Προβλήµατα Συµπεριφοράς και η διαχείρισή τους. Μελέτη περίπτωσης ΘΕ 4. ρ. Παπαδηµητρίου Άρτεµις Σχολική Σύµβουλος Π.Α 2014

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Προβλήµατα Συµπεριφοράς και η διαχείρισή τους. Μελέτη περίπτωσης ΘΕ 4. ρ. Παπαδηµητρίου Άρτεµις Σχολική Σύµβουλος Π.Α 2014"

Transcript

1 Προβλήµατα Συµπεριφοράς και η διαχείρισή τους. Μελέτη περίπτωσης ΘΕ 4 ρ. Παπαδηµητρίου Άρτεµις Σχολική Σύµβουλος Π.Α 2014

2

3 Τα προβλήµατα συµπεριφοράς είναι ουσιαστικά ζητήµατα της ευρύτερης κατηγορίας των δυσκολιών προσαρµογής. Οι Cooper και Upton (1990) υποστηρίζουν ότι η προβληµατική συµπεριφορά είναι αποτέλεσµα κοινωνικής αλληλεπίδρασης και δεν δηµιουργείται µόνο από το µαθητή που επιδεικνύει τη συµπεριφορά. Επίσης, υπογραµµίζουν ότι η αιτία για την εµφάνιση της προβληµατικής συµπεριφοράς κατανοείται στο πλαίσιο των δράσεων και αλληλεπιδράσεων µεταξύ των συµµετεχόντων στο συγκεκριµένο περιβάλλον. Με τον όρο προβλήµατα συµπεριφοράς θεωρείται η ακατάλληλη, αναποτελεσµατική ή και αποτυχηµένη προσπάθεια του παιδιού να προσαρµοστεί οµαλά στις απαιτήσεις του περιβάλλοντός του (Γαλανάκη, 2004).

4

5

6

7

8 Τι προσπαθεί να πετύχει κάποιες φορές το παιδί µε την προβληµατική συµπεριφορά µέσα στην τάξη;

9

10 ιαχείριση προβληµάτων συµπεριφοράς στην τάξη

11 Πως προσδιορίζουµε τα προβλήµατα συµπεριφοράς Το πρώτο βήµα στην αντιµετώπιση των προβληµάτων συµπεριφοράς αποτελεί ο ακριβής και κατάλληλος προσδιορισµός της προβληµατικής συµπεριφοράς. Η ανθρώπινη συµπεριφορά είναι µία σύνθετη πραγµατικότητα, που απαιτεί προσοχή ως προς τον προσδιορισµό και την ερµηνεία της. Κάθε συµπεριφορά παρουσιάζεται σε ένα κοινωνικό πλαίσιο. Τόσο η αύξηση, όσο και η µείωσή της εξαρτάται από τη δυναµική της συµπεριφοράς των άλλων. Η ίδια συµπεριφορά µπορεί να χαρακτηρίζεται ως προβληµατική από έναν εκπαιδευτικό και όχι από κάποιον άλλο, εξαρτάται δηλαδή από τα υποκειµενικά κριτήρια και τα επίπεδα ανοχής του κάθε εκπαιδευτικού. Ακόµη, ένας µαθητής µπορεί να έχει µεγαλύτερη υπερκινητικότητα κατά τις τελευταίες ώρες της σχολικής µέρας, ενώ κατά το πρώτο δίωρο να παραµένει στη θέση του για περισσότερο χρονικό διάστηµα.

12 Κριτήρια προσδιορισµού µιας συµπεριφοράς ως «προβληµατικής» σύµφωνα µε τους Zarkowska & Clements, 1994). Ακατάλληλη συµπεριφορά σε σχέση µε το αναπτυξιακό επίπεδο και την ηλικία του παιδιού. Αυτό το κριτήριο αναφέρεται στο κατά πόσο µία συµπεριφορά συνιστά απόκλιση από αυτήν που αναµένεται µε βάση την αναπτυξιακή ηλικία του παιδιού, αν δηλαδή υπάρχει αναπτυξιακή ανωριµότητα. Επικίνδυνη συµπεριφορά για την σωµατική ακεραιότητα και ασφάλεια του ίδιου του παιδιού και των άλλων. Εδώ η έµφαση βρίσκεται στο κατά πόσο η συνέχιση αυτής της συµπεριφοράς είναι επιζήµια για τον εαυτό και τους άλλους (δασκάλα, συµµαθητές, γονείς, αδέλφια). Η συµπεριφορά αποτελεί αιτία ψυχολογικής πίεσης για τους άλλους. Η συµπεριφορά είναι ανασταλτικός παράγοντας για τη µάθηση. Όταν µία συµπεριφορά συνδέεται µε προβλήµατα µάθησης, είτε στο γνωστικό τοµέα είτε στην κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού, µπορεί να χαρακτηριστεί ως προβληµατική. Συµπεριφορά αντίθετη µε τις κοινωνικές σταθερές (όπως οι κλοπές, το σκασιαρχείο, οι υλικές καταστροφές στο χώρο του σχολείου, η κακοποίηση άλλων παιδιών).

13 Στοιχεία συµπεριφοράς Η συχνότητα της συµπεριφοράς: όσο πιο συχνά παρουσιάζεται µία συµπεριφορά, τόσο πιο µεγάλο είναι το πρόβληµα. Η ηλικία του παιδιού: όσο πιο µεγάλο είναι το παιδί µε το πρόβληµα συµπεριφοράς, τόσο πιο σοβαρό είναι το πρόβληµα. Η ένταση της συµπεριφοράς: όσο πιο σοβαρή/ έντονη είναι η µορφή µε την οποία εκδηλώνεται το πρόβληµα συµπεριφοράς, τόσο πιο µεγάλο είναι το πρόβληµα.

14 Η Συµπεριφορική Προσέγγιση Η Οικοσυστηµική Προσέγγιση Η Ενεργητική Ακρόαση

15 Συµπεριφορική προσέγγιση Μία βασική αρχή είναι ότι οι συνέπειες µιας συµπεριφοράς καθορίζουν την επανάληψη ή την εξάλειψή της. Μία συµπεριφορά που έχει θετικά αποτελέσµατα είναι πολύ πιθανό ότι θα διατηρηθεί, ενώ αν τα αποτελέσµατα είναι δυσάρεστα για το άτοµο, η συµπεριφορά θα µειωθεί ή θα εξαφανιστεί. Ενδείκνυται για προβλήµατα συµπεριφοράς που παρουσιάζονται για πρώτη φορά και δεν εµφανίζουν διάρκεια

16 Πλαίσιο λειτουργίας Ο µαθητής µπορεί να σηκώνεται συνέχεια από τη θέση του ή να µιλάει συνέχεια στο διπλανό του, π.χ όταν έχει να λύσει ασκήσεις µαθηµατικών. Το ερέθισµα µπορεί να είναι οι εργασίες στα µαθηµατικά (ποσότητα, βαθµός δυσκολίας) και η αντίδραση είναι το πρόβληµα συµπεριφοράς. Οι συνέπειες µπορεί να είναι η αποφυγή των ασκήσεων, αφού ο µαθητής ασχολείται µε τους άλλους και τελικά αποφεύγει να λύσει τις ασκήσεις. Το πρόβληµα συµπεριφοράς έχει επικοινωνιακό χαρακτήρα: µπορεί να εκφράζει την αδυναµία του µαθητή να λύσει τις ασκήσεις που είτε είναι δύσκολες είτε πολλές για εκείνον.

17 Παρέµβαση δασκάλου Μείωση της ποσότητας των εργασιών, µε την επιλογή πιο απλών ασκήσεων, ή µε τη διδασκαλία µίας άλλης δεξιότητας που θα διευκολύνει το παιδί να εκτελεί τις δραστηριότητες χωρίς άγχος.

18 Στρατηγικές για την αποτελεσµατική χρήση των κανόνων Από την αρχή της χρονιάς, ο δάσκαλος ορίζει τους βασικούς κανόνες συµπεριφοράς που εκφράζουν τις απαιτήσεις του προς τους µαθητές ή προκύπτουν από το συµβόλαιο (εκπαιδευτικό συµβόλαιο) που προέκυψε. Θετική διατύπωση των κανόνων (ο κανόνας «µη µιλάτε µεταξύ σας όταν γράφετε» θα µπορούσε να διατυπωθεί «Συγκεντρώνοµαι σε αυτά που έχω να γράψω». Σχέση θετικής διατύπωσης µε την επιθυµητή συµπεριφορά όχι την προβληµατική.

19 Στρατηγικές για την αποτελεσµατική χρήση των κανόνων Ο δάσκαλος διδάσκει τους κανόνες στα παιδιά. Τα προβλήµατα συµπεριφοράς πολύ συχνά αντιµετωπίζονται µε υπενθύµιση των κανόνων της τάξης. Η πράξη έχει δείξει ότι αυτή η τακτική δεν επαρκεί για µία αλλαγή. Η σαφής διδασκαλία των κανόνων είναι µία διαδικασία που βοηθά τους µαθητές να κατανοήσουν την λειτουργία των κανόνων

20 Στρατηγικές για την αποτελεσµατική χρήση των κανόνων Ο δάσκαλος ορίζει το σύστηµα των θετικών και αρνητικών συνεπειών από την εφαρµογή ή παραβίαση των κανόνων. Γίνεται σε συνεργασία µε τα παιδιά. Ο δάσκαλος υπενθυµίζει τους κανόνες είτε γραπτά ή προφορικά

21 Τεχνικές συµπεριφορκής προσέγγισης Θετική ενίσχυση Αρνητική ενίσχυση Απόσβεση Υπερδιόρθωση Προσωρινή αποµάκρυνση Σταδιακή διαµόρφωση Σύστηµα συµβολικών αµοιβών Ανάλυση έργου Αµοιβαίο συµβόλαιο συµπεριφοράς Εκπαίδευση µε αυτοκαθοδήγηση Παιχνίδι ρόλων ιδασκαλία εναλλακτικών τρόπων συµπεριφοράς Τιµωρία

22 Θετική ενίσχυση Ορισµός µία ευχάριστη συνέπεια που ακολουθεί µία επιθυµητή συµπεριφορά και συµβάλλει στην επανάληψη της (π.χ. έπαινος, χαµόγελο, χειροκρότηµα, πόντοι, βραβείο, αστεράκι, δραστηριότητα) Στόχος η εδραίωση µίας αποδεκτής συµπεριφοράς Συνθήκες ατοµικά, οµαδικά ιαδικασία Η δασκάλα επιλέγει τις θετικές συµπεριφορές που θα επιβραβεύει µέσα στην τάξη, π.χ. τις συµπεριφορές που υπαγορεύονται από τους κανόνες της τάξης. Για παράδειγµα, µία επιθυµητή συµπεριφορά είναι το κάθε παιδί να εκτελεί τις εργασίες του χωρίς να µιλάει στο διπλανό του µέχρι να τελειώσει (συγκέντρωση προσοχής). Η δασκάλα επιλέγει τον τρόπο που θα ανταµείβει τον µαθητή που δείχνει αυτή την επιθυµητή συµπεριφορά (π.χ. απευθύνει ένα θετικό σχόλιο στο µαθητή έτσι ώστε να το ακούσουν όλοι και να στραφεί η προσοχή τους σε αυτόν). Η θετική ενίσχυση µπορεί ακόµη να χρησιµοποιηθεί, όταν ένας µαθητής εκδηλώνει µία ανεπιθύµητη συµπεριφορά και η δασκάλα δίνει την προσοχή της σε έναν µαθητή που δείχνει µία επιθυµητή συµπεριφορά. Πλεονεκτήµατα Είναι µία ευχάριστη εµπειρία για το µαθητή. Μειονεκτήµατα Η επίδρασή της στο µαθητή εξαρτάται από το πρόγραµµα παροχής των ενισχύσεων. Η συνεχής ενίσχυση (η δασκάλα επιβραβεύει κάθε φορά που ο µαθητής δείχνει επιθυµητή συµπεριφορά) είναι λιγότερο αποτελεσµατική από τη µερική ενίσχυση (η δασκάλα δεν επιβραβεύει κάθε φορά που υπάρχει η κατάλληλη συµπεριφορά).

23 Αρνητική ενίσχυση Ορισµός: είναι µία αντίδραση σε µία συµπεριφορά που αποµακρύνει κάτι δυσάρεστο για το παιδί (το παιδί αποφεύγει κάτι δυσάρεστο) Στόχος: η µείωση της ακατάλληλης συµπεριφοράς Συνθήκες: ατοµικά, οµαδικά ιαδικασία Η δασκάλα επιλέγει την συµπεριφορά στην οποία θα αντιδράσει. Για παράδειγµα, ένας µαθητής διακόπτει συνέχεια το µάθηµα. Η δασκάλα αποφασίζει να µην επιτρέψει στο µαθητή να παρακολουθήσει το µάθηµα, για να µειώσει την ανεπιθύµητη συµπεριφορά του. Έτσι, τον βγάζει έξω από την τάξη. Όµως, το αποτέλεσµα που έχει η αντίδραση της δασκάλας αποδεικνύεται ότι λειτουργεί ως ενίσχυση της µη-αποδεκτής συµπεριφοράς. Ο µαθητής εξακολουθεί να διακόπτει το µάθηµα. Συνεπώς, η αποµάκρυνση του από το µάθηµα δεν έχει το αποτέλεσµα που θα είχε η τιµωρία (δηλαδή τη µείωση της µη-αποδεκτής συµπεριφοράς) αλλά τελικά αποτελεί αρνητική ενίσχυση. Έτσι, φαίνεται ότι για το µαθητή το να βγαίνει έξω από τη τάξη λειτουργεί ως αρνητική ενίσχυση για την συµπεριφορά του, αφού βγαίνοντας έξω από την τάξη αποφεύγει το µάθηµα, που µάλλον δεν του αρέσει. Πλεονεκτήµατα: Είναι θετική για το άτοµο, αφού αποφεύγει κάτι δυσάρεστο. Μειονεκτήµατα: Πετυχαίνει την αύξηση της µη-αποδεκτής συµπεριφοράς

24 Υπερδιόρθωση Ορισµός: έχει δύο µορφές: (α) την άµεση αποκατάσταση της ζηµιάς που έχει προκληθεί από την προβληµατική συµπεριφορά, και (β) την εφαρµογή της κατάλληλης συµπεριφοράς από το παιδί µε την προβληµατική συµπεριφορά Στόχος: η µείωση της ακατάλληλης συµπεριφοράς Συνθήκες: ατοµικά ιαδικασία: Οµαθητήςεκδηλώνειµίαµη-αποδεκτήσυµπεριφορά (π.χ. χαλάει τα παιγνίδια των άλλων παιδιών) και η δασκάλα ζητά από το παιδί να τα ξαναφτιάξει όπως ήταν (αποκαταστατική υπερδιόρθωση). Ακόµη, η δασκάλα µπορεί να δείξει στο παιδί πώς να ασχολείται δηµιουργικά µε τα παιγνίδια (υπερεξάσκηση µιας θετικής δεξιότητας). Ή όταν ένας µαθητής µιλάει µε θυµό και χρησιµοποιεί άσχηµες εκφράσεις, η δασκάλα απαιτεί από το µαθητή να µιλά µε θετικές εκφράσεις και µε ηρεµία. Πλεονεκτήµατα: Το παιδί διδάσκεται να επανορθώνει τα αποτελέσµατα που µπορεί να έχει η συµπεριφορά του στο περιβάλλον. Μειονεκτήµατα: Είναι φανερό ότι αυτή η τεχνική απαιτεί διδασκαλία έναςπρος-έναν και χρόνο για να έχει επιτυχία. Ακόµη, είναι πιθανό η παρότρυνση της δασκάλας να αυξήσει την επιθετικότητα και άρνηση του µαθητή να αποκαταστήσει τη ζηµιά που έκανε.

25 Προσωρινή αποµάκρυνση Ορισµός: η αποµάκρυνση του µαθητή από ένα χώρο ή δραστηριότητα που ενισχύει την συµπεριφορά του Στόχος: η επαναφορά του µαθητή σε µία κατάσταση συναισθηµατικής ηρεµίας Συνθήκες: ατοµικά ιαδικασία: Ο µαθητής µιλάει συνέχεια και ενοχλεί το διπλανό του Ο δάσκαλος τον οδηγεί σε ένα χώρο µε ελάχιστα ερεθίσµατα «θρανίο σκέψης» Ο µαθητής επιστρέφει όταν µπορεί να καθίσει στο θρανίο του όταν δεν ενοχλεί το διπλανό του Πλεονεκτήµατα: Είναι µία ανώδυνη διαδικασία που χρησιµοποιείται ευρύτατα. Μειονεκτήµατα: Η συχνή εφαρµογή της προσωρινής διακοπής µπορεί να δηµιουργήσει στο µαθητή αρνητικά συναισθήµατα (αφού αποµονώνεται από τους άλλους) και να διαµορφώσει µία αρνητική στάση της τάξης απέναντί του. Η δασκάλα χρειάζεται να τονίζει στο µαθητή τον σκοπό της προσωρινής διακοπής: ότι ο µαθητής που πηγαίνει στο «θρανίο της σκέψης» θα µείνει εκεί για λίγο, ώσπου να είναι έτοιµος να γυρίσει στη θέση του και να παρακολουθήσει το µάθηµα..

26 Σταδιακή διαµόρφωση Ορισµός: η δασκάλα ενισχύει το µαθητή για κάθε συµπεριφορά που πλησιάζει στην επιθυµητή συµπεριφορά Στόχος: η διαµόρφωση µιας κατάλληλης συµπεριφοράς Συνθήκες: ατοµικά, οµαδικά ιαδικασία: Η δασκάλα παρατηρεί το µαθητή µε το πρόβληµα συµπεριφοράς (π.χ. όταν είναι να γράψει, µιλάει συνέχεια στο διπλανό του και σηκώνεται από τη θέση του) και τον ενισχύει κάθε φορά που εκείνος εκδηλώνει θετικές συµπεριφορές. Έτσι, στο παραπάνω παράδειγµα η δασκάλα επαινεί το µαθητή όταν γράφει χωρίς να µιλάει στο διπλανό του και παραµένει έστω για λίγο στη θέση του. Σε αυτή την τεχνική, το ενδιαφέρον της δασκάλας είναι να ενισχύσει µικρές ενδείξεις αποδεκτής συµπεριφοράς, ώστε σταδιακά να διαµορφώσει µε τη χρήση της ενίσχυσης µία συνολικά κατάλληλη συµπεριφορά. Πλεονεκτήµατα: Είναι ευχάριστη εµπειρία για το µαθητή, αφού στηρίζεται στη θετική ενίσχυση. Έτσι, δε δίνει έµφαση στο πρόβληµα συµπεριφοράς αλλά σε κάποια θετικά σηµεία και δηµιουργεί ένα κλίµα αποδοχής του µαθητή από τη δασκάλα. Μειονεκτήµατα: Για να επιτευχθεί η διαµόρφωση της επιθυµητής συµπεριφοράς απαιτείται χρόνος.

27 Σύστηµα συµβολικών αµοιβών Ορισµός µία θετική συµπεριφορά επιβραβεύεται µε συµβολικές αµοιβές (αµοιβές που µπορούν να ανταλλαχθούν µε κάποια άλλες ενισχύσεις) Στόχος η διατήρηση µιας συµπεριφοράς Συνθήκες ατοµικά, οµαδικά ιαδικασία Η δασκάλα προσδιορίζει µε ακρίβεια µία κατάλληλη συµπεριφορά (π.χ. «γράφω τις ασκήσεις της Γλώσσας χωρίς να ασχολούµαι µε το διπλανό µου») και ορίζει την αξία της συµβολικής αµοιβής (εάν ένας µαθητής τηρεί αυτόν τον κανόνα, η δασκάλα θα του δίνει µία «φατσούλα που χαµογελάει» που θα την κολλά στο βιβλίο του). Μετά καθορίζεται µε ακρίβεια το σύστηµα της ανταλλαγής. Έτσι, αν ένας µαθητής έχει πέντε «φατσούλες», τότε µπορεί να τις ανταλλάξει µε µία εκπαιδευτική δραστηριότητα, όπως το διάβασµα ενός βιβλίου από τη βιβλιοθήκη του σχολείου. Πλεονεκτήµατα Αυτή η τεχνική έχει υποστηριχθεί ως αποτελεσµατική στην κινητοποίηση των παιδιών για να επαναλαµβάνουν την συµπεριφορά τους. Ακόµη, διδάσκει στο µαθητή να περιµένει την τελική ενίσχυση. Γι αυτό συστήνεται για παιδιά µεγάλων τάξεων (, Ε και ΣΤ ) που µπορούν να αποκτήσουν το αντάλλαγµα µε κάποια καθυστέρηση. Μειονεκτήµατα Η ιδιαιτερότητα αυτής της τεχνικής είναι η χρήση της ανταλλάξιµης αξίας των ενισχύσεων. Αλλά χρειάζεται προσοχή στις µορφές των ανταλλάξιµων ενισχύσεων που προσφέρονται, ώστε οι ενισχύσεις να οδηγούν σε µία παιδαγωγικά χρήσιµη και δηµιουργική δραστηριότητα και όχι σε µία υλική αµοιβή.

28 Ανάλυση έργου Ορισµός: η ανάλυση της τελικώς αποδεκτής συµπεριφοράς σε βραχύχρονους και µακρόχρονους στόχους Στόχος: η µείωση της ακατάλληλης συµπεριφοράς Συνθήκες: ατοµικά ιαδικασία: Ο µαθητής έχει µια επιθύµητη συµπεριφορά. Ο δάσκαλος θέτει ως στόχο να µειωθεί η συχνότητα πχ. ο µαθητής να σηκώνεται από το καρεκλάκι του 1 φορά σε κάθε διδακτική ώρα. ή να αλλάξει η κατάσταση π.χ. ο µαθητής κάνει µία άσκηση στη γλώσσα χωρίς να σηκωθεί από τη θέση του.. Αναλύεται σε υποστόχους. Ο µαθητής υλοποιώντας το πρόγραµµα υλοποιεί και τους στόχους Πλεονεκτήµατα: Αυτή η τεχνική είναι ιδιαίτερα χρήσιµη, όταν το πρόβληµα συµπεριφοράς είναι εκτεταµένο και έντονο. Στην περίπτωση αυτή, είναι αναγκαίο να διαµορφώνεται µία οργανωµένη παρέµβαση από τη δασκάλα, ώστε η αλλαγή στην συµπεριφορά να είναι σταδιακή και σταθερή. Μειονεκτήµατα: Είναι µία χρονοβόρα διαδικασία και απαιτεί υποµονή στη χρήση της.

29 Αµοιβαίο συµβόλαιο συµπεριφοράς Ορισµός: γραπτή συµφωνία ανάµεσα στη δασκάλα και το παιδί που προσδιορίζει µε ακρίβεια ποιες συµπεριφορές επιβραβεύονται και ποιες ενισχύσεις προσφέρονται όταν το παιδί συµπεριφερθεί κατάλληλα Στόχος: η επανάληψη της κατάλληλης συµπεριφοράς Συνθήκες: ατοµικά, οµαδικά Πλεονεκτήµατα: Είναι µία τεχνική που διδάσκει στα παιδιά: (α) να αναπτύσσουν αυτοέλεγχο και υπευθυνότητα για την συµπεριφορά τους µε τη χρήση της γραπτής συµφωνίας, και (β) να διαπραγµατεύονται και να συµβιβάζονται µε τις απαιτήσεις των άλλων και να ρυθµίζουν την συµπεριφορά τους σύµφωνα µε καθορισµένα κριτήρια.

30 Εκπαίδευση σε αυτό-καθοδήγηση Ορισµός: είναι µία τεχνική ελέγχου των σκέψεων, συναισθηµάτων και πράξεων Στόχος: η ρύθµιση της συµπεριφοράς από το ίδιο το άτοµο Συνθήκες: ατοµικά ιαδικασία: Ο µαθητής έχει ανεπιθύµητη συµπεριφορά Ο δάσκαλος παρουσιάζει το γνωστικό πρότυπο Συµπεριφοράς (τι πρέπει να κάνει) Ο µαθητής υλοποιεί µε εξωτερική αυτό-καθοδήγηση. Ο µαθητής υλοποιεί µε εσωτερική αυτό- καθοδήγηση Πλεονεκτήµατα: Αυτή η τεχνική είναι ιδιαίτερα αποτελεσµατική για την ανάπτυξη αυτοελέγχου στην αντιµετώπιση καταστάσεων, που το παιδί καταφεύγει σε ακατάλληλες συµπεριφορές ως µόνη λύση. Ως τεχνική είναι πιο κατάλληλη για παιδιά (στις τελευταίες τάξεις του ηµοτικού) µε παρορµητική συµπεριφορά, διάσπαση προσοχής και επιθετικότητα. Μειονεκτήµατα: Η εκπαίδευση σε αυτό-καθοδήγηση προϋποθέτει ότι ο µαθητής έχει ισχυρό κίνητρο αλλαγής της συµπεριφοράς του, αφού στηρίζεται στη συστηµατική συνεργασία δασκάλας και παιδιού.

31 ιαδικασία (α) Επιλογή επεισοδίου: η δασκάλα επιλέγει ένα γεγονός/ επεισόδιο, όπου εκδηλώνεται το πρόβληµα συµπεριφοράς. Για παράδειγµα, όταν παίζει ένας µαθητής στην αυλή τον πλησιάζουν άλλα παιδιά και του µιλάνε άσχηµα. (β) Παρουσίαση γνωστικού προτύπου: η δασκάλα περιγράφει στο µαθητή τις σκέψεις της, π.χ. «Το πρόβληµα είναι ότι αυτοί έρχονται και µου µιλάνε άσχηµα. Έχω θυµώσει πολύ. Είµαι εκνευρισµένος. Θέλω να τους χτυπήσω. Αλλά αν το κάνω αυτό θα µε χτυπήσουν κι εκείνοι, που είναι πιο πολλοί. Αν τους µιλήσω άσχηµα, θα µου µιλήσουν κι εκείνοι µε τον ίδιο τρόπο. Είναι καλό να ηρεµήσω. Θα µπορούσα να µη δώσω σηµασία σε αυτά που λένε. Να πάω να παίξω µε το Μιχάλη, που είναι φίλος µου.» (γ) Εξωτερική Αυτοκαθοδήγηση: το παιδί επαναλαµβάνει λέξη προς λέξη τις οδηγίες, έτσι όπως τις παρουσίασε η δασκάλα. (δ) Εσωτερική Αυτοκαθοδήγηση- τύπου Α: το παιδί επαναλαµβάνει τις οδηγίες ψιθυριστά στον εαυτό του. Εδώ η δασκάλα ενθαρρύνει το παιδί να εµπλουτίσει τις οδηγίες προς τον εαυτό του και µε δικές του σκέψεις. (ε) Εσωτερική Αυτοκαθοδήγηση- τύπου Β: το παιδί αυτοκαθοδηγείται από µέσα του. Εδώ η δασκάλα παρακολουθεί τις σκέψεις του παιδιού µέσα από τις πράξεις του. Σε κάποιες στιγµές, η δασκάλα µπορεί να διακόπτει το µαθητή µε ερωτήσεις, όπως «Τι ακριβώς σκέφτεσαι αυτή την στιγµή;», «Πες µου ποια λύση διάλεξες;».

32 Παιχνίδι ρόλων Ορισµός: είναι η διαδικασία ταύτισης του παιδιού µε ένα ρόλο που περιλαµβάνει κοινωνικές δεξιότητες Στόχος: η παρατήρηση και η ερµηνεία της προβληµατικής συµπεριφοράς από τον ίδιο το µαθητή Συνθήκες: ατοµικά, οµαδικά Πλεονεκτήµατα: Αυτή η τεχνική προωθεί την αυτοπαρατήρηση και την ερµηνεία της προβληµατικής συµπεριφοράς του µαθητή, σε καταστάσεις όπου χάνει τον αυτοέλεγχο. Μειονεκτήµατα: Πρόκειται για µία απαιτητική διαδικασία, που απαιτεί συστηµατική και εντατική ένας-προς-έναν επαφή της δασκάλας µε το µαθητή.

33 ιδασκαλία εναλλακτικών τρόπων αντίδρασης Ορισµός: η διαδικασία αυτή περιλαµβάνει την εκπαίδευση σε αναζήτηση εναλλακτικών τρόπων αντίδρασης σε προβληµατικές καταστάσεις Στόχος: η ανάπτυξη εναλλακτικών στρατηγικών από το µαθητή Συνθήκες: ατοµικά Πλεονεκτήµατα: Αυτή η τεχνική προσφέρει τη δυνατότητα στο µαθητή να εξετάσει και να αξιολογήσει τον τρόπο σκέψης του, ώστε να αλλάξει την συµπεριφορά του. Μειονεκτήµατα: Η συζήτηση µε σκοπό την αναζήτηση εναλλακτικών στρατηγικών µπορεί να προσφέρει στο µαθητή την ευκαιρία να δίνει προκλητικές απαντήσεις στη δασκάλα, γεγονός που µπορεί να δηµιουργήσει ψυχική ένταση στη δασκάλα. Σε αυτή τη περίπτωση, η στάση της χρειάζεται να παραµένει ψύχραιµη και να αποφεύγει να απαντήσει στις προκλήσεις του µαθητή. Ο στόχος αυτής της συζήτησης δεν είναι να κριθεί ο µαθητής για τις λύσεις που προτείνει, αλλά να ανακαλύψει εναλλακτικούς τρόπους αντίδρασης.

34 Οικοσυστηµική προσέγγιση Προσεγγίζοντας τις προβληµατικές συµπεριφορές των µαθητών, ο Durant (1995) υιοθετεί την οικοσυστηµική προσέγγιση, η οποία βασίζεται στις εξής παραδοχές: 1. Η προβληµατική συµπεριφορά κατανοείται καλύτερα µέσα σε ένα πλαίσιο αλληλεπιδράσεων που συντηρούν αυτή την συµπεριφορά. Αυτό συµβαίνει χωρίς οι εµπλεκόµενοι (π.χ. εκπαιδευτικοί) να το συνειδητοποιούν. Ενθαρρύνουν δηλαδή οι εκπαιδευτικοί ή οι γονείς την προβληµατική συµπεριφορά των µαθητών µε κάποιες από τις δικές τους συµπεριφορές (π.χ. απειλές, προσβολές προς τους µαθητές κλπ). 2. Η προβληµατική συµπεριφορά συνήθως συνεχίζει να υφίσταται γιατί οι γονείς ή/και οι εκπαιδευτικοί συνεχίζουν να αντιδρούν µε τον ίδιο τρόπο απέναντι στην προβληµατική συµπεριφορά, και χωρίς να το επιδιώκουν, συµβάλλουν στη διατήρηση του προβλήµατος. 3. Μια αλλαγή στην προβληµατική συµπεριφορά µπορεί να οδηγήσει και σε άλλες αλλαγές και µακροχρόνιες θετικές επιπτώσεις σε πολλές πλευρές της συµπεριφοράς του µαθητή.

35 Συνεπώς οι προβληµατικές συµπεριφορές είναι αποτέλεσµα των δυναµικών αλληλεπιδράσεων παιδιών και περιβάλλοντος (οικογενειακού, σχολικού) κι όχι έκφραση των δυσλειτουργιών του παιδιού (Fraser, 2004)

36 Οικοσυστηµική - Γνωρίσµατα Εστιάζεται στην αλλαγή της προβληµατικής κατάστασης, όχι στη διάγνωση ατόµων µε προβλήµατα. εν απαιτεί πολύπλοκα προγράµµατα και δίνει την ευκαιρία στους εκπαιδευτικούς εύκολα και άνετα, να έχουν ένα διαφορετικό τρόπο αντιµετώπισης. Οι εκπαιδευτικοί ξεκινούν µε τις πτυχές του προβλήµατος που µπορούν να αντιµετωπιστούν εύκολα. Αφήνει ανοιχτές πολλές και διαφορετικές ερµηνείες για την ίδια τη συµπεριφορά Ενθαρρύνει τη συναισθηµατική ανοχή και την ευρύτητα αντιλήψεων ιδίως στα χρόνια προβλήµατα (ενεργητική ακρόαση). Είναι σχεδιασµένη να οικοδοµεί πάνω στα όποια θετικά στοιχεία του ατόµου. εν απαιτούνται ειδικές γνώσεις για το θέµα

37

38

39

40 Αναγνώριση θετικών λειτουργιών Ορισµός η αναγνώριση µιας θετικής λειτουργίας (επίδρασης) σε ένα πρόβληµα συµπεριφοράς Στόχος η αλλαγή του προβλήµατος συµπεριφοράς Συνθήκες ατοµικά ιαδικασία Η τεχνική της αναγνώρισης θετικών λειτουργιών σε ένα πρόβληµα συµπεριφοράς περιλαµβάνει τα εξής βήµατα. Αρχικά, η δασκάλα παρατηρεί το πρόβληµα συµπεριφοράς και αναζητά θετικές λειτουργίες γι αυτό. Για παράδειγµα, η απουσία συµµετοχής ενός παιδιού στο µάθηµα εξυπηρετεί µία θετική λειτουργία: την εξοικονόµηση διδακτικού χρόνου για τα άλλα παιδιά. Η δασκάλα αποκαλύπτει στη µαθήτρια αυτή τη θετική λειτουργία της συµπεριφοράς της µε µία φράση, όπως «Ελένη, βλέπω ότι δεν χρειάζεσαι τον χρόνο που σού αναλογεί µέσα στην τάξη. Έτσι µου δίνεται η ευκαιρία να ασχοληθώ λίγο παραπάνω µε άλλα παιδιά..». Πλεονεκτήµατα Η τεχνική της υποδήλωσης θετικών λειτουργιών σε ένα πρόβληµα συµπεριφοράς βοηθά το µαθητή να σκεφτεί κάποιες θετικές λειτουργίες που ίσως να µην επεδίωκε. Έτσι, µε αυτή την νέα οπτική ο µαθητής επαναπροσδιορίζει την συµπεριφορά του µε τελικό στόχο την αλλαγή της.

41 Τεχνική της «Κερκόπορτας» Ορισµός: ο σχολιασµός θετικών πλευρών στην συµπεριφορά ενός µαθητή µε πρόβληµα συµπεριφοράς Στόχος: η αλλαγή του προβλήµατος συµπεριφοράς Συνθήκες: ατοµικά ιαδικασία: Η δασκάλα παρατηρεί την όλη συµπεριφορά του µαθητή, χωρίς να επικεντρώνεται µόνο στις προβληµατικές πλευρές. Ο στόχος είναι να επισηµανθούν οι καλές πλευρές του µαθητή και να διατυπωθούν θετικά σχόλια από τη δασκάλα, παρόλο που ο συγκεκριµένος µαθητής έχει προβληµατική συµπεριφορά. Η βάση αυτής της τεχνικής είναι οικοσυστηµική: αν επηρεαστεί θετικά µία πλευρά της προσωπικότητας του µαθητή, τότε και οι άλλες πλευρές θα φορτιστούν µε αυτή την θετική ενέργεια, ώστε ο µαθητής να ενεργοποιηθεί και να αλλάξει την συµπεριφορά του. Η συνηθισµένη τακτική να επικεντρώνεται η δασκάλα στην αρνητική πλευρά του µαθητή και να του ζητά επίµονα να σέβεται και να τηρεί τους κανόνες, δηµιουργεί ισχυρές αντιστάσεις και αναστέλλει την αλλαγή. Πλεονεκτήµατα: Η «τεχνική της κερκόπορτας» διευκολύνει στη διαµόρφωση µιας θετικής και εποικοδοµητικής σχέσης ανάµεσα στη δασκάλα και το µαθητή.

42 Ενεργητική ακρόαση Μία προσέγγιση που χρησιµοποιείται ευρύτατα από τους εκπαιδευτικούς για την αντιµετώπιση προβληµάτων συµπεριφοράς στο σχολείο είναι η συζήτηση µε το παιδί. Οι στόχοι της δασκάλας σε αυτό το διάλογο είναι πολλαπλοί: να διερευνήσει τα αίτια της συµπεριφοράς σύµφωνα µε τη γνώµη του ίδιου του µαθητή, να ανακαλύψει τον τρόπο σκέψης του παιδιού, να του υπενθυµίσει τους κανόνες και τις θετικές/ αρνητικές συνέπειες από την εφαρµογή τους. Είναι ουσιαστικά µία συνοµιλία που περιλαµβάνει ακρόαση και συζήτηση µε εκείνους που έχουν το πρόβληµα µε στόχο να βοηθηθούν να κατανοήσουν και να λύσουν το πρόβληµά τους. Η σχέση δασκάλας και µαθητή έχει ορισµένα από τα χαρακτηριστικά που περιγράφουν µία «θεραπευτική σχέση». Προϋποθέτει ένα κλίµα εµπιστοσύνης ανάµεσα στις δύο πλευρές και η συνοµιλία δασκάλας και µαθητή στηρίζεται στην «ενσυναίσθηση»,

43 Στρατηγικές θεραπευτικής επικοινωνίας (Cooper et al, 1994) 1. Ο δάσκαλος επιτρέπει µε µη-κριτικό και µη-απειλητικό ύφος στο µαθητή να εκφράσει µε το δικό του τρόπο τη δική του αντίληψη για ό,τι έκανε, χωρίς να αναζητά να ανακαλύψει τι έγινε στην πραγµατικότητα (π.χ. στην περίπτωση µιας φασαρίας ποιός άρχισε πρώτος και τι έγινε µετά). Είναι σηµαντικό ο δάσκαλος να αποφύγει να έχει το ρόλο του κριτή, που συγκεντρώνει στοιχεία για να αποφασίσει ποιος είναι ο ένοχος. 2. Η προβληµατική συµπεριφορά εξετάζεται σε σχέση µε την όλη προσωπικότητα του µαθητή. 3. Είναι σηµαντικό για το δάσκαλο να διερευνήσει το σύστηµα αξιών του µαθητή (π.χ. µε την ερώτηση "Τι νοµίζεις ότι θα έπρεπε να γίνει σε αυτή την περίπτωση;").

44 Στρατηγικές θεραπευτικής επικοινωνίας (Cooper et al, 1994) 4. Χρειάζεται να τονιστούν οι ρεαλιστικές συνέπειες που θα είχε η συνέχιση της προβληµατικής συµπεριφοράς (π.χ. «Τι νοµίζεις ότι θα συµβεί αν συνεχίσεις να χτυπάς τους συµµαθητές σου;»). Εδώ το ύφος της ερώτησης δεν είναι διδακτικό, αλλά δείχνει ενδιαφέρον. 5. Ο δάσκαλος χρειάζεται να διερευνήσει αν ο µαθητής ενδιαφέρεται να αλλάξει συµπεριφορά (τα κίνητρα αλλαγής) και πώς θα µπορούσε να τον βοηθήσει σ' αυτό. Η συναίνεση του ίδιου του µαθητή για την επιθυµητή αλλαγή δηµιουργεί ένα κλίµα συνεργασίας και επιταχύνει τη θετική έκβαση µιας παρέµβασης. 6. Τέλος, είναι σκόπιµο ο δάσκαλος να σχεδιάσει ένα πλάνο συµπεριφοράς µαζί µε τον µαθητή, ώστε κι εκείνος να έχει ενεργητικό και υπεύθυνο ρόλο στη διαδικασία αλλαγής της συµπεριφοράς του.

45 Επιβεβαίωση της ακρόασης Ορισµός η χρήση λεκτικών και µη-λεκτικών τρόπων επικοινωνίας που επιβεβαιώνουν την ενεργητική ακρόαση του µαθητή από τη δασκάλα Στόχος η εδραίωση µιας σχέσης εµπιστοσύνης ανάµεσα στη δασκάλα και το µαθητή Συνθήκες ατοµικά ιαδικασία Η δασκάλα ακούει µε προσοχή και γνήσιο ενδιαφέρον το µαθητή, όπως φαίνεται από τα νεύµατα, τις εκφράσεις προσώπου και κάποιες σύντοµες φράσεις της. Με αυτούς τους τρόπους, η δασκάλα δείχνει να παρακολουθεί αυτά που λέει ο µαθητής, χωρίς να εκφράζει τη δική της γνώµη. Πλεονεκτήµατα Ο µαθητής, καθώς αισθάνεται ότι είναι το επίκεντρο της συζήτησης, ενθαρρύνεται να περιγράψει ελεύθερα τις σκέψεις και τα συναισθήµατά του.

46 Καθρέφτισµα Ορισµός η επανάληψη φράσεων του µαθητή από τη δασκάλα Στόχος η διερεύνηση των σκέψεων και συναισθηµάτων από το µαθητή από τον ίδιο Συνθήκες ατοµικά ιαδικασία Η δασκάλα καθώς προσπαθεί να κατανοήσει τα συναισθήµατα ή το πραγµατικό µήνυµα που εκφράζει ο µαθητής, επαναλαµβάνει τις φράσεις του, ώστε εκείνος να το ξανασκεφτεί και να το επαληθεύσει/ διαψεύσει. Αυτή η τεχνική αναπαριστά συµβολικά το καθρέφτισµα µιας µορφής, όπου το είδωλο της αναπαράγεται πιστά µέσα στον καθρέφτη. ηλαδή, η δασκάλα αναπαράγει τα λόγια του µαθητή µε ακρίβεια. Έτσι, «στέκεται» σε αυτά που ο µαθητής διηγείται και τον κινεί να επεξεργαστεί πιο βαθιά τα λόγια του. Ακολουθεί ένα παράδειγµα καθρεφτίσµατος: Μαθητής: «Αυτό το σχολείο δεν µου αρέσει καθόλου.» ασκάλα: «εν σου αρέσει καθόλου.» Μαθητής: «Ναι, κύριε, γιατί όλα τα άλλα παιδιά µε κοροιδεύουν.» Είναι σηµαντικό να τονίσουµε ότι η χρήση του καθρεφτίσµατος βασίζεται στην κρίση της δασκάλας να παρεµβαίνει επιλεκτικά σε σηµεία, ώστε ο µαθητής να περιγράψει πιο διεξοδικά τις σκέψεις και τα συναισθήµατά του. Πλεονεκτήµατα ίνει την ευκαιρία στο µαθητή να αναπτύξει πιο αναλυτικά τις σκέψεις και τα συναισθήµατά του.

47 Αντανάκλαση Ορισµός η επιλεκτική προσοχή της δασκάλας στα συναισθηµατικά στοιχεία του µαθητή, όπως διαφαίνονται στον προφορικό λόγο ή στη µη-λεκτική συµπεριφορά του Στόχος η συνειδητοποίηση των συναισθηµάτων του µαθητή από τον ίδιο. Συνθήκες ατοµικά ιαδικασία Η δασκάλα παρατηρεί προσεκτικά το µαθητή και διαµορφώνει την απάντησή της στο συναίσθηµα που εκείνος εκφράζει µε τα λόγια του. Το ουσιαστικό χαρακτηριστικό αυτής της δεξιότητας είναι να δίνεται προσοχή στο συναισθηµατικό µέρος του µηνύµατος που διατυπώνει ο µαθητής, το οποίο συχνά είναι λανθάνον και δηλώνεται από τον τόνο της φωνής ή την στάση του σώµατος. Στο ακόλουθο παράδειγµα η δασκάλα αντανακλά το συναίσθηµα του µαθητή. Μαθητής: «Ο Πέτρος µε χτυπάει και µε κοροϊδεύει συνέχεια στο διάλειµµα!» ασκάλα: «Φαίνεται πως αυτό σε πληγώνει πολύ.» Ένα άλλο σηµαντικό στοιχείο στην αντανάκλαση είναι η ακριβής αναγνώριση των συναισθηµάτων από τη δασκάλα. Πλεονεκτήµατα Αυτή η τεχνική διευκολύνει το µαθητή να αναγνωρίσει και να κατανοήσει τα συναισθήµατά του.

48 Παράφραση Ορισµός η ακριβής επανάληψη των πιο σηµαντικών λέξεων που χρησιµοποίησε ο µαθητής και µία σύντοµη δήλωση της δασκάλας που συνοψίζει όσα λέχθηκαν Στόχος η επεξεργασία των σκέψεων και συναισθηµάτων του µαθητή από τον ίδιο Συνθήκες ατοµικά ιαδικασία Η δασκάλα συγκεντρώνεται στο προφορικό στοιχείο και προσπαθεί να αποκρυσταλλώσει σε ένα σχόλιο το νόηµα όσων είπε ο µαθητής. Ακολουθεί ένα παράδειγµα παράφρασης. Μαθητής: «Μερικές φορές νοµίζω ότι θα το αφήσω το σχολείο. Έτσι δε θα έχω να διαβάζω όλα αυτά. Αλλά µετά σκέφτοµαι ότι έτσι δεν θα έλυνα το πρόβληµα.» ασκάλα: «ηλαδή, νοµίζεις ότι θα ντρεπόσουν για τον εαυτό σου αν άφηνες το σχολείο τώρα.» Πλεονεκτήµατα Η παράφραση, όταν χρησιµοποιείται εύστοχα, αποδεικνύει πειστικά στο µαθητή ότι η δασκάλα παρακολουθεί προσεκτικά και κατανοεί όσα λέει. Ακόµη, βοηθά τη δασκάλα να ελέγξει τη δική της αντίληψη για τα όσα ειπώθηκαν από το µαθητή και να δώσει µία νέα κατεύθυνση στη συζήτηση.

49 Σενάριο 1 «Ο Γιώργος είναι ένας µαθητής χωρίς µαθησιακά προβλήµατα και χωρίς ιδιαίτερα προβλήµατα συµπεριφοράς. Την ώρα του µαθήµατος ο Γιώργος συστηµατικά δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, δεν εργάζεται ικανοποιητικά, δεν ακολουθεί την πορεία της διδασκαλίας και διακόπτει το µάθηµα. Η συµπεριφορά του Γιώργου αποσπά την προσοχή και άλλων µαθητών και δηµιουργεί αταξία στην τάξη.» Σε ποιους παράγοντες πιστεύετε ότι οφείλεται η συµπεριφορά του Γιώργου ;

50 Έλλειψη εστίασης από το µαθητή στη µαθησιακή διαδικασία Το θέµα που διδάσκουµε δε συνδέεται µε τη ζωή του παιδιού άρα είναι ξένο προς το παιδί Το θέµα αλλά και ο τρόπος διδασκαλίας δεν είναι ενδιαφέρον για το παιδί Το θέµα και ο τρόπος διδασκαλίας προκαλούν άγχος στο µαθητή Ο χρόνος συγκέντρωσης των µαθητών σε ένα θέµα είναι µικρός και αυτό γιατί ο εγκέφαλος τους επεξεργάζεται συνεχώς τα ερεθίσµατα του περιβάλλοντός τους και σε αυτά αντιδρούν (Donna Walker Tileston, 2004)

51 Η διδασκαλία πρέπει να είναι σχεδιασµένη µε τρόπο που να κινητοποιεί τους µαθητές (κίνητρα, ενδιαφέροντα, κλίσεις, ταλέντα, µαθησιακό προφίλ µαθητή ) να έχει ρυθµό, ποικιλία δραστηριοτήτων να είναι ρέουσα χωρίς νεκρό χρόνο να µην προκαλεί στρες στους µαθητές (ανάλογο επίπεδο ετοιµότητας ανάλογο συναισθηµατικό περιεχόµενο κ.ά.)

52 Σενάριο 2. Ο Αντρέας είναι ένας αρκετά καλός µαθητής όµως δυσκολεύεται να ακολουθήσει τους κανόνες της τάξης. Κάποια χαρακτηριστικά της συµπεριφοράς του είναι ότι : ιακόπτει τους άλλους όταν µιλούν Σηκώνεται και περπατά µέσα στην τάξη άσκοπα Συµπεριφέρεται µε αγένεια Τι µπορούµε να κάνουµε για να πείσουµε και να βοηθήσουµε τον Αντρέα να αλλάξει;

53 οκιµάστε Προσέξετε να είσαστε εσείς παράδειγµα προς µίµηση Βάλτε τον να εργαστεί µε παιδιά που αποτελούν παράδειγµα προς µίµηση Μιλήστε µαζί του και αφήστε τον να σας πει ότι αυτός αισθάνεται Κάνετε µαζί του ένα «Συµβόλαιο Συµπεριφοράς» στο οποίο το παιδί θα θέσει τους δικού του στόχους

54 Παράδειγµα µε βάση την τεχνική της αναπλαισίωσης

55

56 Παράδειγµα µε βάση την τεχνική της κερκόπορτας

57 Βιβλιογραφία Carr,A.(1999).The Handbook of Child and Adolescent Clinical Psychology.London Routledge Cooper,P., Smith,C. & Upton,G. (1994). Emotional and Behavioural Difficulties. London: Routledge. Cooper, P. & Upton, G. (1990) An ecosystemic approach to emotional and behaviourial difficulties in schools, Educational Psychology, 10 (4) Γαλανάκη, Ε. (2004). υσκολίες προσαρµογής των παιδιών και των εφήβων: Ορισµό, ιδιαιτερότητες, διάκριση από την οµαλή συµπεριφορά. Στο Α. Καλαντζή Αζίζι & Μ. Ζαφειροπούλου (Επιµ. Έκδ.), Προσαρµογή στο σχολείο: Πρόληψη και αντιµετώπιση δυσκολιών (σσ ). Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Fraser, M. W. (2004). The ecology of childhood: A multisystems perspective. In M. W. Fraser (Ed.), Risk and resilience in childhood: An ecological perspective (2nded.,pp. 1 12).Washington,DC: NASWPress. Κανδαράκης, Α. Γ. (2004). Συνυπάρχουν οι µαθησιακές δυσκολίες µε τα προβλήµατα συµπεριφοράς; Αθήνα: Εκδόσεις Σαββάλας. Webster-Stratton,C.,andHammond,M.(1999). Marital conflict management skills, parenting style,and early onset conflict problems: Processes and pathways. Journal of Child Psychology and Psychiatry 40(6): Zarkowska,E. & Clements,J. (1994). Problem behaviour and people with severe learning disabilities. Second Edition. Chapman & Hall. Ψαρρά Γεωργία (2008) Προβλήµατα συµπεριφοράς στο σχολείο µε την οικοσυστηµική προσέγγιση στο Θέµατα διαχείρισης προβληµάτων σχολικής τάξης, τόµοι Α και Β (επιµέλεια) Ευανθία Μακρή - Μπότσαρη, Αθήνα: ΥΠΕΠΘ και Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Παιχνίδια για τη διαχείριση του θυµού

58

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13. Αντιμετώπιση Προβλημάτων Συμπεριφοράς. Κριτήρια Προσδιορισμού των Προβλημάτων Συμπεριφοράς

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13. Αντιμετώπιση Προβλημάτων Συμπεριφοράς. Κριτήρια Προσδιορισμού των Προβλημάτων Συμπεριφοράς ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 Αντιμετώπιση Προβλημάτων Συμπεριφοράς Στόχοι Κριτήρια Προσδιορισμού των Προβλημάτων Συμπεριφοράς Η Συμπεριφορική Προσέγγιση Η Οικοσυστημική Προσέγγιση Η Ενεργητική Ακρόαση Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Βαλιαντή 2009 1

Σταυρούλα Βαλιαντή 2009 1 Διαχείριση Τάξης «Ένα κομμάτι του πάζλ της αποτελεσματικής διδασκαλίας και μάθησης» Σταυρούλα Βαλιαντή Λειτουργός Παιδαγωγικού Ινστιτούτο Διαχείριση Τάξης Classroom Management Δημιουργία και διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Η υφιστάμενη κατάσταση καταπίεση από τον κοινωνικό τους περίγυρο απαιτήσεις του σχολικού περιβάλλοντος Όλο και περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 3.2 Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων Να επιδεικνύουν τρόπους αποτελεσματικής επικοινωνίας Να επιδεικνύουν ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Η σημαντικότερη από τις ανθρώπινες λειτουργίες. Η τέχνη της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιθυµητής Συµπεριφοράς Στη Σχολική Τάξη

Ανάπτυξη Επιθυµητής Συµπεριφοράς Στη Σχολική Τάξη Ανάπτυξη Επιθυµητής Συµπεριφοράς Στη Σχολική Τάξη Ελισάβετ Γεωργίου D.Ed.-M.A. Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. «Ουδείς εκών κακός» Σωκράτης Εάν ανατρέξουµε στην ιστορία της σχολικής µάθησης, θα δούµε ότι από αρχαιοτάτων

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα;

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τα κύρια συμπτώματα των παιδιών με ΔΕΠ-Υ είναι η εκδήλωση συμπτωμάτων απροσεξίας, υπερκινητικότητας και/ή παρορμητικότητας σε βαθμό δυσανάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική διαδικασία Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr

Θεραπευτική διαδικασία Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr ΣΤΑ ΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Θεραπευτική διαδικασία Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr 1. Εισαγωγική φάση εδραίωση θεραπευτικής συµµαχίας 2. Γνωσιακή διερεύνηση 3. ιατύπωση περίπτωσης 4. Σχεδιασµός θεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµός της µαθητικής αταξίας

Ορισµός της µαθητικής αταξίας Β ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΑ ΙV Θέµα: Πως θα διαχειριστείτε έναν/µία άτακτο/ η µαθητή/τρια; Ορίστε την βαθµίδα, ορίστε την συγκεκριµένη συµπεριφορά που είναι προβληµατική (πχ. τον κανόνα που δεν τηρεί, µια συγκεκριµένη

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΟΙΒΕΣ, ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΑΜΟΙΒΕΣ, ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΜΟΙΒΕΣ, ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Δρ Κορρές Κωνσταντίνος Θεωρίες μάθησης Ευνοϊκές συνθήκες για τη μάθηση Μέθοδοι διδασκαλίας Διδακτικές προσεγγίσεις (Ι) Συμπεριφορικές Θεωρίες μάθησης Για τους εκπροσώπους της Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Αγγελική Σουρλαντζή Εκπαιδευτικός, MSc, c. PHD

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Αγγελική Σουρλαντζή Εκπαιδευτικός, MSc, c. PHD 1 Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Αγγελική Σουρλαντζή Εκπαιδευτικός, MSc, c. PHD Δοµή της παρουσίασης 2 Προβολή αποσπασµάτων από ταινίες Bad Teacher (2011) Dead poets society (1989) Εποικοδοµητική επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Test-Umfrage Αγαπητές μαθήτριες και αγαπητοί μαθητές, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώσουμε το σχολείο μας. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά σημεία του σχολείου μας και που θα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Ε Δημοτικού

Μαθηματικά Ε Δημοτικού Μαθηματικά Ε Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης 2014 Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ( σελίδες σχολικού βιβλίου 135 139, έκδοση 2014 : σελίδες 130 134 ) 3.3.3 υναµική Οµάδων 3.3.3.1 Βασικές έννοιες - Ορισµοί Η οµάδα αποτελεί έννοια και όρο που

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ 1 Θετική συμβολή της Πρώιμης Παρέμβασης: ως προς τους γονείς1 Άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά: Με τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. 1.Θεωρητικό Πλαίσιο

ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. 1.Θεωρητικό Πλαίσιο ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Ηµεροµηνία: 4/11/10 Τάξη: Γ 2 Μάθηµα: Μαθηµατικά Διδακτική ενότητα: Αριθµοί µέχρι το 3000 σελ.10-11 στο εργασιών Διδακτική ώρα:1 η & 2 η Διάρκεια διδακτικής ώρας: 90 1.Θεωρητικό Πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή Εργαστήρι για την επαγγελματική ζωή Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή 4 0 Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΑΞΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ : ΑΝΙΧΝΕΥΟΥΜΕ ΤΙΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ, ΣΤΟΧΕΥΟΥΜΕ ΣΕ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ

ΑΤΑΞΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ : ΑΝΙΧΝΕΥΟΥΜΕ ΤΙΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ, ΣΤΟΧΕΥΟΥΜΕ ΣΕ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΤΑΞΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ : ΑΝΙΧΝΕΥΟΥΜΕ ΤΙΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ, ΣΤΟΧΕΥΟΥΜΕ ΣΕ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΉ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ Η λέξη αταξία αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Αφηγηματική προσέγγιση: Αποτελεί τη βασική μορφή των δασκαλοκεντρικών μεθόδων διδασκαλίας. Ο δάσκαλος δίνει τις πληροφορίες, ενώ οι μαθητές του παρακολουθούν μένοντας αμέτοχοι και κρατώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Αξιολόγηση Προγραµµάτων Επιµόρφωσης Εκπαιδευτικών ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τοµέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Κυπριακή ηµοκρατία Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού

Διαβάστε περισσότερα

Καζαμπάκα 8 - ΚΑΡΔΙΤΣΑ Τηλ. 24410-21130 - Fax 24410-73999 info@e-sl.gr ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Καζαμπάκα 8 - ΚΑΡΔΙΤΣΑ Τηλ. 24410-21130 - Fax 24410-73999 info@e-sl.gr ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ 1. Μερικοί μαθητές στην τάξη σας αποστρέφονται και περιθωριοποιούν έναν αλλοδαπό συμμαθητή. Ποιά από τις παρακάτω ενέργειες επιλέγετε προκειμένου να βοηθήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας;

Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας; Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας; Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή ΔΕΠΥ όπως είναι γνωστή από τα ακρωνύμια, αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ Σκοπός: Να αντιληφθούν τα παιδιά ότι κάποιες επικίνδυνες συμπεριφορές κατά τη διακίνηση στο δρόμο μπορεί να είναι αποτέλεσμα των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία - αλληλεπίδραση. - έννοια. - διαδροµή µηνυµάτων. - στοιχεία και ενέργειες. - λεκτική µη λεκτική. - προπονητής ποµπός. - ενεργητική ακρόαση

Επικοινωνία - αλληλεπίδραση. - έννοια. - διαδροµή µηνυµάτων. - στοιχεία και ενέργειες. - λεκτική µη λεκτική. - προπονητής ποµπός. - ενεργητική ακρόαση ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 8 Αρχές επικοινωνίας στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Επικοινωνία - αλληλεπίδραση - έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg Η επικοινωνία δίχως βία είναι μια μέθοδος η οποία: Διευκολύνει την ροή της επικοινωνίας. Εστιάζει στην έκφραση, μέσω της ομιλίας, των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση της Τάξης

Οργάνωση και Διοίκηση της Τάξης Οργάνωση και Διοίκηση της τάξης - Θεόδωρος Ηλία 1 Οργάνωση και Διοίκηση της Τάξης 1. Η έννοια της οργάνωσης Διοίκησης της τάξης 2. Σπουδαιότητα της οργάνωσης Διοίκησης της τάξης 3. Τρία μοντέλα Οργάνωσης

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΣυμπεριφορικήΥγεία» Θέματα Κλινικής Ψυχολογίας αλλά και Ψυχολογίας της Υγείας Απομάκρυνση από το κλασικό πρότυπο παροχής υπηρεσιών ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 1301 «ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματική διαχείριση τάξης: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού του Προαιρετικού Ολοήμερου Σχολείου

Αποτελεσματική διαχείριση τάξης: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού του Προαιρετικού Ολοήμερου Σχολείου Αποτελεσματική διαχείριση τάξης: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού του Προαιρετικού Ολοήμερου Σχολείου Επαρχιακά Σεμινάρια Διεύθυνσης Δημοτικής Εκπαίδευσης Μάρτιος 2015 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Προαιρετικών Ολοήμερων

Διαβάστε περισσότερα

Λεωνίδου Τόνια, εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής 3 ο Ειδικό σχολείο Ευόσμου

Λεωνίδου Τόνια, εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής 3 ο Ειδικό σχολείο Ευόσμου Λεωνίδου Τόνια, εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής 3 ο Ειδικό σχολείο Ευόσμου 80% των ατόμων με ADHD έχουν και δεύτερη διαταραχή και 60% αυτών έχουν δύο ή περισσότερες Σύμφωνα με το DSM-IV-TR: Στο 50 % των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρα Μάθησης. Επιμέλεια: Αποστολίδη Στεργιανή Νταρή Ελένη Περισανίδου Αναστασία ΠΤΔΕ

Κίνητρα Μάθησης. Επιμέλεια: Αποστολίδη Στεργιανή Νταρή Ελένη Περισανίδου Αναστασία ΠΤΔΕ ΠΤΔΕ Διδακτική Μεθοδολογία: Δομικά στοιχεία διδασκαλίας Διδάσκων: Αντώνιος Μπούρας Κίνητρα Μάθησης Επιμέλεια: Αποστολίδη Στεργιανή Νταρή Ελένη Περισανίδου Αναστασία Αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με τα κίνητρα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Η πειθαρχία στην τάξη

Η πειθαρχία στην τάξη Η πειθαρχία στην τάξη Κάθε «έκρυθµη» κατάσταση στην τάξη έχει στοιχεία µοναδικότητας και διαφέρει από κάποιες άλλες: ιαφορετικοί πρωταγωνιστές ιαφορετικό κλίµα ιαφορετική διάθεση του εκπαιδευτικού κ.λπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει. το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί

ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει. το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί www.kyg.gr 2310 450 941 6940402054 Επίσης: YouTube - therapeutikopaixnidi Πηγές www.autismcentre.org SonRise www.horison.nl

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση. Ελένη Παπαϊωάννου

Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση. Ελένη Παπαϊωάννου Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση Ελένη Παπαϊωάννου ΕΡΩΤΗΜΑ 1: Ποιους χαρακτηρίζουμε «ευάλωτους» εκπαιδευόμενους; (Δραστηριότητα 1) Εκπαίδευση Άξονες ευπάθειας Πρόωρη εγκατάλειψη εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόμος-Τεχνολόγος εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη Λάρισα Φεβρουάριος 2006 Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί;

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί; Δασκάλα: Λουίζα Σόλου Πιττάκαρα Μάιος 2008 ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο Στόχοι: Τα παιδιά: να ονομάζουν τις δυσάρεστες συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία, την κοινωνία, το περιβάλλον και την οικονομία να συμπεράνουν και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Διαταραχές Συμπεριφοράς Ο όρος σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Διάλεξη 7η Αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Ηθική ανάπτυξη - ορισµοί - ηθική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ: 3.2. Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων 3.3 Διαπολιτισμικότητα - Αποδοχή και Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Wil C. Kerner, ηλικία 12χρονών, Pals" Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ DSM-V: ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα