ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΛΛΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΛΛΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ"

Transcript

1 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΛΛΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΕΙΣΗΓΗΤΉΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΙΩΑΝΝΗΣ ΞΕΝΑΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΡΙΣ ΤΣΑΡΤΑΣ

2 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....σελ. 2 ΜΕΡΟΣ 1 ο....σελ. 3 ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΛΛΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΒΙΟΤΟΠΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΡΟΣ 2 ο.. σελ. 54 ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ S.W.O.T. ANALYSIS ΓΙΑ ΤΟ Ν. ΠΕΛΛΑΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ Ν. ΠΕΛΛΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ Ν. ΠΕΛΛΑΣ - ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ Ν. ΠΕΛΛΑΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΝΕΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ..σελ. 92 ΠΗΓΕΣ.. σελ. 101 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.. σελ

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας μπει πλέον για τα καλά στη νέα χιλιετία και μετά την επιτυχή περάτωση των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, η χρονική συγκυρία είναι κατάλληλη για μία ευρύτερη συζήτηση για την τουριστική πολιτική της Ελλάδας στο άμεσο και απώτερο μέλλον. Οι προκλήσεις είναι περισσότερες τώρα και το ζήτημα είναι η εκμετάλλευση αυτού του συγκριτικού πλεονεκτήματος της χώρας που ονομάζεται τουρισμός. Η κλασσική εικόνα του τουρισμού που φέρνουμε συνήθως στο μυαλό μας έχει αρχίσει να δίνει τη θέση της σε άλλες μορφές τουρισμού περισσότερο εξειδικευμένες όπως επίσης και σε προσφάτως εμφανιζόμενα καινοτόμα τουριστικά προϊόντα. Κάποιοι θα αναρωτηθούν, μα πως, εξαφανίστηκε έτσι απλά ο μαζικός τουρισμός; Φυσικά και όχι, είναι η απάντηση. Απλά με τα νέα δεδομένα, την έλευση νεότερων γενεών τουριστών, το άνοιγμα νέων αγορών είναι επιβεβλημένη η ανάγκη για την προώθηση καινοτομιών, νέων προϊόντων και γενικότερα μίας διαφορετικής προσέγγισης στην υπόθεση «τουρισμός στην Ελλάδα». Στο παρόν επιστημονικό σύγγραμμα θα γίνει μία ανάλυση για τις προοπτικές τουριστικής ανάπτυξης του Νομού Πέλλας και την εισαγωγή κάποιων προτάσεων για νέα τουριστικά προϊόντα. Στο πρώτο μέρος θα γίνει μία εκτεταμένη παρουσίαση του Νομού ώστε ο αναγνώστης να αποκτήσει μία σφαιρική και ολοκληρωμένη άποψη. Στο δεύτερο μέρος θα παρουσιαστεί μία σύγκριση του Νομού Πέλλας σε σχέση με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, θα επισημανθεί η υπάρχουσα κατάσταση σε επίπεδο πολιτικής και στρατηγικής για τον τουρισμό στο Νομό, θα γίνει μία παρουσίαση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων της περιοχής, των απειλών και των ευκαιριών που αντιμετωπίζει και τέλος θα προταθούν κάποιες λύσεις για την βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη του Νομού Πέλλας. 2

4 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ου ΜΕΡΟΥΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΛΛΑΣ..σελ. 6 Γενικά Φυσικά Χαρακτηριστικά...σελ. 6 Κλίμα....σελ.7 Διοικητική Διαίρεση... σελ.7 Πληθυσμός - Δημογραφικές Μεταβολές σελ.8 Τάσεις Αστικοποίησης... σελ.10 Συγκοινωνία.... σελ.11 Υγεία Περίθαλψη. σελ.12 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ.. σελ. 13 Απασχόληση... σελ.13 Ανεργία.... σελ. 14 Πρωτογενής Τομέας..... σελ. 16 Δευτερογενής Τομέας... σελ. 18 Τριτογενής Τομέας σελ. 19 3

5 ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ..σελ. 22 Εισαγωγή.... σελ. 22 Έδεσσα σελ. 23 Γιαννιτσά. σελ. 32 Πέλλα... σελ. 39 Αριδαία.... σελ. 43 Σκύδρα.... σελ. 43 Κρύα Βρύση... σελ. 44 Ορεινά χωριά. σελ. 44 ΒΙΟΤΟΠΟΙ.. σελ. 45 Λίμνη Βεγορίτιδα... σελ. 45 Λίμνη Άγρα..... σελ. 45 Λουτρά Λουτρακίου... σελ. 46 Μαύρο Δάσος. σελ. 47 Ποταμός Λουδίας.. σελ. 47 Όρος Βόρας (Καϊμακτσαλάν)... σελ. 48 Όρος Βέρμιο... σελ. 48 Όρος Πάικο. σελ. 48 4

6 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ..σελ. 49 Πεζοπορία περιήγηση... σελ. 49 Trekking (ορεινή πεζοπορία)... σελ. 49 Ποδηλασία.. σελ. 49 Mountain Bike (ορειβατικό ποδήλατο)... σελ. 49 Τοξοβολία... σελ. 50 Ιππασία... σελ. 50 Rafting (κατάβαση ποταμού με φουσκωτό).. σελ. 50 Kayak (κατάβαση ποταμού με μονοθέσιο) σελ. 50 Κωπηλασία. σελ. 50 4Χ4...σελ. 51 Motocross... σελ. 51 Πτήση με parapente και διπλό parapente..... σελ. 51 Ανεμοπορία (πτήση με ανεμόπτερο).. σελ. 52 Χειμερινά σπορ (Χιονοδρομικό Βόρα)... σελ. 52 5

7 ΜΕΡΟΣ 1 ο ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΛΛΑΣ Γενικά φυσικά χαρακτηριστικά Οι ορεινοί όγκοι που υπάρχουν στο Νομό Πέλλας καθορίζουν τα φυσικά όρια του Νομού και εκτείνονται, με τη μορφή τόξου, κατά σειρά από τα ανατολικά προς τα δυτικά: το Πάϊκο (υψόμετρο 1458 μ.). η Τζένα (2182 μ.), το Πίνοβο (2154 μ.), ο Βόρας - Καϊμάκτσαλαν (2524 μ.) και το Βέρμιο (2027 μ.). Ορεινές - ημιορεινές περιοχές υπάρχουν επίσης και στο τμήμα του νομού που εκτείνεται δυτικά της Έδεσσας. Ο Νομός Πέλλας συνορεύει προς το Βορρά με την Π. Γ. Δ. Μ. ( ακτίνα συνόρων περίπου 87 χμ), ανατολικά με τον Νομό Θεσσαλονίκης, νότια με το Νομό Ημαθίας, δυτικά με τους Νομούς Κοζάνης και Φλώρινας. Το υπόλοιπο του νομού αποτελείται από πεδινές εκτάσεις, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων αποτελούν η πεδιάδα της Αριδαίας που καταλαμβάνει το κεντρικό τμήμα της Επαρχίας Αλμωπίας και οι πεδιάδες της Έδεσσας και των Γιαννιτσών, που αρχίζουν από την Έδεσσα και καταλαμβάνουν το νότιο και το ανατολικό τμήμα του νομού. Από τη συνολική έκταση του Νομού Πέλλας το 46% έχει πεδινή, το 15,4% ημιορεινή και το 38,6% ορεινή διαμόρφωση. Στο Νομό Πέλλας απαντάται μεγάλη ποικιλία γεωλογικών σχηματισμών και πετρωμάτων. Οι πεδινές περιοχές έχουν σχεδόν στο σύνολό τους αλλουβιακή προέλευση ενώ στους ορεινούς όγκους συναντώνται, κατά κύριο λόγο, σχιστόλιθοι, γνεύσιοι, αμφιβολίτες, ασβεστόλιθοι, δολομίτες, ψαμμίτες και οφιόλιθοι. 6

8 Κλίμα Ο κυριότερος από πλευράς συχνότητας άνεμος που εμφανίζεται στο νομό έχει κατεύθυνση Β - Ν. ΝΑ και είναι μικρής έντασης (δεν υπερβαίνει τα 2-3 μποφόρ). Επιπλέον, ο νομός επηρεάζεται και από το Βαρδάρη, ενώ στην Επαρχία Αλμωπίας επικρατεί ένας τοπικός άνεμος, ο Καρατζοβίτης. Το μέσο ετήσιο ύψος βροχής παρουσιάζει μια πτωτική τάση από βορρά προς νότο και συγκεκριμένα είναι στην Αριδαία 888,3, στην Έδεσσα 794,7 και στην Κρύα Βρύση 636,6 χιλ. Το μεγαλύτερο ύψος βροχής εμφανίζεται το Νοέμβριο, ενώ το μικρότερο τον Αύγουστο. Η μέση ετήσια θερμοκρασία του Ν. Πέλλας είναι 14,7 C (Έδεσσα 15,1, Κρύα Βρύση 15,2, Αριδαία 13,8). Για τις τρεις αυτές περιοχές του Νομού που υπάρχουν στοιχεία, θερμότερος μήνας είναι ο Ιούλιος και ψυχρότερος ο Ιανουάριος. Από πλευράς ομίχλης δε φαίνεται να υπάρχει ιδιαίτερο πρόβλημα στο νομό, αφού ο μέσος αριθμός ημερών κατά μήνα, κατά τις οποίες εμφανίζεται ομίχλη, είναι μικρότερος από τη μονάδα. Χιονοπτώσεις παρατηρούνται κάθε χρόνο ιδιαίτερα στους ορεινούς όγκους που παραμένουν χιονισμένοι για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Επίσης παγετοί εμφανίζονται ιδιαίτερα συχνά, ιδιαίτερα στην επαρχία Αλμωπίας, ενώ κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού δεν είναι σπάνιες οι χαλαζοπτώσεις. Τα δύο αυτά καιρικά φαινόμενα έχουν πολύ δυσμενείς επιπτώσεις στις περισσότερες από τις καλλιέργειες του Νομού. Γενικά, το κλίμα του Νομού Πέλλας χαρακτηρίζεται ως ηπειρωτικό με μεγάλο θερμοκρασιακό εύρος μεταξύ χειμώνα και καλοκαιριού και έλλειψη βροχοπτώσεων κατά τη θερμή περίοδο. Διοικητική διαίρεση Ο Νομός Πέλλας ανήκει στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και η πρωτεύουσά του είναι η πόλη Έδεσσα. Αποτελείται από τις Επαρχίες Έδεσσας με έδρα την Έδεσσα, Γιαννιτσών με έδρα τα Γιαννιτσά και Αλμωπίας με έδρα την Αριδαία. 7

9 Πληθυσμός - Δημογραφικές μεταβολές Ο πραγματικός πληθυσμός του Νομού σύμφωνα με τις επίσημες απογραφές του 1981 και 1991, καθώς και οι μεταβολές που σημειώθηκαν στη δεκαετία , δίνονται στον Πίνακα που ακολουθεί. Πραγματικός πληθυσμός Ν. Πέλλας Απογραφών Επαρχίες Έκταση (στρ.) Μεταβολή (%) 1. Αλμωπία ,42 2. Γιαννιτσά ,49 3. Έδεσσα ,38 ΣΥΝΟΛΟ ,82 ΠΗΓΗ: Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της απογραφής του 2001, ο συνολικός πληθυσμός του νομού Πέλλας ανέρχεται κάτοικους. Τα κυριότερα αστικά και ημιαστικά πληθυσμιακά κέντρα του Νομού, σύμφωνα με την απογραφή του 1991, είναι τα παρακάτω: Δήμος Γιαννιτσών: κάτοικοι Δήμος Έδεσσας: κάτοικοι Δήμος Σκύδρας: κάτοικοι Δήμος Κρύας Βρύσης: κάτοικοι Δήμος Αριδαίας: κάτοικοι Δήμος Πέλλας: κάτοικοι Οι τάσεις μεταβολής του πληθυσμού στο Ν. Πέλλας είναι σε ολόκληρη την περίοδο χαμηλότερες των αντίστοιχων της Κεντρικής Μακεδονίας, η οποία εμφανίζει υψηλότερους ρυθμούς και από το σύνολο της χώρας. Το γεγονός αυτό αντανακλά το σημαντικό ρόλο της Θεσ/νίκης στην 8

10 συγκράτηση του πληθυσμού της περιοχής ως αποδέκτης και εσωτερικής μετανάστευσης αλλά και παλιννοστούντων από το εξωτερικό. Τάσεις Αστικοποίησης Ο Νομός Πέλλας είναι κατά βάση αγροτικός νομός, πράγμα που φαίνεται και από τη σύνθεση του πληθυσμού. Το 47% του πληθυσμού του νομού είναι αγροτικός, το 22% ημιαστικός και το 31% αστικός. Όπως είναι φυσικό, υψηλότερος είναι ο βαθμός αστικοποίησης της επαρχίας Έδεσσας, λόγω της έλξης που ασκεί η Έδεσσα στην ευρύτερη ημιορεινή και ορεινή ενδοχώρα της. Το 40% το πληθυσμού της επαρχίας Έδεσσας είναι αστικός. Ακολουθεί η επαρχία Γιαννιτσών με 38% αστικό πληθυσμό, ενώ η επαρχία Αλμωπίας δεν έχει αστικό πληθυσμό συγκεντρώνοντας πολύ υψηλό ποσοστό αγροτικού πληθυσμού (75%). Αστικός, ημιαστικός και αγροτικός πληθυσμός ανά επαρχία του Ν. Πέλλας, Επαρχία Αστικός Ημιαστικός Αγροτικός Σύνολο Αλμωπία % 0 24,05 75, Γιαννιτσά % 38,01 21,91 40, Έδεσσα % 40,35 20,92 38, Σύνολο % 30,78 22,05 47, (Πηγή: Ε. Σ. Υ. Ε. επεξεργασία αποτελεσμάτων της απογραφής πληθυσμού 1991) 9

11 Συγκοινωνία Οδικό δίκτυο Ο Νομός Πέλλας διασχίζεται από την Εθνική Οδό (Ε. Ο. 2) Θεσ/νίκης - Έδεσσας, η οποία συνεχίζει προς Φλώρινα σύνορα F. Y. R. O. M. - σύνορα Αλβανίας καθώς και προς Πτολεμαίδα, Κοζάνη. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Ε. Ο. 2 αναβαθμίζεται με ταχείς ρυθμούς με νέες χαράξεις και με βελτιώσεις των υφισταμένων τμημάτων. Σημαντικές επίσης θεωρούνται οι προγραμματισμένες νέες χαράξεις και βελτιώσεις τόσο της παράκαμψης της Έδεσσας, όσο και της καθέτου της νέας Εγνατίας Οδού, Βέροιας - Σκύδρας - Αριδαίας - Σύνορα F. Y. R. O. M. Σιδηροδρομικό δίκτυο Ο Νομός Πέλλας διασχίζεται από την γραμμή Θεσ/νίκης - Βέροιας - Έδεσσας, η οποία στην συνέχεια συνεχίζει σε δύο κατευθύνσεις: 1. Προς Φλώρινα, Σύνορα, F. Y. R. O. M. 2. Προς Πτολεμαίδα - Κοζάνη. Σιδηροδρομικές αποστάσεις: Έδεσσα - Θεσσαλονίκη: 112 χμ. Σύνορα F. Y. R. O. M. - Έδεσσα: 110 χμ. Αεροδρόμια - Λιμάνια Η πρωτεύουσα του Νομού Έδεσσα, απέχει από το Διεθνές Αεροδρόμιο ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της Θεσ/νίκης 105χλμ. Κοντά στην Έδεσσα υπάρχουν επίσης τα μικρά περιφερειακά αεροδρόμια της Κοζάνης (89 χμ. από Έδεσσα) και Καστοριάς ( Άργος Ορεστικό - απόσταση από Έδεσσα 121 χμ.). Ο βασικός λιμένας από τον οποίο εξυπηρετείται ο Νομός είναι της Θεσ/νίκης (απόσταση από Έδεσσα 89 χμ.). 10

12 Υγεία Περίθαλψη Ο Ν. Πέλλας διαθέτει δύο Γενικά Κρατικά Νοσοκομεία τα οποία βρίσκονται στην Έδεσσα και στα Γιαννιτσά με 161 και 101 κλίνες αντίστοιχα. Υπάρχουν επίσης τέσσερα Κέντρα Υγείας και 30 περιφερειακά (αγροτικά) Ιατρεία. 11

13 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Απασχόληση Η τάση μεταβολής της απασχόλησης στο Νομό Πέλλας (Πίνακας 7) κατά την περίοδο είναι αυξητική και υπερδιπλάσια της χώρας, αυτό δεν οφείλεται στην ταχύτερη αύξηση της απασχόλησης στον πρωτογενή τομέα. Στη συνέχεια ( ) η μεταβολή της απασχόλησης στο Νομό είναι αρνητική και κατά πολύ δυσμενέστερη του συνόλου της χώρας. Μέχρι το 1961 εμφανίζεται αύξηση του ποσοστού συμμετοχής απασχόλησης στον πρωτογενή τομέα (τομέας Α). Από το 1961 και μετά το ποσοστό αυτό μειώνεται συνεχώς παραμένοντας όμως μέχρι το 1981, σχεδόν διπλάσιο του αντίστοιχου της χώρας. Το ποσοστό απασχόλησης στο δευτερογενή τομέα (τομέας Β) μειώνεται κατά την πρώτη περίοδο ( ) κυρίως λόγω της κρίσης του κλάδου υφαντουργίας στην περιοχή Έδεσσας. Το 1971 όμως επανέρχεται στα επίπεδα του 1951 και τη δεκαετία παρατηρείται μια έντονη αύξηση του ποσοστού απασχόλησης στο δευτερογενή τομέα από το 10,5% στο 20% της απασχόλησης. Σε όλη τη περίοδο αναφοράς βέβαια, το ποσοστό αυτό υπολείπεται του αντίστοιχου ολοκλήρου της χώρας. Το μερίδιο απασχόλησης στον τριτογενή τομέα (τομέας Γ) παρουσιάζει μείωση την πρώτη δεκαετία Κατά την περίοδο αυξάνεται συνεχώς αλλά παραμένει πάντα υποδιπλάσιο της χώρας. 12

14 Πληθυσμός και απασχόληση στο Ν. Πέλλας ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ Ενεργός πληθυσμός Απασχόληση Πρωτογενής Τομέας Δευτερογενής Τομέας Τριτογενής Τομέας Διάφοροι Άνεργοι Άνεργοι % 3 4 3,4 3,9 8,1 Κατανομές Απασχόλησης (%) Πρωτογενής Τομέας Δευτερογενής Τομέας Τριτογενής Τομέας 78 83,1 77,2 59,5 49,5 10,7 7,9 10,5 19,9 18,8 11,3 9 12,3 20,6 31,7 (Πηγή: Ε. Σ. Υ. Ε. επεξεργασία αποτελεσμάτων της απογραφής πληθυσμού 1991) Ανεργία Όπως φαίνεται στον πίνακα 8 το ποσοστό των ανέργων κατά την απογραφή του 1981 ανερχόταν στο 3,88% του ενεργού πληθυσμού του Νομού Πέλλας ενώ το ποσοστό αυτό κατά την τελευταία απογραφή του 1991 διπλασιάζεται και αγγίζει το 8,1%. Αν ληφθεί υπόψη το μεγάλο ποσοστό των 13

15 θέσεων εποχιακής απασχόλησης στο νομό, καθώς και η υποαπασχόληση στον πρωτογενή τομέα, πιστεύεται ότι τα πραγματικά ποσοστά των ανέργων του Νομού είναι ακόμη μεγαλύτερα. Ενδιαφέροντα συμπεράσματα προκύπτουν για τη συμμετοχή των δύο φύλων στον οικονομικά ενεργό πληθυσμό καθώς και για το κατά πόσο πλήττεται το κάθε φύλο από την ανεργία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 1981 οι άνδρες συμμετέχουν με ποσοστό 74,03% στο σύνολο του οικονομικά ενεργού πληθυσμού και οι γυναίκες με 25,97%, ενώ κατά την απογραφή του 1991 παρατηρείται μια αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στον οικονομικά ενεργό πληθυσμό, της τάξης του 12,48% επιβεβαιώνοντας την πρόθεση των γυναικών για μαζικότερη έξοδο στην αγορά εργασίας. Όσον αφορά την ανεργία κατά φύλο και ομάδες ηλικιών, από τον ίδιο πίνακα γίνεται σαφές ότι οι γυναίκες και οι νέοι είναι αυτοί που πλήττονται περισσότερο από την οικονομική ύφεση των τελευταίων χρόνων. Βάση των στοιχείων της απογραφής του 1981 προκύπτει ότι το 5,24% του γυναικείου ενεργού πληθυσμού είναι χωρίς δουλειά ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους άνδρες είναι 3,4%. Τα ποσοστά των παραμέτρων αυτών φαίνεται να διπλασιάζονται κατά το 1991 και να αγγίζουν το 11,93% για τις γυναίκες και το 6,51% για τους άνδρες, ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης που υπάρχει στο Νομό, αλλά και στη χώρα γενικότερα. Ενδιαφέροντα συμπεράσματα εξάγονται και για την απασχόληση των νέων ανδρών και γυναικών. Όπως φαίνεται από τον πίνακα 8, για το 1981 το 77,21% των ανέργων είναι νέοι. Για το 1991 το ποσοστό αυτό πέφτει στο 63,53% πιθανόν λόγω της αύξησης του ποσοστού των νέων που επιλέγουν μετά το Λύκειο τη συνέχιση των σπουδών τους σε κάποιο ανώτερο ή ανώτατο ίδρυμα, παρατείνοντας το χρόνο σπουδών και αναβάλλοντας για κάποια χρόνια την έξοδο στην αγορά εργασίας. Σύμφωνα με πρόσφατα (Μάιος 1997) στοιχεία του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.), η κατανομή του εργατικού δυναμικού κατά Επαρχίες έχει ως εξής: 14

16 1. Επαρχία Έδεσσας Εργατικό Δυναμικό: άτομα Άνεργοι: άτομα (16,5 %) Ειδικευμένοι συνολικά: άτομα (35 %) 2. Επαρχία Αλμωπίας Εργατικό Δυναμικό: άτομα Άνεργοι (Άνδρες 373, Γυναίκες 395): 768 άτομα (15,4 %) Ειδικευμένοι συνολικά: 500 άτομα (10 %) 3. Επαρχία Γιαννιτσών Εργατικό Δυναμικό: άτομα Άνεργοι: άτομα (12,4 %) (Ειδικευμένοι Ανειδίκευτοι 775) Πρωτογενής Τομέας Ο Νομός Πέλλας αποτελεί έναν από τους δυναμικότερους νομούς της Ελλάδας στον τομέα τον αγροτικών δραστηριοτήτων.ιδιαίτερα επιτυχημένες, από άποψη σχεδιασμού, απόδοσης και οικονομικών απολαβών, αγροτικές δραστηριότητες, όπως η καλλιέργεια του ακτινιδίου, του σπαραγγιού κ.λ.π. είναι ενδεικτικές της ικανότητας του αγροτικού πληθυσμού της Πέλλας στην αποτελεσματική προώθηση καινοτόμων αγροτικών δραστηριοτήτων. Η καλλιεργούμενη γη στο νομό, ανά κατηγορία έχει ως εξής:πεδινές εκτάσεις: στρέμματα (79 %),ημιορεινή γεωργική γη: , στρέμματα (11,8 %), ορεινή γεωργική γη: στρέμματα (9,2 %) συνολικές καλλιέργειες: στρέμματα (100 %). Από τις παραπάνω γεωργικές εκτάσεις τα στρέμματα είναι αρδευόμενες, μέσω ειδικών δικτύων και γεωτρήσεων. Εκτιμάται ότι μια πρόσθετη έκταση η οποία θα μπορούσε επίσης να αρδευτεί είναι της τάξης των στρεμμάτων. Τα βασικότερα προϊόντα του νομού είναι: Φυτικά: Ροδάκινα, βαμβάκι, σιτάρι, καλαμπόκι, σπαράγγι, καπνός, κεράσια, μηδική, κριθάρι, μήλα, ντομάτες, τεύτλα, πατάτες, αχλάδια, αμπέλια, ακτινίδια, αγγούρια. 15

17 Ζωικά: Γάλα αγελαδινό, πρόβειο, αίγειο. Κρέας βόειο, πουλερικών, πρόβειο, χοιρινό, αίγειο. Πηγή: Δ/νσεις Αγροτικής Ανάπτυξης Έδεσσας και Γιαννιτσών Στο Νομό Πέλλας η ροδακινοκαλλιέργεια έχει παράδοση πολλών ετών και ο Νομός Πέλλας παρουσιάζει τη μεγαλύτερη παραγωγή ροδάκινων σε όλη τη χώρα. Η παραγωγή των ροδάκινων συνεισφέρει σημαντικά στην τοπική οικονομία και στη βελτίωση του επιπέδου ζωής των κατοίκων, παρέχοντας σχετικά υψηλό εισόδημα σε σχέση με άλλες δενδρώδεις καλλιέργειες, προσφέροντας εργασία σε μεγάλο αριθμό εργατών που εργάζονται είτε στη φάση της καλλιέργειας-συγκομιδής, είτε κατά την μεταποίηση, ενώ ταυτόχρονα συντελεί σημαντικά στη διατήρηση και αναζωογόνηση της υπαίθρου. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το 65% της παγκόσμιας παραγωγής κονσέρβας ροδάκινου παράγεται στους όμορους Νομούς Πέλλας και Ημαθίας. Η παραγωγή κερασιών είναι, επίσης μια από τις δυναμικότερες καλλιέργειες του Νομού Πέλλας. Ιδιαίτερα η περιοχή της Έδεσσας έχει τις ιδανικές κλιματολογικές, γεωμορφολογικές κ.λ.π. συνθήκες που απαιτούνται για την ευδοκίμηση της κερασιάς. Η παραγωγή του κερασιού έχει λίγα μόνον προβλήματα τα οποία αφορούν, κυρίως, στην μη συντονισμένη εμπορία του προϊόντος και τις ζημιές που υφίσταται κάποιες χρονιές η παραγωγή εξαιτίας ακραίων φυσικών φαινομένων (χαλαζοπτώσεις). Οι δενδρώδεις καλλιέργειες του Νομού Πέλλας αποτελούν,παράλληλα, οικοσυστήματα υψηλής οικολογικής αξίας, στο βαθμό που επιτρέπουν την ανάπτυξη βλάστησης στον υποόροφο στο εσωτερικό τους και δίνουν τη δυνατότητα για φωλεασμό και αναπαραγωγή σε μεγάλο αριθμό πουλιών, εντόμων, μικρών θηλαστικών κ.λ.π. Η διατήρησή τους είναι σημαντικότατη για την αποτελεσματική προστασία της βιολογικής και οικολογικής ποικιλότητας της χώρας μας. Το Συνεταιριστικό Αγροτικό Κίνημα του νομού Πέλλας είναι από τα δυναμικότερα της χώρας και έχει αναπτύξει κατά καιρούς σημαντικές πρωτοβουλίες ενώ ουσιαστικά διακινεί το μεγαλύτερο μέρος της αγροτικής 16

18 παραγωγής του νομού. Επίσης, διαθέτει πρότυπες εγκαταστάσεις ποιοτικών ελέγχων, διαλογής και επεξεργασίας. Δευτερογενής Τομέας Στον Ν. Πέλλας παρατηρείται η δημιουργία επιχειρήσεων ελαφριάς βιομηχανίας που αφορούν στην παρασκευή ειδών διατροφής και στην κατασκευή ειδών ένδυσης και ξύλινων και μεταλλικών κατασκευών. Οι βιομηχανικοί κλάδοι που εμφανίζονται κυρίως στο Νομό και στην περιοχή αναφοράς δίνονται στον πίνακα 10 από τον οποίο προκύπτει ότι το σύνολο των καταστημάτων όλων των βιομηχανικών κλάδων ανέρχεται σε στο Νομό Πέλλας, από τα οποία τα 176 εντοπίζονται στην περιοχή αναφοράς, αριθμός ο οποίος αντιστοιχεί στο 12,04% του συνολικού αριθμού καταστημάτων στο Νομό. 487 Βιοτεχνίες ινών, υφασμάτων, ρούχων, υποδημάτων. 303 Βιοτεχνίες τροφίμων και ποτών. 278 Βιοτεχνίες ξύλινων κατασκευών και χάρτου. 244 Βιοτεχνίες μεταλλικών κατασκευών, 108 Διάφορες βιοτεχνίες*, 31 Βιοτεχνίες κατασκευής μηχανημάτων, 11 Βιομηχανίες. *Στις διάφορες βιοτεχνίες περιλαμβάνονται δραστηριότητες οι οποίες σχετίζονται με την εκτύπωση εντύπων, την κατασκευή δομικών υλικών, σκυροδέματος, κεραμικών και ειδών οικιακής χρήσης, κατεργασία μαρμάρου, παραγωγή μετάλλων, παραγωγή φαρμακευτικών χημικών προϊόντων και χρωμάτων, συρματοποίηση. Πηγή: Επιμελητήριο Πέλλας 1995 Εξαγωγές Σύμφωνα με τα στοιχεία του επιμελητηρίου Πέλλας (1997) οι εξαγωγικές επιχειρήσεις στο Νομό Πέλλας ανέρχονται στις 188, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων ανήκει στον κλάδο των τροφίμων. Σχεδόν το 50% της παγκόσμιας παραγωγής φρούτων σε κονσέρβα παράγεται στο Νομό Πέλλας, όπως επίσης και το 70% της συνολικής 17

19 παραγωγής σπαραγγιών της χώρας, ποσοστό ιδιαίτερα σημαντικό για την διεθνή αγορά, εφόσον όλη η παραγόμενη ποσότητα εξάγεται, κατά κύριο λόγο στην Ευρώπη. Ο Νομός είναι γνωστός για τις βιομηχανίες επεξεργασίας σαλιγκαριών οι οποίες παράγουν το 40% περίπου της παγκόσμιας παραγωγής. Το σύνολο της παραγωγής εξάγεται μόνο στην Ευρώπη. Κατασκευές Στον τομέα των κατασκευών δραστηριοποιούνται αρκετές επιχειρήσεις στο Νομό με αντικείμενο κατασκευές είτε δημοσίων είτε ιδιωτικών έργων. Τριτογενής Τομέας Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ε. Σ. Υ. Ε. του Ι990 το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν του Νομού κατά κλάδους Οικονομικών δραστηριοτήτων του τριτογενή τομέα έχει ως εξής: ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΛΑΔΟΥ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧ. ΠΡΟΪΟΝ (σε εκατ.) ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΡΑΠΕΖΕΣ, ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ, ΚΤΗΜ. ΕΠΙΧ/ΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ, ΔΗΜΟΙ, ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΥΓΕΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΝΟΛΟ

20 Επίσης σύμφωνα με στοιχεία του 1988 η εικόνα των επιχειρήσεων του τριτογενή τομέα στο Νομό παρουσιάζει την παρακάτω εικόνα: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΑΤ/ΤΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟΙ ΕΜΠΟΡΙΟ, ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ, ΕΠΙΚΟΙΝ. ΑΠΟΘ/ΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ, ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ, ΑΚΙΝΗΤΑ ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΝΟΛΟ Γενικά Στοιχεία - Πίνακες Στους πίνακες που ακολουθούν εμφανίζονται η ποσοστιαία σύνθεση Α. Ε. Π. του Νομού κατά τομέα, η κλαδική κατανομή Α. Ε. Π. καθώς και το επίπεδο ευημερίας. Ποσοστιαία (%) σύνθεση Α. Ε. Π. του Νομού κατά τομέα Πρωτογενής τομέας 41,09 42,61 Δευτερογενής τομέας 30,13 26,48 Τριτογενής τομέας 28,78 30,91 ΣΥΝΟΛΟ ΕΓΧΩΡΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 100,00 100,00 19

21 Κλαδική κατανομή Α. Ε. Π Γεωργία, Κτηνοτροφία, Δάση, Αλιεία Ορυχεία Μεταποίηση Επιχείρηση Ηλεκτρισμού, Φωταερίου, Ύδατος Κατασκευές Μεταφορές, Επικοινωνίες Εμπόριο Τράπεζες, Ασφάλειες, Κτηματ. Επιχ/σεις Κατοικίες Δημόσια Διοίκηση, Ασφάλεια Υγεία, Εκπαίδευση Διάφορες Υπηρεσίες

22 ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ Εισαγωγή Ο νομός Πέλλας είναι από τις γοητευτικότερες περιοχές της Ελλάδας. Ο τόπος που γέννησε τους Μακεδόνες βασιλείς, τον Φίλιππο και τον Αλέξανδρο, έχει σημαντικούς αρχαιολογικούς τόπους από τους οποίους ξεχωρίζει η πρώτη πρωτεύουσα του Μακεδονικού κράτους, η Πέλλα. Σε όλες όμως τις πόλεις του νομού, σε κάθε χωριό ή τοποθεσία ο επισκέπτης θα βρει μνήμες από το παρελθόν αυτού του ένδοξου και ιστορικού τόπου που διέσχιζε η Εγνατία Οδός, σημείο συνάντησης φυλών και των πολιτισμών. Πρωτεύουσα του νομού είναι η Έδεσσα, χτισμένη στο υψίπεδο ανάμεσα στο Βέρμιο και το Βόρα, με θέα προς τον κάμπο, με άφθονο πράσινο, λουλουδιασμένους κήπους και πολλά νερά. Bορειοανατολικά της πόλης, σε τοποθεσία κατάφυτη και με ωραία θέα, βρίσκονται οι περίφημοι καταρράκτες της. Κάτω από τον μεγαλύτερο καταρράκτη, υπάρχει μικρό σπήλαιο και πολύ κοντά το εκκλησάκι της Ανάληψης. Σε απόσταση 5 χλμ. βορειοδυτικά της πόλης, βρίσκεται το χωριό Άγρας, που πήρε το όνομα του Μακεδονομάχου Τέλλου Άγρα. Στην περιοχή λειτουργεί ένα από τα πρώτα υδροηλεκτρικά εργοστάσια της Ελλάδας. Στη λίμνη του Άγρα, που καλύπτει έκταση στρεμμάτων, ο επισκέπτης θα δει πολλές αγριόπαπιες, κύκνους και σπάνια είδη πουλιών. Μία πόλη φημισμένη για τα φρούτα της και τις κόκκινες πιπεριές της είναι η Αριδαία, ενώ η Σκύδρα θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα φρουτοπαραγωγικά και εξαγωγικά κέντρα της Ελλάδας. Όμορφη κωμόπολη, είναι και η Άρνισσα, χτισμένη στις χαμηλές πλαγιές του όρους Βόρας, στις όχθες της λίμνης Βεγορίτιδος. Τέλος, τα Γιαννιτσά είναι σπουδαίο γεωργικό και βιομηχανικό κέντρο. Σε απόσταση 6 και 10 χλμ. αντίστοιχα από τα Γιαννιτσά, βρίσκονται οι κωμοπόλεις Νέα Πέλλα και Πέλλα. Μεταξύ αυτών των χωριών απλώνονται τα 21

23 ερείπια της αρχαίας Πέλλας, που επί Αρχελάου ( π. Χ.) έγινε η πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου. Έδεσσα Μία από τις πιο όμορφες πόλεις της Ελλάδας, η Έδεσσα, η πρωτεύουσα του Ν. Πέλλας, βρίσκεται 89 χλμ. δυτικά της Θεσσαλονίκης και 25 χλμ. από τα βόρεια σύνορα της Ελλάδας. Το όνομα της πόλης έχει φρυγική καταβολή και σημαίνει πύργος μέσα στο νερό ή πόλη πάνω στο νερό. Σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή προέρχεται από το Ύδ ωρ, Ύδ ισσα, Έδεσσα (υδατούπολη). Η Έδεσσα υπήρξε μία από τις παλαιότερες και σημαντικότερες πόλεις της αρχαίας Μακεδονίας και γι' αυτό παρουσιάζει μεγάλο ιστορικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Στη θέση της σημερινής πόλης ήταν η ακρόπολη της αρχαίας Έδεσσας, όπως φαίνεται από τα αρχαιολογικά ευρήματα και κυρίως το τείχος που χρονολογείται από την κλασική και Ελληνιστική εποχή. Το 814 π. Χ. ο Ηρακλείδης Κάρανος την κάνει πρωτεύουσα του πρώτου βασιλείου των Μακεδόνων και οι τύχες της πόλης ταυτίζονται με την ιστορία της Μακεδονίας. Αρχαία, βυζαντινά αλλά και βιομηχανικά ευρήματα μαρτυρούν την ιστορία της πόλης. Από την ιστορία περνούν οι Ρωμαίοι, οι Σλάβοι, οι Οθωμανοί, καθώς και άλλοι περιστασιακοί. Στις 18 Οκτωβρίου 1912 η πόλη απελευθερώνεται και ενσωματώνεται στον κορμό του ελληνικού κράτους ως πρωτεύουσα του Ν. Πέλλας. Το 1923 ενισχύεται με Μικρασιάτες πρόσφυγες και μόνο μετά το '50-'60 αρχίζει να αχρηστεύεται ο "Λευκός Άνθρακας" αυτός που για αιώνες κινούσε μύλους, εργαστήρια, βιοτεχνίες και εργοστάσια, και μαζί του χάνεται η βιομηχανία της πόλης. Ο επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί την περιοχή της παραδοσιακής συνοικίας Βαρόσι όπου υπάρχουν παλαιά κτίρια, όπως το Παρθεναγωγείο κτισμένο το 1877, η βυζαντινή εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου του 14ου αιώνα, το Λαογραφικό Μουσείο, το υπαίθριο Μουσείο Νερού (με μύλους σε λειτουργία) και την περιοχή Ψηλός Βράχος με "απέραντη θέα" και βέβαια ένας 22

24 αριθμός από μικρά εκκλησάκια τα οποία βρίσκονται μέσα σε αρχοντικά σπίτια του παρελθόντος. Την πόλη διασχίζει ο ποταμός Εδεσσαίος (ή Βόδας, που σημαίνει νερό), σχηματίζοντας μικρούς και μεγάλους καταρράκτες, θέαμα μοναδικό στην Ελλάδα. Η Έδεσσα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις ομορφότερες πόλεις της Μακεδονίας. Αρχαία Έδεσσα Μία σημαντική πόλη της αρχαιότητας υπήρξε η Έδεσσα κτισμένη στο φυσικό πέρασμα, όπου ο πανάρχαιος οδικός άξονας που από τον 2ο αι. π. Χ. ονομάστηκε Εγνατία οδός εγκαταλείπει την κάτω πεδινή και ανηφορίζει προς την άνω ορεινή Μακεδονία. Ο τόπος όπου αναπτύχθηκε η πόλη στην άκρη του βράχου της σημερινής Έδεσσας και στην κατάφυτη κοιλάδα του Λόγγου, διακρίνεται για τις φυσικές του ομορφιές και σφραγίζεται από την αέναη ροή των νερών, που στις ημέρες μας έχουν διαμορφωθεί στους πασίγνωστους Εδεσσαϊκούς καταρράκτες. Τα παλαιότερα ευρήματα ανάγονται στην νεολιθική εποχή αλλά υπάρχουν περισσότερα σε αριθμό από την εποχή του χαλκού και κυρίως την εποχή του σιδήρου. Τον 6ο-5ο π. Χ. η πόλη εξελίσσεται με ακρόπολη και κάτω πόλη. Σήμερα έπειτα από τις ανασκαφές που έχουν γίνει μπορεί κανείς να δει το τείχος της πόλης, τμήματα κτιρίων στην ακρόπολη και κάτω πόλη καθώς και τα αντίστοιχα νεκροταφεία. Το τείχος είναι ένα μνημειακό σύνολο του οποίου η κατασκευή έλαβε υπ' όψη την διαμόρφωση του εδάφους, την ροή των νερών, αλλά και τις αρχές της οχυρωματικής τέχνης. Μετά το 168 π. Χ. και την κατάκτησή της από τους Ρωμαίους η πόλη γνώρισε ευημερία και μάλιστα έκοψε νομίσματα τα οποία μαρτυρούν την συμμετοχή της πόλης στην διατήρηση του οδικού άξονα της Εγνατίας οδού. Το δεύτερο μισό του 3ου αι. μ. Χ. η απειλή γοτθικών επιδρομών οδηγεί σε ταχεία επιδιόρθωση του τείχους που κατά την διάρκεια της ρωμαϊκής ειρήνης είχε καταρρεύσει. Ο πιεστικός χαρακτήρας των εργασιών οδήγησε τους κατοίκους να χρησιμοποιήσουν ως οικοδομικό υλικό επιτάφια μνημεία των γειτονικών νεκροταφείων. 23

25 Στην διάρκεια των παλαιοχριστιανικών χρόνων το τείχος ενισχύεται με μία νέα οχυρωματική γραμμή στην σταθερή απόσταση των 6μ κατά μήκος της προηγούμενης. Στο τέλος του 6ου αρχές 7ου αι. διαπιστώνεται μία σταδιακή εγκατάλειψη της κάτω πόλης και περιορισμός της κατοίκησης στην ακρόπολη, που θα εξελιχθεί στο βυζαντινό φρούριο, το "Κάστρο των Βοδενών" και στην συνέχεια στην σημερινή Έδεσσα. Από τα σημαντικότερα μνημεία της περιοχής είναι: Η Νότια Πύλη, η οποία περιλαμβάνει κυκλική αυλή εγγεγραμμένη σε ορθογώνιο πύργο. Απηχεί τις αρχές της οχυρωματικής τέχνης που περιγράφονται στα αρχαία εγχειρίδια. Η μνημειακή πλακοστρωμένη οδός που διασχίζει όλη την πόλη. Περιστοιχίζεται από κίονες μαρμάρινους και κτιστούς πεσσούς. Το τείχος της Έδεσσας, από τα καλύτερα διατηρημένα στη Μακεδονία. Κατασκευάστηκε περίπου το 300 π.χ. και επιδιορθώθηκε επανειλημμένα σε όλη τη διάρκεια της ζωής της πόλης. Σώζεται σε ύψος 5 μ. Ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου (Παλαιά Μητρόπολη) Στους βυζαντινούς χρόνους ανάμεσα στις πόλεις-κάστρα που ξεχώρισαν για την θέση και την ικανότητά τους είναι και η Έδεσσα (Βοδενά). Από τις πολλαπλές καταστροφές μόνο δύο μνημεία σώζονται από τους βυζαντινούς χρόνους. Ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου (Παλαιά Μητρόπολη) και ο ναός του Πέτρου και Παύλου. Η παλαιά Μητρόπολη βρίσκεται στην συνοικία Βαρόσι, ανάμεσα στο Μητροπολιτικό Μέγαρο και το Παρθεναγωγείο. Η ανέγερσή της τοποθετείται στο δεύτερο μισό του 14ου αι. Είναι μία περίοδος που ανθεί η παλαιολόγεια τέχνη και παρατηρείται ανέγερση μεγάλου αριθμού ναών και κτιρίων. Το κτίσμα είναι Τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική του 14ου αιώνα. Ο βόρειος και ο νότιος τοίχος της εκκλησίας είναι επισκευασμένος στα μέσα του 17ου αιώνα, ενώ ο μεταγενέστερος νάρθηκας είναι κτίσμα της δεκαετίας του

26 Διατηρούνται τοιχογραφίες από τις οποίες οι παλαιότερες χρονολογούνται γύρω στα 1380 ενώ οι νεότερες γύρω στο 17ο αι. Αξιόλογο είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού, των μέσων του 18ου αιώνα, με εικόνες του ζωγράφου Αποστόλη Λογγιανού Βοδενιότη (1761). Την δεκαετία του 1970 έγιναν εκτεταμένες αναστηλωτικές εργασίες, κατά τις οποίες απομακρύνθηκαν από τον κυρίως ναό προσθήκες του 1920, που αλλοίωναν τη μορφή του. Στο ίδιο πνεύμα, έγιναν εργασίες και στο νάρθηκα που ολοκληρώθηκαν το Αρχικά ο ναός ήταν αφιερωμένος στον Ιησού Χριστό με το όνομα Αγία Σοφία. Αργότερα όμως, τον 17ο αι., μετονομάστηκε σε Ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου για να αποτραπεί η μετατροπή της σε τζαμί. Στους νεώτερους χρόνους αποκαλείται Μητρόπολη ως Μητροπολιτικός Ναός. Ναός Αποστόλων Πέτρου & Παύλου Ο ναός του Πέτρου & Παύλου διασώζεται σήμερα στην συνοικία Βαρόσι. Η δόμηση του ναού, οι τοιχογραφίες του, ( ) και τα τρία κιονόκρανά του είναι τα σημαντικότερα στοιχεία που πρέπει να δείτε. Παλαιότερα αποτελούσε ιδιωτικό παρεκκλήσι της οικογένειας του βαρόνου Ι. Οικονόμου (Fon Economou). Παρθεναγωγείο Ισόγειο, κεραμοσκεπές κτίσμα, το οποίο λόγω κλίσης του εδάφους προκύπτει διώροφο προς το Λόγγο. Οι εξωτερικές όψεις χαρακτηρίζονται για τη συμμετρική οργάνωση των ανοιγμάτων και τις νεοκλασικές επιδράσεις στη μορφολογία. Πρόκειται για ορθογώνιο ενιαίο χώρο που διακόπτεται από δυο σειρές ξύλινων υποστυλωμάτων και τη δημιουργία ενός κλειστού χώρου. Η χρονολογία κατασκευής, 1877, είναι γραμμένη στην ιδρυτική επιγραφή πάνω από την κυρία είσοδο. Αποτελεί ιδιοκτησία του Δήμου και σήμερα χρησιμοποιείται ως αίθουσα πολλαπλών χρήσεων. 25

27 Γενί Τζαμί Το Γενί Τζαμί αποτελεί το μοναδικό τζαμί που διατηρείται χωρίς αλλοιώσεις και μετατροπές. Τα άλλα τουρκικά τεμένη ή καταστράφηκαν ή μετατράπηκαν. Χτίσθηκε το 1904 με έξοδα του Χασάν Φεχμί Πασά και ήταν τότε το έκτο τζαμί της πόλης. Το 1937 κηρύχθηκε διατηρητέο μνημείο ενώ το 1942 (την περίοδο της γερμανικής κατοχής ) εγκαινιάζεται το μουσείο της πόλης. Το οικοδόμημα είναι επηρεασμένο από την βυζαντινή αρχιτεκτονική και συγκεκριμένα στο πρότυπο της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη. Σήμερα χρησιμοποιείται ως χώρος φύλαξης αρχαιολογικών ευρημάτων. Αγία Τριάδα Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας χτίσθηκε το 1865 και δεσπόζει στον κάμπο της Έδεσσας, δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο. Μέρος του οικοδομικού υλικού που χρησιμοποιήθηκε είναι από τα τείχη της αρχαίας πόλης και από ρωμαϊκούς ενεπίγραφους βωμούς. Το μοναστήρι χτίσθηκε σε ερείπια παλαιότερης εκκλησίας, η οποία όμως είχε καταστραφεί από τα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Η ανέγερση της μονής έγινε με έξοδα των κατοίκων της πόλης ενώ το μοναστήρι στην συνέχεια απέκτησε από δωρεές μεγάλη περιουσία. Το 1942 η κτηματική του περιουσία χάνεται και λειτουργεί ως γυναικείο μοναστήρι έως σήμερα. Ο ναός είναι μία τρίκλιτη τρίκοχη βασιλική. Το υπερυψωμένο μεσαίο κλίτος φέρει τρεις πολυγωνικούς τρούλους, αριθμός που συμβολίζει την Αγία Τριάδα. Αξιόλογο θεωρείται το τέμπλο του 19ου αι. και οι εντοιχισμένες επιτύμβιες στήλες των ρωμαϊκών χρόνων. Το ρολόι της πόλης Το ρολόι, σήμα κατατεθέν στο κέντρο της πόλης. Η κατασκευή του χρονολογείται γύρω στο Χτίσθηκε από τον Κωνσταντίνο Ζήση και τα αδέλφια του που ήταν μάστορες της εποχής. Η Βάση του είναι από 26

28 σιδηρόπετρα και το υπόλοιπο κτίσμα από πουρόπετρα. Σήμερα συνεχίζει την λειτουργία του δίπλα στο κτίριο όπου στεγάζονται οι δραστηριότητες του Φιλοπρόοδου Συλλόγου Μέγας Αλέξανδρος ενός από τους πιο παλαιούς συλλόγους της Έδεσσας(1922). Καταρράκτες Οι καταρράκτες της Έδεσσας, μοναδικό θέαμα σε όλη την Ελλάδα, προκαλούν δέος στον επισκέπτη καθώς τα νερά πέφτουν από ύψος 70 μ. Το πανέμορφο Πάρκο των Καταρρακτών βρίσκεται στην άκρη του γκρεμού, όπου συναντιούνται δύο παραπόταμοι του ποταμού Εδεσσαίου (Bόδα). Ο επισκέπτης μπορεί να δει από ύψος 200 μέτρων μέσα στην καταπράσινη κοιλάδα το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας του 18ου αι. και πιο μακριά το χωριό Pιζάρι και την πόλη της Σκύδρας. Κατεβαίνοντας πιο κάτω (20 μέτρα) μπορεί κανείς να θαυμάσει τον κύριο καταρράκτη και να περπατήσει πίσω από αυτόν. Το Πάρκο συνορεύει από τα δεξιά με την περιοχή της παραδοσιακής συνοικίας Bαρόσι. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περιοχή των Μύλων στην οποία λειτουργεί υπαίθριος κινηματογράφος και το αναπαλαιωμένο εργοστάσιο του Κανναβουργείου. Οι καταρράκτες της Έδεσσας δεν υπήρχαν πάντα, όπως είναι σήμερα. Έως τα τέλη του 14ου αι. ο κυρίως όγκος νερού συγκρατιόταν σε μία μικρή λεκάνη στα δυτικά της πόλης. Πιθανότατα έπειτα από κάποιο γεωλογικό ή καιρικό φαινόμενο διήλθαν την πόλη για να χυθούν, θεαματικά από τον βράχο της με συνέπεια να δημιουργηθούν πολλά μικρά ποτάμια και παράλληλα να καταργηθεί η λίμνη απ' όπου προήλθαν. Πολλοί περιηγητές του 17ου & 18ου αι. περιγράφουν την εικόνα της πόλης με έναν βράχο από όπου πέφτουν τα νερά από πολλούς καταρράκτες. Για τον σημερινό επισκέπτη θα ήταν λίγο δύσκολο να αντιληφθεί τι συνέβαινε μόλις λίγες δεκαετίες πίσω, όπου οι καταρράκτες ήταν ένα άσημο μέρος. Λίγο κρυμμένοι πίσω από την ακατάσχετη βλάστηση, λίγο εγκαταλελειμμένοι εκεί στην άκρη του βράχου, εθεωρείτο εγχείρημα, μία μικρή ίσως περιπέτεια, να κατέβει κανείς τα δύσβατα μονοπάτια της εποχής για να τους χαζέψει... ή να τους φωτογραφίσει 27

29 Από το 1942 αρχίζει μία διαφορετική αντιμετώπιση του χώροι και πρώτοι οι Γερμανοί διαβλέπουν την τουριστική του εκμετάλλευση. Έτσι από το τίποτα ξεπήδησαν το καλοκαίρι του 1942 δύο πισίνες, παρτέρια, ζαρντινιέρες με ενδιαφέρουσα αρχιτεκτονική που όπως θα έλεγαν σήμερα, σεβόταν το τοπίο. Μετά τον πόλεμο ο χώρος παραδίδεται στο δήμο, του οποίου οι κηπουροί τον φροντίζουν φυτεύοντας λουλούδια και δέντρα. Στην συνέχεια ξεσπά ο εμφύλιος πόλεμος και οι καταρράκτες ξεχνιούνται προσωρινά. Σταθμός στην πορεία υπήρξε το 1953 όταν ολοκληρώθηκε και άρχισε να λειτουργεί το δημοτικό εστιατόριο με το όνομα "ΠΙΣΙΝΕΣ". Έως τις αρχές του 1960 κατασκευάζονται προσβάσεις για να μπορεί ο επισκέπτης να προσεγγίζει με ασφάλεια. Τότε κατασκευάστηκαν και σημεία που να μπορεί ο επισκέπτης να απολαύσει από πολλές πλευρές το θέαμα και τη θέα. Εξαίρεση βέβαια αποτέλεσε η απόφαση της ΔΕΗ να κατασκευάσει ένα ακόμη εργοστάσιο, καταστρέφοντας το πάρκο καταρρακτών και βέβαια τους ίδιους τους καταρράκτες. Ευτυχώς η απερισκεψία αυτή δεν πραγματοποιήθηκε γιατί οι άνθρωποι της πόλης αντέδρασαν δυναμικά για να διασώσουν το αυτονόητο και το προφανές. Σήμερα οι καταρράκτες είναι πασίγνωστο θέαμα απείρου κάλλους για όλη την Ελλάδα και τον υπόλοιπο κόσμο. Μπορεί κανείς με ασφάλεια να θαυμάσει τον μεγάλο Καταρράκτη "Κάρανο" με το νερό να πέφτει από ύψος 70 περίπου μέτρων και τον διπλό καταρράκτη, όπως επίσης και το σπήλαιο κάτω από τον βράχο. Η περιοχή έχει αναβαθμισθεί και προσφέρει ευκολίες στους επισκέπτες. Λαογραφικό Μουσείο Το Λαογραφικό Μουσείο Έδεσσας στεγάζεται σε ένα όμορφο παραδοσιακό χώρο δωρεά της οικογένειας Σιβένα. Εκτίθεται πλούσια συλλογή από παραδοσιακές φορεσιές του 19 ου και του 20 ου αι. καθώς και αντικείμενα που έχουν να κάνουν με την καθημερινή ζωή, τις δραστηριότητες και τη διασκέδαση τους. Λειτουργεί καθημερινά (εκτός Δευτέρας) με γενική είσοδο 1,5. 28

30 Μουσείο Νερού Η Έδεσσα στις αρχές του 20 ου αι. διέθετε πολλά εργοστάσια που βασίζονταν στις υδατοπτώσεις για την κίνηση των μηχανών τους. Το 1991 ο δήμος Έδεσσας έθεσε ως στόχο την ανάδειξη και αξιοποίηση της περιοχής των Μύλων, του Κανναβουργείου και του εργοστασίου «Εστία» με τη δημιουργία ενός υπαίθριου μουσείου υδροκίνησης και τη δημιουργία χώρων αναψυχής. Το υπό τελική διαμόρφωση Μουσείο Νερού έχει σκοπό να γνωρίσει στον επισκέπτη την ιστορία της υδροκίνησης από τα προβιομηχανικά εργαστήρια ως τα εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας των αρχών του 20 ου αι. Τα τμήματα του μουσείου είναι τα εξής: Αλευρόμυλος «Σαλαμπάση» Σησαμοτριβείο «Περτσεμλή» Νερόμυλος «Γιαννάκη» Νερόμυλος «Γιαννάκη» (ενυδρείο) Βυζαντινός Μύλος Κανναβουργείο Μπαντάνι (κέντρο δημιουργικής απασχόλησης παιδιών) Υπαίθριος Κινηματογράφος Το μουσείο διαθέτει τις παρακάτω υπηρεσίες: Περιηγήσεις στο Μουσείο Εκπαιδευτικά Προγράμματα Εκδρομές Δραστηριότητες Εμπορικό Κέντρο Info Kiosk Δημιουργική Απασχόληση Παιδιών Παραδοσιακή Κουζίνα Διασκέδαση Διαμονή 29

31 Το Μουσείο ολοκληρώνεται με την ανακατασκευή του εργοστασίου «Άνω Εστία» το οποίο θα μεταβληθεί σε ξενοδοχείο 85 κλινών και μικρό συνεδριακό κέντρο. Το κανναβουργείο Το κανναβουργείο ιδρύθηκε σαν βιομηχανική επιχείρηση1908 αλλά άρχισε να λειτουργεί το Απασχολούσε γύρω στους 100 εργάτες και παρήγαγε 1200 κιλά σπάγκου και σκοινιού ημερησίως. Ως πρώτη ύλη χρησιμοποιούνταν η ινδική κάνναβη που αρχικά εισάγονταν από την Ινδία όμως αργότερα την προμηθεύονταν από την περιοχή των Γιαννιτσών. Το εμπόρευμα διακινούνταν από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης στη Θεσσαλονίκη. Άκμασε την εποχή όπου έφτασε να απασχολεί 150 εργάτες. Μετά το 1950 άρχισε να παρακμάζει και το 1966 οι 100 εργάτες του κανναβουργείου ιδρύουν τον «Παραγωγικό Συνεταιρισμό Εργασίας η Πέλλα» και αναλαμβάνουν τη διαχείριση. Ένα χρόνο μετά το εργοστάσιο κλείνει και περιέρχεται στην κυριότητα του δήμου Έδεσσας. Το 1983 χαρακτηρίζεται ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Το κτιριακό συγκρότημα του παλαιού κανναβουργείου εκτείνεται σε περιοχή περίπου 14 στρεμμάτων. Ο κύριος χώρος όπου διενεργούνταν η παραγωγική διαδικασία λειτουργεί ως μουσείο αυτούσιος και με όλο τον μηχανολογικό εξοπλισμό. Επίσης στον υπαίθριο χώρο βρίσκονται διάσπαρτα μηχανήματα. Ποταμός Εδεσσαίος Ο Εδεσσαίος ουσιαστικά είναι ένας τεχνητός ποταμός που τα νερά του προέρχονται από τις λίμνες Άγρα και Βεγορίτιδας αλλά και από διάφορες μικρές πηγές. Διασχίζει την πόλη της Έδεσσας και μαζί με τους παραποτάμους του δημιουργούν μία μαγευτική εικόνα. Οι όχθες του είναι πλακόστρωτες και κατά μήκος τους δέντρα και παρτέρια συμπληρώνουν το θέαμα. Προσφέρεται για βόλτες στους πεζοδρόμους δίπλα στις όχθες του και στα πέτρινα μικρά γεφύρια. 30

32 Γιαννιτσά Τα Γιαννιτσά σήμερα η μεγαλύτερη πόλη του νομού Πέλλας με κατοίκους κι αποτελούν μια από τις σημαντικότερες πόλεις της Μακεδονίας. Προσεγγίζονται μόνον οδικά. Απέχουν 48 χμ. από τη Θεσσαλονίκη (60 από το διεθνές αεροδρόμιο), 40 χμ. από την Έδεσσα, 540 χμ. από την Αθήνα και αποτελούν το σημαντικότερο κέντρο γεωργικής, βιομηχανικής και οικονομικής ανάπτυξης του Ν. Πέλλας. Κατοικούνται από την αρχή της αρχαιότερης νεολιθικής εποχής (τέλη 7ης χιλιετίας) στην περιοχή όπου αναπτύχθηκε ένας από τους αρχαιότερους οικισμούς της Ευρώπης. Ιδρύθηκαν σε στρατηγική θέση, ανάμεσα στην πεδιάδα και το όρος Πάϊκο, πάνω στο σταυροδρόμι των βασικών οδικών αξόνων των Βαλκανίων με κυρίαρχη την Εγνατία οδό. Το Ελληνικό φύλλο των Μακεδόνων καταλαμβάνει την περιοχή τον 7ο αιώνα π. Χ. και αποτελεί το βασικό κορμό του λαού που ζει και δρα ιστορικά στην περιοχή. Από το 1380 οι Τούρκοι καταλαμβάνουν την περιοχή. Τα χρόνια αυτά η πόλη γίνεται πνευματικό, θρησκευτικό και πολιτιστικό κέντρο των Βαλκανίων. Στις αρχές του αιώνα μας υπήρξε το επίκεντρο του Μακεδονικού αγώνα. Τα Γιαννιτσά είναι κατ' εξοχή αγροτική περιοχή. Ο ξακουστός «Βάλτος» των Γιαννιτσών έχει δώσει πολλά πλεονεκτήματα στην οικονομία της ευρύτερης περιοχής και έχει συντελέσει καθοριστικά στην συγκράτηση του νέου πληθυσμού. Επίσης η περιοχή των Γιαννιτσών διακρίνετε για την ταχεία βιομηχανική ανάπτυξη της. Σήμερα στην περιοχή Γιαννιτσών υπάρχουν 550 επιχειρήσεις, από τις οποίες οι 10 είναι βιομηχανίες και οι υπόλοιπες βιοτεχνίες και εμπορικά μαγαζιά. Στα Γιαννιτσά υπάρχουν και λειτουργούν όλες οι διοικητικές και οικονομικές υπηρεσίες μιας σύγχρονης πόλης. Ιστορία της πόλης Στη σύγχρονη φάση της ιστορίας της χτίστηκε από τους Οθωμανούς το Η ονομασία τους σημαίνει «Νέα Πόλη». Πάντως ο Έλληνας 31

33 γλωσσολόγος Γιώργος Χατζηδάκης υποστήριξε ότι η προέλευση του τοπωνυμίου είναι ελληνική και προέρχεται από το όνομα Γιάννης. Όμως πρόσφατες ανασκαφές έδειξαν ότι η περιοχή των Γιαννιτσών κατοικείται από τα τέλη της 7ης χιλιετίας π.χ. και κατά τη διάρκεια των μεταγενέστερων εποχών του χαλκού, του Σιδήρου, και στην Ιστορική Εποχή. Στη βυζαντινή εποχή στη θέση Παλαιά Αγορά των Γιαννιτσών υπήρχε σημαντικός οικισμός, που εκτεινόταν βορείως της Εγνατίας οδού. Ο οικισμός αυτός πιθανότατα ονομαζόταν Βαρδάρι. Τα Γιαννιτσά θεωρούνταν από τους μουσουλμάνους ιερή πόλη, διότι εκεί θάφτηκε ο Τούρκος στρατηγός Χατζή Εβρενός μπέης και οι απόγονοί του, καθώς και ο σεΐχης Ιλαχή. Η πόλη γνώρισε μεγάλη ακμή σε όλη τη διάρκεια της οθωμανικής κυριαρχίας. Η οικονομία της στηριζόταν στη γεωργική παραγωγή, στην αλιεία από τη λίμνη και το εμπόριο. Πληροφορίες αναφέρουν ότι στις αρχές του 19ου αι. η πόλη είχε κατοίκους, ενώ στα τέλη του ίδιου αιώνα κατοικούνταν από μουσουλμάνους και χριστιανούς, συγκεντρωμένους κυρίως στην Άνω Πόλη. Στις αρχές του 20ου αι. και κυρίως στο διάστημα η λίμνη των Γιαννιτσών αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα πεδία του ελληνοβουλγαρικού ανταγωνισμού. Η Πηνελόπη Δέλτα στο βιβλίο της "Τα Μυστικά του Βάλτου" αφηγείται τα γεγονότα της εποχής. Μάλιστα πολλοί Γιαννιτσιώτες είχαν ενταχθεί και πολέμησαν στα ελληνικά σώματα. Η πόλη απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό στις 20 Οκτωβρίου 1912, στη διάρκεια του Α Βαλκανικού Πολέμου, μετά από διήμερη αποφασιστική μάχη με τον οθωμανικό στρατό. Μεγάλη ώθηση στην οικονομία της πόλης και της γύρω περιοχής έδωσε η εγκατάσταση προσφύγων από τη Μικρά Ασία του Πόντου, την Ανατολική Θράκη και την Ανατολική Ρωμυλία, το 1922, καθώς και η αποξήρανση της λίμνης στο διάστημα Η αποξήρανση έδωσε για καλλιέργεια στρέμματα γης στα οποία εγκαταστάθηκαν οικογένειες. Στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, πολλοί κάτοικοι της πόλης και της γύρω περιοχής έλαβαν μέρος στην Εθνική Αντίσταση, κυρίως μέσα από τις τάξεις του 30ού Συντάγματος του Ε. Λ. Α. Σ. Όμως η αντιστασιακή δράση προκάλεσε την αντίδραση των Γερμανών, οι οποίοι στις 14 Σεπτεμβρίου 1944 εκτέλεσαν 120 περίπου κατοίκους και έκαψαν μεγάλο μέρος της πόλης. Τα 32

34 Γιαννιτσά απελευθερώθηκαν από τους Γερμανούς στις Οκτωβρίου Τα αξιοθέατα της πόλης Μαυσωλείο του Γαζή Εβρενός Βρίσκεται στη συμβολή δυο δρόμων, σε μικρή απόσταση από τον Πύργο του Ρολογιού. Πρόκειται για το χώρο ταφής του Γαζή Εβρενός, του Οθωμανού εκείνου που κατέκτησε τα Γιαννιτσά, καθώς και το μεγαλύτερο μέρος της κεντρικής Μακεδονίας, από τους Βυζαντινούς. Σύμφωνα με επιγραφή που αναφέρεται στην ταφή το μαυσωλείο χτίστηκε το Από τα μορφολογικά του στοιχεία συμπεραίνουμε ότι ανασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αι. Αποτελείται από δυο ορθογώνιους χώρους εμβαδού 230 τ.μ. Στεγάζονταν με δώμα, από το οποίο εξείχαν τρεις μικροί τρούλοι καλυμμένοι με μολύβι. Το κτίριο διαθέτει πλούσιο διάκοσμο εξωτερικά και στο εσωτερικό του είναι ελαφρά διακοσμημένο. Τάφος του Αχμέτ μπέη Εβρενόσογλου (γιου του Γαζή Εβρενός) Πρόκειται για μικρότερης έκτασης κτίσμα σε σχέση με το Μαυσωλείο του Γαζή Εβρενός, αλλά με την ίδια αρχιτεκτονική, πολιτισμική και ιστορική αξία. Βρίσκεται σε απόσταση 50 μ. από τον Πύργο του Ρολογιού, νότια του Αγίου Γεωργίου, στα δυτικά των Γιαννιτσών. Χτίστηκε περίπου το Πρόκειται για κτίσμα τετράγωνο διαστάσεων 8,80 με 8,80 μ. που στεγάζεται από θολωτή πέτρινη κατασκευή με εξαγωνικό τύμπανο. Η τοιχοποιία αποτελείται από πέτρες κίτρινου χρώματος εναλλάξ με τούβλα. Έχει σειρά από διπλά παράθυρα με τυφλά οξυκόρυφα τόξα χαρακτηριστικά της μουσουλμανικής αρχιτεκτονικής. 33

35 Προϊστορικός οικισμός Γιαννιτσών Β' Βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της σύγχρονης πόλης, στην περιοχή της λεγόμενης "Παλιάς Αγοράς" και καλύπτει έκταση 100 περίπου στρεμμάτων. Η κατοίκηση στη θέση αυτή εκτείνεται από την Αρχαιότερη Νεολιθική περίοδο έως τα μέσα της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού ( π.χ.). Η πρωιμότητα του οικισμού αλλά και η εντυπωσιακή ποικιλία και ποιότητα των ευρημάτων (μονόχρωμα και γραπτά αγγεία, ειδώλια, εργαλεία, αρχιτεκτονικά στοιχεία και άλλα ευρήματα) καθιστούν τον οικισμό Γιαννιτσών μια από τις πιο σημαντικές προϊστορικές εγκαταστάσεις στον ελληνικό και ευρωπαϊκό χώρο. Μάλιστα κατά τη διάρκεια των ανασκαφικών τομών των ετών αποκαλύφθηκαν πολύ σημαντικά οικοδομικά κατάλοιπα (κατόψεις οικιών, κλίβανοι, δάπεδα, λιθόκτιστοι τοίχοι, κλπ.). Πενταπλάτανος Ο αρχαίος οικισμός του Πενταπλατάνου Γιαννιτσών βρίσκεται δυτικά του χωριού. Κατοικήθηκε για πρώτη φορά στην Ύστερη Εποχή του χαλκού και ήκμασε ιδιαίτερα στα Κλασσικά και Ελληνιστικά χρόνια. Εδώ πιθανότατα εντοπίζεται η πόλη Τύρισσα. Σε ανασκαφικές τομές που έγιναν το 1985 βρέθηκαν τμήματα οικιών των κλασικών χρόνων και των ελληνιστικών χρόνων, τάφοι, ρωμαϊκό λουτρό και πλήθος ευρημάτων, όπως πήλινα γυναικεία ειδώλια, σιδερένια γεωργικά εργαλεία, χάλκινα και αργυρά νομίσματα. Αρχοντικό Η λεγόμενη Τούμπα, που βρίσκεται νότια του χωριού, κατοικήθηκε από την Αρχαιότερη Νεολιθική περίοδο μέχρι και τα υστεροβυζαντινά χρόνια. Στα Ν. Δ. της Τούμπας αποκαλύφθηκε ένα τεράστιο ταφικό «Ηρώο», που χρονολογείται στις αρχές του 3ου αι. π.χ. Έχει κυκλική κρηπίδα, 34

36 περιμέτρου 158,5μ. και ύψους 4,20μ. Στον έκτο ανώτερο δόμο της κρηπίδας του είχε κατά διαστήματα ομοιώματα στρογγυλών μακεδονικών ασπίδων (διαμ. 0,62μ) που έφεραν στο στήθος οι στρατιώτες της μακεδονικής Φάλαγγας. Στην περιοχή της κώμης του Αρχοντικού ανήκε και ο μεγάλος τύμβος του Μεσιανού, όπου αποκαλύφθηκε ο μεγαλύτερος γνωστός μακεδονικός τάφος (Αρχές 3ου αιώνα π.χ.). Από νεκροταφείο του οικισμού προέρχεται ο μαρμάρινος επιτύμβιος πεσσός (3ος αιώνας π. Χ.) της Μαμάλας, κόρης του Ευκολίνου και γυναίκας του Διόδωρου. Μακεδονικοί τάφοι Πρόκειται για δυο μακεδονικούς τάφους, καμαροσκέπαστους, αποτελούμενους από δυο θαλάμους, ο ένας με ιωνική και ο άλλος με δωρική πρόσοψη, που χρονολογούνται στα τέλη του 4ου αι. π.χ. Στους τοίχους των τάφων σώζονται παραστάσεις και αρχαία γκράφιτι. Οι τάφοι είναι επισκέψιμοι μετά από συνεννόηση με το Μουσείο Πέλλας, χωρίς εισιτήριο. Πύργος Ρολογιού Ο Πύργος του Ρολογιού χτίστηκε από τους Οθωμανούς στο κέντρο της πόλης των Γιαννιτσών περίπου το Η επιλογή της θέσης του έγινε με στρατιωτικά κριτήρια καθώς ήθελαν να ελέγχουν την εμπορική κίνηση που γινόταν διαμέσου της πόλης σε όλη την κεντρική Μακεδονία. Είναι ορθογώνιο κτίριο, έχει ύψος 25 μ. και είναι κτισμένος με πέτρα μέχρι τα πρώτα 4 μ. και στη συνέχεια πλινθόκτιστος. Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή χτίστηκε από τον Σερίφ Αχμέτ, απόγονο του Γαζή Εβρενός. 35

37 Άγιος Νικόλαος Νότια του ποταμού Λουδία και κοντά στη Δυτική όχθη της Αρχαίας ομώνυμης λίμνης, στη θέση «Άγιος Νικόλαος» Γιαννιτσών, στην αρχαιότητα υπήρχε οικισμός που ονομαζόταν Γυρβιάτισσα. Στο βόρειο άκρο του οικισμού υπήρχε ιερό της Συρίας Θεάς Παρθένου Γυρβιάτισσας (=Αταργάτιδος), που σύμφωνα με τις φιλολογικές πηγές και τα αρχαιολογικά ευρήματα λατρευόταν ιδιαίτερα στην περιοχή της Βοττιαίας. Αυτό διαπιστώθηκε από μια μαρμάρινη πλάκα, που φέρει απελευθερωτική επιγραφή και η οποία χρονολογείται στο 209 μ.χ. Ιερός Ναός Αγίου Αθανασίου Πενταπλατάνου Βρίσκεται στον οικισμό του Πενταπλατάνου, λίγα χλμ. μακριά από τον κέντρο της πόλης των Γιαννιτσών. Πρόκειται για τρίκλιτη βασιλική με νάρθηκα, γυναικωνίτη και ημικυκλική κόγχη του Ιερού Βήματος, που χρονολογείται στις αρχές του 19ου αι. Χτίστηκε με μη επεξεργασμένες λίθους και αγκωνάρια στις γωνίες. Από την αρχική ξύλινη οροφή διατηρείται ένας ψευδοτρούλος με παράσταση του Παντοκράτορα του Το πολυγωνικής κάτοψης τέμπλο έχει ενυπόγραφες εικόνες του Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Είναι ο πιο παλιός και ο πιο ιστορικός ναός της πόλης των Γιαννιτσών. Χτίστηκε το Για την κατασκευή της εκδόθηκε σουλτανικό φιρμάνι το Όμως η εκκλησία έγινε πολύ πιο μεγάλη από αυτή που όριζε το φιρμάνι. Το καμπαναριό με την καμπάνα λειτούργησαν για πρώτη φορά το Από το 1924 έως το 1932 λειτούργησε ως Μητροπολιτικός ναός έδρα της Μητρόπολης Γιαννιτσών και Γουμενίσσης. 36

38 Είναι τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με γυναικωνίτη, αλλά χωρίς νάρθηκα. Το μεσαίο κλίτος είναι πολύ μεγαλύτερο από τα δυο πλευρικά. Ιδιαίτερα αξιόλογη είναι η εικόνα της Παναγίας Ένθρονης. Ηρώο Βρίσκεται στην είσοδο της πόλης, όπως ερχόμαστε από τη Θεσσαλονίκη. Το ηρώο της πόλης, που συνηθίσαμε να το λέμε το «Μαύρο Άγαλμα» είναι έργο του γλύπτη Γρ. Ζευγώλη, αφιερωμένο στη μάχη των Γιαννιτσών το Στήθηκε στα Γιαννιτσά το 1925 και παριστάνει το φτερωτό χρόνο που γράφει στις δέλτους της ιστορίας, ως προσωποποίηση της ίδιας της ιστορίας και στα πόδια του η μάνα Ελλάδα, έχοντας αγκαλιάσει το γιο της-σκοτωμένο στρατιώτη. Πολύκεντρο Πρόκειται για νεοκλασικό κτίριο στο κέντρο της πόλης το οποίο ήταν κατοικία Τούρκου μπέη. Στέγασε μέχρι το 1985 το νοσοκομείο της πόλης κι από το 1990 στεγάζει τη Δ. Ε. Π. Α. Γ. Ανοιχτό θέατρο Λειτουργεί από το 1989 και έχει χωρητικότητα 3000 θέσεων. Το συγκρότημα αποτελείται από το ανοιχτό θέατρο, ξενώνα 40 ατόμων, και 4 αίθουσες διδασκαλίας. Το καλοκαίρι φιλοξενεί θεατρικές παραστάσεις και συναυλίες και το χειμώνα λαογραφικές εκθέσεις και εκθέσεις βιβλίου. 37

39 Φιλίππειο Πρόκειται για το τουριστικό περίπτερο της πόλης, το οποίο χτίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 στο λόφο της πόλης μέσα σε ένα καταπράσινο πάρκο. Λαογραφικό Μουσείο Το Λαογραφικό Μουσείο Γιαννιτσών βρίσκεται στο κέντρο των πόλης. Στεγάζεται σε λυόμενη κατασκευή, πίσω από το Πολύκεντρο. Ιδρύθηκε τα τελευταία χρόνια από την Ιστορική και Λαογραφική Εταιρία "Ο Φίλιππος" με σκοπό την προβολή της τοπικής ιστορίας και του παραδοσιακού υλικού. Στο Μουσείο εκτίθενται αντικείμενα του λαϊκού πολιτισμού της περιοχής, καθημερινής οικιακής χρήσης (καζάνια, ταψιά, κούπες, σίδερα με κάρβουνα, κλπ.), όσο και εργαλεία διαφόρων αγροτικών και αστικών τεχνών και επαγγελμάτων που δεν χρησιμοποιούνται πλέον (ησιόδειο άροτρο, αργαλειός, σκεπάρνια, πριόνια, κόφτες, πάγκοι εργασίας). Επίσης υπάρχουν προθήκες που φιλοξενούν αυθεντικές ανδρικές αλλά κυρίως γυναικείες στολές του 19ου και του 20ου αι. καθημερινές αλλά και επίσημες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προβολή του περιόδου του Μακεδονικού Αγώνα. Έτσι στο Μουσείο εκτίθενται αυθεντικές στολές, όπλα και προσωπικά αντικείμενα Μακεδονομάχων που έδρασαν στη λίμνη των Γιαννιτσών, χάρτες της περιοχής της λίμνης, πολλές φωτογραφίες από τη ζωή των Μακεδονομάχων και των χωρικών, τόσο στις καλύβες της λίμνης, όσο και από κάποια γεγονότα του Αγώνα στη γύρω περιοχή, αλλά και ένα πορτρέτο του ντόπιου Μακεδονομάχου καπετάν Γκόνου Γιώτα. Πέλλα Πρωτεύουσα του μακεδονικού κράτους από το τέλος του 5ου αι. π.χ. Από την παλαιότερη πόλη έχει ανασκαφεί το νεκροταφείο και λιγοστά 38

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016 Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016 Ε-mail ena.drasi@gmail.com Facebook: enallaktiki drasi 10-13 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΉ-Μ. ΣΑΒΒΑΤΟ ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΣΧΑ- ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΣΧΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ 1 η μέρα: ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο Ν. Καζαντάκης. Επιβίβαση στο αεροσκάφος και με απευθείας πτήση αναχώρηση για την Θεσσαλονίκη. Άφιξη και αναχώρηση για μια πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ &ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΔΙΟΥ Οκτώβριος 2014 IV. ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: ΚΑΤΟΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Tηλέφωνα επικοινωνίας: 2384091423, 6946066130 e-mail: filoksenoi@yahoo.gr

Tηλέφωνα επικοινωνίας: 2384091423, 6946066130 e-mail: filoksenoi@yahoo.gr 2108832450 Tηλέφωνα επικοινωνίας: 2384091423, 6946066130 e-mail: filoksenoi@yahoo.gr Eκ του σωματείου ενοικιαζομένων δωματίων Σε αυτό τον οδηγό μπορείτε να βρείτε γενικές πληροφορίες για το Λουτράκι Αριδαίας-Πόζαρ,τα

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω.

1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω. 1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω. 2 η μέρα 5/3/12: ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Άφιξη το πρωί στο λιμάνι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Αγαπητοί συνεργάτες, Το γραφείο µας σε συνεργασία µε την Ένωση Ξενοδοχείων Αρκαδίας και µε τη στήριξη των ήµων Τρίπολης, Γορτυνίας και του Επιµελητήριο Αρκαδίας σας προσκαλούν να συµµετέχετε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) Αρχή διαδρομής ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική με μήκος 24.340 μέτρα, επομένως το σύνολο της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Ο Δήμος Βιάννου Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Γενικά χαρακτηριστικά Η Βιάννος αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς δήμους της Κρήτης. Ταυτόχρονα όμως, συνδυάζει πρόσβαση στη θάλασσα και μάλιστα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα Karystos Beach Front - Εύβοια οικολογικό συγκρότημα Περιγραφή συγκροτήματος Συγκρότημα τεσσάρων οικολογικών και βιοκλιματικών εξοχικών κατοικιών σε οργανωμένο παραθεριστικό οικισμό, με άμεση πρόσβαση στην

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Ο Πειραιάς (Αρχαία Ελληνικά: Πειραιεύς) είναι πόλη της περιφέρειας Αττικής και διαθέτει τον σημαντικότερο λιμένα της Ελλάδας και της ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ)

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) 1. ΠΕΤΡΑ (ΟΤΕ). Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι διάσχισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕναλλακτικόςΤουρισµός Τρικάλων

ΕναλλακτικόςΤουρισµός Τρικάλων Α.Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕναλλακτικόςΤουρισµός ΤουρισµόςστοΝοµό Τρικάλων ΓΙΑΝΝΗ ΕΛΛΗ Θεσσαλονίκη 2008 ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΡΤΕΣΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Εναλλακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

Το χωριό της Κασσιόπης βρίσκεται 38χμ βόρεια της πόλης της Κέρκυρας, απέναντι από τα παράλια της Αλβανίας.

Το χωριό της Κασσιόπης βρίσκεται 38χμ βόρεια της πόλης της Κέρκυρας, απέναντι από τα παράλια της Αλβανίας. Η Κασσιόπη είναι μια από τις πιο δημοφιλείς περιοχές της βορειοανατολικής ακτής της Κέρκυρας. Αυτό το μικρό γραφικό ψαράδικο χωριό έχει πληθυσμό περίπου 1200 κατοίκους. Η Κασσιόπη είναι το μεγαλύτερο χωριό

Διαβάστε περισσότερα

CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011

CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011 CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Η ΕΝΑ ΧΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) κερδοσκοπικού

Διαβάστε περισσότερα

5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6

5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6 5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ Ένα ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη δεν είναι μόνο μια μοναδική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Οργανωτική Επιτροπή

Διοικητικό Συμβούλιο. Οργανωτική Επιτροπή Διοικητικό Συμβούλιο Επίτιμος Πρόεδρος: Χ. Τούντας Πρόεδρος: Ε.Α. Σκληρός Γεν. Γραμματέας: Σ. Στεργιόπουλος Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Π. Μερκούρης Ε. Χανιωτάκης Γ. Αθανασόπουλος Βάρδα Α. Βασιμπόσης

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 -

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4.1 ΑΓΙΟΣ ΣΩΣΤΗΣ Όπως και τα υπόλοιπα, έτσι και το πρώην σχολείο του Αγίου Σώστη είναι ένα πέτρινο κτίριο µε κεραµοσκεπή και βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Tο κτίριο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.gr Τηλ.-Φαξ: (0030)2108958016

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.gr Τηλ.-Φαξ: (0030)2108958016 Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.gr Τηλ.-Φαξ: (0030)2108958016 Ε-mail ena.drasi@gmail.com Facebook: enallaktiki drasi 18 27 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΑΤΡΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΗ ΦΡΑΪΜΠΟΥΡΓΚ, ΤΟ ΜΕΛΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ:

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΠΟΥ ΡΩΤΕΙΤΑΙ: -ΦΥΛΟ: ΑΡΣΕΝΙΚΟq, ΘΗΛΥΚΟ q -

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του Ο προσανατολισμός της κατοικίας συνιστά το ιδιαίτερο πλεονέκτημά της, αφού το κτίριο έχει στηθεί ακριβώς πάνω στον άξονα της κοιλάδας των Δελφών και επωφελείται από μια συγκλονιστική θέα. Ο χώρος της αυλής,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΠΟΛΥΤΕΛΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΠΟΛΥΤΕΛΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ λίγα λόγια Το συγκρότημα πολυτελών κατοικιών θέα θάλασσα βρίσκεται στην περιοχή Βίγλα, στην παραλία Αγίας Άννας, στη Β. Εύβοια σε ένα μαγευτικό ύψωμα με πανοραμική θέα τη φημισμένη παραλία της Αγίας Άννας

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο

31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο 31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο 2η στάση 3 ΒΕΡΟΙΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ Άφιξη περίπου... Στο Epirus Palace 5* 7ο χλμ. Ιωαννίνων-Αθηνών Τηλέφωνο: 2651 093555 0 λεπτά ΜΟΥΣΘΕΝΗ 1η στάση 15 λεπτά ΞΑΝΘΗ Αναχώρηση 07.00

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τα μνημεία που συναντάμε στους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, είναι φτιαγμένα με δομικούς λίθους διαφόρων πετρωμάτων, συνήθως ασβεστολίθων και μαρμάρων,

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ - ΕΠΙΒΛΕΨΗ: Whitebox Architects - Π. Κοκκαλίδης, Α.Τριανταφυλλίδου, Α. Δρέλλα www.whitebox.gr ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: Χ. Βαχλιώτης H/M MEΛETH: Conap - Α. Ψαρουδάκης TEXNIKH ETAIPΕIA

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Ιανουάριος 2015 (περιλαμβάνει τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία από τις αντίστοιχες πηγές ) Πηγές Στοιχείων: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Eurostat, Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια.

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. ........ Tα δασογεωργικά συστήματα στην Ελλάδα καταλαμβάνουν έκταση 1.044.875 εκτ. που αντιστοιχεί στο 32% της συνολικής γεωργικής γης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Κατά την απογραφή κατοικιών της Ε.Σ.Υ.Ε. το 2000, το οικιστικό απόθεμα του Δήμου Τρικκαίων αποτελείται από: 13.129 οικοδομές (στοιχεία από 15.343 κτίρια 25.074 κατοικίες και 24.385

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή.

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Είναι γνωστά τα της Μάχης του Σπερχειού. ΒΙΒΛΙΟ ΕΝ ΕΚΑΤΟ (ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ). Στο σηµερινό χωριό Φραντζί

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Α.Ε. Το Ακίνητο

Ελληνικό Α.Ε. Το Ακίνητο Ελληνικό Α.Ε. Το Ακίνητο Η Θέση του Aκίνητου στην περιοχή της Μεσογείου Σημείωση: Η ακτίνα χρόνου πτήσης είναι ενδεικτική. Η θέση του Ακινήτου στην Ελλάδα Σημείωση: Η ακτίνα χρόνου πτήσης είναι ενδεικτική.

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET08: ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΙΜΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET08: ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΙΜΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τους σημαντικούς τόπους τουριστικού ενδιαφέροντος στη Ζώνης Επιρροής της Εγνατίας Οδού που είναι προσπελάσιμοι μέσω κάποιου κόμβου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014 Το παρόν κείμενο εργασίας παρουσιάζει τα αποτελέσματα επεξεργασίας δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στις Περιφέρειες διέλευσης της Εγνατίας Οδού και των καθέτων

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 2 2. Χάνια... 2 3. Τα Χάνια της Ξάνθης... 3 4. Το Χάνι Αβέρωφ... 3 5. Εικόνες... 4 6. Βιβλιογραφία... 6 Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος-

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012 ή εναλλακτικά 04/04/2012 08/04/2012

Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012 ή εναλλακτικά 04/04/2012 08/04/2012 ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΤΡΙΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΔΡΟΜΗΣ ΜΕ ΒΑΣΙΚΟ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ ΤΗΝ ΠΑΤΡΑ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» (ΠΑΑ) Άξονας 3 3 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου. Παραλία

Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου. Παραλία Στάδιο Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου Παραλία Λιµανάκι Σφαγείων Καρνάγιο Το Περιγιάλι όπως είναι σήμερα. Η γραμμή περιγράφει τη περιοχή που διαμορφώνεται σε μια νέα, πρότυπη πόλη στα ανατολικά της Καβάλας. Η

Διαβάστε περισσότερα

9 ημέρες 8 νύχτες Colombo Habarana Dambulla - Kandy Pinawella - Nuwara Eliya Katharagama

9 ημέρες 8 νύχτες Colombo Habarana Dambulla - Kandy Pinawella - Nuwara Eliya Katharagama 9 ημέρες 8 νύχτες Colombo Habarana Dambulla - Kandy Pinawella - Nuwara Eliya Katharagama 1 η 2 η ημέρα Αθήνα Κολόμπο - Νεγκόμπο Αναχώρηση από την Αθήνα και άφιξη στην πρωτεύουσα της Σρι Λάνκα Colombo με

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΤΖΕΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου

Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου Ελληνικό Αγροδασικό Δίκτυο, Α.Π.Θ. Τι είναι δασογεωργικά συστήματα; Δασογεωργικά ονομάζονται τα συστήματα που συνδυάζουν δέντρα και γεωργικές καλλιέργειες στην

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ. ΛΕΥΚΩΜΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ LEADER+ (pdf) ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ. ΛΕΥΚΩΜΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ LEADER+ (pdf) ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ Ν. ΠΕΛΛΑΣ (pdf) ΛΕΥΚΩΜΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ LEADER+ (pdf) ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ο Νομός Πέλλας βρίσκεται στο δυτικό τμήμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και συνορεύει στα

Διαβάστε περισσότερα

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη 1. Περιγραφή Ο ανεµόµυλος της καταγραφής βρίσκεται στο χωριό Απείρανθος, που υπάγεται διοικητικά στον ήµο ρυµαλίας της νήσου Νάξου. Η βασική λειτουργία του ήταν η παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Πρώτα-πρώτα μια εικόνα του Ελληνικού Τουρισμού (2013)- Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Ηράκλειο, Οκτώβριος 2011 Σεπτέμβριος 2012 Μελέτη Νίκος Σκουτέλης & Φλάβιο Ζανόν Αρχιτέκτονες μηχανικοί Οδός Πατρός Αντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΥΠΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS

Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS ΑΘΗΝΑ 2014 2 3 1) να διαπιστώσει τις αλλαγές που υπέστη ο χώρος κατά την κατασκευή και λειτουργία του αεροδρομίου 2) να αξιολογήσει τις προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Οργανωτική Επιτροπή

Διοικητικό Συμβούλιο. Οργανωτική Επιτροπή Διοικητικό Συμβούλιο Επίτιμος Πρόεδρος: Χ. Τούντας Πρόεδρος: Ε.Α. Σκληρός Γεν. Γραμματέας: Σ. Στεργιόπουλος Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Π. Μερκούρης Ε. Χανιωτάκης Γ. Αθανασόπουλος Βάρδα Α. Βασιμπόσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΟΙΤΗΣ & ΣΤΑ ΓΥΡΩ ΒΟΥΝΑ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΟΙΤΗΣ & ΣΤΑ ΓΥΡΩ ΒΟΥΝΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΟΙΤΗΣ & ΣΤΑ ΓΥΡΩ ΒΟΥΝΑ Οι δραστηριότητες πραγματοποιούνται από πιστοποιημένους συνοδούς και με όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας. Οι καιρικές συνθήκες λαμβάνονται πάντα υπόψη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ Περιήγηση ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ Το μεταλλευτικό συγκρότημα τοποθετείται Ανατολικά του Οικισμού Λιμεναρίων ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΣΤΕΛΛΙΟΥ ΠΡΑΓΑ ΚΑΡΛΟΒΥ ΒΑΡΥ ΔΡΕΣΔΥ - ΒΙΕΝΝΗ

ΓΙΑ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΣΤΕΛΛΙΟΥ ΠΡΑΓΑ ΚΑΡΛΟΒΥ ΒΑΡΥ ΔΡΕΣΔΥ - ΒΙΕΝΝΗ ΓΙΑ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΣΤΕΛΛΙΟΥ Σ Χ Ο Λ Ι Κ Η Ε Κ Δ Ρ Ο Μ Η ΠΡΑΓΑ ΚΑΡΛΟΒΥ ΒΑΡΥ ΔΡΕΣΔΥ - ΒΙΕΝΝΗ ΜΕ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΝΑΥΛΩΜΕΝΗ ΠΤΗΣΗ ΑΠΟ / ΠΡΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 5 νύχτες /6 ημέρες 1η Μέρα: Ηράκλειο - Πράγα/ Ξενάγηση Παλιά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ. 28.467 τ.χ. ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ. 28.467 τ.χ. ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΑΡΔΩΝ ΒΑΣΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΕΚΤΑΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΣΑΡΔΕΣ 28.467 τ.χ. 305 κάτοικοι ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η τοπική κοινότητα Σαρδών είχε 375, 318,

Διαβάστε περισσότερα

Ημερολόγιο Η Γ Ο Υ Μ Ε Ν Ι Τ Σ Α. Εικόνες της πόλης στον χρόν ο. σχεδιασμός: ΛΒ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων

Ημερολόγιο Η Γ Ο Υ Μ Ε Ν Ι Τ Σ Α. Εικόνες της πόλης στον χρόν ο. σχεδιασμός: ΛΒ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων Ημερολόγιο Εικόνες της πόλης στον χρόν ο 2014 Υποδοχή επισήμων κατά τον κατάπλου στο λιμάνι της Ηγουμενίτσας, αρχές 60 - αρχείο Πιτούλη σχεδιασμός: ΛΒ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης.

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Αντικείμενο. Το αντικείμενο της εργασίας αυτής είναι να διερευνήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΧΟΡΗΓΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ Ι ΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΗ Σ. ΛΑΤΣΗ ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ Τίτλος δράσης Εκτροφή Σαλιγκαριών του είδους Helix

Διαβάστε περισσότερα