ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η Χρήση Εξομάλυνσης Πόρων ως Βασικό Εργαλείο Κατανομής Πόρων σε Κατασκευαστική Εταιρία Μελέτη Περίπτωσης» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Νικόλαος Δερμεντζόγλου (231/05033) ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Δρ.Κωνσταντίνος Κηρυττόπουλος ΧΙΟΣ, ΙΟΥΝΙΟΣ

2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ιστορική αναδρομή Ορισμός Έργου Παράγοντες που οδηγούν ένα έργο στην επιτυχία Γνωστικά πεδία της Διοίκησης Έργου Προγραμματισμός Πόρων Απαίτηση Πόρων (Resource Requirement) Διαθεσιμότητα των Πόρων Ανάθεση Πόρων Παράγοντες που επηρεάζουν τη διάθεση των πόρων Μη αναλώσιμοι πόροι Ανθρώπινο Δυναμικό Εξοπλισμός Προγραμματισμός και Περιορισμοί Καθορισμός απαιτήσεων κάθε δραστηριότητας Απαιτήσεις και ανάθεση Εξομάλυνση Πόρων Ανάθεση πόρων χωρίς περιορισμούς Ανάθεση πόρων με περιορισμούς Διαχείριση Κόστους του έργου Διαχείριση Χρόνου του έργου Παράγοντες βελτιστοποίησης του κόστους του έργου Χρονική συμπίεση δραστηριότητας Σχέση άμεσου και έμμεσου κόστους με το χρόνο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ARCON CONSTRUCTIONS Α.Τ.Ε Ιστορική αναδρομή Φιλοσοφία και όραμα της εταιρείας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΜΟΥ MICROSOFT PROJECT Δημιουργία Έργου και Καταγραφή Δραστηριοτήτων Εισαγωγή Πόρων και Χρονοπρογραμματισμός Κατανομή και Εξομάλυνση Πόρων ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ

3 4.1 Γενικά Στοιχεία Έργου Κατανομή Πόρων Εξομάλυνση Πόρων ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

4 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Εικόνα 1: Προγραμματισμός για 25% απώλεια χρόνου Εικόνα 2: Προγραμματισμός Πόρων σε συνθήκες περιορισμένου Χρόνου Εικόνα 3: Προγραμματισμός Πόρων σε συνθήκες περιορισμένων Πόρων Εικόνα 4: Microsoft Project Εικόνα 5: Σχέσεις Δραστηριοτήτων Εικόνα 6: Χαρακτηριστικά ενός πόρου Εικόνα 7: Διάγραμμα ροής για τη διαδικασία εξομάλυνσης πόρων Εικόνα 8: Ραβδόγραμμα με τη διαφορά της ποσοστιαίας βελτίωσης της αρχικής απαίτησης σε σχέση με την απαίτηση από τον αρχικό σχεδιασμό στο MS Project από την ποσοστιαία βελτίωση της αρχικής απαίτησης σε σχέση με την απαίτηση μετά την εξομάλυνση στο MS Project ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 1: Συνοπτικά στοιχεία δραστηριοτήτων έργου Πίνακας 2: Διαθέσιμοι Πόροι Πίνακας 3: Αριθμός Πόρων ανά Υποεργασία Πίνακας 4: Κτίρια Κ1 Κ Πίνακας 5: Κτίριο Κ Πίνακας 6: Κτίρια Κ4, Κ5 και Κ Πίνακας 7: Αρχική απαίτηση, μέγιστη αρχική απαίτηση και μέγιστη απαίτηση μετά την εξομάλυνση για κάθε πόρο Πίνακας 8: Ρυθμίσεις εξομάλυνσης Πίνακας 9: Κτίρια Κ1 Κ Πίνακας 10: Κτίριο Κ Πίνακας 11: Κτίρια Κ4, Κ5 και Κ Πίνακας 12: Δραστηριότητες Έργου Πίνακας 13: Οικονομικά Στοιχεία Έργου

5 Έχω διαβάσει και κατανοήσει τους κανόνες για τη λογοκλοπή και τον τρόπο σωστής αναφοράς των πηγών που περιέχονται στον Οδηγό συγγραφής διπλωματικών εργασιών του ΤΜΟΔ. Δηλώνω ότι, από όσα γνωρίζω, το περιεχόμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι προϊόν δικής μου δουλειάς και υπάρχουν αναφορές σε όλες τις πηγές που χρησιμοποίησα. 5

6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα εργασία πραγματεύεται την εξομάλυνση πόρων ως βασικό εργαλείο της διοίκησης έργου και εξετάζει ως μελέτη περίπτωσης (case study) ένα κατασκευαστικό έργο της εταιρίας ARCON CONSTRUCTIONS Α.Τ.Ε. για την COSMOTE. H Διοίκηση Έργων (Project Management) αναπτύχθηκε ως ξεχωριστό γνωστικό πεδίο από την εφαρμογή των αρχών της διοίκησης αλλά και της επιχειρησιακής έρευνας σε διάφορους τομείς εφαρμογής, όπως αυτός των κατασκευών, της μηχανολογίας, των μεγάλων στρατιωτικών προγραμμάτων. «Ένα πολύ βασικό χαρακτηριστικό για το χρονικό προγραμματισμό των εργασιών είναι οι απαιτούμενοι πόροι. Κάθε δραστηριότητα για να εκτελεστεί απαιτεί συγκεκριμένο είδος και αριθμό πόρων (μηχανές, ανθρώπους και υλικά)» (Κηρυττόπουλος, 2007). Οι Διευθυντές των Έργων καλούνται να αντιμετωπίσουν μια κορυφαία πρόκληση, αυτή της εξομάλυνσης της χρήσης των πόρων, γιατί οι αυξομειώσεις στην απασχόληση ενός πόρου αυξάνουν κατά κανόνα το κόστος, πλήττουν την ποιότητα του παραδοτέου και υπονομεύουν την έγκαιρη παράδοση του έργου. Η Διαχείριση των Πόρων αποτελεί αναγκαία διαδικασία τόσο στο σχεδιασμό όσο και στην υλοποίηση ενός ή περισσότερων έργων. Ο σωστός προγραμματισμός των πόρων όμως χρειάζεται τις γενικές αρχές της επιστήμης της Διοίκησης Έργων που συνδυάζουν κεφάλαια, πόρους και χρόνο για την επίτευξη του μικρότερου δυνατού κόστους. Στον κατασκευαστικό κλάδο, τόσο ο προγραμματισμός όσο και η εξομάλυνση πόρων αναφέρεται κυρίως σε ανθρώπινους πόρους και μηχανήματα και εξαιτίας της φύσεως, της έκτασης και της πολυπλοκότητας αυτών των έργων η εφαρμογή των παραπάνω μεθόδων κρίνεται αναγκαία για την επίτευξη των οικονομικών στόχων αυτών των επιχειρήσεων. Ωστόσο, η εφαρμογή τους στην πράξη περιορίζεται σε μεγάλες εταιρίες με καλύτερη οργάνωση. Οι θεματικοί άξονες που απαρτίζουν την παρούσα εργασία είναι οι ακόλουθοι: αρχικά το θεωρητικό πλαίσιο στο οποίο γίνεται αναφορά στη διοίκηση έργου και στην εξομάλυνση των πόρων και το πρακτικό μέρος όπου γίνεται παρουσίαση της κατασκευαστικής εταιρείας ARCON CONSTRUCTIONS και παρουσιάζεται η μελέτη περίπτωσης. 6

7 Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζονται γενικές έννοιες και ορισμοί. Στο δεύτερο παρουσιάζεται η κατασκευαστική εταιρεία ARCON CONSTRUCTIONS ΑΤΕ. Γίνεται μια σύντομη ιστορική αναδρομή της εταιρείας, μια αναλυτική παρουσίαση της δομής της, των έργων της καθώς και της φιλοσοφίας της. Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται μία σύντομη εισαγωγή στο λογισμικό Microsoft Project, που χρησιμοποιείται στη Διαχείριση Έργων, ενώ στο τέταρτο κεφάλαιο υλοποιείται η μελέτη περίπτωσης ενός κατασκευαστικού έργου της εταιρίας ARCON CONSTRUCTIONS ΑΤΕ για τις κεντρικές εγκαταστάσεις της COSMOTE, με τη βοήθεια του λογισμικού αυτού. Σκοπός της εργασίας είναι η επεξεργασία των πραγματικών δεδομένων και η απάντηση στο ερώτημα του κατά πόσο θα μπορούσε η εξομάλυνση πόρων, με τη χρήση του λογισμικού MS Project, να αποτελεί βασικό εργαλείο κατανομής πόρων στις κατασκευαστικές εταιρίες. Γι αυτόν τον λόγο, εφαρμόστηκε η εξομάλυνση πόρων σε έργο της εταιρίας και αναλύθηκαν τα αποτελέσματα που παράγονται από τη χρήση της συγκεκριμένης μεθόδου κατανομής πόρων. Τα αποτελέσματα της εξομάλυνσης δείχνουν σημαντικές διαφορές μεταξύ αρχικών και τελικών απαιτήσεων πόρων στο έργο και φανερώνουν πόσο επιτακτική είναι η ανάγκη εφαρμογής αυτών των διαδικασιών σε μεγαλύτερο εύρος από τις επιχειρήσεις. Καταλήγουμε, ότι εφαρμόζοντας τις σωστές τεχνικές και πρακτικές της διοίκησης έργου, οδηγούμαστε στην επιτυχή ολοκλήρωση οποιουδήποτε έργου ενώ από τη μελέτη περίπτωσης και τα αποτελέσματα της εξομάλυνσης, διακρίνεται πόσο απαραίτητη είναι η εφαρμογή τους στην πράξη. Οι διαδικασίες που επιδιώκουν να εξομαλύνουν τη χρήση πόρων επιχειρούν να τροποποιήσουν την απασχόληση συγκεκριμένων πόρων, ούτως ώστε να υπάρχουν όσο το δυνατόν μικρότερες διακυμάνσεις, ενώ παράλληλα η διάρκεια του έργου να κυμαίνεται σε ανεκτά όρια. 7

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ένα έργο έχει πολύ γενική έννοια: αναπαριστά οποιαδήποτε προσχεδιασμένη εργασία που περιλαμβάνει έναν αριθμό ανθρώπων και δραστηριοτήτων. Ένα έργο στοχεύει στη δημιουργία ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας και χαρακτηρίζεται από την προσωρινή του φύση και από την μοναδικότητά του. Το έργο είναι προσωρινό γιατί έχει κάποιο καθορισμένο τέλος και μοναδικό γιατί το προϊόν ή η υπηρεσία είναι διαφορετική από όλα τα υπόλοιπα προϊόντα και υπηρεσίες που επιτελούν την ίδια λειτουργία. Η Διαχείριση ενός Έργου είναι συχνά δύσκολη, γιατί απαιτεί ιδιαίτερες ικανότητες. Η δυσκολία στη διαχείριση ενός έργου έγκειται στο γεγονός ότι το έργο πρέπει να παραδοθεί μέσα σε συγκεκριμένο χρόνο, συγκεκριμένο προϋπολογισμό κ.α. Επίσης, πρέπει να βελτιστοποιηθεί η χρήση όλων των διαφορετικών παραγόντων, όπως ο χρόνος, ο προϋπολογισμός, οι εργάτες και οι υπάλληλοι, τα υλικά και τα μηχανήματα κ.α Ιστορική αναδρομή Η Διαχείριση Έργων με τη σύγχρονη μορφή της ξεκίνησε με το Manhattan Project, με το οποίο ο Στρατός των Η.Π.Α. προχώρησε στην ανάπτυξη της ατομικής βόμβας. Ο Henry Gantt, ο οποίος θεωρείται ο πατέρας της διαχείρισης έργων, το 1917 ανέπτυξε το διάγραμμα Gantt ως εποπτικό εργαλείο προγραμματισμού και ελέγχου των ναυπηγικών έργων με τα οποία ασχολούνταν. Στη συνέχεια ο Henry Gantt μαζί με τον Frederick Taylor έβαλαν τα θεμέλια για τη διαχείρισης έργων. Οι σύγχρονες θεωρίες για τη διαχείριση έργων αναπτύχθηκαν τη δεκαετία του 1950 και έβαλαν τα θεμέλια για να γίνει η διαχείριση έργων ένα αναγνωρίσιμο γνωστικό αντικείμενο. Τη δεκαετία αυτή αναπτύχθηκαν δύο βασικά μαθηματικά μοντέλα χρονοπρογραμματισμού δραστηριοτήτων, η μέθοδος της τεχνική εκτίμησης και αναθεώρησης του προγράμματος (Program Evaluation and Review Technique, PERT) και η μέθοδος κρίσιμης διαδρομής (Critical Path Method, CPM) που ανέπτυξε η εταιρεία Remington Rand, οι οποίες αποτέλεσαν σταθμό στη διαχείριση έργων. Τόσο η μία όσο και η άλλη χρησιμοποιούν παρόμοιες δικτυακές διατάξεις για αναπαραστήσουν την αλληλουχία του έργου (Burke, 2002). 8

9 Στη δεκαετία του 1970, ο Στρατός των Η.Π.Α. άρχισε να χρησιμοποιεί λογισμικό διαχείρισης έργων και στη συνέχεια το ίδιο έκανε και η κατασκευαστική βιομηχανία. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 90, σχεδόν κάθε βιομηχανία χρησιμοποιούσε κάποια μορφή Διαχείρισης Έργων. 1.2 Ορισμός Έργου Αρκετοί διακεκριμένοι επιστήμονες καθώς και αντίστοιχοι οργανισμοί πιστοποίησης της Διοίκησης Έργου κατά καιρούς έχουν δώσει αρκετούς ορισμούς σχετικά με το τι είναι έργο. Το Ινστιτούτο Διοίκησης Έργου στο PMBOK Guide (Project Management Body Of Knowledge) ορίζει σαν έργο «μια προσωρινή προσπάθεια που αναλαμβάνεται για να δημιουργηθεί ένα μοναδικό προϊόν ή υπηρεσία. Προσωρινό, σημαίνει ότι κάθε έργο έχει ένα συγκεκριμένο χρόνο έναρξης και ένα συγκεκριμένο χρόνο λήξης. Μοναδικό σημαίνει ότι το προϊόν ή η υπηρεσία διαφέρει κατά διακριτό τρόπο από όλα τα παρόμοια προϊόντα ή υπηρεσίες» (PMBOK, 1996). Έτσι, η πρώτη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε στη Διαχείριση Έργων είναι να εξασφαλίσουμε ότι το έργο εκτελείται και παραδίδεται λαμβάνοντας υπόψη καθορισμένους περιορισμούς. Τέτοιοι περιορισμοί μπορεί να είναι ο ανεπαρκής διαθέσιμος χρόνος, ο περιορισμένος προϋπολογισμός κ.α. Η δεύτερη πρόκληση που είναι και πιο φιλόδοξη, είναι η βελτιστοποίηση που απαιτείται να γίνει σε όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν την εκτέλεση ενός έργου. Επομένως, ένα έργο είναι ένα προσεκτικά επιλεγμένο σύνολο δραστηριοτήτων που επιλέγονται για τη βέλτιστη χρήση των πόρων (χρόνος, χρήματα, άνθρωποι, υλικά, μηχανήματα, ενέργεια, χώρος κ.α.) με απώτερο σκοπό την επίτευξη των προκαθορισμένων στόχων του έργου. Έτσι καταλήγουμε σε ένα δεύτερο ορισμό για το έργο: «Έργο είναι ένα εγχείρημα κατά το οποίο ανθρώπινοι πόροι, μηχανές, οικονομικοί πόροι και πρώτες ύλες οργανώνονται κατά καινοφανή τρόπο, με στόχο την ανάληψη συγκεκριμένου αντικειμένου εργασιών που έχουν συγκεκριμένες προδιαγραφές και υπόκεινται σε δεδομένους κοστολογικούς και χρονικούς περιορισμούς, ώστε να παραχθεί μια επωφελής μεταβολή η οποία ορίζεται μέσω ποσοτικών και ποιοτικών στόχων» (Chapman & Ward, 2003). Τέλος, ένας άλλος αντιπροσωπευτικός ορισμός είναι: «Μια σειρά αλληλοεξαρτημένων δραστηριοτήτων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, όπως οι συγκεκριμένες ημερομηνίες έναρξης και περάτωσης, οι καλώς ορισμένοι στόχοι, η 9

10 παραγωγή ενός συγκεκριμένου αποτελέσματος, η μη επανάληψη της ίδιας σειράς δραστηριοτήτων και η ανάλωση χρημάτων, χρόνου, ανθρώπινων και υλικών πόρων» (Υψηλάντης & Συρακούλης, 2005). Παραδοσιακά, οι βασικοί περιορισμοί που αναφέρονται είναι τρεις: 1. το αντικείμενο του έργου (project scope) 2. ο χρόνος που απαιτείται για την εκτέλεση του έργου 3. το κόστος εκτέλεσης του έργου Η τριάδα αυτή των περιορισμών συχνά αναφέρεται επίσης ως τρίγωνο διαχείρισης του έργου, όπου κάθε πλευρά αντιπροσωπεύει έναν περιορισμό. Αλλαγή στη μια πλευρά του τριγώνου που μεταφράζεται σε αλλαγή των περιορισμών προκαλεί αλλαγή στους περιορισμούς που σχετίζονται με τους άλλους παράγοντες. Έτσι αλλαγή στο αντικείμενο των εργασιών του έργου προκαλεί αλλαγή στους περιορισμούς του χρόνου και του κόστους π.χ. αύξηση της διάρκειας του έργου, αύξηση του προϋπολογισμού. Στην επόμενη λίστα παρουσιάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά ενός έργου: Αποτελείται από μη επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες οι οποίες στη γενική περίπτωση μπορούν να περιγραφούν από τον κύκλο ζωής λογισμικού. Απαιτείται σχεδιασμός ώστε να επιτύχουμε το τελικό αποτέλεσμα. Το τελικό αποτέλεσμα είναι μοναδικό. Η εκτέλεσή του απαιτεί την ύπαρξη ομάδας. Έχει έναρξη και λήξη. Υπόκειται σε περιορισμούς διαφόρων ειδών (χρόνου, κόστους ποιότητας κ.α.) Οι διαθέσιμοι πόροι είναι περιορισμένοι. Είναι μεγάλα και πολύπλοκα. 1.3 Παράγοντες που οδηγούν ένα έργο στην επιτυχία Ο Διευθυντής ενός Έργου πρέπει να κάνει οτιδήποτε απαιτείται προκειμένου να ολοκληρώσει με επιτυχία ένα έργο. Σύμφωνα με τον Balachandra (1984) δέκα (10) είναι οι παράγοντες επιτυχίας: Στόχος έργου: Ο Διευθυντής Έργου πρέπει να κατανοεί τα μέτρα απόδοσης και αξιολόγησης του έργου προκειμένου να επιτευχθεί ο σωστός συντονισμός. Σ αυτή την περίπτωση πρέπει όλοι οι συμμετέχοντες να είναι ενήμεροι σχετικά με το στόχο του έργου. 10

11 Υποστήριξη από την πλευρά της διοίκησης: Ο Διευθυντής του Έργου πρέπει να είναι σε συνεχή επαφή με τη διοίκηση ώστε να μπορέσει η διοίκηση να προχωρήσει στη μελέτη σκοπιμότητας.. Προγραμματισμός έργου. Ο προγραμματισμός αποτελεί τον πυρήνα συνοχής του έργου. Ο Διευθυντής Έργου εστιάζεται περισσότερο σ αυτό το σημείο και είναι ουσιαστικό να δημιουργήσει ένα αναλυτικό πλάνο που να καλύπτει θέματα τεχνικά, οικονομικά, οργανωτικά, επικοινωνίας, ελέγχου και χρονοδιαγράμματος ώστε να καλυφθούν οι απαιτήσεις και οι προσδοκίες των συμμέτοχων. Συνεργασία με τον Πελάτη. Ο Διευθυντής του Έργου πρέπει να συνεργάζεται με τον πελάτη γιατί αυτό θέλει να ικανοποιήσει. Επομένως, όταν ένα έργο τελειώνει γρήγορα, αποτελεσματικά και με το μικρότερο δυνατό κόστος επιτυγχάνει αυτό το στόχο. Ο τελικός χρήστης του έργου είναι και ο τελικός κριτής της επιτυχίας του. Θέματα προσωπικού. Ο Διευθυντής του έργου πρέπει να διαχειριστεί σωστά τους ανθρώπινους πόρους και να διατηρήσει καλές σχέσεις με τους εμπλεκόμενους στο έργο. Είναι αυτονόητο ότι η καλή συνεργασία και η αφοσίωση στο έργο είναι σημαντικά κριτήρια επιτυχίας. Τεχνικά θέματα. Ο Διευθυντής του Έργου απαιτεί να έχει ένα άρτια τεχνικά καταρτισμένο προσωπικό προκειμένου να ολοκληρώσει το έργο. Αποδοχή από τον πελάτη. Στόχος του διευθυντή του έργου είναι η παροχή τέτοιων προϊόντων και υπηρεσιών που θα τύχουν ευρείας αποδοχής από τον πελάτη. Έλεγχος έργου. Ο Διευθυντής του Έργου πρέπει να καθορίσει άτομα αρμόδια για τις προβλεπόμενες εργασίες του έργου. Οι διάφορες διαδικασίες ανάθεσης αρμοδιοτήτων θα πρέπει να συζητηθούν και να συμφωνηθούν με την έναρξη του έργου, έτσι θα μπορεί να είναι εφικτός ο έλεγχος του έργου και έτσι σε περίπτωση προβλημάτων ο διευθυντής του έργου να μπορεί να κάνει διορθωτικές κινήσεις. Επικοινωνία. Η συλλογή και διάχυση πληροφοριών που αφορούν το έργο, ο συντονισμός ανάμεσα στους συμμετέχοντες, η σύνταξη αναφοράς προόδου και έκθεσης ολοκλήρωσης συνηγορούν στην επιτυχία του έργου. Επίλυση προβλημάτων. «Το σύστημα ελέγχου είναι σχεδιασμένο να μπορεί να βρίσκει τις προβληματικές περιοχές και, εάν είναι εφικτό, να βρίσκει την πηγή τους. Επειδή η αβεβαιότητα είναι συχνή πληγή για την ολοκλήρωση των έργων, η ανάπτυξη ενός σχεδίου αδιάλειπτης επιχειρησιακής ανάγκης (contingency plan) είναι καλό προληπτικό μέτρο. Η διαθεσιμότητα προετοιμασμένων πλάνων και 11

12 διαδικασιών για τη διαχείριση προβλημάτων, μπορεί να μειώσει τον κόπο που θα χρειαστεί αν κάποιο πρόβλημα προκύψει». (Wikipedia [Online] Available from [28 Μαΐου 2012]. Οι παραπάνω παράγοντες αποτελούν γενικές κατευθύνσεις και καθώς κάθε ένα έργο είναι μοναδικό, απαιτείται διαφορετικός χειρισμός κατά περίπτωση. 1.4 Γνωστικά πεδία της Διοίκησης Έργου Γενικότερα, τα γνωστικά πεδία διοίκησης του έργου είναι (Κηρυττόπουλος, 2004): 1. Διαχείριση Χρόνου 2. Διαχείριση Κόστους 3. Διαχείριση Ανθρωπίνων Πόρων 4. Διαχείριση Εύρους 5. Διαχείριση Ποιότητας 6. Διαχείριση Κινδύνου 7. Διαχείριση Επικοινωνίας 8. Διαχείριση Προμηθειών 9. Διαχείριση Ενοποίησης. Όλα αυτά είναι αλυσίδα και κάθε Διαχειριστής Έργου (Project Manager) πρέπει να τα ξέρει όλα, αλλιώς θα έχει πρόβλημα. 1.5 Προγραμματισμός Πόρων Σύμφωνα με το PMBOK Guide, ο προγραμματισμός των πόρων, αναφέρεται στον προσδιορισμό των φυσικών πόρων (ανθρώπινων υλικών, εξοπλισμού) που απαιτούνται για την εκτέλεση των δραστηριοτήτων του έργου, όπως και στον προσδιορισμό της ποιότητας και ποσότητας αυτών (PMBOK, 1996). Οι υλικοί και άυλοι πόροι κατέχουν αποφασιστικό ρόλο στη δημιουργία ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, διότι αποτελούν πηγή ανάπτυξης των μοναδικών ικανοτήτων. Αυτά τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα είναι το αποτέλεσμα του γνωστικού υπόβαθρου που υπάρχει στην επιχείρηση. Η δημιουργία των άριστων προϋποθέσεων για τη δημιουργία και τη μεταφορά γνώσης στην επιχείρηση, αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την ανάπτυξη των μοναδικών ικανοτήτων (Anwander, 2002) 12

13 Με τον όρο πόροι νοούνται: Η ανθρώπινη εργασία Ο εξοπλισμός Τα υλικά Τα κεφάλαια Οι πόροι διακρίνονται σε (Δημητριάδης, 1999): Αναλώσιμους πόρους (Consumable resources), σ αυτούς ανήκουν τα υλικά (π.χ. πρώτες ύλες, χρήμα, κλπ.)., τα οποία έχουν τα εξής τα γνωρίσματα: είναι αναλώσιμα, υπόκεινται σε απώλειες, απαιτούν κάποιο χρόνο προκειμένου να παραγγελθούν και να μεταφερθούν και θέλουν χώρο αποθήκευσης. Μη αναλώσιμους ή αναχρησιμοποιούμενους πόρους (Recurring resources), οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιούνται από δραστηριότητα σε δραστηριότητα και από έργο σε έργο (π.χ. εργατικό δυναμικό, εξοπλισμός κλπ.). Πρέπει να είναι διαθέσιμοι σε τακτά χρονικά διαστήματα, τα οποία προβλέπονται από το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου και μετά τη χρήση τους είναι ελεύθεροι για επαναχρησιμοποίηση. Ολικούς Πόρους (Total resources), των οποίων η ποσότητα δεν επηρεάζεται από την αλλαγή που παρατηρείται στη διάρκεια μιας δραστηριότητας (π.χ. η ποσότητα των πρώτων υλών και ο αριθμός ανθρωποωρών που απαιτούνται, για την χωρίς απρόβλεπτα, ανέγερση ενός κτιρίου παραμένουν τα ίδια, ανεξάρτητα αν η διάρκεια της ανέγερσης είναι 5 ή 12 μήνες). Κλιμακωτούς Πόρους (Level resources), οι οποίοι επηρεάζονται από τη διάρκεια του έργου ή της δραστηριότητας (π.χ. ενοίκια). Η διαδικασία του Προγραμματισμού των Πόρων περιλαμβάνει (Ρουμπούτσου, 2002): Την εκτίμηση των απαραίτητων πόρων - απαίτηση πόρων (Resources requirements) Την αξιολόγηση της διαθεσιμότητας των πόρων (Resource availability) Την ανάθεση των πόρων στις δραστηριότητες (Resource loading). Η ανάθεση πόρων παρουσιάζει ιδιαίτερη κρισιμότητα για την ομαλή υλοποίηση του έργου διότι επηρεάζει άμεσα τη χρονική διάρκεια του έργου αλλά και τη σχέση «κόστος-χρόνος» του έργου. Η σχέση αυτή μπορεί να εκφραστεί με μία από τις ακόλουθες μορφές (Δημητριάδης, 1999): 13

14 Κατάσταση Υπερφόρτισης (Overloading Condition) κατά την οποία η απαίτηση υπερβαίνει την ανάθεση των πόρων. Κατάσταση Υποφόρτισης (Underloading Condition) κατά την οποία η ανάθεση των πόρων υπερβαίνει την απαίτηση. Κατάσταση Ισορροπίας (Balance Condition) κατά την οποία η ανάθεση ικανοποιεί ακριβώς την απαίτηση σε πόρους. Η ιδεώδης κατάσταση εμφανίζεται στην κατάσταση ισορροπίας. Σε περίπτωση υπερφόρτισης θα πρέπει να εξεταστούν σαν εναλλακτικές λύσεις οι ακόλουθες: Καθυστέρηση δραστηριοτήτων που διαθέτουν συνολικό περιθώριο χρόνου. Εξομάλυνση των πόρων Απαίτηση Πόρων (Resource Requirement) Η εκτίμηση των αναγκαίων πόρων για την εκτέλεση μιας δραστηριότητας, τις περισσότερες φορές απαιτεί εξειδικευμένη εμπειρία και γνώση. Η γνώση αυτή μπορεί να αντληθεί από (Ρουμπούτσου, 2002): Εξειδικευμένους συνεργάτες, οι οποίοι μπορεί να ανήκουν στην ομάδα έργου, να ανήκουν στο φορέα υλοποίησης του έργου ή να είναι εξωτερικοί σύμβουλοι. Ιστορικά στοιχεία από άλλα παρόμοια έργα, τα οποία όμως τα πρέπει να αξιολογούνται με βάση την υφιστάμενη εμπειρία. Βάσεις δεδομένων του εμπορίου. Προϋπόθεση για την εκτέλεση αυτής της διαδικασίας είναι η σε βάθος γνώση του σκοπό του έργου και της συγκεκριμένης δραστηριότητας Διαθεσιμότητα των Πόρων Διαθεσιμότητα των πόρων είναι ο χρόνος που απαιτείται για μια εργασία ή η χωρητικότητα που διαθέτει ο πόρος που πρόκειται να προγραμματιστεί η εργασία. Η διαθεσιμότητα των πόρων μπορεί να οριστεί από: Τις ώρες εργασίας που ορίζονται στο ημερολόγιο πόρων. Τις ημερομηνίες έναρξης και λήξης εργασίας του πόρου. 14

15 Τη διαθεσιμότητα μονάδων του πόρου σε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Σπάνια στη διοίκηση έργου υπάρχει ισορροπία στη σχέση «προσφορά και ζήτηση». Κατά τον προσδιορισμό της διαθεσιμότητας των πόρων θα πρέπει να εξετάζεται (Ρουμπούτσου, 2002): Η ύπαρξη ή όχι «μονοπωλιακής» ή «ολιγοπωλιακής» κατάστασης στην αγορά για το συγκεκριμένο πόρο Η υλοποίηση άλλων έργων από το φορέα υλοποίησης του έργου, που αξιοποιούν τους ίδιους πόρους (π.χ. ανθρώπινο δυναμικό, εξοπλισμό κλπ.) Τις αναμενόμενες απώλειες της διαθεσιμότητας του πόρου (π.χ. έχει παρατηρηθεί ότι το 25% του χρόνου εργασίας «χάνεται», ενώ τα μηχανήματα απαιτούν χρόνους συντήρησης κλπ.). Εικόνα 1: Προγραμματισμός για 25% απώλεια χρόνου (Πηγή: R. Burke, Διαχείριση Έργου (Project Management) Τεχνικές Σχεδιασμού και Ελέγχου, Νοέμβριος 2002) Ανάθεση Πόρων Ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία για την ανάθεση των πόρων είναι το Ιστόγραμμα Πόρων (Resource Histogram), που είναι ευρέως διαδεδομένο. Για την εφαρμογή του ιστογράμματος πόρων στην ανάθεση πόρων είναι απαραίτητο να υπάρχουν τα εξής: 15

16 Το χρονοπρόγραμμα με τους ενωρίτερους χρόνους έναρξης (Early Start) των δραστηριοτήτων του έργου και Οι προβλεπόμενες απαιτήσεις σε πόρους των δραστηριοτήτων Κατά την εφαρμογή του ιστογράμματος πόρων ο Διαχειριστής Έργου πρέπει να λάβει υπόψη όλους τους περιορισμούς του έργου και πιο συγκεκριμένα αν στο έργο τέθηκαν περιορισμοί χρόνου, πόρων ή και τα δύο. Ο προγραμματισμός με περιορισμό του χρόνου προκύπτει όταν για παράδειγμα: Στη σύμβαση έργου υπάρχουν σοβαρές ρήτρες για καθυστέρηση παράδοσης του έργου. Το έργο αποτελεί τμήμα ενός άλλου μεγαλύτερου έργου και επομένως υπάρχουν επιπτώσεις σε ένα μεγαλύτερο έργο. Υπάρχουν περιορισμοί σε σχέση με τον καιρό (π.χ. μία εξωτερική δραστηριότητα που πρέπει να ολοκληρωθεί πριν μεταβληθούν οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες) κ.λ.π. Εικόνα 2: Προγραμματισμός Πόρων σε συνθήκες περιορισμένου Χρόνου (Πηγή: R. Burke, Διαχείριση Έργου (Project Management) Τεχνικές Σχεδιασμού και Ελέγχου, Νοέμβριος 2002) Ο προγραμματισμός με περιορισμό των πόρων προκύπτει όταν υπάρχει, για παράδειγμα.: περιορισμένος χώρος που περιορίζει τον αριθμό των ανθρώπων που μπορούν να εργαστούν ταυτόχρονα περιορισμένος αριθμός εξοπλισμού υποδομής που επιβάλλεται από κανονισμούς ασφαλείας κλπ. 16

17 Εικόνα 3: Προγραμματισμός Πόρων σε συνθήκες περιορισμένων Πόρων (Πηγή: R. Burke, Διαχείριση Έργου (Project Management) Τεχνικές Σχεδιασμού και Ελέγχου, Νοέμβριος 2002) To ιστόγραμμα πόρων αναπτύσσεται για κάθε κατηγορία πόρου ξεχωριστά. Παρακάτω παρουσιάζονται τα βήματα για την εφαρμογή του ιστογράμματος πόρων στους ανθρώπους, αλλά οι ίδιες αρχές εφαρμόζονται και στις υπόλοιπες κατηγορίες πόρων. To ιστόγραμμα πόρων αξιοποιεί το χρονοπρόγραμμα δραστηριοτήτων με τους ενωρίτερους χρόνους έναρξης αυτών καθώς κρίνεται επιθυμητό να εκκινούν οι δραστηριότητες κατά το δυνατόν ενωρίτερο χρόνο για να μπορέσει το περιθώριο χρόνου να χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις ανάγκης (Ρουμπούτσου, 2002). Για την εφαρμογή του ιστογράμματος πόρων υλοποιούνται τα παρακάτω βήματα: Καταγραφή σε ένα πίνακα των απαραίτητων πόρων ανά ημέρα για την εκτέλεση κάθε δραστηριότητας ξεχωριστά Μεταφορά του παραπάνω πίνακα σε διάγραμμα παράλληλο με το χρονοπρόγραμμα Προσδιορισμός της διαθεσιμότητας πάνω στο διάγραμμα του προηγούμενο βήματος Επανάληψη αυτής της διαδικασίας για κάθε πόρο ξεχωριστά. 17

18 1.6 Παράγοντες που επηρεάζουν τη διάθεση των πόρων Στην ιδανική περίπτωση η εργολήπτρια εταιρία διαθέτει την ικανότητα να καλύπτει με επάρκεια τις απαιτήσεις του έργου. Στην πράξη όμως τα πράγματα είναι πιο σύνθετα (Δημητριάδης, 1999): Ορισμένοι πόροι μπορεί να είναι άμεσα διαθέσιμοι από την επιχείρηση (μόνιμο προσωπικό, ιδιόκτητος εξοπλισμός, αποθέματα υλικών), άλλοι όμως θα πρέπει ν' αναζητηθούν στην αγορά με κριτήριο τη διαθεσιμότητα τους στις ημερομηνίες που καθορίζει το χρονικό πρόγραμμα του έργου αλλά και το κόστος τους. Η διαθεσιμότητα αυτής της δεύτερης κατηγορίας πόρων δεν εξαρτάται μόνο από την επιχείρηση αλλά και από τους παράγοντες της αγοράς οι οποίοι ορισμένες φορές είναι αστάθμητοι. Η βελτιστοποίηση του κόστους του έργου αλλά και η δυνατότητα χρηματοδότησης του συχνά απαιτεί την εφαρμογή ιδιαίτερης πολιτικής διάθεσης των πόρων. Οι υπάρχοντες περιορισμοί στις προδιαγραφές του έργου (χρονικοί, ποιοτικοί, κοστολογικοί). Η κανονική αναμενόμενη απόδοση εργασίας και εξοπλισμού. Ο αριθμός των έργων που μοιράζονται τους διαθέσιμους πόρους της εταιρίας. Ο βαθμός απωλειών προσωπικού (ασθένειες, ατυχήματα, αποχωρήσεις) και βλαβών εξοπλισμού. Οι διοικητικές δυνατότητες της εταιρίας στην κατεύθυνση της βέλτιστης κατανομής και χρήσης των πόρων. 1.7 Μη αναλώσιμοι πόροι Το μεγαλύτερο μέρος των πόρων σ αυτή την κατηγορία αντιπροσωπεύεται από το ανθρώπινο δυναμικό και τον εξοπλισμό Ανθρώπινο Δυναμικό Ο προγραμματισμός του ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί ένα πολυσύνθετο πρόβλημα. Και αυτό διότι παρεμβαίνουν αρκετοί και, συχνά, αντιφατικοί παράγοντες, οι βασικότεροι των οποίων είναι (Δημητριάδης, 1999): 18

19 1. Οι απαιτούμενες ειδικότητες των εργαζομένων Καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τον αριθμό των ατόμων που θα απασχοληθούν στο έργο αλλά και το κόστος της εργασίας. Ορισμένες ειδικότητες είναι δυσεύρετες και απαιτούν μεγάλη αμοιβή αλλά αυξάνουν την παραγωγικότητα ή κρίνονται απαραίτητες για το έργο. Άλλες μπορούν να υποκατασταθούν από συγγενείς, με μείωση του κόστους εργασίας αλλά με επιπτώσεις στη διάρκεια του έργου. Τέλος, άλλες βρίσκονται εύκολα στην αγορά εργασίας και είναι προσιτές από άποψη κόστους. 2. Η αναμενόμενη απόδοση κάθε εργαζόμενου Συντελεί στον καθορισμό του αριθμού των απαιτούμενων εργαζόμενων ανά ειδικότητα και συνδέεται άμεσα με την καταλληλότητα του εργαζόμενου, τη φύση της εργασίας, τα χαρακτηριστικά του εξοπλισμού που θα χρησιμοποιήσει καθώς και με την ποιότητα της οργάνωσης της εργασίας. Για παράδειγμα, άλλη απόδοση ενός έμπειρου (junior) και άλλη η απόδοση ενός νέου (senior) προγραμματιστή, άλλη η απόδοση ενός χειριστή εκσκαφέα α τύπου και άλλη ενός χειριστή εκσκαφέα β τύπου και άλλη η απόδοση ενός εργαζόμενου ο οποίος τροφοδοτείται ανελλιπώς με τα απαιτούμενα υλικά και ο ρυθμός εργασίας του παραμένει σταθερός και άλλη εκείνου του οποίου η εργασία του καθυστερεί εξαιτίας οργανωτικών ελλείψεων. 3. Η διαθεσιμότητα των εργαζομένων τις ημερομηνίες που απαιτεί το χρονοδιάγραμμα Δεν είναι προφανές ότι οι απαιτούμενοι εργαζόμενοι είναι διαθέσιμοι όταν το χρονοδιάγραμμα το απαιτεί (κάτι που κυρίως αφορά δυσεύρετες ειδικότητες). 4. Η δυνατότητα άμεσης εξεύρεσης εργατικού δυναμικού σε περίπτωση ανάγκης Συχνά, κατά την υλοποίηση του έργου, εμφανίζεται η ανάγκη είτε αναπλήρωσης (ασθένειες, ατυχήματα, αποχωρήσεις) είτε συμπλήρωσης (επιτάχυνση έργου, απρόβλεπτες ανάγκες) του εργατικού δυναμικού. Η καθυστέρηση εξεύρεσης του απαιτούμενου προσωπικού μπορεί να συντελέσει στην ανατροπή του χρονικού προγραμματισμού και την αύξηση του κόστους του έργου. 19

20 1.7.2 Εξοπλισμός Μια εταιρεία μπορεί να διαθέτει δικό της εξοπλισμό ή να τον ενοικιάζει. Γενικά η προμήθεια του είναι ευκολότερη από την προμήθεια του ανθρώπινου δυναμικού. Τα βασικότερα προβλήματα που παρουσιάζει ο προγραμματισμός του εξοπλισμού είναι: Οι φθορές, βλάβες και συντήρηση στα οποία υπόκειται ο εξοπλισμός, γεγονός που υποχρεώνει τον Διαχειριστή Έργου να προσέξει ιδιαίτερα το χρονικό προγραμματισμό του, αλλά και τον προγραμματισμό εναλλακτικών λύσεων. Ορισμένες κατηγορίες εξοπλισμού μπορούν να χρησιμοποιούνται παράλληλα σε περισσότερες της μιας δραστηριότητας. Ένα φορτηγό, για παράδειγμα, μπορεί ν' απομακρύνει τα μπάζα κατά την εκσκαφή όταν αναχωρεί από το εργοτάξιο αλλά μπορεί και να μεταφέρει οικοδομικά υλικά που είναι απαραίτητα για τη θεμελίωση κατά την επιστροφή του. Η επιλογή του κατάλληλου εξοπλισμού αποτελεί βασικό παράγοντα για την εξοικονόμηση κόστους, χρόνου και εργασίας. Για κάθε μηχάνημα θα πρέπει να εξετάζονται ο τύπος, η απόδοση, η κατάσταση λειτουργίας, η παλαιότητα, οι διαστάσεις, η κατανάλωση καυσίμων, η εύκολη και πρόσφορη οικονομικά συντήρηση, η επάρκεια ανταλλακτικών κ.λ.π Προγραμματισμός και Περιορισμοί Ο προγραμματισμός της χρήσης των μη αναλώσιμων πόρων μπορεί να γίνεται: 1. Με περιορισμούς Πρόκειται για την πιο συνηθισμένη περίπτωση κατά την οποία είτε τίθεται περιορισμός στην διάθεση των πόρων, με επίπτωση στην χρονική διάρκεια του έργου, και επιζητείται η προσαρμογή του χρονικού προγραμματισμού στις υπάρχουσες συνθήκες κατά τον καλύτερο τρόπο, είτε τίθεται χρονικός περιορισμός στην διάρκεια του έργου με επίπτωση στην διαθέσιμη ποσότητα των πόρων και το κόστος του έργου. Οι περιορισμένοι πόροι προγραμματίζονται βάσει δυο βασικών μεθόδων, των ευρετικών μεθόδων και μεθόδων βελτιστοποίησης. Οι ευρετικές μέθοδοι 20

21 οδηγούν προς ένα τελικό αποτέλεσμα στο οποίο καταλήγουν μέσα από μια σειρά προσεγγιστικών αποτελεσμάτων. Παρόλο, όμως, την ικανοποιητική και απλή λύση που δίνουν, δε σημαίνει ότι είναι και η καλύτερη αποδεκτή λύση. Από την άλλη πλευρά, οι μέθοδοι βελτιστοποίησης αναζητούν και αυτοί την καλύτερη λύση όμως περιορίζονται στην επίλυση πολύπλοκων περιπτώσεων που μπορούν να επιλύσουν με αποτελεσματικότητα. 2. Χωρίς περιορισμούς Στη συγκεκριμένη περίπτωση όλοι οι πόροι που απαιτούνται χωρίς περιορισμούς διατίθενται προκειμένου να υλοποιήσουν το έργο μέσα στο βέλτιστο χρόνο και γι αυτό το λόγο αναζητείται η καλύτερη χρήση τους Καθορισμός απαιτήσεων κάθε δραστηριότητας Κατά δραστηριότητα θα πρέπει να καθοριστούν: Οι απαιτούμενες ειδικότητες των εργαζομένων. Οι απαιτούμενες ανθρωποώρες εργασίας και ο αριθμός των εργαζομένων κατά ειδικότητα. Οι κατηγορίες του αναγκαίου εξοπλισμού. Οι απαιτούμενες ώρες απασχόλησης του εξοπλισμού και ο αριθμός μονάδων εξοπλισμού κατά κατηγορία. Ο Διαχειριστής Έργου με την πείρα του και τις γνώσεις και με τη βοήθεια έμπειρων συνεργατών του καθορίζει τις ειδικότητες των εργαζομένων καθώς και τις κατηγορίες του εξοπλισμού που απαιτεί η κάθε δραστηριότητα. Οι ποσότητες των πόρων κατά κατηγορία απεικονίζονται σε ημερολόγια εργασιών ή και ιστογράμματα. α) Ανθρώπινη εργασία Δεν είναι εύκολο να καθορίσουμε την ποσότητα των ανθρωπίνων πόρων για κάθε δραστηριότητα και αυτό γιατί το να γνωρίζουμε τον αριθμό των ωρών που απασχολήθηκε το ανθρώπινο δυναμικό για τη διεκπεραίωση της δραστηριότητας δεν σημαίνει ότι μπορούμε απ αυτό το δεδομένο να υπολογίσουμε και τον ακριβή αριθμό των ατόμων που απαιτήθηκαν γι αυτή τη δραστηριότητα. Και αυτό γιατί: 21

22 Η παρουσία ορισμένων ειδικοτήτων επιβάλλεται από το χρησιμοποιούμενο εξοπλισμό (οδηγός-όχημα, χειριστής Η/Υ-Η/Υ κ.λ.π). Έτσι ο αριθμός και οι ειδικότητες των εργαζομένων καθώς και ο χρονικός τους προγραμματισμός, σ' αυτήν την περίπτωση εξαρτώνται αποκλειστικά από την επιλογή και το χρονικό προγραμματισμό του εξοπλισμού. Η παρουσία ορισμένων ειδικοτήτων συνδέεται με την ταυτόχρονη παρουσία άλλων ειδικοτήτων. Για παράδειγμα, η παρουσία του οδηγού ενός φορτηγού το οποίο μεταφέρει "μπάζα" απαιτεί την παρουσία του χειριστή του μηχανικού "φορτωτή". Ο αριθμός και οι ειδικότητες των εργαζομένων καθώς και ο χρονικός τους προγραμματισμός, σ' αυτήν την περίπτωση, θα πρέπει να καθοριστούν με συσχετισμό (ή παρουσία ενός εργαζόμενου της ειδικότητας α πόσους εργαζόμενους των ειδικοτήτων β και γ απαιτεί;) ορίζοντας παράλληλα την ιεραρχία βαρύτητας της κάθε ειδικότητας (ποια είναι η πιο απαραίτητη στη βάση της οποίας θα καθοριστούν οι υπόλοιπες). Ο χώρος εργασίας, οι συνθήκες ασφάλειας, οι χώροι αποθήκευσης υλικών είναι δυνατό να επιβάλλουν περιορισμό στον αριθμό των εργαζομένων. Ο αριθμός των εργαζομένων είναι συνάρτηση της παραγωγικότητας η οποία εξαρτάται με τη σειρά της από την ποιότητα των ατόμων της διοίκησης και της εποπτείας. Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις ο καθορισμός του αριθμού των εργαζομένων μιας ειδικότητας σε μια δραστηριότητα γίνεται ανεξάρτητα από εξοπλισμό και άλλες ειδικότητες. Η εκτίμηση της αναμενόμενης απόδοσης του εργατικού δυναμικού αποτελεί την πρώτη επιδίωξη. Ο Διαχειριστής Έργου οφείλει να θέσει πρότυπα αναμενόμενης απόδοσης για κάθε κατηγορία εργαζομένων στη βάση των οποίων θα γίνει ο υπολογισμός του αριθμού τους. Για παράδειγμα, πόσα κυβικά μέτρα «καλουπώματος» θεωρείται αποδεκτό να εκτελεί ένας "καλουπατζής" κάθε ώρα. Τα πρότυπα αυτά δημιουργούνται είτε στατιστικά από τη μελέτη των αποτελεσμάτων του παρελθόντος σε ανάλογες περιπτώσεις, είτε στη βάση υποκειμενικής εκτίμησης, είτε στη βάση ημι-αντικειμενικών προτύπων. 22

23 β) Εξοπλισμός Η εκτίμηση της αναμενόμενης απόδοσης του εξοπλισμού είναι πιο τυποποιημένη. Η απόδοση του εξοπλισμού εξαρτάται από: Τον τύπο του. Την κατάσταση λειτουργίας του. Την παλαιότητα του. Την ανθεκτικότητα του στις περιβαλλοντικές συνθήκες. Την ικανότητα του χειριστή. Ο καθορισμός της μονάδας μέτρησης του έργου κάθε μηχανήματος αποτελεί τον πρώτο στόχο του έργου. Ο δεύτερος στόχος είναι ο υπολογισμός της ωριαίας απόδοσης του μηχανήματος λαμβάνοντας υπόψη όσα προαναφέρθηκαν όπως η πείρα, οι γνώσεις, οι στατιστικές, οι τεχνικές προδιαγραφές, κ.α.. Η πρόβλεψη του αριθμού μονάδων του εξοπλισμού και ο καθορισμός της ποσότητας κατά κατηγορία ακολουθεί την εξής διαδικασία: Για το βασικό εξοπλισμό, για κάθε δραστηριότητα, η ποσότητα καθορίζεται από τον τύπο: ή ύ ό / ά ό Η ποσότητα του εξοπλισμού που εξαρτάται από το βασικό υπολογίζεται σε συνδυασμό με την ποσότητα του βασικού εξοπλισμού. Για παράδειγμα, αφού υπολογιστεί ο αριθμός των απαιτούμενων εκσκαφέων υπολογίζεται ο αριθμός των απαιτούμενων φορτηγών. Κατά τα λοιπά η διαδικασία κατανομής του εξοπλισμού είναι ακριβώς η ίδια με την κατανομή του ανθρώπινου δυναμικού. Αναφορικά με την ταυτόχρονη καταγραφή των απαιτήσεων ανθρώπινου δυναμικού και εξοπλισμού, η διαδικασία ακολουθεί την εξής πορεία: Καταγράφονται Ο βασικός εξοπλισμός. Ο συμπληρωματικός εξοπλισμός. Οι απαιτούμενοι εργαζόμενοι για τη χρήση του εξοπλισμού. Οι βασικές ειδικότητες εργαζομένων. Οι ειδικότητες των εργαζομένων που εξαρτώνται από τις βασικές ειδικότητες. 23

24 Οι ανεξάρτητες, από τον εξοπλισμό και λοιπές ειδικότητες εργαζομένων, κατηγορίες εργατικού δυναμικού Απαιτήσεις και ανάθεση Μέχρι τώρα δεν εμφανίστηκαν οι υπάρχοντες πιθανοί περιορισμοί στη διάθεση των πόρων καθώς έγινε μόνο η καταγραφή των απαιτήσεων. Οι εναλλακτικές επιλογές του Διαχειριστή Έργου ήταν ανάμεσα στα δίκτυα με νωρίτερους και βραδύτερους χρόνους. Στην παρούσα φάση υπεισέρχεται ο παράγοντας της διαθεσιμότητας των απαιτούμενων πόρων, τα προβλήματα της οποίας αναφέρθηκαν ήδη σε προηγούμενη παράγραφο. Η διαθεσιμότητα των πόρων μπορεί να μεγαλώσει με τους εξής τρόπους: Με υπερωρίες του προσωπικού. Χρησιμοποιώντας υπεργολάβους. Μεταβάλλοντας τη χρονική διάρκεια του έργου. Οι ανατιθέμενοι κατά δραστηριότητα πόροι είναι μικρότεροι ή ίσοι με τους διατιθέμενους. Φυσικά θα υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στις προβλέψεις και στην ανάθεση. Αυτές οι διαφορές προσδιορίζουν και την κατάσταση φόρτισης κάθε δραστηριότητας (σχέση απαίτησης και ανάθεσης). Η κατάσταση της υπερφόρτωσης των πόρων μπορεί ν' αντιμετωπισθεί με (Δημητριάδης, 1999): Τη χρήση υπερωριών η οποία όμως επιφέρει αύξηση του κόστους και μείωση της παραγωγικότητας. Την αύξηση της παραγωγικότητας με ειδική εκπαίδευση του προσωπικού. Τη μείωση της υποαπασχόλησης (νεκροί χρόνοι) του προσωπικού. Τη βελτιστοποίηση της τυποποίησης επαναλαμβανόμενων εργασιών. Τη χρησιμοποίηση υπεργολάβων που αυξάνει τις ανθρωποώρες αλλά και το κόστος εργασίας. Τη χρήση παραγωγικότερης τεχνολογίας. Η κατάσταση υποφόρτισης των πόρων δημιουργεί σπατάλη χρημάτων και προέρχεται συνήθως από το γεγονός ότι υπάρχουν αναξιοποίητοι διαθέσιμοι πόροι οι οποίοι αποτελούν οικονομικό βάρος για την εταιρία (ιδιόκτητος εξοπλισμός, μόνιμο προσωπικό) και προκειμένου ν' αδρανούν τους υποαπασχολούν στο έργο. Η κατάσταση 24

25 αυτή των πλεοναζόντων πόρων μπορεί ν' αντιμετωπιστεί με τους εξής τρόπους (Δημητριάδης, 1999): Μετακινώντας τους σε άλλες δραστηριότητες του έργου (κυρίως στις κρίσιμες). Μετακινώντας τους σε άλλα έργα της εταιρίας. Ενοικιάζοντας τους σε άλλες εταιρίες. Με την παραγωγή τυποποιημένων συνιστωσών που θα χρησιμοποιηθούν σε μελλοντικό έργο. Συντηρώντας τον εξοπλισμό. Εκπαιδεύοντας το προσωπικό σε νέες ειδικότητες ή στη χρήση νέων τεχνολογιών Αναπτύσσοντας νέα συστήματα παραγωγής για μελλοντική χρήση. Μελετώντας και αξιολογώντας έργα του παρελθόντος με στόχο την εξαγωγή συμπερασμάτων για τη μελλοντική βελτίωση της παραγωγής. Αναπτύσσοντας το μάρκετινγκ στην κατεύθυνση της μελλοντικής αξιοποίησης των πόρων. 1.9 Εξομάλυνση Πόρων Η ιστορία στη διοίκηση έργου έχει δείξει ότι αρκετοί ερευνητές έχουν ασχοληθεί με την εξομάλυνση πόρων. Σύμφωνα με τους Bandelloni et al. (1997) και τον S.M. Easa (1994) έχουν αναπτυχθεί διάφορες διαδικασίες μαθηματικού προγραμματισμού, προκειμένου να βρουν τη καλύτερη λύση. Ωστόσο, οι μέθοδοι αυτοί αντιμετωπίζουν μεγάλα προβλήματα καθώς ο υπολογιστικός χρόνος που απαιτείται αυξάνεται πάρα πολύ γρήγορα σε συνάρτηση με τον αριθμό των δραστηριοτήτων του έργου. Η διεργασία της βελτιστοποίησης της αξιοποίησης των πόρων, δηλαδή μείωση της υπερφόρτωσης και αξιοποίησης των πόρων που αξιοποιούνται λιγότερο, ονομάζεται εξομάλυνση πόρων (resource smoothing). Η εξομάλυνση των πόρων γίνεται για κάθε πόρο ξεχωριστά, έτσι το πρώτο βήμα είναι να επιλεγεί ο πόρος που θα εξομαλυνθεί. Συνήθως επιλέγεται: Ο πόρος ο πλέον υπερφορτωμένος Ο πόρος που χρησιμοποιείται περισσότερο στο έργο Ο πόρος που έχει τη μικρότερη ευελιξία Ο πιο ακριβός πόρος 25

26 Η εξομάλυνση μπορεί να επιτευχθεί με (Burke, 2002): την αλλαγή του Δικτύου την μετακίνηση δραστηριοτήτων μέσα στο περιθώριο χρόνου τους ώστε να μην επηρεάζεται η ημερομηνία ολοκλήρωσης του έργου, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι διατηρείται η λογική του διαγράμματος. την μεταφορά μη αξιοποιημένων πόρων στις κρίσιμες δραστηριότητες Τακτικές που συνήθως εφαρμόζονται για να αυξήσουν τους πόρους σε ένα έργο είναι: Η υπερωριακή απασχόληση. Κατά αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνουμε περισσότερες ώρες εργασίας την ημέρα, την εβδομάδα κλπ., όμως η υπερωριακή απασχόληση αυξάνει τη δαπάνη αμοιβών και μειώνει την παραγωγικότητα. Η εργασία σε βάρδιες, η οποία βελτιώνει την αξιοποίηση του εξοπλισμού και επιτρέπει την απασχόληση σε περιορισμένους χώρους. Η βελτίωση της παραγωγικότητας με π.χ. εκπαίδευση του προσωπικού. Αυτή όμως είναι μια μακροπρόθεσμη λύση. Η αξιοποίησης της καμπύλης μάθησης, στη περίπτωση που το έργο περιλαμβάνει ένα κομμάτι επαναληπτικού έργου πρέπει, εν γένει, να αναμένεται η αύξηση της παραγωγικότητας. Η χρήση υπεργολάβων, η οποία θα αυξήσει τους ανθρώπινους πόρους ενός έργου άμεσα και χωρίς την υποχρέωση αυτοί να διατηρηθούν μετά την λήξη του έργου, και τέλος Η επανεξέταση του σκοπού του έργου ώστε να είναι εφικτή η παράδοση σε συγκεκριμένους χρόνους. Συνήθεις τακτικές για την αξιοποίηση πόρων του έργου που δεν χρησιμοποιούνται ικανοποιητικά είναι (Ρουμπούτσου, 2002): Η μετακίνηση αναξιοποίητων πόρων σε κρίσιμες δραστηριότητες Η μετακίνηση αναξιοποίητων πόρων σε εργασίες υποδομής Η διάθεση των πόρων σε άλλα έργα Η αξιοποίηση των πόρων για εργασίες συντήρησης κλπ. Η εκπαίδευση και κατάρτιση των πόρων κατά την περίοδο αεργίας Υποχρεωτικές άδειες εργασίας. 26

27 Εν κατακλείδι, η εξομάλυνση των πόρων στοχεύει στην ελαχιστοποίηση των αυξομειώσεων από περίοδο σε περίοδο μετακινώντας χρονικά τις δραστηριότητες μέχρι εκεί που η μετακίνηση δεν θα επηρεάζει την πορεία των υπόλοιπων δραστηριοτήτων και βοηθάει στην πιο ομαλή κατανομή της χρήσης των πόρων. Η ομαλή κατανομή της χρήσης των πόρων οδηγεί στα εξής πλεονεκτήματα: Απαιτείται λιγότερη διαχείριση αρκεί η χρήση ενός δεδομένου πόρου να είναι σχεδόν σταθερή κατά τη διάρκεια της χρήσης του. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια επίκαιρη πολιτική ενημέρωσης του μητρώου από το διαχειριστή του έργου. Για παράδειγμα, όταν ο πόρος είναι το ανθρώπινο δυναμικό, η εταιρεία μπορεί σ αυτή την περίπτωση να βοηθηθεί έχοντας διαθέσιμους τους ανθρώπινους πόρους για την ολοκλήρωση ενός έργου έτσι ώστε να λάβει τα μέτρα της. Με την εξομάλυνση των πόρων επιτυγχάνεται και εξομάλυνση των αντίστοιχων κοστών Ανάθεση πόρων χωρίς περιορισμούς Σ' αυτή την περίπτωση η μοναδική δέσμευση που τίθεται είναι η επίτευξη του ελάχιστου κόστους. Αυτό επιτυγχάνεται αν η κατανομή των πόρων (αν και είναι απεριόριστοι) ακολουθεί τη λογική της βελτιστοποίησης στην ανάθεση. Η άκριτη ανάθεση πόρων στη βάση των απαιτήσεων δεν σημαίνει κατ' ανάγκη και βέλτιστη χρήση τους. Διότι: Αυξομειώσεις του εργατικού δυναμικού και του εξοπλισμού σημαίνει επί πλέον κόστος (λειτουργικό, διοικητικό) αλλά και ρίσκο διότι δεν είναι αυτονόητο ότι τη στιγμή που χρειάζεται αποσπασματικά κάποιος πόρος μπορεί και να βρεθεί έστω και αν η εταιρία διαθέτει τα ανάλογα χρηματικά ποσά. Η επιμήκυνση της διάρκειας του έργου πιθανά να είναι πιο συμφέρουσα από τις αυξομειώσεις του εργατικού δυναμικού και του εξοπλισμού. Η χρήση των συνολικών περιθωρίων χρόνου ορισμένων δραστηριοτήτων είναι πιθανό να βελτιώσει τη σχέση κόστος-χρόνος του έργου. 27

28 1.9.2 Ανάθεση πόρων με περιορισμούς Στην περίπτωση ύπαρξης περιορισμών η εξομάλυνση υποτάσσεται σ' αυτούς. Διακρίνονται δύο ιδιαίτερες περιπτώσεις: α) Χρονικός περιορισμός Η χρονική διάρκεια του έργου είναι επιτακτικά ορισμένη. Συντόμευση της διάρκειας του έργου μπορεί να επιτευχθεί με τους εξής τρόπους (Δημητριάδης, 1999): Μεταφορά πόρων από μη κρίσιμες σε κρίσιμες δραστηριότητες χωρίς αυτό να προκαλέσει αλλαγή της κρίσιμης διαδρομής. Μεταβολή της λογικής του δικτύου που αφορά κύρια την κρίσιμη διαδρομή με αλλαγή των σχέσεων αλληλουχίας των δραστηριοτήτων. Έτσι, για παράδειγμα, διαδοχικές δραστηριότητες (ή FS) μπορούν να μετατραπούν σε παράλληλες (ή SS, FF, SF). Αύξηση των ωρών απασχόλησης ανθρώπων και εξοπλισμού είτε με αύξηση των πόρων, είτε με υπερωρίες, είτε με υπεργολαβίες. Καθιέρωση πριμ και μπόνους στο προσωπικό για την επίτευξη των χρονικών στόχων του έργου. Τυποποίηση επαναλαμβανόμενων εργασιών. Χρήση πιο αποδοτικής τεχνολογίας. β) Ποσοτικοί περιορισμοί Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν ανατίθενται περιορισμένες ποσότητες πόρων ανά χρονική μονάδα του έργου γεγονός που πιθανά να επηρεάσει το χρονοδιάγραμμα του. Το ζητούμενο σ' αυτήν την περίπτωση είναι η επιλογή μεθοδολογίας ανάθεσης των περιορισμένων πόρων έτσι ώστε να καλύπτονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο οι απαιτήσεις των δραστηριοτήτων του έργου. O περιορισμός στην ανάθεση των πόρων επιβάλει την καθιέρωση προτεραιότητας εξυπηρέτησης των δραστηριοτήτων (ποια ικανοποιείται πρώτη, ποια δεύτερη κ.λ.π.). 28

29 Οι μέθοδοι εξυπηρέτησης των απαιτήσεων των δραστηριοτήτων εξαρτώνται από τα κριτήρια ιεράρχησης των προτεραιοτήτων και ανήκουν σε δύο κύριες κατηγορίες: 1) Σειριακή μέθοδος Σε μια δραστηριότητα ανατίθενται πόροι μόνο όταν έχουν λήξει οι δραστηριότητες που προηγούνται ή έχουν ικανοποιηθεί οι απαιτήσεις τους. Οι απαιτήσεις των δραστηριοτήτων ικανοποιούνται στη σειρά. Φυσικά για τις διαδοχικές δραστηριότητες δεν υπάρχει πρόβλημα διότι έτσι κι' αλλιώς εκτελούνται στη σειρά. Το πρόβλημα εμφανίζεται στις παράλληλες δραστηριότητες οι οποίες θα πρέπει να εκτελεστούν σειριακά με βάση τα ακόλουθα κριτήρια ιεράρχησης: Πρώτα εκτελείται εκείνη (Δημητριάδης, 1999): i) με το μικρότερο συνολικό περιθώριο χρόνου. ii) που απαιτεί συνολικά περισσότερους πόρους. iii) με τη μεγαλύτερη μέση απαίτηση κατά χρονική μονάδα. iv) που προηγείται στο διάγραμμα του δικτύου. Η ιεράρχηση των κριτηρίων εφαρμόζεται (δηλαδή γίνεται αλλαγή κριτηρίου) εφόσον περισσότερες της μιας δραστηριότητες πληρούν το ίδιο κριτήριο. 2) Παράλληλη μέθοδος Κατά την παράλληλη μέθοδο δυο δραστηριότητες εξυπηρετούνται. Βάσει αυτής της μεθόδου μπορεί να σταματήσει η εξέλιξη της μιας δραστηριότητας εφόσον έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες της άλλης παράλληλης δραστηριότητας και το αντίστροφο, δηλαδή να συνεχιστούν οι εργασίες της πρώτης με διακοπή των εργασιών της δεύτερης. Η χρήση αυτής της μεθόδου θα εξαρτηθεί από την αλληλεξάρτηση ανθρώπων και εξοπλισμού αλλά και από τη δυνατότητα χρήσης του εξοπλισμού χωρίς χρονικές απώλειες από δραστηριότητα σε δραστηριότητα. Οι προτεραιότητες εξυπηρέτησης των παράλληλων δραστηριοτήτων σ αυτή την περίπτωση καθορίζονται με βάση τα ακόλουθα ταξινομημένα κριτήρια: Πρώτα εκτελείται εκείνη (Δημητριάδης, 1999): με το μικρότερο συνολικό περιθώριο χρόνου, που βρίσκεται σε εξέλιξη, που απαιτεί συνολικά περισσότερους πόρους 29

30 με τη μεγαλύτερη μέση απαίτηση κατά χρονική μονάδα και που προηγείται στο διάγραμμα δικτύου Διαχείριση Κόστους του έργου Για ένα Διαχειριστή Έργου, το κόστος και η διαχείρισή του είναι μια εξίσου σημαντική με τις άλλες παραμέτρους. Το πρόβλημα της βελτιστοποίησης του κόστους ανάγεται στον υπολογισμό της «χρυσής τομής» για τη σχέση «χρονική διάρκεια-κόστος έργου» (Κηρυττόπουλος, 2008). Τι χρειάζεται, λοιπόν, να υπολογίσει ο Διαχειριστής Έργου: (Κηρυττόπουλος, 2008) Τη διακύμανση ανάλογα με τις επιλογές που κάνει. Τις ταμειακές ροές (cash flow) Τις ανάγκες αρχικού κεφαλαίου Το αναμενόμενο κέρδος Η διαχείριση του κόστους του έργου περιλαμβάνει τις εξής τέσσερις διεργασίες: 1. Προγραμματισμός πόρων 2. Εκτίμηση κόστους 3. Προϋπολογισμός κόστους 4. Έλεγχος κόστους Οι διεργασίες αυτές στοχεύουν στο να παράσχουν μια εκτίμηση του απαιτούμενου κόστους (1) για την ολοκλήρωση του αντικειμένου του έργου, (2) για την κατάρτιση ενός προϋπολογισμού βασισμένου στη διαθεσιμότητα των πόρων, στις πολιτικές διαχείρισης και στη στρατηγική, και (3) για την εξασφάλιση της ολοκλήρωσης του έργου εντός των ορίων του εγκεκριμένου προϋπολογισμού (Avraham Shtub, Jonathan F. Bard, Shlomo Globerson, 2008). Για την ολοκλήρωση των διεργασιών του έργου απαιτούνται διαφορετικοί πόροι ανάλογα με το κατά πόσον οι εργασίες θα εκτελεσθούν εσωτερικά ή από εξωτερικούς αναδόχους. Εργασία, εξοπλισμός και πληροφορίες απαιτούνται για παράδειγμα, για εσωτερικές δραστηριότητες, ενώ χρήματα απαιτούνται για την εξωτερική ανάθεση. Τα πακέτα εργασίας που προκύπτουν από την SOW περιέχουν προγράμματα για τη χρήση των πόρων και προτείνουν διαφορετικούς τρόπους λειτουργίας για κάθε δραστηριότητα. Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι εκτίμησης του κόστους των δραστηριοτήτων: Εκτίμηση ειδικού: αυθαίρετη εκτίμηση που βασίζεται στην εμπειρία. 30

31 Αναλογική εκτίμηση: στηρίζεται στο κόστος αντίστοιχων έργων που έχουν γίνει στο παρελθόν. Παραμετρική εκτίμηση: βασίζεται σε μια παράμετρο που θεωρείται οδηγός κόστους. Αναλυτική εκτίμηση: αλλιώς ονομάζεται εκτίμηση από κάτω προς τα πάνω (Bottom up). Σε αυτή τη μέθοδο υπολογίζονται τα κόστη κάθε στοιχείο του WBS και κατόπιν αθροίζονται προς τα πάνω. Λόγω της αβεβαιότητας, ο έλεγχος του κόστους είναι απαραίτητος για τον εντοπισμό των αποκλίσεων και για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την επαναφορά του έργου στη σωστή πορεία και εντός των ορίων του προϋπολογισμού. Το σύστημα ελέγχου του κόστους βασίζεται σε δείκτες επιδόσεων, όπως το πραγματικό κόστος των δραστηριοτήτων ή των παραδοτέων και οι πραγματικές χρηματοροές. Αλλαγές στον προϋπολογισμό αναφοράς απαιτούνται κάθε φορά που υλοποιείται μια αλλαγή στο αντικείμενο του έργου Διαχείριση Χρόνου του έργου Η Διαχείριση του Χρόνου περιλαμβάνει όλες εκείνες τις ενέργειες που απαιτούνται για την εξασφάλιση της υλοποίησης του έργου στο προδιαγεγραμμένο χρόνο. Περιλαμβάνει τις ακόλουθες πέντε διεργασίες: 1. Ορισμός δραστηριοτήτων 2. Αλληλουχία δραστηριοτήτων 3. Εκτίμηση της διάρκειας των δραστηριοτήτων, δηλαδή στην εκτίμηση του αριθμού των απαραίτητων μονάδων χρόνου (π.χ. ώρες, μέρες, εβδομάδες, μήνες κλπ.) για την υλοποίηση της κάθε δραστηριότητας. 4. Κατάρτιση χρονοπρογράμματος, δηλαδή στην ανάπτυξη της συνδυαστικής ανάλυσης της αλληλεξάρτησης των δραστηριοτήτων, της εκτίμησης της διάρκειάς τους και των απαιτούμενων πόρων (ανθρώπινων και υλικών) που είναι απαραίτητοι για την ομαλή υλοποίηση του έργου. 5. Έλεγχος χρονοπρογράμματος, δηλαδή στον έλεγχο των αλλαγών στο χρονοπρογραμματισμό του έργου. Σκοπός της διαχείρισης χρόνου είναι να εξασφαλίσει την έγκαιρη ολοκλήρωση του έργου. Το συνοδευτικό χρονοπρόγραμμα καθορίζει τι πρέπει να γίνει, πότε πρέπει να γίνει κι από ποιον. 31

32 Όταν οι δραστηριότητες υπερβαίνουν τις προθεσμίες τους, είναι δυνατόν να προκύψουν τουλάχιστον δύο σημαντικά προβλήματα: 1. Ο χρόνος και το χρήμα είναι συχνά αλληλένδετοι παράγοντες. Καθώς τα έργα υπερβαίνουν τη λήξη της προθεσμίας τους, προκύπτουν έξοδα που συνδέονται με την πρόσθετη χρονική διάρκεια. 2. Οι περισσότερες συμβάσεις προβλέπουν αυστηρές προθεσμίες με ποινικές ρήτρες σε περίπτωση καθυστερημένων παραδόσεων. Εναλλακτικά, είναι δυνατόν να υπάρχουν κίνητρα που παροτρύνουν σε παραδόσεις προς της λήξης της προθεσμίας Παράγοντες βελτιστοποίησης του κόστους του έργου Οι βασικότεροι παράγοντες που επηρεάζουν τη διαδικασία βελτιστοποίησης του κόστους του έργου παρουσιάζονται στις παρακάτω υποπαραγράφους Χρονική συμπίεση δραστηριότητας Κάποιες δραστηριότητες μπορούν να συμπιεστούν με διάφορους τρόπους από τη φύση τους και κάποιες άλλες όχι. Παραδείγματος χάριν, η δημιουργία πέντε προγραμμάτων μιας εφαρμογής ενός Πληροφοριακού Συστήματος μπορεί να εκτελεστεί είτε με χρησιμοποίηση ενός προγραμματιστή σε πέντε μήνες, είτε με τη Χρησιμοποίηση πέντε προγραμματιστών ταυτόχρονα (ένας για κάθε πρόγραμμα) για ένα μήνα, είτε χρησιμοποιώντας πέντε ταυτόχρονα προγραμματιστές οι οποίοι εργάζονται και υπερωριακά για είκοσι μέρες. Αντίθετα η χρονική διάρκεια για τη στερεοποίηση του υγρού μπετόν είναι ανεξάρτητη από τον αριθμό των εργατών που το «ποτίζουν» κατά την διάρκεια της στερεοποίησης του. Για κάθε συμπιεζόμενη δραστηριότητα μπορεί να καθοριστεί ο αριθμός των δυνατών χρονικών μονάδων συμπίεσης δεδομένου ότι δεν μπορεί αυτή να συμπιέζεται απεριόριστα. 32

33 Σχέση άμεσου και έμμεσου κόστους με το χρόνο Άμεσο κόστος Η μείωση της διάρκειας του έργου μπορεί ν' απαιτεί περισσότερους πόρους ανά χρονική μονάδα του έργου, άρα μεγαλύτερο κόστος. Για τον λόγο αυτό προς το τέλος του έργου, επειδή γίνεται προσπάθεια απορρόφησης των καθυστερήσεων και επίσπευσης των εργασιών, το κόστος αυτό αυξάνει θεαματικά. Επειδή το συνολικό άμεσο κόστος του έργου είναι το άθροισμα του άμεσου κόστους όλων των δραστηριοτήτων του έργου η προσπάθεια ελέγχου του ξεκινά από τον Σχεδιασμό-Προγραμματισμό κάθε επί μέρους δραστηριότητας. Η σχέση «άμεσο κόστος ανά μονάδα χρόνου-χρονική διάρκεια δραστηριότητας» λαμβάνεται στην πράξη σαν γραμμική. Έτσι αν θεωρηθεί ότι η συντομότερη δυνατή διάρκεια μιας δραστηριότητας είναι t 1 και σ' αυτήν αντιστοιχεί το κόστος (ανά μονάδα χρόνου) η μεγαλύτερη δυνατή διάρκεια της είναι t 2 και το αντίστοιχο κόστος της (ανά μονάδα χρόνου) είναι Κ2, τότε η επίσπευση της δραστηριότητας κατά μια χρονική μονάδα μεταβάλει το άμεσο κόστος της δραστηριότητας κατά (Κ 1 -Κ 2 )/(t 2 -t 1 ) το οποίο ονομάζεται Κόστος Συμπίεσης της δραστηριότητας (Δημητριάδης, 1999). Έμμεσο κόστος Το έμμεσο κόστος προσδιορίζεται στο ξεκίνημα του έργου και επιμερίζεται κατά χρονική μονάδα του έργου κάθε δραστηριότητας. Επομένως το συνολικό έμμεσο κόστος είναι ανάλογο του χρόνου (αυξάνει ή μειώνεται ανάλογα με τη διάρκεια του έργου). 33

34 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ARCON CONSTRUCTIONS Α.Τ.Ε. Οι κατασκευαστικές εταιρείες αποτελούν έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους κλάδους της ελληνικής οικονομίας παρά τα διαρθρωτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει. Η δραστηριοποίηση μιας εταιρείας στον κλάδο των κατασκευαστικών-τεχνικών εταιρειών, λόγω του αντικειμένου της, παρουσιάζει ιδιαιτερότητες και χαρακτηριστικά που τη διαφοροποιούν από τις δραστηριότητες άλλων εταιρειών, άλλων κλάδων. Η χρηματοδότηση προς μια κατασκευαστική-τεχνική εταιρεία, για παράδειγμα, καλύπτει ανάγκες που προσδιορίζονται με βάση τα χαρακτηριστικά των έργων που αναλαμβάνει και η αποπληρωμή τους στηρίζεται ουσιαστικά στην ομαλή και έγκαιρη εκτέλεσή τους. 2.1 Ιστορική αναδρομή Η εταιρεία ARCON CONSTRUCTIONS Α.Τ.Ε. είναι μια κατασκευαστική εταιρεία που ο βασικός σκοπός της είναι η μελέτη και η κατασκευή επαγγελματικών χώρων. Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1990 στη Θεσσαλονίκη με τον τίτλο «ARK TEAM E.Π.Ε. Σχεδιασμός - Επικοινωνία». Το 1995 διαχωρίζεται στην εταιρία μελετών ΑRΚ ΤΕΑΜ DESIGN Ε.Ε. με αντικείμενο την εκπόνηση αρχιτεκτονικών μελετών και την κατασκευαστική ARCON CONSTRUCTIONS Ε.Π.Ε.. Το 1996 η ARCON CONSTRUCTIONS Ε.Π.Ε. επεκτείνεται και στην Αθήνα λόγω της ταχύτατης ανάπτυξης και του μεγάλου αριθμού έργων που εκτελεί σε όλη την Ελλάδα. Το 1997 μετατρέπεται σε Ανώνυμη Τεχνική Εταιρία (Α.Τ.Ε.), η οποία ειδικεύεται στην κατασκευή κτιρίων, κατοικιών, γραφείων, διατηρητέων, επαγγελματικών - εκθεσιακών χώρων και καταστημάτων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Το 2000 η εταιρία αποκτά παράρτημα στη Ρουμανία πραγματοποιώντας το όραμα της για επιχειρηματικό άνοιγμα στις Βαλκανικές χώρες. Οι τομείς δραστηριότητας της κατασκευαστικής θυγατρικής ARCON CONSTRUCTIONS SRL είναι ο τομέας των 34

35 interiors (τραπεζικά και εμπορικά υποκαταστήματα), έργα ειδικής κτιριολογίας (κτίριαγραφείων) και έργα οικιστικής ανάπτυξης. Στο Βουκουρέστι έχει κατασκευάσει διατηρητέο πολυκατάστημα έκτασης τ.μ., 5 τραπεζικά υποκαταστήματα, εμπορικά καταστήματα και δύο εργοστασιακές μονάδες παραγωγής ρούχων. Για το 2006 ο κύκλος εργασιών της εταιρίας αυξήθηκε σημαντικά δεδομένου ότι άμεσα έχει ξεκινήσει την εκτέλεση σημαντικών κτιριακών έργων για λογαριασμό πελατών της. To 2003 η ARCON συμμετέχει με 50% στην εταιρία ARC DEVELOPMENT, με ειδικότητα την κατασκευή κτιρίων και την αγορά και πώληση κατοικιών. Το 2005 αποκτά την GREEN INVEST SRL και ιδρύει την AMERICAN RESIDENCES SRL με σκοπό την οικιστική ανάπτυξη στη Ρουμανία. Επίσης την ίδια χρονιά, η ARCON CONSTRUCTIONS συμμετέχει με 50% στην ίδρυση της ROSE DEVELOPMENT ATE, εταιρίας στην ανάπτυξη ακινήτων, η οποία συστάθηκε το 2005 στη Θεσσαλονίκη. Το 2005 ιδρύθηκε η ARCON EOOD, η θυγατρική κατασκευαστική εταιρία της ARCON Α.Τ.Ε., στη Βουλγαρία. Στη Σόφια έχουν ήδη κατασκευαστεί 5 υποκαταστήματα της Postbank και η εταιρία για το 2005 εμφανίζει κύκλο εργασιών 400 χιλ. με κέρδη προ φόρων 110 χιλ.. Το 2006 ιδρύονται οι εταιρείες AMERICAN RESIDENCIES EOOD και GREEN INVEST EOOD στη Βουλγαρία με σκοπό να πραγματοποιήσουν σημαντικά κτιριακά έργα (κτήρια-γραφείων) και μεγάλα οικιστικά έργα. Σήμερα, η ARCON CONSTRUCTIONS συνεχίζει να αναπτύσσεται δυναμικά και να ανοίγει νέους ορίζοντες στην επιχειρηματική της δράση μέσα από τις αγορές του εξωτερικού. Ο στόχος της παραμένει να προσφέρει στους πελάτες της ολοκληρωμένες λύσεις, οι οποίες διακρίνονται για την ποιότητα, την ταχύτητα κατασκευής και την υψηλή αισθητική τους. 2.2 Φιλοσοφία και όραμα της εταιρείας Η εταιρεία ΑRCON CONSTRUCTIONS Α.Τ.Ε. έχει ήδη πίσω της μια ιστορία 22 ετών. Όσο καλή όμως και να είναι η εικόνα της, η εταιρεία δεν σταματάει την προσπάθεια για τη συνεχή βελτίωσή της. Είναι βασικό γι αυτήν να διατηρήσει μια εικόνα που θα περιλαμβάνει κάποια βασικά στοιχεία όπως επίδειξη συνέπειας στην τήρηση των υποχρεώσεών της, έμπνευση εμπιστοσύνης στις συναλλαγές της, επίδειξη 35

36 προθυμίας και διάθεσης για συνεργασία, απόδειξη της ικανότητάς της να εκτελέσει τα καθήκοντά της. Παρακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις, εμπλουτίζει και βελτιώνει συνεχώς την υλικοτεχνική υποδομή σχεδιασμού και παραγωγής. Διαρκώς προωθεί πρωτοποριακές υπηρεσίες στην κατασκευαστική αγορά και δημιουργεί νέα επιχειρηματικά πεδία δράσης. Αποστολή της εταιρίας είναι η πλήρης ικανοποίηση των απαιτήσεων του πελάτη. Η ARCON CONSTRUCTIONS Α.Τ.Ε. παρέχει συνολικές λύσεις, τηρεί απαρέγκλιτα τα χρονικά και οικονομικά περιθώρια στην εκτέλεση των έργων που αναλαμβάνει, ενώ διατηρεί σε υψηλά επίπεδα τα ποιοτικά standards που η ίδια θέτει. Λογότυπό της είναι «Με το κλειδί στο χέρι», σχεδιάζει λύσεις υψηλής αισθητικής, ποιότητας κατασκευής, άρτιας λειτουργικής εφαρμογής και εγγυάται ένα τέλειο αποτέλεσμα. Τεκμηριώνει το σχεδιασμό και την κατασκευή με πλήρη σχέδια, τεχνικές περιγραφές και προγράμματα ποιότητας έργου, με λεπτομερείς καταγραφές ελέγχων και δοκιμών. Προσδιορίζει αναλυτικά το κόστος κατασκευής και καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να μην αποκλίνει από το συμβατικό κόστος. Με λίγα λόγια προσφέρει λύσεις που βελτιώνουν σημαντικά τη λειτουργικότητα του έργου και τη σχέση κόστουςαποτελέσματος. Βασική αξία της εταιρείας είναι η έμφαση στον ανθρώπινο παράγοντα, καλλιεργώντας τις καλύτερες δυνατές σχέσεις και συνθήκες εργασίας, ενώ κάνουν πράξη τη διαρκή επιμόρφωση του στελεχιακού δυναμικού στα θέματα κατασκευής, προγραμματισμού και διαχείρισης τεχνικών έργων, μέσω του οποίου καταφέρνει να αντεπεξέρχεται άριστα στις υποχρεώσεις της. Στόχοι Η πλήρης ικανοποίηση των απαιτήσεων του πελάτη και η τήρηση των υψηλών ποιοτικών προδιαγραφών που θέτουμε. Η συνεχής διεύρυνση της παραγωγής τεχνικού έργου σε νέους τομείς και η διαρκής εξειδίκευση. Η συνεχής επιμόρφωση του στελεχιακού μας δυναμικού για τα σύγχρονα αντικείμενα σχεδιασμού και διαχείρισης κατασκευών. Η ανάπτυξη τεχνικού έργου στον τομέα της κατοικίας, αλλά και η αξιοποίηση εφαρμογών της κτηματαγοράς (real estate). Η ισχυροποίηση της παρουσίας σε Βουκουρέστι και Σόφια, τόσο σε development όσο και σε contracting έργα. 36

37 Κατά την εκτέλεση κατασκευαστικών έργων ακολουθούνται όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες που αφορούν στη Διοίκηση Έργου. Το κόστος, το μέγεθος και οι η συνολική διάρκεια του κάθε έργου καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τη σημαντικότητα εφαρμογής αυτών των διαδικασιών. Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου σε πολύ μικρά και επαναλαμβανόμενα έργα εφαρμόζεται η εμπειρική διοίκηση. Το κόστος της διοίκησης έργου ενσωματώνεται στην τιμή της κατασκευής και δεν αντιμετωπίζεται ως ανεξάρτητη παροχή υπηρεσίας. Οι ενέργειες της διαχείρισης αφορούν: στον χρονικό προγραμματισμό στην εκπόνηση διαγραμμάτων GANTΤ και PERT στον εντοπισμό των κρίσιμων διαδρομών εκτέλεσης του έργου στη διαχείριση μέσων και προσωπικού και στην επιλογή του κατάλληλου εξοπλισμού Οι ενέργειες αυτές εμπεριέχουν συχνά και δράσεις που αφορούν, ανάλογα με την περίπτωση, διαδικασίες λήψης οικοδομικών αδειών, αδειών λειτουργίας, αλλά και εγκρίσεις μελετών (π.χ. περιβαλλοντικών επιπτώσεων, κυκλοφοριακών επιπτώσεων, πυρασφάλειας κλπ.) από τις σχετικές υπηρεσίες. Παράλληλα οι διαδικασίες περιλαμβάνουν τον έλεγχο κόστους και χρόνου από το στάδιο εκπόνησης των μελετών έως την ολοκλήρωση της κατασκευής. Οι απαιτήσεις που παρουσιάσθηκαν τα τελευταία χρόνια για οργανωμένη παρακολούθηση και διοίκηση των τεχνικών έργων οδήγησαν τη Διοίκηση της εταιρίας στη δημιουργία της αναγκαίας υποδομής ώστε να είναι σε θέση σήμερα να αντιμετωπίσει σε επίπεδο Διοίκησης Έργου και κατασκευής τα πλέον πολύπλοκα τεχνικά έργα. Σε όλα τα έργα που αναλαμβάνει ακολουθούνται πιστά οι διαδικασίες που έχουν θεσπισθεί στο πλαίσιο ικανοποίησης των απαιτήσεων του Συστήματος Διασφάλισης Ποιότητας σύμφωνα με το πρότυπο ISO 9001/2008. Το εφαρμοζόμενο Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας αποτελείται από ενότητες που αναφέρονται: στη διοικητική δομή στα θέματα διαχείρισης προσφορών και συμβάσεων, αγορών στην αξιολόγηση προμηθευτών και υπεργολάβων στη σύνταξη προγραμμάτων Ποιότητας Έργων στην εκτέλεση ελέγχων και δοκιμών 37

38 στη γενική παρακολούθηση του τεχνικού έργου στη διαχείριση των προβλημάτων και στη διαχείριση παραπόνων που ενδέχεται να προκύψουν Η ARCON CONSTRUCTIONS ενισχύοντας την εξωστρέφειά της σε νέες αγορές, ίδρυσε πρόσφατα τη θυγατρική της εταιρεία στο Turkmenistan όπου και ανέλαβε ήδη έργο οδοποιίας μήκους 100km από το πρόγραμμα των Δημοσίων Επενδύσεων, προϋπολογισμού $ με προκαταβολή 30% και διάρκεια εκτέλεσης τους 36 μήνες. Σε εξέλιξη είναι επίσης η ανακατασκευή νοσοκομειακού κτιρίου της MEDICOVER που έχει αναλάβει η ARCON CONSTRUCTIONS Ρουμανίας, επιφάνειας τ.μ., όπως επίσης και το νέο οικιστικό έργο πολυτελούς κατασκευής στο Βουκουρέστι συνολικής επιφάνειας 6.500τ.μ. Συμπερασματικά, η ARCON CONSTRUCTIONS είναι μια σύγχρονη κατασκευαστική εταιρεία, η οποία είναι επικεντρωμένη στον ανθρώπινο παράγοντα μέσω του οποίου έχει κατορθώσει να δημιουργήσει στην αγορά ένα πολύ καλό όνομα, το οποίο της εξασφαλίζει μακροχρόνιες συνεργασίες με σημαντικούς πελάτες, όπως οι Fokas, Nike, Emporio, Armani, Παρουσίαση, Γενική Τράπεζα, Εθνική Τράπεζα, Starbucks, Mc Donald s, Pizza Hut κ.α., με αποτέλεσμα τη σταθερή ανοδική πορεία της από την ίδρυσή της. 38

39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΜΟΥ MICROSOFT PROJECT Το Microsoft Project είναι το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο εργαλείο στη διαχείριση έργων. Με το λογισμικό αυτό μπορούμε να διαχειριστούμε απλά αλλά και σύνθετα έργα. Μέσω του λογισμικού αυτού μπορούν να σχεδιαστούν όλες οι δραστηριότητες ενός έργου και να παρακολουθείται η πρόοδός τους. Εικόνα 4: Microsoft Project (Πηγή: Οι κύριες λειτουργίες του λογισμικού αυτού είναι: Παρακολούθηση όλων των πληροφοριών που συλλέγονται, σχετικά µε τις εργασίες, τη διάρκεια, και τις απαιτήσεις πόρων για το έργο. Απεικόνιση του προγράµµατος του έργου σε τυποποιηµένες και καλά καθορισµένες µορφές. Προγραµµατισµός εργασιών και πόρων µε συνέπεια και αποδοτικότητα. Ανταλλαγή πληροφοριών για το έργο µε όλους τους συµµετέχοντες, µέσω ενδοδικτύου ή του Διαδικτύου. 39

40 Επικοινωνία µε τους πόρους και τους υπόλοιπους συµµετέχοντες, ενώ ο τελικός έλεγχος να αφήνεται στο διαχειριστή έργου. 3.1 Δημιουργία Έργου και Καταγραφή Δραστηριοτήτων Η δημιουργία ενός νέου αρχείου έργου γίνεται μέσω της επιλογής File>New. Αρχικά πρέπει να τεθεί μία ημερομηνία εκκίνησης την 27/12/11. Ορίζοντας στο MS Project να προγραμματίσει με βάση την ημερομηνία αρχής, όλες οι νέες δραστηριότητες έχουν τον περιορισμό της ενωρίτερης δυνατής έναρξης (ASAP) και έτσι αναζητείται το νωρίτερο δυνατό τέλος του έργου. Ορίζοντας στο MS Project να προγραμματίσει με βάση την ημερομηνία τέλους, όλες οι νέες δραστηριότητες έχουν τον περιορισμό της αργότερης δυνατής έναρξης (ALAP) και έτσι αναζητείται η αργότερη δυνατή έναρξη του έργου. Στη συνέχεια μπορεί ο χρήστης να καταχωρήσει τις βασικές ιδιότητες του έργου από την File>Properties>Summary. Οι ιδιότητες αυτές είναι οι εξής: Τίτλος Θέμα Συντάκτης Διευθυντής Εταιρεία Σχόλια Στη συνέχεια μέσω της επιλογής Project>Task Information>General και επιλέγοντας το πεδίο Task Name μπορεί να καταγράψει τις δραστηριότητες του έργου. Επίσης, μπορεί ο χρήστης να οργανώσει τις δραστηριότητες σε φάσεις με τους εξής δύο τρόπους: Αναλυτικός προγραμματισμός Ο προγραμματισμός του έργου γίνεται από το γενικό προς το ειδικό (κάθε δραστηριότητα αναλύεται σε επιμέρους δραστηριότητες). Συνθετικός προγραμματισμός Ο προγραμματισμός του έργου γίνεται από το ειδικό προς το γενικό (αριθμός δραστηριοτήτων ομαδοποιείται σε μια «υπερδραστηριότητα»). 40

41 Για να ορίσουμε στο MS Project μια υποδραστηριότητα (δραστηριότητα η οποία είναι μέρος μιας άλλης) την επιλέγουμε και επιλέγουμε την εντολή Project>Outline>Indent. Επίσης, μπορούμε να καταχωρήσουμε τα ορόσημα του έργου. Ορόσημο ονομάζουμε τη δραστηριότητα εκείνη η οποία αποτελεί ένα σημαντικό «σταθμό» στην εξέλιξη του έργου. Δεδομένου ότι δεν πρόκειται για πραγματική δραστηριότητα αλλά για γεγονός, έχει μηδενική διάρκεια. Επίσης, μέσα από το πεδίο Predecessors μπορούμε να συνδέσουμε τις δραστηριότητες με ένα από τους τέσσερις τρόπους που φαίνονται στην παρακάτω εικόνα: Εικόνα 5: Σχέσεις Δραστηριοτήτων (Πηγή: 3.2 Εισαγωγή Πόρων και Χρονοπρογραμματισμός Τα είδη των διαφορετικών πόρων ενός έργου μπορεί να είναι: Ανθρώπινο Δυναμικό Μηχανές εργαλεία Πρώτες ύλες Τα κύρια χαρακτηριστικά ενός πόρου είναι η διαθεσιμότητα και το κόστος. Οι υπόλοιπες δευτερεύουσες ιδιότητες φαίνονται στην παρακάτω εικόνα: 41

42 Εικόνα 6: Χαρακτηριστικά ενός πόρου (Πηγή: Μέσω της επιλογής Tools>Resources>Assign Resources μπορεί ο χρήστης να αναθέσει πόρους σε μία δραστηριότητα. Ο χρονοπρογραμματισμός ενός έργου γίνεται μέσω της επιλογής View>More Views>Task Entry>Apply. Οι τύπο του χρονοπρογραμματισμού που υπάρχουν είναι οι εξής: Χρονοπρογραμματισμός με βάση την προσπάθεια (Effort-driven schedule) Σε αυτό τον τύπο προγραμματισμού η συνολική Εργασία παραμένει σταθερή όταν προσθέτω/ αφαιρώ πόρους. Χρονοπρογραμματισμός χωρίς βάση την προσπάθεια (not effort-driven schedule) Σε αυτό τον τύπο προγραμματισμού η συνολική διάρκεια δε μεταβάλλεται όταν προσθέτω ή αφαιρώ πόρους. Αντίθετα, μεταβάλλεται η συνολική (ποσότητα) Εργασία. 3.2 Κατανομή και Εξομάλυνση Πόρων Κάποιος πόρος μπορεί να είναι: Υποαπασχολούμενος Πλήρως απασχολούμενος Υπεραπασχολούμενος Μέσω της επιλογής View>Resource Usage και αλλάζοντας τις κλίμακες σε Μήνες (Major) - Εβδομάδες (Minor) μπορεί ο χρήστης να παρατηρήσει τους κόκκινους πόρους (υπεραπασχολούμενοι) και αντίστοιχα τις ώρες που σημειώνονται με κόκκινο (υπερβάσεις). Για να γίνει η εξομάλυνση πόρων μπορούμε μέσω της επιλογής Window>Remove Split και επιλέγοντας View>More Views> Levelling Gantt, να παρατηρήσουμε τα εξής: Με πράσινο χρώμα βλέπουμε τις μπάρες που αντιστοιχούν στις δραστηριότητες πριν την εξομάλυνση 42

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Ο Ρ Ι Σ Μ Ο Ι Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ. ΡΟΜΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, PhD.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Ο Ρ Ι Σ Μ Ο Ι Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ. ΡΟΜΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, PhD. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Ο Ρ Ι Σ Μ Ο Ι Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΈΝΝΟΙΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ (1) ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ - ΕΡΓΟ Κοινά στοιχεία & διαφορές Διενεργούνται από ανθρώπους (και) μηχανές Διαθέτουν περιορισμένους πόρους

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων.

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Στην προηγούμενη Εκπαιδευτική Μονάδα παρουσιάστηκαν ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα διαδεδομένων εργαλείων για τον χρονοπρογραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Η πολυπλοκότητα και η αβεβαιότητα ως διαστάσεις ενός έργου

Η πολυπλοκότητα και η αβεβαιότητα ως διαστάσεις ενός έργου Διοίκηση Έργων Τι είναι έργο Με τον όρο έργο, εκτός από κάθε μεγάλη και μοναδική τεχνική κατασκευή, εννοούμε προϊόντα συστημάτων παραγωγής, που δεν έχουν όλα αυτά τα βασικά χαρακτηριστικά των τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 I. ΟΙ ΠΑΓΙΔΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΝ ΟΙ PROJECT MANAGER... 17 Συχνά προβλήματα των project... 17 Παγίδες στα project... 18 Οι συνέπειες της κακής διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

9 ΕΝΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ

9 ΕΝΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ 9 ΕΝΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ Στο κεφάλαιο αυτό, αναλύεται πλήρως ένα τεχνικό έργο, συγκεκριµένα αυτό της κατασκευής ενός µικρού αντλιοστασίου. Για την ανάλυση του έργου χρησιµοποιείται το πακέτο λογισµικού

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία του Έργου. Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής. Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

Θεωρία του Έργου. Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής. Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Θεωρία του Έργου Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Οκτώβριος 2009 Διαχείριση του Έργου (Project Management) Ορισμοί Κάθε μιά όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 40 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ

ΔΕΟ 40 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΔΕΟ 40 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Έργο είναι μια ακολουθία μοναδικών, σύνθετων και αλληλοσυσχετιζόμενων δραστηριοτήτων που αποσκοπούν στην επίτευξη κάποιου συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων Πίνακας Περιεχομένων Πρόλογος...13 Πρόλογος του Συγγραφέα...15 Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες της Διοίκησης - Διαχείρισης Έργου...19 1.1 Λειτουργία, Έργο, Πρόγραμμα...19 1.2 Οι Εμπλεκόμενοι στο Έργο...21

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Σημείωμα του συγγραφέα... 18 Υποστηρικτικό υλικό... 22

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Σημείωμα του συγγραφέα... 18 Υποστηρικτικό υλικό... 22 Περιεχόμενα Πρόλογος........................................................ 15 Σημείωμα του συγγραφέα............................................ 18 Υποστηρικτικό υλικό................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ VΙ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ

ΤΕΥΧΟΣ VΙ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ «ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ (MANAGEMENT) ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Μ.Τ.Π.Υ. ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ 10» ΤΕΥΧΟΣ VΙ:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 3 Πρότυπα διαχείρισης έργου 46

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 3 Πρότυπα διαχείρισης έργου 46 Περιεχόμενα Πρόλογος Σημείωμα του συγγραφέα Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη διαχείριση έργου 18 1. Τι είναι έργο; 21 2. Έργο εναντίον γραμμής παραγωγής 23 3. Τύποι έργων 26 4. Τι είναι διαχείριση έργου; 29 5.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος.

Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος. Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος. Υπηρεσίες λειτουργίας και συντήρησης για Φωτοβολταϊκά συστήματα Όλα όσα χρειάζεστε για την ομαλή λειτουργία της μονάδας σας. Σας προσφέρουμε ασφαλείς λύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2008 ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ, ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΜΑ 1 ο Σε μία γειτονιά, η ζήτηση ψωμιού η οποία ανέρχεται σε 1400 φραντζόλες ημερησίως,

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5: Στρατηγική χωροταξικής διάταξης

Κεφάλαιο 5: Στρατηγική χωροταξικής διάταξης K.5.1 Γραμμή Παραγωγής Μια γραμμή παραγωγής θεωρείται μια διάταξη με επίκεντρο το προϊόν, όπου μια σειρά από σταθμούς εργασίας μπαίνουν σε σειρά με στόχο ο κάθε ένας από αυτούς να κάνει μια ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 3 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Συστήµατα προγραµµατισµού, ελέγχου και διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ βάφοντας το σαλόνι Ent-teach Kεφάλαιο 6 Διαχείριση Έργου

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ βάφοντας το σαλόνι Ent-teach Kεφάλαιο 6 Διαχείριση Έργου ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ βάφοντας το σαλόνι Ent-teach Kεφάλαιο 6 Διαχείριση Έργου Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Εσύ μαζί με 3 φίλους σου αποφασίζετε να βάψετε το καθιστικό. Για να μπορέσετε

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr Εργασία ΔΕΟ 11 1.1 Προγραμματισμός είναι η λειτουργία του προσδιορισμού των αντικειμενικών στόχων ενός οικονομικού οργανισμού και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους. Ενώ ο σχεδιασμός αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΧΡΟΝΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΧΡΟΝΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΧΡΟΝΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή..σελ. 2 Μέτρηση εργασίας σελ. 2 Συστήματα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2014 13 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη Κορνηλία Μαρία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων.

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Atlantis MRP & MRP II MRP I Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Στις προβλέψεις αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ... 19 Τι μπορεί να κάνει η Διοίκηση για τη μείωση του κόστους... 19 Ο συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η Μέτρηση Εργασίας (Work Measurement ή Time Study) έχει ως αντικείμενο τον προσδιορισμό του χρόνου που απαιτείται από ένα ειδικευμένο

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007. Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan)

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007. Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007 Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Ομιλητής: Γιάννης Nάνος Διευθύνων Σύμβουλος Κεντρικής Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 5

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 5 Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 5 Διαπιστευμένα Εργαστήρια Ιανουάριος 2012 5.1 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα κύρια ισχύοντα πρότυπα και οι σειρές προτύπων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ/ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 29/12/2014 Παράδοση Εργασίας: 31/01/2015 Γενικά: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Dr. Christos D. Tarantilis Associate Professor in Operations Research & Management Science http://tarantilis.dmst.aueb.gr/ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Ι - 1- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Ανάπτυξη Πληροφοριακών Συστημάτων και Διαχείριση Έργων Learning

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ. Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ. Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ Αθήνα, 22 Οκτωβρίου 2013 Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα Οκτώβριος 2013 Γιατί να μετρήσουμε. Ελέγχω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Λέκτορας Ι. Γιαννατσής Καθηγητής Π. Φωτήλας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Οικονομική Επιστήμη: Η κοινωνική επιστήμη που ερευνά την οικονομική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων. Source: Corbis

Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων. Source: Corbis Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Source: Corbis Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Στρατηγική παραγωγής Η αγορά απαιτεί μια ποσότητα προϊόντων και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ο Συγκεντρωτικός Προγραμματισμός Παραγωγής (Aggregae Produion Planning) επικεντρώνεται: α) στον προσδιορισμό των ποσοτήτων ανά κατηγορία προϊόντων και ανά χρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Έναρξη Ισχύος: 5/2009 Σελίδα 1 από 11 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας διαδικασίας είναι ο έλεγχος της προόδου και η παρακολούθηση του χρονοδιαγράμματος του έργου, καθώς και ο εντοπισμός τυχόν αποκλίσεων

Διαβάστε περισσότερα

«Παρουσίαση Κατεύθυνσης

«Παρουσίαση Κατεύθυνσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ «Παρουσίαση Κατεύθυνσης Επιχειρησιακών Λειτουργιών» Χίος, Δεκέμβριος 2013 Εισαγωγή Η Διοίκηση Λειτουργιών (operations management)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΡΩΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΟΥ

ΚΑΤΑΣΤΡΩΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΟΥ Έναρξη Ισχύος: 5/2009 Σελίδα 1 από 8 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας διαδικασίας είναι ο αναλυτικός σχεδιασμός και η καταγραφή του συνόλου των ενεργειών, παραμέτρων και απαιτήσεων για την ομαλή και απρόσκοπτη

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2

Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2 Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2 Πώς μπορείτε να επωφεληθείτε Η εξοικονόμηση ενέργειας στην βιομηχανική παραγωγή αποτελεί θέμα ιδιαίτερης αξίας. Βασική επιδίωξη και πρωταρχικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Σύνταξη Δημήτριος Τσέλιος Πρακτική Άσκηση ΤΕΙ Λάρισας Υποέργο 02 Ε 2.21 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 Ι. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ Π.Α 2

Διαβάστε περισσότερα

Οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών στην υπηρεσία του Πολίτη

Οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών στην υπηρεσία του Πολίτη Οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών στην υπηρεσία του Πολίτη, Ειδικός Επιστήμονας, Προϊστάμενος Τμήματος Λειτουργίας και Εκμετάλλευσης Εξοπλισμού Υπουργείου Εσωτερικών, Μέλος Οργανωτικής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Αντικείμενο: η διάταξη του παραγωγικού δυναμικού στο χώρο, δηλαδή η χωροταξική διευθέτηση των

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση και διαχείριση Εμπορικών Κέντρων με χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών. Θεσσαλονίκης

Εκτίμηση και διαχείριση Εμπορικών Κέντρων με χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών. Θεσσαλονίκης ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ, ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 11-12 Μαΐου 2009, Θεσσαλονίκη Εκτίμηση και διαχείριση Εμπορικών Κέντρων με χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS), εφαρμογή στο MEDITERRANEAN

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ERP Τι Είναι - Χαρακτηριστικά Οφέλη από την Εφαρµογή τους 2. Μεθοδολογική Προσέγγιση Επιλογής & Υλοποίησης Συστηµάτων ERP

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ κυρίου LÁSZLÓ ANDOR ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΓΕΙΑΣ κυρίου ΑΝΔΡΕΑ ΛΥΚΟΥΡΕΝΤΖΟΥ Εκτιμώντας τα ακόλουθα: I. Το Υπουργείο Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Γραμμές Παραγωγής Εκτίμηση Ελαττωματικών Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Παρουσίαση χαρακτηριστικών γραμμών παραγωγής Παραδείγματα σε παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ι - ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ....................................17 1.1 Προβλέψεις - Τεχνικές προβλέψεων και διοίκηση................................17 1.2 Τεχνικές προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Παράδοση την Στιγμή που Χρειάζεται (Just-in-Time) και Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού

Κεφάλαιο 7 Παράδοση την Στιγμή που Χρειάζεται (Just-in-Time) και Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού Κεφάλαιο 7 Παράδοση την Στιγμή που Χρειάζεται (Just-in-Time) και Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού ΣΤΟΧΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ανάπτυξη τρόπου χρησιμοποίησης φιλοσοφίας του Just-in-time εισαγωγή έννοιας της ευέλικτης αλυσίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Transportation Problems) Βασίλης Κώστογλου E-mail: vkostogl@it.teithe.gr URL: www.it.teithe.gr/~vkostogl Περιγραφή Ένα πρόβλημα μεταφοράς ασχολείται με το πρόβλημα του προσδιορισμού του καλύτερου δυνατού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Επιχειρησιακή Έρευνα Τυπικό Εξάμηνο: Δ Αλέξιος Πρελορέντζος Εισαγωγή Ορισμός 1 Η συστηματική εφαρμογή ποσοτικών μεθόδων, τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης :

Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης : Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης : Οφέλη από την εφαρμογή τους Εκδήλωση ΤΕΕ / ΤΚΜ : 7 Νοεμβρίου 2008 αμφιθέατρο Τοπογράφων «Αλ. Τσιούμης» Πολυτεχνική Σχολή ΑΠΘ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ - Μηχανικός Μεταλλείων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Τι ορίζεται ως απόθεμα;

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Mo.D.A.V.I. - Onlus (Movement of Voluntary Associations Italian)

Mo.D.A.V.I. - Onlus (Movement of Voluntary Associations Italian) ΣΧΕΔΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EC-ASE: Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό για τους Συμβούλους / Εκπαιδευτές Κοινωνικής Οικονομίας «Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό για τους Συμβούλους / Εκπαιδευτές Κοινωνικής Οικονομίας» Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 7: Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 7: Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 7: Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Στόχοι της παρουσίασης H παρουσίαση αυτή στοχεύει στην απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft:

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: NPV & IRR: Αξιολόγηση & Ιεράρχηση Επενδυτικών Αποφάσεων Από Αβραάμ Σεκέρογλου, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε το Management

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ Α. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 1. Το Τεχνικό Επιμελητήριο στο οποίο

Διαβάστε περισσότερα

2 nd International Athens Conference on JUNE 18, 2007 PROJECT MANAGEMENT BEST PRACTICES. ΑπότηΘεωρίαστηνΕφαρμογή PROJECT MANAGEMENT

2 nd International Athens Conference on JUNE 18, 2007 PROJECT MANAGEMENT BEST PRACTICES. ΑπότηΘεωρίαστηνΕφαρμογή PROJECT MANAGEMENT 2 nd International Athens Conference on PROJECT MANAGEMENT BEST PRACTICES JUNE 18, 2007 ΑπότηΘεωρίαστηνΕφαρμογή Πέτρος Σουρέτης Διευθύνων Σύμβουλος ΙΝΤRΑΚΑΤ PROJECT MANAGEMENT 1 Τι είναι έργο Έργο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μετατρέπουμε τον ήλιο σε κινητήρια δύναμη. ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ Phoenix Solar

Μετατρέπουμε τον ήλιο σε κινητήρια δύναμη. ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ Phoenix Solar Μετατρέπουμε τον ήλιο σε κινητήρια δύναμη. ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ Phoenix Solar ΣΤΟΧΟΣ μας είναι ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΜΕ ΟΛΟ ΤΟ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ κάθε ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΕΡΓΟ. phoenix solar ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Έργων (Project Management) Project Management

Διαχείριση Έργων (Project Management) Project Management Διαχείριση Έργων () Σκοπός Παρουσίασης Έννοιες, ορισμοί και ιστορική αναδρομή Διαχείρισης Έργων Τα στάδια και οι διαδικασίες ενός Έργου Ο Κύκλος Σχεδιασμού ενός Έργου Τεχνικές παρακολούθησης Έργων Μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΕΡΟΣ ΙΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ 36 ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Πολλές από τις αποφάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

EOF Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προώθησης στην Αγορά Εργασίας. Επαγγελματική Υποστήριξη σε Άτομα που αντιμετωπίζουν Δυσκολίες στην Πρόσβαση στην Απασχόληση

EOF Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προώθησης στην Αγορά Εργασίας. Επαγγελματική Υποστήριξη σε Άτομα που αντιμετωπίζουν Δυσκολίες στην Πρόσβαση στην Απασχόληση 2011 EOF Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προώθησης στην Αγορά Εργασίας Επαγγελματική Υποστήριξη σε Άτομα που αντιμετωπίζουν Δυσκολίες στην Πρόσβαση στην Απασχόληση EOF Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προώθησης στην Αγορά Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και μείωση του κόστους εκτύπωσης.

Διαχείριση και μείωση του κόστους εκτύπωσης. Διαχείριση και μείωση του κόστους εκτύπωσης. Εξοικονόμηση και διαχείριση κόστους: Η Canon κάνει την επιχείρησή σας ακόμα πιο ανταγωνιστική. ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Σωστή στρατηγική Η Canon σας προσφέρει πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001 Εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Προτύπων «Νέες εκδόσεις προτύπων διαχείρισης ποιότητας και περιβάλλοντος» Νέες εκδόσεις προτύπων για διαχείριση της ποιότητας ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001 Τετάρτη 14 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός & διοίκηση έργων

Προγραμματισμός & διοίκηση έργων Προγραμματισμός & διοίκηση έργων Διαχείριση ανθρωπίνων πόρων Κωνσταντίνος Κηρυττόπουλος Βρασίδας Λεώπουλος 1 Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000 2006 Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟ 2.6 Αειφορική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διαχείριση Αποθεμάτων Βασικές Αρχές και Κατηγοριοποιήσεις Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Ορισμός αποθεμάτων Κατηγορίες αποθεμάτων Λόγοι πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Παίγνιο Διοίκησης Επιχειρήσεων (business game)

Εισαγωγή στο Παίγνιο Διοίκησης Επιχειρήσεων (business game) Γιώργος Μαυρωτάς Επικ. Καθηγητής Εργαστήριο Βιομηχανικής & Ενεργειακής Οικονομίας Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π. Εισαγωγή στο Παίγνιο Διοίκησης Επιχειρήσεων (business game) 2o Θερινό Σχολείο Νεανικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιπτωσιακή μελέτη μεθόδων κοστολόγησης σε μικρομεσαία εταιρία επεξεργασίας μαρμάρου και γρανιτών

Περιπτωσιακή μελέτη μεθόδων κοστολόγησης σε μικρομεσαία εταιρία επεξεργασίας μαρμάρου και γρανιτών Περιπτωσιακή μελέτη μεθόδων κοστολόγησης σε μικρομεσαία εταιρία επεξεργασίας μαρμάρου και γρανιτών Εισαγωγικά Η παγκοσμιοποίηση της αγοράς και η αύξηση της έντασης του ανταγωνισμού οδηγούν τις επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Οικονομία. Ενότητα 2: Συντελεστές παραγωγής (συνέχεια)

Αγροτική Οικονομία. Ενότητα 2: Συντελεστές παραγωγής (συνέχεια) Αγροτική Οικονομία Ενότητα 2: Συντελεστές παραγωγής (συνέχεια) Κοντογεώργος Αχιλλέας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

2 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ

2 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ 2.1 Βασικοί Ορισµοί ιοίκηση έργου είναι η διαδικασία (process) του σχεδιασµού και της διοίκησης εργασιών και αποθεµάτων, και της επικοινωνίας µεταξύ προόδου και αποτελεσµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηση Ενέργειας σε Κτίρια με χρήση Συστημάτων Ελέγχου

Εξοικονόμηση Ενέργειας σε Κτίρια με χρήση Συστημάτων Ελέγχου Αρθρο προς δημοσίευση στο τεύχος 32 του περιοδικού «Περιβάλλον 21» Εξοικονόμηση Ενέργειας σε Κτίρια με χρήση Συστημάτων Ελέγχου Δρ. Ηλίας Σωφρόνης, Μηχ/γος Μηχ/κος, Thelcon ΕΠΕ (www.thelcon.gr) Η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας 1 η Διάλεξη: Βασικές Έννοιες στην Εφοδιαστική Αλυσίδα - Εξυπηρέτηση Πελατών 2015 Εργαστήριο Συστημάτων Σχεδιασμού, Παραγωγής και Λειτουργιών Ατζέντα Εισαγωγή στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ροής Εργασιών Εισαγωγικά

Προγραμματισμός Ροής Εργασιών Εισαγωγικά Προγραμματισμός Ροής Εργασιών Εισαγωγικά «Έργο είναι μία μοναδική δέσμη συντονισμένων δραστηριοτήτων με σαφές σημείο έναρξης και λήξης, οι οποίες αναλαμβάνονται από ένα άτομο ή οργανισμό προκειμένου να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ - ΔΙΚΑΙΟ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ - ΔΙΚΑΙΟ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ - ΔΙΚΑΙΟ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΕΝΟΤΗΤΑ 6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Ιωάννης Πασπαλιάρης, Καθηγητής, Τομέας Μεταλλουργίας Γεώργιος Ν. Παναγιώτου,

Διαβάστε περισσότερα

4. Διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού και κόστους του έργου

4. Διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού και κόστους του έργου 4. Διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού και κόστους του έργου Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ο διαχειριστής του έργου, όταν διαχειρίζεται τα χαρακτηριστικά του κόστους του έργου, είναι να εισάγει τις πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 4: Η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Αθανασιάδης Αναστάσιος Τμήμα Εφαρμογών Πληροφορικής στη Διοίκηση και Οικονομία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

5 απλές ερωτήσεις - οδηγός για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου.

5 απλές ερωτήσεις - οδηγός για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου. 5 απλές ερωτήσεις - οδηγός για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου. Τα στοιχεία που ζητούνται από το ερωτηματολόγιο έχουν καθοριστεί από την Eurostat και η συμπλήρωσή τους είναι υποχρεωτική σε όλη την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα