Αγιο Φως. Το διαχρονικό µυστήριο ΕΙΔΙΚΟ AΦΙΕΡΩΜΑ. ιερα σινδονη και λογχη του λογγινου. τι ελεγε ο Αδαµαντιος κοραης για το φως της ιερουσαληµ;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αγιο Φως. Το διαχρονικό µυστήριο ΕΙΔΙΚΟ AΦΙΕΡΩΜΑ. ιερα σινδονη και λογχη του λογγινου. τι ελεγε ο Αδαµαντιος κοραης για το φως της ιερουσαληµ;"

Transcript

1 ΠΕΡΙΟ ΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ - ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΤΥΠΟ τευχος 74-7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 προσεγγίζοντας τα αινίγµατα του κοσµου µας ιερα σινδονη και λογχη του λογγινου που φυλασσονται τα κειµηλια του ιησου; ` τι ελεγε ο Αδαµαντιος κοραης για το φως της ιερουσαληµ; ΕΙΔΙΚΟ AΦΙΕΡΩΜΑ βρηκαν το χαµενο αποκρυφο ευαγγελιο του βαρναβα πως γιορταζαν το αρχαιοελληνικο πασχα; ` Αγιο Φως Το διαχρονικό µυστήριο # EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010

2 eλευθεροσ tυποσ φαινομενα 2

3 Μυστήρια E DI T O Το Ανέσπερον Φως Για να κατορθώσει κάποιος να κατανοήσει το Θείον πέρα από τα κατασκευασµένα από τον άνθρωπο οµοιώµατά Του πρέπει να ταυτιστεί µαζί Του. Για να συµβεί αυτό πρέπει να εκτοπισθεί η ψευδαίσθηση του θανάτου ώστε στη συνέχεια η ανθρώπινη ύπαρξη να αντικρίσει το αιώνιο Φως µέσα από το οποίο αποκαλύπτεται όλη η κρυµµένη αλήθεια. Αυτή δε η λαµπρότητα είναι τόσο µεγάλη ώστε η ανθρώπινη ψυχή δεν αισθάνεται τίποτε άλλο πέρα από ένα ακατάληπτο Φως. Γιαν Βαν Ράισµπρεκ ( ), µοναχός Και πλανήτες µε δικό µας φως, το δικό µας φως θα ρίξουµε, όπου θάµπωµα και βράδιασµα στη φύση... Κωστής Παλαµάς «Ο ωδεκάλογος του Γύφτου» Το Του Απόστολου Χρ. Αντωνάκη χειρότερο ίσως από εκείνα που φοβάται και απεχθάνεται ο άνθρωπος είναι το σκοτάδι. Ισως διότι αυτό αντικατοπτρίζει το σκοτεινό και αθέατο κοµµάτι της ψυχής, το οποίο, εµφανιζόµενο στη σκέψη και µόνο, τον αναγκάζει να αισθάνεται πόνο και δέος. Και τότε αναζητά απεγνωσµένα το Φως Το Φως είναι η δύναµη αλλά και το µέσον µε το οποίο διαλύεται το σκοτάδι βοηθώντας µε το φέγγος του την ανθρώπινη ψυχή να κατακτήσει ξανά την ελπίδα και να εκπληρώσει την αποστολή της µέσα σε αυτό που όλοι αντιλαµβανόµαστε και αποκαλούµε ζωή. Από την εποχή του µυθικού Προµηθέα, ο σκληρά δοκιµαζόµενος άνθρωπος αναζητούσε διακαώς εκείνο το Φως που θα διέλυε τις νύχτες των τρόµων και των εφιαλτικών ονείρων του αλλά και θα κατακρήµνιζε τα φόβητρα και τους σκοτεινούς λογισµούς του. «Ο µέγας ευεργέτης λοιπόν της ανθρωπότητας, ο Προµηθέας, ανταποκρινόµενος σε αυτό το ζωτικό αίτηµα έκλεψε από τον Ηφαιστο και την Αθηνά την έντεχνη σοφία. Μαζί όµως και τη φωτιά, διότι χωρίς αυτήν, η τέχνη και η σοφία θα ήταν αδύναµες και άχρηστες», αναφέρει ο Πλάτων στο έργο του «Πρωταγόρας». Με αλληγορικό αλλά διδακτικό τρόπο ο Eλληνας φιλόσοφος αναγγέλλει την ανάκαµψη και ανάταση του ανθρώπου υπό το Φως της Ελπίδας και της προόδου που εδόθη σε αυτόν ως δώρο από έναν επαναστάτη Τιτάνα που τιµωρήθηκε για την προσφορά του στην ανθρωπότητα. Αιώνες αργότερα, το Ανέσπερον Φως ανάβει ξανά µε τη συµβολική θυσία του Θεανθρώπου ο οποίος πληρώνει όπως και ο Προµηθέας το δικό του τίµηµα σ αυτόν τον αέναο κύκλο του φωτός και του σκότους που περιβάλλει από την αρχή της δηµιουργίας την ανθρώπινη κοινωνία. ΠΕριεχ µενα ΕΡΕΥΝΑ 6 9 ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΑΦΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΡΧΙΜΑΝ ΡΙΤΗΣ Π. ΚΛΑΥ ΙΟΣ: ΑΓΙΟ ΦΩΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ: ΤΟ ΑΓΙΟ ΦΩΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΕΙΞΗ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ AΓΙΟΥ ΦΩΤΟΣ ΑΓΝΩΣΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Α ΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΙΟ ΦΩΣ ΑΝΑΛΥΣΗ O ΙΗΣΟΥΣ ΚΑΙ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΑ ΚΕΙΜΗΛΙΑ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΛΕΝΗ ΚΕΚΡΟΠΟΥΛΟΥ: Η ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΕΝΟΣ ΝΕΟΥ ΑΠΟΚΡΥΦΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ ΠΑΡΑ ΟΣΗ Α ΩΝΙΑ: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΣΧΑ EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

4 eλευθεροσ tυποσ φαινομενα 4 Ο πίνακας των θρύλων Η πασίγνωστη τοιχογραφία του Λεονάρντο ντα Βίντσι «Ο Μυστικός Δείπνος», που δημιουργήθηκε στο Μιλάνο στα τέλη του 15ου αιώνα, θεωρείται μέχρι και σήμερα ένα από τα πιο μυστηριώδη έργα ζωγραφικής. Η απεικόνιση αυτή του τελευταίου δείπνου του Ιησού με τους μαθητές Του αποτέλεσε πηγή έμπνευσης επιτυχημένων μυθιστορημάτων, όπως για παράδειγμα ο «Κώδικας Ντα Βίντσι» του Νταν Μπράουν, που προώθησαν τη θεωρία για τη μυστική «ιερή» γραμμή αίματος των απογόνων του Ιησού μέσα στο χρόνο.

5 τεχνη 5 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

6 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 6 Πιστός στην προτροπή «ερευνάτε τας γραφάς», ένας από τους πιο γνωστούς επιστήµονες της Ρωσίας, επικεφαλής στο πυρηνικό εργαστήριο Κουρτσάτοφ, παρουσίασε πριν από µερικά χρόνια την επιστηµονική απόδειξη για το θαύµα του Αγίου Φωτός. Αν και οι περισσότεροι από τους ορθόδοξους χριστιανούς δέχονται το θαύµα θεολογικά, χωρίς να αναζητούν τεκµηριωµένες εξηγήσεις, ωστόσο, το ενδιαφέρον πείραµα του φυσικοµαθηµατικού Αντρέι Βολκόφ δείχνει ότι η επιστήµη µπορεί να βοηθήσει στην αποσαφήνιση φαινοµένων που συχνά αποκαλούµε θαύµατα. Το Θαύµα της Αφής του Αγίου Φωτός Της Αλίκης Κοτζιά,

7 Πριν από µερικά χρόνια παρουσιάστηκαν στη Μόσχα τα αποτελέσµατα µεγάλης επιστη- µονικής έρευνας, την οποία διενήργησαν Ρώσοι επιστήµονες κατά την ηµέρα του Μεγάλου Σαββάτου του Οπως χαρακτηριστικά έγραψε ο δηµοσιογράφος Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος, όταν ο Πα- τριάρχης κ. Θεόφιλος εντός του Παναγίου Τάφου άναψε τις λαµπάδες που κρατούσε µε το Αγιο Φως, ο Αντρέι Βολκόφ πέτυχε µε τους συνεργάτες του να προσδιορίσει σηµαντικές διακυµάνσεις σε ραδιοσήµατα χαµηλής συχνότητας και µακρού µήκους κυµάτων. Ο Βολκόφ χρησιµοποίησε ειδικό εξοπλισµό για τις µετρήσεις του κατά τις 6,5 ώρες που διήρκεσε το πείραµα. Χρειάστηκε, δε, αρκετούς µήνες για να καταλήξει σε επιστηµονικά συµπεράσµατα. Ο Βολκόφ παρατήρησε διαφορές µεταξύ των ενδείξεων που υπήρξαν στο µηχάνηµά του τις ηµέρες πριν από το Μεγάλο Σάββατο και κατά τις στιγµές της καθόδου του Αγίου Φωτός. Η ανάλυση των σηµάτων που κατέγραψε στο µηχάνηµα τον οδήγησε στο συµπέρασµα ότι αυτά θα µπορούσαν να εµφανιστούν µόνο ως αποτέλεσµα ηλεκτρικών κενώσεων. Ο επιστήµονας χαρακτήρισε «θαύµα» το αποτέλεσµα του πειράµατός του. Οπως εξήγησε, οι έως τώρα αποδείξεις δεν αρκούν, καθώς από αυστηρή επιστηµονική άποψη απαιτείται επανάληψη των πειραµάτων. Ωστόσο, αποφάσισε να πάρει την ευθύνη και να ρουσιάσει τα αποτελέσµατα καθώς έµεινε παέκπληκτος και ο ίδιος. Σχολιάζοντας την ανακοίνωση του Ρώσου επιστήµονα, ο αντιπρόεδρος της Συνοδικής Επιτροπής του Πατριαρχείου της Μόσχας για τα θαύµατα, καθηγητής Αλεξάντερ Μοσκόφσκι, τόνισε ότι ο Βολκόφ έκανε για πρώτη φορά στην Ιστορία µια επιστηµονική προσέγγιση του Αγίου Φωτός και την έκανε µε αξιοπιστία και υπευθυνότητα. Οσοι θα βρεθούν το µεσηµέρι του µεγάλου Σαββάτου στα Ιεροσόλυµα, στο Ναό της Αναστάσεως, θα βιώσουν το ίδιο θαύµα, έτσι όπως το περιγράφουν µεγάλοι πατέρες της Εκκλησίας, ή όπως το είδε ο Ρώσος επιστήµονας, που προέρχεται από ένα περιβάλλον µάλλον απαλλαγµένο από θρησκευτική φόρτιση. Η τελετή και το θαύµα Σύµφωνα µε την παράδοση, ο Πατριάρχης, συνοδευόµενος από αρχιερείς, ιερείς και τον Αρµένιο Πατριάρχη, εισέρχεται στο Ναό της Αναστάσεως. Ο σκευοφύλακας φέρνει την ακοίµητο κανδήλα, που είναι σβηστή εκείνη την ηµέρα ερευνα Συγκίνηση, αγαλλίαση, δύναµη εκπέµπει το Αγιο Φως στους πιστούς που προσέρχονται πεπεισµένοι για το θαύµα. Αντιρρήσεις για το µεγαλείο του εκφράζουν οι σκεπτικιστές και οι αγνωστικιστές. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ένα φαινόµενο που, ακόµη κι αν δεν το πιστεύει κανείς, το προσεγγίζει µε ενδιαφέρον. Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί, πριν από την τελετή της Αφής του Αγίου Φωτός, εκπρόσωποι όλων των δογµάτων κάνουν σχολαστικό έλεγχο του Παναγίου Τάφου για να βεβαιωθούν ότι δεν υπάρχει κάτι που θα µπορούσε να ανάψει τις λαµπάδες ή να προκαλέσει σπίθα. Ο Πανάγιος Τάφος σφραγίζεται µε κερί και οι θρησκευτικές Αρχές τοποθετούν επάνω τις σφραγίδες τους. Με φόντο το ιερό µυστήριο της Αφής του Φωτός, διαδραµατίζεται κάθε χρόνο ένα µεγάλο παιχνίδι εξουσίας. Αρµένιοι και Κόπτες θρησκευτικοί ηγέτες εποφθαλµιούν την ελληνορθόδοξη κυριαρχία στους Αγίους Τόπους και προσπαθούν µε κάθε τρόπο να αναλάβουν το προβάδισµα της τελετής το οποίο έχει ο ορθόδοξος Πατριάρχης. Σύµφωνα µε την παράδοση, ο Πατριάρχης, συνοδευόµενος από αρχιερείς, ιερείς και τον Αρµένιο Πατριάρχη, εισέρχεται στο Ναό της Αναστάσεως. Ο σκευοφύλακας φέρνει την ακοίµητο κανδήλα, που εί- 7 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

8 eλευθεροσ tυποσ φαινομενα 8 Τα προνόμια των Ορθοδόξων Η εξουσία και τα προνόμια στους Αγίους Τόπους δόθηκαν στον Ελληνορθόδοξο Πατριάρχη από την εποχή των Αράβων και επικυρώθηκαν το 16 ο αιώνα, από το σουλτάνο Μουράτ τον τρίτο. Νωρίτερα ωστόσο, το 1187, ο Σαλαδίνος (Σαλάχ ελ ντιν), όταν ανέλαβε τον έλεγχο της Ιερουσαλήμ από τους Σταυροφόρους, όρισε ότι «ο Πατριάρχης των Ελλήνων θα παίρνει από τον Τάφο το Αγιο Φως». Οι προσπάθειες που έχουν γίνει από τους Αρμένιους να αποκτήσουν το υψηλό αυτό προνόμιο έχουν αποτύχει. Από τον ένατο αιώνα οι Αρμένιοι κατέβαλαν προσπάθειες να κερδίσουν τα προνόμια του ορθόδοξου Πατριάρχη και κυρίως αυτό της Αφής του Αγίου Φωτός. Θρύλοι και παραδόσεις ενισχύουν την ισχύ της Αγιοταφικής Αδελφότητας. Το 16 ο αιώνα οι Αραβες κατέλαβαν τα Ιεροσόλυμα. Τότε, οι Αρμένιοι, που ήθελαν πάντοτε να αποκτήσουν τον έλεγχο των ιερών προσκυνημάτων και ιδίως του Παναγίου Τάφου, δωροδόκησαν το διοικητή να δώσει διαταγή να παραμείνουν οι Ορθόδοξοι εκτός του ναού κατά την τελετή Αφής του Αγίου Φωτός. Ολοι οι Ορθόδοξοι περίμεναν έξω από το Ναό ενώ ο μουεζίνης από το διπλανό μιναρέ παρακολουθούσε την εξέλιξη των πραγμάτων. Σύμφωνα με την ιστορική παράδοση, το Αγιο Φως ξεπήδησε από την κολώνα της εισόδου του ναού, όπου στεκόταν ο Πατριάρχης Σωφρόνιος, και από τότε η κολώνα είναι ανοιγμένη και καπνισμένη. Ο μουσουλμάνος μουεζίνης, που είδε το θαύμα, ομολόγησε πίστη στον Θεό των χριστιανών, και, όπως λέγεται, αποκεφαλίστηκε διότι αλλαξοπίστησε! Οι χριστιανοί πήραν το λείψανό του που σώζεται μέχρι σήμερα στην Ιερά Μονή Μεγάλης Παναγίας. ναι σβηστή εκείνη την ημέρα. Εκπρόσωποι των Αρμενίων, των Αράβων, των Κοπτών είναι υποχρεωμένοι να ασπαστούν το χέρι του Πατριάρχη ώστε να λάβουν στη συνέχεια από τον ίδιο το Αγιο Φως μια κίνηση που εντάσσεται στα προνόμια του ορθόδοξου Πατριάρχη. Ακολουθεί η λιτανεία γύρω από τον Πανάγιο Τάφο, ο οποίος αποσφραγίζεται. Ο Πατριάρχης βγάζει τα αρχιερατικά άμφια, μένει μόνο με το στιχάριο και υφίσταται σχολαστικό σωματικό έλεγχο από τον Ισραηλινό διοικητή της Ιερουσαλήμ και τον αστυνομικό διευθυντή, ώστε να επιβεβαιωθεί μπροστά στα μάτια όλων ότι δεν έχει οτιδήποτε μπορεί να προκαλέσει σπινθήρα. Μέσα σε σκοτάδι, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων εισέρχεται μόνος στο Ιερό Κουβούκλιο. Μαρτυρίες πιστών αναφέρουν ότι από εκείνη τη στιγμή αρχίζει να εξελίσσεται το θαύμα. Ο Πατριάρχης προσέρχεται για αρκετή ώρα στον Πανάγιο Τάφο. Το πλήθος περιμένει με κατάνυξη και τη στιγμή που βγαίνει ο Πατριάρχης ψάλλοντας «Δεύτε λάβετε Φως εκ του Ανεσπέρου Φωτός» με τον αναμμένο πυρσό -αποτελούμενο από 33 κεριά- οι πιστοί προστρέχουν να ανάψουν τις λαμπάδες. Στο YouTube κυκλοφορεί βίντεο που δείχνει τις λαμπάδες των πιστών να ανάβουν σχεδόν ταυτόχρονα με τις καντήλες ενώ γαλάζιες και λευκές αστραπές σχίζουν το ναό. Οι Αγιοι Ιωάννης ο Δαμασκηνός και Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός διηγούνται πώς ο Απόστολος Πέτρος είδε το Αγιο Φως μέσα στον Πανάγιο Τάφο μετά την Ανάληψη του Κυρίου. Στη διάρκεια των αιώνων, έχει αναφερθεί πολλές φορές σποραδικά το Αγιο Φως σε χειρόγραφα που αφορούν στους Αγίους Τόπους. Ο Ρώσος αβάς Δανιήλ, το 1106, περιγράφει με λεπτομέρειες την τελετή Αφής από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων. Το τυπικό που ακολουθείται σήμε-

9 ερευνα ρα άρχισε να διαµορφώνεται τον τέταρτο αιώνα, αφού βρέθηκε ο Πανάγιος Τάφος και κτίστηκε ο Ναός της Αναστάσεως. Στη σύγχρονη εποχή, αρκετοί αµφισβητούν το φαινόµενο και µε πειράµατα που προσπαθούν να παρουσιάσουν άγνωστους τρόπους ανάφλεξης από συγκεκριµένο υλικό Η Καθολική Εκκλησία ουδέποτε δέχθηκε ως θαύµα το φαινόµενο και το 1238 ο Πάπας Γρηγόριος ο 9 ος κατήγγειλε την τελετή της Αφής του Αγίου Φωτός ως απάτη. Ο Αγγλος ιστορικός Εντουαρντ Γίββων, στο έργο του «Ιστορία της Παρακµής και της Πτώσης της Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας» -όπου απορρίπτει τη συµβολή του Βυζαντίου ως συνέχειας της ρωµαϊκής παράδοσης- τονίζει ότι «η απάτη επινοήθηκε τον ένατο αιώνα, υιοθετήθηκε από τους Σταυροφόρους και επαναλήφθηκε από τους Ελληνες, τους Αρµένιους και τους Κόπτες, που παρουσίαζαν το θέαµα για όφελός τους». Ο Αδαµάντιος Κοραής, επηρεασµένος από τις αρχές του ιαφωτισµού, είχε χαρακτηρίσει και εκείνος «απάτη» την τελετή του Αγίου Φωτός και είχε καλέσει την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία να διακόψει αυτή την πρακτική και να συµβαδίσει µε το σύγχρονο πνεύµα της Ευρώπης που διαπνεόταν από µια πραγµατική επανάσταση στα γράµµατα και τις τέχνες. Στη σύγχρονη εποχή, αρκετοί αµφισβητούν το φαινόµενο και µε πειράµατα που προσπαθούν να παρουσιάσουν άγνωστους τρόπους ανάφλεξης από συγκεκριµένο υλικό. Αφού ο Πατριάρχης υφίσταται σχολαστικό σωµατικό έλεγχο πριν µείνει µόνος στο Ιερό Κουβούκλιο θα πρέπει µε έναν απλό τρόπο να ανάβει τη φλόγα. Στον διαδικτυακό του τόπο, ο ιστορικός Μιχαήλ Καλόπουλος γράφει ότι ο λευκός φώσφορος δίνει τη δυνατότητα της ανάφλεξης όταν έρθει σε επαφή µε τον αέρα. «Αν ο φώσφορος διαλυθεί σε κατάλληλο οργανικό διάλυµα, η αυτανάφλεξη µπορεί να καθυστερήσει µέχρι το διάλυµα να εξατµισθεί. Επαναλαµβανόµενα πειράµατα έχουν δείξει ότι η ανάφλεξη µπορεί να καθυστερήσει µισή ώρα ή και περισσότερο», τονίζεται στην ιστοσελίδα. Ο συγγραφέας υπογραµµίζει ότι τον φώσφορο χρησιµοποιούσαν οι Χαλδαίοι Μάγοι του 5 ου π.χ. αιώνα και οι αρχαίοι Ελληνες µε έναν τρόπο που µοιάζει πολύ µε αυτόν των ορθόδοξων Πατριαρχών. Ο Εντουαρντ Γίββων Σκεπτικισµός και αντιρρήσεις Σκεπτικισµό και αµφισβητήσεις έχουν εκφράσει πολλοί, ειδικοί και µη, για το θαύµα που συντελείται κάθε χρόνο και το οποίο µόνο ως ανεξήγητο µπορεί να εκληφθεί. Η κριτική για την Αφή του Αγίου Φωτός ξεκίνησε την εποχή που η Ιερουσαλήµ βρισκόταν υπό µουσουλµανικό ζυγό. Οταν οι Σταυροφόροι ανέλαβαν τον έλεγχο του Παναγίου Τάφου και οι ιερείς που εκείνοι όρισαν απέτυχαν στην Αφή του Αγίου Φωτός, έδωσαν πίσω στον ορθόδοξο Πατριάρχη τα προνόµια, καθώς µειώθηκαν σηµαντικά τα έσοδα από τους πιστούς. Πριν από την τελετή της Αφής του Αγίου Φωτός, εκπρόσωποι όλων των δογµάτων κάνουν σχολαστικό έλεγχο του ΠαναγίουΤάφου για να βεβαιωθούν ότι δεν υπάρχει κάτι που θα µπορούσε να ανάψει τις λαµπάδες ή να προκαλέσει σπίθα. 9 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

10 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 10 ΑΓΙΟ ΦΩΣ το θαύµα της ενότητας

11 Κάθε χρόνο τέτοια περίοδο, αναζωπυρώνονται οι συζητήσεις σχετικά µε την αυθεντικότητα του Αγίου Φωτός των Ιεροσολύµων. Πρόκειται άραγε για ένα θρησκευτικό θαύµα, µια ιστορία που συντηρείται λόγω της θρησκευτικής έκστασης των χιλιάδων πιστών που συγκεντρώνονται στο χώρο του Πανάγιου Τάφου ή ένα διαχρονικό µύθο που τροφοδοτείται εδώ και αιώνες από το ιερατείο; Αντιλαµβανόµενοι τη συµβολική σηµασία του Αγίου Φωτός στην ψυχή κάθε ανθρώπου (είτε αυτός πιστεύει είτε όχι), επικοινωνήσαµε µε τα Ιεροσόλυµα και ζητήσαµε την άποψη του ηγουµένου της Ιεράς Μονής Τιµίου Σταυρού, αρχιµανδρίτη π. Κλαύδιου. Της Ειρήνης Φ. Κουτσαύτη, Μπορείτε να µας αναφέρετε µε λίγα λόγια το ιστορικό της εµφάνισης του Αγίου Φωτός; Αν θέλει κανείς να αναζητήσει την ιστορική εµφάνιση του επαναλαµβανόµενου θαύµατος του Αγίου Φωτός, µπορεί να ανατρέξει στις πρώτες επισκέψεις επί του τάφου, όπως ακριβώς γράφει το Ευαγγέλιο του Λουκά. Τον τάφο επισκέφθηκαν πρώτες, πριν ακόµα χαράξει, η Μαρία η Μαγδαληνή, η Ιωάννα και η Μαρία, η µητέρα του Ιακώβου, καθώς και άλλες γυναίκες από τη Γαλιλαία. Οι γυναίκες βρήκαν κενό τον τάφο. Εάν προχωρήσουµε στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη θα διαβάσουµε λεπτοµερέστερα την περιγραφή του γεγονότος. Ο ευαγγελιστής αναφέρει πως η Μαρία Μαγδαληνή ήρθε εις το µνηµείον και είδε τον λίθο να έχει αφαιρεθεί, ενώ ήταν ακόµη σκότος. Τρέχει τότε προς τον Σίµωνα Πέτρο και στον άλλον µαθητή που αγαπούσε ο Ιησούς (σ.σ.: τον Ιωάννη) για να τους ενηµερώσει. Ο Ιωάννης έφτασε πρώτος, έσκυψε και είδε µόνο τα σεντόνια και το σώµα του Ιησού να λείπει. Ο Πέτρος, ακολουθών, µπήκε στο µνηµείο και είδε τα σεντόνια να «κάθονται» και το σουδάριον (σ.σ.: το µαντήλι που σκέπαζαν το πρόσωπο του νεκρού) πιο δίπλα. Τότε εισήλθε και ο Ιωάννης και -σύµφωνα µε το Ευαγγέλιο- «είδε και επίστευσε». Πώς κατάφεραν να δουν αυτές τις λεπτοµέρειες απ τη στιγµή που επικρατούσε σκοτάδι; Στη συνέχεια, αξίζει να ερευνήσει κανείς τις απαντήσεις που δίνουν για το γεγονός ο Γρηγόριος Νύσσης, ο Ιωάννης αµασκηνός και ο Χρυσόστοµος στον λόγο του περί του Μεγάλου Σαββάτου. Ο Ιωάννης ο αµασκηνός γράφει µάλιστα: «Και τρέχοντας ο Πέτρος εις στο µνήµα και βλέποντας το Φως εντός του Τάφου εξεπλάγη». Η εµφάνιση του Αγίου Φωτός ξεκινά επισήµως από την πρώτη ηµέρα της Αναστάσεως του Ιησού Χριστού. Αν ανατρέξει κανείς στα χειρόγραφα µεγάλων βιβλιοθηκών, θα δει πως υπάρχουν λεπτοµερείς περιγραφές περί του συνεντευξη Φωτός πριν από το 15ο αιώνα, ενώ υπάρχουν και αναφορές από εκπροσώπους άλλων θρησκειών από τον 9ο αιώνα. Θα µπορούσα να σας απαριθµήσω πάνω από 45 χειρόγραφες µαρτυρίες από την αραβική γλώσσα. Μπορείτε να µας περιγράψετε την τελετή της Αφής του Αγίου Φωτός; Από τα τέλη του 15ου αιώνα έως και σήµερα, ακολουθείται ένα συγκεκριµένο τελετουργικό. Το κουβούκλιο του ναού της Αναστάσεως έχει σφραγιστεί µε µελισσοκέρι σε ανάµνηση του τότε σφραγίσµατος. Τη 12η µεσηµβρινή κατέρχεται ο Πατριάρχης µε ποµπή στο ναό. Πραγµατοποιείται µια τελετή τρεις φορές γύρω από τον Πανάγιο Τάφο και ο Πατριάρχης βγάζει το σάκο και τη µίτρα και εισέρχεται εντός του κουβουκλίου µε το πετραχείλι, το χιτώνα του και τις 33 δεσµίδες. Να σηµειώσουµε ότι καθ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας βρίσκεται υπό την επιτήρηση του βλέµµατος του εκπροσώπου των Αρµενίων που στέκεται έξω από τον Πανάγιο Τάφο, στον προθάλαµο, εκεί που βρίσκεται το τµήµα του λίθου µε τον οποίο είχε σφραγιστεί ο Τάφος. Ολοι ξέρουν ότι υπάρχει πρόβληµα µε τους Αρµενίους για το Αγιο Φως. Βέβαια υπάρχουν αναφορές ότι τον 9ο - 10ο αιώνα πολλές φορές και ο ισλαµιστής διοικητής εισερχόταν κι εκείνος στον Πανάγιο Τάφο για να δει τι ακριβώς συµβαίνει. Εκτός αυτού, ζούµε σε µια γεωγραφική περιοχή που είναι κατ εξοχήν µη ορθόδοξη και επικρατούν ο Ιουδαϊσµός και ο Ισλαµισµός. Εάν γινόταν κάτι το µεµπτό, σίγουρα θα είχε γίνει ευρέως γνωστό. Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάµε ότι το θαύµα του Αγίου Φωτός είναι µία από τις µεγαλύτερες εορτές στην επικράτεια του Ισραήλ και της Παλαιστίνης µε τεράστια συµµετοχή του λαού, εκτός των ορθοδόξων. Συµµετέχουν σε µεγάλο βαθµό και Λατίνοι αλλά και µουσουλµάνοι, οι οποίοι από το 15ο αιώνα και εξής παίρνουν το Φως και στα σπίτια τους! Οι µουσουλ- µάνοι, επίσης, κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Σαββάτου, στρέφουν πραγµατικά το ενδιαφέρον τους ψυχή τε και σώµατι προς τον Ο π. Κλαύδιος στην Ι.Μ. Τιµίου Σταυρού στα Ιεροσόλυµα. 11 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

12 eλευθεροσ tυποσ φαινομενα 12 Ο αλαλαγμός των πιστών, η χαρά, το κλάμα, το χειροκρότημα, οι καμπάνες και ο εναγκαλισμός Οταν έρχεται το Αγιο Φως δεν ξέρεις ποιος είναι δίπλα σου και ποιον αγκαλιάζεις Πανάγιο Τάφο και ζουν έντονα αυτές τις στιγμές. Γιατί πιστεύετε ότι αντιμετωπίζουν με αυτό τον τρόπο οι μουσουλμάνοι των Ιεροσολύμων την ιστορία των Παθών του Ιησού και του Φωτός; Γιατί Πολλές φορές η διδασκαλία του Χριστού αγγίζει και μη ορθόδοξους πιστούς. Αυτό συμβαίνει γιατί κατά μια έννοια είναι σύγχρονη, μιας και στηρίζεται στην ελευθερία του ατόμου. Στο Αγιο Φως έχουν αναφερθεί μεγάλοι ισλαμιστές λογοτέχνες, ποιητές και φιλόσοφοι. Εκτός αυτού, έχει γράψει για το Αγιο Φως ο Γάλλος μοναχός Φερνάνδος το 867, αλλά και νωρίτερα, ο Αρέφας με επιστολή του στον εμίρη της Δαμασκού το 220 μ.χ. Η Αφή του Παναγίου Φωτός δεν είναι ένα σύγχρονο εύρημα, όπως θέλουν να το χαρακτηρίσουν ορισμένοι, ακόμα και εκκλησιαστικοί παράγοντες - και λυπούμαι πολύ γι αυτό. Τι συμβαίνει με τα επεισόδια που παρακολουθούμε κάθε χρόνο από την τηλεόραση μεταξύ πνευματικών ανθρώπων διαφορετικών θρησκειών; Δεν μπορεί να πει κανείς ότι γίνονται επεισόδια. Υπάρχουν μόνο ορισμένες μικροσυμπλοκές που προκαλούνται από τους Αρμενίους, μιας και επί σειρά ετών προσπαθούν να μπουν μαζί με τον ορθόδοξο Πατριάρχη εντός του κουβουκλίου, ενώ η παράδοση τους «τοποθετεί» στον προθάλαμο. Ο στόχος τους είναι να έχουν τη δυνατότητα να βγουν μαζί με τον Πατριάρχη για να δώσουν το Πανάγιο Φως. Ποιο θα μπορούσε να είναι το όφελος γι αυτούς από κάτι τέτοιο; Η ανάδειξη της αρμενικής κοινότητας. Πριν από 4 περίπου χρόνια οδηγηθήκαμε γι αυτό το ζήτημα στο Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ. Επαναλαμβάνω ότι θεωρώ πως δεν γίνονται επεισόδια, αλλά ότι υπάρχει μια ένταση. Αλλωστε πολλές φορές στον Πανάγιο Τάφο επικρατεί σιγή ιχθύος και βλέπουμε συχνά τον κόσμο να κάνει ακόμη περισσότερη ησυχία όσο πλησιάζει η ώρα να βγει το Φως. Οταν εκείνο χρυσίζει μέσα στον Θόλο, τότε πια λύνονται οι όποιες διαφορές. Κι όλα αλλάζουν, γιατί το Φως ενώνει και ζεσταίνει. Ο κόσμος το έχει ανάγκη, πόσω δε μάλλον σήμερα που διανύουμε ημέρες επιβολής του σκότους. Αυτή τη στιγμή, παρακολουθώ από μακριά τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα μας και βλέπω πως δυστυχώς σκοτάδιασε ο ήλιος της

13 συνεντευξη ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟΥΣ ΑΜΦΙΣΒΗΤΙΕΣ Τι θα θέλατε να πείτε σε αυτούς που θεωρούν την όλη διαδικασία ως µια διαχρονική απάτη; Οτι το θαύµα δεν είναι κάτι το κρυφό. εν µπαίνει ο Πατριάρχης µόνος του και κλείνει ο Πανάγιος Τάφος πίσω του. Τον παρακολουθεί ο Αρµένης και απέξω στέκεται η εβραϊκή αστυνοµία η οποία έχει κάνει πρώτη τον έλεγχο όταν έχουµε σβήσει τα καντήλια. Επίσης πρέπει να λάβουµε υπ όψιν µας και το τι ακολουθεί. Ο αλαλαγµός των πιστών, η χαρά, το κλάµα, το χειροκρότηµα, οι καµπάνες και ο εναγκαλισµός Οταν έρχεται το Αγιο Φως δεν ξέρεις ποιος είναι δίπλα σου και ποιον αγκαλιάζεις. Προσωπικά έχει τύχει να µου ζητήσει µουσουλ- µάνα «Φως του Χριστού» για να το πάει στο σπίτι της και το ίδιο έκανε και µια Λατίνα καλόγρια, που ήταν κρυµµένη σε µια γωνιά. Και το δίνουµε σε όλους γιατί υπάρχει η ενότητα της πίστεως. Ακόµη κι όσοι δεν έχουν πίστη αισθάνονται κάτι εκείνη τη στιγµή µέσα τους. Εκεί εντοπίζεται το µεγαλείο! Σύµφωνα µε τη χριστιανική πίστη, ο Παράδεισος είναι η ζωή µε την παρουσία του Θεού και η Κόλαση είναι ζωή εν τη απουσία Του. Θα µπορούσαµε να πούµε πως κατά τη διάρκεια της τελετής του Φωτός γεύεστε τον Παράδεισο; Πολλές φορές έχω δει µια ακτίνα φωτός και άλλες φορές να χρυσίζει ο Πανάγιος Τάφος. Είναι καταπληκτικό το πως, ενώ όλοι είµαστε κουρασµένοι και γίνεται ένας χαλασµός τριγύρω µας, εκείνη την ώρα φεύγει κάθε κούραση ικαιοσύνης. Κλαίει η ψυχή µου για την πατρίδα µας και αντιλαµβάνοµαι την ανάγκη όλων των ανθρώπων για να λάβουν το Αγιο Φως. Εχουν αναφερθεί σχετικά θαύµατα µέσα στο ναό κατά τα τελευταία χρόνια. Εχετε κάποια προσωπική εµπειρία; Πολλές φορές έχω δει µια ακτίνα φωτός και άλλες φορές να χρυσίζει ο Πανάγιος Τάφος. Επίσης, είναι το καταπληκτικό το πώς, ενώ όλοι είµαστε κουρασµένοι και γίνεται ένας χαλασµός τριγύρω µας, εκείνη την ώρα φεύγει κάθε κούραση. Αυτό που σίγουρα αισθάνοµαι εκείνη τη στιγµή είναι ένα αίσθηµα ανατριχίλας από τα πόδια ως το κεφάλι µου. Συζητώ µαζί σας από τα µακρινά Ιεροσόλυµα για το θαύµα του Αγίου Φωτός και αν µε βλέπατε, θα καταλαβαίνατε ότι τα µάτια µου είναι δακρυσµένα. Κι εγώ χρειάζοµαι το Αγιο Φως γιατί είµαι άνθρωπος και ίσως να κουράστηκα. Κι εγώ κάνω τον αγώνα µου κι ανεβαίνω τον Γολγοθά µου. Κι εγώ είµαι από αυτούς τους ανθρώπους που αναζητώ το Μέγα Σάββατο για να ζήσω και να αισθανθώ αυτή τη συγκίνηση. Αυτό είναι το Αγιο Φως. Από εκεί και πέρα δεν ξέρω τι αισθάνεται ο κάθε άνθρωπος. Μπορεί για ορισµένους να µην είναι τίποτα. Βλέπετε, κανείς δεν µπορεί να επιβάλει την πίστη. Η µαρτυρία όµως καθενός από εµάς είναι σεβαστή γιατί είναι βγαλµένη από την ψυχή. 13 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

14 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 14 Το Αγιο Φως είναι απόδειξη νικολαος σωτηροπουλος Τα συναισθήµατα και το δέος που προκαλούν τα Πάθη του Χριστού κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδοµάδας δεν αφήνουν κανέναν ασυγκίνητο. Φτάνοντας στην κορύφωση του Θείου ράµατος, το Μεγάλο Σάββατο, η Αφή του Αγίου Φωτός έρχεται για να φέρει την ελπίδα και την αγαλλίαση στις ψυχές των πιστών. Παράλληλα θα αναδείξει και τις γνωστές έριδες µεταξύ των ειδικών. Πρόκειται για ένα θαύµα ή για ένα καλοστηµένο κόλπο; Ο κ. Νικόλαος Σωτηρόπουλος, θεολόγος, φιλόλογος, ιεροκήρυκας και συγγραφέας, αποτελεί έναν ακάµατο εργάτη της διάδοσης του Ευαγγελίου. Η βαθιά του γνώση επάνω στο πεδίο της χριστιανικής θεολογίας τον καθιστά έναν από τους πλέον αρµόδιους για να δώσει απαντήσεις περί της φύσης του Αγίου Φωτός. Της Ειρήνης Φ. Κουτσαύτη,

15 συνεντευξη Θεωρείτε ότι το Αγιο Φως είναι όντως θαύµα ή το αντιµετωπίζετε συµβολικά; Για µένα σαφέστατα και είναι θαύµα. Θα αναφέρω µόνο ένα λόγο για τον οποίο πιστεύω κάτι τέτοιο: Οι χριστιανοί που βρίσκονται το Μεγάλο Σάββατο στο Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυµα κρατούν µια δέσµη από 33 κεριά εις τύπον των 33 ετών του Χριστού. Ολοι καταλαβαίνουµε ότι, όταν ενωθούν τόσα κεριά, δηµιουργούν µια αρκετά µεγάλη φλόγα. Κι όµως, όταν αυτή ανάβει µε το Φως από τον Πανάγιο Τάφο, για τα πρώτα 2-3 λεπτά δεν καίει! Αυτή τη µεγάλη φλόγα των 33 κεριών τη βάζουν κάτω από τα γένια τους οι κληρικοί και οι µοναχοί. Και για τα πρώτα λεπτά είναι δεδοµένο ότι δεν καίει, αλλιώς οι άνθρωποι θα είχαν λαµπαδιάσει! Αυτό το θαύµα δεν το βλέπουν και το οµολογούν µόνο οι χριστιανοί που είναι παρόντες, αλλά και όλοι όσοι παρακολουθούν τα τεκταινόµενα από την τηλεόραση. Επίσης, καλό είναι να θυµηθούµε και τη γραπτή δήλωση του αειµνήστου Πατριάρχη Ιεροσολύµων ιοδώρου, ότι «το Αγιο Φως πραγµατικώς είναι θαύµα», όταν το αµφισβήτησε κάποιος στρατηγός. Εχετε µεταβεί ο ίδιος στα Ιεροσόλυµα; Αν ναι, ποια είναι η εµπειρία σας από την Αφή του Αγίου Φωτός; Αν κι έχω µεταβεί στα Ιεροσόλυµα, εντούτοις δεν έχω βρεθεί στους Αγίους Τόπους το Μέγα Σάββατο. Εχω όµως τη µαρτυρία αναριθµήτων χριστιανών κι αυτό µε καλύπτει πλήρως. Ο νόµος του Θεού, αλλά και των ανθρώπων, λέει ότι «επί στόµατος δύο µαρτύρων και επί στόµατος τριών µαρτύρων στήσεται παν ρήµα» ( ευτερονόµιον ΙΘ 15), δηλαδή ότι δύο ή τρεις µάρτυρες µπορούν να βεβαιώσουν κάποιο γεγονός, όπως ακριβώς ισχύει και στα δικαστήρια. Το συγκεκριµένο θαύµα το επιβεβαιώνουν όχι δύο και τρεις µάρτυρες, αλλά µυριάδες πιστοί. Συνεπώς τολµώ να πω ότι έχω και προσωπική αντίληψη. Υπάρχουν όµως και αρκετοί άνθρωποι της Εκκλησίας που έχουν κατά καιρούς αµφισβητήσει την αυθεντικότητά του. Ποιο είναι το σχόλιό σας; Εδώ υπάρχουν Πατριάρχες και γενικότερα παπάδες και θεολόγοι που αµφισβητούν ακόµη και τη θεότητα του Χριστού! Και τι σηµαίνει αυτό; εν έχει σηµασία τι λέει ο καθένας και τι φρονεί, αλλά το τι αποδεικνύεται. Το φαινόµενο της ακαΐας των πρώτων λεπτών είναι µια απόδειξη. Τι πρέπει να συµβολίζει για κάθε χριστιανό το Αγιο Φως; Αρχικά ότι ο Χριστός είναι όντως Θεός και αυτοαναστήθηκε, δηλαδή αναστήθηκε αυτεξουσίως, µε τη δική του δύναµη. Επίσης συµβολίζει ότι από τον τάφο ανέτειλε το Φως που πρέπει να φωτίζει τους ανθρώπους. Ο Χριστός είναι Φως που φωτίζει τα µυαλά των καλοπροαιρέτων ανθρώπων και το Αγιο Φως συµβολίζει τον ίδιο τον Χριστό. Οι κακοπροαίρετοι κλείνουν τα µάτια τους και δεν βλέπουν φως. Είναι σε όλους γνωστό πως µπορεί µεν ο ήλιος να φωτίζει, αλλά αν κλείσει κανείς τα µάτια του τότε «βλέπει» το σκοτάδι. Πολλοί άνθρωποι δυστυχώς αγάπησαν το σκότος και όχι το φως, διότι τα έργα τους είναι φαύλα και το φως φανερώνει τη φαυλότητά τους. Γιατί το Αγιο Φως δεν αναφέρεται στα πρωτοχριστιανικά κείµενα, αλλά εµφανίζεται για πρώτη φορά στον Μεσαίωνα; Είναι πολλά τα θέµατα που δεν αναφέρονται πάντοτε από τους συγγραφείς της κάθε εποχής, όµως αυτό δεν σηµαίνει ότι δεν έλαβαν χώρα στην πραγµατικότητα. Τονίζω ότι το µοναδικό που πρέπει να µας ενδιαφέρει είναι ότι το συγκεκριµένο φως τα πρώτα λεπτά δεν καίει, ενώ οποιοδήποτε άλλο φυσικό φως καίει. Κάποτε, σε µια τηλεοπτική εκποµπή, είχε παρουσιαστεί ο κ. Καλόπουλος και µιλούσε για αυταναφλέξεις κεριών που πραγµατοποιούνται µε χηµικό τρόπο. Κάποιοι λοιπόν το υιοθέτησαν ως επιχείρηµα για τη φύση του Φωτός της Αναστάσεως. Είπα τότε στην παρουσιάστρια της εκποµπής -όταν άναψε τεχνητά µια λαµπάδα στο τηλεοπτικό στούντιο- να βάλει αµέσως το χέρι της πάνω στη φλόγα. Οταν µε ρώτησε για ποιο λόγο, της απάντησα «για να καείς». Πώς να συγκριθεί µια χηµική διεργασία µε το θαύµα της Αναστάσεως που τοποθετείται κάτω από πηγούνια και δεν καίει; Ελαχιστοι οι πραγµατικοι χριστιανοι Τι έχετε να πείτε για τα αµέτρητα θαύµατα που συναντώνται στη χριστιανική πίστη; Επίσης, ποιοι µπορούν να χαρακτηριστούν σήµερα πραγµατικοί χριστιανοί; Προσωπικά γνώρισα διορατικούς γέροντες που έκαναν «ακτινογραφία» της ψυχής του καθενός. Γνώριζαν τα αµαρτήµατα του συνοµιλητή τους, τα σχέδια και τα όνειρά του. Προέβλεπαν τα µέλλοντα και θεράπευαν αρρώστους µε την προσευχή τους. Αυτοί ήταν άνθρωποι όπως ο Πορφύριος, ο Παΐσιος και ο Ιάκωβος - για να αναφέρω τους γέροντες που ήταν πιο κοντά στην εποχή µας. Μαζί τους µε συνέδεε προσωπική γνωριµία, έτσι είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω τα διορατικά, προφητικά και ιαµατικά χαρίσµατα που τους έδωσε το Αγιο Πνεύµα. Γι αυτό το λόγο πιστεύω και κηρύττω το Ευαγγέλιο, αλλιώς θα προτιµούσα να κάνω κάποια άλλη δουλειά και να βγάζω λεφτά. Αυτό που ξέρω µε σιγουριά είναι ότι στην εποχή µας υπάρχουν πολύ λίγοι πραγµατικοί -οι λεγόµενοι συνειδητοί- χριστιανοί. Είναι εκείνοι που έχουν ερευνήσει και διαπιστώσει ότι η πίστη µας έχει τεκµήρια και αποδείξεις. Και αυτή η πίστη είναι ικανή να προκαλέσει φαινόµενα που υπερβαίνουν τους φυσικούς νόµους. Αναφέροµαι στα γνωστά σε όλους µας θαύµατα. 15 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

16 eλευθεροσ tυποσ φαινομενα 16 Ιερό πεδίο μάχης Αποψη του λεγόμενου «Θόλου του Βράχου», ενός ιδιαιτέρως σημαντικού ισλαμικού τεμένους, που βρίσκεται στο Ορος του Ναού στην Ιερουσαλήμ. Πρόκειται για έναν τόπο που διαχρονικά συνδέεται με τις τρεις κυρίαρχες θρησκείες του πλανήτη μας. Αν και οι εκπρόσωποί τους ευαγγελίζονται αιώνες τώρα την αγάπη του Θεού, πώς είναι δυνατόν να κυριαρχούν εκεί το μίσος και οι αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ των πιστών;

17 κοσµοσ 17 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

18 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 18 Κάθε χρόνο, για να διασφαλιστεί η αυθεντικότητα του ετήσιου θαύµατος του λεγόµενου Αγίου Φωτός, κατά το τυπικό των αγιοταφιτών, δίνουν στους αλλόθρησκους (και «χριστοκτόνους» όπως οι ίδιοι τους αποκαλούν) Ισραηλίτες το παράξενο δικαίωµα να ασκούν σωµατικό έλεγχο στον Πατριάρχη πριν αυτός εισέλθει στο ταφικό Κουβούκλιο. Ας αναρωτηθούµε, λοιπόν, γιατί στο ίδιο αυτό πνεύµα διασφάλισης της αυθεντικότητας του θαύµατος θα ήταν ασέβεια να ζητήσουµε να δοθεί µια ειδική άδεια σε οµάδα ουδέτερων παρατηρητών και επιστηµόνων. Οχι να κάνουν σωµατική έρευνα στον Πατριάρχη, αλλά να προµηθεύσουν αυτοί τα κεριά µίας και µόνο ετήσιας τελετής! Του Μιχάλη Καλόπουλου, Η άγνωστη προ Κάθε χρόνο, κατά τη διάρκεια της τελετής για το λεγόµενο Αγιο Φως, ο ίδιος ο Πατριάρχης των Ιεροσολύµων, µε θεατρικότητα πανηγυρικής φιέστας, δεν αρνείται να σηκώσει τα χέρια του ψηλά για να τον ψάξουν επιδεικτικά, για κάποιον κρυµµένο αναπτήρα. Στο ίδιο λοιπόν πνεύµα, γιατί δεν δέχονται για µία µοναδική φορά την αντικατάσταση των κεριών της τελετής; Για να ξεκαθαρίσει οριστικά µια θεολογική παρωδία χιλίων ετών, το µόνο που ζητάµε είναι να προµηθεύσουµε εµείς, όχι «δικά» µας, αλλά κανονικά κεριά (από ναό τυχαίας επιλογής) στον ετήσιο εορτασµό της Αφής του Φωτός. Τίποτε άλλο! Είναι γεγονός ότι σε συχνές ερωτήσεις αναγνωστών µου για το τι πραγ- µατικά συµβαίνει µε το «Αγιο Φως» της Ιερουσαλήµ, µέχρι πρόσφατα, δεν είχα ολοκληρωµένη ερµηνεία. Και για όσους δεν γνωρίζουν κανένα απ τα τρία βιβλία µου, πρέπει να εξηγήσω ότι καταπιάνονται συστηµατικά µε την αποµυθοποιητική ερµηνεία των αµέτρητων «θαυµάτων» της Παλαιάς ιαθήκης και εξ αυτού και µόνο ήταν περίπου µοιραίο να έρθει και η στιγµή της αποµυθοποίησης του θαύ- µατος της Ιερουσαλήµ! Για να µπούµε λοιπόν καλύτερα στο πνεύµα της βιβλικής πυροτεχνίας, πρέπει να εξηγήσω ότι τα θαύµατα πυρός έχουν τεράστια και άκρως ενδιαφέρουσα προϊστορία, ενώ περιγράφονται µε εξαιρετικές λεπτοµέρειες στην κοιτίδα της χριστιανικής θρησκείας, τη Βίβλο. Με αφορµή την ρωµαλέα καταγγελία του Κοραή, που µε το θάρρος χιλίων σο-

19 αµφισβητηση ϊστορία του Aγίου Φωτός φών άστραψε και βρόντηξε ονοµάζοντας «ψευδοκαταίβατα (τα) φώτα της Ιερουσαλήµ», προσπάθησα και εγώ µε τη σειρά µου να φωτίσω τις υπόλοιπες λεπτοµέρειες της ιεροσολυµιτικής απάτης Ο Αβραάµ ιδρυτής της πυρολατρείας; Πρώτα απ όλα πρέπει να τονιστεί ότι ο ίδιος ο βιβλικός γενάρχης, ο Αβραάµ, κατάγεται από τη χαλδαιική Ουρ, πόλη της νότιας Μεσοποταµίας στην περιοχή του Περσικού Κόλπου (σηµερινό Νότιο Ιράκ - Κουβέιτ). Ο Αβραάµ, λοιπόν, κατάγεται απ την κατεξοχήν χώρα του πετρελαίου και του Ζωροαστρισµού, άρα και την κοιτίδα της ιστορικής πυρολατρείας! Η πρώτη αναφορά «θεϊκού» πυρός γίνεται επί των ηµερών του Αβραάµ, όταν αυτός πρώτα διεκδικεί µε κάθε τρόπο τη γη των Χαναναίων και στη συνέχεια ένας βολικότατος αλλά και εξαιρετικά καταστροφικός εµπρησµός αφανίζει τέσσερις παρακείµενες πόλεις της πεντάπολης των Σοδόµων. Εκεί διαβάζουµε τη χαρακτηριστική έκφραση: «και έβρεξε επί τα Σόδοµα πυρ και θείον» (Γένεσις 19.24), πράγµα που σηµαίνει ότι το θειάφι, σαν εξαιρετικό ενισχυτικό φωτιάς, ήταν απολύτως γνωστό στους Χαλδαίους διεκδικητές της Χαναάν. Ταυτόχρονα µε την ιστορική αυτή εµφάνιση του θειούχου πυρός, που κατέστρεψε τα φιλισταιικά Σόδοµα, βλέπουµε στη Βίβλο να επισηµαίνονται προσεκτικά και οι περιοχές της πίσσας: «ήτο δε η περιοχή πλήρης φρεάτων ασφάλτου» (Γεν. 19 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

20 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ ). Αυτό σηµαίνει ότι στην περιοχή δεν υπήρχε µόνο άφθονο θειάφι, αλλά και πίσσα ή οξειδωµένο πετρέλαιο επιφάνειας, που ο παρατηρητικός Χαλδαίος Αβραάµ, προερχόµενος από τη γη του πετρελαίου, τον Περσικό Κόλπο, γνώριζε καλύτερα απ τον καθένα. Ηταν καιόµενη η βάτος; Η επόµενη αναφορά είναι αυτή της περιβόητης καιοµένης βάτου, για την οποία διαβάζουµε: «βάτος εκαίετο υπό του πυρός και δεν κατεκαίετο» (Εξοδος 3.2). Ενα παράξενο (θεϊκό) πυρ, λοιπόν, έκαιγε στο Σινά χωρίς να κατακαίει µια βάτο. Η θρησκευόµενη ανθρωπότητα αιώνες τώρα παραληρεί γοητευµένη από της περιγραφή αυτού του θαύµατος, χωρίς κανείς να αποτολµά την οποιαδήποτε αποµυθοποίησή του! Ενώ στην πραγµατικότητα τα τεχνικά χαρακτηριστικά του θαύµατος δεν είναι τελικά τόσο περίπλοκα. Η προσεκτικότερη έρευνα έδειξε ότι η πιθανότερη εκδοχή για την ερµηνεία του γοητευτικού αυτού θεάµατος δεν ήταν παρά µια εντυπωσιακή θαµνοειδής κατασκευή (δηµιούργηµα του πεθερού του Μωυσή και χαρισµατικού απόγονου του Αβραάµ, του Μαδιανίτη «ιερέα Ιοθόρ»), από πυρίµαχο υλικό (πήλινη), τοποθετηµένη πάνω σε µια φυσική έξοδο εύφλεκτων αερίων (ατµίδα), απ τις πολλές που πρέπει να υπήρχαν τότε στην περιοχή. Το ενδιαφέρον αυτό συµπέρασµα ενισχύεται από το γεγονός ότι το υπέδαφος του Σινά διαθέτει ταυτόχρονα γεωθερµία (π.χ. θερµές πηγές Μωυσέως) και πετρέλαια, ο συνδυασµός των οποίων είναι ιδανικός για το σχηµατισµό ατµίδων εύφλεκτου αερίου. Βάσιµες δε υποψίες για την ανάµιξη εύφλεκτου αερίου στο «θαύµα» της καιοµένης βάτου έδωσε το γεγονός ότι στη βιβλική περιγραφή η υποτιθέµενη Για να µπούµε καλύτερα στο πνεύµα της βιβλικής πυροτεχνίας, πρέπει να εξηγήσω ότι τα θαύµατα πυρός έχουν τεράστια και άκρως ενδιαφέρουσα προϊστορία, ενώ περιγράφονται µε εξαιρετικές λεπτοµέρειες στην κοιτίδα της χριστιανικής θρησκείας, τη Βίβλο Ο Μωυσής και η καιόµενη βάτος. θεοφάνεια στο Σινά περιλαµβάνει «δάπεδο στρωµένο µε σαπφείρους» (Εξοδος 24.10), δηλαδή από κρυσταλλικό υλικό, ή «κορούνδια» όπως γενικά ονοµάζονται, που όµως σχηµατίζονται ακριβώς στο εσωτερικό τέτοιων εξόδων αερίου. Ας σηµειωθεί µάλιστα ότι το Σινά διαθέτει ακόµα αφθονία τέτοιων κορουνδιακών πετρωµάτων. Προσωπικά κατασκεύασα σε µικρογραφία µια τέτοια καιόµενη και µη κατακαιόµενη «βάτο» και αξίζει, νοµίζω, να σας περιγράψω τον απλό τρόπο µε τον οποίο κατασκευάζεται. Αφού έδωσα σ ένα µικρό δενδρόσχηµο θάµνο το κατάλληλο σχήµα, τον βούτηξα πρώτα σε κερί και στη συνέχεια αλλεπάλληλες φορές σε αραιό πηλό (λάσπη). Εκανα πάνω στο νωπό πηλό τις απαραίτητες πολλές µικρές εξόδους (τρυπούλες) του αερίου. Αφού ξεράθηκε, έβαλα το πήλινο «δενδρύλλιο» µέσα σε µια απλή φωτιά, όπου επέβαλε το κερί και ελευθερώθηκαν εσωτερικά οι περίπλοκες διαδροµές του αερίου. Σύνδεσα στη βάση του παροχή υγραερίου και το τελικό αποτέλεσµα ήταν ένα καιόµενο και µη αναλισκόµενο δενδρύλλιο.

21 αµφισβητηση Βάσιµες υποψίες για την ανάµιξη εύφλεκτου αερίου στο «θαύµα» της καιόµενης βάτου έδωσε το γεγονός ότι στη βιβλική περιγραφή η υποτιθέµενη θεοφάνεια στο Σινά περιλαµβάνει «δάπεδο στρωµένο µε σαπφείρους» Μάλιστα, σε µια απλούστερη ακόµα εκδοχή, µπορούµε να υποθέσουµε πως το ίδιο αποτέλεσµα θα ήταν εφικτό και χωρίς κερί, αφού τα λεπτά ξύλινα κλαδάκια µε τη σταδιακή καύση καταρρέουν σε στάχτη και στη θέση τους αφήνουν ένα δενδρόσχηµο πήλινο αγωγό αερίου. Είναι θέµα επιµονής και φαντασίας και µε ελάχιστη προσπάθεια και επιδεξιότητα το «θαύµα» είναι έτοιµο! Αυτά βέβαια ισχύουν αν µε τη λέξη «βάτος» το βιβλικό κείµενο εννοεί αόριστα κάποιο θαµνώδες δενδρύλλιο, όπως µας έδειξαν και στη χολιγουντιανή ταινία «Οι δέκα εντολές». Αν όµως επρόκειτο για πραγµατική βάτο (βατοµουριά), όπως αυτή που προσκυνούν µέχρι σήµερα στην Ιερουσαλήµ, τότε τα πράγµατα για τον τότε κατασκευαστή της βάτου θα ήταν ακόµα πιο απλά. Απλώς πάνω σε µια έξοδο εύφλεκτου αερίου συσσώρευσε «κληµατίδες» βάτου, που προηγουµένως τις είχε βουτήξει κατ επανάληψη σε πυρίµαχη λάσπη. Οι φλόγες έζωναν τη βάτο χωρίς φυσικά να κατακαίουν το πήλινο περίβληµά της. Αλλωστε, σε µια τέτοια θαµνώδη βάτο µπορούν να διευθετηθούν µε υποµονή πολυάριθµες πήλινες έξοδοι αερίου, χωρίς να ενοχλούν καθόλου την περιφερειακά τοποθετηµένη βάτο. Ποιος τάφος; Για να γίνει κατανοητό ότι τίποτε δεν πάει καλά µε τα γενικότερα ιστορικά δεδοµένα του ιεροσολυµικού «Αγίου Φωτός» και της σχετικής προσκυνηµατικής παρωδίας, πρέπει να σηµειώσουµε πως όχι µόνο η δήθεν ιερή φλόγα του τάφου είναι εφεύρηµα, αλλά και ο ίδιος ο τάφος βρέθηκε ετσιθελικά, για να ικανοποιήσει την αυτοκρατορική αλαζονεία του Αγίου Κωνσταντίνου και της υπέργηρης πια µητέρας του Ελένης, αφού εύκολα αποδεικνύεται ότι ο συγκεκριµένος τόπος καµία απολύτως σχέση δεν µπορεί να είχε µε το βιβλικό τόπο της θρυλούµενης σταύρωσης και ταφής του Χριστού. Η υπέργηρη βασιλοµήτωρ Ελένη, µε εντολή του Κωνσταντίνου, βάλθηκε να βρει το άγιο όργανο της σταύρωσης του Χριστού. Το κίνητρο αυτής της ενέργειας είναι οφθαλµοφανές και δεν αποσκοπούσε µόνο στη θεολογική υστεροφηµία της Ελένης ούτε στην ξαφνική θρησκευτική κατάνυξη του καιροσκόπου Κωνσταντίνου, αλλά κυρίως στη λατρευτική εξύψωση και εδραίωση του χριστιανικού συµβόλου που ήδη είχε επιλέξει για τα λάβαρα του αυτοκρατορικού ρωµαϊκού στρατού. Για τον ίδιο τον τόπο της εύρεσης του σταυρού και της ανέγερσης του ταφικού ναού γεννιούνται οι εξής δικαιολογηµένες αµφιβολίες: Αν, όπως βεβαιώνουν οι Βυζαντινοί χρονογράφοι, στη συγκεκριµένη θέση του τωρινού τάφου προϋπήρχε µεταγενέστερος της σταύρωσης ναός της Αφροδίτης, είναι βέβαιο ότι ο τόπος εκείνος δεν υπήρξε ποτέ τόπος µνηµάτων και εκτελέσεων! Οι ελληνικοί ναοί δεν κτίζονταν ποτέ πάνω σε τάφους, πολύ δε περισσότερο πάνω σε γνωστούς τόπους εκτελέσεων. Οι Ελληνες είχαν την πλέον εκλεπτυσµένη αίσθηση του κάλλους και της αρµονίας. Ακόµη και πολύ µικρότερες αιτίες από τις παραπάνω θα ήταν ικανές να αποτρέψουν την ανέγερση ναού στο συγκεκριµένο τόπο. Ολως ιδιαιτέρως, βέβαια, αληθεύει αυτό για το ναό της φιλοµειδούς Αφροδίτης. Ο ναός της πανώριας θεάς του έρωτα και του ειδυλλιακού τοπίου µπορούσε να οικοδοµηθεί µόνο σε τόπο φυσικού κάλλους και ερωτικής έµπνευσης και ποτέ πάνω στον αντιαισθητικό, γυµνό από οποιαδήποτε βλάστηση και εξ αυτού γνωστό ως κρανίου τόπο Γολγοθά, όπως ήταν ο συγκεκριµένος τόπος εκτέλεσης κακούργων! Αφού λοιπόν, όπως βεβαιώνουν οι Βυζαντινοί χρονογράφοι, ο ναός της Αφροδίτης προϋπήρχε εκεί, τότε ο θρυλούµενος τόπος εκτέλεσης και ο τάφος του Χριστού ήταν οπωσδήποτε κάπου αλλού. Ποιον θεϊκό τάφο λοιπόν και ποια ουρανόπεµπτη φλόγα προσκυνάνε χίλια χρόνια τώρα οι οδυνηρά εξαπατηθέντες και εξιουδαϊσθέντες Ελληνες; Ο Κωνσταντίνος και η µητέρα του Ελένη µε το σταυρό του Ιησού. Οποιος ασχοληθεί µε τα βιβλικά «θαύµατα» θα δει ότι, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, η πιθανή ερµηνεία τους εξαρτάται από τις ευκαιρίες, τις συνήθειες 21 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

22 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 22 Αν, όπως βεβαιώνουν οι Βυζαντινοί χρονογράφοι, στη συγκεκριµένη θέση του τωρινού τάφου προϋπήρχε µεταγενέστερος της σταύρωσης ναός της Αφροδίτης, είναι βέβαιο ότι ο τόπος εκείνος δεν υπήρξε ποτέ τόπος µνηµάτων και εκτελέσεων! και τα υλικά του τόπου όπου αυτά συµβαίνουν. Για παράδειγµα, το θαύµα της καιό- µενης βάτου µόνο στο Σινά µπορούσε να συµβεί, αφού µόνο εκεί µπορούσε κανείς να βρει δίπλα δίπλα βάτους και αέρια. Οπως θα καταλάβατε, είµαι της ξεκάθαρης άποψης ότι όλα εκείνα τα αρχαία θαύµατα είναι ερµηνεύσιµα και πρέπει επιτέλους να µελετηθούν µε κάθε λεπτο- µέρεια, να αναπαρασταθούν και αν είναι δυνατόν να ανακατασκευασθούν, για να αποµυθοποιηθούν έµπρακτα όλες εκείνες οι θεουργίες που για αιώνες και χιλιετίες καθήλωσαν την ανθρωπότητα. ιαφορετικά, πολλοί είναι αυτοί που δεν πρόκειται ποτέ να καταλάβουν ότι χιλιάδες χρόνια τώρα είµαστε, επί το θεολογικότερον, γελοία θύµατα συστηµατικών και ευφάνταστων θαυµατο-κατασκευαστών. Οι τεχνητές πληγές του Φαραώ Μια τρίτη περίπτωση παράξενης καύσης βρίσκεται «χωµένη» ανάµεσα στις πληγές θανάτου και µολύνσεων που δηµιουργεί ο Μωυσής (και όχι ο Θεός) κατά του Φαραώ της Αιγύπτου. Η περιγραφή είναι εντυπωσιακή, γιατί έστω αµυδρά και φευγαλέα εξιστορείται µια παράξενη συµπεριφορά πυρός, που, αν και ανακατεµένο µε βροχή και χαλάζι, αυτό εξακολουθεί να καίει ανενόχλητο! «Εβρεξε... και ήτο χάλαζα και πυρ φλογίζον εν τη χαλάζι» (Εξοδος 9.23). Πράγµα που ούτε λίγο ούτε πολύ σηµαίνει ότι από τότε κάποιοι είχαν παρατηρήσει, και γι αυτό µπορούσαν να το περιγράψουν, ένα πυρ... που δεν έσβηνε απ το νερό! Μπορούσε δηλαδή να διατηρεί την καύση του ακόµα και πάνω στο νερό. Κάτι τέτοιο, όµως, συµβαίνει πράγµατι, αλλά µόνο µε τα παράγωγα του πετρελαίου! Αργότερα, κατά την έξοδο των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο, βλέπουµε τον Μωυσή να διαθέτει µια µεταφερόµενη (σε άµαξα) εστία «πετρελαϊκού» πυρός (προφανώς φλεγόµενης πίσσας στον πυθµένα µιας κρεµασµένης µαρµίτας) που καίγοντας µε εξαιρετικά καπνερό τρόπο δηµιουργούσε µια τεράστια στήλη καπνού, που την ακολουθούσε ο λαός εύκολα µέσα στην έρηµο.

23 αµφισβητηση Οι δύο γιοι του Ααρών τη στιγµή του ατυχήµατος µε το «άγνωστον πυρ». Την ηµέρα την ονόµαζαν «στήλη νεφέλης» και το βράδυ την ίδια αυτή στήλη καπνού, ολοφώτιστη από τη δυνατή φλόγα στη βάση της, την ονόµαζαν «στήλη πυρός». Ανάλογα θαύµατα, καύσης πετρελαίου, εξακολούθησαν να συνοδεύουν το µεγαλύτερο θαυµατοποιό της ανθρωπότητας και µέγα αλχη- µιστή Μωυσή, στο δήθεν θεοβάδιστο όρος Σινά. Κάποιοι είχαν παρατηρήσει ένα πυρ... που δεν έσβηνε απ το νερό! Κάτι τέτοιο όµως συµβαίνει πράγµατι, αλλά µόνο µε τα παράγωγα του πετρελαίου! Ατύχηµα λόγω απροσεξίας; Λίγο αργότερα, στο θυσιαστήριο των ολοκαυτωµάτων, της οργανωµένης πια λατρείας του Γιαχβέ, ανταµώνουν εξαιρετικά υλικά πυρός, όπως άνθρακας (κάρβουνα), θειάφι και «αλάτι» (νίτρο). Αυτά όµως τα τρία υλικά είναι και η βάση της µαύρης πυρίτιδας, την οποία όσο κι αν σας φαίνεται παράξενο όλα δείχνουν ότι ο Μωυσής κατείχε! Πρώτοι που επιδεικνύουν µεγαλόπρεπα, και µάλιστα χωρίς καµιά ιδιαίτερη αιτία, τη νεοαποκτηθείσα εξαιρετική δύναµη του θεϊκού πυρός είναι τα δυο αδέλφια Μωυσής και Ααρών. Κατά τις υποδείξεις του Μωυσή, ο Ααρών ετοίµασε το θυσιαστήριο: «όπως τον είχε διατάξει ο Μωϋσής, (ο Ααρών) σήκωσε τα χέρια του και ευλόγησε τον λαό. Επειτα κατέβηκε απ το θυσιαστήριο και µαζί µε τον Μωυσή µπήκαν στη σκηνή του Μαρτυρίου, έπειτα βγήκαν και ξανά ευλόγησαν το λαό. Τότε... ξαφνικά, ο Κύριος έστειλε φωτιά και κατέφαγε το ολοκαύτωµα και τα λιπαρά µέρη που ήταν πάνω στο θυσιαστήριο. Οταν ο λαός το είδε αυτό έπεσαν όλοι µε το πρόσωπο στη γη» (Β.Β. Λευιτικό ). Στην περίπτωση αυτή, το θυσιαστήριο αναφλέγεται µε εξαιρετική δύναµη αλλά και τα δυο αδέλφια βρίσκονται σε απόσταση ασφαλείας. Αυτήν ακριβώς την απόσταση ασφαλείας δεν τήρησαν λίγο αργότερα οι δυο γιοι του Ααρών και στην προσπάθειά τους να ανταποκριθούν στις αυξανόµενες καθηµερινές ανάγκες των αποτεφρώσεων έγιναν αίτιοι αποκαλυπτικότατου θανατηφόρου ατυχήµατος, κατά τη διάρκεια δοκιµών «αγνώστου πυρός» πάνω στο συγκεκριµένο θυσιαστήριο! Ο Ααρών, αν και αρχιερέας και αδελφός του Μωυσή, χάνει στη συγκεκριµένη «έκρηξη» (εκρηκτική ανάφλεξη ή ταχεία καύση) τα δυο παιδιά του! Για τους δυο άτυχους ιερείς, το κείµενο σχολιάζει µε νόηµα ότι έκαναν δικές τους δοκιµές πυρός και ενήργησαν απρόσεκτα, κάνοντας του κεφαλιού τους: «πρόσφεραν (οι δυο ιερείς) ενώπιον του Κυρίου πυρ ξένον (ο πυρ αλλότριον) το οποίο δεν προσέταξα εις αυτούς» (Λευιτ ). Μετά από όλα αυτά, µήπως πρέπει να ξαναδούµε µε άλλα µάτια τη σύγχρονη αµφισβήτηση για την «αυθεντικότητα» του Αγίου Φωτός της Ιερουσαλήµ; ιαβάστε: Μιχάλης Καλόπουλος, Θαύµα ή Απάτη το «Αγιο Φως» της Ιερουσαλήµ, Ιδιωτικές εκδόσεις. Who is who Ο συγγραφέας και ερευνητής Μιχάλης Καλόπουλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το Σπούδασε σε θετική κατεύθυνση και εργάστηκε στη Γερµανία ως υπεύθυνος σε µεγάλη εταιρία σε θέση αναλυτή και µε αντικείµενο την ανεύρεση λογικών σφαλ- µάτων σε µεγάλους όγκους δεδοµένων. Από το 1981 ζει µόνιµα στη Θεσσαλονίκη. Είναι ιδρυτής του Πανελλήνιου Συνδέσµου Σκεπτικιστών Ελλάδας. Eγραψε πέντε βιβλία που κυκλοφορούν από τις προσωπικές του εκδόσεις: «Το Μεγάλο Ψέµα», «Ο Ενοπλος όλος», «Αβραάµ ο Μάγος», «Θαύµα ή Απάτη το Αγιο Φως της Ιερουσαλήµ» και «Ο Μάγος που λύγισε το Μέλλον». 23 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

24 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 24 Ο ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΚΟΡΑΗΣ για το αγιο φως Οι διενέξεις για το αν και κατά πόσο το Αγιο Φως της Ιερουσαλήµ αποτελεί όντως ένα θαύµα που αψηφά τους κανόνες της φύσης ή µια διαχρονική θρησκευτική απάτη που ως στόχο έχει την οικονοµική εκµετάλλευση των πιστών απασχολούν τις τελευταίες δεκαετίες αρκετούς συνανθρώπους µας. Γνωρίζατε όµως ότι 200 περίπου χρόνια νωρίτερα ένας από τους σηµαντικότερους εκπροσώπους του Νεοελληνικού ιαφωτισµού είχε τοποθετηθεί ξεκάθαρα επί του θέµατος; Επιµέλεια: Μηνάς Παπαγεωργίου,

25 αγνωστη ιστορια Ο Αδαµάντιος µια του Νεοελληνικού ιαφωτισµού. Ο Αδαµάντιος Κοραής υπήρξε µια από τις λαµπρότερες µορφές του Νεοελληνικού ιαφωτισµού. Στο πλούσιο συγγραφικό του έργο περίοπτη θέση κατέχει το θεολογικό κοµµάτι, ως βασικός πυλώνας της εκπαίδευσης των Ελλήνων. Αν και δηλωµένος χριστιανός ορθόδοξος, ο Κοραής πίστευε ότι τα ουσιαστικά µηνύµατα των πρώτων Αποστόλων είχαν αλλοιωθεί σηµαντικά από την έλλειψη παιδείας αλλά και τη διάδοση του µοναχισµού. Ανάµεσα στα θρησκευτικά ζητήµατα που έθιξε ο µεγάλος αυτός διανοητής ήταν και το ζήτηµα του Αγίου Φωτός. Ο Κοραής συνέγραψε το 1826 ένα έργο µε τίτλο «Περί του εν Ιεροσολύµοις Αγίου Φωτός», στο οποίο κατακεραυνώνει το θαύµα ως εν έπλασαν αυτοί το θαύµα, το ευρήκασιν απ άλλους προ πολλού πλασµένον, και δεν τολµούν να το σαλεύσωσι µια διαχρονική απάτη του θρησκευτικού ιερατείου. Ο συγγραφέας ξεδιπλώνει τις απόψεις του παρουσιάζοντας ένα διάλογο ανάµεσα σε δύο φανταστικά πρόσωπα, τον Φώτιο και τον Καλλίµαχο, που διασταυρώνουν τα ξίφη τους αναφορικά µε την αυθεντικότητα του θαύµατος. Το βιβλίο «χάθηκε» τους επόµενους αιώνες, για να αναδειχθεί και πάλι στις αρχές της νέας χιλιετίας µέσω της κυκλοφορίας του από τις προσωπικές εκδόσεις του ερευνητή και συγγραφέα Μιχάλη Καλόπουλου (βλ. το προηγούµενο άρθρο). Στα «Φαινόµενα» σταχυολογήσαµε τα σηµαντικότερα σηµεία από το βιβλίο του Κοραή και σας τα παρουσιάζουµε. 1. µπαινοντας στο θεµα Στο πρώτο χωρίο που παραθέτουµε, ο Φώτιος ζητά την άποψη του Καλλίµαχου για το θαύµα του Αγίου Φωτός. Ο τελευταίος φροντίζει να προϊδεάσει τον αναγνώστη κάνοντας λόγο για «φωσφορικά πυρεία» (σπίρτα) µε τα οποία µπορεί η επιστήµη να φωτίσει το σκότος. Φώτιος: Σ ερώτησα και άλλοτε, και δεν ηθέλησες ποτέ να µε φανερώσης καθαρά την γνώµην σου. Καλλίµαχος: Περί τίνος; Φώτιος: Περί του εις την Ιερουσαλήµ θαυ- µατουργουµένου αγίου φωτός. Καλλίµαχος: Αγιον φως άλλο δεν γνωρίζω παρά το «Φως εκ φωτός, θεόν αληθινόν εκ θεού αληθινού» ως το µαρτυρεί το Σύµβολον της πίστεως. Φώτιος: Ουδ εγώ αµφιβάλλω περί τούτου. Αλλ εις τούτου του Φωτός τον τάφον, αν πιστεύσωµεν τους αγιοταφίτας και τους επιστρέφοντας από την Ιερουσαλήµ προσκυνητάς, φαίνεται κατ έτος άλλο φως υλικόν, εκ του οποίου ανάπτουν οι προσκυνηταί τας λαµπάδας των. Καλλίµαχος: Τρόπους και µέσα να φωτίζωσι το σκότος ευρήκασιν οι άνθρωποι πολλά, και η πρόοδος της φυσικής επιστήµης τους εδίδαξε πλειότερα. Εις τα φωτισµένα της Ευρώπης έθνη σήµερον, το πλέον ασθενές παιδάριον, η πλέον χυδαία γυνή, ανάπτουν φως, εις ριπήν οφθαλµού, µε τα γνωστά φωσφορικά πυρεία (briquets phosphoriques). 2. Τα αγια φωτα της αρχαιοτητας Στην αµέσως επόµενη ενότητα που επιλέξαµε, ο Καλλίµαχος απαριθµεί στον Φώτιο περιπτώσεις «ψευδοκακαταίβατων φώτων» από την αρχαιότητα, προετοιµάζοντας τη συλλογιστική του για την περίπτωση των Ιεροσολύµων. Καλλίµαχος: Εξ ουρανού ψευδοκαταίβατα φώτα, µας εφύλαξεν η ιστορία πολλά. Ενθυµάσαι βέβαια, τι λέγει ο Παυσανίας περί των ναών της Λυδίας, όπου οι ιερείς άνα- 25 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

26 eλευθεροσ tυποσ φαινομενα 26 Κανείς από τους Εβραίους και χριστιανούς των πρωτοχριστιανικών χρόνων στην Ιερουσαλήμ δεν γνωριζε κάτι για το Αγιο Φως. Η Τήνος έλκει το έντονο θρησκευτικό συναίσθημα διαχρονικά. Πέρα από τους εορτασμούς της Παναγίας στις 15 Αυγούστου, ο Κοραής αναφέρεται και στην εμφάνιση ενός αόρατου πυρός στην αρχαιότητα. πταν τα ξύλα διά τας θυσίας με πυρ αόρατον. Τοιούτόν τι εγίνετο εις την Εγνατίαν, πόλιν Ιταλικήν. Τοιούτον εις την Μακεδονίαν εις το Ιερόν του Διονύσου. Τοιούτον ακόμη εις την νήσον Τήνον, και εις όχι ολίγας άλλας πόλεις της Ασίας και της Ευρώπης. Ταύτα ήσαν τα προ Χριστού. Αν θέλης νεώτερα, ανάγνωσε τον Ζώσιμον, συγγραφέα της πέμπτης μετά Χριστόν εκατονταετηρίδος. Φώτιος: Τον ανέγνωσα, αλλά δεν ενθυμούμαι τι λέγει. Καλλίμαχος: Ιστορεί με μεγάλην ευλάβειαν (ως εθνικός) το φαινόμενον κατά την εορτήν της Αφροδίτης εις τον αέρα φως, πότε μεν σφαιροειδές, πότε δεν εις σχήμα λαμπάδος και τον άπειρον χρυσόν και άργυρον, όσον εθησαύριζαν οι Ιερείς δι αυτό. 3. μια ασταματητη απατη Αμέσως μετά ο Καλλίμαχος παρουσιάζει τις σκέψεις του αναφορικά με την απάτη του «αγίου» Φωτός, ρίχνοντας τις ευθύνες για τη συντήρησή του τόσο στο ιερατείο, όσο και στους «κατ έτος τρέχοντας Οτι και αυτό το άγιον φως κατά μίμησιν παρομοίου θαύματος θαυματουργουμένου πρότερον εις την Ευρώπην, επλάσθη από τους Δυτικούς μωρούς προσκυνητές του θαύματος»! Φ.: Να μη πιστεύσω λοιπόν όσα λέγουν περί του αγίου φωτός; Κ.: Οχι, επειδή ουδ ο Χρυσόστομος το επίστευεν ή μάλλον ουδέ το εγνώριζε, διότι, αν εις τον καιρόν του εθαυματουργείτο το άγιον φως, πώς ήτο δυνατόν να λέγη ότι δεν εγίνοντο πλέον θαύματα; Φ.: Λέγεις λοιπόν λαοπλάνους τους αγιοταφίτας. Κ.: Απαγε! φίλε, ουδ εσέ συμβουλεύω να δώσης εις αυτούς τόσον αισχρόν επίθετον. Δεν ενθυμάσαι τι λέγει ο Χριστός; Φ.: Τι; Κ.: «ος αν είπη τω αδελφώ αυτού, Μωρό, ένοχος έσται εις την γέενναν του πυρός». Φ.: Αλλ αν δεν ήναι μωροί, ακολουθεί, ότι είναι πανούργοι, θησαυρίζοντες χρήματα μωρών. Κ.: Χερότερον ακόμη τούτο, έπειτα συλλογίσου, ότι κατηγορείς όχι μόνον τους αυτουργούς του θαύματος, τους και μόνους αξίους κατηγορίας, αλλ αυτόν τον Μακαριώτατον της Ιερουσαλήμ Πατριάρχην. Κατηγορείς τους λοιπούς τρεις Πατριάρχας, όλους τους Αρχιερείς μας, όλον τον κλήρον της Ανατολικής Εκκλησίας, οι οποίοι δεν ήθελαν υποφέρειν τοιούτον όνειδος, εάν Φ.: Διά τι λοιπόν το υποφέρουν, διά τι δεν καταλύουν τοιούτον θαυματούργημα; Κ.: Επιθυμούν, μην αμφιβάλλης, την κατάλυσίν του, αλλ είναι τάχα εις την εξουσίαν των; Φ.: Δεν είναι εις την Εξουσίαν των! Από τίνος λοιπόν εξουσίαν κρέμεται; Κ.: Του καιρού, της εξαπλώσεως των φώτων εις τον κοινόν λαόν. Δεν έπλασαν αυτοί το θαύμα, το ευρήκασιν απ άλλους προ πολλού πλασμένον, και δεν τολμούν να το σαλεύσωσι. Φ.: Τίνα φοβούνται; Κ.: Αυτούς τους Αραβας ληστάς, οι οποίοι συμμερίζονται με τους αγιοταφίτας τα κέρδη

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας.

Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας. Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας. Της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Ηγούμενος της νόμιμης

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα 2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα Του Θανάση Παναγόπουλου Α1 2011-2012 Το Πάσχα ονομάζεται και Λαμπρή η Πασχαλιά, είναι η πιο σημαντική γιορτή του έτους στην Ελλάδα. Το Πάσχα γιορτάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. Δεν ασχολούνται οι Πατέρες με τον Αδάμ ως Αδάμ, αλλά με τον νουν του

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχάγγελος Ζακχιήλ. Ανάγκη για Κάθαρση. Προετοιμασία για Εκλογές 17/06/12.

Αρχάγγελος Ζακχιήλ. Ανάγκη για Κάθαρση. Προετοιμασία για Εκλογές 17/06/12. 13/06/12. Αρχάγγελος Ζακχιήλ. Ανάγκη για Κάθαρση. Προετοιμασία για Εκλογές 17/06/12. Υπό την καθοδήγηση και αιγίδα του Άγιου Γερμανού. Εκδόσεις: ΤΟ ΜΩΒ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ Copyright 2012 Εκδόσεις Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια;

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Για τους μικρούς μας φίλους Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Σε ύ Είµαι το µικρόβιο. Μου αρέσει να κάνω τα µικρά παιδιά να αρρωσταίνουν. Εγώ και η οικογένειά µου βρισκόµαστε παντού στο περιβάλλον που ζεις,

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ετυµολογία της λέξης µας µεταφέρει στην αρχαιότητα όπου άγγελοι ονοµάζονταν οι αγγελιαφόροι, οι µεταφορείς µηνυµάτων. Τέτοιους αγγέλους έχει κι ο θεός για να κάνει γνωστό το θέληµά

Διαβάστε περισσότερα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που ονομάζεται ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ποια σύγχρονα κράτη αποτελούν την περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Αυξάνονται και πληθύνονται οι χριστιανοί στην Κίνα. Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ο Χάο Τσαν έχει συνηθίσει να προσεύχεται μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης

Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης Διάλεξη 1 η Γιατί πρέπει να μελετούμε την Παλιά Διαθήκη; Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας.

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας. 1 Κος ΘΕΟΣ: (Μηχανικός. Την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων κατείχε θέση στον κρατικό μηχανισμό, η οποία είχε σχέση με τη χρηματοδότηση των Ολυμπιακών έργων και γενικότερα της αναπτυξιακής πολιτικής της

Διαβάστε περισσότερα