1990, σελ John Allison, Five ways to keep disputes out of court, Harvard Business Review, January February

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1990, σελ. 167. 1 John Allison, Five ways to keep disputes out of court, Harvard Business Review, January February"

Transcript

1 Περίληψη Η εργασία αυτή εξετάζει τις κυριότερες μεθόδους εναλλακτικής επίλυσης διαφορών στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις. Η εναλλακτική επίλυση διαφορών διαφοροποιείται από την δικαστική επίλυση διαφορών αφού περιλαμβάνει μεθόδους εξωδικαστικής επίλυσης όπως η διαιτησία, η μεσολάβηση, η μίνι δίκη και η συνδιαλλαγή. Η εναλλακτική επίλυση διαφορών είναι ένας κλάδος με προέλευση τις Ηνωμένες Πολιτείες όπου κερδίζει συνεχώς έδαφος και είναι εξαιρετικά δημοφιλής στην επιχειρηματική κοινότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην διαμεσολάβηση και την διαιτησία που είναι οι κυριότερες μέθοδοι επίλυσης διαφορών σήμερα. Λέξεις κλειδιά: διεθνής εμπορική διαφορά, εναλλακτική επίλυση διαφορών, διεθνής διαιτησία, διεθνής διαμεσολάβηση, εμπορική διπλωματία Abstract This paper examines the main alternative dispute resolution methods in international business relations. Alternative dispute resolution differs from judicial resolution since it includes out-of-court resolution methods such as arbitration, mediation, mini trial and conciliation. Alternative dispute resolution is an area originating in the United States where it is constantly gaining ground and is very popular within the business community. Special emphasis is given to mediation and arbitration which are the main dispute resolution methods today. Keywords: international commercial dispute, alternative dispute resolution, international arbitration, international mediation, commercial diplomacy 1

2 1. Eισαγωγή Υπάρχουν λίγα πράγματα που προκαλούν μεγαλύτερο δέος στους επιχειρηματίες από τις δικαστικές διαμάχες. Ακόμη και οι μικρές σε ένταση και αντικείμενο διαμάχες μπορούν να καταστρέψουν μία μακρόχρονη επικερδή οικονομική σχέση, αμαυρώνοντας την επιχειρηματική φήμη και προκαλώντας την σπατάλη χρήματος, χρόνου και ταλέντου. Οι περισσότεροι μάνατζερ ξέρουν οτι με την σημερινή εξάπλωση και διεθνοποίηση των οικονομικών συναλλαγών οι διαφορές θα αυξάνονται. Ωστόσο υπάρχουν πολλές μέθοδοι που θα μπορούσαν να μειώσουν την ανάγκη προσφυγής στα δικαστήρια, θα επέλυαν μακροχρόνιες διαμάχες και θα απέβαιναν επωφελείς και για τα δύο μέρη. Οι αμερικανικές επιχειρήσεις πληρώνουν κάθε χρόνο περισσότερα από 20 δις δολλάρια σε δικηγόρους για δικαστικές διαμάχες. Το κόστος αυτό αποτελεί το αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής και ανησυχίας επειδή είναι το πιο εύκολα μετρήσιμο μέγεθος. Όμως το έμμεσο κόστος των δικαστικών διαμαχών είναι εξίσου σημαντικά. Για παράδειγμα, η μετακίνηση σημαντικού προσωπικού από παραγωγικές δραστηριότητες ή η καταστροφή μιας επικερδούς επιχειρηματικής σχέσης με έναν πρώην επιχειρηματικό σύμμαχο. Από την σκοπιά της επιχείρησης ως συνόλου το κόστος αυτό μπορεί να είναι πιο σημαντικό. Το υψηλό κόστος της δικαστικής επίλυσης των διαφορών έχει την βάση του στην νοοτροπία που δημιουργεί ο δικαστικός αγώνας. Η ουσία του συστήματος αντιδικίας είναι οτι οι δικηγόροι των δύο πλευρών έχουν την ευθύνη να παρουσιάσουν κάθε αποδεικτικό μέσο και κάθε νομικό επιχείρημα που θα μπορούσε να ωφελήσει τον πελάτη τους. Η συλλογή των αποδεικτικών στοιχείων πριν την δίκη και άλλες δικονομικές διαδικασίες έχουν σαν στόχο την ανεύρεση όσο γίνεται περισσότερων αποδεικτικών μέσων. Η εκπαίδευση, το ταμπεραμέντο, το επαγγελματικό καθήκον και συχνά οι απαιτήσεις των πελατών τους κάνουν τους δικηγόρους να παρατείνουν τις σχετικές διαδικασίες όσο περισσότερο γίνεται. Στην ουσία ο δικηγόρος έχει υποχρέωση να δείξει όσο περισσότερο ζήλο μπορεί, ακόμη και σε βάρος της ανακάλυψης της αλήθειας και της εύρεσης μιας λύσης που θα ικανοποιεί και τα δύο μέρη. Το σύστημα της αντιδικίας βασίζεται στην υπόθεση οτι η αλήθεια θα βρεθεί όταν τα δύο μέρη παρουσιάσουν τις θέσεις τους με όσο τον δυνατό πιο επιθετικό τρόπο. Παρά το γεγονός οτι η θέση αυτή δεν είναι πάντα εφαρμόσιμη είναι γενικά σωστή. 2

3 Το πρόβλημα με το σύστημα της αντιδικίας στις αστικές υποθέσεις δεν είναι θεωρητικό αλλά πρακτικό. Πρώτον, δεν είναι η πιο αποδοτική μέθοδος επίλυσης κάποιων διαφορών. Δεύτερον, μπορεί να γίνει πιο αποδοτικό για κάποιες διαφορές με την εισαγωγή κάποιων στοιχείων που δεν ανάγονται στην παραδοσιακή αντιδικία. Τρίτον, η διατήρηση του σημερινού συστήματος αντιδικίας μπορεί να είναι ασύμφορη οικονομικά. H δικαστής Ντόροθυ Νέλσον του Ομοσπονδιακού Εφετείου των ΗΠΑ στο Σαν Φρανσίσκο ταξίδεψε στο Ισραήλ για να παρακολουθήσει την εφαρμογή του νόμου του διαζυγίου σε διάφορες θρησκευτικές ομάδες. Παρακολουθώντας την απόδοση δικαιοσύνης σε μία υπόθεση από τρείς ορθόδοξους ιερείς, όπου η συμβιβαστική λύση που προτάθηκε στο τέλος ικανοποίησε και τους δύο συζύγους που έφυγαν από την αίθουσα πιασμένοι χέρι χέρι την έκανε να αναρωτηθεί πιο τέλος θα είχε η ίδια διαδικασία με την παραδοσιακή μέθοδο της αντιδικίας, τις διαταγές για εμφάνιση στο δικαστήριο, τις χρονοβόρες συνεδριάσεις και το υψηλό κόστος των δικηγόρων. 1 Ο σύγχρονος μάνατζερ πρέπει να λειτουργήσει σε ένα τέτοιο περιβάλλον αντιδικίας με τους τύπους και τις επιπλοκές του. Ωστόσο οι ομοιότητες ανάμεσα σε ένα σύστημα παροχής οικογενειακής δικαιοσύνης στην Μέση Ανατολή και στο σύγχρονο διεθνές οικονομικό περιβάλλον μπορεί να είναι μεγαλύτερες από ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς. Οι μακροχρόνιες επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να είναι εξίσου πολύτιμες για μία επιχείρηση όσο και οι μακροχρόνιες προσωπικές σχέσεις για ένα άτομο. Η ζημία και στις δύο περιπτώσεις μπορεί να είναι καταστροφική αν δεν βρεθούν πιο δημιουργικές μέθοδοι επίλυσης των διαφορών. Για τους περισσότερους ανθρώπους η εναλλακτική επίλυση διαφορών αφορά κάθε μέθοδο επίλυσης διαφορών εκτός της δικαστικής διαδικασίας. Αυτό είναι σωστό αν ως δικαστική διαδικασία εννοούμε και τις αγωγές εκείνες που διευθετούνται πριν φτάσουν στο δικαστήριο. Το σημείο αυτό είναι πολύ σημαντικό. Στις Ηνωμένες Πολιτείες περισσότερο από το 90% των αγωγών αποτελούν αντικείμενο συμβιβασμού πριν την δικάσιμο, πολλές φορές μετά από μήνες προετοιμασίας και εξόδων. Το κόστος αυτό είναι πολλές φορές απαραίτητο αλλά συνήθως μεγάλα ποσά δαπανώνται για την προετοιμασία δικών που δεν πρόκειται να γίνουν ποτέ. Επίσης, και μόνον η έγερση μίας αγωγής εισάγει και πάλι τους εμπλεκομένους στην 1 John Allison, Five ways to keep disputes out of court, Harvard Business Review, January February 1990, σελ

4 ατμόσφαιρα αντιδικίας που με την σειρά της οδηγεί σε οξύτητα, έξοδα και καθυστερήσεις. Όπως θα δούμε παρακάτω μερικές μέθοδοι εναλλακτικής επίλυσης διαφορών έχουν καλύτερα αποτελέσματα από κάποιες άλλες. Όλες έχουν όμως δύο κοινά χαρακτηριστικά: προσπαθούν να μειώσουν τον φόρτο από τους δικηγόρους και τους μάνατζερ και να περιορίσουν την ένταση από την αντιδικία ανάμεσα στα δύο μέρη. Η μέθοδος αυτή απαιτεί για την επίλυση των διαφορών καλή επικοινωνία μεταξύ των μερών που με την σειρά της απαιτεί αμοιβαία εμπιστοσύνη. Το σύστημα της αντιδικίας καλλιεργεί την δυσπιστία, την εχθρότητα και την διαστροφή των στοιχείων της πραγματικότητας. Η εμπιστοσύνη είναι κεντρικό στοιχείο της εναλλακτικής επίλυσης διαφορών. 2. Η εναλλακτική επίλυση διαφορών γενικά Αν και η εναλλακτική επίλυση διαφορών φαίνεται γενικά ως μία καλή ιδέα, καλό θα ήταν να ξεκινά κανείς με αυτήν με σίγουρα και ασφαλή βήματα. Η αρχή θα μπορούσε να γίνει με μία υπόθεση χαμηλού οικονομικού αντικειμένου. Από την στιγμή που η επιλογή έχει γίνει πλέον σαφώς υπέρ της μεθόδου αυτής καλό θα ήταν η επιχείρηση να αναπτύξει μία πολιτική επίλυσης διαφορών που θα επικεντρώνεται σε τρείς κατευθυντήριους άξονες, την πρόληψη, την επίλυση και την διαχείριση διαφορών. Η διαδικασία πρόληψης διαφορών αφορά την προσπάθεια να περιοριστούν οι κίνδυνοι να προκύψει κάποιο πρόβλημα στις δραστηριότητες εκείνες της εταιρίας που εμπεριέχουν το μεγαλύτερο ρίσκο, όπως η νομοθεσία ανταγωνισμού, οι σχέσεις με τους εργαζομένους και το δίκαιο προστασίας του περιβάλλοντος. Στα πλαίσια αυτά η εταιρία θα μπορούσε να δημιουργήσει μία μονάδα παρακολούθησης της πορείας των συμβολαίων που έχει συνάψει με τις αντισυμβαλλόμενες της εταιρίες. Η διαδικασία επίλυσης διαφορών είναι ένας μηχανισμός με τον οποίο η εταιρία θα μπορεί να εκτιμήσει την πιθανότητα κάποιες από τις διαφορές της να οδηγηθούν στα δικαστήρια και το οικονομικό και άλλο κόστος μίας τέτοιας εξέλιξης. Μέσα στα ίδια πλαίσια απαιτείται η δημιουργία ενός μηχανισμού λήψης απόφασης για την επιλογή της δικαστικής ή εξωδικαστικής επίλυσης της διαφοράς που θα προκύψει. Τέλος απαιτείται διαχείριση του όλου συστήματος με παρακολούθηση του προυπολογισμού για την επίλυση της κάθε διαφοράς, τον έλεγχο των αμοιβών των νομικών συμβούλων και τον συντονισμό και έλεγχο όλων των τρεχουσών διενέξεων. 4

5 3.Το μενού της εναλλακτικής επίλυσης διαφορών Ο σύγχρονος μάνατζερ έχει στην διάθεση του ένα σύνολο από μεθόδους για την επίλυση διαφορών που κανείς δεν ήξερε μερικά χρόνια πριν. Για να έχουν όμως σημασία οι μέθοδοι αυτές απαιτείται να είναι κανείς εξοικειωμένος με τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν και τι μπορούν ή δεν μπορούν να πετύχουν. Εξοικείωση με την εναλλακτική επίλυση διαφορών μπορεί να κάνει ένα στέλεχος να σκεφτεί νωρίτερα μία από τις μεθόδους αυτές. Αν μη τι άλλο, η εναλλακτική επίλυση διαφορών δεν είναι μία διαδικασία που φέρνει αποτελέσματα από μόνη της. Απαιτεί συνεργασία της επιχείρησης με τους νομικούς της συμβούλους και συμμετοχή των στελεχών της διοίκησης από νωρίς και ολοκληρωτικά στην όλη διαδικασία. Ακόμη και ο αντίδικος στην όλη διαδικασία γίνεται μέρος ενός ευρύτερου συνόλου που αναζητεί μία αμοιβαίως επωφελή κατάληξη σε ένα κλίμα συναίνεσης. Οι κύριες μορφές εναλλακτικής επίλυσης διαφορών είναι η διαιτησία, η διαμεσολάβηση, το πρόγραμμα ενοικίασης δικαστή, η συνοπτική δίκη από ενόρκους και η μίνι δίκη Η διαιτησία Η διαιτησία είναι η μέθοδος επίλυσης διαφορών που περισσότερο ομοιάζει με την δικαστική διαδικασία. Έχει χαρακτήρα αντιδικίας και η απόφαση που εκδίδεται είναι δεσμευτική για τα μέρη. Η απόφαση για προσφυγή στην διαιτησία λαμβάνεται μερικές φορές μετά την δημιουργία του προβλήματος αλλά συχνότερα τα μέρη περιλαμβάνουν ρήτρα προσφυγής σε αυτήν στις συμβάσεις που συνάπτουν. Στην θεωρία οι κανόνες διαιτησίας είναι επιλογή των μερών. Ωστόσο διεθνείς ή εθνικοί επιχειρηματικοί ή άλλου τύπου φορείς προτείνουν σχέδια όρων διαιτησίας. Το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο, ένας διεθνής επιχειρηματικός φορέας που θα εξετασθεί παρακάτω, παρέχει επίσης ανάλογες υπηρεσίες. Στις ΗΠΑ ένας τέτοιος εθνικός φορέας είναι η Αμερικανική Ένωση Διαιτησίας (American Arbitration Association). Στην ίδια χώρα, με τον Νόμο περί διαιτησίας του 1925, η διαιτητική απόφαση σε υποθέσεις διαπολιτειακού ή διεθνούς εμπορίου απέκτησε εκτελεστότητα. Παρά την επιφανειακή ομοιότητα της με την δικαστική διαδικασία η διαιτησία παραμένει μία εναλλακτική μέθοδος. Σύμφωνα με τους κανόνες της Αμερικανικής Ένωσης Διαιτησίας τα εμπλεκόμενα μέρη μπορούν να επιφέρουν αλλαγές στην διαδικασία της διαιτησίας προσαρμόζοντας την στις ανάγκες τους. Οι διαιτητές δεν 5

6 έχουν απαραίτητα νομική παιδεία ενώ δεν είναι απαραίτητο να ακολουθούνται οι κανόνες περί αποδείξεων. Σε είκοσι πολιτειακά και δέκα ομοσπονδιακά δικαστήρια στις ΗΠΑ η υποχρεωτική αλλά μη δεσμευτική ως προς την απόφαση διαιτησία είναι προυπόθεση για την προσφυγή στο δικαστήριο Η διαμεσολάβηση Η διαμεσολάβηση διαφέρει από την διαιτησία στο οτι το τρίτο ουδέτερο μέρος, ο διαμεσολαβητής δεν επιβάλλει μία λύση. Το αντικείμενο της διαμεσολάβησης είναι να βοηθήσει τα μέρη να βρουν μία λύση. Κατ αυτόν τον τρόπο η δουλειά ενός διαμεσολαβητή εξαρτάται από την προσωπικότητα και τις επιθυμίες των μερών και των δικηγόρων τους, την φύση και την ιστορία της διαφοράς και την προσωπικότητα και τις ικανότητες του διαμεσολαβητή. Κατά την πορεία μίας διαμεσολάβησης τα καθήκοντα ενός διαμεσολαβητή μπορεί να είναι: να ενθαρρύνει τα μέρη να μιλήσουν το ένα με το άλλο, να τα βοηθήσει να καταλάβουν την φύση και τους στόχους της διαμεσολάβησης, να μεταφέρει μηνύματα εκατέρωθεν, να συμβάλλει στην διαμόρφωση μίας ημερήσιας διάταξης, να βοηθήσει στην ανεύρεση των προβλημάτων και της πηγής της διαφοράς, να ωθήσει τα μέρη στην υποβολή λύσεων και στην διαπραγμάτευση και τέλος να τα πείσει να δεχθούν μία συγκεκριμένη απόφαση. Η διαμεσολάβηση έχει χρησιμοποιηθεί σε μία σειρά διαφορών από την διεθνή πολιτική έως καταναλωτικές και εργασιακές διαφορές. Στον επιχειρηματικό τομέα η διαμεσολάβηση κερδίζει συνεχώς έδαφος. Το 1982 η IBM και η Fujitsu ενεπλάκησαν σε διένεξη για την παράνομη, κατά την IBM, αντιγραφή του λειτουργικού συστήματος της τελευταίας για μεγάλους υπολογιστές από την Fujitsu. Οι δύο πλευρές συμβιβάστηκαν το 1983 αλλά εξαιτίας της τεχνικής και νομικής πολυπλοκότητας της διαφοράς παρέπεμψαν την διαφορά σε διαιτησία. Οι διαιτητές, ένας καθηγητής νομικής και ένας συνταξιούχος πρώην στέλεχος του κλάδου των υπολογιστών αντελήφθησαν οτι και η νέα διαδικασία θα κατέληγε σε τέλμα τεχνικών λεπτομερειών και αντιδικίας που είχε μπλοκάρει τον προηγούμενο συμβιβασμό. Οι διαιτητές αρνήθηκαν να ακούσουν άλλους ισχυρισμούς. Αντίθετα ζήτησαν από τις δύο εταιρίες να συμμετάσχουν σε μία διαδικασία διαμεσολάβησης με τους ίδιους ως μεσολαβητές. Μετά την επίτευξη συμφωνίας για την παραγωγή των συγκεκριμένων λειτουργικών προγραμμάτων οι 2 J Allison, Five ways, σελ

7 διαμεσολαβητές ανέλαβαν και πάλι ρόλο διαιτητών και περιέλαβαν την συμφωνία σε διαιτητική απόφαση. Αν και η συγκεκριμένη δημιουργική εφαρμογή της διαμεσολάβησης επιβλήθηκε στα δύο μέρη αυτό δεν θα ήταν δυνατόν αν τα δύο μέρη δεν δεσμεύονταν καλόπιστα για την επίτευξη λύσης μέσω της εναλλακτικής επίλυσης διαφορών και κυρίως μέσω της διαμεσολάβησης που διέταξαν οι διαιτητές της συγκεκριμένης υπόθεσης Το πρόγραμμα ενοικίασης δικαστή Το πρόγραμμα ενοικίασης δικαστή είναι μία σύγχρονη εκδοχή της διαιτησίας όπου τα μέρη επιλέγουν ένα συνταξιούχο δικαστή για να ακούσει την υπόθεση τους, όπως θα έκαμνε ένας διαιτητής. Όμως στο σύστημα αυτό ο δικαστής εφαρμόζει τους κανονικούς δικονομικούς κανόνες και η απόφαση του έχει το κύρος μίας δικαστικής απόφασης. Η μέθοδος αυτή έχει μία σημαντική επιτυχία όπου εφαρμόστηκε, κυρίως στην Καλιφόρνια, αλλά είναι νωρίς να γίνουν ήδη οριστικές κρίσεις. 3.4 Η συνοπτική δίκη από ενόρκους Στις Ηνωμένες Πολιτείες ένορκοι χρησιμοποιούνται και για την εκδίκαση αστικών και εμπορικών διαφορών. Επειδή συχνά οι αντίδικοι είναι καχύποπτοι έναντι του τρόπου με τον οποίο θα αντιμετωπίσουν την υπόθεση τους οι ένορκοι αυτοί ο ομοσπονδιακός δικαστής Τόμας Λάμπρος επινόησε το 1983 στην έδρα του στο Κλήβελαντ την μέθοδο της συνοπτικής δίκης με ενόρκους. Από τότε η διαδικασία αυτή έχει εισαχθεί και σε άλλα ομοσπονδιακά και πολιτειακά δικαστήρια. Κατά την διαδικασία αυτή τα μέρη επιλέγουν ενόρκους από τις κανονικές λίστες ενόρκων. Στους τελευταίους δεν γνωστοποιείται οτι συμμετέχουν σε συγκεκριμένη διαδικασία ώστε να δείξουν την συνηθισμένη επιμέλεια. Στην συνέχεια ακολουθείται η κανονική διαδικασία με τοποθετήσεις δικηγόρων, αντικρούσεις και οδηγίες του προεδρεύοντα δικαστή προς τους ενόρκους για την έκδοση της απόφασης. Την διαδικασία που κρατάει μία ή δύο ημέρες παρακολουθεί ένα στέλεχος από κάθε εμπλεκόμενη εταιρία. Μετά την έκδοση της απόφασης τα μέρη αποσύρονται χωρίς τους δικηγόρους τους για την υιοθέτηση της απόφασης. Αν αυτό δεν επιτευχθεί η υπόθεση παραπέμπεται στην τακτική δικαιοσύνη αλλά ούτε η διενέργεια ούτε το αποτέλεσμα της συγκεκριμένης διαδικασίας δεσμεύει τον τακτικό δικαστή. 3 J Allison, Five ways, σελ για πιο λεπτομερή περιγραφή της πολύ ενδιαφέρουσας συγκεκριμένης υπόθεσης. 7

8 Περίπου το 95% των υποθέσεων υπολογίζεται οτι κλείνουν μετά την έκδοση της απόφασης των ενόρκων και η συγκεκριμένη διαδικασία εκτιμάται οτι συμβάλλει στην εξοικονόμηση χρόνου και χρήματος. Η αποδοχή της όμως δεν είναι ομόφωνη. Πολλοί αμφισβητούν το πόσο δεοντολογικό είναι να αποκρύπτεται από τους ενόρκους το γεγονός οτι συμμετέχουν σε μία εναλλακτική μη δεσμευτική διαδικασία. Επίσης εκτιμάται οτι η συνεχιζόμενη στις ΗΠΑ απαξίωση του θεσμού του ενόρκου μπορεί να εξασθενήσει τον συγκεκριμένο μηχανισμό. Σε κάθε περίπτωση η πρακτική εφαρμογή της μεθόδου αυτής είναι αμελητέα σε χώρες όπως η Ελλάδα. Ο μηχανισμός των ενόρκων δεν είναι τόσο διαδεδομένος ή είναι και ανύπαρκτος στις αστικές διαφορές κατά το ελληνικό δίκαιο. 3.5 Η μίνι δίκη Η μίνι δίκη είναι ένας υβριδικός συνδυασμός της μεσολάβησης, της παραδοσιακής συμβιβαστικής διαπραγμάτευσης και δικαστικής διευθέτησης. Πρόκειται για μία μέθοδο ιδανική για εταιρικές διαφορές. Η μίνι δίκη είναι μία απόλυτα προαιρετική διαδικασία την πρωτοβουλία για την οποία έχουν οι διάδικοι, αν και ο δικαστής μπορεί να την προτείνει ακόμη και μετά την έγερση μίας αγωγής. Η σύνθεση μίας μίνι δίκης αποτελείται από ένα στέλεχος από κάθε μέρος και ένα ουδέτερο τρίτο μέρος που συνήθως είναι ένας συνταξιούχος δικαστής, ή ακόμη καλύτερα ένας εμπειρογνώμων σχετικός με το αντικείμενο της διαφοράς. Για την μείωση των εκατέρωθεν τριβών τα στελέχη που επιλέγονται από κάθε μέρος συνήθως δεν συμμετείχαν στην δημιουργία της διαφοράς. Απαιτείται όμως να έχουν εξουσία δέσμευσης της εταιρίας ή τουλάχιστον να επηρεάζουν σημαντικά αυτούς που θα πάρουν τις σχετικές τελικές αποφάσεις μέσα στην εταιρική ιεραρχία. Πριν την μίνι δίκη τα μέρη ανταλλάσσουν καίρια έγγραφα, αποδεικτικό υλικό, σύντομες προτάσεις (briefs) και περιλήψεις των μαρτυρικών καταθέσεων. Επίσης συμφωνούν για την ακολουθητέα διαδικασία και τα σχετικά χρονοδιαγράμματα. Η διαδικασία αυτή διαρκεί από μία έως τέσσερις ημέρες. Κατά την ακροαματική διαδικασία κάθε πλευρά χρησιμοποιεί τον χρόνο της για να παρουσιάσει τις θέσεις της στον ουδέτερο κριτή και στα δύο στελέχη. Η παρουσίαση αυτή μπορεί να περιλαμβάνει οπτικοακουστικό υλικό ή καταθέσεις από αυτούς που στην ελληνική πολιτική δικονομία θα αποκαλούσαμε «τεχνικούς συμβούλους». Κατά τις παρουσιάσεις ή σε ξεχωριστή συνεδρίαση στο τέλος οι τρεις παρατηρητές του 8

9 πάνελ μπορούν να υποβάλλουν ερωτήσεις για να ανακαλύψουν τα ισχυρά και αδύναμα σημεία κάθε θέσης. Με την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας τα παριστάμενα δύο στελέχη ζητούν την άποψη του ουδέτερου παρατηρητή πριν ξεκινήσουν την διαπραγμάτευση για την επίλυση της διαφοράς ή καταλήγουν σε αυτόν αν ήδη η διαπραγμάτευση τους καταστεί ατελέσφορη. Μία γνωστή εφαρμογή μίνι δίκης ήταν η διαφορά μεταξύ της Allied Corporation και της Shell Oil. Μετά από σχεδόν έξι χρόνια διένεξης για την εκτέλεση ενός συμβολαίου η Shell ήγειρε αγωγή. Τέσσερα χρόνια μετά τα έξοδα έφταναν τις εκατοντάδες χιλιάδες δολλάρια και η διαδικασία βρισκόταν στο στάδιο συγκέντρωσης των αποδείξεων. Οι δικηγόροι των δύο πλευρών αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν την μίνι δίκη πριν φτάσουν στην τακτική δικάσιμο. Μετά από μία σύντομη ακρόαση τα δύο μέρη επέλυσαν την δεκάχρονη διένεξη σχεδόν αμέσως. Μπορούμε να φανταστούμε πόσος χρόνος, χρήμα και στενοχώρια θα είχαν αποφευχθεί αν η μίνι δίκη είχε επιλεχθεί νωρίτερα κατά την εξέλιξη της διαφοράς. 9

10 4. Διεθνής εμπορική διαφορά και διαιτησία 4.1. Η διεθνής εμπορική διαφορά γενικά. Η έννοια της διεθνούς εμπορικής διαφοράς είναι κεντρική στην αντιμετώπιση της διεθνούς εμπορικής διαιτησίας αν και δεν θα πρέπει πάντοτε οι δύο έννοιες να θεωρείται οτι συμπλέουν εννοιολογικά. Θα μπορούσαμε να ορίσουμε την διεθνή εμπορική διαφορά με βάση τις δύο έννοιες που την αποτελούν, την έννοια του «διεθνούς» και την έννοια του «εμπορικού». Διεθνής είναι μία διαφορά όταν είτε τα εμπλεκόμενα μέρη έχουν την έδρα τους σε διαφορετικές έννομες τάξεις είτε όταν η σύμβαση από την οποία προέκυψε η συγκεκριμένη διαφορά εκτελείται σε τρίτη χώρα ακόμη και αν τα εμπλεκόμενα μέρη έχουν την έδρα τους στην ίδια έννομη τάξη. Εμπορική είναι μία διαφορά όταν αφορά σύμβαση που γίνεται από εμπόρους, φυσικά ή νομικά πρόσωπα στα πλαίσια της εμπορικής τους δραστηριότητας. Η έννοια της εμπορικότητας της διαφοράς έχει μεγάλη σημασία καθώς σε ορισμένες έννομες τάξεις μόνον εμπορικές διαφορές επιτρέπεται να παραπεμφθούν σε διαιτησία. Την σημασία της ύπαρξης εμπορικού χαρακτήρα στην διαφορά για να παραπεμφθεί αυτή σε διαιτησία αναγνωρίζει τόσο το Πρωτόκολλο της Γενεύης του 1923 για την διαιτησία όσο και η Συνθήκη της Νέας Υόρκης για την διαιτησία. 4 Τα χαρακτηριστικά και οι προϋποθέσεις για την αναγνώριση μιας σύμβασης ως εμπορικής αναφέρονται κάθε φορά στις διατάξεις εμπορικού δικαίου των εμπλεκομένων εννόμων τάξεων Η διεθνής εμπορική διαιτησία γενικά. Η έννοια της διεθνούς εμπορικής διαιτησίας αντιμετωπίσθηκε τόσο σε κείμενα εσωτερικού δικαίου όσο και σε διεθνή κείμενα για την διεθνή εμπορική διαιτησία. Ο Model Law της UNCITRAL για την διεθνή εμπορική διαιτησία την ορίζει ως την διαιτησία στην οποία: Α. Τα μέρη κατά την συμφωνία για διαιτησία έχουν την έδρα τους σε διαφορετικά κράτη, Β. Ένα από τα ακόλουθα βρίσκεται σε άλλο κράτος από αυτό που έχουν την έδρα τους τα μέρη, i. ο τόπος της διαιτησίας που έχει συμφωνηθεί 4 Redfern and Hunter, International Commercial Arbitration,, Sweet and Maxwell, London 1991, σελ

11 ii. ο τόπος όπου θα εκτελεσθεί ένα σημαντικό μέρος των υποχρεώσεων της εμπορικής σχέσης, Γ. Τα μέρη έχουν ρητά συμφωνήσει οτι το αντικείμενο της συμφωνίας για την διαιτησία αφορά περισσότερες από μία χώρες. Διαβάζοντας το κείμενο αυτό μπορούμε να διαπιστώσουμε οτι η έννοια της διεθνούς εμπορικής διαιτησίας διευρύνεται κυρίως από την ύπαρξη του σημείου Β i. Αν δύο ελληνικές εταιρίες συμβληθούν με αντικείμενο της σύμβασης τους που θα εκτελεσθεί στην Ελλάδα αλλά έχουν απλώς επιλέξει ως τόπο διαιτησίας χώρα του εξωτερικού τότε θα πρόκειται, με βάση τον Model Law, για διεθνή διαιτησία Ο τύπος της συμφωνίας διαιτησίας Σε μερικά συστήματα δικαίου δεν απαιτείται η ύπαρξη συγκεκριμένου τύπου για την συμφωνία διαιτησίας. Ακόμη και η φράση «Αγγλικό δίκαιο διαιτησία, Λονδίνο σύμφωνα με ICC Rules» σε τέλεξ έχει κριθεί έγκυρη ρήτρα διαιτησίας που ορίζει το Λονδίνο ως τόπο διαιτησίας με βάση τους κανόνες του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου και με το αγγλικό δίκαιο ως πηγή δικαίου. 6 Άλλες σύγχρονες νομοθεσίες διατηρούν την απαίτηση για έγγραφη ρήτρα διαιτησίας. Ο Νόμος περί Διαιτησίας της Ολλανδίας του 1986 απαιτεί οτι η συμφωνία διαιτησίας θα πρέπει να αποδεικνύεται εγγράφως ή να εγκρίνεται εμμέσως από τα μέρη. Ο Ελβετικός Νόμος του 1989 απαιτεί την ύπαρξη γραπτής συμφωνίας ή την ανταλλαγή επικοινωνιακού μηνύματος, όπως το τέλεξ το οποίο όμως σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αποδεικνύεται με κείμενο. O Model Law κάνει και αυτός αναφορά σε τέλεξ και τηλεγραφήματα Εύρος διαφορών προς διαιτησία Η προσφυγή στην διαιτησία ενδέχεται να μην είναι πάντα επιθυμητή από λόγους δημόσιου συμφέροντος η δημόσιας πολιτικής (public policy). Οι νομοθέτες και τα δικαστήρια σε κάθε χώρα επιθυμούν να εξισορροπήσουν την ανάγκη προάσπισης θεμάτων δημοσίου συμφέροντος, όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα ή το ποινικό δίκαιο έναντι της ενθάρρυνσης της διαιτησίας στα διεθνή εμπορικά ζητήματα. Η ενθάρρυνση της διαιτησίας μπορεί να γίνεται για την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων, την προώθηση της χώρας ως κέντρου διαιτησιών και την ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου. Κάποιες διεθνείς εμπορικές συμφωνίες δεν θα έκλειναν σίγουρα 5 Redfern and Hunter, σελ Arab African Energy Corp Ltd v. Olieprodukten Nederland B.V., 1983 Lloyd s Rep

12 αν τα μέρη υποχρεώνονταν να επιλύσουν τις διαφορές τους στα δικαστήρια του ενός από τα δύο. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε τις διαφορές εκείνες που δεν θα μπορούσαν να τύχουν αντιμετώπισης από την διαιτησία. Τέτοιες είναι όσες αφορούν νόμους για αξιόγραφα, νομοθεσία ανταγωνισμού και antitrust, δίκαιο πτώχευσης και ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Επίσης θέματα δημοσίου δικαίου, όπως το ποινικό δίκαιο δεν μπορούν να ρυθμισθούν από ιδιώτες. Οι περιορισμοί δημόσιου συμφέροντος δεν απαγορεύουν στον διαιτητικό δικαστή να εξετάσει το δίκαιο στο συγκεκριμένο θέμα. Οφείλει όμως να το δεχθεί όπως έχει χωρίς να μπει σε διαδικασία ερμηνείας ή αμφισβήτησης της ισχύος του. Στην εκτίμηση του ποιές διαφορές μπορούν να παραπεμφθούν σε διαιτησία υπάρχει η φιλελεύθερη και η περιοριστική προσέγγιση. Η συνήθης πρακτική είναι για τα κράτη να επιτρέπουν την παραπομπή σε διαιτησία για όσα θέματα αφορούν δικαιώματα τα οποία μπορούν να διαθέσουν ελεύθερα. Δεν μπορούμε να ορίσουμε γενικά ποιά κράτη εφαρμόζουν πιο φιλελεύθερη πολιτική έναντι της διαιτησίας σε σχέση με άλλα. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έχει επιδείξει ευχέρεια στην φιλελεύθερη αντιμετώπιση συμφωνιών για διαιτησία. Στην ίδια όμως χώρα το District Court for the District of Columbia έκρινε οτι η εθνικοποίηση ήταν μία κρατική πράξη και ένα διαιτητικό δικαστήριο δεν είχε αρμοδιότητα να αποφασίσει για την εγκυρότητα ενός νόμου εθνικοποιήσεων Διαιτησία και αναπτυσσόμενες χώρες Έχει υποστηριχθεί οτι οι αναπτυσσόμενες χώρες θα πρέπει να υιοθετούν περισσότερο περιοριστικές αντιλήψεις σχετικά με το ποιές διαφορές πρέπει να παραπέμπονται σε διαιτησία, ειδικά σε διαφορές που αφορούν κρατικές νομικές οντότητες. Οι φιλελεύθερες επιλογές για την διαιτησία θεωρείται οτι ευνοούν τις μεγάλες διεθνείς επιχειρήσεις που έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα. Λέγεται ενδεικτικά οτι συγκεκριμένες διαφορές που αφορούν συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα στον φυσικό πλούτο δεν μπορούν να ρυθμισθούν από την διαιτησία. Σε μερικές χώρες η διαιτησία περιορίζεται σε συμβατικές σχέσεις διεθνούς εμπορίου και σε διαφορές μεταξύ κρατικών επιχειρήσεων. Στην Βουλγαρία για παράδειγμα, το άρθρο 9 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας αναφέρεται μόνον σε διεθνείς εμπορικές 12

13 διαφορές. Στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης γενικά θα μπορούσαμε να αναμένουμε εξελίξεις προς την κατεύθυνση της υιοθέτησης φιλελεύθερης στάσης απέναντι στην διαιτησία καθώς οι χώρες αυτές υιοθετούν την οικονομία της αγοράς. Το ζήτημα του επιτρεπτού να παραπεμφθεί μία διαφορά σε διαιτησία είναι σημαντικό ως προς την τύχη της ενδεχόμενης διαιτητικής απόφασης. Μία διαιτητική απόφαση που θα εκδοθεί επί διαφοράς που δεν επιδέχεται διαιτητική επίλυση δεν θα είναι εκτελεστή Εφαρμοστέο δίκαιο Η επιλογή του εφαρμοστέου δικαίου για την υπαγωγή μίας διαφοράς σε διαιτησία γίνεται συνήθως με την συμφωνία περί διαιτησίας. Εάν αυτό δεν γίνεται τότε το εφαρμοστέο δίκαιο θα πρέπει να επιλεγεί από το ίδιο το διαιτητικό δικαστήριο. Όπου η συμφωνία για διαιτησία αποτελεί μέρος μίας μεγαλύτερης σύμβασης, η διαιτησία διέπεται κατά κανόνα από το δίκαιο που διέπει και την υπόλοιπη σύμβαση. Αν δεν υπάρχει επιλογή δικαίου από τα μέρη τότε το εφαρμοστέο δίκαιο θα είναι αυτό που θα επιλέξει το διαιτητικό δικαστήριο ή μπορεί να είναι και το δίκαιο της χώρας στην οποία λαμβάνει χώρα η διαιτησία. Το πρόβλημα αυτό είναι περισσότερο θεωρητικό παρά πρακτικό και μπορεί να αποφευχθεί με την προσθήκη ρήτρας εφαρμοστέου δικαίου είτε στην συμφωνία για προσφυγή στην διαιτησία είτε στο κύριο μέρος της σχετικής σύμβασης Οι διαιτητικοί δικαστές Τα άτομα που επιλέγονται ως διαιτητικοί δικαστές ενδέχεται να απαιτείται να ικανοποιούν κάποιες παραμέτρους που μπορεί να αφορούν είτε την επαγγελματική τους ιδιότητα είτε άλλα τους προσόντα. Οι παράμετροι αυτοί μπορεί να ορίζονται είτε από τα συμβαλλόμενα μέρη είτε από το δίκαιο που διέπει κάθε φορά την διαιτησία. Έτσι σε κάποιες ειδικές ναυτιλιακές συμβάσεις απαιτείται ο διαιτητής να έχει ασχοληθεί με την συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα. Μπορεί επίσης να απαιτείται οι δικαστές να έχουν την εμπορική ιδιότητα. 8 Το ίδιο το δίκαιο μπορεί να επιβάλλει περιορισμούς ως προς την ιδιότητα των διαιτητικών δικαστών. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, υπάρχει διάταξη όπου αναφέρεται οτι όπου η διαφορά είναι νομικής φύσεως ο διαιτητικός δικαστής πρέπει να είναι νομικός. 7 Liamco v Libya, United States District Court for the District of Columbia, (U.S. No. 33) 482 F. Supp (D.D.C. 1980) 8 French Government v Tsurushima Maru, Lloyd s Rep

14 Ο διαιτητικός δικαστής θα πρέπει επίσης να γνωρίζει την γλώσσα της χώρας στην οποία διεξάγεται η διαιτησία. Ακόμη θα πρέπει να έχει αντίληψη των πραγμάτων ελεύθερη από εθνικές ή πολιτισμικές προκαταλήψεις ώστε να εκτιμήσει καλύτερα την συμπεριφορά των εμπλεκομένων μερών. Η αίσθηση οτι οι διαιτητικοί δικαστές των μεγάλων διεθνών οργανισμών είναι προκατειλημμένοι έναντι των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών εξηγεί και την δυσπιστία των τελευταίων προς τον θεσμό της διεθνούς εμπορικής διαιτησίας. Τέλος το πιο σημαντικό προσόν του διαιτητικού δικαστή θα πρέπει να είναι η εμπειρία στο δίκαιο και την εφαρμογή της διαιτησίας. Η συμπεριφορά των διαιτητικών δικαστών μπορεί να αποτελέσει και αφορμή δεοντολογικών ζητημάτων που αφορούν την διαιτησία. Ποιός είναι υποχρεωμένος να επιβάλλει πειθαρχικές ποινές σε δικηγόρο διαιτητικό δικαστή που συμμετείχε σε διαιτησία; Ο δικηγορικός σύλλογος του τόπου της διαιτησίας ή ο δικηγορικός σύλλογος στον οποίο ανήκει ο διαιτητικός δικαστής; 4.8. Η διαιτητική απόφαση Οι οριστικές διαιτητικές αποφάσεις μπορεί να επιβάλλουν μεταξύ άλλων χρηματική αποζημίωση, χρηματική ποινή (punitive damages), καταδίκη σε δήλωση βουλήσεως ή σε εκτέλεση σύμβασης, επαναφορά των πραγμάτων στην πρότερη κατάσταση, ασφαλιστικά μέτρα, τόκους και έξοδα της διαδικασίας. Η χρηματική αποζημίωση είναι η πιο συνηθισμένη διάταξη διαιτητικής απόφασης. Μπορεί να αφορά χρήματα οφειλόμενα από την επίδικη σύμβαση ή αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη. Η χρηματική ποινή (punitive damages) είναι έννοια του αγγλοσαξονικού δικαίου και επιβάλλεται συνήθως σε υποθέσεις αδικοπραξίας και όχι σε διαφορές από αθέτηση συμβολαίου. Ένα διαιτητικό δικαστήριο στην Αγγλία για παράδειγμα μπορεί επίσης να διατάξει την εκτέλεση ενός συμβολαίου εφόσον αυτό δεν αφορά ακίνητο ή άλλο δικαίωμα επί ακινήτου. Η διαιτητική απόφαση μπορεί να επιβάλλει και ασφαλιστικά μέτρα που ενδέχεται να απευθύνονται και σε τρίτα μέρη. Έτσι μία τράπεζα μπορεί να διαταχθεί να παγώσει τα περιουσιακά στοιχεία ενός μέρους της διαιτησίας μέχρι την έκδοση απόφασης επί της διαφοράς. 14

15 4.9. Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της διαιτησίας Με την διαιτησία επιτυγχάνεται η έκδοση γρήγορης κατά κανόνα απόφασης παρακάμπτοντας τα βαρυφορτωμένα δικαστήρια των εσωτερικών εννόμων τάξεων. Για την επίλυση της διαφοράς ασχολείται ένα ad hoc όργανο από ανθρώπους που μελετούν μόνο την συγκεκριμένη υπόθεση και δεν δεσμεύονται από ογκώδη πινάκια. Επίσης η διαιτησία είναι μία ιδιωτική υπόθεση που δεν υπόκειται στους κανόνες δημοσιότητας της δικαιοσύνης και ευνοεί τα μέρη που δεν επιθυμούν την δημοσιοποίηση των διαφορών τους. Ωστόσο η διαιτησία έχει και μειονεκτήματα. Το κόστος της δεν είναι πάντα μικρό καθώς τα έξοδα της καταβάλλονται από τα μέρη. Επίσης οι εξουσίες του διαιτητικού δικαστηρίου δεν έχουν το εύρος των εξουσιών ενός εθνικού δικαστηρίου. Έτσι, για παράδειγμα, το πρώτο δεν έχει εξουσία βίαιης προσαγωγής ενός μάρτυρα ενώ η εκτέλεση της απόφασης του υπόκειται στην εξουσία ενός εθνικού δικαστηρίου. Επίσης το διαιτητικό δικαστήριο δεν μπορεί να δικάσει υποθέσεις με πολλά μέρη συγχωνεύοντας αιτήματα (ομοδικία) Η διεθνής εμπορική διαιτησία σήμερα Υπηρεσίες διεθνούς εμπορικής διαιτησίας παρέχουν σήμερα πολλοί διεθνείς αλλά και εσωτερικοί οργανισμοί στον κόσμο. Στην Αγγλία η διαιτησία βρίσκεται κυρίως στα χέρια επιμελητηρίων και οργανισμών όπως η Corn Arbitration Association και το London Court of International Arbitration. Υπηρεσίες διαιτησίας παρέχει επίσης το Εμπορικό Επιμελητήριο της Στοκχόλμης. Στο Παρίσι έχει την έδρα του το διαιτητικό δικαστήριο του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου (παρουσιάζεται παρακάτω) ενώ υπηρεσίες διεθνούς διαιτησίας παρέχονται στην Ελβετία, την Αυστρία (Vienna Arbitration Center) και στις ΗΠΑ (American Arbitration Association) H διαιτησία του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου Το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο γενικά Το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο ιδρύθηκε το 1919 και αποτελεί το πιο αυθεντικό «παγκόσμιο επιχειρηματικό βήμα» της ελεύθερης οικονομίας και των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Ιδρύθηκε το 1919 και έχει μέλη του πάνω από εταιρείες και επιχειρηματικούς οργανισμούς. Ένας από τους κύριους στόχους του ΔΕΕ είναι η υποστήριξη της ελεύθερης παγκόσμιας οικονομίας και της ιδιωτικής επιχείρησης με απώτερο σκοπό την προώθηση του διεθνούς εμπορίου και των επενδύσεων. 15

16 Ο οργανισμός παρέχει πρακτικές υπηρεσίες στο διεθνές εμπόριο με την έκδοση οδηγών πάνω σε θέματα τραπεζικά, διαφήμισης, τηλεπικοινωνιών και εμπορικών όρων διαιτησίας. Το ΔΕΕ έχει δημιουργήσει Εθνικές Επιτροπές σε περίπου 60 χώρες. Κάθε Εθνική Επιτροπή εκπροσωπεί τα κυριότερα οικονομικά συμφέροντα της χώρας της. Στις Εθνικές Επιτροπές συμμετέχουν είτε οργανισμοί που εκπροσωπούν τον επιχειρηματικό κόσμο είτε κατ ιδίαν επιχειρήσεις. Η Ελληνική Εθνική Επιτροπή του ΔΕΕ βρίσκεται στην Αθήνα στην οδό Κάνιγγος 27. Το διαιτητικό δικαστήριο του ΔΕΕ λειτουργεί από το 1922 και από το 1954 μέχρι σήμερα ο αριθμός των υποθέσεων με τις οποίες ασχολήθηκε αυξήθηκε κατά 660% Οι κανόνες διαιτησίας του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου Το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο προτείνει την ακόλουθη ρήτρα για παραπομπή μίας διαφοράς στην διαιτησία του: «Όλες οι διαφορές που προκύπτουν από την παρούσα σύμβαση ή έχουν σχέση με αυτήν θα επιλύονται οριστικώς βάσει του Κανονισμού Διαιτησίας του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου από έναν ή περισσότερους διαιτητές που θα ορίζονται συμφώνως προς αυτόν τον Κανονισμό» 9. Η διαιτησία του ΔΕΕ έχει δύο βασικά χαρακτηριστικά: είναι πρώτον μία εποπτευόμενη διαιτησία με την έννοια οτι παρακολουθείται, υποστηρίζεται και ελέγχεται ως προς την λειτουργία της από δύο όργανα που είναι το Διεθνές Διαιτητικό Δικαστήριο και η γραμματεία του. Το δεύτερο βασικό χαρακτηριστικό είναι οτι είναι κατ εξοχήν διεθνής. Ο διεθνής της χαρακτήρας φαίνεται τόσο από την σύνθεση των οργάνων του ΔΕΕ που προέρχονται από διάφορες εθνικότητες όσο και από την επιλογή των διαιτητικών δικαστών. Τα κριτήρια για την επιλογή των τελευταίων είναι οι συγκεκριμένες γνώσεις και εμπειρία, η αντικειμενικά ελεγχόμενη ουδετερότητα και ανεξαρτησία βάσει της εθνικότητας του και της προηγούμενης δραστηριότητας του. Ο διεθνής χαρακτήρας της διαιτησίας του ΔΕΕ φαίνεται τέλος και από την εθνικότητα των μερών που υπέβαλαν διαφορές τους στην διαιτησία του. Τα στοιχεία για το έτος 1994 δείχνουν οτι ο αριθμός των νέων αιτήσεων διαιτησίας ήταν 384 που ενέπλεξαν 941 μέρη από 100 διαφορετικές χώρες. Για το τέλος του 1994 εκκρεμούσαν στο ΔΕΕ 801 υποθέσεις διαιτησίας. Πρέπει εδώ να λεχθεί οτι οι υποθέσεις διαιτησίας που υποβάλλονται στο ΔΕΕ είναι περισσότερες από όλες μαζί 9 ICC Rules of Arbitration, ICC Publication No 581, σελ. 9 16

17 τις υποθέσεις διεθνούς διαιτησίας που υποβάλλονται σε όλους τους υπόλοιπους οργανισμούς διαιτησίας. Τέλος για το 1994 διορίστηκαν 533 διαιτητές από 48 διαφορετικές χώρες. Οι κυριότερες αρμοδιότητες του διαιτητικού δικαστηρίου είναι, πέρα από τον διορισμό διαιτητών και επιδιαιτητών η κρίση για το εάν υπάρχει ή όχι διαιτητική συμφωνία και για τα υποκειμενικά όρια μιας διαιτητικής διαφοράς εξαιτίας κάποιας παθολογικής διαιτητικής ρήτρας. Το διαιτητικό δικαστήριο ελέγχει επίσης τις διαιτητικές αποφάσεις. Καμμία διαιτητική απόφαση δεν υπογράφεται από τους διαιτητές αν δεν ελεγχθεί από το διαιτητικό δικαστήριο. Τέλος το διαιτητικό δικαστήριο αποφαίνεται επί των αιτήσεων εξαιρέσεων των διαιτητών. Ο έλεγχος των αποφάσεων των διαιτητών από το διαιτητικό δικαστήριο του ΔΕΕ κατά το άρθρο 27 των κανόνων διαιτησίας του ΔΕΕ έχει οδηγήσει σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό αρτιότητας των αποφάσεων που εκδίδονται από το ΔΕΕ. Εννιά στις δέκα αποφάσεις εκτελούνται αυθόρμητα από τους διαδίκους χωρίς αντιδικία στην διαδικασία της εκτέλεσης ενώ ελάχιστες αποφάσεις έχουν ακυρωθεί από εθνικά δικαστήρια, κυρίως γιατί οι διαιτητές ακολουθούν τις υποδείξεις του δικαστηρίου κατά τον έλεγχο της απόφασης. Μνεία θα πρέπει να γίνει για τα διοικητικά έξοδα και τις αμοιβές των διαιτητών στηνδιαιτησία του ΔΕΕ. Ο υπολογισμός αυτός γίνεται ως ποσοστό της επίδικης διαφοράς και ξεκινάει από $2.500 για δοικητικά έξοδα ή αμοιβές διαφορών για διαφορά έως $ Για μεγαλύτερες διαφορές χρησιμοποιείται φθίνουσα κλίμακα που ξεκινάει από 3,5% για διοικητικά έξοδα και 2-11% για αμοιβές διαιτητών για ποσά από $ έως $ και καταλήγει στο 0,06% και % αντίστοιχα για διαφορές από $ έως $ Η διαιτησία του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών Υπηρεσίες διεθνούς εμπορικής διαιτησίας παρέχει και το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών που είναι και μέλος του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου. Η διεθνής εμπορική διαιτησία του ΕΒΕΑ διέπεται από το π.δ. 31/1979. Το π.δ. 31/1979 παραπέμπει συχνά στις διατάξεις περί διαιτησίας του ελληνικού Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Κατά το άρθρο 2 του διατάγματος αυτού σε διαιτησία δύναται να υπαχθεί «οιαδήποτε ιδιωτική διαφορά εμπορικής φύσεως ανεξαρτήτως της ιδιότητος των μερών ως εμπόρων ή μη ως και της ιθαγενείας ή κατοικίας αυτών, εφ όσον οι 17

18 συνομολογήσαντες αυτήν έχουν την εξουσίαν της ελευθέρας διαθέσεως του αντικειμένου της διαφοράς». Οι διαιτητές επιλέγονται από κατάλογο που καταρτίζει η Διοικητική Επιτροπή του Επιμελητηρίου κάθε Δεκέμβριο. Ο κατάλογος αποτελείται, κατά την διατύπωση του νόμου, από άτομα «διακρινόμενα για την ακεραιότητα του χαρακτήρος, το ήθος, την μόρφωσιν και την εμπειρίαν και ανήκοντα εις διαφόρους κλάδους του εμπορίου ή της βιομηχανίας, έτι δε ανώτατα στελέχη της Διοικήσεως, δικηγόροι, δικασταί, καθηγηταί ή υφηγηταί Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, μηχανικοί, χημικοί, ορκωτοί λογισταί κ.λ.π. ούτως ώστε να παρέχεται η δυνατότης διορισμού διαιτητών αναλόγως της φύσεως κρινομένης υποθέσεως». Κατά το άρθρο 17 οι διαιτηταί «προ πάσης ενάρξεως της συζητήσεως της υποθέσεως οφείλουν να επιδιώξουν την δια συμβιβασμού επίλυσιν της διαφοράς. Τον συμβιβασμόν τούτον δέον να αποπειρώνται και εις παν στάδιον της διαδικασίας». Ως προς την επιλογή του εφαρμοστέου ουσιαστικού δικαίου η ελληνική νομοθεσία ορίζει το ελληνικό δίκαιο ως εφαρμοστέο δίκαιο από το διαιτητικό δικαστήριο του ΕΒΕΑ ενώ για διεθνείς διαφορές το εφαρμοστέο δίκαιο κρίνεται κατά τις διατάξεις του ελληνικού διεθνούς ιδιωτικού δικαίου. Τέλος δεν επιτρέπεται σε συμφωνία περί παραπομπής διαφοράς σε διαιτησία να τεθεί όρος αποκλεισμού της εφαρμογής διατάξεων δημοσίας τάξεως 10. Η διαιτητική απόφαση πρέπει να εκδοθεί εντός τριών μηνών από την πρώτη δικάσιμο κατά το άρθρο 28 του π.δ. Η διάταξη αυτή δείχνει στην πράξη το πλεονέκτημα της ταχύτητας στην διαιτησία. Η διαιτητική απόφαση μπορεί να προσβληθεί με προσφυγή η οποία εκδικάζεται από νέο διαιτητικό δικαστήριο με επιδιαιτητή εν ενεργεία δικαστή που ορίζεται με αίτηση του προέδρου του ΕΒΕΑ. Η προσδυγή εκδικάζεται και αυτή κατά τις διατάξεις του π.δ. 31/1979. Τα δικαιώματα διαιτησίας του ΕΒΕΑ προκαταβάλλονται από τους αιτούντες την διαιτησία και υπολογίζονται με βάση φθίνουσα κλίμακα που ξεκινάει από 10% για διαφορές έως 1476 ευρώ και καταλήγει στο 1 έως 0,2% για διαφορές πάνω από ευρώ. 10 Άρθρο 24 1 π.δ. 31/

19 5. Η διεθνής εμπορική διαμεσολάβηση H διαμεσολάβηση σου επιτρέπει να διατηρείς τον έλεγχο μιας διαφοράς και να στοχεύεις σε μια εμπορική λύση και όχι σε ένδικα μέσα. Μπορεί να μετατρέψει μία επιχειρηματική απειλή σε επιχειρηματική ευκαιρία 11. Γιαν Έιςμπουτς, Γενικός Νομικός Σύμβουλος, Akzo Nobel, Ολλανδία 5.1. Η διαμεσολάβηση γενικά Η διαμεσολάβηση αποτελεί το δεύτερο σημαντικότερο εργαλείο για την επίλυση των διεθνών εμπορικών διαφορών και έχει χαρακτηριστικά πολύ δυναμικότερα από την διαιτησία την οποία περιγράψαμε πιο πάνω. Ενώ η διαιτησία διατηρεί τα τυπικά χαρακτηριστικά της δικαστικής επίλυσης όσον αφορά την διαδικασία και την αντιδικία η διαμεσολάβηση ξεπερνά τα όρια αυτά και αποτελεί μία εφαρμογή αυτού που κάποιος θα μπορούσε να αποκαλέσει «δημιουργική δικηγορία». Η διαμεσολάβηση έχει τις ρίζες της σε αρχαίες πρακτικές. Ο wassit ως διαμεσολαβητής στις εμπορικές σχέσεις των Αράβων, ο γηραιότερος της κοινότητας ως διαμεσολαβητής στην Κίνα, ο δικαστής με καθήκον να προωθήσει έναν συμβιβασμό στην Ελβετική, Γερμανική και Ιαπωνική πρακτική, αποτελούν δείγματα της ανάγκης για έναν τρίτο μέρος ως εναλλακτικό του δικαστή που θα μειώσει τις εντάσεις και θα ξεπεράσει το αδιέξοδο. Οι πρακτικές που αναφέρθηκαν πιο πάνω αντικαταστάθηκαν σήμερα από μία σειρά εργαλείων που βοηθούν τον διαμεσολαβητή στην επίτευξη συμβιβασμών. Οι τεχνικές αυτές είναι πιο κοντά στην διεθνή πολιτική διπλωματία παρά στην νομική επιστήμη. Η διαμεσολάβηση έχει διδαχθεί πολλά από την διπλωματία του Χένρι Κίσσινγκερ στην δεκαετία του 70, τις προσπάθειες των Νορβηγών διπλωματών που βοήθησαν στην επίτευξη της συμφωνίας του Όσλο για την Μέση Ανατολή και πιο πρόσφατα από τον Αμερικανό γερουσιαστή Τζώρτζ Μίτσελ που διηύθυνε τις συνομιλίες για την Βόρεια Ιρλανδία. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η συμβολή νεώτερων γνώσεων πάνω στις διαπραγματεύσεις, την διαδικασία λήψης αποφάσεων και την ψυχολογία των ομάδων. Η πιο σημαντική όμως εξέλιξη ήταν η αναγκαιότητα κυρίως των εννόμων τάξεων του αγγλοσαξονικού χώρου να αποφύγουν το κόστος και την καθυστέρηση του συστήματος αντιδικίας αναπτύσσοντας την διαμεσολάβηση στις εμπορικές και αστικές διαφορές. Η εμπειρία αυτή οδήγησε και σε περισσότερο ανεπτυγμένο 11 Carrolland Mackie, International Mediation, σελ

20 σύστημα εκπαίδευσης των διαμεσολαβητών και άλλων συμβούλων σε διεθνές επίπεδο. Πέρα από αυτό διεθνή κέντρα διαιτησίας έχουν επεκτείνει τις δραστηριότητες τους ώστε να παρέχουν και υπηρεσίες διαμεσολάβησης. Η διαδικασία αυτή έχει ιδιαίτερα επιταχυνθεί εκεί όπου τα δικαστήρια έχουν κατευθύνει υποθέσεις εκτός διαδικασίας προς την διαμεσολάβηση ή άλλες εναλλακτικές μεθόδους. Έτσι οι ίδιοι οι δικαστές αναγνωρίζουν οτι η διαμεσολάβηση μπορεί να προσφέρει γρηγορότερη και πολλές φορές καλύτερη λύση σε ορισμένες διαφορές. Ήδη από το 1996 το Εμποροδικείο του Λονδίνου, στο οποίο το 60% των υποθέσεων είναι διεθνείς, είχε υιοθετήσει οδηγίες που έδινε στους δικαστές εξουσία να κατευθύνουν τους αντιδίκους προς την εναλλακτική επίλυση διαφορών. Με τον τρόπο αυτό η διεθνής διαμεσολάβηση αναπτύχθηκε στον νομικό κόσμο της Αγγλίας και από το 1999 είχε γίνει κομμάτι της Αγγλικής πολιτικής δικαιοσύνης. Οι εξελίξεις αυτές δεν ήταν προνόμιο μόνο των αγγλοσαξονικών χωρών. Στο τέλος του 20 ου αιώνα τέτοιες τάσεις προς την εναλλακτική επίλυση διαφορών υπήρχαν σε χώρες όπως η Γαλλία, ο Καναδάς, το Χονγκ Κόνγκ, το Ισραήλ και η Ελλάδα Τα πλεονεκτήματα της διαμεσολάβησης Πάντα έβλεπα την διαμεσολάβηση ως εξής: Σήκω πάλι επάνω, ξεσκονίσου και ξεκίνα από την αρχή 12 Eλίζαμπεθ Γουόλ, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, American Corporate Counsel Association Επιχειρηματικές σχέσεις Η διαμεσολάβηση είναι ιδανική μέθοδος επίλυσης διαφορών σε ένα επιχειρηματικό περιβάλλον όπου ο συνεχής διάλογος και η ανάγκη για την ύπαρξη αίσθησης εμπιστοσύνης μέσα στην εμπορική σχέση είναι απαραίτητα στοιχεία. Τέτοιες είναι οι κοινοπραξίες και οι άλλες επιχειρηματικές συμμαχίες. Η διαιτησία και τα δικαστήρια υπονομεύουν την αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ των μερών τα οποία αναλώνονται στην υπεράσπιση της θέσης τους και επιτείνουν την κρίση. Η διαμεσολάβηση προσφέρει την διαφάνεια και την ευελιξία των εμπορικών διαπραγματεύσεων σε σχέση με τις διαπραγματεύσεις που γίνονται στην σκιά του νόμου, που εξ αντικειμένου εστιάζουν περισσότερο σε νομικά ζητήματα και αποδείξεις παρά στην εμπορική πραγματικότητα, σε επιχειρηματικούς στόχους και 12 Carroll and Mackie, σελ

21 ευκαιρίες. Η διαμεσολάβηση προσφέρει επίσης την ευκαιρία να νομιμοποιηθούν διαφορετικές απόψεις για το ίδιο θέμα δημιουργώντας το σωστό κλίμα για μια αποτελεσματική προσέγγιση του διαλόγου Επιχειρηματική φήμη Η διαμεσολάβηση παρέχει εμπιστευτικότητα και μπορεί να οδηγήσει σε συμφωνίες για το πόση δημοσιότητα θα δοθεί στην διαφορά. Η δικαστική διαδικασία αντίθετα είναι δημόσια ενώ μαζί και με την διαιτησία αποδίδουν σφάλμα στην άποψη ενός μέρους, βλάπτοντας έτσι την φήμη του. Σε πολλούς πολιτισμούς, όπως τον Ασιατικό ή τον Μεσανατολικό είναι σημαντικό για κάθε μέρος σε μία διαφορά να βγει από αυτήν χωρίς να πληγεί η τιμή και υπόληψη του. Οι διαμεσολαβητές που δεν αποδίδουν ευθύνη σε κάποιο μέρος ούτε προβαίνουν σε κατ αντιπαράθεση εξέταση μαρτύρων διευκολύνουν συμφωνίες που δεν προσβάλλουν κανένα από τα δύο μέρη Μείωση κόστους Μαζί με το άμεσο κόστος των συμβούλων και εμπειρογνωμόνων, το έμμεσο κόστος πρέπει επίσης να υπολογισθεί σε σύγκριση της διαμεσολάβησης με την διαιτησία και την δικαστική διαδικασία. Τέτοιο έμμεσο κόστος είναι η προετοιμασία των διοικητικών στελεχών για την εκδίκαση της υπόθεσης και το κόστος της έρευνας. Στις διεθνείς διαφορές το σύνολο αμέσου και εμμέσου κόστους υπολογίζεται αυξημένο κατά 1,5 φορά σε σχέση με τις διαφορές μεταξύ μερών από την ίδια έννομη τάξη Επικεντρωμένη διαδικασία διαπραγμάτευσης Η σημασία της διαμεσολαβητικής προσέγγισης είναι ουσιαστικά οτι προσφέρει ένα περιβάλλον εντατικής πίεσης προς διαπραγμάτευση. Η παρεμβολή ενός τρίτου προσώπου σε μία πειθαρχημένη διαδικασία και ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα συγκεντρώνει το ενδιαφέρον όλων στον συμβιβασμό που πρέπει να επιτευχθεί και ενθαρρύνει την ανάμειξη των ανώτερων διοικητικών κλιμακίων κάθε εμπλεκόμενης επιχείρησης. Έτσι η διαμεσολάβηση είναι ιδιαίτερα ευνοική μέσα σε συνθήκες όπου τα μέρη ενδιαφέρονται περισσότερο για την επίτευξη ενός συμβιβασμού παρά για την συμμετοχή σε κάποια επίσημη δικαιική διαδικασία. Στις επιχειρηματικές σχέσεις όπου τα μέρη διαπραγματεύονται ένα κοινά αποδεκτό επιχειρηματικό «διαζύγιο» Όπου τα στελέχη θέλουν να έχουν ιδιαίτερη συμμετοχή στην διαδικασία επίτευξης του συμβιβασμού 21

22 Όπου θα ήταν προτιμότερος ένας συμβιβασμός πριν η υπόθεση αχθεί ενώπιον διαιτησίας ή τακτικής δίκης Αντικειμενικότητα Τα στελέχη και οι σύμβουλοι τους μπορούν εύκολα να χάσουν την αντικειμενικότητα τους μέσα σε μία έντονη και δύσκολη αντιδικία. Τα ανώτερα στελέχη μπορεί να δυσκολεύονται να συμφωνήσουν ή να επικοινωνήσουν με τα στελέχη της άλλης πλευράς. Η διαμεσολάβηση προσφέρει ένα τρίτο πρόσωπο που: επεξηγεί τα πραγματικά περιστατικά βοηθεί τα μέρη να ανταλλάξουν πληροφορίες παρέχει την ευκαιρία σε κάθε πλευρά να θέσει στην άλλη τα ζητήματα που για την άλλη είναι ιδιαίτερα σημαντικά ερευνά ευαίσθητες πλευρές της διαφοράς σε ιδιωτικές συναντήσεις προσφέρει ουδέτερες προτάσεις για την επίλυση του προβλήματος αμφισβητεί στερεότυπες αντιλήψεις και δεδομένα. Με άλλα λόγια η διαμεσολάβηση προσφέρει το σημαντικότερο πλεονέκτημα της δικαστικής ή διαιτητικής διαδικασίας, το ουδέτερο τρίτο μέρος, αλλά μέσα σε ένα περιβάλλον μεγαλύτερης ευελιξίας για το μέρος αυτό και μεγαλύτερης ασφάλειας και ελέγχου της διαδικασίας για τις αντίδικες πλευρές. «Στην δικαστική διαδικασία ο έλεγχος χάνεται. Με την διαμεσολάβηση διατηρείς τον έλεγχο της διαδικασίας, ιδιαίτερα όσον αφορά το κόστος. Σίγουρα η διαμεσολάβηση έχει έναν ρόλο να παίξει στις διεθνείς διαφορές» Ολική προσέγγιση της διαφοράς Το σημείο αναφοράς για να καταλάβει κανείς μία διαφορά μπορεί να έχει πολλές αφετηρίες. Η αποτελεσματική διαδικασία διαμεσολάβησης πρέπει να δίνει σημασία σε κάθε τέτοια αφετηρία. Η σύμβαση μεταξύ των δύο μερών μπορεί να γίνει αντικείμενο ερμηνείας ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχει περίπτωση πλημμελούς εκτέλεσης της. Ο νομικός σύμβουλος που θα ασχοληθεί με μία υπόθεση θα ξεκινήσει από εδώ για να καταλάβει τον χαρακτήρα του προβλήματος. Οι τεχνικές προδιαγραφές επίσης είναι συχνά η αρχική αφορμή μίας διένεξης που γρήγορα προσλαμβάνει μεγαλύτερες διαστάσεις. 13 Χανς Πέτερ Φρικ, Γενικός Νομικός Σύμβουλος, Nestle Switzerland, στο Eileen Carroll, Karl Mackie, International Mediation, Kluwer Law, The Hague 2000, σελ 1. 22

23 Η γενικότερη εμπορική πραγματικότητα, για παράδειγμα στόχοι κέρδους που δεν μπορούν να επιτευχθούν. Εξωτερικοί παράγοντες, όπως οι κυβερνητικές αλλαγές, νομισματική αστάθεια και περιβαλλοντικές καταστροφές. Οι παράγοντες αυτοί οδηγούν σε αλλαγές κατεύθυνσης, αλλοιώνουν την επικοινωνία και την επιχειρηματική σχέση και επηρεάζουν τις εμπορικές διαστάσεις μίας συνεργασίας. Εσωτερικοί παράγοντες, όπως η επίδραση της εταιρικής κουλτούρας ή επαγγελματικές φιλοδοξίες σε προσωπικό επίπεδο ή επίπεδο τμήματος επιχείρησης. Όποιοι άλλοι παράγοντες και αν εμπλέκονται στην αρχή μιας διαφοράς οι παράγοντες στο εσωτερικό μιας επιχείρησης επηρεάζουν την εξέλιξη της. Οι αλλαγές στο προσωπικό μπορεί να έχουν μεγάλες συνέπειες, συχνά θύματα τέτοιων αλλαγών είναι οι προσωπικές σχέσεις που κάνουν μία αμοιβαία επωφελή σχέση να συνεχίζεται. Πολιτισμικές διαφορές. Η σημασία του να λειτουργεί κανείς σε επαφή με διαφορετικούς πολιτισμούς έχει αναγνωρισθεί στις διεθνείς επιχειρήσεις. Η αδυναμία να αναγνωρίσει κανείς και να προσαρμοστεί σε μία άλλη κουλτούρα μπορεί να οδηγήσει στην κατάρρευση μιας επιχειρηματικής σχέσης. Τέτοιες διαφορές μπορεί να είναι γλωσσικού χαρακτήρα, να αφορούν κοινωνικά ήθη και έθιμα, μη λεκτική επικοινωνία ή και πιο περίπλοκες μορφές συμπεριφοράς. Για παράδειγμα, μερικοί πολιτισμοί δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην κοινωνική ιεραρχία και στα δίκτυα γνωριμιών παρά στις συμβάσεις ή τα ατομικά δικαιώματα. Η εκπαίδευση και η προσέγγιση του διαμεσολαβητή δίνουν έμφαση στο πως οι νομικές ή τεχνικές διαφορές να αποκτήσουν πάλι μία ανθρώπινη διάσταση στα πλαίσια μιας εμπορικής σχέσης. Η επίλυση μιας εμπορικής διαφοράς απαιτεί όχι μόνο νομικές αρχές αλλά και την ύπαρξη κάποιου ουδετέρου τρίτου που μπορεί να βοηθήσει τα δύο μέρη να επιληφθούν των πολλών διαφορετικών πτυχών μιας διαφοράς Συμπληρωματικό εργαλείο Η ευελιξία της διαμεσολάβησης σημαίνει οτι τα εμπλεκόμενα μέρη δεν περιορίζονται ως προς το πως επιθυμούν να την χρησιμοποιήσουν. Συγκεκριμένα αυτό σημαίνει οτι μπορεί να την εντάξουν μέσα σε κάποια άλλη μέθοδο εναλλακτικής επίλυσης της διαφοράς. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει διαπραγματεύσεις που ήδη τρέχουν, σαν δοκιμαστικό τεστ πριν την διαιτησία ή την δικαστική διαδικασία ή παράλληλα με τις δύο αυτές διαδικασίες και σε κάθε φάση της εξέλιξης τους. 23

24 Έτσι η διαμεσολάβηση δεν αποτελεί μόνον μία επικοινωνιακή γέφυρα μεταξύ των δύο πλευρών. Αποτελεί και μία γέφυρα μεταξύ των παραδοσιακών επιλογών για τις διεθνείς διαφορές, συμπυκνώνοντας τα καλύτερα χαρακτηριστικά από κάθε μία Επιλογή υπόθεσης και διαμεσολαβητή Ο ενδιάμεσος φοράει χίλια σανδάλια. Ιαπωνικό ρητό Επιλογή υπόθεσης Η απόφαση για το ποιά διαφορά θα οδηγηθεί σε διαμεσολάβηση είναι μία από τις πιο δύσκολες που απασχολούν τους συμβούλους των επιχειρήσεων. Η διαμεσολάβηση έχει χρησιμοποιηθεί στα περισσότερα είδη αποφάσεων που θα μπορούσε κανείς να αναφέρει. Ο καλύτερος πρακτικός κανόνας είναι να αναζητηθεί κατά πρώτον αν η συγκεκριμένη διαφορά θα μπορούσε να οδηγηθεί σε λύση μετά από διαπραγμάτευση και πριν από δίκη και ακολούθως αν ήδη διεξαγόμενες διαπραγματεύσεις έχουν περιορισμένη πρόοδο. Αν η απάντηση και στα δύο ερωτήματα είναι καταφατική, τότε η διαμεσολάβηση μπορεί να προσφέρει στην διαπραγματευτική διαδικασία. Υπάρχουν υποθέσεις όπου μπορεί να υποστηριχθεί οτι η διαμεσολάβηση όχι απλώς ενδείκνυται αλλά και προτιμάται από την δικαστική ή διαιτητική διαδικασία. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στις τρέχουσες επιχειρηματικές σχέσεις. Επίσης, όσο και αν αυτό ακούγεται περίεργο, όσο περισσότερο περίπλοκη μία υπόθεση, τόσο περισσότερο μπορεί να προσφέρεται για διαμεσολάβηση. Αυτό ισχύει γιατί τέτοια δυσκολία ή πολυπλοκότητα μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον χρόνο και τα έξοδα που θα απαιτηθούν για μια δικαστική ή άλλη τυπική διαδικασία. Επίσης η πολύπλοκη υπόθεση κάνει τα μέρη να αισθάνονται πιο ανασφαλή σχετικά με την απόφαση που ενδεχομένως θα εξέδιδε ένα δικαστήρια, κάνοντας μία ψυχρή εκτίμηση των δεδομένων. Επίσης οι περίπλοκες υποθέσεις δημιουργούν μεγαλύτερες ευκαιρίες για αμοιβαίες υποχωρήσεις και διευκολύνσεις. Η δυσκολία μίας υπόθεσης μπορεί να ανιχνευθεί σε ποικίλλα επίπεδα: - Πολλά εμπλεκόμενα μέρη - Πολλοί μάρτυρες - Περίπλοκα και πολλά νομικά και τεχνικά ζητήματα ή ζητήματα ουσίας - Αβεβαιότητα σχετικά με την δεσμευτικότητα της όποιας απόφασης εκδοθεί - Εμπορική διάσταση της διαφοράς που μπορεί να ξεκινά από το παρελθόν και να εκτείνεται στο μέλλον 24

Νέοι τρόποι επίλυσης των αστικών & εμπορικών διαφορών μας

Νέοι τρόποι επίλυσης των αστικών & εμπορικών διαφορών μας Νέοι τρόποι επίλυσης των αστικών & εμπορικών διαφορών μας Στέλλα Γαμβρέλλη, Δικηγόρος, LL.M., Μ.Δ.Ε. Εσπερίδα innovation-community.gr «Καινοτομία και Εξωστρέφεια» Πολυσυνέδριο Capital & Vision, HILTON

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασοπούλου Ι. Βλαχοπούλου Μ. Γιαννακούλιας Απ. Γραβιάς Γ. Θανασούλη Θ.

Αναστασοπούλου Ι. Βλαχοπούλου Μ. Γιαννακούλιας Απ. Γραβιάς Γ. Θανασούλη Θ. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ Αναστασοπούλου Ι. Βλαχοπούλου Μ. Γιαννακούλιας Απ. Γραβιάς Γ. Θανασούλη Θ. Θεοχάρης Δημ. Κατσαούνη Αδ. Κατσιγιάννης Κ. Κωτσάκη Αικ. Μεϊδάνης Χαρ. Μπαλάδη Νικ.

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές εναλλακτικών μηχανισμών επίλυσης διαφορών

Μορφές εναλλακτικών μηχανισμών επίλυσης διαφορών Μορφές εναλλακτικών μηχανισμών επίλυσης διαφορών Ημερίδα ΔΝΥ Ιωάννα Δ. Σισμανίδη Εναλλακτικοί μηχανισμοί επίλυσης διαφορών H δικαστική οδός δεν είναι η πλέον αποτελεσματική για την επίλυση διαφορών ιδιωτικού

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΕΓΚΡΙΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΕΓΚΡΙΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΕΓΚΡΙΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ 1.1 Σκοπός Oι παρούσες οδηγίες αφορούν τη διαδικασία προέγκρισης μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης ( APA")

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ; Προοπτικές για επαγγελματική απασχόληση δημιουργεί ο νέος θεσμός

Η ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ; Προοπτικές για επαγγελματική απασχόληση δημιουργεί ο νέος θεσμός Η ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ: ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ; Προοπτικές για επαγγελματική απασχόληση δημιουργεί ο νέος θεσμός Ιωάννα Αναστασοπούλου, Διδάκτωρ Νομικής, Δικηγόρος, Διαμεσολαβήτρια διαπιστευμένη

Διαβάστε περισσότερα

Διαμεσολάβηση σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις Νόμος 3898/2010

Διαμεσολάβηση σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις Νόμος 3898/2010 Εύη Αυλογιάρη Δικηγόρος Διαμεσολαβητής (CIArb London) Ειδική Συμβούλος Τεχνικής Διαπραγματεύσεων Το παρόν δημοσιεύθηκε στο τεύχος Δεκεμβρίου 2010 του νομικού περιοδικού «ΑΡΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ» και στο site: diamesolavisi.com

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. για τη

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. για τη ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 4.4.2001 COM(2001) 161 τελικό ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ για τη διεύρυνση της πρόσβασης των καταναλωτών στην εναλλακτική επίλυση διαφορών ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού

Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού Γονική μέριμνα σε υποθέσεις διασυνοριακού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγωγής παιδιού Θεματική μονάδα 2 Διαδικασία εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως σε διαδικασίες οικογενειακού δικαίου περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ...2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ;...5 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...5

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ...2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ;...5 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ...2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ;...5 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...5 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ;...7 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...7 ΤΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014»

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014 Συνοπτική παρουσίαση 3 2. Εισαγωγή. 5

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε.

Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε. Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε. Οι διατάξεις περί ευθύνης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου εφαρμόζονται και σε πρόσωπα που δεν είναι μέλη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

Οι παράγοντες που λαμβάνονται υπ όψη στην Πολιτική Βέλτιστης Εκτέλεσης είναι οι εξής :

Οι παράγοντες που λαμβάνονται υπ όψη στην Πολιτική Βέλτιστης Εκτέλεσης είναι οι εξής : ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΕΝΤΟΛΩΝ Σκοπός και Ιδιότητα H παρούσα Δήλωση Γνωστοποίησης παραθέτει τις υπηρεσίες που παρέχει σε Ιδιώτες Πελάτες («Πελάτες») η εταιρεία «Παντελάκης Χρηματιστηριακή Α.Ε.Π.Ε.Υ.»

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

(Άρθρα 1-11) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α.

(Άρθρα 1-11) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α. ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016 / 2002 «Για την εταιρική διακυβέρνηση, θέματα μισθολογίου και άλλες διατάξεις,» (ΦΕΚ 110/17.05.2002), όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 26 του νόμου 3091/2002 (ΦΕΚ, 330/24.12.2002) (Άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Δήλωση Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων

Δήλωση Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων Plus500CY Ltd. Δήλωση Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων Δήλωση Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων Περίληψη της Δήλωσης Πολιτικής Συγκρούσεων Συμφερόντων 1. Εισαγωγή 1.1. Με τη συγκεκριμένη Δήλωση Πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο (νομοθεσία) που διέπει τις δραστηριότητες της εταιρείας «ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ Α. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 1. Το Τεχνικό Επιμελητήριο στο οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ H ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ ΝΟΜΟ ---------------------------------------------------- Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Απορρήτου της Fon

Πολιτική Απορρήτου της Fon Πολιτική Απορρήτου της Fon Τελευταία αναθεώρηση: Ιούνιος 2015 1. Δεδομένα εγγραφής Κατά την εγγραφή σας στην Υπηρεσία Fon ενδέχεται να συλλέξουμε κάποια στοιχεία όπως όνομα χρήστη, κωδικό εισόδου, διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) με τίτλο: «Διεθνικό και Ευρωπαϊκό Οικονομικό Δίκαιο και Εναλλακτικοί Τρόποι Επίλυσης των Διαφορών»

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) με τίτλο: «Διεθνικό και Ευρωπαϊκό Οικονομικό Δίκαιο και Εναλλακτικοί Τρόποι Επίλυσης των Διαφορών» Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) με τίτλο: «Διεθνικό και Ευρωπαϊκό Οικονομικό Δίκαιο και Εναλλακτικοί Τρόποι Επίλυσης των Διαφορών» Το νέο Π.Μ.Σ. Το νέο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ( MEDIATION ) Νομοθετικό Πλαίσιο Φορείς Κατάρτισης

ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ( MEDIATION ) Νομοθετικό Πλαίσιο Φορείς Κατάρτισης ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ( MEDIATION ) Νομοθετικό Πλαίσιο Φορείς Κατάρτισης 1. Τι είναι Διαμεσολάβηση; Η Διαμεσολάβηση ( Mediation ) είναι ένας εξωδικαστικός τρόπος επίλυσης διαφορών. Λειτουργεί με επιτυχία στο εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

όσον αφορά τους εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης των διαφορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και άρχισε ευρεία διαβούλευση με τα κράτη μέλη και τους

όσον αφορά τους εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης των διαφορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και άρχισε ευρεία διαβούλευση με τα κράτη μέλη και τους ΟΔΗΓΙΑ 2008 52 ΕΚ Οδηγία 2008/52/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 2008 για ορισμένα θέματα διαμεσολάβησης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 3.2 Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων Να επιδεικνύουν τρόπους αποτελεσματικής επικοινωνίας Να επιδεικνύουν ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα EIRO Περιεχόμενα Άρθρο 1. Ορισμοί... 3 Άρθρο 2. Συμβατική Σχέση... 3 Άρθρο 3. Καταχώρηση Πιστώσεων... 4 Άρθρο 4. Χρεωστικό Υπόλοιπο σε Χρήματα... 4 Άρθρο 5. Απλή Εκτέλεση...

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ

Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής της γερμανικής ΕΠΕ Ο διαχειριστής εκπροσωπεί την γερμανική ΕΠΕ και ενεργεί επ'ονόματι αυτής κάθε πράξη διαχείρισης. Ποιος μπορεί να γίνει διαχειριστής σε μία γερμανική ΕΠΕ Διαχειριστής μίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΏΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 1968 της 22ας ΙΟΥΝΙΟΥ 1984 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΏΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 1968 της 22ας ΙΟΥΝΙΟΥ 1984 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ν. 55/84 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΏΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 1968 της 22ας ΙΟΥΝΙΟΥ 1984 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ο Κυρωτικός της Σύμβασης Νομικής Συνεργασίας μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

CyberEdge από την AIG

CyberEdge από την AIG Προστασία από τις συνέπειες των ηλεκτρονικών και διαδικτυακών κινδύνων Business Solutions CyberEdge από την AIG ηλεκτρονικοί και Οι ηλεκτρονικοί και διαδικτυακοί κίνδυνοι αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

DPG DIGITAL MEDIA ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΔΩΡΟΔΟΚΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ

DPG DIGITAL MEDIA ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΔΩΡΟΔΟΚΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ DPG DIGITAL MEDIA ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΔΩΡΟΔΟΚΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ 1. ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΔΩΡΟΔΟΚΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ 1.1 Η DPG DIGITAL MEDIA δεσμεύεται να ασκεί τις δραστηριότητές της σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός Λειτουργίας

Κανονισμός Λειτουργίας Κανονισμός Λειτουργίας Υπηρεσίας Παροχής Συνδρομής και Πληροφόρησης για θέματα Διαφθοράς «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΩΡΑ!» Α. ΠΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 1. Υπηρεσία Παροχής Συνδρομής και Πληροφόρησης για θέματα Διαφθοράς 1.1. Το Σωματείο

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. Η ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΕ Η έννομη προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο 6 Τα Οικονομικά 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο Τα οικονομικά του Δημόσιου Τομέα ρυθμίζονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό κάθε έτους, στον οποίο προβλέπονται τα έσοδα από την φορολογία και υπολογίζονται τα ποσά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΚΑΤΛΙΔHΣ - ΚΟΝΤΙΑΔΗ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΤΟΚΑΤΛΙΔHΣ - ΚΟΝΤΙΑΔΗ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΚΑΤΛΙΔHΣ - ΚΟΝΤΙΑΔΗ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 77 79 ΑΘΗΝΑ Τ.Κ. 104 34 ΤΗΛ..: (+ 30) 210 8814601 / 7211130 FAX: (+ 30) 210 8813847 / 7211643 Υπόθεση ανταλλαγής ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου

Διαβάστε περισσότερα

D.A.S. HELLAS Ασφάλειες Νοµικής Προστασίας Εισαγωγή - Ιστορικά Η ασφάλιση Νοµικής Προστασίας είναι ένας από τους νεώτερους ασφαλιστικούς κλάδους. Στην Ευρώπη εµφανίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα στη Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικές Διαπραγματεύσεις

Αποτελεσματικές Διαπραγματεύσεις Αποτελεσματικές Διαπραγματεύσεις NDI Training & Consulting 1 ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στον σημερινό πολύπλοκο και γεμάτο προκλήσεις κόσμο στον οποίο ζούμε, οι εταιρίες δεν έχουν πλέον την πολυτέλεια να

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία επιχορήγησης ΠΠ7 «Μαρία Κιουρί» - Κατάλογος ειδικών διατάξεων

Συµφωνία επιχορήγησης ΠΠ7 «Μαρία Κιουρί» - Κατάλογος ειδικών διατάξεων ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΙ ΙΚΩΝ ΙΑΤΑΞΕΩΝ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑΤΑ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΠΠ7 «ΜΑΡΙΑ ΚΙΟΥΡΙ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΒ ΟΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (2007-2013)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ Κηφισιά 2012 1. ΑΠΟΣΤΟΛΗ Η Επιτροπή Ελέγχου εκλέγεται από την Τακτική Γενική Συνέλευση για να συνδράμει το Διοικητικό Συμβούλιο στην εκπλήρωση των καθηκόντων του: να διασφαλίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ!

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ! ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ! ΠΡΟΣΕΧΕ ΠΟΥ ΤΑ ΔΙΝΕΙΣ ΡΩΤΑ ΓΙΑ ΠΟΙΟ ΣΚΟΠΟ ΜΑΘΕ ΠΩΣ ΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ Τα προσωπικά δεδομένα στη ζωή μας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ. Του Υπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας. ΚΑΤΑ

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ. Του Υπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας. ΚΑΤΑ Φ. 4285/Κ ΑΤΕΛΩΣ ΔΗΜΟΣΙΟ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Του Υπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας. ΚΑΤΑ 1.... 2.... 3.... 4.... 5.... 6.... 7.... Συζητήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μεσίτης Ασφαλίσεων Α.Ε. ΕΤΑΙΡΙΚΟ PROFILE VESTER ΜΕΣΙΤΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΑΕ AΡ. ΜΗΤΡΩΟΥ ΑΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ : 270415

Μεσίτης Ασφαλίσεων Α.Ε. ΕΤΑΙΡΙΚΟ PROFILE VESTER ΜΕΣΙΤΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΑΕ AΡ. ΜΗΤΡΩΟΥ ΑΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ : 270415 ΕΤΑΙΡΙΚΟ PROFILE VESTER ΜΕΣΙΤΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΑΕ AΡ. ΜΗΤΡΩΟΥ ΑΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ : 270415 Νόμιμος Εκπρόσωπος : Ευάγγελος Α. Κατσίκας AΡ. ΜΗΤΡΩΟΥ ΑΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ : 266324 Έδρα : Βαλαωρίτου

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τι είναι Οικολογικά Σχολεία Εγγραφή Εφαρμογή του Προγράμματος Αίτηση Αυτοαξιολόγησης Βράβευση Η Περιβαλλοντική Επισκόπηση των Οικολογικών Σχολείων ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4092, 20/10/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4092, 20/10/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006 Για σκοπούς εφαρμογής των πράξεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Επίσημη Εφημερίδα της

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού

Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού Ευθύμιος Μπουρτζάλας Ειρήνη Αντύπα 6 Απριλίου 2012 AUSTRALIA BELGIUM CHINA FRANCE GERMANY HONG KONG SAR

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ Βέροια, 14 Ιουλίου 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΜΑΘΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ Γραφείο Επικοινωνίας & Δημοσίων Σχέσεων Πληροφορίες: Όλγα Ιγνατίου Email: presver@otenet.gr Τηλέφωνο: 2331350617 www.veria.gr Προς:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 11.11.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α - Γενικό Μέρος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β - Απόκτηση δικηγορικής Ιδιότητας - Άσκηση - Εξετάσεις. - Τμήμα Α - Άσκηση

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α - Γενικό Μέρος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β - Απόκτηση δικηγορικής Ιδιότητας - Άσκηση - Εξετάσεις. - Τμήμα Α - Άσκηση ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α - Γενικό Μέρος Άρθρο 1: Η φύση της δικηγορίας Αρθρο 2: Η θέση του δικηγόρου στην απονομή της Δικαιοσύνης Άρθρο 3: Το επάγγελμα του δικηγόρου Άρθρο 4: Απόκτηση της δικηγορικής ιδιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

ποσό υπολογιζόμενο και ανάλογο του κύκλου εργασιών του Η Σύμβαση

ποσό υπολογιζόμενο και ανάλογο του κύκλου εργασιών του Η Σύμβαση FRANCHISING Γενικά Ως franchising νοείται το σύνολο των δικαιωμάτων βιομηχανικής ή πνευματικής ιδιοκτησίας που αφορούν εμπορικά σήματα και επωνυμίες, πινακίδες καταστημάτων, πρότυπα χρήσεως, σχέδια, δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ Με ποιο τρόπο προστατεύεται η κύρια κατοικία από τους πλειστηριασμούς 18 Ιανουαρίου 2014 1 Στοιχεία για το δανεισμό των νοικοκυριών Σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία E.E., Παρ. I, Αρ. 2485, 2.3.90 811 Ν. 23/90 Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 23

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Ορισμός εμπορικής πράξης (σελ.77) 2. Αντικειμενικό, υποκειμενικό, μικτό και σύστημα οργανωμένης επιχείρησης.(σελ.77-79) 3. Πρωτότυπα(φύσει) εμπορικές πράξεις του χερσαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

Έως 12/2010 (Ν. 3871/2010 και Ν.3899/2010)

Έως 12/2010 (Ν. 3871/2010 και Ν.3899/2010) Μεσολάβηση και Διαιτησία (ΟΜΕΔ)/ Συμφιλίωση Ρύθμιση διαδικασίας προσφυγής στον ΟΜΕΔ. Θέσπιση δυνατότητας μονομερούς προσφυγής στην μεσολάβηση και στην διαιτησία και των δύο μερών. Εξαγγελία προεδρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Επιτροπή Αναφορών 2009 19.12.2007 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0672/2004, της Ευφροσύνης Γεωργουλέα, ελληνικής ιθαγένειας, σχετικά με τη μη αναγνώριση στην Ελλάδα προσόντων

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΥΤΗ γίνεται σήμερα την../2013 στη Λευκωσία μεταξύ της Εταιρείας VELISTER LTD εξ Αγίου Νικολάου 41-49, Block B, 1ος όροφος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Προλογικό σημείωμα Καθηγητή Σ. Περράκη... Ευχαριστίες Συγγραφέα... Κυριότερες Συντομογραφίες... ΕΙΣΑΓΩΓΗ...

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Προλογικό σημείωμα Καθηγητή Σ. Περράκη... Ευχαριστίες Συγγραφέα... Κυριότερες Συντομογραφίες... ΕΙΣΑΓΩΓΗ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Προλογικό σημείωμα Καθηγητή Σ. Περράκη... Ευχαριστίες Συγγραφέα... Κυριότερες Συντομογραφίες... Σελ. ΙΧ ΧΙ ΧΙΧ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ Η.Π.Α. ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι ενέργειες που πρέπει να κάνει μια εταιρία (προετοιμασία) για να εισαχθεί στην Κύρια Αγορά του Χ.Α.;

Ποιες είναι οι ενέργειες που πρέπει να κάνει μια εταιρία (προετοιμασία) για να εισαχθεί στην Κύρια Αγορά του Χ.Α.; Κύρια Αγορά - Συχνές Ερωτήσεις Ποιός ασκεί εποπτεία στην Κύρια Αγορά του Χ.Α.; Ποια είναι τα πλεονεκτήματα εισαγωγής στην Κύρια Αγορά; Ποιες είναι οι ενέργειες που πρέπει να κάνει μια εταιρία (προετοιμασία)

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3818, 12/3/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΣ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3818, 12/3/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΣ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΣ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. Κεφ. 9 42 του 1978 86 του 1986 54(Ι) του 1994 94(Ι) του 1994. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία

Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία Oργάνωση της δικαιοσύνης - Πορτογαλία ΕΝ ΙΚΑ ΜΕΣΑ, ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Οι δικαστικές αποφάσεις υπόκεινται σε αιτήσεις διόρθωσης ουσιαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο»

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» * της Αναπτυξιακής Σύμπραξης «ΘΡΙΑΣΊΑ- Νέες Γυναίκες της Επιστήμης στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΆΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΡΑΕΚ Αριθμός Διαγωνισμού: 08/2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δ Ι Κ Α Ι Ο Σ Υ Λ Λ Ο Γ Ι Κ Ω Ν Δ Ι Α Π Ρ Α Γ Μ Α Τ Ε Υ Σ Ε Ω Ν Η σχέση όρων συλλογικών συμβάσεων με άλλους ρυθμιστικούς παράγοντες ΣΣΕ και Νόμος Ταυτόχρονη ρύθμιση των ίδιων

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173)

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ψηφίστηκε προ ολίγων ημερών από τη Βουλή ο νέος νόμος 3886/2010 σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012 207(Ι)/2012 207(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3791, 31/12/2003 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΕΓΓΥΗΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2003

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3791, 31/12/2003 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΕΓΓΥΗΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2003 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΕΓΓΥΗΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2003 Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί της Προστασίας Ορισμένης Κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι τροποποιήσεις του ν. 4335/2015 στις γενικές διατάξεις (άρθρ. 1-225 ΚΠολΔ) που αφορούν στα Πρωτοδικεία Η ενδιάμεση διαδικασία

Οι τροποποιήσεις του ν. 4335/2015 στις γενικές διατάξεις (άρθρ. 1-225 ΚΠολΔ) που αφορούν στα Πρωτοδικεία Η ενδιάμεση διαδικασία Οι τροποποιήσεις του ν. 4335/2015 στις γενικές διατάξεις (άρθρ. 1-225 ΚΠολΔ) που αφορούν στα Πρωτοδικεία Η ενδιάμεση διαδικασία Πέτρος Αλικάκος Πρωτοδίκης, Δρ.Ν. Άρθρο 17 Προσαρμόζεται ως προς τις οικογενειακές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΙΝ ΥΝΕΥΣΗ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ασφάλεια, δικαιώµατα, και νοµικές υποχρεώσεις

ΙΑΚΙΝ ΥΝΕΥΣΗ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ασφάλεια, δικαιώµατα, και νοµικές υποχρεώσεις ΙΑΚΙΝ ΥΝΕΥΣΗ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΝΕΦΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ασφάλεια, δικαιώµατα, και νοµικές υποχρεώσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ 1. Ασφάλεια, δικαιώµατα, και νοµικές υποχρεώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 2735. Διεθνής Εμπορική Διαιτησία Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 2735. Διεθνής Εμπορική Διαιτησία Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: ΚΕΦΑΛΑΙΟ I ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 2735 Διεθνής Εμπορική Διαιτησία Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: ΚΕΦΑΛΑΙΟ I ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 1. Οι διατάξεις του

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Γενικής Παιδείας Β Λυκείου 2001

Νεοελληνική Γλώσσα Γενικής Παιδείας Β Λυκείου 2001 Νεοελληνική Γλώσσα Γενικής Παιδείας Β Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Κείµενο Εργαζόµενοι από το σπίτι Στην εποχή της ταχύτητας που ζούµε οι αλλαγές είναι αναµενόµενες σε πολλούς τοµείς. Έτσι και στον εργασιακό

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α.

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. Από το σύνολο των πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Ασφαλιστική Αγορά Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας 30 Ιουνίου 2010 / Αθήνα Μαρία Φαράντου Νομικός Σύμβουλος Ε.Α.Ε.Ε. Ε Ε Οδηγία 2004/35/ΕΚ & Π.Δ. 148/2009 ΕΝΩΣΗ «Σκοπός»: η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο διαδικασιών σε περίπτωση επέλευσης ασφαλιστικής περίπτωσης («ζημίας»)

Εγχειρίδιο διαδικασιών σε περίπτωση επέλευσης ασφαλιστικής περίπτωσης («ζημίας») AIG Τμήμα Αποζημιώσεων Εμπορικών & Βιομηχανικών Κινδύνων Πρωτόκολλο διαχείρισης αποζημιώσεων Εγχειρίδιο διαδικασιών σε περίπτωση επέλευσης ασφαλιστικής περίπτωσης («ζημίας») Το όραμά μας είναι να είμαστε,

Διαβάστε περισσότερα

για την ολοκλήρωση της μελέτης: «Πράξη εφαρμογής Πολεοδομικής μελέτης περιοχής Ντουρέικα - Παστρέικα Ζακύνθου»

για την ολοκλήρωση της μελέτης: «Πράξη εφαρμογής Πολεοδομικής μελέτης περιοχής Ντουρέικα - Παστρέικα Ζακύνθου» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ IΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ KΑΙ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΖΑΚΥΝΘΟΥ 1 για την ολοκλήρωση της μελέτης: «Πράξη εφαρμογής Πολεοδομικής μελέτης περιοχής Ντουρέικα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3415, 30/6/2000

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3415, 30/6/2000 Ο περί Ελέγχου των Παραπλανητικών και Συγκριτικών Διαφημίσεων Νόμος του 2000 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 92(Ι)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Creating my own company Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα με τίτλο «Δημιουργώντας την Δική μου Επιχείρηση» είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4158, 11/4/2008 NOMOΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4158, 11/4/2008 NOMOΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ NOMOΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΣΥΝΑΦΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα