Αγιο Φως. Το διαχρονικό µυστήριο ΕΙΔΙΚΟ AΦΙΕΡΩΜΑ. ιερα σινδονη και λογχη του λογγινου. τι ελεγε ο Αδαµαντιος κοραης για το φως της ιερουσαληµ;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αγιο Φως. Το διαχρονικό µυστήριο ΕΙΔΙΚΟ AΦΙΕΡΩΜΑ. ιερα σινδονη και λογχη του λογγινου. τι ελεγε ο Αδαµαντιος κοραης για το φως της ιερουσαληµ;"

Transcript

1 ΠΕΡΙΟ ΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ - ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΤΥΠΟ τευχος 74-7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 προσεγγίζοντας τα αινίγµατα του κοσµου µας ιερα σινδονη και λογχη του λογγινου που φυλασσονται τα κειµηλια του ιησου; ` τι ελεγε ο Αδαµαντιος κοραης για το φως της ιερουσαληµ; ΕΙΔΙΚΟ AΦΙΕΡΩΜΑ βρηκαν το χαµενο αποκρυφο ευαγγελιο του βαρναβα πως γιορταζαν το αρχαιοελληνικο πασχα; ` Αγιο Φως Το διαχρονικό µυστήριο # EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010

2 eλευθεροσ tυποσ φαινομενα 2

3 Μυστήρια E DI T O Το Ανέσπερον Φως Για να κατορθώσει κάποιος να κατανοήσει το Θείον πέρα από τα κατασκευασµένα από τον άνθρωπο οµοιώµατά Του πρέπει να ταυτιστεί µαζί Του. Για να συµβεί αυτό πρέπει να εκτοπισθεί η ψευδαίσθηση του θανάτου ώστε στη συνέχεια η ανθρώπινη ύπαρξη να αντικρίσει το αιώνιο Φως µέσα από το οποίο αποκαλύπτεται όλη η κρυµµένη αλήθεια. Αυτή δε η λαµπρότητα είναι τόσο µεγάλη ώστε η ανθρώπινη ψυχή δεν αισθάνεται τίποτε άλλο πέρα από ένα ακατάληπτο Φως. Γιαν Βαν Ράισµπρεκ ( ), µοναχός Και πλανήτες µε δικό µας φως, το δικό µας φως θα ρίξουµε, όπου θάµπωµα και βράδιασµα στη φύση... Κωστής Παλαµάς «Ο ωδεκάλογος του Γύφτου» Το Του Απόστολου Χρ. Αντωνάκη χειρότερο ίσως από εκείνα που φοβάται και απεχθάνεται ο άνθρωπος είναι το σκοτάδι. Ισως διότι αυτό αντικατοπτρίζει το σκοτεινό και αθέατο κοµµάτι της ψυχής, το οποίο, εµφανιζόµενο στη σκέψη και µόνο, τον αναγκάζει να αισθάνεται πόνο και δέος. Και τότε αναζητά απεγνωσµένα το Φως Το Φως είναι η δύναµη αλλά και το µέσον µε το οποίο διαλύεται το σκοτάδι βοηθώντας µε το φέγγος του την ανθρώπινη ψυχή να κατακτήσει ξανά την ελπίδα και να εκπληρώσει την αποστολή της µέσα σε αυτό που όλοι αντιλαµβανόµαστε και αποκαλούµε ζωή. Από την εποχή του µυθικού Προµηθέα, ο σκληρά δοκιµαζόµενος άνθρωπος αναζητούσε διακαώς εκείνο το Φως που θα διέλυε τις νύχτες των τρόµων και των εφιαλτικών ονείρων του αλλά και θα κατακρήµνιζε τα φόβητρα και τους σκοτεινούς λογισµούς του. «Ο µέγας ευεργέτης λοιπόν της ανθρωπότητας, ο Προµηθέας, ανταποκρινόµενος σε αυτό το ζωτικό αίτηµα έκλεψε από τον Ηφαιστο και την Αθηνά την έντεχνη σοφία. Μαζί όµως και τη φωτιά, διότι χωρίς αυτήν, η τέχνη και η σοφία θα ήταν αδύναµες και άχρηστες», αναφέρει ο Πλάτων στο έργο του «Πρωταγόρας». Με αλληγορικό αλλά διδακτικό τρόπο ο Eλληνας φιλόσοφος αναγγέλλει την ανάκαµψη και ανάταση του ανθρώπου υπό το Φως της Ελπίδας και της προόδου που εδόθη σε αυτόν ως δώρο από έναν επαναστάτη Τιτάνα που τιµωρήθηκε για την προσφορά του στην ανθρωπότητα. Αιώνες αργότερα, το Ανέσπερον Φως ανάβει ξανά µε τη συµβολική θυσία του Θεανθρώπου ο οποίος πληρώνει όπως και ο Προµηθέας το δικό του τίµηµα σ αυτόν τον αέναο κύκλο του φωτός και του σκότους που περιβάλλει από την αρχή της δηµιουργίας την ανθρώπινη κοινωνία. ΠΕριεχ µενα ΕΡΕΥΝΑ 6 9 ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΑΦΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΡΧΙΜΑΝ ΡΙΤΗΣ Π. ΚΛΑΥ ΙΟΣ: ΑΓΙΟ ΦΩΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ: ΤΟ ΑΓΙΟ ΦΩΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΕΙΞΗ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ AΓΙΟΥ ΦΩΤΟΣ ΑΓΝΩΣΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Α ΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΙΟ ΦΩΣ ΑΝΑΛΥΣΗ O ΙΗΣΟΥΣ ΚΑΙ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΑ ΚΕΙΜΗΛΙΑ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΛΕΝΗ ΚΕΚΡΟΠΟΥΛΟΥ: Η ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΕΝΟΣ ΝΕΟΥ ΑΠΟΚΡΥΦΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ ΠΑΡΑ ΟΣΗ Α ΩΝΙΑ: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΣΧΑ EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

4 eλευθεροσ tυποσ φαινομενα 4 Ο πίνακας των θρύλων Η πασίγνωστη τοιχογραφία του Λεονάρντο ντα Βίντσι «Ο Μυστικός Δείπνος», που δημιουργήθηκε στο Μιλάνο στα τέλη του 15ου αιώνα, θεωρείται μέχρι και σήμερα ένα από τα πιο μυστηριώδη έργα ζωγραφικής. Η απεικόνιση αυτή του τελευταίου δείπνου του Ιησού με τους μαθητές Του αποτέλεσε πηγή έμπνευσης επιτυχημένων μυθιστορημάτων, όπως για παράδειγμα ο «Κώδικας Ντα Βίντσι» του Νταν Μπράουν, που προώθησαν τη θεωρία για τη μυστική «ιερή» γραμμή αίματος των απογόνων του Ιησού μέσα στο χρόνο.

5 τεχνη 5 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

6 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 6 Πιστός στην προτροπή «ερευνάτε τας γραφάς», ένας από τους πιο γνωστούς επιστήµονες της Ρωσίας, επικεφαλής στο πυρηνικό εργαστήριο Κουρτσάτοφ, παρουσίασε πριν από µερικά χρόνια την επιστηµονική απόδειξη για το θαύµα του Αγίου Φωτός. Αν και οι περισσότεροι από τους ορθόδοξους χριστιανούς δέχονται το θαύµα θεολογικά, χωρίς να αναζητούν τεκµηριωµένες εξηγήσεις, ωστόσο, το ενδιαφέρον πείραµα του φυσικοµαθηµατικού Αντρέι Βολκόφ δείχνει ότι η επιστήµη µπορεί να βοηθήσει στην αποσαφήνιση φαινοµένων που συχνά αποκαλούµε θαύµατα. Το Θαύµα της Αφής του Αγίου Φωτός Της Αλίκης Κοτζιά,

7 Πριν από µερικά χρόνια παρουσιάστηκαν στη Μόσχα τα αποτελέσµατα µεγάλης επιστη- µονικής έρευνας, την οποία διενήργησαν Ρώσοι επιστήµονες κατά την ηµέρα του Μεγάλου Σαββάτου του Οπως χαρακτηριστικά έγραψε ο δηµοσιογράφος Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος, όταν ο Πα- τριάρχης κ. Θεόφιλος εντός του Παναγίου Τάφου άναψε τις λαµπάδες που κρατούσε µε το Αγιο Φως, ο Αντρέι Βολκόφ πέτυχε µε τους συνεργάτες του να προσδιορίσει σηµαντικές διακυµάνσεις σε ραδιοσήµατα χαµηλής συχνότητας και µακρού µήκους κυµάτων. Ο Βολκόφ χρησιµοποίησε ειδικό εξοπλισµό για τις µετρήσεις του κατά τις 6,5 ώρες που διήρκεσε το πείραµα. Χρειάστηκε, δε, αρκετούς µήνες για να καταλήξει σε επιστηµονικά συµπεράσµατα. Ο Βολκόφ παρατήρησε διαφορές µεταξύ των ενδείξεων που υπήρξαν στο µηχάνηµά του τις ηµέρες πριν από το Μεγάλο Σάββατο και κατά τις στιγµές της καθόδου του Αγίου Φωτός. Η ανάλυση των σηµάτων που κατέγραψε στο µηχάνηµα τον οδήγησε στο συµπέρασµα ότι αυτά θα µπορούσαν να εµφανιστούν µόνο ως αποτέλεσµα ηλεκτρικών κενώσεων. Ο επιστήµονας χαρακτήρισε «θαύµα» το αποτέλεσµα του πειράµατός του. Οπως εξήγησε, οι έως τώρα αποδείξεις δεν αρκούν, καθώς από αυστηρή επιστηµονική άποψη απαιτείται επανάληψη των πειραµάτων. Ωστόσο, αποφάσισε να πάρει την ευθύνη και να ρουσιάσει τα αποτελέσµατα καθώς έµεινε παέκπληκτος και ο ίδιος. Σχολιάζοντας την ανακοίνωση του Ρώσου επιστήµονα, ο αντιπρόεδρος της Συνοδικής Επιτροπής του Πατριαρχείου της Μόσχας για τα θαύµατα, καθηγητής Αλεξάντερ Μοσκόφσκι, τόνισε ότι ο Βολκόφ έκανε για πρώτη φορά στην Ιστορία µια επιστηµονική προσέγγιση του Αγίου Φωτός και την έκανε µε αξιοπιστία και υπευθυνότητα. Οσοι θα βρεθούν το µεσηµέρι του µεγάλου Σαββάτου στα Ιεροσόλυµα, στο Ναό της Αναστάσεως, θα βιώσουν το ίδιο θαύµα, έτσι όπως το περιγράφουν µεγάλοι πατέρες της Εκκλησίας, ή όπως το είδε ο Ρώσος επιστήµονας, που προέρχεται από ένα περιβάλλον µάλλον απαλλαγµένο από θρησκευτική φόρτιση. Η τελετή και το θαύµα Σύµφωνα µε την παράδοση, ο Πατριάρχης, συνοδευόµενος από αρχιερείς, ιερείς και τον Αρµένιο Πατριάρχη, εισέρχεται στο Ναό της Αναστάσεως. Ο σκευοφύλακας φέρνει την ακοίµητο κανδήλα, που είναι σβηστή εκείνη την ηµέρα ερευνα Συγκίνηση, αγαλλίαση, δύναµη εκπέµπει το Αγιο Φως στους πιστούς που προσέρχονται πεπεισµένοι για το θαύµα. Αντιρρήσεις για το µεγαλείο του εκφράζουν οι σκεπτικιστές και οι αγνωστικιστές. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ένα φαινόµενο που, ακόµη κι αν δεν το πιστεύει κανείς, το προσεγγίζει µε ενδιαφέρον. Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί, πριν από την τελετή της Αφής του Αγίου Φωτός, εκπρόσωποι όλων των δογµάτων κάνουν σχολαστικό έλεγχο του Παναγίου Τάφου για να βεβαιωθούν ότι δεν υπάρχει κάτι που θα µπορούσε να ανάψει τις λαµπάδες ή να προκαλέσει σπίθα. Ο Πανάγιος Τάφος σφραγίζεται µε κερί και οι θρησκευτικές Αρχές τοποθετούν επάνω τις σφραγίδες τους. Με φόντο το ιερό µυστήριο της Αφής του Φωτός, διαδραµατίζεται κάθε χρόνο ένα µεγάλο παιχνίδι εξουσίας. Αρµένιοι και Κόπτες θρησκευτικοί ηγέτες εποφθαλµιούν την ελληνορθόδοξη κυριαρχία στους Αγίους Τόπους και προσπαθούν µε κάθε τρόπο να αναλάβουν το προβάδισµα της τελετής το οποίο έχει ο ορθόδοξος Πατριάρχης. Σύµφωνα µε την παράδοση, ο Πατριάρχης, συνοδευόµενος από αρχιερείς, ιερείς και τον Αρµένιο Πατριάρχη, εισέρχεται στο Ναό της Αναστάσεως. Ο σκευοφύλακας φέρνει την ακοίµητο κανδήλα, που εί- 7 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

8 eλευθεροσ tυποσ φαινομενα 8 Τα προνόμια των Ορθοδόξων Η εξουσία και τα προνόμια στους Αγίους Τόπους δόθηκαν στον Ελληνορθόδοξο Πατριάρχη από την εποχή των Αράβων και επικυρώθηκαν το 16 ο αιώνα, από το σουλτάνο Μουράτ τον τρίτο. Νωρίτερα ωστόσο, το 1187, ο Σαλαδίνος (Σαλάχ ελ ντιν), όταν ανέλαβε τον έλεγχο της Ιερουσαλήμ από τους Σταυροφόρους, όρισε ότι «ο Πατριάρχης των Ελλήνων θα παίρνει από τον Τάφο το Αγιο Φως». Οι προσπάθειες που έχουν γίνει από τους Αρμένιους να αποκτήσουν το υψηλό αυτό προνόμιο έχουν αποτύχει. Από τον ένατο αιώνα οι Αρμένιοι κατέβαλαν προσπάθειες να κερδίσουν τα προνόμια του ορθόδοξου Πατριάρχη και κυρίως αυτό της Αφής του Αγίου Φωτός. Θρύλοι και παραδόσεις ενισχύουν την ισχύ της Αγιοταφικής Αδελφότητας. Το 16 ο αιώνα οι Αραβες κατέλαβαν τα Ιεροσόλυμα. Τότε, οι Αρμένιοι, που ήθελαν πάντοτε να αποκτήσουν τον έλεγχο των ιερών προσκυνημάτων και ιδίως του Παναγίου Τάφου, δωροδόκησαν το διοικητή να δώσει διαταγή να παραμείνουν οι Ορθόδοξοι εκτός του ναού κατά την τελετή Αφής του Αγίου Φωτός. Ολοι οι Ορθόδοξοι περίμεναν έξω από το Ναό ενώ ο μουεζίνης από το διπλανό μιναρέ παρακολουθούσε την εξέλιξη των πραγμάτων. Σύμφωνα με την ιστορική παράδοση, το Αγιο Φως ξεπήδησε από την κολώνα της εισόδου του ναού, όπου στεκόταν ο Πατριάρχης Σωφρόνιος, και από τότε η κολώνα είναι ανοιγμένη και καπνισμένη. Ο μουσουλμάνος μουεζίνης, που είδε το θαύμα, ομολόγησε πίστη στον Θεό των χριστιανών, και, όπως λέγεται, αποκεφαλίστηκε διότι αλλαξοπίστησε! Οι χριστιανοί πήραν το λείψανό του που σώζεται μέχρι σήμερα στην Ιερά Μονή Μεγάλης Παναγίας. ναι σβηστή εκείνη την ημέρα. Εκπρόσωποι των Αρμενίων, των Αράβων, των Κοπτών είναι υποχρεωμένοι να ασπαστούν το χέρι του Πατριάρχη ώστε να λάβουν στη συνέχεια από τον ίδιο το Αγιο Φως μια κίνηση που εντάσσεται στα προνόμια του ορθόδοξου Πατριάρχη. Ακολουθεί η λιτανεία γύρω από τον Πανάγιο Τάφο, ο οποίος αποσφραγίζεται. Ο Πατριάρχης βγάζει τα αρχιερατικά άμφια, μένει μόνο με το στιχάριο και υφίσταται σχολαστικό σωματικό έλεγχο από τον Ισραηλινό διοικητή της Ιερουσαλήμ και τον αστυνομικό διευθυντή, ώστε να επιβεβαιωθεί μπροστά στα μάτια όλων ότι δεν έχει οτιδήποτε μπορεί να προκαλέσει σπινθήρα. Μέσα σε σκοτάδι, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων εισέρχεται μόνος στο Ιερό Κουβούκλιο. Μαρτυρίες πιστών αναφέρουν ότι από εκείνη τη στιγμή αρχίζει να εξελίσσεται το θαύμα. Ο Πατριάρχης προσέρχεται για αρκετή ώρα στον Πανάγιο Τάφο. Το πλήθος περιμένει με κατάνυξη και τη στιγμή που βγαίνει ο Πατριάρχης ψάλλοντας «Δεύτε λάβετε Φως εκ του Ανεσπέρου Φωτός» με τον αναμμένο πυρσό -αποτελούμενο από 33 κεριά- οι πιστοί προστρέχουν να ανάψουν τις λαμπάδες. Στο YouTube κυκλοφορεί βίντεο που δείχνει τις λαμπάδες των πιστών να ανάβουν σχεδόν ταυτόχρονα με τις καντήλες ενώ γαλάζιες και λευκές αστραπές σχίζουν το ναό. Οι Αγιοι Ιωάννης ο Δαμασκηνός και Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός διηγούνται πώς ο Απόστολος Πέτρος είδε το Αγιο Φως μέσα στον Πανάγιο Τάφο μετά την Ανάληψη του Κυρίου. Στη διάρκεια των αιώνων, έχει αναφερθεί πολλές φορές σποραδικά το Αγιο Φως σε χειρόγραφα που αφορούν στους Αγίους Τόπους. Ο Ρώσος αβάς Δανιήλ, το 1106, περιγράφει με λεπτομέρειες την τελετή Αφής από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων. Το τυπικό που ακολουθείται σήμε-

9 ερευνα ρα άρχισε να διαµορφώνεται τον τέταρτο αιώνα, αφού βρέθηκε ο Πανάγιος Τάφος και κτίστηκε ο Ναός της Αναστάσεως. Στη σύγχρονη εποχή, αρκετοί αµφισβητούν το φαινόµενο και µε πειράµατα που προσπαθούν να παρουσιάσουν άγνωστους τρόπους ανάφλεξης από συγκεκριµένο υλικό Η Καθολική Εκκλησία ουδέποτε δέχθηκε ως θαύµα το φαινόµενο και το 1238 ο Πάπας Γρηγόριος ο 9 ος κατήγγειλε την τελετή της Αφής του Αγίου Φωτός ως απάτη. Ο Αγγλος ιστορικός Εντουαρντ Γίββων, στο έργο του «Ιστορία της Παρακµής και της Πτώσης της Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας» -όπου απορρίπτει τη συµβολή του Βυζαντίου ως συνέχειας της ρωµαϊκής παράδοσης- τονίζει ότι «η απάτη επινοήθηκε τον ένατο αιώνα, υιοθετήθηκε από τους Σταυροφόρους και επαναλήφθηκε από τους Ελληνες, τους Αρµένιους και τους Κόπτες, που παρουσίαζαν το θέαµα για όφελός τους». Ο Αδαµάντιος Κοραής, επηρεασµένος από τις αρχές του ιαφωτισµού, είχε χαρακτηρίσει και εκείνος «απάτη» την τελετή του Αγίου Φωτός και είχε καλέσει την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία να διακόψει αυτή την πρακτική και να συµβαδίσει µε το σύγχρονο πνεύµα της Ευρώπης που διαπνεόταν από µια πραγµατική επανάσταση στα γράµµατα και τις τέχνες. Στη σύγχρονη εποχή, αρκετοί αµφισβητούν το φαινόµενο και µε πειράµατα που προσπαθούν να παρουσιάσουν άγνωστους τρόπους ανάφλεξης από συγκεκριµένο υλικό. Αφού ο Πατριάρχης υφίσταται σχολαστικό σωµατικό έλεγχο πριν µείνει µόνος στο Ιερό Κουβούκλιο θα πρέπει µε έναν απλό τρόπο να ανάβει τη φλόγα. Στον διαδικτυακό του τόπο, ο ιστορικός Μιχαήλ Καλόπουλος γράφει ότι ο λευκός φώσφορος δίνει τη δυνατότητα της ανάφλεξης όταν έρθει σε επαφή µε τον αέρα. «Αν ο φώσφορος διαλυθεί σε κατάλληλο οργανικό διάλυµα, η αυτανάφλεξη µπορεί να καθυστερήσει µέχρι το διάλυµα να εξατµισθεί. Επαναλαµβανόµενα πειράµατα έχουν δείξει ότι η ανάφλεξη µπορεί να καθυστερήσει µισή ώρα ή και περισσότερο», τονίζεται στην ιστοσελίδα. Ο συγγραφέας υπογραµµίζει ότι τον φώσφορο χρησιµοποιούσαν οι Χαλδαίοι Μάγοι του 5 ου π.χ. αιώνα και οι αρχαίοι Ελληνες µε έναν τρόπο που µοιάζει πολύ µε αυτόν των ορθόδοξων Πατριαρχών. Ο Εντουαρντ Γίββων Σκεπτικισµός και αντιρρήσεις Σκεπτικισµό και αµφισβητήσεις έχουν εκφράσει πολλοί, ειδικοί και µη, για το θαύµα που συντελείται κάθε χρόνο και το οποίο µόνο ως ανεξήγητο µπορεί να εκληφθεί. Η κριτική για την Αφή του Αγίου Φωτός ξεκίνησε την εποχή που η Ιερουσαλήµ βρισκόταν υπό µουσουλµανικό ζυγό. Οταν οι Σταυροφόροι ανέλαβαν τον έλεγχο του Παναγίου Τάφου και οι ιερείς που εκείνοι όρισαν απέτυχαν στην Αφή του Αγίου Φωτός, έδωσαν πίσω στον ορθόδοξο Πατριάρχη τα προνόµια, καθώς µειώθηκαν σηµαντικά τα έσοδα από τους πιστούς. Πριν από την τελετή της Αφής του Αγίου Φωτός, εκπρόσωποι όλων των δογµάτων κάνουν σχολαστικό έλεγχο του ΠαναγίουΤάφου για να βεβαιωθούν ότι δεν υπάρχει κάτι που θα µπορούσε να ανάψει τις λαµπάδες ή να προκαλέσει σπίθα. 9 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

10 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 10 ΑΓΙΟ ΦΩΣ το θαύµα της ενότητας

11 Κάθε χρόνο τέτοια περίοδο, αναζωπυρώνονται οι συζητήσεις σχετικά µε την αυθεντικότητα του Αγίου Φωτός των Ιεροσολύµων. Πρόκειται άραγε για ένα θρησκευτικό θαύµα, µια ιστορία που συντηρείται λόγω της θρησκευτικής έκστασης των χιλιάδων πιστών που συγκεντρώνονται στο χώρο του Πανάγιου Τάφου ή ένα διαχρονικό µύθο που τροφοδοτείται εδώ και αιώνες από το ιερατείο; Αντιλαµβανόµενοι τη συµβολική σηµασία του Αγίου Φωτός στην ψυχή κάθε ανθρώπου (είτε αυτός πιστεύει είτε όχι), επικοινωνήσαµε µε τα Ιεροσόλυµα και ζητήσαµε την άποψη του ηγουµένου της Ιεράς Μονής Τιµίου Σταυρού, αρχιµανδρίτη π. Κλαύδιου. Της Ειρήνης Φ. Κουτσαύτη, Μπορείτε να µας αναφέρετε µε λίγα λόγια το ιστορικό της εµφάνισης του Αγίου Φωτός; Αν θέλει κανείς να αναζητήσει την ιστορική εµφάνιση του επαναλαµβανόµενου θαύµατος του Αγίου Φωτός, µπορεί να ανατρέξει στις πρώτες επισκέψεις επί του τάφου, όπως ακριβώς γράφει το Ευαγγέλιο του Λουκά. Τον τάφο επισκέφθηκαν πρώτες, πριν ακόµα χαράξει, η Μαρία η Μαγδαληνή, η Ιωάννα και η Μαρία, η µητέρα του Ιακώβου, καθώς και άλλες γυναίκες από τη Γαλιλαία. Οι γυναίκες βρήκαν κενό τον τάφο. Εάν προχωρήσουµε στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη θα διαβάσουµε λεπτοµερέστερα την περιγραφή του γεγονότος. Ο ευαγγελιστής αναφέρει πως η Μαρία Μαγδαληνή ήρθε εις το µνηµείον και είδε τον λίθο να έχει αφαιρεθεί, ενώ ήταν ακόµη σκότος. Τρέχει τότε προς τον Σίµωνα Πέτρο και στον άλλον µαθητή που αγαπούσε ο Ιησούς (σ.σ.: τον Ιωάννη) για να τους ενηµερώσει. Ο Ιωάννης έφτασε πρώτος, έσκυψε και είδε µόνο τα σεντόνια και το σώµα του Ιησού να λείπει. Ο Πέτρος, ακολουθών, µπήκε στο µνηµείο και είδε τα σεντόνια να «κάθονται» και το σουδάριον (σ.σ.: το µαντήλι που σκέπαζαν το πρόσωπο του νεκρού) πιο δίπλα. Τότε εισήλθε και ο Ιωάννης και -σύµφωνα µε το Ευαγγέλιο- «είδε και επίστευσε». Πώς κατάφεραν να δουν αυτές τις λεπτοµέρειες απ τη στιγµή που επικρατούσε σκοτάδι; Στη συνέχεια, αξίζει να ερευνήσει κανείς τις απαντήσεις που δίνουν για το γεγονός ο Γρηγόριος Νύσσης, ο Ιωάννης αµασκηνός και ο Χρυσόστοµος στον λόγο του περί του Μεγάλου Σαββάτου. Ο Ιωάννης ο αµασκηνός γράφει µάλιστα: «Και τρέχοντας ο Πέτρος εις στο µνήµα και βλέποντας το Φως εντός του Τάφου εξεπλάγη». Η εµφάνιση του Αγίου Φωτός ξεκινά επισήµως από την πρώτη ηµέρα της Αναστάσεως του Ιησού Χριστού. Αν ανατρέξει κανείς στα χειρόγραφα µεγάλων βιβλιοθηκών, θα δει πως υπάρχουν λεπτοµερείς περιγραφές περί του συνεντευξη Φωτός πριν από το 15ο αιώνα, ενώ υπάρχουν και αναφορές από εκπροσώπους άλλων θρησκειών από τον 9ο αιώνα. Θα µπορούσα να σας απαριθµήσω πάνω από 45 χειρόγραφες µαρτυρίες από την αραβική γλώσσα. Μπορείτε να µας περιγράψετε την τελετή της Αφής του Αγίου Φωτός; Από τα τέλη του 15ου αιώνα έως και σήµερα, ακολουθείται ένα συγκεκριµένο τελετουργικό. Το κουβούκλιο του ναού της Αναστάσεως έχει σφραγιστεί µε µελισσοκέρι σε ανάµνηση του τότε σφραγίσµατος. Τη 12η µεσηµβρινή κατέρχεται ο Πατριάρχης µε ποµπή στο ναό. Πραγµατοποιείται µια τελετή τρεις φορές γύρω από τον Πανάγιο Τάφο και ο Πατριάρχης βγάζει το σάκο και τη µίτρα και εισέρχεται εντός του κουβουκλίου µε το πετραχείλι, το χιτώνα του και τις 33 δεσµίδες. Να σηµειώσουµε ότι καθ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας βρίσκεται υπό την επιτήρηση του βλέµµατος του εκπροσώπου των Αρµενίων που στέκεται έξω από τον Πανάγιο Τάφο, στον προθάλαµο, εκεί που βρίσκεται το τµήµα του λίθου µε τον οποίο είχε σφραγιστεί ο Τάφος. Ολοι ξέρουν ότι υπάρχει πρόβληµα µε τους Αρµενίους για το Αγιο Φως. Βέβαια υπάρχουν αναφορές ότι τον 9ο - 10ο αιώνα πολλές φορές και ο ισλαµιστής διοικητής εισερχόταν κι εκείνος στον Πανάγιο Τάφο για να δει τι ακριβώς συµβαίνει. Εκτός αυτού, ζούµε σε µια γεωγραφική περιοχή που είναι κατ εξοχήν µη ορθόδοξη και επικρατούν ο Ιουδαϊσµός και ο Ισλαµισµός. Εάν γινόταν κάτι το µεµπτό, σίγουρα θα είχε γίνει ευρέως γνωστό. Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάµε ότι το θαύµα του Αγίου Φωτός είναι µία από τις µεγαλύτερες εορτές στην επικράτεια του Ισραήλ και της Παλαιστίνης µε τεράστια συµµετοχή του λαού, εκτός των ορθοδόξων. Συµµετέχουν σε µεγάλο βαθµό και Λατίνοι αλλά και µουσουλµάνοι, οι οποίοι από το 15ο αιώνα και εξής παίρνουν το Φως και στα σπίτια τους! Οι µουσουλ- µάνοι, επίσης, κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Σαββάτου, στρέφουν πραγµατικά το ενδιαφέρον τους ψυχή τε και σώµατι προς τον Ο π. Κλαύδιος στην Ι.Μ. Τιµίου Σταυρού στα Ιεροσόλυµα. 11 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

12 eλευθεροσ tυποσ φαινομενα 12 Ο αλαλαγμός των πιστών, η χαρά, το κλάμα, το χειροκρότημα, οι καμπάνες και ο εναγκαλισμός Οταν έρχεται το Αγιο Φως δεν ξέρεις ποιος είναι δίπλα σου και ποιον αγκαλιάζεις Πανάγιο Τάφο και ζουν έντονα αυτές τις στιγμές. Γιατί πιστεύετε ότι αντιμετωπίζουν με αυτό τον τρόπο οι μουσουλμάνοι των Ιεροσολύμων την ιστορία των Παθών του Ιησού και του Φωτός; Γιατί Πολλές φορές η διδασκαλία του Χριστού αγγίζει και μη ορθόδοξους πιστούς. Αυτό συμβαίνει γιατί κατά μια έννοια είναι σύγχρονη, μιας και στηρίζεται στην ελευθερία του ατόμου. Στο Αγιο Φως έχουν αναφερθεί μεγάλοι ισλαμιστές λογοτέχνες, ποιητές και φιλόσοφοι. Εκτός αυτού, έχει γράψει για το Αγιο Φως ο Γάλλος μοναχός Φερνάνδος το 867, αλλά και νωρίτερα, ο Αρέφας με επιστολή του στον εμίρη της Δαμασκού το 220 μ.χ. Η Αφή του Παναγίου Φωτός δεν είναι ένα σύγχρονο εύρημα, όπως θέλουν να το χαρακτηρίσουν ορισμένοι, ακόμα και εκκλησιαστικοί παράγοντες - και λυπούμαι πολύ γι αυτό. Τι συμβαίνει με τα επεισόδια που παρακολουθούμε κάθε χρόνο από την τηλεόραση μεταξύ πνευματικών ανθρώπων διαφορετικών θρησκειών; Δεν μπορεί να πει κανείς ότι γίνονται επεισόδια. Υπάρχουν μόνο ορισμένες μικροσυμπλοκές που προκαλούνται από τους Αρμενίους, μιας και επί σειρά ετών προσπαθούν να μπουν μαζί με τον ορθόδοξο Πατριάρχη εντός του κουβουκλίου, ενώ η παράδοση τους «τοποθετεί» στον προθάλαμο. Ο στόχος τους είναι να έχουν τη δυνατότητα να βγουν μαζί με τον Πατριάρχη για να δώσουν το Πανάγιο Φως. Ποιο θα μπορούσε να είναι το όφελος γι αυτούς από κάτι τέτοιο; Η ανάδειξη της αρμενικής κοινότητας. Πριν από 4 περίπου χρόνια οδηγηθήκαμε γι αυτό το ζήτημα στο Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ. Επαναλαμβάνω ότι θεωρώ πως δεν γίνονται επεισόδια, αλλά ότι υπάρχει μια ένταση. Αλλωστε πολλές φορές στον Πανάγιο Τάφο επικρατεί σιγή ιχθύος και βλέπουμε συχνά τον κόσμο να κάνει ακόμη περισσότερη ησυχία όσο πλησιάζει η ώρα να βγει το Φως. Οταν εκείνο χρυσίζει μέσα στον Θόλο, τότε πια λύνονται οι όποιες διαφορές. Κι όλα αλλάζουν, γιατί το Φως ενώνει και ζεσταίνει. Ο κόσμος το έχει ανάγκη, πόσω δε μάλλον σήμερα που διανύουμε ημέρες επιβολής του σκότους. Αυτή τη στιγμή, παρακολουθώ από μακριά τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα μας και βλέπω πως δυστυχώς σκοτάδιασε ο ήλιος της

13 συνεντευξη ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟΥΣ ΑΜΦΙΣΒΗΤΙΕΣ Τι θα θέλατε να πείτε σε αυτούς που θεωρούν την όλη διαδικασία ως µια διαχρονική απάτη; Οτι το θαύµα δεν είναι κάτι το κρυφό. εν µπαίνει ο Πατριάρχης µόνος του και κλείνει ο Πανάγιος Τάφος πίσω του. Τον παρακολουθεί ο Αρµένης και απέξω στέκεται η εβραϊκή αστυνοµία η οποία έχει κάνει πρώτη τον έλεγχο όταν έχουµε σβήσει τα καντήλια. Επίσης πρέπει να λάβουµε υπ όψιν µας και το τι ακολουθεί. Ο αλαλαγµός των πιστών, η χαρά, το κλάµα, το χειροκρότηµα, οι καµπάνες και ο εναγκαλισµός Οταν έρχεται το Αγιο Φως δεν ξέρεις ποιος είναι δίπλα σου και ποιον αγκαλιάζεις. Προσωπικά έχει τύχει να µου ζητήσει µουσουλ- µάνα «Φως του Χριστού» για να το πάει στο σπίτι της και το ίδιο έκανε και µια Λατίνα καλόγρια, που ήταν κρυµµένη σε µια γωνιά. Και το δίνουµε σε όλους γιατί υπάρχει η ενότητα της πίστεως. Ακόµη κι όσοι δεν έχουν πίστη αισθάνονται κάτι εκείνη τη στιγµή µέσα τους. Εκεί εντοπίζεται το µεγαλείο! Σύµφωνα µε τη χριστιανική πίστη, ο Παράδεισος είναι η ζωή µε την παρουσία του Θεού και η Κόλαση είναι ζωή εν τη απουσία Του. Θα µπορούσαµε να πούµε πως κατά τη διάρκεια της τελετής του Φωτός γεύεστε τον Παράδεισο; Πολλές φορές έχω δει µια ακτίνα φωτός και άλλες φορές να χρυσίζει ο Πανάγιος Τάφος. Είναι καταπληκτικό το πως, ενώ όλοι είµαστε κουρασµένοι και γίνεται ένας χαλασµός τριγύρω µας, εκείνη την ώρα φεύγει κάθε κούραση ικαιοσύνης. Κλαίει η ψυχή µου για την πατρίδα µας και αντιλαµβάνοµαι την ανάγκη όλων των ανθρώπων για να λάβουν το Αγιο Φως. Εχουν αναφερθεί σχετικά θαύµατα µέσα στο ναό κατά τα τελευταία χρόνια. Εχετε κάποια προσωπική εµπειρία; Πολλές φορές έχω δει µια ακτίνα φωτός και άλλες φορές να χρυσίζει ο Πανάγιος Τάφος. Επίσης, είναι το καταπληκτικό το πώς, ενώ όλοι είµαστε κουρασµένοι και γίνεται ένας χαλασµός τριγύρω µας, εκείνη την ώρα φεύγει κάθε κούραση. Αυτό που σίγουρα αισθάνοµαι εκείνη τη στιγµή είναι ένα αίσθηµα ανατριχίλας από τα πόδια ως το κεφάλι µου. Συζητώ µαζί σας από τα µακρινά Ιεροσόλυµα για το θαύµα του Αγίου Φωτός και αν µε βλέπατε, θα καταλαβαίνατε ότι τα µάτια µου είναι δακρυσµένα. Κι εγώ χρειάζοµαι το Αγιο Φως γιατί είµαι άνθρωπος και ίσως να κουράστηκα. Κι εγώ κάνω τον αγώνα µου κι ανεβαίνω τον Γολγοθά µου. Κι εγώ είµαι από αυτούς τους ανθρώπους που αναζητώ το Μέγα Σάββατο για να ζήσω και να αισθανθώ αυτή τη συγκίνηση. Αυτό είναι το Αγιο Φως. Από εκεί και πέρα δεν ξέρω τι αισθάνεται ο κάθε άνθρωπος. Μπορεί για ορισµένους να µην είναι τίποτα. Βλέπετε, κανείς δεν µπορεί να επιβάλει την πίστη. Η µαρτυρία όµως καθενός από εµάς είναι σεβαστή γιατί είναι βγαλµένη από την ψυχή. 13 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

14 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 14 Το Αγιο Φως είναι απόδειξη νικολαος σωτηροπουλος Τα συναισθήµατα και το δέος που προκαλούν τα Πάθη του Χριστού κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδοµάδας δεν αφήνουν κανέναν ασυγκίνητο. Φτάνοντας στην κορύφωση του Θείου ράµατος, το Μεγάλο Σάββατο, η Αφή του Αγίου Φωτός έρχεται για να φέρει την ελπίδα και την αγαλλίαση στις ψυχές των πιστών. Παράλληλα θα αναδείξει και τις γνωστές έριδες µεταξύ των ειδικών. Πρόκειται για ένα θαύµα ή για ένα καλοστηµένο κόλπο; Ο κ. Νικόλαος Σωτηρόπουλος, θεολόγος, φιλόλογος, ιεροκήρυκας και συγγραφέας, αποτελεί έναν ακάµατο εργάτη της διάδοσης του Ευαγγελίου. Η βαθιά του γνώση επάνω στο πεδίο της χριστιανικής θεολογίας τον καθιστά έναν από τους πλέον αρµόδιους για να δώσει απαντήσεις περί της φύσης του Αγίου Φωτός. Της Ειρήνης Φ. Κουτσαύτη,

15 συνεντευξη Θεωρείτε ότι το Αγιο Φως είναι όντως θαύµα ή το αντιµετωπίζετε συµβολικά; Για µένα σαφέστατα και είναι θαύµα. Θα αναφέρω µόνο ένα λόγο για τον οποίο πιστεύω κάτι τέτοιο: Οι χριστιανοί που βρίσκονται το Μεγάλο Σάββατο στο Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυµα κρατούν µια δέσµη από 33 κεριά εις τύπον των 33 ετών του Χριστού. Ολοι καταλαβαίνουµε ότι, όταν ενωθούν τόσα κεριά, δηµιουργούν µια αρκετά µεγάλη φλόγα. Κι όµως, όταν αυτή ανάβει µε το Φως από τον Πανάγιο Τάφο, για τα πρώτα 2-3 λεπτά δεν καίει! Αυτή τη µεγάλη φλόγα των 33 κεριών τη βάζουν κάτω από τα γένια τους οι κληρικοί και οι µοναχοί. Και για τα πρώτα λεπτά είναι δεδοµένο ότι δεν καίει, αλλιώς οι άνθρωποι θα είχαν λαµπαδιάσει! Αυτό το θαύµα δεν το βλέπουν και το οµολογούν µόνο οι χριστιανοί που είναι παρόντες, αλλά και όλοι όσοι παρακολουθούν τα τεκταινόµενα από την τηλεόραση. Επίσης, καλό είναι να θυµηθούµε και τη γραπτή δήλωση του αειµνήστου Πατριάρχη Ιεροσολύµων ιοδώρου, ότι «το Αγιο Φως πραγµατικώς είναι θαύµα», όταν το αµφισβήτησε κάποιος στρατηγός. Εχετε µεταβεί ο ίδιος στα Ιεροσόλυµα; Αν ναι, ποια είναι η εµπειρία σας από την Αφή του Αγίου Φωτός; Αν κι έχω µεταβεί στα Ιεροσόλυµα, εντούτοις δεν έχω βρεθεί στους Αγίους Τόπους το Μέγα Σάββατο. Εχω όµως τη µαρτυρία αναριθµήτων χριστιανών κι αυτό µε καλύπτει πλήρως. Ο νόµος του Θεού, αλλά και των ανθρώπων, λέει ότι «επί στόµατος δύο µαρτύρων και επί στόµατος τριών µαρτύρων στήσεται παν ρήµα» ( ευτερονόµιον ΙΘ 15), δηλαδή ότι δύο ή τρεις µάρτυρες µπορούν να βεβαιώσουν κάποιο γεγονός, όπως ακριβώς ισχύει και στα δικαστήρια. Το συγκεκριµένο θαύµα το επιβεβαιώνουν όχι δύο και τρεις µάρτυρες, αλλά µυριάδες πιστοί. Συνεπώς τολµώ να πω ότι έχω και προσωπική αντίληψη. Υπάρχουν όµως και αρκετοί άνθρωποι της Εκκλησίας που έχουν κατά καιρούς αµφισβητήσει την αυθεντικότητά του. Ποιο είναι το σχόλιό σας; Εδώ υπάρχουν Πατριάρχες και γενικότερα παπάδες και θεολόγοι που αµφισβητούν ακόµη και τη θεότητα του Χριστού! Και τι σηµαίνει αυτό; εν έχει σηµασία τι λέει ο καθένας και τι φρονεί, αλλά το τι αποδεικνύεται. Το φαινόµενο της ακαΐας των πρώτων λεπτών είναι µια απόδειξη. Τι πρέπει να συµβολίζει για κάθε χριστιανό το Αγιο Φως; Αρχικά ότι ο Χριστός είναι όντως Θεός και αυτοαναστήθηκε, δηλαδή αναστήθηκε αυτεξουσίως, µε τη δική του δύναµη. Επίσης συµβολίζει ότι από τον τάφο ανέτειλε το Φως που πρέπει να φωτίζει τους ανθρώπους. Ο Χριστός είναι Φως που φωτίζει τα µυαλά των καλοπροαιρέτων ανθρώπων και το Αγιο Φως συµβολίζει τον ίδιο τον Χριστό. Οι κακοπροαίρετοι κλείνουν τα µάτια τους και δεν βλέπουν φως. Είναι σε όλους γνωστό πως µπορεί µεν ο ήλιος να φωτίζει, αλλά αν κλείσει κανείς τα µάτια του τότε «βλέπει» το σκοτάδι. Πολλοί άνθρωποι δυστυχώς αγάπησαν το σκότος και όχι το φως, διότι τα έργα τους είναι φαύλα και το φως φανερώνει τη φαυλότητά τους. Γιατί το Αγιο Φως δεν αναφέρεται στα πρωτοχριστιανικά κείµενα, αλλά εµφανίζεται για πρώτη φορά στον Μεσαίωνα; Είναι πολλά τα θέµατα που δεν αναφέρονται πάντοτε από τους συγγραφείς της κάθε εποχής, όµως αυτό δεν σηµαίνει ότι δεν έλαβαν χώρα στην πραγµατικότητα. Τονίζω ότι το µοναδικό που πρέπει να µας ενδιαφέρει είναι ότι το συγκεκριµένο φως τα πρώτα λεπτά δεν καίει, ενώ οποιοδήποτε άλλο φυσικό φως καίει. Κάποτε, σε µια τηλεοπτική εκποµπή, είχε παρουσιαστεί ο κ. Καλόπουλος και µιλούσε για αυταναφλέξεις κεριών που πραγµατοποιούνται µε χηµικό τρόπο. Κάποιοι λοιπόν το υιοθέτησαν ως επιχείρηµα για τη φύση του Φωτός της Αναστάσεως. Είπα τότε στην παρουσιάστρια της εκποµπής -όταν άναψε τεχνητά µια λαµπάδα στο τηλεοπτικό στούντιο- να βάλει αµέσως το χέρι της πάνω στη φλόγα. Οταν µε ρώτησε για ποιο λόγο, της απάντησα «για να καείς». Πώς να συγκριθεί µια χηµική διεργασία µε το θαύµα της Αναστάσεως που τοποθετείται κάτω από πηγούνια και δεν καίει; Ελαχιστοι οι πραγµατικοι χριστιανοι Τι έχετε να πείτε για τα αµέτρητα θαύµατα που συναντώνται στη χριστιανική πίστη; Επίσης, ποιοι µπορούν να χαρακτηριστούν σήµερα πραγµατικοί χριστιανοί; Προσωπικά γνώρισα διορατικούς γέροντες που έκαναν «ακτινογραφία» της ψυχής του καθενός. Γνώριζαν τα αµαρτήµατα του συνοµιλητή τους, τα σχέδια και τα όνειρά του. Προέβλεπαν τα µέλλοντα και θεράπευαν αρρώστους µε την προσευχή τους. Αυτοί ήταν άνθρωποι όπως ο Πορφύριος, ο Παΐσιος και ο Ιάκωβος - για να αναφέρω τους γέροντες που ήταν πιο κοντά στην εποχή µας. Μαζί τους µε συνέδεε προσωπική γνωριµία, έτσι είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω τα διορατικά, προφητικά και ιαµατικά χαρίσµατα που τους έδωσε το Αγιο Πνεύµα. Γι αυτό το λόγο πιστεύω και κηρύττω το Ευαγγέλιο, αλλιώς θα προτιµούσα να κάνω κάποια άλλη δουλειά και να βγάζω λεφτά. Αυτό που ξέρω µε σιγουριά είναι ότι στην εποχή µας υπάρχουν πολύ λίγοι πραγµατικοί -οι λεγόµενοι συνειδητοί- χριστιανοί. Είναι εκείνοι που έχουν ερευνήσει και διαπιστώσει ότι η πίστη µας έχει τεκµήρια και αποδείξεις. Και αυτή η πίστη είναι ικανή να προκαλέσει φαινόµενα που υπερβαίνουν τους φυσικούς νόµους. Αναφέροµαι στα γνωστά σε όλους µας θαύµατα. 15 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

16 eλευθεροσ tυποσ φαινομενα 16 Ιερό πεδίο μάχης Αποψη του λεγόμενου «Θόλου του Βράχου», ενός ιδιαιτέρως σημαντικού ισλαμικού τεμένους, που βρίσκεται στο Ορος του Ναού στην Ιερουσαλήμ. Πρόκειται για έναν τόπο που διαχρονικά συνδέεται με τις τρεις κυρίαρχες θρησκείες του πλανήτη μας. Αν και οι εκπρόσωποί τους ευαγγελίζονται αιώνες τώρα την αγάπη του Θεού, πώς είναι δυνατόν να κυριαρχούν εκεί το μίσος και οι αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ των πιστών;

17 κοσµοσ 17 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

18 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 18 Κάθε χρόνο, για να διασφαλιστεί η αυθεντικότητα του ετήσιου θαύµατος του λεγόµενου Αγίου Φωτός, κατά το τυπικό των αγιοταφιτών, δίνουν στους αλλόθρησκους (και «χριστοκτόνους» όπως οι ίδιοι τους αποκαλούν) Ισραηλίτες το παράξενο δικαίωµα να ασκούν σωµατικό έλεγχο στον Πατριάρχη πριν αυτός εισέλθει στο ταφικό Κουβούκλιο. Ας αναρωτηθούµε, λοιπόν, γιατί στο ίδιο αυτό πνεύµα διασφάλισης της αυθεντικότητας του θαύµατος θα ήταν ασέβεια να ζητήσουµε να δοθεί µια ειδική άδεια σε οµάδα ουδέτερων παρατηρητών και επιστηµόνων. Οχι να κάνουν σωµατική έρευνα στον Πατριάρχη, αλλά να προµηθεύσουν αυτοί τα κεριά µίας και µόνο ετήσιας τελετής! Του Μιχάλη Καλόπουλου, Η άγνωστη προ Κάθε χρόνο, κατά τη διάρκεια της τελετής για το λεγόµενο Αγιο Φως, ο ίδιος ο Πατριάρχης των Ιεροσολύµων, µε θεατρικότητα πανηγυρικής φιέστας, δεν αρνείται να σηκώσει τα χέρια του ψηλά για να τον ψάξουν επιδεικτικά, για κάποιον κρυµµένο αναπτήρα. Στο ίδιο λοιπόν πνεύµα, γιατί δεν δέχονται για µία µοναδική φορά την αντικατάσταση των κεριών της τελετής; Για να ξεκαθαρίσει οριστικά µια θεολογική παρωδία χιλίων ετών, το µόνο που ζητάµε είναι να προµηθεύσουµε εµείς, όχι «δικά» µας, αλλά κανονικά κεριά (από ναό τυχαίας επιλογής) στον ετήσιο εορτασµό της Αφής του Φωτός. Τίποτε άλλο! Είναι γεγονός ότι σε συχνές ερωτήσεις αναγνωστών µου για το τι πραγ- µατικά συµβαίνει µε το «Αγιο Φως» της Ιερουσαλήµ, µέχρι πρόσφατα, δεν είχα ολοκληρωµένη ερµηνεία. Και για όσους δεν γνωρίζουν κανένα απ τα τρία βιβλία µου, πρέπει να εξηγήσω ότι καταπιάνονται συστηµατικά µε την αποµυθοποιητική ερµηνεία των αµέτρητων «θαυµάτων» της Παλαιάς ιαθήκης και εξ αυτού και µόνο ήταν περίπου µοιραίο να έρθει και η στιγµή της αποµυθοποίησης του θαύ- µατος της Ιερουσαλήµ! Για να µπούµε λοιπόν καλύτερα στο πνεύµα της βιβλικής πυροτεχνίας, πρέπει να εξηγήσω ότι τα θαύµατα πυρός έχουν τεράστια και άκρως ενδιαφέρουσα προϊστορία, ενώ περιγράφονται µε εξαιρετικές λεπτοµέρειες στην κοιτίδα της χριστιανικής θρησκείας, τη Βίβλο. Με αφορµή την ρωµαλέα καταγγελία του Κοραή, που µε το θάρρος χιλίων σο-

19 αµφισβητηση ϊστορία του Aγίου Φωτός φών άστραψε και βρόντηξε ονοµάζοντας «ψευδοκαταίβατα (τα) φώτα της Ιερουσαλήµ», προσπάθησα και εγώ µε τη σειρά µου να φωτίσω τις υπόλοιπες λεπτοµέρειες της ιεροσολυµιτικής απάτης Ο Αβραάµ ιδρυτής της πυρολατρείας; Πρώτα απ όλα πρέπει να τονιστεί ότι ο ίδιος ο βιβλικός γενάρχης, ο Αβραάµ, κατάγεται από τη χαλδαιική Ουρ, πόλη της νότιας Μεσοποταµίας στην περιοχή του Περσικού Κόλπου (σηµερινό Νότιο Ιράκ - Κουβέιτ). Ο Αβραάµ, λοιπόν, κατάγεται απ την κατεξοχήν χώρα του πετρελαίου και του Ζωροαστρισµού, άρα και την κοιτίδα της ιστορικής πυρολατρείας! Η πρώτη αναφορά «θεϊκού» πυρός γίνεται επί των ηµερών του Αβραάµ, όταν αυτός πρώτα διεκδικεί µε κάθε τρόπο τη γη των Χαναναίων και στη συνέχεια ένας βολικότατος αλλά και εξαιρετικά καταστροφικός εµπρησµός αφανίζει τέσσερις παρακείµενες πόλεις της πεντάπολης των Σοδόµων. Εκεί διαβάζουµε τη χαρακτηριστική έκφραση: «και έβρεξε επί τα Σόδοµα πυρ και θείον» (Γένεσις 19.24), πράγµα που σηµαίνει ότι το θειάφι, σαν εξαιρετικό ενισχυτικό φωτιάς, ήταν απολύτως γνωστό στους Χαλδαίους διεκδικητές της Χαναάν. Ταυτόχρονα µε την ιστορική αυτή εµφάνιση του θειούχου πυρός, που κατέστρεψε τα φιλισταιικά Σόδοµα, βλέπουµε στη Βίβλο να επισηµαίνονται προσεκτικά και οι περιοχές της πίσσας: «ήτο δε η περιοχή πλήρης φρεάτων ασφάλτου» (Γεν. 19 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

20 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ ). Αυτό σηµαίνει ότι στην περιοχή δεν υπήρχε µόνο άφθονο θειάφι, αλλά και πίσσα ή οξειδωµένο πετρέλαιο επιφάνειας, που ο παρατηρητικός Χαλδαίος Αβραάµ, προερχόµενος από τη γη του πετρελαίου, τον Περσικό Κόλπο, γνώριζε καλύτερα απ τον καθένα. Ηταν καιόµενη η βάτος; Η επόµενη αναφορά είναι αυτή της περιβόητης καιοµένης βάτου, για την οποία διαβάζουµε: «βάτος εκαίετο υπό του πυρός και δεν κατεκαίετο» (Εξοδος 3.2). Ενα παράξενο (θεϊκό) πυρ, λοιπόν, έκαιγε στο Σινά χωρίς να κατακαίει µια βάτο. Η θρησκευόµενη ανθρωπότητα αιώνες τώρα παραληρεί γοητευµένη από της περιγραφή αυτού του θαύµατος, χωρίς κανείς να αποτολµά την οποιαδήποτε αποµυθοποίησή του! Ενώ στην πραγµατικότητα τα τεχνικά χαρακτηριστικά του θαύµατος δεν είναι τελικά τόσο περίπλοκα. Η προσεκτικότερη έρευνα έδειξε ότι η πιθανότερη εκδοχή για την ερµηνεία του γοητευτικού αυτού θεάµατος δεν ήταν παρά µια εντυπωσιακή θαµνοειδής κατασκευή (δηµιούργηµα του πεθερού του Μωυσή και χαρισµατικού απόγονου του Αβραάµ, του Μαδιανίτη «ιερέα Ιοθόρ»), από πυρίµαχο υλικό (πήλινη), τοποθετηµένη πάνω σε µια φυσική έξοδο εύφλεκτων αερίων (ατµίδα), απ τις πολλές που πρέπει να υπήρχαν τότε στην περιοχή. Το ενδιαφέρον αυτό συµπέρασµα ενισχύεται από το γεγονός ότι το υπέδαφος του Σινά διαθέτει ταυτόχρονα γεωθερµία (π.χ. θερµές πηγές Μωυσέως) και πετρέλαια, ο συνδυασµός των οποίων είναι ιδανικός για το σχηµατισµό ατµίδων εύφλεκτου αερίου. Βάσιµες δε υποψίες για την ανάµιξη εύφλεκτου αερίου στο «θαύµα» της καιοµένης βάτου έδωσε το γεγονός ότι στη βιβλική περιγραφή η υποτιθέµενη Για να µπούµε καλύτερα στο πνεύµα της βιβλικής πυροτεχνίας, πρέπει να εξηγήσω ότι τα θαύµατα πυρός έχουν τεράστια και άκρως ενδιαφέρουσα προϊστορία, ενώ περιγράφονται µε εξαιρετικές λεπτοµέρειες στην κοιτίδα της χριστιανικής θρησκείας, τη Βίβλο Ο Μωυσής και η καιόµενη βάτος. θεοφάνεια στο Σινά περιλαµβάνει «δάπεδο στρωµένο µε σαπφείρους» (Εξοδος 24.10), δηλαδή από κρυσταλλικό υλικό, ή «κορούνδια» όπως γενικά ονοµάζονται, που όµως σχηµατίζονται ακριβώς στο εσωτερικό τέτοιων εξόδων αερίου. Ας σηµειωθεί µάλιστα ότι το Σινά διαθέτει ακόµα αφθονία τέτοιων κορουνδιακών πετρωµάτων. Προσωπικά κατασκεύασα σε µικρογραφία µια τέτοια καιόµενη και µη κατακαιόµενη «βάτο» και αξίζει, νοµίζω, να σας περιγράψω τον απλό τρόπο µε τον οποίο κατασκευάζεται. Αφού έδωσα σ ένα µικρό δενδρόσχηµο θάµνο το κατάλληλο σχήµα, τον βούτηξα πρώτα σε κερί και στη συνέχεια αλλεπάλληλες φορές σε αραιό πηλό (λάσπη). Εκανα πάνω στο νωπό πηλό τις απαραίτητες πολλές µικρές εξόδους (τρυπούλες) του αερίου. Αφού ξεράθηκε, έβαλα το πήλινο «δενδρύλλιο» µέσα σε µια απλή φωτιά, όπου επέβαλε το κερί και ελευθερώθηκαν εσωτερικά οι περίπλοκες διαδροµές του αερίου. Σύνδεσα στη βάση του παροχή υγραερίου και το τελικό αποτέλεσµα ήταν ένα καιόµενο και µη αναλισκόµενο δενδρύλλιο.

21 αµφισβητηση Βάσιµες υποψίες για την ανάµιξη εύφλεκτου αερίου στο «θαύµα» της καιόµενης βάτου έδωσε το γεγονός ότι στη βιβλική περιγραφή η υποτιθέµενη θεοφάνεια στο Σινά περιλαµβάνει «δάπεδο στρωµένο µε σαπφείρους» Μάλιστα, σε µια απλούστερη ακόµα εκδοχή, µπορούµε να υποθέσουµε πως το ίδιο αποτέλεσµα θα ήταν εφικτό και χωρίς κερί, αφού τα λεπτά ξύλινα κλαδάκια µε τη σταδιακή καύση καταρρέουν σε στάχτη και στη θέση τους αφήνουν ένα δενδρόσχηµο πήλινο αγωγό αερίου. Είναι θέµα επιµονής και φαντασίας και µε ελάχιστη προσπάθεια και επιδεξιότητα το «θαύµα» είναι έτοιµο! Αυτά βέβαια ισχύουν αν µε τη λέξη «βάτος» το βιβλικό κείµενο εννοεί αόριστα κάποιο θαµνώδες δενδρύλλιο, όπως µας έδειξαν και στη χολιγουντιανή ταινία «Οι δέκα εντολές». Αν όµως επρόκειτο για πραγµατική βάτο (βατοµουριά), όπως αυτή που προσκυνούν µέχρι σήµερα στην Ιερουσαλήµ, τότε τα πράγµατα για τον τότε κατασκευαστή της βάτου θα ήταν ακόµα πιο απλά. Απλώς πάνω σε µια έξοδο εύφλεκτου αερίου συσσώρευσε «κληµατίδες» βάτου, που προηγουµένως τις είχε βουτήξει κατ επανάληψη σε πυρίµαχη λάσπη. Οι φλόγες έζωναν τη βάτο χωρίς φυσικά να κατακαίουν το πήλινο περίβληµά της. Αλλωστε, σε µια τέτοια θαµνώδη βάτο µπορούν να διευθετηθούν µε υποµονή πολυάριθµες πήλινες έξοδοι αερίου, χωρίς να ενοχλούν καθόλου την περιφερειακά τοποθετηµένη βάτο. Ποιος τάφος; Για να γίνει κατανοητό ότι τίποτε δεν πάει καλά µε τα γενικότερα ιστορικά δεδοµένα του ιεροσολυµικού «Αγίου Φωτός» και της σχετικής προσκυνηµατικής παρωδίας, πρέπει να σηµειώσουµε πως όχι µόνο η δήθεν ιερή φλόγα του τάφου είναι εφεύρηµα, αλλά και ο ίδιος ο τάφος βρέθηκε ετσιθελικά, για να ικανοποιήσει την αυτοκρατορική αλαζονεία του Αγίου Κωνσταντίνου και της υπέργηρης πια µητέρας του Ελένης, αφού εύκολα αποδεικνύεται ότι ο συγκεκριµένος τόπος καµία απολύτως σχέση δεν µπορεί να είχε µε το βιβλικό τόπο της θρυλούµενης σταύρωσης και ταφής του Χριστού. Η υπέργηρη βασιλοµήτωρ Ελένη, µε εντολή του Κωνσταντίνου, βάλθηκε να βρει το άγιο όργανο της σταύρωσης του Χριστού. Το κίνητρο αυτής της ενέργειας είναι οφθαλµοφανές και δεν αποσκοπούσε µόνο στη θεολογική υστεροφηµία της Ελένης ούτε στην ξαφνική θρησκευτική κατάνυξη του καιροσκόπου Κωνσταντίνου, αλλά κυρίως στη λατρευτική εξύψωση και εδραίωση του χριστιανικού συµβόλου που ήδη είχε επιλέξει για τα λάβαρα του αυτοκρατορικού ρωµαϊκού στρατού. Για τον ίδιο τον τόπο της εύρεσης του σταυρού και της ανέγερσης του ταφικού ναού γεννιούνται οι εξής δικαιολογηµένες αµφιβολίες: Αν, όπως βεβαιώνουν οι Βυζαντινοί χρονογράφοι, στη συγκεκριµένη θέση του τωρινού τάφου προϋπήρχε µεταγενέστερος της σταύρωσης ναός της Αφροδίτης, είναι βέβαιο ότι ο τόπος εκείνος δεν υπήρξε ποτέ τόπος µνηµάτων και εκτελέσεων! Οι ελληνικοί ναοί δεν κτίζονταν ποτέ πάνω σε τάφους, πολύ δε περισσότερο πάνω σε γνωστούς τόπους εκτελέσεων. Οι Ελληνες είχαν την πλέον εκλεπτυσµένη αίσθηση του κάλλους και της αρµονίας. Ακόµη και πολύ µικρότερες αιτίες από τις παραπάνω θα ήταν ικανές να αποτρέψουν την ανέγερση ναού στο συγκεκριµένο τόπο. Ολως ιδιαιτέρως, βέβαια, αληθεύει αυτό για το ναό της φιλοµειδούς Αφροδίτης. Ο ναός της πανώριας θεάς του έρωτα και του ειδυλλιακού τοπίου µπορούσε να οικοδοµηθεί µόνο σε τόπο φυσικού κάλλους και ερωτικής έµπνευσης και ποτέ πάνω στον αντιαισθητικό, γυµνό από οποιαδήποτε βλάστηση και εξ αυτού γνωστό ως κρανίου τόπο Γολγοθά, όπως ήταν ο συγκεκριµένος τόπος εκτέλεσης κακούργων! Αφού λοιπόν, όπως βεβαιώνουν οι Βυζαντινοί χρονογράφοι, ο ναός της Αφροδίτης προϋπήρχε εκεί, τότε ο θρυλούµενος τόπος εκτέλεσης και ο τάφος του Χριστού ήταν οπωσδήποτε κάπου αλλού. Ποιον θεϊκό τάφο λοιπόν και ποια ουρανόπεµπτη φλόγα προσκυνάνε χίλια χρόνια τώρα οι οδυνηρά εξαπατηθέντες και εξιουδαϊσθέντες Ελληνες; Ο Κωνσταντίνος και η µητέρα του Ελένη µε το σταυρό του Ιησού. Οποιος ασχοληθεί µε τα βιβλικά «θαύµατα» θα δει ότι, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, η πιθανή ερµηνεία τους εξαρτάται από τις ευκαιρίες, τις συνήθειες 21 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

22 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 22 Αν, όπως βεβαιώνουν οι Βυζαντινοί χρονογράφοι, στη συγκεκριµένη θέση του τωρινού τάφου προϋπήρχε µεταγενέστερος της σταύρωσης ναός της Αφροδίτης, είναι βέβαιο ότι ο τόπος εκείνος δεν υπήρξε ποτέ τόπος µνηµάτων και εκτελέσεων! και τα υλικά του τόπου όπου αυτά συµβαίνουν. Για παράδειγµα, το θαύµα της καιό- µενης βάτου µόνο στο Σινά µπορούσε να συµβεί, αφού µόνο εκεί µπορούσε κανείς να βρει δίπλα δίπλα βάτους και αέρια. Οπως θα καταλάβατε, είµαι της ξεκάθαρης άποψης ότι όλα εκείνα τα αρχαία θαύµατα είναι ερµηνεύσιµα και πρέπει επιτέλους να µελετηθούν µε κάθε λεπτο- µέρεια, να αναπαρασταθούν και αν είναι δυνατόν να ανακατασκευασθούν, για να αποµυθοποιηθούν έµπρακτα όλες εκείνες οι θεουργίες που για αιώνες και χιλιετίες καθήλωσαν την ανθρωπότητα. ιαφορετικά, πολλοί είναι αυτοί που δεν πρόκειται ποτέ να καταλάβουν ότι χιλιάδες χρόνια τώρα είµαστε, επί το θεολογικότερον, γελοία θύµατα συστηµατικών και ευφάνταστων θαυµατο-κατασκευαστών. Οι τεχνητές πληγές του Φαραώ Μια τρίτη περίπτωση παράξενης καύσης βρίσκεται «χωµένη» ανάµεσα στις πληγές θανάτου και µολύνσεων που δηµιουργεί ο Μωυσής (και όχι ο Θεός) κατά του Φαραώ της Αιγύπτου. Η περιγραφή είναι εντυπωσιακή, γιατί έστω αµυδρά και φευγαλέα εξιστορείται µια παράξενη συµπεριφορά πυρός, που, αν και ανακατεµένο µε βροχή και χαλάζι, αυτό εξακολουθεί να καίει ανενόχλητο! «Εβρεξε... και ήτο χάλαζα και πυρ φλογίζον εν τη χαλάζι» (Εξοδος 9.23). Πράγµα που ούτε λίγο ούτε πολύ σηµαίνει ότι από τότε κάποιοι είχαν παρατηρήσει, και γι αυτό µπορούσαν να το περιγράψουν, ένα πυρ... που δεν έσβηνε απ το νερό! Μπορούσε δηλαδή να διατηρεί την καύση του ακόµα και πάνω στο νερό. Κάτι τέτοιο, όµως, συµβαίνει πράγµατι, αλλά µόνο µε τα παράγωγα του πετρελαίου! Αργότερα, κατά την έξοδο των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο, βλέπουµε τον Μωυσή να διαθέτει µια µεταφερόµενη (σε άµαξα) εστία «πετρελαϊκού» πυρός (προφανώς φλεγόµενης πίσσας στον πυθµένα µιας κρεµασµένης µαρµίτας) που καίγοντας µε εξαιρετικά καπνερό τρόπο δηµιουργούσε µια τεράστια στήλη καπνού, που την ακολουθούσε ο λαός εύκολα µέσα στην έρηµο.

23 αµφισβητηση Οι δύο γιοι του Ααρών τη στιγµή του ατυχήµατος µε το «άγνωστον πυρ». Την ηµέρα την ονόµαζαν «στήλη νεφέλης» και το βράδυ την ίδια αυτή στήλη καπνού, ολοφώτιστη από τη δυνατή φλόγα στη βάση της, την ονόµαζαν «στήλη πυρός». Ανάλογα θαύµατα, καύσης πετρελαίου, εξακολούθησαν να συνοδεύουν το µεγαλύτερο θαυµατοποιό της ανθρωπότητας και µέγα αλχη- µιστή Μωυσή, στο δήθεν θεοβάδιστο όρος Σινά. Κάποιοι είχαν παρατηρήσει ένα πυρ... που δεν έσβηνε απ το νερό! Κάτι τέτοιο όµως συµβαίνει πράγµατι, αλλά µόνο µε τα παράγωγα του πετρελαίου! Ατύχηµα λόγω απροσεξίας; Λίγο αργότερα, στο θυσιαστήριο των ολοκαυτωµάτων, της οργανωµένης πια λατρείας του Γιαχβέ, ανταµώνουν εξαιρετικά υλικά πυρός, όπως άνθρακας (κάρβουνα), θειάφι και «αλάτι» (νίτρο). Αυτά όµως τα τρία υλικά είναι και η βάση της µαύρης πυρίτιδας, την οποία όσο κι αν σας φαίνεται παράξενο όλα δείχνουν ότι ο Μωυσής κατείχε! Πρώτοι που επιδεικνύουν µεγαλόπρεπα, και µάλιστα χωρίς καµιά ιδιαίτερη αιτία, τη νεοαποκτηθείσα εξαιρετική δύναµη του θεϊκού πυρός είναι τα δυο αδέλφια Μωυσής και Ααρών. Κατά τις υποδείξεις του Μωυσή, ο Ααρών ετοίµασε το θυσιαστήριο: «όπως τον είχε διατάξει ο Μωϋσής, (ο Ααρών) σήκωσε τα χέρια του και ευλόγησε τον λαό. Επειτα κατέβηκε απ το θυσιαστήριο και µαζί µε τον Μωυσή µπήκαν στη σκηνή του Μαρτυρίου, έπειτα βγήκαν και ξανά ευλόγησαν το λαό. Τότε... ξαφνικά, ο Κύριος έστειλε φωτιά και κατέφαγε το ολοκαύτωµα και τα λιπαρά µέρη που ήταν πάνω στο θυσιαστήριο. Οταν ο λαός το είδε αυτό έπεσαν όλοι µε το πρόσωπο στη γη» (Β.Β. Λευιτικό ). Στην περίπτωση αυτή, το θυσιαστήριο αναφλέγεται µε εξαιρετική δύναµη αλλά και τα δυο αδέλφια βρίσκονται σε απόσταση ασφαλείας. Αυτήν ακριβώς την απόσταση ασφαλείας δεν τήρησαν λίγο αργότερα οι δυο γιοι του Ααρών και στην προσπάθειά τους να ανταποκριθούν στις αυξανόµενες καθηµερινές ανάγκες των αποτεφρώσεων έγιναν αίτιοι αποκαλυπτικότατου θανατηφόρου ατυχήµατος, κατά τη διάρκεια δοκιµών «αγνώστου πυρός» πάνω στο συγκεκριµένο θυσιαστήριο! Ο Ααρών, αν και αρχιερέας και αδελφός του Μωυσή, χάνει στη συγκεκριµένη «έκρηξη» (εκρηκτική ανάφλεξη ή ταχεία καύση) τα δυο παιδιά του! Για τους δυο άτυχους ιερείς, το κείµενο σχολιάζει µε νόηµα ότι έκαναν δικές τους δοκιµές πυρός και ενήργησαν απρόσεκτα, κάνοντας του κεφαλιού τους: «πρόσφεραν (οι δυο ιερείς) ενώπιον του Κυρίου πυρ ξένον (ο πυρ αλλότριον) το οποίο δεν προσέταξα εις αυτούς» (Λευιτ ). Μετά από όλα αυτά, µήπως πρέπει να ξαναδούµε µε άλλα µάτια τη σύγχρονη αµφισβήτηση για την «αυθεντικότητα» του Αγίου Φωτός της Ιερουσαλήµ; ιαβάστε: Μιχάλης Καλόπουλος, Θαύµα ή Απάτη το «Αγιο Φως» της Ιερουσαλήµ, Ιδιωτικές εκδόσεις. Who is who Ο συγγραφέας και ερευνητής Μιχάλης Καλόπουλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το Σπούδασε σε θετική κατεύθυνση και εργάστηκε στη Γερµανία ως υπεύθυνος σε µεγάλη εταιρία σε θέση αναλυτή και µε αντικείµενο την ανεύρεση λογικών σφαλ- µάτων σε µεγάλους όγκους δεδοµένων. Από το 1981 ζει µόνιµα στη Θεσσαλονίκη. Είναι ιδρυτής του Πανελλήνιου Συνδέσµου Σκεπτικιστών Ελλάδας. Eγραψε πέντε βιβλία που κυκλοφορούν από τις προσωπικές του εκδόσεις: «Το Μεγάλο Ψέµα», «Ο Ενοπλος όλος», «Αβραάµ ο Μάγος», «Θαύµα ή Απάτη το Αγιο Φως της Ιερουσαλήµ» και «Ο Μάγος που λύγισε το Μέλλον». 23 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

24 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 24 Ο ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ για το αγιο φως Οι διενέξεις για το αν και κατά πόσο το Αγιο Φως της Ιερουσαλήµ αποτελεί όντως ένα θαύµα που αψηφά τους κανόνες της φύσης ή µια διαχρονική θρησκευτική απάτη που ως στόχο έχει την οικονοµική εκµετάλλευση των πιστών απασχολούν τις τελευταίες δεκαετίες αρκετούς συνανθρώπους µας. Γνωρίζατε όµως ότι 200 περίπου χρόνια νωρίτερα ένας από τους σηµαντικότερους εκπροσώπους του Νεοελληνικού ιαφωτισµού είχε τοποθετηθεί ξεκάθαρα επί του θέµατος; Επιµέλεια: Μηνάς Παπαγεωργίου,

25 αγνωστη ιστορια Ο Αδαµάντιος µια του Νεοελληνικού ιαφωτισµού. Ο Αδαµάντιος Κοραής υπήρξε µια από τις λαµπρότερες µορφές του Νεοελληνικού ιαφωτισµού. Στο πλούσιο συγγραφικό του έργο περίοπτη θέση κατέχει το θεολογικό κοµµάτι, ως βασικός πυλώνας της εκπαίδευσης των Ελλήνων. Αν και δηλωµένος χριστιανός ορθόδοξος, ο Κοραής πίστευε ότι τα ουσιαστικά µηνύµατα των πρώτων Αποστόλων είχαν αλλοιωθεί σηµαντικά από την έλλειψη παιδείας αλλά και τη διάδοση του µοναχισµού. Ανάµεσα στα θρησκευτικά ζητήµατα που έθιξε ο µεγάλος αυτός διανοητής ήταν και το ζήτηµα του Αγίου Φωτός. Ο Κοραής συνέγραψε το 1826 ένα έργο µε τίτλο «Περί του εν Ιεροσολύµοις Αγίου Φωτός», στο οποίο κατακεραυνώνει το θαύµα ως εν έπλασαν αυτοί το θαύµα, το ευρήκασιν απ άλλους προ πολλού πλασµένον, και δεν τολµούν να το σαλεύσωσι µια διαχρονική απάτη του θρησκευτικού ιερατείου. Ο συγγραφέας ξεδιπλώνει τις απόψεις του παρουσιάζοντας ένα διάλογο ανάµεσα σε δύο φανταστικά πρόσωπα, τον Φώτιο και τον Καλλίµαχο, που διασταυρώνουν τα ξίφη τους αναφορικά µε την αυθεντικότητα του θαύµατος. Το βιβλίο «χάθηκε» τους επόµενους αιώνες, για να αναδειχθεί και πάλι στις αρχές της νέας χιλιετίας µέσω της κυκλοφορίας του από τις προσωπικές εκδόσεις του ερευνητή και συγγραφέα Μιχάλη Καλόπουλου (βλ. το προηγούµενο άρθρο). Στα «Φαινόµενα» σταχυολογήσαµε τα σηµαντικότερα σηµεία από το βιβλίο του Κοραή και σας τα παρουσιάζουµε. 1. µπαινοντας στο θεµα Στο πρώτο χωρίο που παραθέτουµε, ο Φώτιος ζητά την άποψη του Καλλίµαχου για το θαύµα του Αγίου Φωτός. Ο τελευταίος φροντίζει να προϊδεάσει τον αναγνώστη κάνοντας λόγο για «φωσφορικά πυρεία» (σπίρτα) µε τα οποία µπορεί η επιστήµη να φωτίσει το σκότος. Φώτιος: Σ ερώτησα και άλλοτε, και δεν ηθέλησες ποτέ να µε φανερώσης καθαρά την γνώµην σου. Καλλίµαχος: Περί τίνος; Φώτιος: Περί του εις την Ιερουσαλήµ θαυ- µατουργουµένου αγίου φωτός. Καλλίµαχος: Αγιον φως άλλο δεν γνωρίζω παρά το «Φως εκ φωτός, θεόν αληθινόν εκ θεού αληθινού» ως το µαρτυρεί το Σύµβολον της πίστεως. Φώτιος: Ουδ εγώ αµφιβάλλω περί τούτου. Αλλ εις τούτου του Φωτός τον τάφον, αν πιστεύσωµεν τους αγιοταφίτας και τους επιστρέφοντας από την Ιερουσαλήµ προσκυνητάς, φαίνεται κατ έτος άλλο φως υλικόν, εκ του οποίου ανάπτουν οι προσκυνηταί τας λαµπάδας των. Καλλίµαχος: Τρόπους και µέσα να φωτίζωσι το σκότος ευρήκασιν οι άνθρωποι πολλά, και η πρόοδος της φυσικής επιστήµης τους εδίδαξε πλειότερα. Εις τα φωτισµένα της Ευρώπης έθνη σήµερον, το πλέον ασθενές παιδάριον, η πλέον χυδαία γυνή, ανάπτουν φως, εις ριπήν οφθαλµού, µε τα γνωστά φωσφορικά πυρεία (briquets phosphoriques). 2. Τα αγια φωτα της αρχαιοτητας Στην αµέσως επόµενη ενότητα που επιλέξαµε, ο Καλλίµαχος απαριθµεί στον Φώτιο περιπτώσεις «ψευδοκακαταίβατων φώτων» από την αρχαιότητα, προετοιµάζοντας τη συλλογιστική του για την περίπτωση των Ιεροσολύµων. Καλλίµαχος: Εξ ουρανού ψευδοκαταίβατα φώτα, µας εφύλαξεν η ιστορία πολλά. Ενθυµάσαι βέβαια, τι λέγει ο Παυσανίας περί των ναών της Λυδίας, όπου οι ιερείς άνα- 25 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

26 eλευθεροσ tυποσ φαινομενα 26 Κανείς από τους Εβραίους και χριστιανούς των πρωτοχριστιανικών χρόνων στην Ιερουσαλήμ δεν γνωριζε κάτι για το Αγιο Φως. Η Τήνος έλκει το έντονο θρησκευτικό συναίσθημα διαχρονικά. Πέρα από τους εορτασμούς της Παναγίας στις 15 Αυγούστου, ο Κοραής αναφέρεται και στην εμφάνιση ενός αόρατου πυρός στην αρχαιότητα. πταν τα ξύλα διά τας θυσίας με πυρ αόρατον. Τοιούτόν τι εγίνετο εις την Εγνατίαν, πόλιν Ιταλικήν. Τοιούτον εις την Μακεδονίαν εις το Ιερόν του Διονύσου. Τοιούτον ακόμη εις την νήσον Τήνον, και εις όχι ολίγας άλλας πόλεις της Ασίας και της Ευρώπης. Ταύτα ήσαν τα προ Χριστού. Αν θέλης νεώτερα, ανάγνωσε τον Ζώσιμον, συγγραφέα της πέμπτης μετά Χριστόν εκατονταετηρίδος. Φώτιος: Τον ανέγνωσα, αλλά δεν ενθυμούμαι τι λέγει. Καλλίμαχος: Ιστορεί με μεγάλην ευλάβειαν (ως εθνικός) το φαινόμενον κατά την εορτήν της Αφροδίτης εις τον αέρα φως, πότε μεν σφαιροειδές, πότε δεν εις σχήμα λαμπάδος και τον άπειρον χρυσόν και άργυρον, όσον εθησαύριζαν οι Ιερείς δι αυτό. 3. μια ασταματητη απατη Αμέσως μετά ο Καλλίμαχος παρουσιάζει τις σκέψεις του αναφορικά με την απάτη του «αγίου» Φωτός, ρίχνοντας τις ευθύνες για τη συντήρησή του τόσο στο ιερατείο, όσο και στους «κατ έτος τρέχοντας Οτι και αυτό το άγιον φως κατά μίμησιν παρομοίου θαύματος θαυματουργουμένου πρότερον εις την Ευρώπην, επλάσθη από τους Δυτικούς μωρούς προσκυνητές του θαύματος»! Φ.: Να μη πιστεύσω λοιπόν όσα λέγουν περί του αγίου φωτός; Κ.: Οχι, επειδή ουδ ο Χρυσόστομος το επίστευεν ή μάλλον ουδέ το εγνώριζε, διότι, αν εις τον καιρόν του εθαυματουργείτο το άγιον φως, πώς ήτο δυνατόν να λέγη ότι δεν εγίνοντο πλέον θαύματα; Φ.: Λέγεις λοιπόν λαοπλάνους τους αγιοταφίτας. Κ.: Απαγε! φίλε, ουδ εσέ συμβουλεύω να δώσης εις αυτούς τόσον αισχρόν επίθετον. Δεν ενθυμάσαι τι λέγει ο Χριστός; Φ.: Τι; Κ.: «ος αν είπη τω αδελφώ αυτού, Μωρό, ένοχος έσται εις την γέενναν του πυρός». Φ.: Αλλ αν δεν ήναι μωροί, ακολουθεί, ότι είναι πανούργοι, θησαυρίζοντες χρήματα μωρών. Κ.: Χερότερον ακόμη τούτο, έπειτα συλλογίσου, ότι κατηγορείς όχι μόνον τους αυτουργούς του θαύματος, τους και μόνους αξίους κατηγορίας, αλλ αυτόν τον Μακαριώτατον της Ιερουσαλήμ Πατριάρχην. Κατηγορείς τους λοιπούς τρεις Πατριάρχας, όλους τους Αρχιερείς μας, όλον τον κλήρον της Ανατολικής Εκκλησίας, οι οποίοι δεν ήθελαν υποφέρειν τοιούτον όνειδος, εάν Φ.: Διά τι λοιπόν το υποφέρουν, διά τι δεν καταλύουν τοιούτον θαυματούργημα; Κ.: Επιθυμούν, μην αμφιβάλλης, την κατάλυσίν του, αλλ είναι τάχα εις την εξουσίαν των; Φ.: Δεν είναι εις την Εξουσίαν των! Από τίνος λοιπόν εξουσίαν κρέμεται; Κ.: Του καιρού, της εξαπλώσεως των φώτων εις τον κοινόν λαόν. Δεν έπλασαν αυτοί το θαύμα, το ευρήκασιν απ άλλους προ πολλού πλασμένον, και δεν τολμούν να το σαλεύσωσι. Φ.: Τίνα φοβούνται; Κ.: Αυτούς τους Αραβας ληστάς, οι οποίοι συμμερίζονται με τους αγιοταφίτας τα κέρδη

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ:

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: Η ΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ: Η Αικατερίνη είχε κάλλος και ομορφιά ασύγκριτη. Η μητέρα της και οι συγγενείς της την πίεζαν συνεχώς να παντρευτεί, για να μην φύγουν από τα χέρια τους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Ο Λάζαρος ήταν στενός φίλος του Χριστού. Κατοικούσε στη Βηθανία, 3 χλμ. περίπου ανατολικά της Ιερουσαλήμ και οι αδελφές του Μάρθα και Μαρία φιλοξένησαν

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Άγιο Φως - Η Φωτιά των Ελλήνων. Συντάχθηκε απο τον/την Χρήστος Ζ. Κώνστας

Άγιο Φως - Η Φωτιά των Ελλήνων. Συντάχθηκε απο τον/την Χρήστος Ζ. Κώνστας Μερικές φορές είναι σα να ευχόμαστε τα απίστευτα πράγματα να έχουν «φτηνές» λύσεις. Από την άλλη μπλοκάρουμε τέτοιες σκέψεις λες και είναι προσβλητικές, καρκινοβατώντας μπροστά σε περιστατικά και φαινόμενα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν άνδρα που τον έλεγαν Ιωσήφ. Οι γονείς της, ο Ιωακείμ και

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Το διάγραμμα του χρόνου Εποχή Αβραάμ Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου Γέννηση Ιησού Χριστού Άλωση Κων/πολης 2000 1900 1800 1700 1600 1500 1400

Διαβάστε περισσότερα

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας.

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 2. Ποια η έννοια της λέξεως είδωλο στο θρησκευτικό τομέα; 3. Ποιο από τα παρακάτω αποτελούν μορφές σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μια μεγάλη γιορτή πλησιάζει

Μια μεγάλη γιορτή πλησιάζει Μια μεγάλη γιορτή πλησιάζει Πλησιάζει το Πάσχα. Η μητέρα άρχισε να καθαρίζει το σπίτι. Πλένει τις κουρτίνες και τα τζάμια. Καθαρίζει τα χαλιά. Συγυρίζει τα ερμάρια και τους πάγκους. Ο πατέρας βοηθά τη

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας.

Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας. Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας. Της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Ηγούμενος της νόμιμης

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία 3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία Εισαγωγή Και οι τρεις γεννήθηκαν τον 4ο αιώνα μ.χ., στα Βυζαντινά Χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς τον λένε τον θεό σου;

Πώς τον λένε τον θεό σου; Γιαν φον Χόλεμπεν Τζέιν Μπερ Κράουζε Πώς τον λένε τον θεό σου; Απορίες των παιδιών για πέντε θρησκείες Περιεχόμενα Ένας κόσμος, πολλές θρησκείες 10 Ο Θεός και η Ψυχή του Κόσμου 37 Πίστη και καθημερινότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία

Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία Η γιορτή της Ανάστασης του Κυρίου είναι η σημαντικότερη, η λαμπρότερη, η πιο χαρούμενη μέρα μέσα στον εορταστικό κύκλο της Χριστιανοσύνης. Και

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη...

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... τον Δάσκαλο μου, Γιώργο Καραθάνο την Μητέρα μου Καλλιόπη και τον γιο μου Ηλία-Μάριο... Ευχαριστώ! 6 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Τα προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου από την Τήνο μέχρι την Αμοργό

Τα προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου από την Τήνο μέχρι την Αμοργό Τα προσκυνήματα του Δεκαπενταύγουστου από την Τήνο μέχρι την Αμοργό Όπου και να βρεθεί κανείς τον Δεκαπενταύγουστο μοσχοβολά η χάρη Της. Αυτή θα σε οδηγήσει να ανάψεις ένα κερί και να γιορτάσεις μαζί Της

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη"

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη" Στο βιβλίο χρησιμοποιείτε πολυπρόσωπες αφηγήσεις μέσα στην κεντρική πλοκή ώστε να μιλήσετε για την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

του Αριστείδη Βικέτου, δημοσιογράφου

του Αριστείδη Βικέτου, δημοσιογράφου του Αριστείδη Βικέτου, δημοσιογράφου Λαμπρή, αλλά και συνάμα λιτή ήταν η Ακολουθία στην γυναικεία Μονή Αγίου Νικολάου Ορούντας, που τελέστηκε το Σάββατο της Διακαινησιμού προεξάρχοντος του Μητροπολίτη

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία;

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία; Δευτέρα, Ιουνίου 23, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Η Λία Ζώτου και ο Θοδωρής Καραγεωργίου γεννήθηκαν σε δύο γειτονικά χωριά της Καβάλας. Η Λία σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΦΟΣ: Ένα λεπτό µόνο, να ξεµουδιάσω. Χαίροµαι που σε βλέπω. Μέρες τώρα θέλω κάτι να σου πω.

ΝΗΦΟΣ: Ένα λεπτό µόνο, να ξεµουδιάσω. Χαίροµαι που σε βλέπω. Μέρες τώρα θέλω κάτι να σου πω. Νήφο. Πεταλία; Εγώ, ναι. Σήκω. Δεν ξέρω αν µπορώ. Μπορείς. Είµαι κουρασµένος. Ήρθε η ώρα, όµως. Τα χέρια µου έχουν αίµατα. Τα πόδια µου είναι σαν κάποιου άλλου. Δεν έχουµε πολύ χρόνο. Ένα λεπτό µόνο, να

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. Δεν ασχολούνται οι Πατέρες με τον Αδάμ ως Αδάμ, αλλά με τον νουν του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ Καταρχάς, βασική προϋπόθεση για το κλείσιμο μιας συνάντησης είναι να έχουμε εξακριβώσει και πιστοποιήσει ότι μιλάμε με τον υπεύθυνο που λαμβάνει μια απόφαση συνεργασίας ή επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Κριτική για το βιβλίο της Άννας Γαλανού Όταν φεύγουν τα σύννεφα εκδ. Διόπτρα, από τη Βιργινία Αυγερινού

Κριτική για το βιβλίο της Άννας Γαλανού Όταν φεύγουν τα σύννεφα εκδ. Διόπτρα, από τη Βιργινία Αυγερινού Ημερομηνία 20/5/2016 Μέσο Συντάκτης Link vivlio-life.gr Βιργινία Αυγερινού http://vivlio-life.gr/%ce%ba%cf%81%ce%b9%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae- %CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%BF-

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ «Δεν είναι εύκολο αυτό το οποίο μέσα σε 20 λεπτά μου ανατέθηκε να σας παρουσιάσω σήμερα. Δεν είναι εύκολο, γιατί είναι ένα πολύ σοβαρό και μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη

Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Εισαγωγικά στοιχεία στην Παλαιά Διαθήκη Οι φιλολογικές πηγές της Πεντατεύχου (Φιλολογικά στρώματα): Οι τέσσερις πηγές της Πεντατεύχου είναι: η Γιαχβική, η Ελωχειμική, το Δευτερονόμιο και ο Ιερατικός Κώδικας.

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΗ ΓΙΟΡΤΗ. Σκηνή 1 η

Η ΚΟΙΝΗ ΓΙΟΡΤΗ. Σκηνή 1 η ΠΡΟΣΩΠΑ Μέγας Βασίλειος Γρηγόριος ο Θεολόγος Ιωάννης ο Χρυσόστομος Μαυρόπους Ιωάννης Βασιλίτης 1 ος Βασιλίτης 2 ος Βασιλίτης 3 ος Γρηγορίτης 1 ος Γρηγορίτης 2 ος Γρηγορίτης 3 ος Ιωαννίτης 1 ος Ιωαννίτης

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης Ενότητα 4 : Η αφήγηση της Ανάστασης στο κατά Λουκάν (Μέρος Α ) Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγω τα συναισθήματα που βιώνω, και αποφασίζω για τον στόχο που θέλω να πετύχω.

Επιλέγω τα συναισθήματα που βιώνω, και αποφασίζω για τον στόχο που θέλω να πετύχω. Η ΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΙ ΒΛΕΠΕΙΣ - Από το Κεφάλαιο 21, II. THE RESPONSIBILITY FOR SIGHT - 1. Έχουμε πει επανειλημμένα το πόσα λίγα σου ζητούνται για να μάθεις αυτά τα μαθήματα. Είναι η ίδια μικρή προθυμία που

Διαβάστε περισσότερα

...KAI O ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΗΜΕΡΑ

...KAI O ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΗΜΕΡΑ ...KAI O ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΗΜΕΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 112 Πουλάτε αέρα Θα τύχει ενδεχομένως, ενώ συζητάμε με τον υποψήφιο πελάτη, να μας πει. ΠΕΛΑΤΗΣ: Απ ό,τι καταλαβαίνω κύριε, μάλλον πουλάτε αέρα. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10 «Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα Διδ. Εν. 10 α) Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας Μεγάλη Εβδομάδα: επειδή γιορτάζουμε μεγάλα (σπουδαία) γεγονότα Από την Κυριακή των Βαΐων

Διαβάστε περισσότερα

Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών

Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών Η πραγματικότητα της Εκκλησίας, έτσι όπως τη ζούμε σήμερα, δεν έγινε με κάποιον αυτόματο και ανώδυνο τρόπο. Η θεμελίωση και η εξάπλωση της Εκκλησίας επιτεύχθηκαν με αγώνες

Διαβάστε περισσότερα