Χαρακτηριστικά της εκπαίδευσης και της εμπειρίας των Ελλήνων πνευμονολόγων στις ενδοσκοπικές τεχνικές Έχει έρθει η ώρα για αλλαγές;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χαρακτηριστικά της εκπαίδευσης και της εμπειρίας των Ελλήνων πνευμονολόγων στις ενδοσκοπικές τεχνικές Έχει έρθει η ώρα για αλλαγές;"

Transcript

1 Πρωτότυπη Εργασία Χαρακτηριστικά της εκπαίδευσης και της εμπειρίας των Ελλήνων πνευμονολόγων στις ενδοσκοπικές τεχνικές Έχει έρθει η ώρα για αλλαγές; Γρηγόριος Στρατάκος, 1 Νικόλαος Xαροκόπος 2, Χαράλαμπος Δημητρόπουλος, 3 Μιχαήλ Λεοτσινίδης 4, Δημήτριος Bάσσος, 3 Αδαμαντία Λιαπίκου 5, Σπυρίδων Ζακυνθινός 5 1 Α Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΝΝΘΑ «Σωτηρία», 2 Πνευμονολογικό Τμήμα Νοσοκομείου Πύργου, 3 9 ο Πνευμονολογικό Τμήμα ΝΝΘΑ «Σωτηρία», 4 Τμήμα Υγιεινής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Πατρών, 5 A Τμήμα Εντατικής Θεραπείας, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Νοσοκομείο «Ο Ευαγγελισμός» Λέξεις- Κλειδιά: - Ενδοσκοπικές τεχνικές - Επεμβατική Πνευμονολογία - Εκπαίδευση Αλληλογραφία: Γρ. Στρατάκος MD Λέκτορας Πνευμονολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος Μονάδος Επεμβατικής Θωρακικής Ενδοσκόπησης Α Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΝΝΘΑ «Σωτηρία» Λεοφ. Μεσογείων 152 Αθήνα Τηλ Περiληψη. Οι στόχοι της μελέτης αυτής ήταν η καταγραφή των χαρακτηριστικών της παρεχόμενης εκπαίδευσης στις ενδοσκοπικές τεχνικές στη χώρα μας, και η αποτύπωση του βαθμού και του τρόπου εξάσκησης της επεμβατικής βρογχοσκόπησης και της θωρακοσκόπησης μεταξύ των Eλλήνων πνευμονολόγων. Αναλύθηκαν οι απαντήσεις 171 ειδικευμένων και ειδικευόμενων πνευμονολόγων σε ειδικά σχεδιασμένο ερωτηματολόγιο. Το 97% των συμμετεχόντων ηλικίας <50 ετών έχει εκπαιδευτεί στην εύκαμπτη βρογχοσκόπηση σε αντίθεση με το 86% στους >50 ετών συμμετέχοντες (p=0.016). Ωστόσο το 65% των συμμετεχόντων, διενεργούν <50 βρογχοσκοπήσεις/έτος. Το 21% γνωρίζει να εκτελεί ΤΒΝΑ αλλά μόνο 19% αυτών διενεργούν >30 εξετάσεις/έτος. Οι υπόλοιπες σύγχρονες διαγνωστικές τεχνικές (ΕBUS, Φθορίζουσα, Medical Thoracoscopy) χρησιμοποιούνται από πολύ λίγους και οι θεραπευτικές (Άκαμπτη βρογχοσκόπηση, ηλεκτροκαυτηρία, κρυοθεραπεία, Laser) από ελάχιστους (5-12%). Οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες θα ήθελαν να εκπαιδευτούν επιπλέον, όχι μόνο στις σύγχρονες επεμβατικές τεχνικές αλλά και στη συμβατική βρογχοσκόπηση. Το 94% των συμμετεχόντων θα ήθελαν την έκδοση κατευθυντήριων οδηγιών για τις ενδοσκοπικές τεχνικές, ενώ το 71% πιστεύει ότι θα πρέπει αυτές να διδάσκονται σε όλους τους πνευμονολόγους κατά την ειδίκευσή τους. Συμπερασματικά, τα περιθώρια βελτίωσης της παρεχόμενης ενδοσκοπικής εκπαίδευσης των πνευμονολόγων στη χώρα μας είναι πολύ μεγάλα και υπάρχει ανάγκη πρωτοβουλιών για την αναβάθμιση και την ομοιογένεια τόσο των παρεχόμενων εκπαιδευτικών και όσο και των κλινικών υπηρεσιών. Πνεύμων 2011, 24(1): Η εισαγωγή του βιντεο-βρογχοσκοπίου στα τέλη της δεκαετίας του 1980 βελτίωσε πολύ την ποιότητα των ενδοσκοπικών εικόνων και έδωσε τη δυνα-

2 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 24ος, Ιανουάριος - Μάρτιος τότητα καταγραφής και αρχειοθέτησης ψηφιακού υλικού, ενισχύοντας σημαντικά τις δυνατότητες εκπαίδευσης των νέων πνευμονολόγων. Έκτοτε, νέες διαγνωστικές βρογχοσκοπικές τεχνικές εισήχθησαν: Η διαβρογχική βιοψία με βελόνη (Transbronchial Needle Aspiration - ΤΒΝΑ) που επεκτείνει την εμβέλεια του βρογχοσκοπίου πέραν των βρόγχων στο μεσοθωράκιο, ο ενδοβρογχικός υπέρηχος (Endobronchial Ultrasound EBUS) που εισάγει νέα δεδομένα στην απεικόνιση των αεραγωγών και του πνευμονικού παρεγχύματος, η φθορίζουσα βρογχοσκόπηση (Autofluorescence Bronchoscopy AFB) για την πρώιμη διάγνωση του βρογχογενούς καρκίνου και η βιοψία με ηλεκτρομαγνητική πλοήγηση. Ακόμα, θεραπευτικές τεχνικές όπως η ηλεκτροκαυτηρία, τα Laser, η ενδοβρογχική κρυοθεραπεία, η χρήση φωτοδυναμικής θεραπείας και argon-plasma, η τοποθέτηση τραχειοβρογχικών ενδοπροθέσεων (stents), η διαστολή με ειδικό μπαλόνι κ.λπ. συμβάλλουν στη θεραπευτική αντιμετώπιση απόφραξης των αεραγωγών από καλοήθεις ή κακοήθεις νόσους. Η άκαμπτη βρογχοσκόπηση η οποία στο μεταξύ επανήλθε στο προσκήνιο με σύγχρονη τεχνολογία και απλούστερες μεθόδους, κάνει εφικτή την εφαρμογή των περισσότερων από τις παραπάνω τεχνικές δίνοντας στον επεμβατικό πνευμονολόγο τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά προβλήματα των κεντρικών αεραγωγών χωρίς την ανάγκη μεγάλων χειρουργικών επεμβάσεων. Τέλος, η ιατρική θωρακοσκόπηση (medical thoracoscopy), καθιερώθηκε πλέον σαν ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια των πνευμονολόγων για τη διαγνωστική διερεύνηση των παθήσεων του υπεζωκότα. Όλες οι παραπάνω δυνατότητες που διευρύνουν αξιοσημείωτα τις διαγνωστικές και θεραπευτικές μας δυνατότητες, απαρτίζουν το αντικείμενο της «Επεμβατικής Πνευμονολογίας». Τα πλεονεκτήματα της επεμβατικής πνευμονολογίας έχουν οδηγήσει διεθνώς σε σημαντική ανάπτυξη και ευρεία εφαρμογή των μεθόδων της. Ωστόσο, θα πρέπει να τονιστεί ότι η ασφαλής και αποτελεσματική χρήση των μεθόδων αυτών, προϋποθέτει πολύ καλή εκπαίδευση και κατάλληλη εμπειρία. 1-3 Στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια, ένας σημαντικός αριθμός νέων πνευμονολόγων έχουν επιδείξει ενδιαφέρον για τις σύγχρονες ενδοσκοπικές τεχνικές, μετεκπαιδεύονται στο εξωτερικό, ιδρύουν και στελεχώνουν εργαστήρια θωρακικής ενδοσκόπησης τόσο στα πλαίσια του ΕΣΥ όσο και στον ιδιωτικό τομέα ενώ ταυτόχρονα συμμετέχουν ενεργά σε αντίστοιχα συνέδρια και εκπαιδευτικές συναντήσεις. Από την άλλη μεριά, η συνολικότερη εκπαίδευση στις ενδοσκοπικές τεχνικές κατά τη διάρκεια της ειδικότητας δεν παρουσιάζει ομοιογένεια στα νοσοκομεία της χώρας. Δεν ακολουθούνται συγκεκριμένες κατευθυντήριες οδηγίες και είναι ζητούμενο το κατά πόσο δίνονται ίσες ευκαιρίες στους ειδικευομένους να γνωρίσουν τις ενδοσκοπικές τεχνικές και να αποκτήσουν δεξιότητα σε αυτές. Αντίστοιχοι προβληματισμοί για την ποιότητα και την επάρκεια της ιατρικής εκπαίδευσης αλλά και για το βαθμό διάχυσης της γνώσης και της εμπειρίας αναφορικά με τις ενδοσκοπικές τεχνικές έχουν εκφραστεί τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ σε πρόσφατα δημοσιευμένες μελέτες. 4-7 Ο σκοπός της έρευνας αυτής ήταν η καταγραφή των ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών της παρεχόμενης εκπαίδευσης στις ενδοσκοπικές τεχνικές στη χώρα μας, και η αποτύπωση του βαθμού και του τρόπου εξάσκησης της επεμβατικής βρογχοσκόπησης και της θωρακοσκόπησης μεταξύ των Ελλήνων πνευμονολόγων. ΜΕΘΟΔΟΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από μέλη της ομάδας ενδοσκοπικών τεχνικών της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ΕΠΕ) και απευθύνθηκε σε τυχαίο δείγμα ειδικευμένων Eλλήνων πνευμονολόγων όλων των ηλικιών και ειδικευομένων πνευμονολόγων που είχαν συμπληρώσει το 3 ο έτος της ειδικότητας, με 3 τρόπους: α) Kατά τη διάρκεια του Πανελληνίου Πνευμονολογικού Συνεδρίου (2009) και κατά τις ώρες π.μ. και 5-6 μ.μ. σε τυχαίο δείγμα και σε αναλογία 1/4 εγγραφομένων συνέδρων, προτεινόταν ερωτηματολόγιο 32 ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής που είχε συνταχθεί από τους συγγραφείς, βασισμένο σε αντίστοιχες διεθνείς μελέτες αξιολόγησης της πρακτικής στις ενδοσκοπικές τεχνικές. 5,6 β) Μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προς όλα τα μέλη της ΕΠΕ που είχαν καταχωρήσει την ηλεκτρονική τους διεύθυνση και στα οποία εστάλη το ίδιο ερωτηματολόγιο. Μεταξύ αυτών το ερωτηματολόγιο εστάλη και σε όλα τα μέλη της ομάδας εργασίας των ενδοσκοπικών τεχνικών της ΕΠΕ. γ) Σε τυχαίο δείγμα πνευμονολόγων στο μεγαλύτερο Νοσοκομείο νοσημάτων θώρακος της χώρας (ΝΝΘΑ «Σωτηρία») όπου ερωτηματολόγια μοιράστηκαν σε όλες τις κλινικές και συμπληρώθηκαν από όσους γιατρούς ενδιαφέρονταν. Τα ερωτηματολόγια σε όλες τις περιπτώσεις συμπληρώθηκαν ανώνυμα και από τους συμμετέχοντες ζητήθηκε να βεβαιώσουν ότι δεν είχαν προηγουμένως απαντήσει στο ίδιο ερωτηματολόγιο ώστε να αποφευχθούν διπλές εγγραφές. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων και η σύγκριση

3 42 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 24ος, Ιανουάριος - Μάρτιος 2011 των επιμέρους ομάδων των συμμετεχόντων έγινε με τη βοήθεια στατιστικού προγράμματος SPSS (version 17). Η επεξεργασία των στοιχείων ανάλογα με τη μορφή τους, βασίστηκε στις μεθόδους x τετράγωνο ή κατά Fischer (exact test). Eπίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε p<0,05. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Τα ερωτηματολόγια συμπληρώθηκαν από 171 μέλη της ΕΠΕ σε σύνολο 1200 εγγεγραμμένων μελών (ποσοστό δείγματος 14.25%). Ποιοι συμπλήρωσαν τα ερωτηματολόγια; 100 ερωτηματολόγια συμπληρώθηκαν στο πανελλήνιο συνέδριο σε σύνολο 120 ερωτηθέντων (ποσοστό αποδοχής συμμετοχής 83%) επί συνόλου 900 συνέδρων πνευμονολόγων. Τα υπόλοιπα 71 ερωτηματολόγια συμπληρώθηκαν ηλεκτρονικά ή επί τόπου σε κλινικές του ΝΝΘΑ (35 επί 110 απεσταλμένων και 36 ερωτηματολόγια επί 50 απεσταλμένων αντίστοιχα). Από τα 171 άτομα που μετείχαν στην έρευνα (97 άνδρες 74 γυναίκες), οι 127 (74,2 %) ήταν ειδικευμένοι πνευμονολόγοι μεταξύ των οποίων και 9 γιατροί ΜΕΘ και 44 (25.7%) ήταν ειδικευόμενοι πνευμονολόγοι που είχαν τουλάχιστον συμπληρώσει το 3 ο έτος της ειδικότητας τους (Πίνακας 1), 18 από τους συμμετέχοντες ηλεκτρονικά, είναι μέλη της ομάδας εργασίας ενδοσκοπικών τεχνικών της ΕΠΕ. Από τους συμμετέχοντες ειδικευμένους 75/127 (59%) εργάζονται στο ΕΣΥ ή σε ασφαλιστικό οργανισμό (2 συμμετέχοντες) και 52/127 (41%) σε ιδιωτικό νοσοκομείο ή ιατρείο. 80 συμμετέχοντες (46,8%) είναι κάτω των 40 ετών, 41 (24%) είναι μεταξύ 40 και 50 ετών ενώ 50 συμμετέχοντες (29,2%) είναι ηλικίας >50 ετών. Πίνακας 1. Η «ταυτότητα του δείγματος» (n=171) n (%) Άνδρες 97 (56.7%) Γυναίκες 74 (43.3%) <39 ετών 80 (46.8%) ετών 41 (24%) >50 ετών 50 (29.2%) Ειδικοί 127 (74.2%) Ειδικευόμενοι 44 (25.7%) Ειδικοί Ε.Σ.Υ. 75 (59%) Ιδιωτικός Τομέας 52 (41%) Ποιά είναι η εκπαίδευση και η εμπειρία τους; Από το σύνολο των ερωτηθέντων, 160 (93,6%) δηλώνουν ότι είναι εκπαιδευμένοι στη συμβατική βρογχοσκόπηση ενώ 11 (2 ειδικευόμενοι και 9 ειδικευμένοι) δηλώνουν ότι δεν είχαν αυτή την ευκαιρία (Πίνακας 2Α). Αναφορικά με τις ηλικιακές ομάδες, το 97% των συμμετεχόντων ηλικίας <50 ετών δηλώνει ότι έχει εκπαιδευτεί στην εύκαμπτη βρογχοσκόπηση σε αντίθεση με τους συμμετέχοντες ηλικίας >50 ετών που δηλώνουν σχετική εκπαίδευση σε ποσοστό μόνο 86% (p=0.016) (Πίνακας 2Β). Αν και η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων έχουν εκπαιδευτεί στην εύκαμπτη βρογχοσκόπηση, 58/160 (36,25%) δηλώνουν πως εκτελούν λιγότερες από 10 βρογχοσκοπήσεις κατ έτος και 104/160 (65%) λιγότερες από 50 βρογχοσκοπήσεις το χρόνο! (Πίνακας 3). Το υψηλότερο ποσοστό εξάσκησης της βρογχοσκόπησης απαντάται στους ειδικευμένους που υπηρετούν στο ΕΣΥ, και οι οποίοι εκτελούν >50 βρογχοσκοπήσεις το χρόνο σε ποσοστό 54,6% εμφανίζοντας στατιστικά σημαντική διαφορά έναντι των ειδικευμένων του ιδιωτικού τομέα (p=0.0003). Ωστόσο, στην ερώτηση πόσες βρογχοσκοπήσεις/έτος είναι απαραίτητο να εκτελεί ένας πνευμονολόγος για να διατηρεί την ικανότητά του, 90/160 (56,5%) θεωρούν ότι απαιτούνται 50 τουλάχιστον βρογχοσκοπήσεις το χρόνο. Όσο αφορά την εκπαίδευση των ειδικευομένων (42 άτομα) το 57% δηλώνουν ότι εκτελούν λιγότερες από 30 βρογχοσκοπήσεις κατ έτος, ενώ 26,2% δηλώνουν ότι εκτέλεσαν περισσότερες από 30 και μόνον 16.6% περισσότερες από 50 βρογχοσκοπήσεις τον τελευταίο χρόνο (Πίνακας 3). Ωστόσο και πάλι στην ερώτηση για το πόσες βρογχοσκοπήσεις απαιτούνται για τη σωστή εκπαίδευση των ειδικευομένων, το 57,3% των ερωτηθέντων απαντά >50 και το 30.4% απαντά βρογχοσκοπήσεις/έτος. Πώς διεκπεραιώνεται η βρογχοσκόπηση; Από το σύνολο των ερωτηθέντων 146 (85,4%) συμμετέχοντες δηλώνουν ότι χρειάζονται ακτινογραφία θώρακα πριν τη βρογχοσκόπηση, 124 (72,5%) γενική εξέταση. αίματος, 156 (91,2%) τεστ πηκτικότητας, 29 (17%) σπιρομέτρηση, 117 (68,4%) αέρια αρτηριακού αίματος, 79 (46,2%) βιοχημικές εξετάσεις και 95 (55,6%) αξονική τομογραφία θώρακα. Η δηλωθείσα χρήση Ατροπίνης και Οξυγόνου κατά την βρογχοσκόπηση παρουσιάζεται στον (Πίνακα 4). 118 συμμετέχοντες (69%) χρησιμοποιούν Ατροπίνη πριν τη βρογχοσκόπηση ενώ 19 (11,1%) δηλώνουν άγνοια για τη χρήση τόσο της Ατροπίνης όσο και του οξυγόνου κατά τη βρογχοσκόπηση. Μόνον 53,2% των ερωτηθέντων

4 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 24ος, Ιανουάριος - Μάρτιος Πίνακας 2Α. Αναφερόμενη βασική εκπαίδευση σε ενδοσκοπικές τεχνικές (n=171). Ειδικότητα Ενδοσκοπικές Τεχνικές Ειδικοί Πνευμονολόγοι (n=127) Ειδικευόμενοι (n=44) Σύνολο (n=171) Εύκαμπτη βρογχοσκόπηση 118 (92.9%) 42 (95.45%) 160 (93.6%) Άκαμπτη 20 (15.7%) 2 (4.5%) 22 (12.8%) Laser 10 (7.8%) 1 (2.25%) 11 (6.4%) Stent 15 (11.8%) 2 (4.5%) 17 (9.9%) Ηλεκτροκαυτηρία 14 (11%) 3 (6.8%) 17 (9.9%) Κρυοθεραπεία 9 (7%) 2 (4.5%) 11 (6.4%) EBUS 6 (4.7%) 2 (4.5%) 8 (4.6%) TBNA 29 (22.8%) 7 (15.9%) 36 (21%) Φθορίζουσα 13 (10.2%) 1 (2.25%) 14 (8.1%) Medical Thoracoscopy 11 (8.6%) 3 (6.8%) 14 (8.1%) Πίνακας 2Β. Εκπαίδευση στις ενδοσκοπικές τεχνικές ανάλογα με την ηλικία (n=171). Ενδοσκοπικές Τεχνικές n (%) Εύκαμπτη βρογχοσκόπηση Ηλικία <39 n= n=41 >50 n=50 77 (96.2%) 40 (97.5%) 43 (86%) * Άκαμπτη 23 (28.8%) 9(22%) 13(26%) Laser 2 (2.5%) 3 (7.3%) 6 (12%) * Stent 6 (7.5%) 4 (9.7%) 7 (14%) Ηλεκτροκαυτηρία 7 (8.7%) 4 (9.7%) 6 (12%) Κρυοθεραπεία 6 (7.5%) 3 (7.3%) 2 (4%) EBUS 3 (3.7) 3 (7.3%) 2 (4%) TBNA 14 (17.5%) 12 (29.2%) 10 (20%) Φθορίζουσα 5 (6.2%) 3 (7.3%) 6 (12%) Medical 5 (6.2%) 6 (14.6%) 3 (6%) Thoracoscopy *p <0.05 vs ηλικία <39 δηλώνουν ως απαραίτητη τη χορήγηση οξυγόνου στον ασθενή κατά τη διάρκεια της βρογχοσκόπησης. Εμπειρία στις Επεμβατικές Τεχνικές Η επιπλέον επεμβατική διαγνωστική, βρογχοσκοπική τεχνική στην οποία οι ερωτηθέντες δηλώνουν πως έχουν περισσότερο εκπαιδευτεί, είναι η διαβρογχική παρακέντηση δια βελόνης (ΤΒΝΑ). Αν και όλοι (170/171) πιστεύουν πως η ΤΒΝΑ είναι μια χρήσιμη τεχνική, μόνον 36 από τους Πίνακας 4. Χρήση Ατροπίνης και οξυγόνου κατά τη βρογχοσκόπηση (n=171). Ατροπίνη Οξυγόνο n (%) αρ. Ιατρών (%) αρ. Ιατρών (%) Πάντα 55 (32.2%) 91 (53.2%) Μερικές φορές 63 (36.8%) 60 (35.2%) Ποτέ 34 (19.9%) 1 (0.6%) Δεν γνωρίζω 19 (11,1%) 19 (11.1%) Πίνακας 3. Αριθμός βρογχοσκοπήσεων κατ έτος ανά κατηγορία συμμετεχόντων (μεταξύ των εκπαιδευμένων στη βρογχοσκόπηση). Ειδικότητα Αρ. Ειδικοί Πνευμονολόγοι Ειδικευόμενοι Σύνολο Βρογχοσκοπήσεων/ Σύνολο ειδικών έτος ΕΣΥ (n=75) Ιδιώτες (n=43) n=118 n=42 n= (14.6%)* 23 (53.4%) 34 (28.8%) 2 (4.7%) 36 (22.5%) <10 3 (4%) 9 (20.9%) 12 (10.1%) 10 (23.8%) 22 (13.7%) (10.6%) 1 (2.3%) 9 (7.6%) 12 (28.5%) 21 (13.1%) (16%) 2 (4.6%) 14 (11.8%) 11 (26.2%) 25 (15.6%) >50 41 (54.6%)* 8 (18.6%) 49 (41.5%) 7 (16.6%) 56 (35%) * p<0.05 vs Ιδιώτες

5 44 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 24ος, Ιανουάριος - Μάρτιος 2011 ερωτηθέντες (21%) δηλώνουν πως γνωρίζουν επαρκώς να τη χρησιμοποιούν και μόνο 16% των ειδικευομένων έχουν εκπαιδευτεί σε αυτήν (Πίνακας 2Α). Στην ερώτηση για τον αριθμό των εξετάσεων ΤΒΝΑ που εκτελούν κατ έτος, απάντησαν 63 από τους ερωτηθέντες με μόνον 19% αυτών να δηλώνουν > των 30 εξετάσεων/έτος, με τους υπόλοιπους να εκτελούν πολύ λιγότερες. (Πίνακας 5). Τα ποσοστά αναφερόμενης ευαισθησίας της TBNA που εκτελούν οι συμμετέχοντες αναφέρονται στον (Πίνακα 6) όπου οι 54 συμμετέχοντες που απάντησαν αναφέρουν κατά κανόνα χαμηλές ευαισθησίες (52% των συμμετεχόντων δηλώνει ευαισθησίες <50%). Μόνον 7/54 (13%) αναφέρουν διαγνωστική ευαισθησία >75%. Στις θεραπευτικές βρογχοσκοπικές τεχνικές τα ποσοστά εκπαίδευσης είναι πολύ χαμηλότερα (άκαμπτη βρογχοσκόπησηση 12,8%, τοποθέτηση stents 9,9%, ηλεκτροκαυτηρία 9,9%, laser 6,4% κ.λπ.) και για τη θωρακοσκόπηση βρίσκονται στο 8,1%. Ειδικότερα σε ότι αφορά στην άκαμπτη βρογχοσκόπηση, το 15,7% των ειδικευμένων και μόνο 4.5% των ειδικευόμενων δηλώνουν να έχουν εκπαιδευτεί σε αυτήν. Επίσης ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η ηλικιακή ομάδα ετών των Ελλήνων πνευμονολόγων μοιάζει να είναι η πλέον εκπαιδευμένη τόσο στην ΤΒΝΑ (29,2%) όσο και στο ΕBUS (7,3%) και στη Θωρακοσκόπηση (14,6%) χωρίς ωστόσο η διαφορά αυτή να φτάνει τα επίπεδα στατιστικής σημαντικότητας στο συγκεκριμένο δείγμα. Χρειάζονται αλλαγές στην εκπαίδευση; Σε ό,τι αφορά στις επιθυμίες των συμμετεχόντων για την παρεχόμενη εκπαίδευση, 99/171 (57,9%) θα ήθελαν να εκπαιδευτούν περισσότερο στην TBNA και 91/171 (53,2%) στον ενδοβρογχικό υπέρηχο, ακολουθούμενοι από 65/171 (38%) που θα ήθελε να εκπαιδευτεί στην τοποθέτηση τραχειοβρογχικών ενδοπροθέσεων (stents) και στην θωρακοσκόπηση. Ενδιαφέρον ωστόσο προκαλεί το γεγονός ότι 88/171 (51,5%) θα επιθυμούσε ακόμα την εκπαίδευσή του σε βασικές (συμβατικές) βρογχοσκοπικές Πίνακας 6. Ποσοστά αναφερόμενης ευαισθησίας ΤΒΝΑ ανά κατηγορία συμμετεχόντων (n=54). Διαγνωστική Ευαισθησία της ΤΒΝΑ (%) Ειδικευμένοι (n=41) αρ. (%) Ειδικευόμενοι (n=13) αρ. (%) Σύνολο (n=54) αρ. (%) <25 10 (24%) 3 (23%) 13 (24%) (22%) 6 (46%) 15 (28%) (39%) 3 (23%) 19 (35%) >75 6 (14%) 1 (7.6%) 7 (13%) τεχνικές όπως το BAL και η διαβρογχική βιοψία (Πίνακας 7). Η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων (93.7% των ειδικευμένων και 91% των ειδικευομένων) πιστεύουν ότι θα ήταν χρήσιμες οι κατευθυντήριες οδηγίες για την εκτέλεση ενδοσκοπικών πράξεων και ότι θα βελτίωναν την εργασία τους. Τέλος το 71% των συμμετεχόντων θεωρεί ότι οι επεμβατικές ενδοσκοπικές τεχνικές πρέπει να διδάσκονται σε όλους τους πνευμονολόγους και το 56% ότι πρέπει οι τεχνικές αυτές να είναι διαθέσιμες σε όλα τα Νοσοκομεία. Συζήτηση Αυτή είναι η πρώτη μελέτη σε τυχαίο δείγμα των Ελλήνων πνευμονολόγων (ειδικών και ειδικευομένων) που αποσκοπεί να καταδείξει το επίπεδο εκπαίδευσης και εμπειρίας τους σε σχέση με τις ενδοσκοπικές τεχνικές. Βεβαίως κάθε τέτοια μελέτη που βασίζεται σε συμπλήρωση ερωτηματολογίων υπόκειται σε ένα σοβαρό αριθμό περιορισμών: Οι απαντήσεις στηρίζονται στη μνήμη των ερωτηθέντων και ενδέχεται να είναι ανακριβείς. Οι διατυπώσεις των ερωτήσεων μπορεί να μη γίνονται αντιληπτές από όλους με τον ίδιο τρόπο και σε ορισμένους να προξενούν σύγχυση. Τα ερωτηματολόγια δεν συμπληρώνονται πλήρως από όλους. Οι νεότεροι γιατροί μπορεί να έχουν μεγαλύτερη προθυμία να απαντήσουν και μεγαλύτερη διάθεση να αναδείξουν κενά στην εκπαίδευσή τους από τους παλαιότερους και πιο έμπειρους Πίνακας 5. Αριθμός TBNA που έγιναν ανά κατηγορία εκπαιδευμένων ιατρών, κατά το τελευταίο έτος (n=63). Ιδιωτικός ΕΣΥ n(%) Ειδικευμένοι n=11 Ειδικευμένοι n=39 Ειδικευόμενοι n=13 Σύνολο n=63 <10 9 (81.8%) 23 (58.9%) 11 (84.6%) 43(68.2%) (15.3%) 2 (15.4%) 8 (12.7%) (5.1%) 0 2 (3.2%) >50 2 (18.2%) 8 (20.5%) 0 10 (15.8%)

6 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 24ος, Ιανουάριος - Μάρτιος Πίνακας 7. Επιθυμία επιπλέον εκπαίδευσης σε συμβατικές και σε επεμβατικές ενδοσκοπικές τεχνικές (n=171). Ιδιωτικός ΕΣΥ Σύνολο n (%) Ειδικευμένοι (n=52) Ειδικευμένοι (n=75) Ειδικευόμενοι (n=44) (n=171) Εύκαμπτη, BAL, 28 (53.8%) 28 (37.3%) 32 (72.7%) 88 (51.5%) Διαβρογχική κ.λπ. ΤΒΝΑ 23 (44.2%) 44 (58.6%) 32 (72.7%) 99 (57.9%) Άκαμπτη 9 (17.3%) 14 (18.6%) 17 (22.7%) 40 (23.4%) Laser 13 (25%) 23 (30.6%) 12 (27.2%) 48 (28%) Stent 10 (19.2%) 33 (44%) 22 (50%) 65 (38%) Ηλεκτροθεραπεία 6 (11.5%) 16 (21.3%) 13 (29.5%) 35 (20.5%) Κρυοθεραπεία 4 (7.6%) 20 (26.6%) 11 (25%) 35 (20.5%) EBUS 16 (30.7%) 46 (61.3%) 29 (65.9%) 91(53.2%) Φθορίζουσα 7 (13.4%) 25 (33.3%) 14 (31.8%) 46 (26.9%) Medical Thoracoscopy 11 (21.1%) 30 (40%) 23 (52.2%) 64 (37.4%) γιατρούς, κάτι που ενδεχομένως επηρέασε την εικόνα των αποτελεσμάτων. Τα ερωτηματολόγια είναι ανώνυμα και η ακρίβεια ή η ειλικρίνεια των απαντήσεων δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν. Η συμμετοχή πνευμονολόγων του ΕΣΥ και του ιδιωτικού τομέα από κοινού εμπεριέχει τον περιορισμό των διαφορετικών δυνατοτήτων στους χώρους δουλειάς, διαφορετικού φόρτου και κόστους εργασίας. Στο ερωτηματολόγιο δεν συμπεριελήφθη ερώτηση για τον τόπο εργασίας του ιατρού (π.χ. Αθήνα-Θεσσαλονίκη ή περιφέρεια) και ο σχεδιασμός της μελέτης δε επέτρεψε τη σύγκριση των δεδομένων μεταξύ επαρχιακών και μεγάλων αστικών κέντρων. Μεταξύ των γιατρών που είχαν κοινοποιήσει την ηλεκτρονική τους διεύθυνση στην ΕΠΕ και απάντησαν ηλεκτρονικά, στο ερωτηματολόγιο ήταν και 18 από τα μέλη της ομάδας εργασίας των ενδοσκοπικών τεχνικών που κατά τεκμήριο έχουν αξιόλογη εκπαίδευση και εμπειρία στο αντικείμενο, κάτι που μπορεί να αποτυπώνεται και στα αποτελέσματα της μελέτης Παρ όλους αυτούς τους περιορισμούς, η μελέτη αυτή που είναι κι η μόνη που κατέγραψε πραγματικά δεδομένα σε έναν συγκεκριμένο τομέα της ειδικότητάς μας, αναδεικνύει ορισμένα ξεκάθαρα μηνύματα και πιθανόν προτεραιότητες για το σχεδιασμό εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών στα πλαίσια της ειδίκευσης της Πνευμονολογίας. Ποιοι συμπλήρωσαν τα ερωτηματολόγια; Το δείγμα αν και μικρό (171 άτομα ή 14,25% των εγγεγραμμένων στην Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία) είναι τυχαίο και αρκετά αντιπροσωπευτικό σε ό,τι αφορά στην ηλικία, το φύλο, την επαγγελματική απασχόληση και την εμπειρία. Το 46,8% ήταν νέοι πνευμονολόγοι κάτω των 40 ετών και το 59% των συμμετεχόντων εργάζονται στο ΕΣΥ (41% στον ιδιωτικό τομέα). Μια προσεκτικότερη ματιά στις ηλικίες των συμμετεχόντων ωστόσο, αναδεικνύει ένα 24% στην ηλικιακή ομάδα ετών και μόνο το 29% άνω των 50 ετών. Το γεγονός ότι το 71% των συμμετεχόντων στη μελέτη είναι κάτω των 50 ετών αποτελεί έναν περιορισμό για τη μελέτη αλλά ταυτόχρονα περιγράφει και ένα μέρος της πραγματικότητας, εφόσον αφορά την εκπαιδευτικά πλέον ενεργή ομάδα γιατρών που παρακολουθεί ιατρικά συνέδρια, ενημερώνεται, διαθέτει ηλεκτρονική διεύθυνση στο διαδίκτυο, επιθυμεί να εξειδικευτεί σε νέες τεχνικές και διατίθεται να απαντήσει σε τέτοιου είδους ερωτηματολόγια. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων της παρούσας μελέτης προβάλλει μια σειρά από αντινομίες που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχή: Ποιά είναι η εκπαίδευση και η εμπειρία τους; Ενώ το 94% των ερωτηθέντων δηλώνουν πως έχουν εκπαιδευτεί στη βρογχοσκόπηση, οι μισοί σχεδόν από αυτούς (49,3%) εκτελούν λιγότερες από 30 βρογχοσκοπήσεις το χρόνο που διεθνώς θεωρείται ο απαιτούμενος αριθμός εξετάσεων ώστε ένας ενδοσκόπος να συντηρεί τις δεξιότητές του. 3 Μάλιστα η πλειοψηφία των ερωτηθέντων θεωρεί ότι ο αριθμός εξετάσεων που θα έπρεπε να εκτελούν κατ έτος είναι >50. Δεν αποτελεί έκπληξη ωστόσο, ότι το στόχο αυτό επιτυγχάνουν περισσότερο οι εργαζόμενοι στο ΕΣΥ σε σχέση με τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα. Το 88% όλων των ερωτηθέντων (150/171) θεωρεί ότι χρειάζονται >30 βρογχοσκοπήσεων κατ έτος για να

7 46 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 24ος, Ιανουάριος - Μάρτιος 2011 εκπαιδευτεί ένας ειδικευόμενος αλλά αυτό το στόχο τον κατορθώνει τελικά μόνον 40% (18/44) των ειδικευομένων. Οι οδηγίες του American College of Chest Physicians (ACCP) του 2003 ωστόσο, ανεβάζουν τον αριθμό των εξετάσεων που απαιτούνται για την εκπαίδευση των ειδικευομένων σε 100 και εκείνων που απαιτούνται για τη διατήρηση της δεξιότητας σε 25/έτος. 3 Είναι φανερό ότι υπάρχει μεγάλο περιθώριο βελτίωσης και πιθανόν να χρειαστεί να οριστούν σαφείς εκπαιδευτικοί στόχοι για την ειδικότητα, μεταξύ των οποίων και ένας ελάχιστος αριθμός βρογχοσκοπήσεων που ο ειδικευόμενος θα πρέπει να εκτελεί πριν ολοκληρώσει την εκπαίδευσή του. Πώς διεκπεραιώνεται η βρογχοσκόπηση; Οι πρακτικές των Ελλήνων πνευμονολόγων σε σχέση με την απλή βρογχοσκόπηση δεν είναι ομοιογενείς και συχνά δεν ακολουθούν τις διεθνείς συστάσεις. Οι μισοί σχεδόν εξ αυτών (47%) είτε δεν χορηγούν πάντα οξυγόνο στη διάρκεια της βρογχοσκόπησης είτε δεν γνωρίζουν αν θα έπρεπε να το κάνουν και 45% δεν θεωρούν απαραίτητη την αξονική τομογραφία θώρακος προκειμένου να βρογχοσκοπήσουν έναν ασθενή. Ωστόσο και οι δύο αυτές παρεμβάσεις είναι απαραίτητες ως ρουτίνα για μια ασφαλή και αποτελεσματική βρογχοσκόπηση. 1,2 Αντίθετα ένα σημαντικό ποσοστό (32,2%) χορηγεί σε κάθε ασθενή ατροπίνη στα πλαίσια της προετοιμασίας για βρογχοσκόπηση, παρ όλο που η παρέμβαση αυτή δεν συνιστάται και δεν στοιχειοθετείται ως χρήσιμη και ασφαλής από καμία πρόσφατη σχετική μελέτη. 1-4 Σε αντίστοιχες μελέτες που έγιναν πρόσφατα στο Ηνωμένο Βασίλειο, διαπιστώθηκε επίσης αντίστοιχα μεγάλη διακύμανση των βρογχοσκοπικών πρακτικών που εφαρμόζονται και που δεν ακολουθούν πάντα τις δημοσιευμένες οδηγίες ασφάλειας και αποτελεσματικότητας. 6,7 Ένα σημαντικό ποσοστό (29%) των Βρετανών βρογχοσκόπων επίσης χρησιμοποιεί ακόμη ατροπίνη στην προετοιμασία των ασθενών παρά τις περί του αντιθέτου επιστημονικές ενδείξεις. 6 Σε αντίστοιχη Ιαπωνική μελέτη 8 παρατηρείται επίσης ποικιλομορφία στις τεχνικές χωρίς ωστόσο να θίγεται το επίπεδο ασφάλειας του ασθενούς κατά την εξέταση. Εμπειρία στις Επεμβατικές Τεχνικές Σε ό,τι αφορά τις σύγχρονες διαγνωστικές επεμβατικές τεχνικές, μόνο ένας στους πέντε (21%) γνωρίζει τη χρήση της βελόνης ΤΒΝΑ αλλά και μεταξύ αυτών μόνο 19% εκτελούν >30 εξετάσεις ετησίως. Οι διαγνωστική ευαισθησία που δηλώνουν οι συμμετέχοντες και που ουσιαστικά αντικατοπτρίζει την πεποίθησή τους για την αποτελεσματικότητα της μεθόδου, βρίσκεται πολύ κάτω από το 75% που θεωρείται σήμερα μια αποδεκτή τιμή. Ωστόσο και διεθνώς το ποσοστό των πνευμονολόγων που εκτελούν ΤΒΝΑ είναι εκπληκτικά μικρό. Στη μελέτη του ACCP το 1990, 4 μόνο ένα 12% των ερωτηθέντων εφήρμοζε τη μέθοδο και στην αντίστοιχη μελέτη της American Association for Bronchology (ΑΑΒ) 10 χρόνια αργότερα, το ποσοστό αυτό δεν είχε υπερβεί το 26%. 5 Οι λόγοι για την περιορισμένη εφαρμογή της μεθόδου είναι πρωτίστως ή μη εξοικείωση των γιατρών με την τεχνική και ο φόβος των επιπλοκών. Η ανάλυση των ηλικιακών ομάδων των συμμετεχόντων αποκάλυψε ότι η ομάδα των γιατρών μεταξύ 40 και 50 ετών είναι η πλέον εκπαιδευμένη ομάδα με περίπου 30% να γνωρίζουν ΤΒΝΑ, 15% Θωρακοσκόπηση, 7% EBUS κ.λπ. Είναι πιθανόν ωστόσο ότι τα ποσοστά αυτά αντικατοπτρίζουν περισσότερο την εικόνα στα τριτοκαι τεταρτοβάθμια νοσοκομεία των μεγάλων αστικών κέντρων όπου εργάζονται και πολλά από τα μέλη της ομάδας εργασίας των ενδοσκοπικών τεχνικών της ΕΠΕ, και λιγότερο την πραγματικά συνολική εικόνα στην Ελλάδα. Χρειάζονται αλλαγές στην εκπαίδευση; Με δεδομένες τις ελλείψεις που καταγράφηκαν πιο πάνω, δεν είναι παράδοξο που ένας σημαντικός αριθμός ειδικευομένων και κυρίως νέων γιατρών επιθυμεί να εκπαιδευτεί επιπλέον στη συμβατική βρογχοσκόπηση (51.5%) αλλά και στην ΤΒΝΑ (58%), στον EBUS (53%), στην άκαμπτη βρογχοσκόπηση, στη τοποθέτηση stents και στη θωρακοσκόπηση. Σε πρόσφατη μελέτη του ACCP για το βαθμό ικανοποίησης των ειδικευομένων πνευμονολογίας στις ΗΠΑ στο αντικείμενο των ενδοσκοπικών τεχνικών, 9 αν και καταγράφηκε ικανοποίηση και επαρκής εκπαίδευση στη συμβατική ινοπτική βρογχοσκόπηση, υπήρχε σημαντικός βαθμός ελλιπούς εκπαίδευσης στις επεμβατικές τεχνικές και στις νέες τεχνολογίες. Η παρουσία ενός επεμβατικού πνευμονολόγου στο Νοσοκομείο καθώς και η συμπλήρωση του ελάχιστου αριθμού ενδοσκοπικών πράξεων που έχει καθορίσει το ACCP για την εκπαίδευση σε αυτές, συσχετίζονταν σημαντικά με την πεποίθηση των ειδικευομένων ότι εκπαιδεύτηκαν ικανοποιητικά και έχουν τα εφόδια να εξασκούν ενδοσκοπικές πράξεις. 9 Οι κατευθυντήριες οδηγίες θα βελτίωναν την ποιότητα των ενδοσκοπικών εξετάσεων και της παρεχόμενης εκπαίδευσης; Οι συμμετέχοντες στη μελέτη μας, απαντούν θετικά στη συντριπτική τους πλειοψηφία. Ενδεχομένως θα δημιουργούσαν μια βάση κοινής συνεννόησης, ένα

8 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 1ο, Τόμος 24ος, Ιανουάριος - Μάρτιος επιστημονικό πλαίσιο αναφοράς πάνω στο οποίο θα μπορούσαν εκπαιδευτές και εκπαιδευόμενοι να εργάζονται. Είναι όμως αυτό αρκετό; Η υιοθέτηση ολοκληρωμένων δομημένων προγραμμάτων εκπαίδευσης κατά τη διάρκεια της ειδικότητας και δοκιμασιών αυτοαξιολόγησης όπως αυτά που έχει αναπτύξει η Παγκόσμια Βρογχολογική Ένωση (World Association of Bronchology, πιθανόν θα συνέβαλλαν στην ομογενοποίηση της εκπαίδευσης και στην εφαρμογή ξεκάθαρων και δόκιμων πρακτικών κατά την εκτέλεση τέτοιων εξετάσεων. Επίσης η πιστοποίηση ποιότητας τόσο των ενδοσκοπικών εργαστηρίων όσο και των κλινικών που εκπαιδεύουν νέους πνευμονολόγους, θα εξυπηρετούσε τους ίδιους στόχους. Η καθιέρωση ενός «logbook», ενός δελτίου δηλαδή καταγραφής της εκπαίδευσης και της εκτέλεσης εκ μέρους του ειδικευόμενου του ελάχιστου απαραίτητου αριθμού ενδοσκοπικών εξετάσεων και παρεμβάσεων κατά τη διάρκεια της ειδίκευσης του, πιθανόν θα εξασφάλιζε μεγαλύτερη ομοιογένεια των δυνατοτήτων και αντικειμενικότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Οι νέες ψηφιακές και διαδυκτιακές τεχνολογίες που επιτρέπουν εκπαίδευση εκ του μακρόθεν, θα μπορούσαν επίσης να αξιοποιηθούν. Πρέπει όλοι οι ειδικευόμενοι να εκπαιδεύονται σε επεμβατικές τεχνικές όπως προτείνει το 71% των συμμετεχόντων στη μελέτη; Πιθανώς ναι, καθώς επεμβατικές εξετάσεις όπως η ΤΒΝΑ δεν εμφανίζουν σημαντικές δυσκολίες ή κινδύνους και δεν απαιτούν ιδιαίτερες προϋποθέσεις ενώ απαλλάσσουν τους ασθενείς από ανώφελες μεσοθωρακοσκοπήσεις ή θωρακοτομές. Επιπλέον, ακόμα και αν οι πνευμονολόγοι δεν είναι σε θέση να εφαρμόσουν στο χώρο που εργάζονται άλλες επεμβατικές τεχνικές, είναι σημαντικό να τις γνωρίζουν και να είναι σε θέση να αναγνωρίσουν ενδείξεις και αντενδείξεις προκειμένου να παραπέμψουν τον ασθενή τους σε κέντρα αναφοράς. Ασφαλώς, οι πλέον εξειδικευμένες από τις επεμβατικές τεχνικές, όπως η άκαμπτη βρογχοσκόπηση, η τοποθέτηση ενδοπροθέσεων (stents), η ενδοσκοπική χρήση laser ή EBUS, η θωρακοσκόπηση κ.λπ., δεν μπορούν και δεν πρέπει να αναπτυχθούν σε κάθε πνευμονολογική κλινική. 10 Είναι απαραίτητη η δημιουργία κέντρων αναφοράς (και αριστείας) όπου τα ανάλογα περιστατικά θα παραπέμπονται, θα εξετάζονται και θα αντιμετωπίζονται παρέχοντας ταυτόχρονα και εκπαίδευση σε νέους γιατρούς που θα ενδιαφέρονται να αποκτήσουν ειδική εμπειρία στο αντικείμενο. Μια τέτοια εξέλιξη θα αύξανε την ποιότητα και το κύρος του κλάδου και θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για την επάνδρωση με νέους πνευμονολόγους κέντρων αναφοράς επεμβατικής ενδοσκόπησης στη χώρα μας. Αντίστοιχες προτάσεις για την αναβάθμιση της ενδοσκοπικής εκπαίδευσης των Ελλήνων πνευμονολόγων εκφράστηκαν άλλωστε και από άλλους συγγραφείς σε παλαιότερη ανασκόπηση της βρογχοσκοπικής εμπειρίας. 11 Το ACCP έχει ακόμα προτείνει ένα επιπλέον έτος εξάσκησης στις επεμβατικές τεχνικές μετά το πέρας της ειδίκευσης, για όσους πνευμονολόγους θα ήθελαν να ασχοληθούν με την επεμβατική πνευμονολογία. 5 Άλλες ειδικότητες της ιατρικής, όπως η γαστρεντερολογία, η καρδιολογία και η ακτινολογία ωφελήθηκαν από την ανάπτυξη τέτοιων επεμβατικών εξειδικεύσεων και από την ανάπτυξη κέντρων αναφοράς που αντιμετωπίζουν αντίστοιχα περιστατικά σε τέτοια συχνότητα ώστε να διατηρούν υψηλό βαθμό δεξιοτήτων και εκπαιδευτικής δυνατότητας. Συμπεράσματα Τα συμπεράσματα από την ανάλυση των ερωτηματολογίων της μελέτης αυτής δεν είναι καθησυχαστικά: Η ποιότητα των επιτελούμενων βρογχοσκοπήσεων συχνά βρίσκεται κάτω από το επιθυμητό όριο ασφάλειας και αποτελεσματικότητας. Οι νέες επεμβατικές διαγνωστικές τεχνικές αξιοποιούνται από πολύ λίγους και οι θεραπευτικές από ελάχιστους. Η εκπαίδευση των ειδικευομένων στις ενδοσκοπήσεις είναι ανομοιογενής και συχνότατα δεν επαρκεί. Είναι κοινή απαίτηση των νέων πνευμονολόγων και των ειδικευομένων, η περαιτέρω εκπαίδευση στις ενδοσκοπικές τεχνικές και η δημιουργία κατευθυντήριων οδηγιών και κέντρων αναφοράς (και αριστείας) όπου θα παραπέμπονται τα σοβαρότερα περιστατικά και θα εκπαιδεύονται οι νέοι επεμβατικοί ενδοσκόποι. Πιθανόν η καθιέρωση των ελάχιστων εκπαιδευτικών προϋποθέσεων στόχων για την ειδίκευση στην πνευμονολογία, καθώς και η πιστοποίηση ποιότητας των εργαστηρίων και των κλινικών μας, θα συνέβαλλε στην υψηλότερου επιπέδου παροχή τόσο εκπαιδευτικών όσο και κλινικών υπηρεσιών. BΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (Βλέπε αγγλικό κείμενο)

Παρηγορητική θεραπεία Ca πνεύμονα. Ο ρόλος της επεμβατικής πνευμονολογίας. Γρ.. Στρατάκος MD Πνευμονολόγος Επιμελητής ΚΕΘ Παν/μίου Αθηνών

Παρηγορητική θεραπεία Ca πνεύμονα. Ο ρόλος της επεμβατικής πνευμονολογίας. Γρ.. Στρατάκος MD Πνευμονολόγος Επιμελητής ΚΕΘ Παν/μίου Αθηνών Παρηγορητική θεραπεία Ca πνεύμονα. Ο ρόλος της επεμβατικής πνευμονολογίας Γρ.. Στρατάκος MD Πνευμονολόγος Επιμελητής ΚΕΘ Παν/μίου Αθηνών Με το φως ενός κεριού και ολίγη κοκαΐνη 1897 : Ο Gustav Killian

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Ο όρος θωρακοσκόπηση εισήχθη από τον Hans Christian Jacobaeus περίπου πριν

Διαβάστε περισσότερα

ιατρική θωρακοσκόπηση: Συσχετίζονται µε την ιστολογική διάγνωση ;

ιατρική θωρακοσκόπηση: Συσχετίζονται µε την ιστολογική διάγνωση ; Ταξινόµηση των ευρηµάτων στην ιατρική θωρακοσκόπηση: Συσχετίζονται µε την ιστολογική διάγνωση ; Φ. Εµµανουήλ 1,. Ροντογιάννη, 2 Ρ.Τριγγίδου 3,. Χιώτης 4, Μ. Στρατίκη 4, Κ.Κοντογιάννη 1, Ν.Κουφός 1, Σ.Γεννηµατά

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος Πνεύμονος. 16 η. Σάββατο-Κυριακή 30-31 Μαΐου 2009. Μετεκπαιδευτική Διημερίδα

Καρκίνος Πνεύμονος. 16 η. Σάββατο-Κυριακή 30-31 Μαΐου 2009. Μετεκπαιδευτική Διημερίδα Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας 16 η Μετεκπαιδευτική Διημερίδα Καρκίνος Πνεύμονος Σάββατο-Κυριακή 30-31 Μαΐου 2009 Συνεδριακό Κέντρο ΑΤΕΙ Πατρών ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Μακροπρόθεσµα αποτελέσµατα διατοµεακής αντιµετώπισης σε ασθενείς µε καλοήθη στένωση τραχείας. Αξιολόγηση του θεραπευτικού αλγορίθµου.

Μακροπρόθεσµα αποτελέσµατα διατοµεακής αντιµετώπισης σε ασθενείς µε καλοήθη στένωση τραχείας. Αξιολόγηση του θεραπευτικού αλγορίθµου. Μακροπρόθεσµα αποτελέσµατα διατοµεακής αντιµετώπισης σε ασθενείς µε καλοήθη στένωση τραχείας. Αξιολόγηση του θεραπευτικού αλγορίθµου..χιώτης, 1 Χ. Ζήσης 2, Μ. Στρατίκη 1, Ν. Γιαννιού 1, Φ.Εµµανουήλ 3,

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Προς κάθε αρμόδιο Δικαστήριο και Αρχή ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΔΗΛΩΣΗ

Προς κάθε αρμόδιο Δικαστήριο και Αρχή ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΔΗΛΩΣΗ Προς κάθε αρμόδιο Δικαστήριο και Αρχή ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΔΗΛΩΣΗ Του Σωματείου με την επωνυμία «ΕΝΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ», που εδρεύει στην Αθήνα, Λεωφ. Μεσογείων 152 (Ν.Ν.Θ.Α. «Η Σωτηρία»),

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4 ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4 ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4 ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τριανταφυλλιά Νικολάου, Πολυτεχνείο Κρήτης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή... 2 2. Σύνταξη Ερωτηματολογίων...

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 PCO CONVIN ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. 3 ΣΕΛ. 4 ΣΕΛ. 6 ΣΕΛ. 16 ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά Σεμινάρια ΚΑΡΠΑ European Resuscitation Council (ERC)

Εκπαιδευτικά Σεμινάρια ΚΑΡΠΑ European Resuscitation Council (ERC) ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ ΚΥ.Σ.ΑΝ. Κερύνιας 9 Λατσιά, 2231. Τηλ: 99784580 Εκπαιδευτικά Σεμινάρια ΚΑΡΠΑ European Resuscitation Council (ERC) Το Κυπριακό Συμβούλιο Αναζωογόνησης είναι μη κερδοσκοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ/ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ/ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ/ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε στο 3 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ευόσμου, κατά το διάστημα Μαρτίου-Απριλίου 2014. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ Κ1 (ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ) ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Αριθμός θαλάμων / κλινών ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΑΡΟΣ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ

ΚΡΙΤΗΡΙΟ Κ1 (ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ) ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Αριθμός θαλάμων / κλινών ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΑΡΟΣ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ Κ1 (ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ) ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ Αριθμός θαλάμων / κλινών ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ Αριθμός θαλάμων Αριθμός κλινών 20 *(Αριθμός κλινών)/400 max=100 (μέγιστη βαθμ) για αρ κλινών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμ. Υ4α/147881/10 (ΦΕΚ 1851 Β/25-11-2010) : Ολοήμερη λειτουργία Νοσοκομείων. ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

Αριθμ. Υ4α/147881/10 (ΦΕΚ 1851 Β/25-11-2010) : Ολοήμερη λειτουργία Νοσοκομείων. ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αριθμ. Υ4α/147881/10 (ΦΕΚ 1851 Β/25-11-2010) : Ολοήμερη λειτουργία Νοσοκομείων. ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Έχοντας υπόψη τις διατάξεις: 1. Του άρθρου 1 του Ν. 3868/2010 «Αναβάθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Περιεχόμενα Περιεχόμενα Διαγραμμάτων...2 Εισαγωγή...3 Το δείγμα της έρευνας...3 Τα εργαλεία ενημέρωσης...4

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

15 η. 31 Μαΐου & 1 Ιουνίου 2008. Συνεδριακό & Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών

15 η. 31 Μαΐου & 1 Ιουνίου 2008. Συνεδριακό & Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας 15 η Μετεκπαιδευτική Διημερίδα Αλλεργία, Τοξικές ουσίες & Αναπνευστικό 31 Μαΐου & 1 Ιουνίου 2008 Συνεδριακό & Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Εισαγωγή Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Χαρχαντής Αθανάσιος STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

«Μελέτη των δυνατοτήτων ανάπτυξης προσωποποιημένων ηλεκτρονικών ξενοδοχειακών υπηρεσιών στην Ελλάδα»

«Μελέτη των δυνατοτήτων ανάπτυξης προσωποποιημένων ηλεκτρονικών ξενοδοχειακών υπηρεσιών στην Ελλάδα» «Μελέτη των δυνατοτήτων ανάπτυξης προσωποποιημένων ηλεκτρονικών ξενοδοχειακών υπηρεσιών στην Ελλάδα» Ονοματεπώνυμο: Κοντακτσή Νίκη Σειρά: 10 Επιβλέπων Καθηγητής: Καρδαράς Δημήτριος Δεκέμβριος 2014 Τουρισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΧΕΣ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥΣ INTERASCO

ΠΑΡΟΧΕΣ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥΣ INTERASCO ΠΑΡΟΧΕΣ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥΣ INTERASCO Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών (Τ.Ε.Π το όποιο λειτουργεί 24ώρες/365 μέρες): 1. Δωρεάν επίσκεψη σε: Παθολόγο, Καρδιολόγο, Ορθοπεδικό, Χειρουργό, ΩΡΛ, Νευροχειρουργό.

Διαβάστε περισσότερα

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΠΑΙΔΟΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. Παρασκευή 4 Νοεμβρίου 2011

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΠΑΙΔΟΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. Παρασκευή 4 Νοεμβρίου 2011 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΠΑΙΔΟΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Παρασκευή 4 Νοεμβρίου 2011 ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Παρασκευή 4 Νοεμβρίου 2011 Στο πλαίσιο του 2ου Πανελλήνιου Παιδοπνευμονολογικού Συνεδρίου

Διαβάστε περισσότερα

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Το φαρμακείο στην εποχή του internet Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Χαρακτηριστικά της εποχής μας Χαρακτηριστικά της εποχής μας είναι: η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας η ευρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Μιχαήλ Κοραλία, Τσίφτης Γεώργιος, Τσουμάκας Κων/νος, Ανδρουλάκης Ιωάννης, Παυλοπούλου Ιωάννα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αγαπητοί συνάδελφοι, κατά την τελευταία συνεδρίαση του πυρήνα της Ομάδας Εργασίας παρουσιάστηκε από τον κο Βασ. Σπανό και τον Κύριο Εμμ. Βαβουρανάκη ένα προσχέδιο για την εκπαίδευση/πιστοποίηση των επεμβατικών

Διαβάστε περισσότερα

18 η. Μετεκπαιδευτική Διημερίδα. Σάββατο-Κυριακή 4 5 Ιουνίου 2011 Συνεδριακό & Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών

18 η. Μετεκπαιδευτική Διημερίδα. Σάββατο-Κυριακή 4 5 Ιουνίου 2011 Συνεδριακό & Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας 18 η Μετεκπαιδευτική Διημερίδα Σάββατο-Κυριακή 4 5 Ιουνίου 2011 Συνεδριακό & Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών www.synedra.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κατά την άποψη σας πόσο συχνά ανακύπτουν «ζητήματα» ηθικής στη ρευματολογία; (επιλέξτε μια απάντηση για κάθε στοιχείο)

Κατά την άποψη σας πόσο συχνά ανακύπτουν «ζητήματα» ηθικής στη ρευματολογία; (επιλέξτε μια απάντηση για κάθε στοιχείο) Στα πλαίσια πολυκεντρικής μελέτης, η οποία αποσκοπεί στην κατανόηση ηθικών ζητημάτων που αφορούν τους ρευματολόγους, καλείστε να συμπληρώσετε το επισυναπτόμενο ερωτηματολόγιο, το οποίο διερευνά ζητήματα

Διαβάστε περισσότερα

Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας»

Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας» 1 Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας» Συντονιστής: κ. Αιμίλιος Νεγκής, δημοσιογράφος, Pharma & Health Business,Virus.com.gr Ομιλητές: Δρ. Μιλτιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Ρινορραγίες. Πρωτοβάθμια και. Νοσοκομειακή Αντιμετώπιση Ενδοσκοπικές Τεχνικές Πρακτική άσκηση τεχνικών αντιμετώπισης σε προπλάσματα

Ρινορραγίες. Πρωτοβάθμια και. Νοσοκομειακή Αντιμετώπιση Ενδοσκοπικές Τεχνικές Πρακτική άσκηση τεχνικών αντιμετώπισης σε προπλάσματα Πρωτοβάθμια και ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ Νοσοκομειακή Αντιμετώπιση Ενδοσκοπικές Τεχνικές Πρακτική άσκηση τεχνικών αντιμετώπισης σε προπλάσματα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φιλολογία Τμήμα Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ... 02 ΕΠΙΤΡΟΠΗ... 03 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ... 04 ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙ ΠΡΟΕΔΡΟΙ - ΟΜΙΛΗΤΕΣ... ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ... 02 ΕΠΙΤΡΟΠΗ... 03 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ... 04 ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙ ΠΡΟΕΔΡΟΙ - ΟΜΙΛΗΤΕΣ... ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ... 02 ΕΠΙΤΡΟΠΗ... 03 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ... 04 ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙ ΠΡΟΕΔΡΟΙ - ΟΜΙΛΗΤΕΣ... ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 06 08 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ... 09 01 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Aγαπητοί Συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 395 396 ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 397 398 399 400 401 402 3 ο Εθνικό Συνέδριο Κλινικής Μικροβιολογίας 9 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων & Υγιεινής,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φαρμακευτική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Capitonnage ή όχι; Ποια είναι η καλύτερη χειρουργική τεχνική για υδάτιδες κύστεις των πνευμόνων και πότε

Capitonnage ή όχι; Ποια είναι η καλύτερη χειρουργική τεχνική για υδάτιδες κύστεις των πνευμόνων και πότε Ανασκόπηση Capitonnage ή όχι; Ποια είναι η καλύτερη χειρουργική τεχνική για υδάτιδες κύστεις των πνευμόνων και πότε Fatmir Caushi 1, Genta Qirjako 2, Armela Çuko 3, Rezart Oketa 1, Agron Menzelxhiu 1,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Εταιρεία Πυρηνικής Ιατρικής & Μοριακής Απεικόνισης (ΕΕΠΙ&ΜΑ)

Ελληνική Εταιρεία Πυρηνικής Ιατρικής & Μοριακής Απεικόνισης (ΕΕΠΙ&ΜΑ) ΕΕΠΙ&ΜΑ Ελληνική Εταιρεία Πυρηνικής Ιατρικής & Μοριακής Απεικόνισης (ΕΕΠΙ&ΜΑ) / Η Ελληνική Εταιρεία Πυρηνικής Ιατρικής & Μοριακής Απεικόνισης (ΕΕΠΙ&ΜΑ) ιδρύθηκε, με την επωνυμία "Ελληνική Εταιρεία Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

15-16. maϊου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1 Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Αναπνευστικών Νοσημάτων (Άσθμα, ΧΑΠ) που προκαλούν Διαταραχές της Οξεοβασικής Ισορροπίας

15-16. maϊου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1 Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Αναπνευστικών Νοσημάτων (Άσθμα, ΧΑΠ) που προκαλούν Διαταραχές της Οξεοβασικής Ισορροπίας ο 1 Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Αναπνευστικών Νοσημάτων (Άσθμα, ΧΑΠ) 15-16 maϊου 2015 που προκαλούν Διαταραχές της Οξεοβασικής Ισορροπίας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ ΚΑΡΔΙΑΣ - ΑΓΓΕΙΩΝ Σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Αγαπητοί συνάδελφοι, Η Α Πνευμονολογική Κλινική και η Ογκολογική Μονάδα της Γ Παθολογικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών αποφασίσαμε να προχωρήσουμε στην διοργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙΣ Ε.Α.Ν Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΡΟΥΠΗ ΕΠΙΣΚΕΠΤΡΙΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΕΤΑΞΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΠΕ 12/2/2015 ΙΣΤΟΡΙΚΟ Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Τι κάνουμε στο ιατρείο Στο ιατρείο μας εκτός από την λεπτομερή κλινική εξέταση γίνονται και οι ακόλουθες εξετάσεις: Σπιρομέτρηση (δηλ.

Τι κάνουμε στο ιατρείο Στο ιατρείο μας εκτός από την λεπτομερή κλινική εξέταση γίνονται και οι ακόλουθες εξετάσεις: Σπιρομέτρηση (δηλ. Τα σύγχρονα διαγνωστικά μέσα συνδυασμένα με την ευρεία, στερεά και συνεχή επιστημονική μας κατάρτιση, αποτέλεσμα μακράς Ακαδημαϊκής και Κλινικής διαδρομής του Καθηγητή Δημήτρη Γκιουλέκα, στην Πνευμονολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

20ό. Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιο. Παρασκευή 7 Κυριακή 9 Ιουνίου 2013. Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας

20ό. Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιο. Παρασκευή 7 Κυριακή 9 Ιουνίου 2013. Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας Επιτροπή Νοτιοδυτικής της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας 20ό Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιο Παρασκευή 7 Κυριακή 9 Ιουνίου 2013 GRECOTEL OLYMPIA, ΚΥΛΛΗΝΗ www.synedra.gr Επιτροπή Νοτιοδυτικής της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Αγαπητοί/ές συνάδελφοι, Για 10 η συνεχή χρονιά η Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Αττικόν» Νοσοκομείο πραγματοποιεί το Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο «Εξελίξεις και Προοπτικές στην Καρδιολογία». Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η αρχιτεκτονική των προγραμμάτων - MEDICARE

Η αρχιτεκτονική των προγραμμάτων - MEDICARE Η αρχιτεκτονική των προγραμμάτων - MEDICARE Τα 3 επίπεδα προγραμμάτων FREEDOM OPTIMUM Ο πελάτης έχει πλήρη ελευθερία στην ασφάλιση υγείας To υψηλότερο επίπεδο παροχών Ασφάλιστρο αντίστοιχο των παροχών

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα.

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Σπυρίδων Μπάρμπας, Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Γεώργιος Πέππας, Γεώργιος Θεοχάρης Πανδημική γρίπη τύπου

Διαβάστε περισσότερα

EOF Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προώθησης στην Αγορά Εργασίας. Επαγγελματική Υποστήριξη σε Άτομα που αντιμετωπίζουν Δυσκολίες στην Πρόσβαση στην Απασχόληση

EOF Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προώθησης στην Αγορά Εργασίας. Επαγγελματική Υποστήριξη σε Άτομα που αντιμετωπίζουν Δυσκολίες στην Πρόσβαση στην Απασχόληση 2011 EOF Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προώθησης στην Αγορά Εργασίας Επαγγελματική Υποστήριξη σε Άτομα που αντιμετωπίζουν Δυσκολίες στην Πρόσβαση στην Απασχόληση EOF Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προώθησης στην Αγορά Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Επικεντρώνεται στην περιγραφή της χρήσης της Ανέμη και στην αξιολόγησή της.

Επικεντρώνεται στην περιγραφή της χρήσης της Ανέμη και στην αξιολόγησή της. Χρήση και αξιολόγηση της υπηρεσίας Ανέμη: έ Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Νεοελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Μαριέττα Φάνη 1, Μαρία Μονόπωλη 2, Μανόλης Κουκουράκης 3 1 Πτυχιούχος του Τμήματος Βιβλιοθηκονομίας

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ: 2 ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 3 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΑΝΤΑ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ:

1 ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ: 2 ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 3 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΑΝΤΑ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ: ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α (συμπληρώνεται από τους προϊσταμένους των Τμημάτων Κοινωνικής Εργασίας) ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, ΣΤΑ 1 ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ: 2 ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 3 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας

Μαρία Φιλιοπούλου. Η ταυτότητα της έρευνας Στοιχεία για τον σχεδιασµό και την υλοποίηση της έρευνας «Ανίχνευση των Εκπαιδευτικών & Επιµορφωτικών Αναγκών των Συνδικαλιστικών Στελεχών που εκπροσωπούν Εργαζόµενους στο ηµόσιο» Μαρία Φιλιοπούλου Η ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις και πρακτικές των εργαζομένων στο νοσοκομείο για τη φυματίωση

Γνώσεις και πρακτικές των εργαζομένων στο νοσοκομείο για τη φυματίωση Ερευνητική Εργασία Γνώσεις και πρακτικές των εργαζομένων στο νοσοκομείο για τη φυματίωση Αλέξανδρος Χαρίσης 1, Αθηνά Τατσιώνη 2, Αθηνά Γόγαλη 3, Άννα Ευθυμίου 1, Γεώργιος Δασκαλόπουλος 4, Σταύρος Κωνσταντόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Εθνική Μελέτη Νοσηρότητας και Παραγόντων Κινδύνου (Ε.ΜΕ.ΝΟ.) Το κάπνισμα στην Ελλάδα Καρακατσάνη Άννα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Β Πνευμονολογική Κλινική ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Ε.ΜΕ.ΝΟ Είναι η πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α.

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. Από το σύνολο των πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική σύνοψη των αποτελεσμάτων της έρευνας M-CARE

Επιτελική σύνοψη των αποτελεσμάτων της έρευνας M-CARE M-CARE Κατάρτιση μέσω φορητών συσκευών για φροντιστές ατόμων με αναπηρία και ηλικιωμένων Επιτελική σύνοψη των αποτελεσμάτων της έρευνας M-CARE Πακέτο εργασίας WP2 Τίτλος π. εργασίας Έρευνα και Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βρογχοσκόπησης στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου του πνεύμονα. Γρ.. Στρατάκος MD Πνευμονολόγος ΚΕΘ Παν/μίου Αθηνών

Ο ρόλος της βρογχοσκόπησης στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου του πνεύμονα. Γρ.. Στρατάκος MD Πνευμονολόγος ΚΕΘ Παν/μίου Αθηνών Ο ρόλος της βρογχοσκόπησης στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου του πνεύμονα. Γρ.. Στρατάκος MD Πνευμονολόγος ΚΕΘ Παν/μίου Αθηνών Ο ρόλος της βρογχοσκόπησης στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

22ο. Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιο. 5-7 Ιουνίου 2015. Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας ΚΑΛΑΜΑΤΑ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ELITE

22ο. Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιο. 5-7 Ιουνίου 2015. Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας ΚΑΛΑΜΑΤΑ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ELITE Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας 22ο Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιο 5-7 Ιουνίου 2015 ΚΑΛΑΜΑΤΑ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ELITE www.synedra.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος: Θεοχάρης Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέρνες Ενδοσκοπικές τεχνικές στη Γαστρεντερολογία

Μοντέρνες Ενδοσκοπικές τεχνικές στη Γαστρεντερολογία Μοντέρνες Ενδοσκοπικές τεχνικές στη Γαστρεντερολογία Νοέμβριος 2013 / Αριθμός συμμετεχόντων: 2 / Διάρκεια: 6 μήνες / Υπεύθυνος Προγράμματος: Γιώργος Αναγνωστόπουλος Διευθυντής Προγράμματος Γεώργιος Καλλιπολίτης

Διαβάστε περισσότερα

301 Ιατρικής Ιωαννίνων

301 Ιατρικής Ιωαννίνων 301 Ιατρικής Ιωαννίνων Σκοπός Αποστολή του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να ασχολούνται με την εφαρμογή μεθόδων για την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία των ασθενειών του ανθρώπου. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ) «Επιταγή Εισόδου στην Αγορά Εργασίας για Ανέργους Νέους έως 29 Ετών» ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ) ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Η κατάρτιση και

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στα πλαίσια Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης Επαγγελματιών Υγείας για την Οργάνωση Ιατρείων Διακοπής Καπνίσματος

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στα πλαίσια Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης Επαγγελματιών Υγείας για την Οργάνωση Ιατρείων Διακοπής Καπνίσματος ΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛ ΥΜΟΝΟΛΟΓΙ ΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ OΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στα πλαίσια Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης Επαγγελματιών Υγείας για την Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Ά ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΖΑΚΥΝΘΙΝΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

5 Απριλίου. θεραπεία. Καρκίνος πνεύμονα: Από τις βασικές αρχές στην εξειδικευμένη. Σάββατο ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Επιστημονική ημερίδα. Crowne Plaza Hotel

5 Απριλίου. θεραπεία. Καρκίνος πνεύμονα: Από τις βασικές αρχές στην εξειδικευμένη. Σάββατο ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Επιστημονική ημερίδα. Crowne Plaza Hotel Διοργάνωση: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» Επιστημονική ημερίδα Καρκίνος πνεύμονα: Από τις βασικές αρχές στην εξειδικευμένη θεραπεία WASSILY WASSILYEVICH KANDINSKY Harmonie

Διαβάστε περισσότερα

Η Βρογχοσκόπηση µε εύκαµπτο βρογχοσκόπιο στα παιδιά Οδηγίες προς τους γονείς Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Παιδοαναισθησιολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης Το φυλλάδιο αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 22/5/2015 ΣΥΜΒΑΣΗ INTERASCO - ΟΜΙΛΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. σας ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη που δείχνετε στην εταιρεία μας.

Αθήνα, 22/5/2015 ΣΥΜΒΑΣΗ INTERASCO - ΟΜΙΛΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. σας ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη που δείχνετε στην εταιρεία μας. Αγαπητοί συνεργάτες, Αθήνα, 22/5/2015 ΣΥΜΒΑΣΗ INTERASCO - ΟΜΙΛΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΑΘΗΝΩΝ σας ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη που δείχνετε στην εταιρεία μας. Με την παρούσα επιστολή θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε

Διαβάστε περισσότερα

19O. Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιο. Παρασκευή 25 Κυριακή 27 Μαΐου 2012. Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας

19O. Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιο. Παρασκευή 25 Κυριακή 27 Μαΐου 2012. Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας 19O Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιο Παρασκευή 25 Κυριακή 27 Μαΐου 2012 ΣΚΑΦΙΔΙΑ ΗΛΕΙΑΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ALDEMAR OLYMPIAN VILLAGE www.synedra.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Ο Επιστημονικά Υπεύθυνος,

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Ο Επιστημονικά Υπεύθυνος, ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Η θρόμβωση σε όλες της τις μορφές, αρτηριακή και φλεβική, αποτελεί ένα μεγάλο ιατρικό και κοινωνικό πρόβλημα και μία από τις κύριες αιτίες θανάτου παγκοσμίως. Επιπλέον, εμπλέκεται σε πλήθος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2 Ανασκόπηση Στοχεύοντας στη βελτίωση της περίθαλψης των ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Η προσθήκη του ερωτηματολογίου CAT (COPD Assessment Test) στη φαρέτρα των εργαλείων αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Ενδοσκοπικό Σεμινάριο:

Εκπαιδευτικό Ενδοσκοπικό Σεμινάριο: Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Β. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ Yπό την αιγίδα της EYPΩΠAΪKHΣ ETAIPEIAΣ ENΔOΣKOΠHΣHΣ (ESGE) και της EΛΛHNIKHΣ ETAIPEIAΣ ENΔOΣKOΠHΣHΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΥΗΜΑ ΘΩΡΑΚΟΣ ΜΕΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΕΜΠΥΗΜΑ ΘΩΡΑΚΟΣ ΜΕΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Θωρακοχειρουργική Κλινική, Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη., 2B' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη., 3 Χειρουργεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΩΡΑΚΑ ΚΑΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΑΠΘ Α & Β ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΗΛΕΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑ ΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Κοπανάκι Φιλιατρά Γαργαλιάνοι Κυπαρισσία Πρόεδρος Μελιδώνης Ανδρέας Αντιπρόεδρος Λέπουρας Αντώνιος Γεν. Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα