔ Ï ÂÈ apple Û fiïëûë ÛÙËÓ appleúè Î OÈÎÔÓÔÌ

ÚÔ Ï ÂÈ apple Û fiïëûë ÛÙËÓ appleúè Î OÈÎÔÓÔÌ ÚÔ Ï ÂÈ apple Û fiïëûë ÛÙËÓ appleúè Î OÈÎÔÓÔÌ 2005-2015 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2 0 0 5-2 0 1 5 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΑΪΟΣ 2005

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 1. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 203. Η προσέγγιση εστιάζει στις χαρακτηριστικές ιδιότητες της καινοτοµικής επιχείρησης και όλα τα χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων καινοτοµίας και

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

3.3 Κατανομή χρόνου μεταξύ αμειβόμενης εργασίας, οικιακής εργασίας και σχόλης - Αποφάσεις προσφοράς εργασίας στο πλαίσιο της οικογένειας

3.3 Κατανομή χρόνου μεταξύ αμειβόμενης εργασίας, οικιακής εργασίας και σχόλης - Αποφάσεις προσφοράς εργασίας στο πλαίσιο της οικογένειας 3.3 Κατανομή χρόνου μεταξύ αμειβόμενης εργασίας, οικιακής εργασίας και σχόλης - Αποφάσεις προσφοράς εργασίας στο πλαίσιο της οικογένειας Στην παράγραφο αυτή αίρουμε διαδοχικά τις υποθέσεις που κάναμε μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2011 και η Ελλάδα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2011 και η Ελλάδα Παραρτήματα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2011 και η Ελλάδα Πίνακας Α1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ετήσια εκατοστιαία μεταβολή όγκου) Σταθμίσεις με ΑΕΠ 2011* 2006 2007 2008 2009 2010 2011

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 5 η. Αποτίμηση Στοιχείων Κόστους και Οφέλους

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 5 η. Αποτίμηση Στοιχείων Κόστους και Οφέλους Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 5 η Αποτίμηση Στοιχείων Κόστους και Οφέλους Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια θεωρούνται στοιχεία κόστους και ποια οφέλους στην αξιολόγηση ενός έργου ή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Ανεργία και Εμβάθυνση της Κρίσης (2008-2014)

Ανεργία και Εμβάθυνση της Κρίσης (2008-2014) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Κ. Κούνεβα Ευρωβουλευτής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τομέας ΑΚΕΔ, Σπουδαστήριο Οικονομίας Ανεργία και Εμβάθυνση της Κρίσης (2008-2014)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2012 και η Ελλάδα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2012 και η Ελλάδα Παραρτήματα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2012 και η Ελλάδα Πίνακας Α1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ετήσια εκατοστιαία μεταβολή όγκου) Σταθμίσεις με ΑΕΠ 2012* 2007 2008 2009 2010 2011 2012

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέες μορφές απασχόλησης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ποιες είναι οι νέες μορφές απασχόλησης; Σύμβαση ορισμένου χρόνου Μερική απασχόληση Προσωρινή απασχόληση Σύμβαση έργου Υπεργολαβία Εκ

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις και κλαδική εξειδίκευση της ελληνικής οικονομίας και των περιφερειών στις απαρχές του 21ου αιώνα

Αναδιαρθρώσεις και κλαδική εξειδίκευση της ελληνικής οικονομίας και των περιφερειών στις απαρχές του 21ου αιώνα ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2011 ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ KAI ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Μελέτες (Studies) / 10 Αναδιαρθρώσεις και κλαδική εξειδίκευση της ελληνικής οικονομίας και των περιφερειών στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2014-2024

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2014-2024 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2014-2024 Η συστηματική παρακολούθηση των διαχρονικών τάσεων στην αγορά εργασίας και η πρόβλεψη της μελλοντικής κατάστασης αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A)

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A) Προσφορά Εργασίας - Έστω ότι υπάρχουν δύο αγαθά Α και Χ στην οικονομία. Το αγαθό Α παριστάνει τα διάφορα καταναλωτικά αγαθά. Το αγαθό Χ παριστάνει τον ελεύθερο χρόνο. Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Σάββατο, 2 Ιουνίου 2007

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 2: Οικονομική Ανάπτυξη και Οικονομική Μεγέθυνση (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

1 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 1 ο Κ Ε Φ Α Α Ι Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΕΙ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΜΟΙ Α. ΕΡΩΤΗΕΙ ΚΕΙΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε (σωστό) ή µε (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Κάθε σύνολο ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Α' Τ Α Ξ Η Γ Ε Ν Ι Κ Ο Υ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

Α' Τ Α Ξ Η Γ Ε Ν Ι Κ Ο Υ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Α' Τ Α Ξ Η Γ Ε Ν Ι Κ Ο Υ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Τ Ε Τ Α Ρ Τ Ο H ΠΑΡΑΓΩΓΗ Γιατί η επιχείρηση αποτελεί βασική μονάδα παραγωγής εμπορευμάτων; Στις σύγχρονες κοινωνίες η διεργασία της παραγωγής γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

1. Η αναδιανομή του εισοδήματος δεν είναι μία από τις βασικές οικονομικές λειτουργίες του κράτους.

1. Η αναδιανομή του εισοδήματος δεν είναι μία από τις βασικές οικονομικές λειτουργίες του κράτους. ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΛ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10Ο : ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 10.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Για τις παρακάτω προτάσεις, να γράψετε στην κόλλα σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2016

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2016 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2016 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΚΑΙ ΩΡΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: Παρασκευή 10 Ιουνίου 2016

Διαβάστε περισσότερα

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της (1) Ελαστικότητα της Ζήτησης 1A. Ελαστικότητα της Ζήτησης ως προς την Τιμή - Γιαναμετρήσουμετηνευαισθησίατηςζητούμενηςποσότητας( ) στις μεταβολές της τιμής (), μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου στατιστικού σχεδίου δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικά απασχόλησης στην ΕΕ

Στατιστικά απασχόλησης στην ΕΕ Στατιστικά απασχόλησης στην ΕΕ Κύρια στατιστικά στοιχεία Ποσοστά απασχόλησης κατά φύλο, ηλικία και μορφωτικό επίπεδο Το 2014, στις χώρες της ΕΕ (EU-28) το ποσοστό απασχόλησης για τα άτομα ηλικίας 15 έως

Διαβάστε περισσότερα

Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο

Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο 28.5.2014 Των Νικόλαου Βέττα, Καθηγητή Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Γενικού Διευθυντή Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

James Tobin, National Economic Policy

James Tobin, National Economic Policy ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ Ο σκοπός της οικονομίας είναι η παραγωγή αγαθών ή υπηρεσιών, σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2 Τι είναι βιομηχανία Η βιομηχανία είναι ένα οργανωμένο σύστημα παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών σε μεγάλη ποσότητα. Οι βιομηχανικές, παραγωγικές μονάδες ή μονάδες παροχής υπηρεσιών χρειάζεται να θεωρηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικές ευκαιρίες

Επενδυτικές ευκαιρίες Επενδυτικές ευκαιρίες Αναπτυξιακός Νόμος 3908/2011 1 Περιεχόμενα 1. Επενδυτικές Δραστηριότητες & Κίνητρα 2. Ποσοστά & Ζώνες ενίσχυσης 3. Βασικοί όροι και προϋποθέσεις 4. Κριτήρια Αξιολόγησης Σημείωση:

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

Α.1 Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) σε σταθερές τιμές μετράει την αξία της συνολικής παραγωγής σε τιμές του έτους βάσης.

Α.1 Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) σε σταθερές τιμές μετράει την αξία της συνολικής παραγωγής σε τιμές του έτους βάσης. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

2 ο φροντιστήριο στη Γενική Οικονομική Ιστορία. Άννα Κομποθέκρα, 2013.

2 ο φροντιστήριο στη Γενική Οικονομική Ιστορία. Άννα Κομποθέκρα, 2013. 2 ο φροντιστήριο στη Γενική Οικονομική Ιστορία Άννα Κομποθέκρα, 2013. Περιεχόμενα 1. Παρουσίαση στατιστικών σειρών για την περίοδο 1750-1914 των οικονομικών μεταβλητών : 1) πληθυσμός, 2) ΑΕΠ, 3) κατά κεφαλήν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Εισαγωγή Μέρος Πρώτο: Αστικά και Περιφερειακά Οικονομικά Υποδείγματα και Μέθοδοι ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Χωροθέτηση δραστηριοτήτων: η χωροθέτηση της επιχείρησης στη θεωρία 1. 1 Εισαγωγή 1.2 Κλασικά και νεοκλασικά υποδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονικές Τάσεις Απασχόλησης στην Κύπρο

Διαχρονικές Τάσεις Απασχόλησης στην Κύπρο Διαχρονικές Τάσεις Απασχόλησης στην Κύπρο 1980-2000 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Ο βασικός σκοπός της μελέτης είναι η ανάλυση και η εξέταση των διαχρονικών τάσεων απασχόλησης στην Κύπρο από το 1980 μέχρι το 2000.

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της οικονομικής ανάπτυξης είναι η αύξηση του εισοδήματος των εργαζομένων.

1. Σκοπός της οικονομικής ανάπτυξης είναι η αύξηση του εισοδήματος των εργαζομένων. ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΛ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος). 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 03: Ζήτηση και προσφορά αγαθών Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 3 ο : Η Παραγωγή της Επιχείρησης και το Κόστος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Το συνολικό προϊόν παίρνει την μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος.

1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος. 1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος. 2. Ποια από τις παρακάτω επιλογές δεν περιλαμβάνεται στην ανάλυση του μάκρο-περιβάλλοντος;

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών

Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 15 ετών η Ελληνική υδατοκαλλιέργεια, αναπτύχθηκε και ανέδειξε τη χώρα ως τη μεγαλύτερη παραγωγό ιχθύων στην ευρύτερη περιοχή της

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακό εισόδημα και προσδιορισμός της απασχόλησης. Περιφερειακή οικονομική 2 η ενότητα

Περιφερειακό εισόδημα και προσδιορισμός της απασχόλησης. Περιφερειακή οικονομική 2 η ενότητα Περιφερειακό εισόδημα και προσδιορισμός της απασχόλησης Περιφερειακή οικονομική η ενότητα Προσδιορισμός της περιφερειακής απασχόλησης Έννοιες και ορισμοί Πρόδρομες προσεγγίσεις υποδείγματα εξαγωγικής βάσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους 2010-2011 Φοιτητής : Λιούμπας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Αστικά και περιφερειακά οικονομικά υποδείγματα και μέθοδοι... 37

Περιεχόμενα. Αστικά και περιφερειακά οικονομικά υποδείγματα και μέθοδοι... 37 Περιεχόμενα Εισαγωγικό σημείωμα του επιμελητή, Δημήτρης Σκούρας....................... 23 Εισαγωγή................................................................................ 25 Η λογική και η οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 4.1 : Eργασιακά χαρακτηριστικά Εργατικό δυναµικό (άτοµα)

Πίνακας 4.1 : Eργασιακά χαρακτηριστικά Εργατικό δυναµικό (άτοµα) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 : ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 4.1 Απασχόληση σε επίπεδο Περιφέρειας ΑΜΘ Το συνολικό εργατικό δυναµικό της Περιφέρειας Α.Μ.Θ. το 1991 ανέρχεται σε 217.828 άτοµα εκ των οποίων 17.111 είναι άνεργοι, ποσοστό 7,85%

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Γκιπάλη Δώρα, A.M. 7795 Καρρά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2013 και η Ελλάδα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2013 και η Ελλάδα Παραρτήματα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2013 και η Ελλάδα Πίνακας Α1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ετήσια εκατοστιαία μεταβολή όγκου) Σταθμίσεις με ΑΕΠ 2013* 2008 2009 2010 2011 2012 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης.

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης. ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ Ορισμός: Η ελαστικότητα ζήτησης, ενός αγαθού ως προς την τιμή του δίνεται από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία μεταβολή της τιμής του. Δηλαδή %

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση

Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση Αποτροπή Εισόδου και Οριακή Τιμολόγηση - Στη βραχυχρόνια περίοδο, υποθέτουμε ότι το πλήθος των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στην αγορά ενός αγαθού παραμένει σταθερό. - Αντίθετα, στη μακροχρόνια περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος). ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΟΘ για ΕΠΑΛ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1. ΟΜΑΔΑ Α 1.1.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ανεξάρτητες αποφάσεις - Κατανομή χρόνου μεταξύ εργασίας και σχόλης

3.1 Ανεξάρτητες αποφάσεις - Κατανομή χρόνου μεταξύ εργασίας και σχόλης 3. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ως προσφορά εργασίας ορίζεται το σύνολο των ωρών εργασίας που προσφέρονται προς εκμίσθωση μία δεδομένη χρονική στιγμή.

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Το Μάρκετινγκ αποτελεί μια βασική επιχειρηματική λειτουργία που έχει στόχο την ανάπτυξη, την οργάνωση και των έλεγχο ανταλλακτικών διαδικασιών μεταξύ της επιχείρησης και των

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH» ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

Διαβάστε περισσότερα

Β = 2W, αντίστοιχα. Βρείτε ποιος είναι ο μισθός ισορροπίας και το επίπεδο απασχόλησης στην ισορροπία σε καθέναν κλάδο της οικονομίας.

Β = 2W, αντίστοιχα. Βρείτε ποιος είναι ο μισθός ισορροπίας και το επίπεδο απασχόλησης στην ισορροπία σε καθέναν κλάδο της οικονομίας. Πανεπιστήμιο Πατρών, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μάθημα: Οικονομική της Εργασίας Εξετάσεις Ιούνιος 2014 Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής 1. (0,10 μονάδες) Εάν ο αριθμός των ανέργων ισούται

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1 Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

2 0 0 8-2 0 1 8 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

2 0 0 8-2 0 1 8 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2 0 0 8-2 0 1 8 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007 Επιμέλεια Έκδοσης Χριστάκης Χριστοφή, Λειτουργός

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ Α Σ Ι Κ Ο Σ Η Σ Α & Κ Α Ι Ν Ο Σ Ο Μ Ι Α

Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ Α Σ Ι Κ Ο Σ Η Σ Α & Κ Α Ι Ν Ο Σ Ο Μ Ι Α Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ Α Σ Ι Κ Ο Σ Η Σ Α & Κ Α Ι Ν Ο Σ Ο Μ Ι Α Σ Ο Ν Α Γ Ρ Ο Σ Ι Κ Ο Σ Ο Μ Ε Α Σ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Ε Κ Α Ι Ν Ο Σ Ο Μ Ι Ε Κ Α Ι Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ο Σ Ο Μ Ε Α Σ Ε Ι Δ Τ Σ Ι Κ Η Μ Α Κ Ε Δ Ο Ν Ι Α Σ

Διαβάστε περισσότερα

Η χωρική διασπορά και η θέση των οικισμών

Η χωρική διασπορά και η θέση των οικισμών Η χωρική διασπορά και η θέση των οικισμών Η κατανομή των πόλεων στο γεωγραφικό χώρο έχει ορισμένα χαρακτηριστικά Μέγεθος πόλεων Αριθμός πόλεων Σχέση αριθμού και μεγέθους πόλεων Κυρίαρχη πόλη 1 ο επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Αρ. Απάντηση Αρ. Απάντηση Ερώτησης 1. A 6. C 2. C 7. A 3. A 8. E 4. B 9. A 5. E 10. C

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Αρ. Απάντηση Αρ. Απάντηση Ερώτησης 1. A 6. C 2. C 7. A 3. A 8. E 4. B 9. A 5. E 10. C Διάρκεια Εξέτασης: 10 Παρακαλώ να απαντήσετε σε όλα τα ερωτήματα. Απαντήστε με σαφήνεια και σε περίπτωση που χρησιμοποιήσετε διαγράμματα φροντίστε να είναι ευανάγνωστα και πλήρη. Κατανείμετε ανάλογα το

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.1 «Τριμηνιαίο Δελτίο Απασχόλησης στο

Π.3.1 «Τριμηνιαίο Δελτίο Απασχόλησης στο ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ «Ενίσχυση της επιστημονικής και επιχειρησιακής ικανότητας και της τεκμηρίωσης της ΕΣΕΕ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις 1. Με τα δεδομένα του παρακάτω πίνακα: Τιμή (Ρ) Ποσότητα (Q D )

Ασκήσεις 1. Με τα δεδομένα του παρακάτω πίνακα: Τιμή (Ρ) Ποσότητα (Q D ) 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Ποια είναι η επιδίωξη του καταναλωτή και ποιοι παράγοντες την περιορίζουν; 2. Ποιος καταναλωτής ονομάζεται ορθολογικός και πότε λέμε ότι βρίσκεται σε ισορροπία; 3. Να διατυπώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση κατά προϊόν ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι

Κοστολόγηση κατά προϊόν ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχουμε αναφέρει ότι η κοστολόγηση προϊόντος είναι η διαδικασία υπολογισμού και διανομής του κόστους παραγωγής στα παραγόμενα αγαθά Η κατανόηση της διαδικασίας αυτής

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓ. ΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίμηνο 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 15 Δεκεμβρίου 2016

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓ. ΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίμηνο 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 15 Δεκεμβρίου 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Δεκεμβρίου 2016 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) παρουσιάζει την Έρευνα Εργατικού Δυναμικοί για το Γ Τρίμηνο του 2016. Επισημαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999 με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών του Σαράντη Λώλου Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής ς Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Διάρθρωση του Ενεργητικού... 2 3. Διάρθρωση του Παθητικού... 3 4. Κερδοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Κρίσεις και μεταρρυθμίσεις στην ελληνική οικονομία, τέλη 19 ου 21 ος αιώνας Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Γιώργος Προγουλάκης (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Σχολιαστής: Χρυσάφης

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα. Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα. Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2014 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 278 Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1 Η Διαχρονική Προσέγγιση Η διαχρονική προσέγγιση έχει ως σημείο εκκίνησης τις τεχνολογικές και αγοραίες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ TΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ TΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH» ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ TΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

Διαβάστε περισσότερα