ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΑΣΚΗΣΗ 2

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΑΣΚΗΣΗ 2"

Transcript

1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΚΥΜΑΤΟΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΙΣΟΖΥΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ 1

2 ΘΕΩΡΙΑ 2.1 Ακτινοβολία µεγάλου µήκους κύµατος Ακτινοβολία µεγάλου µήκους κύµατος ή γενικά θερµική ακτινοβολία καλείται η ακτινοβολία της οποίας το φάσµα περιλαµβάνεται µεταξύ των µηκών κύµατος 4.0 µm <λ<100 µm. Το σύστηµα «γη-ατµόσφαιρα» απορροφά περίπου το 70% της ηλιακής ακτινοβολίας και για µεγάλες χρονικές περιόδους η θερµοκρασία του συστήµατος δεν παρουσιάζει σηµαντικές µεταβολές. Προϋπόθεση για να ισχύει το πιο πάνω είναι η ενέργεια που απορροφάται να επιστρέφει στο διάστηµα (µέσω εκποµπής). Με τον όρο «γήινη ακτινοβολία» νοείται το σύνολο των ακτινοβολιών που εκπέµπονται από την επιφάνεια της γης και τη γήινη ατµόσφαιρα (Σχήµα 2-1α). Η γήινη ακτινοβολία µπορεί να θεωρηθεί σαν ακτινοβολία «µέλανος σώµατος». Θεωρώντας µέγιστη και ελάχιστη επιφανειακή θερµοκρασία της γης <80 0 C και >-70 0 C αντίστοιχα, µε εφαρµογή του νόµου του Planck προκύπτει ότι τα φάσµα της γήινης ακτινοβολίας αρχίζει πρακτικά από λ>1.5 µm και τελειώνει στο λ<100 µm. Ειδικά η γη (µέση θερµοκρασία 15 0 C) µπορεί να θεωρηθεί ως µέλαν σώµα θερµοκρασίας περίπου Κ, του οποίου το φάσµα κυµαίνεται από 4 µm ως 100 µm (Σχήµα 2-1β). Σύµφωνα µε το νόµο του Wien, το µέγιστο της έντασης της ακτινοβολίας θα αντιστοιχεί σε ακτινοβολία µε µήκη κύµατος ~10 µm. Σηµειώνεται ότι το 99% της γήινης ακτινοβολίας βρίσκεται µεταξύ 4 µm και 80 µm, µε µέγιστο στα 10 µm. Ηλιακή ακτινοβολία Ένταση ακτινοβολίας UV VIS Μήκος κύµατος λ (µm) Μικρού µήκους υπέρυθρη Γήινη Μεγάλου µήκους κύµατος Σχήµα 2-1. α) Φασµατική κατανοµή της ηλιακής και της γήινης ακτινοβολίας και β) πυκνότητα ενέργειας για µέλαν σώµα θερµοκρασίας Τ=6000 Κ και Τ=287 Κ που αντιστοιχούν στη µέση θερµοκρασία του ηλίου και της γης, αντίστοιχα. 2

3 2.2 Μέτρηση της γήινης ακτινοβολίας Για την άµεση µέτρηση της µεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολίας κοντά στην επιφάνεια της γης χρησιµοποιούνται τα πυργεόµετρα (Σχήµα 2-2), τα οποία, όπως και τα πυρανόµετρα, έχουν σαν ευαίσθητο µέρος θερµοηλεκτρικές στήλες (Σχήµα 2-3). Η µια οµάδα επαφών των θερµοηλεκτρικών στοιχείων εφάπτεται σε µια επιφάνεια που καλύπτεται µε µαύρο επίχρισµα µε συντελεστή απορρόφησης 1.0, ενώ για την προστασία τους από τον άνεµο, τη σκόνη, και τη βροχή χρησιµοποιούνται θόλοι, οι οποίοι είναι συνήθως από πολυαιθυλένιο που είναι διαφανές στη µεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολία (4 µm-100 µm) και αδιαφανές στη µικρού µήκους κύµατος ηλιακή ακτινοβολία (0.28 µm-4 µm). α) Πυργεόµετρο του εργαστηρίου Eppley β) Σχήµα 2-2. Πυργεόµετρο α) Eppley και β) Kipp & Zonen 3

4 Σχήµα 2-3. Τα κύρια χαρακτηριστικά ενός πυργεόµετρου Η µεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολία είναι δυνατόν επίσης να µετρηθεί έµµεσα µε το συνδυασµό δύο άλλων οργάνων: ενός πυρανόµετρου που µετρά τη µικρού µήκους κύµατος ηλιακή ακτινοβολία (0.285 µm-4 µm) και ενός πυρραδιόµετρου που µετρά όλο το φάσµα των ακτινοβολιών (0.285 µm-100 µm). Σε αυτή την περίπτωση, από τη διαφορά των ενδείξεων των δύο οργάνων υπολογίζεται η τιµή της µεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολίας (4 µm-100 µm). Σηµειώνεται ότι τα δύο όργανα πρέπει να καταγράφουν τις τιµές των ακτινοβολιών ταυτόχρονα, ενώ ο θόλος στα πυρραδιόµετρα είναι από πλαστικό, το οποίο είναι διαφανές τόσο στη µικρού µήκους κύµατος ηλιακή ακτινοβολία όσο και στη µεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολία (γήινη). Για τη µέτρηση της γήινης ακτινοβολίας σε παγκόσµια κλίµακα χρησιµοποιούνται δορυφορικές παρατηρήσεις. Στο Σχήµα 2-4 δίνεται ένα παράδειγµα για µια καλοκαιρινή α) ηµέρα και β) νύχτα (12 Ιουνίου 2011) από το όργανο Advanced Very High Resolution Radiometer (AVHRR). Παρατηρούνται έντονες διακυµάνσεις της γήινης ακτινοβολίας σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη µέσα στο 24ωρο. α) 4

5 β) Σχήµα 2-4. Γήινη ακτινοβολία για µία καλοκαιρινή α) ηµέρα και β) νύχτα από όπως µετρήθηκε από το όργανο Advanced Very High Resolution Radiometer (AVHRR) (http://www.osdpd.noaa.gov/ml/air/rad_budget.html). 2.3 Υπολογισµός ακτινοβολίας µεγάλων µηκών κύµατος από την επιφάνεια της γης Όπως σε όλες τις φυσικές επιφάνειες, η εκποµπή ακτινοβολίας µικρών µηκών κύµατος από την επιφάνεια της γης συνήθως παραλείπεται και η εκποµπή ακτινοβολίας µεγάλων µηκών κύµατος δίνεται υπό την µορφή του τροποποιηµένου νόµου των Stefan - Boltzmann. I =ε σt 4 (2.1) S όπου σ είναι η σταθερά των Stefan - Boltzmann ίση µε 5.67 X 10-8 Wm -2 K -4, ε s είναι ο συντελεστής εκποµπής µεγάλων µηκών κύµατος της επιφάνειας και Τ s η απόλυτη θερµοκρασία της επιφάνειας. Τυπικές τιµές του ε ς για διάφορους τύπους επιφανειών αναφέρονται στη βιβλιογραφία και οι πιο χαρακτηριστικές δίνονται στον πίνακα 2.1. Εάν είναι γνωστή η θερµοκρασία και η ικανότητα εκποµπής της επιφάνειας της γης, µπορεί να εκτιµηθεί η Ι από την εξίσωση (2.1) µε ακρίβεια περίπου 10%. υσκολίες υπάρχουν στη µέτρηση της θερµοκρασίας της επιφάνειας ειδικότερα των φυτοκαλυµµένων επιφανειών. Σ' αυτές τις περιπτώσεις είναι ορθό να χρησιµοποιείται η "φαινόµενη θερµοκρασία επιφάνειας" ή η "ισοδύναµη θερµοκρασία µέλανος σώµατος" (T eb) που θα προσδιορίζεται από µετρήσεις της υπέρυθρης ακτινοβολίας κοντά στην επιφάνεια (R), µέσω της εξίσωσης: R = σ Τeb 4. S 5

6 Πίνακας 2.1 Λευκαύγεια και συντελεστής εκποµπής διαφόρων φυσικών επιφανειών Τύπος επιφάνειας Άλλοι χαρακτηρισµοί Λευκαύγεια α Συντελεστής εκποµπής ε s Νερό Μικρή ζενίθεια γωνία Μεγάλη ζενίθεια γωνία Χιόνι Παλαιό Νέο Γυµνή άµµος Ξηρή Υγρή Γυµνό έδαφος Ξηρό, πηλώδες Υγρό, πηλώδες Οδόστρωµα Τσιµεντένιο Από µαύρο χαλίκι Γρασίδι (0.02 m - 1 m) Καλλιέργειες Σίτου, ρυζιού κ.λ.π. Οπωροφόρων άση Φυλλοβόλα Κωνοφόρα Μεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολία από την ατµόσφαιρα Η γήινη ακτινοβολία ως ακτινοβολία µεγάλου µήκους κύµατος απορροφάται έντονα από τα συστατικά της ατµόσφαιρας µε µεγάλο µοριακό βάρος όπως Η 2 Ο, Ο 3, CO 2, CH 4, και N 2 O (αέρια θερµοκηπίου). Αποτέλεσµα αυτής της απορρόφησης είναι η θέρµανση της γήινης ατµόσφαιρας να γίνεται κατά κύριο λόγο από την ακτινοβολία µεγάλου µήκους κύµατος, δηλαδή την ατµοσφαιρική ακτινοβολία Ι. Στο Σχήµα 2-5 δίνονται οι φασµατικές απορροφήσεις της µεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολίας από τα διάφορα συστατικά της ατµόσφαιρας. Όπως προκύπτει, τα διάφορα ατµοσφαιρικά αέρια απορροφούν κυρίως τη µεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολία, αλλά εµφανίζουν και φασµατική απορρόφηση στα µικρότερα µήκη κύµατος που αντιστοιχούν στην ηλιακή ακτινοβολία. Στο Σχήµα 2-6 δίνεται η ατµοσφαιρική ακτινοβολία για ένα 24ωρο όπως µετρήθηκε από 7 πυργεόµετρα. Παρατηρείται ότι το µέγιστο και ελάχιστο της ατµοσφαιρικής ακτινοβολίας παρουσιάζονται το δεύτερο και πρώτο 12ωρο της ηµέρας, αντίστοιχα. Από τα παραπάνω συµπεραίνεται ότι η θερµοκρασία της ατµόσφαιρας εξαρτάται κατά µεγάλο µέρος από την περιεκτικότητα της ατµόσφαιρας σε υδρατµούς (H 2 O), διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ) και άλλων επιµέρους συστατικών που εµφανίζουν απορρόφηση στο υπέρυθρο. Συνεπώς, µεταβολές των συστατικών αυτών θα έχουν σηµαντικές επιπτώσεις στη θερµοκρασιακή κατάσταση της ατµόσφαιρας. Η φασµατική περιοχή µεταξύ των µηκών κύµατος 8 µm-13.5 µm µπορεί να θεωρηθεί διαφανής στη γήινη ακτινοβολία καθώς τα διάφορα συστατικά της ατµόσφαιρας στη συγκεκριµένη φασµατική περιοχή παρουσιάζουν ήπια σχετικά απορρόφηση και είναι γνωστή ως «ατµοσφαιρικό παράθυρο». Μέσω αυτής της φασµατικής περιοχής ένα σηµαντικό ποσοστό της γήινης ακτινοβολίας διαφεύγει προς το διάστηµα, ενώ το υπόλοιπο απορροφάται από την ατµόσφαιρα και χρησιµεύει για τη θέρµανσή της. Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε, η περιοχή των 10 µm αντιστοιχεί στο µέγιστο της γήινης ακτινοβολίας. Αποτέλεσµα της απώλειας αυτής προς το διάστηµα είναι η παρατηρούµενη κατά τις ανέφελες νύχτες σηµαντική ψύξη των επιφανειακών στρωµάτων της ατµόσφαιρας. Αντίθετα, κατά τις νεφοσκεπείς νύχτες δεν παρατηρείται σηµαντική ψύξη επειδή η ύπαρξη των νεφών προκαλεί κλείσιµο του ατµοσφαιρικού παραθύρου. 6

7 Χωρίς ατµόσφαιρα, η ηλιακή ακτινοβολία θα έφθανε στην επιφάνεια της γης χωρίς εξασθένιση και θα θέρµαινε σηµαντικά την επιφάνεια του πλανήτη µας. Όµως, εξαιτίας της έντονης θερµικής εκποµπής της γης, η θερµοκρασία θα ήταν αισθητά µειωµένη κατά ~30 βαθµούς µικρότερη από ό,τι είναι σήµερα, δηλαδή 255 ο Κ ή διαφορετικά 18 ο C. Σύµφωνα µε τις παρούσες συνθήκες, λόγω απορροφήσεων και επανεκποµπής της θερµικής ακτινοβολίας στη ατµόσφαιρα, η θερµοκρασία της γης παραµένει σηµαντικά υψηλή γύρω (~ 15 ο C ή 288 ο Κ). Τα συστατικά που απορροφούν και επανεκπέµπουν αναφέρονται σαν αέρια του θερµοκηπίου π.χ. το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ), το µεθάνιο (CH 4 ), το όζον (O 3 ), οι υδρατµοί (H 2 O), και το υποξείδιο του αζώτου (N 2 O). Σχήµα 2-5. Φάσµατα απορρόφησης βασικών ατµοσφαιρικών συστατικών Σχήµα 2-6. Η ατµοσφαιρική ακτινοβολία για ένα 24ωρο (24/9/1999) όπως µετρήθηκε από 7 πυργεόµετρα. 7

8 2.5 Υπολογισµός της ακτινοβολίας µεγάλων µηκών κύµατος από την ατµόσφαιρα Οι πιο ακριβείς µέθοδοι υπολογισµού της ατµοσφαιρικής ακτινοβολίας (Ι ), απαιτούν γενικά, δεδοµένα της κατακόρυφης κατατοµής της υγρασίας, του CO 2, του Ο 3 και της θερµοκρασίας της ατµόσφαιρας, καθώς και της νεφοκάλυψης, της φύσης και του ύψους των νεφών. Τέτοια δεδοµένα δεν είναι συνήθως προσιτά εκεί που χρειάζεται η εκτίµηση της µεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολίας. Έτσι, έχουν αναπτυχθεί απλούστερες µέθοδοι, που κυρίως βασίζονται σε µια εξίσωση της µορφής των Stefan- Boltzman: 4 Ι = εστ α (2.2) όπου Τα είναι η θερµοκρασία του αέρα κοντά στο έδαφος και ε είναι ο συντελεστής εκποµπής µεγάλων µηκών κύµατος της ατµόσφαιρας. Για την εκτίµηση του συντελεστή εκποµπής της ατµόσφαιρας έχουν διαµορφωθεί ηµιεµπειρικές σχέσεις που στηρίζονται σε µετρήσεις που προέκυψαν από διάφορα πειράµατα και διακρίνονται γενικά σε δύο ευρύτερες κατηγορίες: αυτές που αναφέρονται σε αίθριο ουρανό κι αυτές που την εκτιµούν υπό νεφοσκεπή ουρανό. Ένα µεγάλο πλήθος εξισώσεων έχει προταθεί στην προσπάθεια υπολογισµού της ατµοσφαιρικής ακτινοβολίας υπό αίθριο ουρανό, από µετρούµενες στο έδαφος απλές µετεωρολογικές παραµέτρους. Στις περισσότερες, ο συντελεστής εκποµπής της ατµόσφαιρας υπό αίθριο ουρανό (ε) είναι συνάρτηση της θερµοκρασίας ή της υγρασίας (της τάσης των ατµών ή του σηµείου δρόσου) ή και των δύο. Οι πλέον χαρακτηριστικές εκφράσεις του ε που αναφέρονται στη διεθνή βιβλιογραφία φαίνονται στον Πίνακα 2.2. Ανάµεσα σ αυτές, η εξίσωση που πρότεινε το 1932 o Brunt για να περιγράψει τον συντελεστή εκποµπής της ατµόσφαιρας (ε) συναρτήσει της τάσης των ατµών (e) στο ύψος του κλωβού αποτέλεσε σταθµό και χρησιµοποιήθηκε ευρύτατα. Οι συντελεστές της σχετικής εξίσωσης που αναφέρονται στον Πίνακα 2.2 αποτελούν τη µέση τιµή 22 πειραµάτων που έγιναν σε διάφορες περιοχές της γης. Πίνακας 2.2 Σχέσεις για την εκτίµηση του συντελεστή εκποµπής της ατµόσφαιρας (Τ α =θερµοκρασία αέρα, T d =θερµοκρασία δρόσου, e=τάση ατµών, n=νέφωση) Προτείνων Σχέση Σταθερές Ερευνητής Brunt (1932) ε =a + b e 1/2 α=0.605 β=0.048 Swinbank (1963) 2 ε= b. T a b = (Τ a σε ο Κ) Ιdso Jackson(1969) ε=1-aexp(-b(273-t 2 a ) α= 0.26, b = (T a σε ο Κ). Brutsaert (1975) ε = b ( e/ T a ) 1/7 b=1.24 (T a σε ο Κ) Clark - Allen (1978) ε = a + b ln (T d /273) a=0.787 και b= (T d σε ο Κ). Ιdso 1 (1981) ε = b e 1/7 exp ( 350 / T a ) b= (T a σε ο Κ, e σε hpa ) Ιdso 2 (1981) ε = a+ b e exp (1500 / T a ) a=0.70, b= s Berdahl and Martin (1984) Brunt (νεφοσκεπής ουρανός) ε = α + b (Τ d /100) + c (T d /100) 2 ε νεφ =(a + be 1/2 ) (1+kn) ( T a σε ο Κ, e σε hpa) a=0.711, b=0.56, c=0.73 (Τ d σε ο C) n, η νέφωση σε δέκατα. το k εξαρτάται από το είδος των νεφών 8

9 Αξίζει να αναφερθεί ότι οι περισσότερες εξισώσεις χρησιµοποιούνται για την εκτίµηση της νυχτερινής ατµοσφαιρικής ακτινοβολίας και µόνο η εξίσωση των Berdahl και Martin αναφέρεται σε µέσες τιµές εικοσιτετραώρου. Επιπρόσθετα πρέπει να τονιστεί, ότι για την εκτίµηση της Ι από τις προαναφερθείσες σχέσεις, χρησιµοποιείται η Τ α και η παράµετρος υγρασίας (e ή Τ d ) κοντά στην επιφάνεια της γης. Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι η υπέρυθρη ακτινοβολία απορροφάται έντονα από την ατµόσφαιρα και άρα αυτή που υπολογίζεται ή µετριέται προέρχεται κυρίως από τα στρώµατα της ατµόσφαιρας που είναι σχετικά κοντά µεταξύ τους. Για τον υπολογισµό της ατµοσφαιρικής ακτινοβολίας υπό νεφοσκεπή ουρανό (I ) νεφ πρέπει να υπεισέρχεται εκτός από την ατµοσφαιρική ακτινοβολία υπό αίθριο ουρανό (I ) και η νέφωση για να συνυπολογιστεί και η εκποµπή από τα νέφη. Έχουν κατά καιρούς προταθεί αρκετές εξισώσεις και οι περισσότερες µπορούν να περιγραφούν µε την ακόλουθη γενική µορφή: (I ) νεφ = I (1+kn c ) (2.3) όπου n είναι το ποσοστό της νέφωσης και c µια εµπειρική σταθερά. Στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρονται τιµές του c, που κυµαίνονται από 1.0 έως 2.7 µε µια µέση τιµή κοντά στο 2.0. Ο συντελεστής k είναι σταθερά που εξαρτάται από το είδος των νεφών. Στον Πίνακα 2.2 αναφέρεται ενδεικτικά ο συντελεστής εκποµπής υπό νεφοσκεπή ουρανό που δόθηκε από τον Brunt. 2.6 Ισοζύγιο Ακτινοβολιών Μεγάλου Μήκους Κύµατος Γενικά, ισοζύγιο ενέργειας είναι η διαφορά της εισερχόµενης και της εξερχόµενης ενέργειας από ακτινοβολία, η οποία απορροφάται ή εκπέµπεται από την επιφάνεια της γης, την ατµόσφαιρα, ή και το σύστηµα γης-ατµόσφαιρας. Το ισοζύγιο ακτινοβολιών για την επιφάνεια της γης (R), εκφράζεται από τη σχέση: R = ( Q+ q) ( 1 α) + ( Ι Ι ) (2.4) το ισοζύγιο ακτινοβολίας ( R a ) της ατµόσφαιρας µε τη σχέση: R α = q' F ( Ι Ι ) (2.5) όπου: Q: η άµεση ηλιακή ακτινοβολία στο έδαφος, q: η διάχυτη ηλιακή ακτινοβολία, q : η ηλιακή ακτινοβολία που απορροφάται από την ατµόσφαιρα, α: η λευκαύγεια του εδάφους, Ι : η υπέρυθρη ακτινοβολία που δέχεται το έδαφος, Ι : η υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέµπει το έδαφος, F: η υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέµπει η ατµόσφαιρα προς το διάστηµα. Προσθέτοντας κατά µέλη τις (2.4) και (2.5) προκύπτει το ισοζύγιο ακτινοβολίας του πλανήτη µας (γης και ατµόσφαιρας µαζί) = Q+ q 1 α + q' (2.6) R g ( ) ( ) F Τα ισοζύγια ακτινοβολίας R, Rα και R g είναι γενικά διάφορα από το µηδέν, για µικρά χρονικά διαστήµατα. Αυτό σηµαίνει ότι υπάρχει πλεόνασµα ή έλλειµµα ενέργειας. Αν όµως θεωρηθεί η µέση τιµή των διαφόρων ακτινοβολιών για µεγάλα χρονικά διαστήµατα τότε τα R, Rα και Rg είναι µηδέν. Το ισοζύγιο ακτινοβολιών του συστήµατος γηςατµόσφαιρας στις διάφορες περιοχές της γης είναι δυνατόν να είναι θετικό ή αρνητικό. Όµως για όλη την επιφάνεια της γης και σε ετήσια βάση το ισοζύγιο ακτινοβολιών πρέπει να είναι µηδέν. 9

10 Η σχηµατοποίηση του ισοζυγίου µικρού και µεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολίας παριστάνεται στο Σχήµα 2-7 και περιγράφει τα σχετικά ποσοστά (µε βάση τις 100 µονάδες που θεωρούνται ότι φθάνουν στο όριο της ατµόσφαιραςεξωατµοσφαιρική ακτινοβολία) των ακτινοβολιών που µετέχουν στις διάφορες φυσικές ατµοσφαιρικές διεργασίες µέσα στη γήινη ατµόσφαιρα. Προκύπτει ότι 19 µονάδες της εισερχόµενης ηλιακής ακτινοβολίας απορροφώνται στην ατµόσφαιρα (οπότε και µετατρέπονται σε θερµική ενέργεια και ακτινοβολία µεγάλου µήκους κύµατος) εξαιτίας κυρίως της στρατοσφαιρικής απορρόφησης της υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας από το όζον (2 µονάδες) και της τροποσφαιρικής απορρόφησης της εισερχόµενης ηλιακής ακτινοβολίας από σύννεφα και αερολύµατα (17 µονάδες). Επίσης, ποσοστό 23 µονάδες, της εισερχόµενης ηλιακής ακτινοβολίας σκεδάζεται στην ατµόσφαιρα και εποµένως απορροφάται στην επιφάνεια της γης υπό µορφή ιάχυτης ακτινοβολίας. Ακόµα, το ολικό ποσόν της εισερχόµενης ηλιακής ακτινοβολίας που απορροφάται στο έδαφος είναι ίσο µε 51 µονάδες (28 σαν Άµεση + 23 σαν ιάχυτη). Το δε συνολικό ποσό της µικρού µήκους κύµατος ακτινοβολίας που απορροφάται από την επιφάνεια της γης και την ατµόσφαιρα θα δίνει συνολικά 70 µονάδες (51 σαν Άµεση και ιάχυτη + 19 σαν απώλεια από στρατοσφαιρική και τροποσφαιρική απορρόφηση). Πρόσθετα, ενεργοποιούνται τρεις βασικές φυσικές διεργασίες που οδηγούν σε απώλειες της ηλιακής ακτινοβολίας προς το διάστηµα: 4 µονάδες του ηλιακού φωτός γυρίζουν πίσω στο διάστηµα εξαιτίας της ανάκλασης της ηλιακής ακτινοβολίας στην επιφάνεια της γης. Επίσης η ανάκλαση της ηλιακής ακτινοβολίας από τα σύννεφα επιστρέφει περίπου 20 µονάδες πίσω στο διάστηµα. Η φυσική διεργασία της οπισθοσκέδασης της ηλιακής ακτινοβολίας επιστρέφει άλλες 6 µονάδες στο διάστηµα. Το ολικό ποσοστό απωλειών της ηλιακής ακτινοβολίας λόγω των τριών αυτών διεργασιών φθάνει περίπου τις 30 µονάδες. Η έκφραση που χρησιµοποιείται για την περιγραφή της συνδυασµένης δράσης των τριών αυτών απωλειών ενέργειας προς το διάστηµα καλείται «λευκαύγεια» της γης (σαν σύνολο). ηλαδή, ο δορυφόρος θα καταγράφει σαν λευκαύγεια του συστήµατος γης ατµόσφαιρας περίπου 30%. Η σχηµατοποίηση του ισοζυγίου ακτινοβολιών µεγάλου µήκους κύµατος που δίνεται στο Σχήµα 2-7, διευκρινίζει ότι η ακτινοβόλος θερµική ενέργεια φεύγει από την επιφάνεια της γης µέσω τριών διαφορετικών αλλά και βασικών διεργασιών. Έτσι, 7 µονάδες (πάντα µε βασική αναφορά στις 100 µονάδες της ηλιακής ακτινοβολίας που φθάνει στο όριο της ατµόσφαιρας) εκπέµπονται από την επιφάνεια της γης υπό µορφή αισθητής θερµότητας. Αυτή η θερµική ενέργεια µεταφέρεται στην ατµόσφαιρα µέσω των φυσικών διεργασιών της αγωγής και της κατακόρυφης µεταφοράς θερµότητας. Οι διεργασίες της τήξης και της εξάτµισης του νερού στην επιφάνεια της γης συµβάλλουν σε ενεργειακές απώλειες της τάξης των 23 µονάδων υπό τη µορφή ροής λανθάνουσας θερµότητας. Αυτή η ενέργεια απελευθερώνεται στην ατµόσφαιρα όταν το νερό συµπυκνώνεται ή στερεοποιείται. Αµφότερες οι φυσικές αυτές διεργασίες αποτελούν µέρος της εκπεµπόµενης ακτινοβολίας µεγάλου µήκους κύµατος από την ατµόσφαιρα και τα σύννεφα. Η επιφάνεια της γης εκπέµπει συνολικά 117 µονάδες ακτινοβόλου ενέργειας µεγάλου µήκους κύµατος. Από αυτό το ποσοστό, µόνο 6 µονάδες, διαφεύγει απευθείας στο διάστηµα. Οι υπόλοιπες 111 µονάδες απορροφώνται από τα αέρια του θερµοκηπίου στην ατµόσφαιρα και µετατρεπόµενα σε θερµική ενέργεια συµβάλλουν στην ατµοσφαιρική εκποµπή ακτινοβολίας µεγάλου µήκους κύµατος (φαινόµενο του θερµοκηπίου). Η ατµόσφαιρα εκπέµπει-αποδίδει συνολικά 160 µονάδες ακτινοβολία µεγάλου µήκους κύµατος. Σε αυτό το ποσοστό συµβάλλει η επιφανειακή εκποµπή ακτινοβόλου ενέργειας µεγάλου µήκους κύµατος, 111 µονάδες, όπως αναφέρθηκε προηγουµένως, από µεταφορά λανθάνουσας θερµότητας εξάτµισης (23 µονάδες), από µεταφορά αισθητής θερµότητας (7 µονάδες) και από την απορρόφηση της ηλιακής ακτινοβολίας 10

11 µικρού µήκους κύµατος από τα ατµοσφαιρικά αέρια και τα σύννεφα (19 µονάδες). Η εκπεµπόµενη ακτινοβολία µεγάλου µήκους κύµατος από την ατµόσφαιρα διαδίδεται σε δύο διευθύνσεις: 64 µονάδες της ατµοσφαιρικής εκποµπής διαφεύγουν απευθείας στο διάστηµα; ενώ 96 µονάδες της ατµοσφαιρικής εκποµπής διαδίδονται προς την επιφάνεια της γης όπου και απορροφώνται µετατρεπόµενες σε θερµική ενέργεια. Το ολικό ποσοστό ενέργειας που χάνεται στο διάστηµα υπό µορφή ακτινοβολίας µεγάλου µήκους κύµατος είναι 70 µονάδες (εκποµπή από επιφάνεια 6 µονάδες + εκποµπή από ατµόσφαιρα 64 µονάδες). Το ποσό αυτό των 70 µονάδων ισούται µε το ποσόν που προστίθεται στη γήινη ατµόσφαιρα και την επιφάνεια από το ισοζύγιο ακτινοβολιών µικρού µήκους κύµατος. Για να ισοζυγιστεί η ανταλλαγή επιφανειακής ενέργειας θα πρέπει να συµπεριληφθεί στους υπολογισµούς και το ποσοστό των 51 µονάδων της χαµένης ενέργειας (εκποµπή από την ατµόσφαιρα και τα σύννεφα ακτινοβολίας µεγάλου µήκους κύµατος (96 µονάδες) την εκποµπή από την επιφάνεια της γης (-117 µονάδες) τη µεταφορά λανθάνουσας θερµότητας (-23 µονάδες) τη µεταφορά αισθητής θερµότητας (-7 µονάδες) = -51 µονάδες. Το έλλειµµα αυτό των (-51 µονάδων) στο ισοζύγιο ακτινοβολιών αντιστοιχεί στις 51 µονάδες της εισερχόµενης ηλιακής ακτινοβολίας που απορροφάται από την επιφάνεια της γης σαν άµεση και διάχυτη ακτινοβολία µικρού µήκους κύµατος. Σχήµα 2-7. Σχηµατοποίηση του ισοζυγίου µικρού και µεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολίας µέσα στη γήινη ατµόσφαιρα. 11

12 2.7 Το Φαινόµενο του θερµοκηπίου Γενικά Η ηλιακή ενέργεια υπό τη µορφή της ορατής και της υπεριώδους ακτινοβολίας, απορροφάται µερικώς από την ατµόσφαιρα και την επιφάνεια της γης και µερικώς ανακλάται από την ατµόσφαιρα και την επιφάνεια της γης. Όπως αναφέρθηκε, η ενέργεια που απορροφάται από την επιφάνεια της γης, εκπέµπεται ξανά πίσω στην ατµόσφαιρα υπό µορφή ακτινοβολίας µεγάλου µήκους κύµατος και αν και τα ατµοσφαιρικά αέρια (κυρίως οι υδρατµοί, το διοξείδιο του άνθρακα,. το µεθάνιο, το υποξείδιο του αζώτου και το όζον) είναι σχεδόν διαφανή στην εισερχόµενη ηλιακή ακτινοβολία µικρού µήκους κύµατος, παγιδεύουν (µέσω της απορρόφησης) την εξερχόµενη γήινη ακτινοβολία µεγάλου µήκους κύµατος. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα την αύξηση της κινητικής ενέργειας των µορίων των αερίων προκαλώντας τελικά αύξηση της θερµοκρασίας της ατµόσφαιρας (και εποµένως και της επιφάνειας της γης). Η µεγαλύτερη απορρόφηση της ακτινοβολίας µεγάλου µήκους κύµατος λαµβάνει χώρα στην κατώτερη ατµόσφαιρα, η οποία ονοµάζεται τροπόσφαιρα. Αυτό το φαινόµενο της θέρµανσης είναι γνωστό σαν «φυσικό φαινόµενο του θερµοκηπίου» και η ονοµασία οφείλεται στο γεγονός ότι οι ίδιες περίπου διαδικασίες διατηρούν υψηλές θερµοκρασίες σε ένα τεχνητό-αγροτικό θερµοκήπιο µε γυάλινο κάλυµµα (Σχήµα 2-8). Το γυάλινο αυτό κάλυµµα έχει τη δυνατότητα αφενός να είναι διαφανές στην ηλιακή ακτινοβολία και αφετέρου να είναι ηµιδιαφανές στη µεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολία (θερµική) που εκπέµπεται από το έδαφος-δάπεδο και τα φυτά του θερµοκηπίου. Οι σχετικά υψηλές τιµές της θερµοκρασίας µέσα στο θερµοκήπιο οφείλονται και στο ότι το γυάλινο κάλυµµα παρεµποδίζει την προς τα πάνω µετακίνηση του θερµού αέρα αλλά και από τις ειδικές συνθήκες υγρασίας-αερισµού που επικρατούν µέσα σε αυτό. Στο Σχήµα 2-9 δίνεται η αρχή λειτουργίας του φυσικού θερµοκηπίου µε το στρώµα των αερίων του θερµοκηπίου να παίζει το ρόλο του γυάλινου καλύµµατος στην παγίδευση της θερµικής ακτινοβολίας µεταξύ του στρώµατος των αερίων και της επιφάνειας της γης. Μέσω της λευκαύγειας α που δίνει το ποσοστό της ηλιακής ακτινοβολίας που ανακλάται από µια επιφάνεια (στην περίπτωση εδώ ανακλάται από το σύστηµα Γη- Ατµόσφαιρα) πίσω στο διάστηµα, τότε το σύστηµα απορροφά από την προσπίπτουσα ηλιακή ακτινοβολία ποσοστό ίσο µε (1-α). Για συνθήκες θερµικής ισορροπίας (σταθερή θερµοκρασία του πλανήτη), η ηλιακή ενέργεια που απορροφάται από το σύστηµα Γη- Ατµόσφαιρα θα πρέπει να είναι ίση µε την ενέργεια που εκπέµπει «µέλαν σώµα» στην ίδια θερµοκρασία, δηλαδή: πr γ 2 (1-α)R 0 =4π R γ 2 σt e 4 (2.7) όπου Τ e είναι η λεγόµενη ενεργός θερµοκρασία της γης και σ η σταθερά των Stefan- Boltzmann και R γ η ακτίνα της γης. Από τη σχέση αυτή προκύπτει: Τ e =[(1-α)R 0 /4σ] 1/4 (2.8) ηλαδή η ενεργός θερµοκρασία της γης εξαρτάται από τη µέση απόσταση γηςηλίου και από τη λευκαύγεια του πλανήτη. Θέτοντας στην εξίσωση αυτή R 0 =1367 Wm -2 (ηλιακή ακτινοβολία στο όριο της ατµόσφαιρας-ηλιακή σταθερά), και α=0.33 (µέση πλανητική τιµή για τη λευκαύγεια) προκύπτει ότι T e =250 0 K, δηλαδή αν δεν υπήρχε η ατµόσφαιρα η θερµοκρασία της γης θα ήταν ίση µε C. Το γεγονός αυτό αποκαλύπτει τη συµβολή της ακτινοβολία µεγάλου µήκους κύµατος που εκπέµπει η ίδια η ατµόσφαιρα στο σύστηµα γης-ατµόσφαιρα. Επίσης, από µετρήσεις είναι γνωστό ότι η 12

13 µέση θερµοκρασία της επιφάνειας της γης είναι περίπου 15 0 C και της γήινης ατµόσφαιρας (τροπόσφαιρας) περίπου C. Η διαφορά αυτή που παρατηρείται ανάµεσα στη θερµοκρασία της επιφάνειας της γης και της κατώτερης ατµόσφαιρας από την ενεργό θερµοκρασία της γης (-23 0 C) οφείλεται, από τη µια στη µάζα της ατµόσφαιρας και από την άλλη στην ικανότητα των συστατικών της να απορροφούν κύρια στην υπέρυθρη περιοχή του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος εκποµπής της γης. Εκτιµάται ότι σήµερα ο άνθρωπος µε τις δραστηριότητές του συµβάλλει σηµαντικά στην ενίσχυση του φυσικού φαινοµένου του θερµοκηπίου µέσω της ενεργοποίησης των εκποµπών των λεγοµένων αερίων του θερµοκηπίου. Για περαιτέρω µελέτη, οι φοιτητές παραπέµπονται στο βιβλίο των Βαρώτσος και Kondratyev (2000). Φαινόµενο θερµοκηπίου Το ηλιακό φως περνά διαµέσου του γυαλιού και θερµαίνει τα φυτά και το έδαφος Τα φυτά και το έδαφος θερµαινόµενα εκπέµπουν θερµική ενέργεια. Μέρος αυτής διαφεύγει από το γυαλί αλλά το µεγαλύτερο ποσοστό παγιδεύεται στο χώρο T=15 0 C Τ=22 0 C Σχήµα 2-8. Αρχή λειτουργίας του τεχνητού θερµοκηπίου ιάστηµα H γη θερµαινόµενη αποβάλλει θερµική ενέργεια, ένα ποσοστό της διέρχεται από το στρώµα των αερίων αλλά µεγαλύτερο εγκλωβίζεται µεταξύ γης και στρώµατος Ακτίνες διαπερνούν το στρώµα των αερίων του θερµοκηπίου και θερµαίνουν τη γη Αέρια θερµοκηπίου Σχήµα 2-9. Αρχή του Φαινοµένου του Θερµοκηπίου-Αέρια Θερµοκηπίου. 13

14 2.7.2 υναµικοί παράγοντες Στο κλιµατικό σύστηµα της Γης-Ατµόσφαιρας, υπάρχουν διάφοροι δυναµικοί παράγοντες που επηρεάζουν αλλά και διέπουν τη συµπεριφορά των διαφόρων αερίων του θερµοκηπίου. Πρώτον: η ισχύς της απορρόφησης και τα µήκη κύµατος στα οποία απορροφούν τα επιµέρους αέρια την θερµική- υπέρυθρη ακτινοβολία είναι βασικής σηµασίας στον καθορισµό του πότε ένα µόριο του συγκεκριµένου αερίου, αποτελεί καθοριστικό και σηµαντικό παράγοντα στη δυναµική του θερµοκηπίου. Αυτός ο παράγοντας τροποποιείται από τις τυχόν επικαλύψεις των διαφόρων φασµατικών περιοχών απορρόφησης από τις επιµέρους φασµατικές ζώνες απορρόφησης άλλων υπαρχόντων αερίων στην ατµόσφαιρα. Για παράδειγµα, οι φυσιολογικές ποσότητες του διοξειδίου του άνθρακα στην ατµόσφαιρα είναι σηµαντικά µεγάλες (σε σύγκριση µε άλλα αέρια συστατικά της ατµόσφαιρας) ώστε η ατµόσφαιρα να είναι σηµαντικά αδιαφανής για µια µικρή περιοχή µηκών κύµατος γύρω από το µέγιστο της φασµατικής απορρόφησης, που στην περίπτωση του CO 2 είναι τα 15 µm. Η πρόσθετη ποσότητα µικρού ποσοστού αερίου ικανού για απορρόφηση στο συγκεκριµένο αυτό µήκος κύµατος θα έχει ασήµαντο αποτέλεσµα στη ροή ακτινοβολίας στην τροπόπαυση. Η ύπαρξη άλλων αερίων του θερµοκηπίου µε φασµατική απορρόφηση σε σχεδόν διαφανείς περιοχές της υπέρυθρης ακτινοβολίας, ιδιαίτερα µεταξύ 10 και 12 µm (βλέπε ατµοσφαιρικό παράθυρο), θα έχουν πολύ σηµαντικότερο ρόλο στη δυναµική της διάδοσης της θερµικής ακτινοβολίας. εύτερον: ο χρόνος ζωής ή ο χρόνος παραµονής στην ατµόσφαιρα ενός αερίου του θερµοκηπίου θα επηρεάζει σηµαντικά το δυναµικό του ρόλο ως προς τη θερµική ενέργεια. Αέρια τα οποία παραµένουν στην ατµόσφαιρα για σηµαντικό χρονικό διάστηµα, προτού µετακινηθούν ή καταστραφούν µέσω των µηχανισµών της καταβόθρας, θα εµφανίζουν πολύ σηµαντικότερο δυναµικό ρόλο σε µεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα. Τρίτον: οι υπάρχουσες ποσότητες στην ατµόσφαιρα ενός αερίου του θερµοκηπίου δυνατόν να υπαγορεύουν τις επιπτώσεις που πιθανόν πρόσθετα µόρια του αερίου αυτού θα µπορούσαν να επιφέρουν. Για αέρια όπως τα αλογονίδια, που οι φυσικές συγκεντρώσεις τους είναι από µηδενικές έως πολύ µικρές, η δυναµική τους πλησιάζει τη γραµµική συσχέτιση, τουλάχιστον για τα σηµερινά δεδοµένα των συγκεντρώσεών τους. Επίσης, για αέρια όπως το µεθάνιο και το υποξείδιο του αζώτου που υπάρχουν στην ατµόσφαιρα σε ανάλογες ποσότητες ώστε να ενεργοποιείται σηµαντική απορρόφηση, βρέθηκε ότι ο δυναµικός τους ρόλος προσεγγιστικά είναι ανάλογος της τετραγωνικής ρίζας των συγκεντρώσεών των ( C). Για το διοξείδιο του άνθρακα, σηµαντικά µέρη του φάσµατος απορρόφησης είναι τόσο αδιαφανή (βλέπε και Σχήµα 2-5), ώστε επιπλέον µόρια στην ατµόσφαιρα δεν θα έχουν πρόσθετη σηµαντική επίπτωση. Στην περίπτωση του CO 2 ο δυναµικός ρόλος του βρέθηκε να είναι ανάλογος του λογαρίθµου της συγκέντρωσής του. Εκτός από τα άµεσα αποτελέσµατα, πολλά αέρια του θερµοκηπίου εµφανίζουν και έµµεσα δυναµικό ρόλο στη κλιµατική κατάσταση της θερµικής ακτινοβολίας µέσω των αλληλεπιδράσεων τους µε άλλες ατµοσφαιρικές διεργασίες. Για παράδειγµα, η οξείδωση του µεθανίου στην ατµόσφαιρα οδηγεί σε πρόσθετες ποσότητες CO 2 στην ατµόσφαιρα. Επίσης, οι CFCs επηρεάζουν σηµαντικά την κατανοµή του όζοντος στην ατµόσφαιρα, που και αυτό σε τελευταία ανάλυση είναι αέριο του θερµοκηπίου. Η ρίζα (ΟΗ -1 ) δεν αποτελεί αέριο του θερµοκηπίου, όµως είναι εξόχως σηµαντική η παρουσία του στην τροπόσφαιρα, σαν χηµικός καθαριστής. Συνοψίζοντας τα παραπάνω σχετικά µε τα αέρια του θερµοκηπίου και τη συµβολή τους στο ανθρωπογενές φαινόµενο του θερµοκηπίου στο Σχήµα 2-10 δίνονται τα ποσοστά των διαφόρων αερίων που συµβάλλουν σηµαντικά στο φαινόµενο αυτό και κατ επέκταση στη θέρµανση γενικά του πλανήτη µας. 14

15 Η ολική αύξηση της θερµικής ενέργειας, λόγω του άµεσου δυναµικού ρόλου των αερίων του θερµοκηπίου, είναι περίπου 2.5 Wm -2. Συγκρινόµενη η τιµή αυτή µε την ηλιακή σταθερά (=1367 Wm -2 ) θα µπορούσε να πει κάποιος ότι σχεδόν είναι ασήµαντη η επίπτωση της δράσης των αερίων του θερµοκηπίου. Εάν όµως λάβουµε υπόψη τη µέση τιµή της ηλιακής ακτινοβολίας που φθάνει στο όριο της τροπόσφαιρας (=270 Wm - 2 ), η οποία είναι χαµηλή σε σχέση µε την ηλιακή σταθερά λόγω του ότι είναι συνάρτηση του γεωγραφικού πλάτους και του χρόνου, τότε αντιλαµβάνεται κάποιος καθαρά τη συµβολή των αερίων στη θέρµανση του συστήµατος Γης-Ατµόσφαιρας. Συµπληρωµατικά µε το Σχήµα 2-10, στο Σχήµα 2-11 δίνεται η θερµική ενέργεια που εκπέµπει η επιφάνεια της γης συναρτήσει του µήκους κύµατος καθώς και τα διάφορα αέρια του θερµοκηπίου που συµβάλλουν στη µορφοποίηση τόσο του φυσικού όσο και του ανθρωπογενούς φαινοµένου του θερµοκηπίου. Σχήµα Συµβολή διαφόρων αερίων στο φαινόµενο του θερµοκηπίου. Ατµοσφα ιρικό Π α ρά θυρο Θερµική ενέργεια O 3 C F C s N 2 O H 2 O N 2 O,C H 4 CH 4 C O 2 Θ ερµική ακτινοβολία από την επιφάνεια της γης C F C s Μ ή κος κύµατος (µm ) Σχήµα Θερµική ενέργεια και απορρόφηση από τα αέρια. 15

16 2.7.3 Το ιοξείδιο του Άνθρακα (CO 2 ) Οι συγκεντρώσεις του CO 2 στην ατµόσφαιρα της γης είναι περίπου 390 ppm (parts per million) το 2010 (αύξηση κατά 1.9 ppm/yr during ) και είναι οι υψηλότερες εδώ και 800 χρόνια και οι υψηλότερες από ότι 20 εκατοµµύρια χρόνια. Στο Σχήµα 2-12 δίνεται η συγκέντρωση του ρύπου από το 1960 ως το 2008 σε ένα σταθµό στη Χαβάη (Mauna Loa) και η αντίστοιχη θερµοκρασία αέρα. Παρατηρείται η σταδιακή αύξηση των συγκεντρώσεων του ρύπου και της θερµοκρασίας και πιστεύεται ότι οι δύο τάσεις συνδέονται, δηλαδή ότι η αύξηση των επιπέδων του ρύπου συµβάλει στην κλιµατική αλλαγή. Πρέπει να αναφερθεί ότι αντίθετα, υπάρχει και η επιστηµονική άποψη ότι η αύξηση του ρύπου δεν συµβάλει στην κλιµατική αλλαγή. Σχήµα H συγκέντρωση του CO 2 από το 1960 ως το 2008 σε ένα σταθµό στη Χαβάη (Mauna Loa) και η αντίστοιχη θερµοκρασία αέρα Επίδραση σκόνης στην ακτινοβολία Ιδιαίτερα σηµαντική είναι η επίδραση που έχουν τα αιωρούµενα σωµατίδια στο ισοζύγιο ακτινοβολιών στην ατµόσφαιρα και στο έδαφος. Ως αιωρούµενα σωµατίδια (Particulate Matter, PM) χαρακτηρίζεται κάθε σώµα, στερεό ή υγρό (εκτός του νερού) που βρίσκεται σε διασπορά και έχει διάµετρο µεγαλύτερη από µm και µικρότερη από 500 µm περίπου. Η σκόνη, ο καπνός, η ιπτάµενη τέφρα αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγµατα αιωρούµενων σωµατιδίων. Τα PM ποικίλουν ανάλογα µε το µέγεθος, τη σύσταση και την προέλευσή τους και κατηγοριοποιούνται ανάλογα µε την αεροδυναµική τους διάµετρο. Αιωρούµενα σωµατίδια διαµέτρου µεταξύ µm, χαρακτηρίζονται ως χονδρόκοκκα σωµατίδια, PM10 ("coarse" particles). Τα σωµατίδια αυτά έχουν διάφορες πηγές προέλευσης, όπως σκόνη µεταφερόµενη µε τον άνεµο, από οχήµατα τα οποία κινούνται σε άστρωτους δρόµους, από µηχανήµατα βιοµηχανιών συµπιέσεως, λιωσίµατος και τροχισµού διαφόρων υλικών, κ.ά. Αιωρούµενα σωµατίδια διαµέτρου µικρότερης των 2.5 µm αναφέρονται ως λεπτόκοκκα σωµατίδια, PM 2.5 ("fine" particles) και προκύπτουν από πολλές, διαφορετικές πηγές, όπως από τα καυσαέρια των αυτοκινήτων, από διάφορες βιοµηχανικές εγκαταστάσεις καθώς και απευθείας από φυσικές πηγές. Κύρια πηγή των αιωρούµενων σωµατιδίων φυσικής προέλευσης αποτελούν οι ερηµικές εκτάσεις του πλανήτη, µε πιο χαρακτηριστικό παράδειγµα την έρηµο Σαχάρα, η οποία αποτελεί και την σηµαντικότερη πηγή σκόνης παγκοσµίως. Τα αιωρούµενα σωµατίδια σκεδάζουν και απορροφούν µέρος της ηλιακής αλλά και της υπέρυθρης ακτινοβολίας. Με αυτό τον τρόπο επηρεάζουν την ίδια τη δυναµική της ατµόσφαιρας, αλλά και διάφορες παραµέτρους όπως την εξάτµιση, το φαινόµενο του θερµοκηπίου και την ευστάθεια. Αυτή είναι και η λεγόµενη άµεση επίδραση των σωµατιδίων (direct effect). Μέρος της ακτινοβολίας που απορροφάται, επανεκπέµπεται στα µεγάλα µήκη κύµατος θερµαίνοντας έτσι την ατµόσφαιρα στο ύψος της σκόνης και στο έδαφος, µεταβάλλοντας την κατακόρυφη δοµή και την ευστάθεια της ατµόσφαιρας. 16

17 Το µέγεθος της άµεσης επίδρασης είναι αβέβαιο (Σχήµα 2-13) και εξαρτάται από τις οπτικές ιδιότητες της σκόνης (οι οποίες µεταβάλλονται συναρτήσει του µήκους κύµατος), τη χωρική και χρονική κατανοµή των σωµατιδίων στην ατµόσφαιρα, τη νεφοκάλυψη και τη λευκαύγεια της επιφάνειας. Σε αντίθεση µε τα αέρια του θερµοκηπίου (CO 2, CH 4, κ.τ.λ.), τα οποία επηρεάζουν µόνο την εξερχόµενη, υπέρυθρη ακτινοβολία, τα σωµατίδια σκόνης επιδρούν και στις δύο πλευρές του ενεργειακού φάσµατος, σκεδάζοντας και απορροφώντας µικρού και µεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολία. Ιδιαίτερα ισχυρή είναι η σκέδαση στην ορατή περιοχή του φάσµατος της ηλιακής ακτινοβολίας (στέλνοντας έτσι ένα ποσοστό της πίσω στο διάστηµα) ψύχοντας την επιφάνεια του πλανήτη. Αντιθέτως στο υπέρυθρο κυριαρχεί η απορρόφηση και επανεκποµπή και η σκόνη λειτουργεί ως αέριο θερµοκηπίου. Έτσι σε αντίθεση µε τα θερµοκηπικά αέρια, τα ατµοσφαιρικά σωµατίδια µπορούν να προκαλέσουν τόσο θέρµανση όσο και ψύξη της ατµόσφαιρας. Σχήµα 2-13: ιάφορα συστατικά της ατµόσφαιρα και η επίδραση που έχουν στο ισοζύγιο ακτινοβολίας παγκοσµίως. Ο κύκλος της σκόνης στην ατµόσφαιρα παρουσιάζει έντονη εποχιακή διακύµανση και συνδέεται άµεσα µε την ευρύτερη ατµοσφαιρική κυκλοφορία. Αντίστοιχα οι µεταβολές στην ακτινοβολία ακολουθούν τη χωρική κατανοµή των σωµατιδίων φυσικής προέλευσης και παρουσιάζουν αντίστοιχη εποχιακή µεταβλητότητα. Στο Σχήµα 2-14 δίνονται αποτελέσµατα για το σύνολο φόρτου σκόνης (πάνω) για το εκέµβριο Ιανουάριο - Φεβρουάριο 2006 και η µεταβολή στη µέση ηµερήσια εισερχόµενη µικρού µήκους (δεξιά πάνω) και µεγάλου µήκους κύµατος (δεξιά κάτω) ακτινοβολία, λόγω επίδρασης σωµατιδίων σκόνης. Αντίστοιχα, στα Σχήµατα 2-15, 2-16 και 2-17 δίνεται το σύνολο Φόρτου Σκόνης για τις υπόλοιπες εποχές. Παρατηρείται ότι η µικρού µήκους κύµατος ακτινοβολία µειώνεται λόγω σκέδασης και απορρόφησης από τα σωµατίδια σκόνης. Αντίθετα, στο υπέρυθρο παρατηρείται αύξηση της εισερχόµενης ακτινοβολίας καθώς η σκόνη εκπέµπει προς το έδαφος και προς την κορυφή της ατµόσφαιρας στο υπέρυθρο. 17

18 Σχήµα 2-14: Σύνολο Φόρτου Σκόνης (πάνω) για το εκέµβριο Ιανουάριο - Φεβρουάριο 2006 και µεταβολή στη µέση ηµερήσια εισερχόµενη µικρού µήκους (δεξιά πάνω) και µεγάλου µήκους κύµατος (δεξιά κάτω) ακτινοβολία, λόγω επίδρασης σωµατιδίων σκόνης. Σχήµα2-15: Σύνολο Φόρτου Σκόνης (πάνω) για το Μάρτιο Απρίλιο Μάιο 2006 και µεταβολή στη µέση ηµερήσια εισερχόµενη µικρού µήκους (δεξιά πάνω) και µεγάλου µήκους κύµατος (δεξιά κάτω) ακτινοβολία, λόγω επίδρασης σωµατιδίων σκόνης. 18

19 Σχήµα 2-16: Σύνολο Φόρτου Σκόνης (πάνω) για το Ιούνιο Ιούλιο Αύγουστο 2006 και µεταβολή στη µέση ηµερήσια εισερχόµενη µικρού µήκους (δεξιά πάνω) και µεγάλου µήκους κύµατος (δεξιά κάτω) ακτινοβολία, λόγω επίδρασης σωµατιδίων σκόνης. Σχήµα 2-17: Σύνολο Φόρτου Σκόνης (πάνω) για το Σεπτέµβριο Οκτώβριο Νοέµβριο 2006 και µεταβολή στη µέση ηµερήσια εισερχόµενη µικρού µήκους (δεξιά πάνω) και µεγάλου µήκους κύµατος (δεξιά κάτω) ακτινοβολία, λόγω επίδρασης σωµατιδίων σκόνης. 19

20 Βιβλιογραφία Ασκήσεις Εργαστηρίου Φυσικής της Ατµόσφαιρας, Πανεπιστηµιούπολη, Βαρώτσος Κ., Καρράς Γ., Σηµειώσεις Εισαγωγής στη Φυσική της Ατµόσφαιρας, Βαρώτσος Κ., Kondratyev K., Φυσικοχηµεία Περιβάλλοντος Τοµος Ι: Ακτινοβολία- Θερµοκήπιο-Κλιµατική αλλαγή, Εκδόσεις Τραυλός, Charlson, R. J., J. Langner, H. Rodhe, C. Leovt, S. Warren, 1991: Pertrubation of the Northern Hemisphere radiative balance by backscattering from anthropogenic sulfate aerosols. Tellus, 43AB, Claussen M., C. Kubatzki, V. Brovkin, A. Ganopolski, P. Hoelzmann and H.-J. Pachur 1999: Simulation of an abrupt change in Saharan vegetation in the mid-holocene, Geophysical Research Letters, 26, Νο14, pp D Almeida, G. A., 1987: On the variability of desert aerosol radiative characteristics, J. Geophys. Res., 92, Dufrense, J.L., C. Gautier and P. Ricchiazzi 2001: Longwave Scattering of Mineral Aerosols.Journal of Atmospheric Sciences,59, pp Goudi, A.S, N.J. Middleton 2001: Saharan dust storms: nature and consequences. Earth- Science Reviews,56(2001), Guerzoni, S., R. Chester, F. Dulac, B. Herut, M. D. Loye-Pilot, C. Measures, C. Migon, C. Molinaroli, C. Moulin, P. Rossini, C. Saydam, A. Soudine, P. Zivery, 1999: The role of atmospheric deposition in the biochemistry of the Mediterranean Sea, Prog. Oceanogr., 44, Helmert J., B. Heinold, I. Tegen, O. Hellmuth and M. Wendisch, 2007: On the direct and semidirect effects of Saharan dust over Europe: A modelling study, J. Geophys. Res.,112, doi: /2006jd Ιακωβίδης, Κ. Εισαγωγή στη Φυσική Μετεωρολογία Ηλιακή και Γήινη Ακτινοβολία- ράσεις στη Βιόσφαιρα-Θερµοδυναµική Της Ατµόσφαιρας Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), Climate Change 2001 The Scientific Basis Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), Climate Change 2007: The Physical Science Basis, Cambridge University Press, UK, Kallos G., C Spyrou, M Astitha, C Mitsakou, S Solomos, J Kushta, I Pytharoulis, P Katsafados, E Mavromatidis, N Papantoniou and G Vlastou, 2009: Ten-year operational dust forecasting - Recent model development and future plans. IOP Conf.Series: Earth and Environmental Science 7 (2009), doi: / /7/1/ Kallos, G., A. Papadopoulos, P. Katsafados, and S. Nickovic, 2006: Transatlantic Saharan dust transport: Model simulation and results. Journal Of Geophysical Research,111, doi: /2005jd Kallos, G., A. Papadopoulos, P. Katsafados, and S. Nickovic, 2006: Transatlantic Saharan dust transport: Model simulation and results. Journal Of Geophysical Research,111, doi: /2005jd Kaufman Y.J., Koren I., Remer L.A, Rosenfeld D., Rudich Y., 2005: The effect of smoke, dust and pollution aerosol on shallow cloud development over the Atlantic 160 Ocean, Proceeding of the National Academy of Sciences of the United States of America 102, Keeling, R.F., S.C. Piper, A.F. Bollenbacher and J.S. Walker Atmospheric CO 2 records from sites in the SIO air sampling network. In Trends: A Compendium of Data on 20

21 Global Change. Carbon Dioxide Information Analysis Center, Oak Ridge National Laboratory, U.S. Department of Energy, Oak Ridge, Tenn., U.S.A. doi: /CDIAC/atg.035 Kröpelin S.,D. Verschuren, A.-M. Lézine, H. Eggermont, C. Cocquyt, P. Francus, J.-P. Cazet, M. Fagot, B. Rumes, J. M. Russell, F. Darius, D. J. Conley, M. Schuster, H. von Suchodoletz and D. R. Engstrom, 2008: Climate-Driven Ecosystem Succession in the Sahara: The Past 6000 Years. Science, 320 no pp DOI: /science Liao, H. and Seinfeld, J.H., 1998: Radiative forcing by mineral dust aerosols: sensitivity to key variables. J. Geophys. Res., 103(D24): Nickovic, S., G. Kallos, A. Papadopoulos and O. Kakaliagou, 2001: A model for prediction of desert dust cycle in the atmosphere. J. Geoph. Res., 106, pp Papadopoulos, A., P. Katsafados G., Kallos, G., and S. Nickovic, 2002: The Poseidon weather forecasting system: An overview. The Global Atmosphere and Ocean Systems, 8, pp Penner, J.E., et al., 2001: Aerosols, their direct and indirect effects. In:Climate Change 2001: The Scientifi c Basis. Contribution of WorkingGroup I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panelon Climate Change [Houghton, J.T., et al. (eds.)]. Cambridge UniversityPress, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp Prospero J. M.,P. Ginoux, O. Torres,S. E. Nicholson and T. E. Gill, 2002: Environmental Characterization Of Global Sources Of Atmospheric Soil Dust Identified With The Nimbus 7 Total Ozone Mapping Spectrometer (Toms) Absorbing Aerosol Product, Rev. Geophys., 40(1),1002, doi: /2000rg Ramaswamy, V., et al., 2001: Radiative forcing of climate change. In:Climate Change 2001: The Scientifi c Basis. Contribution of WorkingGroup I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panelon Climate Change [Houghton, J.T., et al. (eds.)]. Cambridge UniversityPress, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp Reifsnyder, W.E. and H.W. Lull, Radiant energy in relation to forests, U.S. Dept. Agr. Tech. Bull (1965), p Soares, P.C., Warming Power of CO2 and H2O: Correlations with Temperature Changes, PP Vol.1 No.3, Spyrou C., C. Mitsakou, G. Kallos, P. Louka, and G. Vlastou, 2010: An improved limited area model for describing the dust cycle in the atmosphere. Journal Of Geophysical Research, 115, D17211, doi: /2009jd013682, Σπύρου, Χ. ιδακτορική διατριβή, Tans, Pieter. "Trends in Carbon Dioxide". NOAA/ESRL. Retrieved Tegen I., 2003: Modeling the mineral dust aerosol cycle in the climate system. Quaternary Science Reviews, 22, pp Washington, R., Todd, M., Middleton, N.J. and Goudie, A.S., 2003: Dust-storm source areas determined by the Total Ozone Monitoring Spectrometer and surface observations. Annals of the Association of American Geographers, 93(2), Zender, C. S., H. Bian, and D. Newman, Mineral Dust Entrainment and Deposition (DEAD) model: Description and 1990s dust climatology, J. Geophys. Res.-Atmos., 108, D14,doi: /2002JD

Mεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολία - Φαινόµενο

Mεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολία - Φαινόµενο Mεγάλου µήκους κύµατος ακτινοβολία - Φαινόµενο του θερµοκηπίου 1. Ακτινοβολία µεγάλου µήκους κύµατος Ακτινοβολία µεγάλου µήκους κύµατος ή γενικά θερµική ακτινοβολία καλείται η ακτινοβολία της οποίας το

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόμενο θερμοκηπίου

Φαινόμενο θερμοκηπίου Φαινόμενο θερμοκηπίου To Φαινόμενο του Θερμοκηπίου 99% της ηλιακής ακτινοβολίας .0 μm (μεγάλου μήκους κύματος ή θερμική) H 2 O, CO 2, CH, N 2

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Κύκλος διαλέξεων στις επιστήμες του περιβάλλοντος Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Χρήστος Ματσούκας Τμήμα Περιβάλλοντος Τι σχέση έχει η ακτινοβολία με το κλίμα; Ο Ήλιος μας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Μερικές συμπληρωματικές σημειώσεις στη ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Ενεργειακό ισοζύγιο της Γης Εισερχόμενη και εξερχόμενη Ακτινοβολία Εισερχόμενη Ηλιακή Ακτινοβολία Εξερχόμενη Γήινη ακτινοβολία Ορατή ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Ατμοσφαιρική Ρύπανση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7: Ισοζύγιο ενέργειας στο έδαφος Μουσιόπουλος Νικόλαος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Εισαγωγή. Μετεωρολογικός κλωβός

4.1 Εισαγωγή. Μετεωρολογικός κλωβός 4 Θερμοκρασία 4.1 Εισαγωγή Η θερμοκρασία αποτελεί ένα μέτρο της θερμικής κατάστασης ενός σώματος, δηλ. η θερμοκρασία εκφράζει το πόσο ψυχρό ή θερμό είναι το σώμα. Η θερμοκρασία του αέρα μετράται διεθνώς

Διαβάστε περισσότερα

Η πραγματική «άβολη» αλήθεια. Φαινόμενο θερμοκηπίου, αύξηση της θερμοκρασίας της Γης

Η πραγματική «άβολη» αλήθεια. Φαινόμενο θερμοκηπίου, αύξηση της θερμοκρασίας της Γης Η πραγματική «άβολη» αλήθεια Φαινόμενο θερμοκηπίου, αύξηση της θερμοκρασίας της Γης 1 Βασικές παρερμηνείες 1.Συμπεριφέρεται η Γη σαν ένα πραγματικό θερμοκήπιο; 2.Είναι το αποκαλούμενο φαινόμενο του θερμοκηπίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Δορυφορικές μετρήσεις στο IR. Θεωρητική θεώρηση της τηλεπισκόπισης της εκπομπήςτηςγήινηςακτινοβολίαςαπό δορυφορικές πλατφόρμες. Μοντέλα διάδοσης της υπέρυθρης ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ηλιακής Ακτινοβολίας

Μέτρηση της Ηλιακής Ακτινοβολίας Μέτρηση της Ηλιακής Ακτινοβολίας Ο ήλιος θεωρείται ως ιδανικό µέλαν σώµα Με την παραδοχή αυτή υπολογίζεται η θερµοκρασία αυτού αν υπολογιστεί η ροή ακτινοβολίας έξω από την ατµόσφαιρα Με τον όρο ροή ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλιματικές ζώνες διακρίνονται:

Οι κλιματικές ζώνες διακρίνονται: Οι κλιματικές ζώνες διακρίνονται: την τροπική ζώνη, που περιλαμβάνει τις περιοχές γύρω από τον Ισημερινό. Το κλίμα σε αυτές τις περιοχές είναι θερμό και υγρό, η θερμοκρασία είναι συνήθως πάνω από 20 βαθμούς

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3: Εξατμισοδιαπνοή

Άσκηση 3: Εξατμισοδιαπνοή Άσκηση 3: Εξατμισοδιαπνοή Ο υδρολογικός κύκλος ξεκινά με την προσφορά νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης υπό τη μορφή υδρομετεώρων που καταλήγουν μέσω της επιφανειακής απορροής και της κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 2.1 Γενικά 2.2 Γενικά χαρακτηριστικά του ήλιου

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Φείδας Αν. Καθηγητής. Τομέας Μετεωρολογίας & Κλιματολογίας, Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ.

Χαράλαμπος Φείδας Αν. Καθηγητής. Τομέας Μετεωρολογίας & Κλιματολογίας, Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ. Χαράλαμπος Φείδας Αν. Καθηγητής Τομέας Μετεωρολογίας & Κλιματολογίας, Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ. 1 η εικόνα της γης από δορυφόρο (Explorer 6) 14 Αυγούστου 1959 Νέφωση στην περιοχή του Ειρηνικού Ωκεανού 3.1

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση Περιβαλλοντικές Εφαρμογές. Αθανάσιος Α. Αργυρίου

Τηλεπισκόπηση Περιβαλλοντικές Εφαρμογές. Αθανάσιος Α. Αργυρίου Τηλεπισκόπηση Περιβαλλοντικές Εφαρμογές Αθανάσιος Α. Αργυρίου Ορισμοί Άμεση Μέτρηση Έμμεση Μέτρηση Τηλεπισκόπηση: 3. Οι μετρήσεις γίνονται από απόσταση (από 0 36 000 km) 4. Μετράται η Η/Μ ακτινοβολία Με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Γενικά περί ατµόσφαιρας

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Γενικά περί ατµόσφαιρας ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Γενικά περί ατµόσφαιρας Τι είναι η ατµόσφαιρα; Ένα λεπτό στρώµα αέρα που περιβάλει τη γη Η ατµόσφαιρα είναι το αποτέλεσµα των διαχρονικών φυσικών, χηµικών και βιολογικών αλληλεπιδράσεων του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 6 ΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Lasers και Εφαρµογές τους στη Βιοϊατρική και το Περιβάλλον» ο ΜΕΡΟΣ. Lasers και Εφαρµογές τους στο Περιβάλλον» 9 ο Εξάµηνο

Lasers και Εφαρµογές τους στη Βιοϊατρική και το Περιβάλλον» ο ΜΕΡΟΣ. Lasers και Εφαρµογές τους στο Περιβάλλον» 9 ο Εξάµηνο ΣΕΜΦΕ Ε.Μ.Πολυτεχνείο Lasers και Εφαρµογές τους στη Βιοϊατρική και το Περιβάλλον» 2003-2004 2 ο ΜΕΡΟΣ Lasers και Εφαρµογές τους στο Περιβάλλον» 9 ο Εξάµηνο ιδάσκων: Α. Παπαγιάννης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. οµή και

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Εισαγωγή

Το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Εισαγωγή Το φαινόμενο του θερμοκηπίου Εισαγωγή Το φαινόμενο του θερμοκηπίου ΟΜΑΔΑ 3 Αγγελίδης Γιώργος Δούκας Θεοδόσης Ναστίμι Μαριγκλέν Εισαγωγή Το φαινόμενο του θερμοκηπίου Το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι μια

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Χηµείας Φαινόµενο θερµοκηπίου Μείωση του στρατοσφαιρικού όζοντος

Αρχές Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Χηµείας Φαινόµενο θερµοκηπίου Μείωση του στρατοσφαιρικού όζοντος Αρχές Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Χηµείας Φαινόµενο θερµοκηπίου Μείωση του στρατοσφαιρικού όζοντος Νίκος Μαµάσης Τοµέας Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 014 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΡΟΠΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 4 ΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 2.1 Γενικά 2.2

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ (πραγματική ατμόσφαιρα)

ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ (πραγματική ατμόσφαιρα) ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ (πραγματική ατμόσφαιρα) Υδροστατική εξίσωση: ( ρ = Nm) dp( ) = ρ( ) g( ) d N( ) m( ) g( ) d () Εξίσωση τελείων αερίων: p( ) = kn( ) T( ) (2) dp () + (2) ( )

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index)

ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index) ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index) Τι είναι η υπεριώδης (ultraviolet-uv) ηλιακή ακτινοβολία Η υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία κατά τη διάδοσή της στη γήινη ατµόσφαιρα απορροφάται κυρίως από το στρατοσφαιρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Όλη η ύλη αποτελείται από άτομα και μόρια που κινούνται συνεχώς. Με το συνδυασμό τους προκύπτουν στερεά, υγρά, αέρια ή πλάσμα, ανάλογα με κίνηση των μορίων. Το πλάσμα είναι η πλέον

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Φαινόμενο του Θερμοκηπίου

Κεφάλαιο Φαινόμενο του Θερμοκηπίου Κεφάλαιο 8 Σύνοψη Το συγκεκριμένο κεφάλαιο περιλαμβάνει τις βασικές αρχές που διέπουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Δίνεται ο διαχωρισμός του φυσικού φαινομένου από το ενισχυμένο και παρουσιάζονται τα

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμόσφαιρα και η δομή της

Η ατμόσφαιρα και η δομή της 1 Η ατμόσφαιρα και η δομή της Ατμόσφαιρα λέγεται το αεριώδες στρώμα που περιβάλλει τη γη και το οποίο την ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών της. 1.1 Έκταση της ατμόσφαιρας της γης Το ύψος στο οποίο φθάνει

Διαβάστε περισσότερα

1. Τα αέρια θερµοκηπίου στην ατµόσφαιρα είναι 2. Η ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας στο εξωτερικό όριο της ατµόσφαιρας Ra σε ένα τόπο εξαρτάται:

1. Τα αέρια θερµοκηπίου στην ατµόσφαιρα είναι 2. Η ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας στο εξωτερικό όριο της ατµόσφαιρας Ra σε ένα τόπο εξαρτάται: 1. Τα αέρια θερµοκηπίου στην ατµόσφαιρα είναι 1. επικίνδυνα για την υγεία. 2. υπεύθυνα για τη διατήρηση της µέσης θερµοκρασίας του πλανήτη σε επίπεδο αρκετά µεγαλύτερο των 0 ο C. 3. υπεύθυνα για την τρύπα

Διαβάστε περισσότερα

Kεφάλαιο 9ο (σελ ) Η ατµόσφαιρα

Kεφάλαιο 9ο (σελ ) Η ατµόσφαιρα 1 Kεφάλαιο 9ο (σελ. 35 38) Η ατµόσφαιρα Στόχοι: - να γνωρίζουµε τι είναι η ατµόσφαιρα - να γνωρίζουµε τη σύσταση της ατµόσφαιρας - να περιγράφουµε τη δοµή της ατµόσφαιρας - να αξιολογούµε το ρόλο της ατµόσφαιρας

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ΑΠΕ I. Ενότητα 3: Ηλιακοί Συλλέκτες: Μέρος Α. Πολυζάκης Απόστολος / Καλογήρου Ιωάννης / Σουλιώτης Εμμανουήλ

Εργαστήριο ΑΠΕ I. Ενότητα 3: Ηλιακοί Συλλέκτες: Μέρος Α. Πολυζάκης Απόστολος / Καλογήρου Ιωάννης / Σουλιώτης Εμμανουήλ Εργαστήριο ΑΠΕ I Ενότητα 3: Ηλιακοί Συλλέκτες: Μέρος Α Πολυζάκης Απόστολος / Καλογήρου Ιωάννης / Σουλιώτης Εμμανουήλ Ηλιακή Ενέργεια ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. 2 Αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισμός Εξατμισοδιαπνοής της καλλιέργειας αναφοράς Μέθοδος Penman-Monteith FAO 56 (τροποποιημένη)

Υπολογισμός Εξατμισοδιαπνοής της καλλιέργειας αναφοράς Μέθοδος Penman-Monteith FAO 56 (τροποποιημένη) Υπολογισμός Εξατμισοδιαπνοής της καλλιέργειας αναφοράς Μέθοδος Penman-Monteith FAO 56 (τροποποιημένη) Ο υπολογισμός της εξατμισοδιαπνοής μπορεί να γίνει από μια εξίσωση της ακόλουθης μορφής: ETa ks kc

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ. Εκπέμπεται από σώματα που έχουν θερμοκρασία Τ > 0 Κ. Χαρακτηρίζεται από το μήκος κύματος η τη συχνότητα

ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ. Εκπέμπεται από σώματα που έχουν θερμοκρασία Τ > 0 Κ. Χαρακτηρίζεται από το μήκος κύματος η τη συχνότητα ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Μεταφορά ενέργειας (με φωτόνια ή ηλεκτρομαγνητικά κύματα) Εκπέμπεται από σώματα που έχουν θερμοκρασία Τ > 0 Κ Χαρακτηρίζεται από το μήκος κύματος η τη συχνότητα Φασματικές περιοχές στο σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Κύμα, κάθε διαταραχή που μεταφέρει ενέργεια με ορισμένη ταχύτητα. Γραμμικό κύμα

Κύμα, κάθε διαταραχή που μεταφέρει ενέργεια με ορισμένη ταχύτητα. Γραμμικό κύμα 2 Η ηλιακή ακτινοβολία 2.1 21Κύματα Κύμα, κάθε διαταραχή που μεταφέρει ενέργεια με ορισμένη ταχύτητα Γραμμικό κύμα Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα διαδίδονται στο χώρο και μεταφέρουν ηλεκτρική και μαγνητική

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Περιβάλλοντος

Φυσική Περιβάλλοντος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φυσική Περιβάλλοντος Διάδοση της ηλιακής ακτινοβολίας Διδάσκοντες: Καθηγητής Π. Κασσωμένος, Λέκτορας Ν. Μπάκας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Η Ακτινοβολία στην Ατμόσφαιρα Η Ηλιακή Ακτινοβολία και η Φύση της

Κεφάλαιο Η Ακτινοβολία στην Ατμόσφαιρα Η Ηλιακή Ακτινοβολία και η Φύση της Κεφάλαιο 5 Σύνοψη Στο συγκεκριμένο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά της ηλιακής και της γήινης ακτινοβολίας. Αναλύεται το φάσμα της ηλιακής ακτινοβολίας και παρουσιάζονται οι έννοιες της διάχυσης

Διαβάστε περισσότερα

8ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ» Φυσικές ιδιότητες θαλασσινού νερού θερμοκρασία

8ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ» Φυσικές ιδιότητες θαλασσινού νερού θερμοκρασία 8ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΩΝ ΩΚΕΑΝΩΝ» Φυσικές ιδιότητες θαλασσινού νερού θερμοκρασία Πηγές θέρμανσης του ωκεανού Ηλιακή ακτινοβολία (400cal/cm 2 /day) Ροή θερμότητας από το εσωτερικό της Γης (0,1cal/cm

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Κ. Φλώρου, Χ. Καλτσονούδης, Δ. Παπαναστασίου, Ε. Λούβαρης, Σ.Ν. Πανδής Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Πατρών, 26504,

Διαβάστε περισσότερα

θ I λ dl dz I λ +di λ ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Η ένταση I λ προσεγγίζεται ως δέσμη παράλληλων ακτίνων (dω 0) Δέσμη ηλιακών ακτίνων

θ I λ dl dz I λ +di λ ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Η ένταση I λ προσεγγίζεται ως δέσμη παράλληλων ακτίνων (dω 0) Δέσμη ηλιακών ακτίνων ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Η ένταση I προσεγγίζεται ως δέσμη παράηων ακτίνων (dω 0) θ I Δέσμη ηιακών ακτίνων Ατμοσφαιρικό στρώμα ρ dl dz I +di Εξασθένιση: di = kρidl k = k α + k (Απορρόφηση

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόμενο «Θερμοκηπίου», Παγκόσμια κλιματική αλλαγή και ατμοσφαιρική ρύπανση

Φαινόμενο «Θερμοκηπίου», Παγκόσμια κλιματική αλλαγή και ατμοσφαιρική ρύπανση Φαινόμενο «Θερμοκηπίου», Παγκόσμια κλιματική αλλαγή και ατμοσφαιρική ρύπανση Αναπ. Καθηγητής Δημοσθένης A. Σαρηγιάννης Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Μηχανικής Τμήμα Χημικών Μηχανικών Πολυτεχνική Σχολή Αριστοτέλειο

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισµοί διάδοσης θερµότητας

Μηχανισµοί διάδοσης θερµότητας Μηχανισµοί διάδοσης θερµότητας αγωγή µεταφορά ύλης ακτινοβολία Μεταφορά θερµότητας µε µεταφορά ύλης (convection) Οδηγός δύναµη: µεταβολές στην πυκνότητα Τα αέρια και τα ρευστά διαστέλλονται όταν Τ Η πυκνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ. Χαρακτηρίζεται από το µήκος κύµατος η τη συχνότητα

ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ. Χαρακτηρίζεται από το µήκος κύµατος η τη συχνότητα ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Μεταφορά ενέργειας (µε φωτόνια ή ηεκτροµαγνητικά κύµατα) Ε = hv Εκπέµπεται από 1) σώµατα µε θερµοκρασία Τ > 0 Κ 2) από διεργασίες στη δοµή των µορίων Χαρακτηρίζεται από το µήκος κύµατος η τη

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΗΙΝΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

2. ΓΗΙΝΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 2. ΓΗΙΝΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΓΗΙΝΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΕΚΠΟΜΠΗ ΓΗΙΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Τ=5800Κ (θερμοκρασία Ήλιου) εκπέμπεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Lasers και Εφαρμογές τους στο Περιβάλλον. Αλέξανδρος Δ. Παπαγιάννης

Κεφάλαιο 1. Lasers και Εφαρμογές τους στο Περιβάλλον. Αλέξανδρος Δ. Παπαγιάννης Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Lasers και Εφαρμογές τους στο Περιβάλλον Κεφάλαιο 1 Αλέξανδρος Δ. Παπαγιάννης Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειτα

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη Το φαινόμενου του θερμοκηπίου Μέση θερμοκρασία σε παγκόσμια κλίμακα Ατμόσφαιρα ονομάζεται το αέριο τμήμα του πλανήτη, το οποίο τον περιβάλλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του Τα αέρια της

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: «Αντιμετωπίζοντας την Κλιματική αλλαγή. Σκέψου Παγκόσμια. Δράσε Τοπικά!»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: «Αντιμετωπίζοντας την Κλιματική αλλαγή. Σκέψου Παγκόσμια. Δράσε Τοπικά!» ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΕΚΠΑ-ΠΜΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΥΓΕΙΑ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΕ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ» ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Ρυπασμένη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Όπως έγινε κατανοητό, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, στις φυσικές του διαστάσεις, δεν είναι επιβλαβές, αντίθετα είναι ζωτικής σημασίας για τη

Όπως έγινε κατανοητό, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, στις φυσικές του διαστάσεις, δεν είναι επιβλαβές, αντίθετα είναι ζωτικής σημασίας για τη 2.12 Το φαινόμενο του θερμοκηπίου Δεχόμενοι σχεδόν καθημερινά ένα καταιγισμό συγκεχυμένων πληροφοριών, πολλοί από μας έχουν ταυτίσει το φαινόμενο του θερμοκηπίου με την κλιματική αλλαγή. Όπως θα εξηγήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ MONOSTOP THERMO ΚΑΙ MONOSTOP THERMO ROOF ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ BERLING ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ Ιούλιος 2015 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 16. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ \ ΜΕ ΤΟΝ ΑΕΡΑ Η ατμοσφαιρική ρύπανση, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και η τρύπα του όζοντος. Η ρύπανση του αέρα

Μάθημα 16. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ \ ΜΕ ΤΟΝ ΑΕΡΑ Η ατμοσφαιρική ρύπανση, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και η τρύπα του όζοντος. Η ρύπανση του αέρα Μάθημα 16 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ \ ΜΕ ΤΟΝ ΑΕΡΑ Η ατμοσφαιρική ρύπανση, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και η τρύπα του όζοντος Στο μάθημα αυτό θα αναφερθούμε στην ατμοσφαιρική ρύπανση και στις συνέπειές της. Επιπλέον,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΑΕΡΟΣΩΜΑΤΙ ΙΑΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕ ΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟ ΠΑΡΑ ΟΤΕΟ 6 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΕΡΟΣΩΜΑΤΙ ΙΑΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΑΠΟ ΟΡΥΦΟΡΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ωκεάνιο Ισοζύγιο Θερμότητας

Ωκεάνιο Ισοζύγιο Θερμότητας Ωκεάνιο Ισοζύγιο Θερμότητας Η Γη δέχεται την ενέργειά της από τον Ήλιο Σε μήκη κύματος μεταξύ 0.2 και 4.0 µm Περίπου το 40% της ακτινοβολίας αυτής βρίσκεται στο ορατό φάσμα μεταξύ 0.4 και 0.67 µm Ωκεάνιο

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Κλιματική Αλλαγή. Global Change / Climate Change

Παγκόσμια Κλιματική Αλλαγή. Global Change / Climate Change Παγκόσμια Κλιματική Αλλαγή Global Change / Climate Change Ένα θέμα που καίει... Περιβάλλον και Ανάπτυξη, 2004-2005 Περιβάλλον και Ανάπτυξη, 2004-2005 Τι είναι Παγκόσμια Κλιματική Αλλαγή ; Η αργή και σταθερή

Διαβάστε περισσότερα

3ο Εργαστήριο: Ρύθμιση και έλεγχος της θερμοκρασίας μιας κτηνοτροφικής μονάδας

3ο Εργαστήριο: Ρύθμιση και έλεγχος της θερμοκρασίας μιας κτηνοτροφικής μονάδας 3ο Εργαστήριο: Ρύθμιση και έλεγχος της θερμοκρασίας μιας κτηνοτροφικής μονάδας 1 Περιεχόμενα 3.1 Παράγοντες που συνιστούν το εσωτερικό περιβάλλον ενός κτηνοτροφικού κτηρίου... 3 3.2 Θερμότητα... 4 3.3

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ.. Όλα όσα πρέπει να μάθετε για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, πως δημιουργείται το πρόβλημα και τα συμπεράσματα που βγαίνουν από όλο αυτό. Διαβάστε Και Μάθετε!!! ~ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός της Ηλιακής ακτινοβολίας Εργαστήριο 7 ον

Προσδιορισµός της Ηλιακής ακτινοβολίας Εργαστήριο 7 ον Προσδιορισµός της Ηλιακής ακτινοβολίας Εργαστήριο 7 ον ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Ηκλιµατικήαλλαγήαποτελείαυτήτηστιγµή τονούµερο ένα πρόβληµα του πλανήτη µε καταστροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Το φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι ένα φυσικό φαινόµενο µε ευεργετικά

Διαβάστε περισσότερα

11/11/2009. Μέθοδος Penman Μέθοδος Thornwaite

11/11/2009. Μέθοδος Penman Μέθοδος Thornwaite 11/11/2009 Μέθοδος Pem Μέθοδος Thorwite Τροποποιηµένη µέθοδος Pem Η µέθοδος γενικά δίνει αρκετά ικανοποιητικά αποτελέσµατα σε σχέση µε όλες τις µέχρι σήµερα χρησιµοποιούµενες έµµεσες µεθόδους και ισχύει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Σταύρος Καραθανάσης

Δρ. Σταύρος Καραθανάσης Δρ. Σταύρος Καραθανάσης Γενικές Έννοιες Φωτοχημείας Ο σχηματισμός του όζοντος και γενικότερα της δευτερογενούς ρύπανσης στην ατμόσφαιρα των αστικών περιοχών είναι αποτέλεσμα φωτοχημικών διεργασιών. Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία)

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Διάδοση Θερμότητας (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Τρόποι διάδοσης θερμότητας Με αγωγή Με μεταφορά (με τη βοήθεια ρευμάτων) Με ακτινοβολία άλλα ΠΑΝΤΑ από το θερμότερο προς το ψυχρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

Όξινη βροχή. Όξινη ονομάζεται η βροχή η οποία έχει ph μικρότερο από 5.6.

Όξινη βροχή. Όξινη ονομάζεται η βροχή η οποία έχει ph μικρότερο από 5.6. Όξινη βροχή Οξύτητα είναι η συγκέντρωση ιόντων υδρογόνου σε μια ουσία όπως αυτή ορίζεται από τον αρνητικό λογάριθμο της συγκέντρωσης των ιόντων του υδρογόνου (ph). Το καθαρό νερό έχει ουδέτερο ph ίσο με

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Ενθαλπία, Ειδική Θερµότητα και Ειδικός Όγκος Υγρού Αέρα

Ειδική Ενθαλπία, Ειδική Θερµότητα και Ειδικός Όγκος Υγρού Αέρα θερµοκρασία που αντιπροσωπεύει την θερµοκρασία υγρού βολβού. Το ποσοστό κορεσµού υπολογίζεται από την καµπύλη του σταθερού ποσοστού κορεσµού που διέρχεται από το συγκεκριµένο σηµείο. Η απόλυτη υγρασία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΜΕ ΥΠΕΡΥΘΡΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΜΕ ΥΠΕΡΥΘΡΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Σεμινάριο : Δευτέρα 29 10-2008 ΚΑΥΣΙΜΑ ΑΕΡΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΜΕ ΥΠΕΡΥΘΡΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Εισηγητής : Κουμπάκης Βασίλης Μηχανολόγος Μηχανικός Οργάνωσή Σχολικός Σύμβουλος Στ. Σπανομήτσιος ΗθέρμανσητηςΓηςαπότονήλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Σταμάτης Ζώρας Σοφία Παπαλεξίου Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. szoras@env.duth.

ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Σταμάτης Ζώρας Σοφία Παπαλεξίου Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. szoras@env.duth. ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Σταμάτης Ζώρας Σοφία Παπαλεξίου Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος szoras@env.duth.gr Περιεχόμενα μαθήματος (1/2) Εισαγωγή Τι είναι οι ακτινοβολίες - Είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΑΙΩΡΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΡΟΗ ΠΟΥ ΔΕΧΟΝΤΑΙ ΚΙΝΗΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΑΙΩΡΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΡΟΗ ΠΟΥ ΔΕΧΟΝΤΑΙ ΚΙΝΗΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΑΙΩΡΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΡΟΗ ΠΟΥ ΔΕΧΟΝΤΑΙ ΚΙΝΗΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Το διαφανές στρώµα αέρος που περιβάλλει τη Γη σαν µια τεράστια προστατευτική ασπίδα, δίχως την οποία η ζωή στον πλανήτη µας θα ήταν αδιανόητη, ονοµάζεται ατµόσφαιρα. Η ατµόσφαιρα λοιπόν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ (1/9) Το φαινόμενο του θερμοκηπίου, είναι ένα φυσικό φαινόμενο που είναι σημαντικό για να διατηρεί θερμή την επιφάνεια της γης. Τα αέρια των θερμοκηπίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικές με το μάθημα

Πληροφορίες σχετικές με το μάθημα Πληροφορίες σχετικές με το μάθημα Διδάσκοντες: Αλκιβιάδης Μπάης, Καθηγητής Δημήτρης Μπαλής, Επίκ. Καθηγητής Γραφείο: 2 ος όρ. ανατολική πτέρυγα Γραφείο: Δώμα ΣΘΕ. Είσοδος από τον 4 ο όροφο δυτική πτέρυγα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας ΜΜΚ 312 Μεταφορά Θερμότητας Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής Διάλεξη 1 MMK 312 Μεταφορά Θερμότητας Κεφάλαιο 1 1 Μεταφορά Θερμότητας - Εισαγωγή Η θερμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός της Ηλιοφάνειας. Εργαστήριο 6

Προσδιορισµός της Ηλιοφάνειας. Εργαστήριο 6 Προσδιορισµός της Ηλιοφάνειας Εργαστήριο 6 Ηλιοφάνεια Πραγµατική ηλιοφάνεια είναι το χρονικό διάστηµα στη διάρκεια της ηµέρας κατά το οποίο ο ήλιος δεν καλύπτεται από σύννεφα. Θεωρητική ηλιοφάνεια ο χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΕΡΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ. Βλυσίδης Απόστολος Καθηγητής ΕΜΠ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΕΡΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ. Βλυσίδης Απόστολος Καθηγητής ΕΜΠ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΕΡΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ Βλυσίδης Απόστολος Καθηγητής ΕΜΠ Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-2 Υ: ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-2 Υ: ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-2 Υ: ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΥΠEΡΥΘΡΗ ΘΕΡΜΟΓΡΑΦΙΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Τομέας Υλικών, Διεργασιών και

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ?

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? Η ηλιακή ενέργεια που προσπίπτει στην επιφάνεια της γης είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία που παράγεται στον ήλιο. Φτάνει σχεδόν αµετάβλητη στο ανώτατο στρώµατηςατµόσφαιρας του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Εισαγωγή Η υπερθέρµανση του πλανήτη θεωρείται το πιο σηµαντικό περιβαλλοντικό πρόβληµα σε παγκόσµιο επίπεδο Υπάρχει όµως µεγάλη αβεβαιότητα και σηµαντική επιστηµονική διαµάχη

Διαβάστε περισσότερα

Μια εισαγωγή στις Ακτίνες Χ. Πηγές ακτίνων Χ Φάσματα ακτίνων Χ O νόμος του Moseley Εξασθένηση ακτινοβολίας ακτίνων Χ

Μια εισαγωγή στις Ακτίνες Χ. Πηγές ακτίνων Χ Φάσματα ακτίνων Χ O νόμος του Moseley Εξασθένηση ακτινοβολίας ακτίνων Χ Μια εισαγωγή στις Ακτίνες Χ Πηγές ακτίνων Χ Φάσματα ακτίνων Χ O νόμος του Moseley Εξασθένηση ακτινοβολίας ακτίνων Χ Πειράματα Φυσικής: Ακτινοβολία Ακτίνων Χ Πηγές Ακτίνων Χ Οι ακτίνες Χ ή ακτίνες Roetge,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Ενότητα 7

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Ενότητα 7 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7: Ακτινοβολία Χατζηαθανασίου Βασίλειος Καδή Στυλιανή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ΑΠΕ I. Ενότητα 2: Ηλιακή Γεωμετρία και Ηλιακό Δυναμικό: Μέρος Β. Πολυζάκης Απόστολος / Καλογήρου Ιωάννης / Σουλιώτης Εμμανουήλ

Εργαστήριο ΑΠΕ I. Ενότητα 2: Ηλιακή Γεωμετρία και Ηλιακό Δυναμικό: Μέρος Β. Πολυζάκης Απόστολος / Καλογήρου Ιωάννης / Σουλιώτης Εμμανουήλ Εργαστήριο ΑΠΕ I Ενότητα 2: Ηλιακή Γεωμετρία και Ηλιακό Δυναμικό: Μέρος Β Πολυζάκης Απόστολος / Καλογήρου Ιωάννης / Σουλιώτης Εμμανουήλ Με δεδομένο ότι η Ένταση της Ηλιακής ακτινοβολίας εκτός της ατμόσφαιρας

Διαβάστε περισσότερα

Αγρομετεωρολογία - Κλιματολογία

Αγρομετεωρολογία - Κλιματολογία Αγρομετεωρολογία - Κλιματολογία 5 ο Μάθημα 4.1 Εξάτμιση Η ατμόσφαιρα, κυρίως στο κατώτερο τμήμα της, περιέχει πάντοτε μια μεταβλητή ποσότητα νερού. Η ποσότητα αυτή παρουσιάζεται σε αέρια κατάσταση (υδρατμοί),

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις)

Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις) Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις) Κεφάλαιο 3 ο : Εξάτμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2006 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ Γ. ΖΗΔΙΑΝΑΚΗΣ, Μ. ΛΑΤΟΣ, Ι. ΜΕΘΥΜΑΚΗ, Θ. ΤΣΟΥΤΣΟΣ Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΘΕΡΜΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 5o Μάθημα Διδάσκων: Επ. Καθηγητής Ε. Αμανατίδης ΤΡΙΤΗ 2/5/2017 Τμήμα Χημικών Μηχανικών Πανεπιστήμιο Πατρών Περίληψη Ηλιακά θερμικά συστήματα: Ορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΥΚΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΕΠΤΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΥΡΗΝΟΓΕΝΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΥΚΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΕΠΤΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΥΡΗΝΟΓΕΝΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΥΚΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΕΠΤΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΥΡΗΝΟΓΕΝΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Δ. Ι. Πατουλιάς, Σ. N. Πανδής Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Πατρών, 26500 Πάτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑ. ιαµόρφωση των κλιµατικών συνθηκών

ΚΛΙΜΑ. ιαµόρφωση των κλιµατικών συνθηκών ΚΛΙΜΑ ιαµόρφωση των κλιµατικών συνθηκών ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Κλίµα Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η γνώση του κλίµατος που επικρατεί σε κάθε περιοχή, για τη ζωή του ανθρώπου και τις καλλιέργειες. Εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ιωάννης Φαρασλής Τηλ : 24210-74466, Πεδίον Άρεως, Βόλος http://www.prd.uth.gr/el/staff/i_faraslis

Διαβάστε περισσότερα

Kεφάλαιο 10 ο (σελ ) Οι κλιµατικές ζώνες της Γης

Kεφάλαιο 10 ο (σελ ) Οι κλιµατικές ζώνες της Γης Γεωγραφία ΣΤ τάξης - Β Ενότητα «Το Φυσικό Περιβάλλον» 1 Kεφάλαιο 10 ο (σελ. 39 42) Οι κλιµατικές ζώνες της Γης ιδακτικοί στόχοι: - να κατανοούµε την έννοια του κλίµατος - να γνωρίζουµε τους βασικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ - ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ - ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ - ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ υψηλή ατμόσφαιρα Μεσόπαυση Θερμόσφαιρα Θερμοβαθμίδα: Γ=dT/dz (lapse rate) ΟΜΟΙΟΣΦΑΙΡΑ μεσαία ατμόσφαιρα χαμηλή ατμόσφαιρα Υ ψ όμ ετρ ο (K m ) Στρώμα Όζοντος Στρατόπαυση

Διαβάστε περισσότερα