«Περί γάλακτος» στο έργο του Γαληνού, Περί τροφών δυνάμεως

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Περί γάλακτος» στο έργο του Γαληνού, Περί τροφών δυνάμεως"

Transcript

1 «Περί γάλακτος» στο έργο του Γαληνού, Περί τροφών δυνάμεως

2

3 ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Περί γάλακτος» στο έργο του Γαληνού, Περί τροφών δυνάμεως ΑΘΗΝΑ 2009

4 ημήτριος Καραμπερόπουλος ιδάκτωρ Ιστορίας της Ιατρικής, Πανεπιστημίου Αθηνών Μιλτιάδου 3, Κηφισιά - Αθήνα Τηλ.-Φαξ: ημοσιεύθηκε στον τόμο Πρακτικών Η Ιστορία του Ελληνικού Γάλακτος και των Προϊόντων του, Ι Τριήμερο Εργασίας (Ξάνθη, 7-9 Οκτωβρίου 2005) του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς, Αθήνα 2008, σσ

5 «Περί γάλακτος» στο έργο του Γαληνού, Περί τροφών δυνάμεως Ο διασημότερος Ιατρός της αρχαιότητος μετά τον Ιπποκράτη είναι ο Γαληνός (2ος αι. μ. Χ.), του οποίου τα πολυάριθμα έργα του επηρέασαν τους μεταγενέστερους ιατρούς της βυζαντινής περιόδου και στη συνέχεια τους ιατρούς της Ευρώπης. Θεωρείται πατέρας της πειραματικής φυσιολογίας και έκανε ανατομές σε ζώα, κυρίως σε πιθήκους 1. Στο έργο του «Περί τροφών δυνάμεως» 2, σε τρία Βιβλία, ο Γαληνός διαπραγματεύεται τις ιδιότητες των τροφών, σημειώνοντας στην αρχή του έργου του ότι «ουκ ολίγοι των αρίστων ιατρών» έγραψαν «περί των εν τροφαίς δυνάμεων», διότι, όπως παρατηρεί, ενώ τα ιατρικά «βοηθήματα» δεν τα χρησιμοποιούμε καθημερινώς, όμως η τροφή είναι απαραίτητη για τη ζωή, τόσο για τους υγιείς όσο και τους νοσούντας και γι αυτό είναι απαραίτητο να γνωρίζει κανείς τις ιδιότητες των τροφών. Ο Γαληνός στο Βιβλίον Β, κεφ. ιε, του μνημονευθέντος έργου γράφει «Περί γάλακτος», «Περί οξυγάλακτος» και «Περί τυρού» 3. Το γάλα αποτελεί τροφή και η σύσταση του ποικίλει κατά τις διάφορες εποχές του έτους καθώς και από το ζώα που το παράγουν. Σημειώνει ότι της αγελάδος το γάλα είναι «παχύτατον και λιπαρώτατον», ενώ της καμήλου υγρότατο και ελάχιστα λιπαρό και μετά είναι του ίππου και του όνου Βλ. Κων. Γ. Λαμέρα, «Ο Βίος και το έργο του Γαληνού», στο Γαληνού Περί κράσεων, Βιβλιοθήκη «Παπύρου», αριθ. 24, Εν Αθήναις 1938, σελ Έκδοσις του G.C. Khuehn, Κλαυδίου Γαληνού, Άπαντα, CI. Galeni, Opera Omnia, τόμ. VI, Eeipzing 1825, επανατύπωση Georg Olms Verlag, Hildesheim-Zuerich-New York Έκδοσις του G.C. Khuehn, ό.π., σελ και Σημειώνουμε ότι στον Όμηρο, Ιλιάς 434, Ε 902 μνημονεύεται «γάλα λευκόν» και Ιλιάς Λ 639 «αίγειος τυρός» και στον Πλούταρχο, Υγιεινά παραγγέλματα 19, γίνεται αναφορά στην «δύναμιν» του γάλακτος ως τροφή, «των δ υγρών γάλακτι μεν ουχ ως ποτώ χρηστέον, αλλ ως σιτίω δύναμιν εμβριθή και πολυτρόφον έχοντι». 4. Βλ. επίσης και Αριστοτέλους Περί ζώων ιστορίαι Γ, 20, «παν δε γάλα έχει ιχώρα υδατώδη, ος καλείται ορρός, και σωματώδες, ο καλείται τυρός, έχει πλείω τυρόν το παχύτερον των

6 6 ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Το γάλα της αιγός είναι «σύμμετρον» στη σύσταση, ενώ του προβάτου είναι παχύτερο. Απόψεις τις οποίες επαναλαμβάνει και στο έργο του «Περί ευχυμίας και κακοχυμίας τροφών», στο οποίο επί πλέον σημειώνει ότι συνήθως στην Ελλάδα πίνουν γάλα αιγών και προβάτων ενώ δε άλλα έθνη το γάλα βοών, «αιγείω μεν ουν γάλακτι πλείστω χρώνται παρ ημίν, ώσπερ εν άλλοις έθνεσι βοείω, χρώνται δε και τω προβατείω πολλάκις» 5. Παρόμοιες απόψεις αναγράφει και ο ιοσκουρίδης 6. Στο γάλα περιέχονται «ορρός», «τυρός» και «λιπαρός χυμός», ο οποίος είναι άφθονος στο βόειο γάλα, από τον οποίο παρασκευάζουν το «βούτυρον». Όπως σημειώνει, οι άνθρωποι των ψυχρών χωρών λουόμενοι χρησιμοποιούν το βούτυρο αντί του ελαιολάδου 7. Παρατηρεί ότι αν τοποθετήσεις το βούτυρο του γάλακτος σε αναμμένα κάρβουνα θα δημιουργηθεί φλόγα, όπως συμβαίνει αν βάλλεις λίπος, «επ ανθράκων διαπύρων εκχέης αυτό, φλόγα ποιούν ώσπερ η πιμελή». Μάλιστα το βούτυρο το χρησιμοποιούν όπως και το λίπος σε ιατρικές συνταγές, όπως καταπλάσματα και ως συστατικό στην παρασκευή διαφόρων φαρμάκων. Στο γάλα των προβάτων και αιγών υπάρχει λιγότερο λίπος, ενώ ελάχιστα περιέχεται στο όνειο γάλα «το δε γάλα των όνων ήκιστα μετέχει τοιούτου χυμού», γι αυτό και σημειώνει ότι σπανίως «ετυρώθη τινι κατά την γαστέρα», όταν κάποιος το έπινε ζεστό. Επίσης σημειώνει ότι το γάλα αν αναμιχθεί με αλάτι και μέλι τότε αδύνατον «παγήναι», να πηχθεί και να τυρωθεί στο στομάχι. Τονίζει ότι όταν το γάλα περιέχει περισσότερο ορρό τότε παρουσιάζει υπακτική ιδιότητα, ενώ αν έχει περισσότερα τυρώδη στοιχεία έχει συσταλτική ιδιότητα. Γι αυτό σημειώνει ότι οι γαλάκτων... Εστι δε λεπτότατον με γάλα καμήλου, δεύτερον δ ίππου, τρίτον δ όνου. παχύτατον δε το βόειον». Παρόμοια γράφει για το γάλα της καμήλου και ο Πλίνιος. Βλ. The Natural History of Pliny. Translated by the late John Bostock and H. T. Riley, London, George Bell & Sons, and New York, 1892, τόμ. III, σελ G.C. Khuehn, ó.π., τόμ. 6, σελ. 765-κ. εξ. 6. ιοσκορίδης, Περί ύλης ιατρικής, Β, 70-72, έκδ. Max Wellmann, Pedanii Dioscuridis Anazarbei, De materia medica libri quinqué, τομ. I, σελ και εκδ. Κάκτου, Αρχαίοι Ελληνική Γραμματεία «Οι Έλληνες» αρ. 776, Αθήνα 2000, σελ Το βούτυρο ως έλαιο του γάλακτος αποκαλείται από τον Αθηναίο, ειπνοσοφισταί, Βιβλίο Χ, 67 (447), «αλείφονται δε ελαίω από γάλακτος».

7 «ΠΕΡΙ ΓΑΛΑΚΤΟΣ» ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΓΑΛΗΝΟΥ, ΠΕΡΙ ΤΡΟΦΩΝ ΥΝΑΜΕΩΣ 7 «παλαιοί» χρησιμοποιούσαν γάλα με περισσότερο ορρό «προς υπαγωγήν της γαστρός». υνατόν να προσθέσει κανείς μέλι ή και αλάτι. Η δύναμη του γάλακτος, όπως τονίζει ο Γαληνός, εξαρτάται αν αυτό είναι εύχυμο και άριστον. Αντίθετα το κακόχυμο γάλα προκαλεί κακόχυμους εκείνους που το χρησιμοποιούν, «το γε κακόχυμον γάλα τοσούτον ου συντελεί εις ευχυμία, ώστε και τους χρωμένους αυτώ κακοχύμους εργάζεται». Μάλιστα παραθέτει μία περίπτωση παιδιού, το οποίο, λόγω θανάτου της θηλαζούσης, θήλαζε από άλλη γυναίκα που ήταν κακόχυμος με αποτέλεσμα το σώμα του να γεμίσει έλκη. Τονίζει ότι το γάλα της ήταν κακόχυμο, λόγω του γεγονότος ότι έτρωγε άγρια λάχανα λόγω του ενσκήψαντος λιμού και η ίδια είχε βγάλει έλκη, όπως και άλλοι, που διαιτώντο παρομοίως. Σημειώνει ότι κατά την ίδια εποχή και άλλων γυναικών τα παιδιά είχαν τέτοια έλκη. Παρατηρεί επίσης ότι και της αιγός το γάλα, που έχει φάει τα βότανα σκαμμωνία ή τιθύμαλος γίνεται κακόχυμο με επίδραση στο στομάχι. Ομοίως ο ιοσκουρίδης 8 προσθέτει και τα βότανα ελλέβορος, λΐνόζωστις και κλιματίς. Ο Γαληνός σημειώνει ότι το γάλα με περισσότερο ορρό είναι «ακινδυνότατον» 9, ενώ όταν είναι «παχύτητος τυρώδους» είναι δυνατόν να βλάψει τους νεφρούς εκείνων των ανθρώπων, οι οποίοι έχουν προδιάθεση για δημιουργία λίθων. Επιπροσθέτως στο έργο του «Υγιεινών Λόγος Ε» 10 επαναλαμβάνει την ίδια γνώμη «και επί γάλακτος χρήσει πολυχρονίω λίθον γεννήσαντα κατά τους νεφρούς οίδα». Η άποψη ότι το γάλα δυνατόν να δημιουργήσει λίθους στους νεφρούς αναφέρεται και από τον Ιπποκράτη 11. Ο Γαληνός επισημαίνει ότι το γάλα είναι ωφέλιμο στους πνεύμονες και γενικά στον θώρακα, «τοις δε κατά θώρακα και πνεύμονα χωρίοις αγαθόν άπαν εστί γάλα». Μάλιστα σε άλλο έργο του επισημαίνει ότι οι ιατροί Ευρυφών, Ηρόδοτος και Πρόδικος συνιστούσαν στη φθίση (φυματίωση) την άμεση λήψη του γάλακτος από το μαστό γυναικός, ενώ ο Γαληνός συμπληρώνει και τη χορήγηση ονείου 8. ιοσκορίδης, Περί ύλης ιατρικής, Β, Ο Αριστοτέλης είχε παρατηρήσει ότι για τα παιδιά είναι υγιεινότερο το γάλα με λιγώτερο «τυρό». Βλ. Αριστοτέλους, Περί ζώων ιστορίαι Γ, 20, «τροφιμώτατον με ουν το πλείστον έχον τυρόν, υγιεινότερον δε τοις παιδίοις το ελάττονα». 10. Γαληνού, Υγιεινών Λόγος Ε, έκδ. G.C. Khuehn, τόμ. 6, σελ Ιπποκράτους, Περί αέρων, υδάτων και τόπων, 9: «Γίγνεται δε παισί (λιθίασις) και από του γάλακτος ην μη υγιηρόν ή, αλλά θερμόν τε λίην και χολώδες».

8 8 ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ γάλακτος 12. Ωστόσο σημειώνει ότι το γάλα δεν είναι καλό σε παθήσεις των υποχονδρίων, σε κεφαλαλγίες 13, και ότι δημιουργεί φουσκώματα στο στομάχι πολλών ανθρώπων, ενώ λίγοι είναι εκείνοι στους οποίους δεν θα παρουσιασθεί αυτή η κατάσταση, «πνευματούται γαρ εν τη γαστρί παμπόλλοις, ως ολιγίστους είναι τους μη πάσχοντας τούτο», προσθέτοντας ότι αποβάλλεται αυτή η ιδιότητα αν ληφθεί με «εδέσματα», όπως «άμυλος», ρύζι, σιμιγδάλι κ.ά. Επισημαίνει ότι η συνεχής χρήση του γάλακτος βλάπτει τους οδόντας 14, τους οποίους κάνει «ευσήπτους» και «διαβιβρωσκομένους», καθώς και τα ούλα, τα οποία γίνονται «πλαδαρά». Μάλιστα συνιστά μετά την λήψη του γάλακτος να γίνονται πλύσεις του στόματος με αραιωμένο κρασί «οίνω κεκραμένω» ή ακόμη και ανέρωτο, προσθέτοντας ότι είναι καλλίτερα αν προστεθεί και μέλι, διότι κατ αυτόν τον τρόπο θα «απορρύπτεται» ό, τι υπόλειμμα θα έχει παραμείνει στα δόντια και τα ούλα «εκ του γάλακτος τυρώδες». Στη συνέχεια ο Γαληνός γράφει «περί οξυγάλακτος» 15 (σελ ) και «περί τυρού», (σελ ), με την παρατήρηση ότι είναι «παχύχυμοι» με αποτέλεσμα να δημιουργούν λίθους στους νεφρούς κατάσταση, 12. Βλ. Γαληνού, Θεραπευτικής μεθόδου Βιβλίον Η, έκδ. G.C. Khuehn, τόμ. 10, σελ , και στη σελ. 366 «οι παλαιοί δε και γυναίκα θηλάζουσαν εφίστων τοις τη φθόη κάμνουσι», καθώς και στο έργο Περί ευχυμίας και κακοχυμίας τροφών, κεφ. δ έκδ. G.C. Khuehn, τόμ. 6, σελ Τη χορήγηση του γάλακτος στη «φθίση» συνιστά ο Ιπποκράτης, Αφορισμοί 5, 64, ο ιοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής, Β, 70, 6, και ο Κέλσος, Βλ. Celcus, De Medicina, Book III, 22, 10, translated by W. G. Spencer, Loeb Classical Library, London, reprinted 1971, vol. 1, σελ Χαρακτηριστικά ο Ιπποκράτης, Αφορισμοί 5, 64 σημειώνει ότι «Γάλα διδόναι κεφαλαλγέουσι κακόν.. και οίσιν υποχόνδρια μετέωρα και διαβορβορύζοντα», άποψη που αναγράφει και ο Κέλσος, ό.π. 14. Η άποψη αυτή μνημονεύεται και από τον Παύλο τον Αιγινίτη. Βλ. The Seven Books of Paulus Aeginata, translated from Greek with a commentary, ed. Francis Adams, τόμ. I, London 1844, σελ Ο Στράβων, Γεωγραφικά 311 (7, 4, 6), αναφέρει ότι οι Σκύθες τρέφονταν από ίππων γάλα και οξύγαλα και γι αυτό και ο Όμηρος, (Ιλιάς Ν, 6) ονόμασε τους διαμένοντας την περιοχή τους γαλακτοφάγους, «ιππείω δε και τυρώ και γάλακτι και οξυγάλακτι (τούτο δε και όψημα εστίν αυτοίς κατασκευασθέν πως), διόπερ ο ποιητής [Όμηρος] απαντάς είρηκε τους ταύτη γαλακτοφάγους». Για τους Σκύθες γράφει και ο Ιπποκράτης, Περί αέρων, υδάτων και τόπων, 18, «πίνουσι γάλα ίππων και ιππάκην τρώγουσι, τούτο δ εστί τυρός ίππων». Την «ιππάκη» μνημονεύει ο ιοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής, Β, 71.

9 «ΠΕΡΙ ΓΑΛΑΚΤΟΣ» ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΓΑΛΗΝΟΥ, ΠΕΡΙ ΤΡΟΦΩΝ ΥΝΑΜΕΩΣ 9 που εξαρτάται, όπως σημειώνει, από τη «φυσική δυσκρασία» και την «διάθεσιν» του οργανισμού. Μάλιστα επισημαίνει ότι οι παλαιός τυρός είναι «κακόχυμος» και συνιστά να αποφεύγεται «ως μηδέν αγαθόν έχοντα μήτ εις πέψιν, μήτ εις ανάδοσιν, μήτ εις ούρησιν, μήτ εις υπαγωγήν γαστρός, ώσπερ γε μηδ εις ευχυμίαν», (σελ. 687). Να προτιμάται ο πρόσφατος τυρός, όπως τα είδη τυρών που μνημονεύει, «ο παρ ημίν εν Περγάμω και κατά την υπερκειμένην αυτής Μυσίαν», αποκαλούμενος «υπό των εγχωρίων οξυγαλάκτινος» 16, που είναι ευχάριστος στη γεύση, αβλαβής στον στόμαχο, εύπεπτος, και όχι κακόχυμος και παχύχυμος, όπως όλα τα τυριά. Ακόμη προσθέτει ότι πολύ καλός τυρός είναι «ο παρα τοις πλουσίοις ευδόκιμων εν Ρώμη», που επονομάζεται «βαθύσικος τυρός» και μερικοί άλλοι σε άλλα μέρη. Ο Γαληνός επισημαίνει πως οι διαφορές των τυρών εξαρτώνται από τα είδη των ζώων από τα οποία λαμβάνεται το γάλα, τον τρόπο της παρασκευής του τυρού και «τας ηλικίας αυτών των τυρών», αν είναι πρόσφατοι ή πολυκαιρισμένοι. Το γάλα εκτός από τροφή χρησιμοποιείται και ως φάρμακο σύμφωνα με τον Γαληνό στο έργο του «Περί της των απλών φαρμάκων κράσεως και δυνάμεως» 17, στο οποίο επί πλέον γίνεται αναφορά στη χρησιμοποίηση ως φαρμάκων και των επί μέρους συστατικών του γάλακτος: ορού, τυρού και βουτύρου. Ενδεικτικά σημειώνουμε ότι ο ορρός του γάλακτος χρησιμοποιούνταν μαζί με κολλύρια σε παθήσεις των οφθαλμών, με «ανώδυνα φάρμακα» σε καρκινώδη έλκη και για πλύσεις του στόματος σε διάφορες φλεγμονές του. Ωστόσο με έμφαση σημειώνει ότι «ουκ αληθεύουσιν» 18 μερικές θεραπευτικές πρακτικές ότι τάχα εμποδίζεται η εμφάνιση των τριχών του εφηβαίου αν πριν από την ήβη επιχρισθεί με γάλα σκύλας και ακόμη ότι μετά από πόση του γάλακτος αποβάλλονται τα νεκρά έμβρυα από την μήτρα. 16. Ο Γαληνός αναφέρει ότι «εκόλλησεν» ένα μεγάλο τραύμα χωρικού επιθέτοντας οξυγαλάκτινο τυρό της πατρίδος του. Βλ. Γαληνού, Περί της των απλών φαρμάκων κράσεως και δυνάμεως, έκδ. G.C. Khuehn, ό.π., σελ Γαληνού, Περί της των απλών φαρμάκων κράσεως και δυνάμεως Βιβλίον Κ, κεφ. ζ -ι, έκδ. G.C. Khuehn, ό.π., τόμ. XII, (Περί γάλακτος, Περί ορού γάλακτος, Περί τυρού, Περί βουτύρου), σελ Σχετικά ο ιοσκουρίδης, Περί ύλης ιατρικής, Β, 70, γράφει ότι «ιστορούσι δε τινές το της πρωτοτόκου κυνός γάλα ψιλούν τρίχας καταχρισθέν και θανάσιμων φαρμάκων αντιφάρμακον είναι ποθέν και τεθνηκότων εμβρύων εκβόλιον».

10 10 ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Τέλος σημειώνουμε ότι τα κείμενα του Γαληνού για το γάλα πέρασαν και στους μετέπειτα ιατρούς. Ενδεικτικά γίνεται αναφορά με τους σχετικούς τίτλους των κεφαλαίων στον Ορειβάσιο 19 : «Περί γάλακτος και τυρού, εκ του Γαληνού», «Περί οξυγάλακτος», «Περί γαλακτοποσίας, εκ των Ρούφου, κείται εν τω λόγω τω περί διαίτης πέμπτω εν τοις μέσοις του λόγου». Επίσης στον Ρούφο Εφέσιο 20 και στον Αέτιο 21 : «Εκ του Ρούφου και Γαληνού Περί γάλακτος», «Περί διαφοράς γάλακτος», «Περί διαφοράς γάλακτος από της έξεως του ζώου», «Περί της από των ωρών του έτους διαφοράς το γάλακτος», «Περί της από της νομής διαφοράς γάλακτος», «Περί της ηλικίας διαφοράς γάλακτος», «Τίσι το γάλα αρμόδιον», «Περί τρόπου και καιρού χρήσεως και μέτρον», «Τίνας βλάπτει το γάλα», «Περί της εψήσεως το γάλα», «Περί ορρού γάλακτος εκ του Γαληνού», «Περί του ηδονής χάριν συνεψομένων τω γάλακτι εκ του Γαληνού», «Περί οξυγάλακτος εκ του Γαληνού», «Περί πρωτογάλακτος εκ του Γαληνού», «Περί της πηκτής καλούμενης εκ του Γαληνού», «Περί τυρού Γαληνού», «Φάρμακον το δια του παλαιού τυρού προς πώρου ποδαγρών, Γαληνού», «Περί της ενεργείας του νέου τυρού του έξωθεν προσαγομένου. Γαληνού», «Περί βουτύρου. Γαληνού». 19. Βλ. Ορειβασίου Ιατρικών συναγωγών προς Ιουλιανόν, Βιβλίον Β, έκδοση U. C. Bussemaker et Ch. Daremberg, Œuvres d Orivase, Paris, 1851, τόμ. 1, σελ Βλ. Oeuvres de Rufus d Ephese, έκδ. Ch. Daremberg et Em. Ruelle, Παρίσι, 1879, σελ Βλ. Αετίου Αμιδηνού, Βιβλίων Ιατρικών, τόμ. Α, τουτέστι Βιβλία οκτώ τα πρώτα, Άλδου, Βενετία 1534, φύλλα

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ Ο Ιπποκράτης υποστηρίζει πως η τροφή μπορεί να γίνει και φάρμακο. Τα βότανα χρησιμοποιήθηκαν σε θεραπευτικές πρακτικές ως φαρμακευτικά είδη αλλά και ως φορείς της θεϊκής ευλογίας. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Ενότητα 1.2. Η ενότητα Χρήσιμοι Μικροοργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ. Σίλια Βιδάκη

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ. Σίλια Βιδάκη ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Σίλια Βιδάκη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Διατροφή στην Αρχαία Αίγυπτο 2. Διατροφή στην Αρχαία Ελλάδα 2.1 Διατροφή των αρρώστων στην Αρχαία Ελλάδα 2.2 Διατροφή των αθλητών στην Αρχαία Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Βότανα και Αρχαιότητα

Βότανα και Αρχαιότητα Θεραπευτικά Βότανα Γενικά για τα Βότανα «Βότανα είναι όλα τα χρήσιμα φυτά και αφορά τα φυτά των οποίων, οι ρίζες, τα άνθη χρησιμεύουν ως τροφή ή θεραπεία, χάρη στο άρωμά τους ή με κάποιον άλλο τρόπο» Τους

Διαβάστε περισσότερα

Τρέφομαι σωστά... Γυμνάζομαι συχνά! Ένα βιβλιαράκι για την υγιεινή διατροφή και τη σωματική άσκηση! Όνομα: Τάξη: Δημοτικό Σχολείο

Τρέφομαι σωστά... Γυμνάζομαι συχνά! Ένα βιβλιαράκι για την υγιεινή διατροφή και τη σωματική άσκηση! Όνομα: Τάξη: Δημοτικό Σχολείο Τρέφομαι σωστά... Γυμνάζομαι συχνά! Ένα βιβλιαράκι για την υγιεινή διατροφή και τη σωματική άσκηση! Όνομα: Τάξη: Δημοτικό Σχολείο _ Στον πιο κάτω χώρο τοποθέτησε την παλάμη σου και με ένα μολύβι σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 6: Παράγοντες που Επιδρούν στην Ποσότητα και τη Σύσταση του Παραγόμενου Γάλακτος, 1ΔΩ

Γαλακτοκομία. Ενότητα 6: Παράγοντες που Επιδρούν στην Ποσότητα και τη Σύσταση του Παραγόμενου Γάλακτος, 1ΔΩ Γαλακτοκομία Ενότητα 6: Παράγοντες που Επιδρούν στην Ποσότητα και τη Σύσταση του Παραγόμενου Γάλακτος, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Έφη Πουλάκου-Ρεμπελάκου Αν. Καθηγήτρια Ιστορίας της Ιατρικής, ΕΚΠΑ ΗΡΟΔΟΤΟΣ: Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΣΣΑΣ, ΒΑΣΙΛΙΣΣΑΣ ΤΩΝ ΠΕΡΣΩΝ Ηροδότου Ιστορίαι, Γ : «Ατόσση, τη

Διαβάστε περισσότερα

g w w n lf o o d p l a.h d a.g

g w w n lf o o d p l a.h d a.g g w. or w w coo n lf o o d p l a et. ww w.efa d.o.eufic.org w ww w ww.h d a.g r rg Θυμάσαι πώς ήταν όταν μάθαινες ποδήλατο; Το πιο σημαντικό ήταν να μάθεις να κρατάς ισορροπία. Όταν κρατούσες ισορροπία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» - 1 - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» Ο άνθρωπος προσλαμβάνει από το περιβάλλον του τροφές σε στερεά και υγρή μορφή. Τις επεξεργάζεται και ένα μέρος αυτών το παρακρατεί ενώ το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΚΡΗΤΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΚΡΗΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΚΡΗΤΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΝΗΣΙΑ ΚΡΗΤΗ ΤΕΛΟΣ ΣΤΑΣΗ 1 Η... ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ... ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Η κουζίνα της Μακεδονίας αντανακλά την πολιτισμική και γαστρονομική

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Kτηνοτροφία (κρέας γάλα -τυρί) 2 η ομάδα. 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Ε2 Π.Τ.Δ.Ε.-Α.Π.Θ. 2014-15

Kτηνοτροφία (κρέας γάλα -τυρί) 2 η ομάδα. 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Ε2 Π.Τ.Δ.Ε.-Α.Π.Θ. 2014-15 Kτηνοτροφία 2 η ομάδα 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Ε2 Π.Τ.Δ.Ε.-Α.Π.Θ. 2014-15 Ποια ήταν τα προϊόντα της ς; Τα προϊόντα της ς ήταν το τυρί το οποίο παρασκευαζόταν από γάλα πρόβειο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2014-15 ΜΕ ΘΕΜΑ: Σωστή διατροφή και άσκηση για τους εφήβους ΚΑΙ ΥΠΟΕΡΩΤΗΜΑ: ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ -ΠΡΟΧΕΙΡΟ ΦΑΓΗΤΟ -ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΟΙ: ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΤΑΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΣΕΠ ΣΠΕΙΡΑ ΓΗΣ O ΕΔΡΑ ΠΙΕΡΙΑ O 7 ΜΕΛΗ O 4 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 3 ΑΝΔΡΕΣ O 4 ΑΝΕΡΓΟΙ/ΕΣ O ΑΠΌ 4 ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΚΟΙΝΣΕΠ ΣΠΕΙΡΑ ΓΗΣ O ΕΔΡΑ ΠΙΕΡΙΑ O 7 ΜΕΛΗ O 4 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 3 ΑΝΔΡΕΣ O 4 ΑΝΕΡΓΟΙ/ΕΣ O ΑΠΌ 4 ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΟΙΝΣΕΠ ΣΠΕΙΡΑ ΓΗΣ O ΕΔΡΑ ΠΙΕΡΙΑ O 7 ΜΕΛΗ O 4 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 3 ΑΝΔΡΕΣ O 4 ΑΝΕΡΓΟΙ/ΕΣ O ΑΠΌ 4 ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΙΝΗΤΡΑ O ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΣΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ O ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΝΕΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ O ΝΕΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός θηλασμός δίνεται στο μωρό ξένο γάλα χρησιμοποιώντας μπιμπερό. H επιλογή του κατάλληλου γάλακτος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις:

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις: Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Το σώμα μας περιέχει μεγάλες ποσότητες ασβεστίου. Συγκεκριμένα, το ασβέστο είναι υπεύθυνο για το 1,5-2% του σωματικού μας βάρους. Είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΘΕΜΑ: «Πρόληψη των επιπτώσεων από την εμφάνιση υψηλών θερμοκρασιών και καύσωνα».

ΑΔΑ: ΘΕΜΑ: «Πρόληψη των επιπτώσεων από την εμφάνιση υψηλών θερμοκρασιών και καύσωνα». ΑΔΑ: 4Α36Θ-71 ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 7 / 6/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αριθ. Πρωτ. Y1/Γ. Π. οικ. 64863 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 2: Κύρια Συστατικά του Γάλακτος - Λακτόζη (1/4), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Γαλακτοκομία. Ενότητα 2: Κύρια Συστατικά του Γάλακτος - Λακτόζη (1/4), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Γαλακτοκομία Ενότητα 2: Κύρια Συστατικά του Γάλακτος - Λακτόζη (1/4), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες,

ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες, ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες, άπεπτες φυτικές ίνες, σίδηρο και άλλα

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος Αποτελεσματικότητας Φαρμάκου από τον Γαληνό

Έλεγχος Αποτελεσματικότητας Φαρμάκου από τον Γαληνό Έλεγχος Αποτελεσματικότητας Φαρμάκου από τον Γαληνό ΗΜ. ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟY Έλεγχος Αποτελεσματικότητας Φαρμάκου από τον Γαληνό ΑΘΗΝΑ 2009 ημήτριος Καραμπερόπουλος, Παιδίατρος, ιδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ. ΕΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΦΥΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ. Επιμέλεια: Αναστασιάδης Περικλής, ΠΕ 11

ΣΧ. ΕΤΟΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΦΥΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ. Επιμέλεια: Αναστασιάδης Περικλής, ΠΕ 11 ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-15 ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΦΥΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Επιμέλεια: Αναστασιάδης Περικλής, ΠΕ 11 1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΙΛΙΠΠΙΑΔΑΣ ΘΕΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΑΣΚΗΣΗ Επιμέλεια παρουσίασης: Αναστασιάδης Περικλής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τις τελευταίες

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 3: Λιπίδια (1/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής

Γαλακτοκομία. Ενότητα 3: Λιπίδια (1/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Γαλακτοκομία Ενότητα 3: Λιπίδια (1/3), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια Μαθησιακοί Στόχοι Να γνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Προβλήματα 1. Κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 Στην αρχαία Ελλάδα, όταν ήκμαζαν, η φιλοσοφία, τα μαθηματικά, η γεωμετρία, και γεννιόταν η ιατρική επιστήμη,

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του παχέος εντέρου

Καρκίνος του παχέος εντέρου Καρκίνος τι Πρ έπ ει να ''ξέρω... του Π. Πετρίδη* Παχύ έντερο Το παχύ έντερο είναι το τελευταίο τμήμα του πεπτικού συστήματος και αποτελεί τη συνέχεια του λεπτού εντέρου. Αποτελείται από 6 τμήματα που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Πεπτικό σύστημα Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Φυσιολογία του στομάχου Η φυσιολογία του στομάχου εξετάζει τα

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Θεματική ενότητα 1: Κρεατοπαραγωγή 2/2. Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Μαρία Χαρισμιάδου Ορισμός Βοοτροφία είναι ο κλάδος της ζωοτεχνίας που

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Πόσα γεύματα έχουν διανεμηθεί; Ποια είναι η «ιστορία» του Προγράμματος;

Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Πόσα γεύματα έχουν διανεμηθεί; Ποια είναι η «ιστορία» του Προγράμματος; Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Το Πρόγραμμα ΔΙΑ.ΤΡΟΦΗ απευθύνεται σε μαθητές δημοσίων σχολείων κοινωνικοοικονομικά ευπαθών περιοχών της χώρας, που πλήττονται περισσότερο από

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση των μικροβίων στα αντιβιοτικά αυξάνει συνεχώς - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τετάρτη, 16 Νοέμβριος :45

Η αντίσταση των μικροβίων στα αντιβιοτικά αυξάνει συνεχώς - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τετάρτη, 16 Νοέμβριος :45 Αν η αντίσταση στα αντιβιοτικά δεν περιοριστεί, είναι σε θέση να γυρίσει την ιατρική εκατό χρόνια πίσω, δήλωσε ο κος Vytenis Andriukaitis, Επίτροπος της ΕΕ για την Υγεία και την Ασφάλεια με αφορμή την

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. ιάλυση τσίχλων σε συνθήκες προσοµοίωσης στοµαχίου Αντιγόνη Βλαχοπούλου

Περίληψη. ιάλυση τσίχλων σε συνθήκες προσοµοίωσης στοµαχίου Αντιγόνη Βλαχοπούλου Περίληψη ιάλυση τσίχλων σε συνθήκες προσοµοίωσης στοµαχίου Αντιγόνη Βλαχοπούλου Σε αυτήν την έρευνα έχω κάνει ένα πείραµα για να διαπιστώσω αν οι τσίχλες που καταπίνουµε διαλύονται στο στοµάχι. Το πείραµα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΟΚΟΛΑΤΑΣ ΑΠΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΣΟΦΙΑΝΟΥ

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΟΚΟΛΑΤΑΣ ΑΠΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΣΟΦΙΑΝΟΥ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΟΚΟΛΑΤΑΣ ΑΠΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΣΟΦΙΑΝΟΥ H ΑΡΧΗ ΤΗΣ!!!! Οι πίθηκοι της Κεντρικής Αμερικής ήταν οι πρώτοι που βρήκαν το κακάο βρώσιμο και απολαυστικό, όχι ο άνθρωπος. Έτρωγαν τον γλυκό, δροσιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα Ιατρικά Κείμενα του «Φυσικής Απάνθισμα» του Ρήγα σε Κώδικα του 1812

Τα Ιατρικά Κείμενα του «Φυσικής Απάνθισμα» του Ρήγα σε Κώδικα του 1812 Τα Ιατρικά Κείμενα του «Φυσικής Απάνθισμα» του Ρήγα σε Κώδικα του 1812 ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Τα Ιατρικά Κείμενα του «Φυσικής Απάνθισμα» του Ρήγα σε

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρo 137. Παγωτά ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΕΣ ΥΛΕΣ 137-1

Άρθρo 137. Παγωτά ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΕΣ ΥΛΕΣ 137-1 Άρθρo 137 Παγωτά 1. α) «Παγωτά», νοούνται προϊόντα που παρασκευάζονται με ανάμιξη είτε γάλακτος από τα είδη και κατηγορίες που αναφέρονται στα άρθρα 79 και 80 του Κώδικα Τροφίμων και σε συνδυασμό μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7 Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Κεφ. Ιο ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 18 1.1. Επιλογή των τροφών 19 1.2. Τα θρεπτικά στοιχεία 20 1.2.1. Πρωτεΐνες ή λευκώματα 21 1.2.2. Υδατάνθρακες ή σάκχαρα 22 1.2.3.

Διαβάστε περισσότερα

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα.

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Ουδέτερα Οξέα Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Βάσεις Για να δείτε περίπου πως μετριέται η ποσότητα οξέος ή βάσης στα διαλύματα, σε σχέση με το ph, δείτε αυτό τον πινάκα!!!

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Τι είναι ο καρκίνος; Ο καρκίνος περιλαμβάνει μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζονται από ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό μη υγιών κυττάρων σε

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΡΑ ΧΩΡΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΟΥ ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Εργασία από τους μαθητές της Α1 στα πλαίσια του μαθήματος Αγωγή Ζωής. Δασκάλα: Χρυσοβαλάντω Θουκυδίδου Σχολική Χρονιά: 2015-2016 Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία»

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΕΝΤΥΠΟ Β : ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ Α : ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Καλογερά Αγγελική (3ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Στάφυλος ήταν γιος του Διονύσου και τηςαριάδνης. Σε άλλο μύθο ο Στάφυλος ήταν βοσκός του βασιλεία της

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Στάφυλος ήταν γιος του Διονύσου και τηςαριάδνης. Σε άλλο μύθο ο Στάφυλος ήταν βοσκός του βασιλεία της Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Στάφυλος ήταν γιος του Διονύσου και τηςαριάδνης. Σε άλλο μύθο ο Στάφυλος ήταν βοσκός του βασιλεία της ΑιτωλίαςΟινέα. Καθώς έβοσκε τις κατσίκες του, παρατήρησε ότι μια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΤΥΡΟ ΕΥΤΥΧΙΑ ΝΤΟΥΓΙΑ ΖΑΧ Α 21/05/12

ΒΟΥΤΥΡΟ ΕΥΤΥΧΙΑ ΝΤΟΥΓΙΑ ΖΑΧ Α 21/05/12 ΒΟΥΤΥΡΟ Το βούτυρο είναι μία πολύ σημαντική πρώτη ύλη για τη ζαχαροπλαστική διότι τα περισσότερα γλυκά περιέχουν βούτυρο, άλλα σε μικρές και άλλα σε μεγάλες ποσότητες. Τι είναι όμως το βούτυρο, πώς δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινήστε με C. Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με αντιοξειδωτικά

Ξεκινήστε με C. Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με αντιοξειδωτικά Ο οργανισμός ενός καπνιστή δέχεται συνεχώς τη βλαπτική δράση του τσιγάρου, είναι φυσικό, λοιπόν, να έχει και διαφορετικές διατροφικές ανάγκες από τον οργανισμό ενός μη καπνιστή. Υπάρχουν τροφές που μειώνουν

Διαβάστε περισσότερα

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος 2 Tesalonika 1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος τη εκκλησια θεσσαλονικεων εν θεω πατρι ημων και κυριω ιησου χριστω 2 χαρις υμιν και ειρηνη απο θεου πατρος ημων και κυριου ιησου χριστου 3 ευχαριστειν

Διαβάστε περισσότερα

Ρίξτε την αρτηριακή πίεση χωρίς φάρμακα

Ρίξτε την αρτηριακή πίεση χωρίς φάρμακα Ρίξτε την αρτηριακή πίεση χωρίς φάρμακα Κοιμάστε αγκαλιά με το πιεσόμετρο και έχετε γεμίσει τον οργανισμό σας με χάπια προκειμένου να κρατήσετε την αρτηριακή σας πίεση σε χαμηλά επίπεδα; Χαλαρώστε! Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Αγελαδινό 2,8 0,7 3,4 4,7 110-120. Πρόβειο 4,5 0,9 7,2 4,8 162-250. Κατσικίσιο* 3,0 3,8 102-203

Αγελαδινό 2,8 0,7 3,4 4,7 110-120. Πρόβειο 4,5 0,9 7,2 4,8 162-250. Κατσικίσιο* 3,0 3,8 102-203 Τύποι γάλακτος Πρωτεϊνη λίπος λακτόζηασβέστιο Καζεϊνη Ορρού Αγελαδινό 2,8 0,7 3,4 4,7 110-120 Πρόβειο 4,5 0,9 7,2 4,8 162-250 Κατσικίσιο* 3,0 3,8 102-203 *Το κατσικίσιο γάλα έχει λιγότερη Λακτόζη από το

Διαβάστε περισσότερα

Στοματική Υγιεινή: Οι Πολύτιμοι Φίλοι, τα Δόντια μου!

Στοματική Υγιεινή: Οι Πολύτιμοι Φίλοι, τα Δόντια μου! 3 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΜΥΡΟΥ Στοματική Υγιεινή: Οι Πολύτιμοι Φίλοι, τα Δόντια μου! ΤΑΞΕΙΣ: Β1 Β2 Υπεύθυνες εκπαιδευτικοί: Καραβασίλη Ελένη, Σκλαβούνου Σοφία Σχολική χρονιά 2014 2015 1 1) Εισαγωγή Στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα

Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα Άρθρο 80α (1) Διατηρημένα γάλατα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Διαγράφεται

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Μικροοργανισμοί. Ωφέλιμα μικρόβια. Αποτελέσματα της διδασκαλίας. Γενικές Πληροφορίες. Προετοιμασία εκ των προτέρων (10 λεπ.)

1.2 Μικροοργανισμοί. Ωφέλιμα μικρόβια. Αποτελέσματα της διδασκαλίας. Γενικές Πληροφορίες. Προετοιμασία εκ των προτέρων (10 λεπ.) 1.2 Μικροοργανισμοί Ωφέλιμα μικρόβια Σύνδεσμος στην εθνική ύλη Κύριο στάδιο 2 Sc1: 1a, 1b, 2a, 2b, 2c, 2d, 2g, 2j Sc2:1a, 2b, 2g, 5f Μονάδα σπουδών Μονάδα 6 Μικροοργανισμοί Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι:

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι: ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Στο τμήμα αυτό θα παρατεθεί σειρά άρθρων που αφορούν τη διατροφή των κολυμβητών. Τα άρθρα αυτά προέρχονται από έγκυρες πηγές, οι οποίες και αναφέρονται. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ Από την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & BRIDGE Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Υ Ε Υ Δ Ο Κ Ι Α, Μ Ρ Η

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & BRIDGE Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Υ Ε Υ Δ Ο Κ Ι Α, Μ Ρ Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ & BRIDGE Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Υ Ε Υ Δ Ο Κ Ι Α, Μ Ρ Η ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ 2000-2004 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής 2004-2006 Ιατρική Σχολή TUFTS UNIVERSITY BOSTON Master

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΕΧΝΙΑ. Μικρής κλίμακας μεταποίηση αγροτικών προϊόντων που παράγει ο επαγγελματίας αγρότης στην κατοικία του ή στην εκμετάλλευση του.

ΟΙΚΟΤΕΧΝΙΑ. Μικρής κλίμακας μεταποίηση αγροτικών προϊόντων που παράγει ο επαγγελματίας αγρότης στην κατοικία του ή στην εκμετάλλευση του. ΟΙΚΟΤΕΧΝΙΑ Μικρής κλίμακας μεταποίηση αγροτικών προϊόντων που παράγει ο επαγγελματίας αγρότης στην κατοικία του ή στην εκμετάλλευση του. ΟΙΚΟΤΕΧΝΙΑ Μικρής κλίμακας μεταποίηση αγροτικών προϊόντων που παράγει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Αριθμός Όνομα 0. Όλες οι κατηγορίες τροφίμων 01. Γαλακτοκομικά προϊόντα και ανάλογα 01.1 Μη αρωματισμένο παστεριωμένο και αποστειρωμένο γάλα (συμπεριλαμβανομένου του αποστειρωμένου

Διαβάστε περισσότερα

EUFICGUI.qxd :52 Page 1. Παίξε. Υγιεινής. Παιδιά. για. ιατροφής

EUFICGUI.qxd :52 Page 1. Παίξε. Υγιεινής. Παιδιά. για. ιατροφής EUFICGUI.qxd 04-03-08 16:52 Page 1 10 Συµβουλές Υγιεινής Παίξε µαζί µας! ιατροφής για Παιδιά EUFICGUI.qxd 04-03-08 16:52 Page 2 Θυµάσαι την εποχή που µάθαινες να κάνεις ποδήλατο; Το βασικό ήταν να βρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΑΤΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΑΤΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΑΤΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 1. Συμμετείχαν οι μαθητές 2. Γενικά 3. Τρόφιμα 4. Η πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής 5. Οφέλη για την υγεία 6. Πρόσθετα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μία χημική ουσία (στερόλη), που αυξάνει στον οργανισμό με την κατανάλωση λιπαρών ουσιών.

Είναι μία χημική ουσία (στερόλη), που αυξάνει στον οργανισμό με την κατανάλωση λιπαρών ουσιών. Υψηλή Χοληστερίνη: Αίτια και Θεραπεία - Συνήθη Ερωτήματα των ασθενών στη Μαχόμενη Κλινική Γράφει: Αναστασία Μοσχοβάκη, Ιατρός Ειδικός Παθολόγος Τι είναι η χοληστερόλη; Είναι μία χημική ουσία (στερόλη),

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

«Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας»

«Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» «Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» Ελαιόλαδο και μεσογειακή διατροφή: Πυραμίδα Μεσογειακής Διατροφής Γαστρονομική κουλτούρα-δίαιτες-συνταγές Ελαιόλαδο βάση της Μεσογειακής διατροφής Επιβλέπουσες καθηγήτριες:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ Κρητικό Σύμφωνο Ποιότητας Κριτοβουλίδου 15-17 Ρέθυμνο Τ.Κ 74100 Τ. 28310 51401 F. 2831030401 symfono_gram@nar.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Το μοτίβο σωματικής ανάπτυξης στα βρέφη που θηλάζουν είναι αρκετά διαφορετικό από τα βρέφη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ. VERAFLOX δισκία των 15 mg για σκύλους & γάτες ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ. VERAFLOX δισκία των 15 mg για σκύλους & γάτες ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ Λεπτομερείς πληροφορίες για τo παρόν προϊόν διατίθενται στο δικτυακό τόπο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) στη διεύθυνση http://www.ema.europa.eu/. ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ VERAFLOX δισκία των 15 mg

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι η φαινυλκετονουρία?

Τί είναι η φαινυλκετονουρία? Οι παρακάτω πληροφορίες σκοπό έχουν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε τη δίαιτα του φαινυλκετονουρικού παιδιού, ώστε να είστε περισσότερο σίγουροι και λιγότερο αγχωμένοι εσείς και οι γονείς όταν το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου για την Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής (10/5/2016) Φετινό Θέμα: «ΑΠΟΛΑΥΣΤΕ ΤΗΝ ΓΕΥΣΗ ΤΡΩΓΟΝΤΑΣ ΥΓΙΕΙΝΑ» Το Υπουργείο Υγείας και ο Σύνδεσμος Διαιτολόγων

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αν τιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Ι με τις προτάσεις της στήλης ΙΙ:

1. Να αν τιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Ι με τις προτάσεις της στήλης ΙΙ: Ερωτήσεις Προβλήματα Δραστηριότητες 1. Να αν τιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Ι με τις προτάσεις της στήλης ΙΙ: Ι Βιταμίνες Υδατάνθρακες Πρωτεΐνες Λίπη Βοηθούν κυρίως στη δόμηση νέων κυττάρων. Προσφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Ενίσχυση Μεταποιητικών Επιχειρήσεων από 40% - 65% Συσκευασίες τροφίμων: Σαφέστερες και πιο ευανάγνωστες πληροφορίες

Ενίσχυση Μεταποιητικών Επιχειρήσεων από 40% - 65% Συσκευασίες τροφίμων: Σαφέστερες και πιο ευανάγνωστες πληροφορίες Ηλεκτρονικό περιοδικό www.foodstandard.gr Τεύχος 17 -Ιούλιος 2011 by * * Συσκευασίες τροφίμων: Σαφέστερες και πιο ευανάγνωστες πληροφορίες... και ο καταναλωτής χρειάζεται εκπαίδευση * Ενίσχυση Μεταποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

«Άρθρο 137» Παγωτά ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟΥ 137 ΚΤΠ ΠΡΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

«Άρθρο 137» Παγωτά ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟΥ 137 ΚΤΠ ΠΡΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ «Άρθρο 137» Παγωτά 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Οι ονομασίες προϊόντων που απαριθμούνται στο Παράρτημα Ι χρησιμοποιούνται μόνον για τα προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY ΑΠΟΔΟΣΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΩΝ ΟΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τεχνική Επιτροπή ΕΛΟΤ 85 "Τρόφιμα", Κ. Τζιά, I. Σαριδάκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αντικείμενο της εργασίας είναι η απόδοση των

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα: Νίκος Γ. Τάξη-Τμήμα: Ά-1. Κάπνισμα

Όνομα: Νίκος Γ. Τάξη-Τμήμα: Ά-1. Κάπνισμα Όνομα: Νίκος Γ. Τάξη-Τμήμα: Ά-1 Κάπνισμα Κάπνισμα ονομάζεται η πρακτική της εισπνοής καπνού προερχόμενου από την καύση φύλλων του φυτού καπνός. Η καύση γίνεται συνήθως σε τσιγάρο, πούρο ή με άλλο τρόπο.

Διαβάστε περισσότερα

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht βραδινό Τρώω µε τον πατέρα µου στις 18 ώρα βραδινό.τρώµε ψωµί µε τυρί και αλλαντικά. δείπνο Παίρνω µε τον πατέρα µου δείπνο στις 18 ώρα. Τρώµε σούπα µε µακαρόνια. κούπα οι κούπες Πίνω νερό από την κούπα.

Διαβάστε περισσότερα

Χημική σύσταση και διατροφικές ιδιότητες κατσικίσιου γάλακτος. Συντάχθηκε απο τον/την Foodbites

Χημική σύσταση και διατροφικές ιδιότητες κατσικίσιου γάλακτος. Συντάχθηκε απο τον/την Foodbites Του Δρ. Θεόφιλου Μασούρα, Επίκουρου Καθ. Γαλακτοκομίας*, για το foodbites.eu Το κατσικίσιο (αίγειο) γάλα όπως και τα άλλα είδη γάλακτος, εκτός από το αγελαδινό, δεν είχαν μελετηθεί ευρέως μέχρι πριν μερικά

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΙΚΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ - 2015 ΠΟΛΩΝΙΑ. οχήματα εμπορευμάτων με μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος (MEB) άνω των 12 τόνων

ΟΔΙΚΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ - 2015 ΠΟΛΩΝΙΑ. οχήματα εμπορευμάτων με μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος (MEB) άνω των 12 τόνων 1 ΟΔΙΚΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ - 2015 ΠΟΛΩΝΙΑ Γενικές απαγορεύσεις Επιπρόσθετες απαγορεύσεις οχήματα εμπορευμάτων με μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος (MEB) άνω των 12 τόνων σε όλη την επικράτεια από τις 18:00 μέχρι τις

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 3: Λιπίδια (1/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής

Γαλακτοκομία. Ενότητα 3: Λιπίδια (1/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Γαλακτοκομία Ενότητα 3: Λιπίδια (1/3), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια Μαθησιακοί Στόχοι Να γνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής Ελαιόλαδο και Καταναλωτής ΕΘΙΑΓΕ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΧΑΝΙΩΝ INTERNATIONAL OLIVE COUNCIL ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΧΑΝΙΩΝ PREFECTURE OF CHANIA Το ελαιόλαδο είναι ένας φυσικός χυμός που

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση;

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση; Υπέρταση Τι Είναι η Υπέρταση; Η πίεση του αίματος είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στις αρτηρίες όταν μεταφέρεται από την καρδιά στην κυκλοφορία. Η σταθερά αυξημένη πίεση, άνω των φυσιολογικών ορίων, αποκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρo 137 (1) Παγωτά

Άρθρo 137 (1) Παγωτά Άρθρo 137 (1) Παγωτά 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Οι ονομασίες προϊόντων που απαριθμούνται στο Παράρτημα Ι χρησιμοποιούνται μόνον για τα

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Λαχτάρα για φαγητό Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα