Βασίλης Συµεωνίδης φιλόλογος, µεταπτυχιακός τίτλος Πολιτικών Επιστηµών ΑΠΘ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βασίλης Συµεωνίδης φιλόλογος, µεταπτυχιακός τίτλος Πολιτικών Επιστηµών ΑΠΘ"

Transcript

1 Α.Β. Μουµτζάκης, η δράση και το έργο του κατά την πρώτη δεκαετία της µεταρρύθµισης Βασίλης Συµεωνίδης φιλόλογος, µεταπτυχιακός τίτλος Πολιτικών Επιστηµών ΑΠΘ Abstract The subject of this essay is the work and the contribution of A.B. Moumtzakis to the languageeducational reform of Initially, we present the action he had as a school council as well as the organization and his involvement in educational meetings. Subsequently, we focus on modern Greek language teaching, since he participated in the writing group who was responsible for writing the school books of secondary schools in Greece. Finally, the third part of this essay concerns the ancient Greek language and how it is taught; A.B. Moumtzakis is the writer of two school books, the Syntax of Greek Language and the Ancient Greek Language for the first grade of high school.. Εισαγωγή Σκοπός του κειµένου είναι να συζητήσει την προσφορά του Α.Β. Μουµτζάκη στη γλωσσοεκπαιδευτική µεταρρύθµιση του Το όνοµά του συνδέεται µε την παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού και µε την προώθηση της νέας αντίληψης στη γλωσσική διδασκαλία. υστυχώς, µέχρι στιγµής οι αναφορές στο πρόσωπό του είναι ελάχιστες. Ο Αναστάσιος Μουµτζάκης αποφοίτησε από τη Φιλοσοφική Σχολή Α.Π.Θ. το 1959 και από το 1962 εργαζόταν στο Γυµνάσιο Θηλέων ράµας. Το 1965 µετατάχτηκε στο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης και δίδαξε νεοελληνική γλώσσα στους φοιτητές της Φιλοσοφικής. Το 1968 άρθηκε η µετάταξή του και επέστρεψε στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση 1. Από τότε και µέχρι το τέλος της ζωής του, το 2009, προτίµησε να ζει και να εργάζεται κοντά στο συγγενικό και φιλικό περιβάλλον της ράµας. Η πρώτη δηµοσιευµένη συµβολή του στη µεταρρύθµιση είναι µια εισήγηση σε τόµο του ΚΕΜΕ για τη διδασκαλία γραµµατικών τύπων της νεοελληνικής. Αποτελείται από σύντοµη παρουσίαση της µεθόδου και από παραδείγµατα, ασκήσεις και πίνακα µε 1 Από βιογραφικό στο Α.Β. Μουµτζάκης, χ.χ. Η γλώσσα µας και τα προβλήµατά της, ράµα: Ηχώ. 1

2 διάγραµµα µαθήµατος 2. Την εισήγηση αυτήν παρουσίασε σε επιµορφωτικές συζητήσεις που οργάνωσε το Υπουργείο για τους εκπαιδευτικούς. Στις αρχές του 1979 δηµοσιεύεται στον «Φιλόλογο» πρόταση διδασκαλίας για την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή σε µετάφραση. Πρόκειται για απόσπασµα που χαρακτηρίζει τον Κρέοντα και τη διάσταση που υπάρχει ανάµεσα στις διακηρύξεις και στις πράξεις του 3. Οι δυο πρώτες δηµοσιεύσεις του Μουµτζάκη είναι χαρακτηριστικές για τις γνώσεις και για το ήθος του από τη µία, η γνώση της Γραµµατικής Τριανταφυλλίδη, όπως µπορεί να περιγράψει τους λεκτικούς τύπους και από την άλλη, το ήθος, όπως πρέπει να αποδεικνύεται από τις πράξεις του καθενός. Οι επιλογές της θεµατολογίας συνδέονται µε τη νεοελληνική γλώσσα και τα αρχαία ελληνικά από µετάφραση, τα δύο χαρακτηριστικά µαθήµατα της µεταρρύθµισης 4. Σχολικός σύµβουλος Πολλά προβλήµατα που αντιµετώπιζε η µεταρρύθµιση προέρχονταν από την αδράνεια των εκπαιδευτικών που είχαν µάθει σε συγκεκριµένες πρακτικές και από τον φόβο τους µπροστά στις νέες απαιτήσεις. Έτσι ενισχυόταν η αντοχή των θεσµών που λειτουργούσαν για δεκαετίες µε συγκεκριµένο τρόπο. Ο θεσµός των σχολικών συµβούλων στόχευε να βοηθήσει σε επιστηµονικό και παιδαγωγικό επίπεδο την εφαρµογή της µεταρρύθµισης στα σχολεία. Οι σύµβουλοι ήταν απαλλαγµένοι από την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, αλλά οργάνωναν διδακτικές παρεµβάσεις, σεµινάρια επιµόρφωσης και συναντήσεις µε τους καθηγητές για την επίλυση διδακτικών ζητηµάτων 5. Σταδιακά ο ρόλος τους απαξιώθηκε µέχρι του σηµείου να αποκαλούνται γλάστρα της εκπαίδευσης 6. Από την αρχή υπήρχαν αντιφατικά σχόλια για τον θεσµό, που επισκιαζόταν από το παρελθόν των επιθεωρητών, οπότε δύσκολα οι σύµβουλοι 2 Α.Β. Μουµτζάκης, ιάγραµµα διδασκαλίας γραµµατικής: κλίση αρσενικών ουσιαστικών. Στο ΚΕΜΕ, Εισηγήσεις, η αρχαία ελληνική γραµµατεία από µετάφραση, η νεοελληνική γλώσσα και γραµµατεία, Αθήνα: Εθνικόν Τυπογραφείο, σσ Α.Β. Μουµτζάκης, «οκιµή διδασκαλίας της Αντιγόνης του Σοφοκλή». Φιλόλογος, τ.15, σσ Ηλίας Σπυρόπουλος, «Η εκπαιδευτική µεταρρύθµιση και ο Φιλόλογος». Φιλόλογος, τ.16, σ Χρήστος Κάτσικας & Κώστας Θεριανός, Ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης. Αθήνα: Σαββάλας, σ ηµήτριος Παπακωνσταντίνου, «Προς τον υπουργό Εθνικής Παιδείας». Φιλόλογος, τ.99, σσ

3 µπορούσαν να κερδίσουν την εµπιστοσύνη των εκπαιδευτικών 7, αν και σε πολλές περιπτώσεις ο θεσµός επενδύθηκε µε ελπίδες 8. Ακόµα, ειδικοί εµπειρογνώµονες της Ουνέσκο διαπίστωσαν τον καινοτόµο χαρακτήρα του: οι σύµβουλοι θα µπορούσαν να παρεµβαίνουν ανατροφοδοτικά στη διαµόρφωση των προγραµµάτων και να κοινοποιούν προβλήµατα και λύσεις που απέρρεαν από την επαφή τους µε τη σχολική πραγµατικότητα. Όµως, κάτι τέτοιο παρέµενε ευθύνη µόνο του Υπουργείου επίσης, δεν ορίστηκαν σαφώς οι αρµοδιότητες και τα καθήκοντα των συµβούλων, πράγµα που οδήγησε σε αδράνεια το θεσµό 9. Επιπλέον, έµπαινε το ζήτηµα για τον τρόπο αξιολόγησης του έργου τους 10. Για τον νέο θεσµό υπήρξαν και γνωµοδοτήσεις από τον ΟΟΣΑ, για να επιτευχθεί η αποκέντρωση της εκπαίδευσης ωστόσο οι απαιτήσεις και οι δυσκολίες που έπρεπε να αντιµετωπιστούν µάλλον ήταν πολλές, όπως επεσήµαναν µελετητές του εκπαιδευτικού συστήµατος 11. Όσα αναφέρθηκαν θα δείξουν καλύτερα ότι το έργο του Μουµτζάκη ως συµβούλου είναι στο µεγαλύτερο βαθµό αποτέλεσµα της εργατικότητας, του ήθους και του µορφωτικού κεφαλαίου που του αναγνώριζαν οι εκπαιδευτικοί των σχολείων και οι συνεργάτες του και λιγότερο απόρροια του θεσµού 12. Ο Μουµτζάκης έγινε σχολικός σύµβουλος στη ράµα. Μία βασική φροντίδα του είναι να οργανώνει επιµορφωτικά σεµινάρια. Για να εξασφαλίσει ένα ποιοτικό επίπεδο, συνεργάζεται µε άλλους συµβούλους και µε καθηγητές πανεπιστηµίου χωρίς να περιφρονεί τους καθηγητές των σχολείων, που έχουν την αναγκαία επαφή µε την εµπειρική πραγµατικότητα. Στη συνέχεια θα αναφερθούµε σε τρεις περιπτώσεις σεµιναριακών συναντήσεων. Είναι ενδεικτικό ένα τριήµερο σεµινάριο, που απευθυνόταν κυρίως στους νεοδιόριστους καθηγητές του νοµού το φθινόπωρο του Περιλάµβανε παιδαγωγικά θέµατα, θέµατα διδακτικής για όλα τα µαθήµατα και συγκεκριµένες διδακτικές προτάσεις µετά από κάθε παρέµβαση ακολουθούσε συζήτηση. Ο ίδιος έκλεισε το σεµινάριο αναπτύσσοντας το θέµα «Η γλώσσα µας και η σηµασία της στη 7 Σπύρος Τρυφωνόπουλος, «Και πάλι για τους σχολικούς συµβούλους». Νέα Παιδεία, τ.35, σσ Σηµειώµατα, «Σύµβουλοι, ένας νέος θεσµός». Φιλόλογος, τ.29, σ Σχόλια, «Συντονισµός του έργου των σχολικών συµβούλων». Νεοελληνική Παιδεία, τ.6, σσ Σχόλια, «Οι σχολικοί σύµβουλοι». Νεοελληνική Παιδεία, τ.8, σσ Χρήστος Φράγκος, «Από τον επιθεωρητή στο σχολικό σύµβουλο». Τα εκπαιδευτικά, τ.1, σσ Παναγιώτης Κάνδρος, Μανόλης Λανάρης, ιονύσης Τάνης, Χρίστος Τσολάκης, «Αναστάσιος Μουµτζάκης». Φιλόλογος, τ.138, σσ

4 µέση εκπαίδευση», όπου τόνιζε ότι όλα τα µαθήµατα µπορούν να θεωρηθούν γλωσσικά 13. Σε συνδιοργάνωση µε τον τοπικό Σύνδεσµο Φιλολόγων πραγµατοποίησε διήµερη εκδήλωση για τους φιλολόγους και για όσους εκπαιδευτικούς ήθελαν να παρακολουθήσουν. Η θεµατολογία σχετιζόταν µε τη νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία και τη διδασκαλία τους. Εισηγητές ήταν σύµβουλοι, όπως ο Ν. Γρηγοριάδης, ο Κ. Μπαλάσκας, ο Χρ. Μηλιώνης, ο Γ. Παγανός, που άφησαν τη δική τους σφραγίδα στη µεταρρυθµιστική προσπάθεια. Μετά από τις εισηγήσεις συγκροτούνταν οµάδες εργασίας που επεξεργάζονταν τα επιµέρους θέµατα για να καταλήξουν σε συγκεκριµένα πορίσµατα 14. Σε άλλες περιπτώσεις ο Μουµτζάκης στήριζε τις συναντήσεις στους συναδέρφους που δίδασκαν στα σχολεία, ενώ ο ίδιος κρατούσε την εποπτεία των εκδηλώσεων. Συνέπεια αυτής της τακτικής ήταν η σταδιακή διαµόρφωση ενός οικείου κλίµατος που χαρακτηριζόταν από την ενεργή συµµετοχή και τη δηµιουργικότητα πολλών εκπαιδευτικών. Η θεµατολογία του αφορούσε και τα αρχαία ελληνικά, αλλά περιλάµβανε εξίσου παιδαγωγικά και διδακτικά θέµατα, στα οποία φαινόταν ότι υιοθετούσε τα διδάγµατα του εκπαιδευτικού δηµοτικισµού. Τον ενδιέφερε να εµφυσήσει διδακτικές αρχές και µεθοδολογικές προσεγγίσεις που βασίζονται στη βιωµατικότητα και στη συνεργασία, χαρακτηρίζονται από καλή οργάνωση της διδασκαλίας και προκαλούν την ελεύθερη έκφραση και την αυτενέργεια των µαθητών 15. Σε κάθε περίπτωση, αξίζει να σηµειωθεί η ιδιαίτερη φροντίδα για την οργάνωση της εκδήλωσης και για το αναγκαίο εκπαιδευτικό υλικό που µοιραζόταν στους συµµετέχοντες. Εκτός από αυτά, ήταν τακτικές οι επισκέψεις του σ όλα τα σχολεία για να βοηθήσει µε πρακτικό τρόπο, δείχνοντας ασκήσεις, λύνοντας απορίες, προτείνοντας βιβλιογραφία. Η φροντίδα του για συγκεκριµένες απαντήσεις, η κατανόηση των δυσκολιών και η συναδερφική συµπεριφορά βοηθούσαν τους εκπαιδευτικούς στην 13 Φάκελος «Επιµορφωτικό Σεµινάριο νεοδιορισµένων καθηγητών νοµού ράµας», 5-7/11/1984, (αρχείο Α.Β. Μουµτζάκη). 14 Φάκελος «Συνάντηση φιλολόγων νοµού ράµας: τα νέα ελληνικά στη µέση εκπαίδευση, 5-6/9/1985», (αρχείο Α.Β. Μουµτζάκη). 15 Φάκελος «Επιµορφωτικό Σεµινάριο νεοδιορισµένων φιλολόγων νοµού ράµας, 16-17/10/1985», (αρχείο Α.Β. Μουµτζάκη). 4

5 καθηµερινή δουλειά τους. Για την επιµόρφωση και την ανάγκη να διαχυθεί το µεταρρυθµιστικό πνεύµα, έκανε εισηγήσεις και στη ΣΕΛΜΕ Καβάλας. Άλλη σηµαντική προσπάθεια, που ξεκίνησε από τον Μουµτζάκη στα όρια του νοµού, ήταν η έκδοση περιοδικού µε τίτλο «Θέµατα διδακτικής θεωρίας και πράξης». Χωρίς τεχνικές δυνατότητες βγήκαν τέσσερα τεύχη. Σκοπός του περιοδικού ήταν να γνωστοποιήσει σκέψεις και διδακτικές προσπάθειες και να βοηθήσει στο διδακτικό έργο ακόµα περισσότερο, σκοπός ήταν να παρακινήσει τους φιλολόγους για να συνεισφέρουν συγγραφικά. Ο Μουµτζάκης τόνιζε σε κάθε περίπτωση ότι δεν πρόκειται για πρότυπα διδασκαλίας, εφόσον τέτοια δεν υπάρχουν, αλλά για ενδεικτικές διδασκαλίες πολλές από τις οποίες ήταν δοκιµασµένες στην πράξη 16. Αν το πρώτο τεύχος κυκλοφόρησε πολυγραφηµένο, η δυνατότητα της φωτοτύπησης ήταν πρόοδος που βελτίωσε την εµφάνιση του δεύτερου. Αυτό περιείχε και το υλικό από τη διήµερη εκδήλωση στην οποία αναφερθήκαµε λίγο πριν 17. Η έκδοση των τευχών έδειξε ότι ο στόχος να παρακινηθούν οι συνάδερφοι ώστε να ασχοληθούν ενεργητικά µε το συστηµατικό τρόπο που απαιτεί µία δηµοσίευση ήταν εφικτός 18. Το τέταρτο και τελευταίο τεύχος βγήκε µε την τεχνική βοήθεια τοπικής εφηµερίδας το Ο Μουµτζάκης ανταποκρινόταν µε προθυµία στις προσκλήσεις να µιλήσει σε επιµορφωτικές συναντήσεις που γίνονταν σε άλλους νοµούς. Επίσης, συµµετείχε σε εκπαιδευτικές εκδηλώσεις κεντρικότερης σηµασίας. Μία από αυτές ήταν το ενδέκατο σεµινάριο των εκπαιδευτηρίων Ζηρίδη, που πραγµατοποιήθηκε το Μάρτιο 1985, µε θέµα τη γλωσσική εκπαίδευση. Συµµετείχε στη θεµατική για τη γλωσσική διδασκαλία στο Γυµνάσιο καθώς συγκαταλεγόταν στους συγγραφείς των σχολικών εγχειριδίων «Νεοελληνική Γλώσσα» στάθηκε στο παράδειγµα της διδασκαλίας µίας ενότητας και των τεσσάρων µερών που διαρθρωνόταν. Να σηµειωθεί ότι στο ίδιο σεµινάριο εισηγούνταν και ο Γεώργιος Μπαµπινιώτης το θέµα «Γλωσσολογία και διδασκαλία της γλώσσας», όπου ανάµεσα στα άλλα συσχέτισε τη γλωσσική διδασκαλία και µε τη διαχρονική ανάλυση της γλώσσας, στοιχείο που απέκλεισαν τα νέα βιβλία µε την 16 Α.Β. Μουµτζάκης, «Προλογικά». Θέµατα διδακτικής θεωρίας και πράξης, τ.1, γραφείο σχολικού συµβούλου µέσης εκπαίδευσης ν. ράµας, σ Α.Β. Μουµτζάκης, «Προλογικά». Θέµατα διδακτικής θεωρίας και πράξης, τ.2, γραφείο σχολικού συµβούλου µέσης εκπαίδευσης ν. ράµας, σσ. 3-6, Α.Β. Μουµτζάκης, «Προλογικά». Θέµατα διδακτικής θεωρίας και πράξης, τ.3, γραφείο σχολικού συµβούλου µέσης εκπαίδευσης ν. ράµας, σσ

6 προσέγγιση που εφάρµοζαν 19. Ο Μουµτζάκης επεξεργάστηκε την εισήγησή του, της οποίας ένα µέρος δηµοσιεύτηκε στο «Φιλόλογο». Εκτός από πολλά στοιχεία για τον τρόπο αξιοποίησης των σχολικών βιβλίων, στο κείµενο αυτό διατυπώνει και κρίσεις που δείχνουν την αντίληψή του για τα γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήµατα 20. Ακολούθως θα εστιάσουµε στο συγγραφικό έργο του Μουµτζάκη. Η νεοελληνική γλώσσα στο Γυµνάσιο Η συµµετοχή του Μουµτζάκη στη συγγραφή των βιβλίων διδασκαλίας της νεοελληνικής οφείλεται στον Χρίστο Τσολάκη, που τον ήθελε συνεργάτη, επειδή εκτιµούσε τις γνώσεις, την εργατικότητα και τη σύνεση που τον χαρακτήριζαν. Ο Μουµτζάκης εντάχτηκε στην οµάδα εργασίας µετά από τη συγγραφή της σχολικής Γραµµατικής και συνεργάστηκε στη συγγραφή του Συντακτικού της νεοελληνικής και αργότερα στη συγγραφή των βιβλίων για τη γλωσσική διδασκαλία στο Γυµνάσιο 21. Η Γραµµατική εισάγεται στα σχολεία από το 1976, ένα χρόνο αργότερα ακολουθεί το Συντακτικό και από το σχολικό έτος άρχισε η διδασκαλία της νεοελληνικής µε βάση τα βιβλία γλωσσικής διδασκαλίας που συνέταξε η συγγραφική οµάδα 22. Αξίζει να δούµε σύντοµα το πλαίσιο της συγγραφής τους. Για τον Τσολάκη οι ενστάσεις όσων αντιδρούσαν στη µεταρρύθµιση ήταν ψευδοπροβλήµατα που υπέκρυπταν τον λογιοτατισµό το πραγµατικό πρόβληµα ήταν ότι δεν υπήρχε προηγούµενη εµπειρία διδασκαλίας της νεοελληνικής γλώσσας. Αναζήτησε τη λύση στον εκπαιδευτικό δηµοτικισµό, στην πείρα άλλων χωρών και στα διδάγµατα της σύγχρονης γλωσσολογίας 23. Παράλληλα, η καθιέρωση της κοινής νεοελληνικής ενίσχυσε και την επιστηµονική µελέτη της µε εργασίες όπως του 19 Φάκελος «Εκπαιδευτήρια Ζηρίδη, ενδέκατο επιµορφωτικό σεµινάριο, 11-13/3/1985», (αρχείο Α.Β. Μουµτζάκη). 20 Α.Β. Μουµτζάκης, «Η γλωσσική διδασκαλία στο Γυµνάσιο». Φιλόλογος, τ.44, σσ Χρίστος Τσολάκης, Από τα γράµµατα στη γλώσσα, πορεία προς τον επικοινωνιακό λόγο, Θεσσαλονίκη: Βάνιας, σ. 151 (αναδηµοσίευση από τον Φιλόλογο τ.53/1988, σσ ). Η Οµάδα για την ανανέωση της γλωσσικής διδασκαλίας συγκροτήθηκε το εκέµβριο 1982 µε απόφαση του υφυπουργού Π. Μώραλη. Συµµετείχαν οι Χρ. Τσολάκης, Εµ. Λανάρης, ιον. Τάνης, Αν. Μουµτζάκης και Παν. Κάνδρος µε συντονιστή τον. Τοµπαΐδη. 22 Χρίστος Τσολάκης, Η γλωσσοεκπαιδευτική µεταρρύθµιση από το 1976 και µετά. Στο Γεώργιος Μπαµπινιώτης (επιµ.), Το γλωσσικό ζήτηµα, σύγχρονες προσεγγίσεις, Αθήνα: Ίδρυµα της Βουλής των Ελλήνων, σσ και Χρίστος Τσολάκης, «Το γλωσσικό µας πρόβληµα», Φιλόλογος, τ.60, σσ Χρίστος Τσολάκης, ό.π., σσ βλέπε και Χρίστος Τσολάκης, «Γλωσσική διδασκαλία». Γλώσσα τ.1, σσ

7 Αθανάσιου Νάκα για τα επιρρηµατικά της νέας ελληνικής 24. Στοιχεία από τέτοιες νέες προσεγγίσεις αξιοποιήθηκαν από τους συγγραφείς των σχολικών εγχειριδίων. Έτσι αποκτήθηκε η απαραίτητη εποπτεία των προβληµάτων που σχετίζονται µε τη διδασκαλία της µητρικής γλώσσας προϋπόθεση για τη λύση τους ήταν ο απεγκλωβισµός από την µέθοδο διδασκαλίας των νεκρών γλωσσών 25. Συνεπώς ήταν αναγκαίο η µεταρρύθµιση να µην περιοριστεί στη σύνταξη Γραµµατικής και Συντακτικού, αλλά να περάσει στη διδασκαλία της γλώσσας 26. Η αντίληψη που κυριαρχούσε ήταν ότι η γλώσσα δεν είναι απλό άθροισµα από λέξεις 27 και ότι η διδασκαλία πρέπει να βασιστεί στην επιστηµονική παραδοχή ότι εκφραστική µονάδα δεν είναι η λέξη, αλλά η φράση, αντίληψη που αποµακρύνει τη γλωσσική διδασκαλία από τη µολυβένια σκιά της αρχαίας ελληνικής 28. Στο πνεύµα αυτό γράφτηκαν τα τρία τεύχη της Νεοελληνικής Γλώσσας για το Γυµνάσιο, που θα τα δούµε µέσα από τη µατιά του Μουµτζάκη. Τα βιβλία προϋποθέτουν την ελευθερία της διδασκαλίας και του καθηγητή. Η διδασκαλία αντιµετωπίζεται ως ανεπανάληπτη δηµιουργική πράξη και οφείλει να ξεπερνά τη θεωρία, για να κινείται ανάλογα µε τις συγκεκριµένες ανάγκες που προκύπτουν κάθε φορά. Άλλα βασικά γνωρίσµατά της είναι η συλλογικότητα, η συνεργασία και η συνυπευθυνότητα όλων των εµπλεκόµενων, από το συντάκτη του αναλυτικού προγράµµατος ως τον καθηγητή της σχολικής έδρας 29. Ο Μουµτζάκης µιλώντας για τα σχολικά βιβλία βρίσκει αφορµές να σχολιάσει τις επιλογές που έγιναν κατά τη συγγραφή τους. Τονίζει την αυθεντικότητα των κειµένων, αν και κάποιες φορές διασκευάστηκαν ελάχιστα για να επιτευχτεί περισσότερο ο στόχος της γλωσσικής διδασκαλίας έτσι οι µαθητές γνωρίζουν περισσότερα κείµενα σηµαντικών συγγραφέων και τα βιβλία της γλώσσας αποκτούν ευρύτερο παιδευτικό χαρακτήρα. Ακόµα, σηµασία έχει η έµφαση των βιβλίων στον προφορικό λόγο και η στόχευση να µιλήσουν και να συµµετέχουν ενεργά οι µαθητές. 24 Αθανάσιος Νάκας, Συµβολή στη µελέτη των προτασιακών επιρρηµατικών της Νέας Ελληνικής (Συνοπτική παρουσίαση). Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα (Πρακτικά της 4ης Συνάντησης του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, 16-18/5/1983), Θεσσαλονίκη, σσ Χρίστος Τσολάκης, ό.π., σσ. 1-2, 20, ό.π., σσ , και Χρίστος Τσολάκης, «Για µια λειτουργική γραµµατική», Λόγος και Πράξη, τ.3, σσ την ίδια αντίληψη προωθούσε και ο Ευάγγελος Παπανούτσος. Γεώργιος Ν. Λαµψίδης, Οι περιπέτειες της ηµοτικής, Αθήνα, σ Χρίστος Τσολάκης, ό.π., σσ. 158, Α.Β. Μουµτζάκης, «Η γλωσσική διδασκαλία στο Γυµνάσιο». Φιλόλογος, τ.44, σ

8 Αυτή η προσπάθεια αποτελεί νέα διδακτική λογική και συγκρούεται µε την παράδοση του ελληνικού σχολείου, που έχει αντιστρέψει τα πράγµατα και µένει αγκιστρωµένο στον γραπτό λόγο. Είναι ίσως ένα σηµείο όπου η αδράνεια της κατεστηµένης πρακτικής είναι ισχυρότατη και καθηλώνει τη διδασκαλία στις µεθόδους εκµάθησης των νεκρών γλωσσών, σαφώς ακατάλληλες για την αποτελεσµατική καλλιέργεια της µητρικής γλώσσας και της κοινής-πρότυπης εκδοχής της 30. Φιλοδοξία των βιβλίων και της συνακόλουθης πρακτικής που υποδεικνύουν είναι να βρουν ευχάριστους τρόπους για τη µελέτη των γραµµατικο-συντακτικών φαινοµένων, ώστε η γλώσσα να µη χωρίζεται από τη ζωή αλλά να γίνεται όπως και είναι και η ίδια υπόθεση ζωής. Αυτό θα επιτευχθεί µε ώθηση στη δηµιουργικότητα µέσα από ασκήσεις που απαιτούν την κινητοποίηση όλων των πνευµατικών δυνάµεων, κάτι που γοητεύει τους νέους. Συνεπώς, η διδασκαλία θα πετύχει, αν φύγουµε από την αποµνηµόνευση και την επανάληψη κανόνων, αν ο µαθητής οδηγείται στην αυτενέργεια και ανακαλύπτει τις δοµές της γλώσσας που χρησιµοποιεί. Έτσι η γλώσσα γίνεται, όπως και είναι, ενέργεια και δηµιουργία και όχι αποµνηµόνευση και παθητική γνώση 31. Η διδασκαλία πρέπει να εστιάζει σε µικρούς εφικτούς στόχους και να µην αποπροσανατολίζεται µε την ανάµειξη πολλών επιδιώξεων, επειδή µόνο σύγχυση επιφέρουν δε µπορεί να τα πει κανείς όλα σε µια ενότητα. Όσον αφορά την εξάσκηση στο γραπτό λόγο, θα πρέπει να ξεκινά από ενδιαφέρον και ποικίλο υλικό, που προσφέρεται στους µαθητές µε κριτήριο την ιδιαιτερότητα τους, και από την ευχέρεια επιλογής θεµάτων που σχετίζονται µε τις ξεχωριστές ανάγκες και δυνατότητες 32. Θα µπορούσαµε να συνοψίσουµε για τα θετικά στοιχεία των βιβλίων γλωσσικής διδασκαλίας ότι είναι γραµµένα από την οπτική της σχολικής αίθουσας, χωρίς λεπτοµέρειες και µε διάκριση των στοιχείων που είναι αναγκαία για να θεµελιωθεί η γνώση για τη νεοελληνική γλώσσα και να επιτευχθεί η καλλιέργεια στη χρήση της. Όµως, ο Μουµτζάκης ήξερε πολύ καλά ότι η επιτυχία θα κριθεί στη σχολική πράξη. Εκεί χρειαζόταν περισσότερος και συνεχής µόχθος ό.π., σσ ό.π., σσ ό.π., σσ ό.π., σσ

9 Όλα τα προηγούµενα πρέπει να γίνουν αντιληπτά στο πλαίσιο της προσπάθειας να ενταχθούν τα βιβλία γλωσσικής διδασκαλίας στο Γυµνάσιο. Αν θυµηθούµε ότι αυτό έγινε µε αφετηρία τη σχολική χρονιά , τότε καταλαβαίνουµε ότι έγινε σχετικά αργά, ενώ ταυτόχρονα είχαν εκδηλωθεί αντιστάσεις στο µεταρρυθµιστικό έργο, σαφώς πριν φανούν τα αποτελέσµατα από την εφαρµογή του. Είχαν περάσει οχτώ χρόνια από τότε που ο Τσολάκης διατύπωσε το αίτηµα για µια λειτουργική γραµµατική, δηλαδή για έναν ουσιαστικό και αποτελεσµατικό τρόπο διδασκαλίας µε βάση σύγχρονα εγχειρίδια. Το έργο της µεταρρύθµισης προχωρούσε µε βραδείς ρυθµούς την ίδια στιγµή που οι αντιµεταρρυθµιστικές πρωτοβουλίες πύκνωναν και καταλόγιζαν στην ανολοκλήρωτη µεταρρύθµιση κακοδαιµονία της γλωσσικής πραγµατικότητας οι µοµφές στοιχειοθετούνταν µε στοχευµένη αλίευση γλωσσικών λαθών και αδόκιµων εκφράσεων κυρίως από τη γλώσσα που ακουγόταν στα µέσα µαζικής ενηµέρωσης και σε ιδιαίτερες επικοινωνιακές περιστάσεις µεταξύ των νέων. Ταυτόχρονα, αποκρυβόταν ότι η καθαρεύουσα, που κυριαρχούσε στον επίσηµο δηµόσιο λόγο από την αρχή της ιστορίας του ελληνικού κράτους, είχε επηρεάσει σε µεγάλο βαθµό τη χρήση της νεοελληνικής 34. Απ ό,τι φαίνεται τα πράγµατα είχαν αφεθεί στην τύχη τους και οι προσπάθειες που γίνονταν απ όσους υπηρετούσαν τη µεταρρύθµιση δε µπορούσαν να καλύψουν το κενό και την ουσιαστική αδράνεια της πολιτείας. Τα αρχαία ελληνικά στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση Η µεταρρύθµιση προχώρησε σε σηµαντικές αλλαγές και στη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών, σκέλος µε το οποίο ο Μουµτζάκης σχετίζεται επίσης άµεσα. Είναι ο συγγραφέας του Συντακτικού της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας για το Λύκειο, βιβλίο που του πρόσφερε ξεχωριστή ικανοποίηση, επειδή αντικατέστησε το Συντακτικό του Αχ. Τζάρτζανου 35. Ο Μουµτζάκης έγραψε το Συντακτικό παράλληλα µε την καθηµερινή εργασία του στο σχολείο, χειρόγραφα σε κόλλες σχολικών εξετάσεων του Το Συντακτικό τυπώθηκε το 1981 και άρχισε να χρησιµοποιείται από τη 34 Ενδεικτικά, η αντιµεταρρυθµιστική οπτική αποτυπώνεται στα: Ελληνικός Γλωσσικός Όµιλος, Ελληνική Γλώσσα, αναζητήσεις και συζητήσεις, Αθήνα: Καρδαµίτσα. Ελληνικός Γλωσσικός Όµιλος, Ελληνική Γλώσσα, αναζητήσεις και συζητήσεις 2, Αθήνα: Καρδαµίτσα. Σαράντος Καργάκος, 2005 [1985], Αλαλία, ήτοι το σύγχρονο γλωσσικό µας πανόραµα, Αθήνα: Gutenberg. Γιάννης Καλιόρης, Ο γλωσσικός αφελληνισµός, Αθήνα: Αρµός. 35 Το βιβλίο χρησιµοποιείται ακόµα στο Λύκειο. 36 Πρόκειται για έντυπες και σφραγισµένες κόλλες αναφοράς µε την ένδειξη Γυµνάσιο Θηλέων ράµας ή Λύκειο Θηλέων ράµας, (αρχείο Α.Β. Μουµτζάκη). 9

10 σχολική χρονιά Τέλος, ήταν ο κύριος συγγραφέας του βιβλίου Αρχαία Ελληνικά για την Α Λυκείου, ένα βιβλίο καινοτόµο µε αυθεντικά αρχαία ελληνικά κείµενα που είχαν επιλεγεί για να κινούν το ενδιαφέρον των µαθητών και παράλληλα να εξυπηρετούν τη γλωσσική διδασκαλία 37. Ο Μουµτζάκης παρακολουθούσε τη χρήση του βιβλίου στα σχολεία και συγκέντρωνε παρατηρήσεις από συναδέρφους του για να κάνει τις αναγκαίες βελτιώσεις που υπαγόρευε η διδακτική πράξη. Το ζήτηµα των αρχαίων ελληνικών έγινε σταδιακά κεντρικό στη συζήτηση για την εκπαίδευση. Από τη µια πλευρά, η διδασκαλία της µεταφρασµένης γραµµατείας, επειδή συνιστούσε κάτι πρωτόγνωρο, συνεπαγόταν νέες δυσκολίες από την άλλη, η κατάργηση της διδασκαλίας της αρχαίας γλώσσας θεωρήθηκε από ορισµένους πλήγµα για την γλωσσική ποιότητα της νεοελληνικής. Από το 1976 και µετά στο τριτάξιο Γυµνάσιο δεν διδασκόταν η αρχαία γλώσσα αφιερωνόταν τέσσερις ώρες την εβδοµάδα για τη διδασκαλία της γραµµατείας από µετάφραση. Έτσι οι µαθητές αποκτούσαν σφαιρική εικόνα της αρχαιοελληνικής γραµµατείας και έρχονταν σε ευρεία επαφή µε τον αρχαίο πολιτισµό, επειδή γνώριζαν στοιχεία από επική, λυρική και δραµατική ποίηση, ιστοριογραφία, ρητορική, φιλοσοφία. Αυτή είναι η πραγµατικότητα που ονοµάστηκε από γλωσσαµύντορες και αφελείς κατάργηση των αρχαίων στο Γυµνάσιο 38. Η διδασκαλία της αρχαίας γλώσσας περιορίστηκε στο Λύκειο. Ο Μουµτζάκης συνειδητοποιούσε ότι το µάθηµα τον αρχαίων στην Α Λυκείου είχε κοµβική σηµασία, εφόσον ήταν η πρώτη επαφή των µαθητών µε την αρχαία γλώσσα. Αφενός, κρινόταν αν θα µπορέσουν να προσεγγίσουν τα πρωτότυπα κείµενα και αφετέρου, θα φαινόταν αν η διδασκαλία της αρχαίας γραµµατείας από µετάφραση στο Γυµνάσιο, όχι µόνο δε στερούσε από τους µαθητές τη γλωσσική προετοιµασία, αλλά πρόσφερε και την απαραίτητη αρχαιοµάθεια για την κατανόηση των κειµένων στο πρωτότυπο. Ως συντάκτης του σχολικού βιβλίου ανέλαβε την υπεράσπισή του από τον «Φιλόλογο». Το βιβλίο πρωτο-χρησιµοποιήθηκε κατά το σχολικό έτος έφερε µία διδακτική προσέγγιση που δεν είχε προηγούµενο παράδειγµα. Η γνώση της 37 Συνεργάτης συγγραφέας ήταν ο Ν.Χ. Κεφαλίδης. 38 Την περίοδο , διδάσκονταν: Οδύσσεια, Ηρόδοτος, Λουκιανός (Α Γυµνασίου), Ιλιάδα, Πλούταρχος, Λυσίας, Ισοκράτης, ηµοσθένης (Β Γυµνασίου), Λυρική Ποίηση, Ευριπίδης, Θουκυδίδης, Ξενοφώντας, Πλάτωνας, Αριστοτέλης (Γ Γυµνασίου). Μαρία ανιήλ, «Αρχαία ελληνική γραµµατεία και γλώσσα στο γυµνάσιο», διάλογος για το 8ο εκπαιδευτικό συνέδριο της ΟΛΜΕ. 8osynedrio-olme.blogspot.com/2008/06/blog-post_981.html, ανάκτηση 26/08/

11 γραµµατικής και του συντακτικού δε θεωρείται η βασική προϋπόθεση για την προσέγγιση της γλώσσας, αλλά επιτυγχάνεται παράλληλα, καθώς οι µαθητές εξοικειώνονταν µε τα κείµενα. Ο Μουµτζάκης ήξερε ότι θα πρέπει να διακριθούν τα σηµαντικά από τα επουσιώδη στοιχεία, για να οδηγηθούν οι µαθητές στη γνώση της γλώσσας, το καλύτερο και το περισσότερο δεν ήταν ποτέ συνώνυµα, γράφει. Συνεπώς, η διδασκαλία έπρεπε να σταθεί στα σηµεία που προκαλούν δυσκολίες, δηλαδή στις διαφορές που έχει η αρχαία από τη νεοελληνική γλώσσα και να αποφεύγονται οι κουραστικές επαναλήψεις κατακτηµένων γνώσεων. Άλλοτε, η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής βασιζόταν σε κατασκευασµένα κείµενα, που τελικά υπηρετούσαν την έµφαση στη γραµµατική και στο συντακτικό αποτέλεσµα ήταν να θεωρούνται τα τελευταία ως αυτόνοµο κοµµάτι της γλώσσας και να επιτυγχάνεται η γνώση τους αποκοµµένη από το κείµενο. Οι µαθητές µάθαιναν γραµµατική και συντακτικό της αρχαίας ελληνικής, αλλά δεν καταλάβαιναν ένα αρχαιοελληνικό κείµενο. Το ζητούµενο έχει αλλάξει. Εφόσον η αρχαία ελληνική γλώσσα δε θα µιληθεί ποτέ, δεν έχει νόηµα να εξασκούνται οι µαθητές στην αναπαραγωγή τύπων αποκοµµένων από το κείµενο. Οι λέξεις και οι τύποι προσεγγίζονται αποτελεσµατικά µέσα στα συµφραζόµενά τους και έτσι θα πρέπει να διδάσκονται. Τελικό ζητούµενο είναι η µετάφραση και µετάφραση από µια γλώσσα σε µιαν άλλη είναι άσκηση και στις δυο γλώσσες 39. Πρωταρχική προϋπόθεση είναι να συγκινηθούν οι µαθητές από την επαφή µε τα αρχαιοελληνικά κείµενα για να θελήσουν να τα γνωρίσουν. Η κατανόηση των αρχαίων κειµένων είναι ο λόγος που διδάσκεται η αρχαία γλώσσα και όχι η καλύτερη γνώση της νεοελληνικής, κάτι που είναι ανεξάρτητο. Η νεοελληνική έχει την αυτονοµία της και έτσι διδάσκεται, χωρίς να είναι αναγκαία η γνώση της αρχαίας, όπως και για τη γνώση της αρχαίας δεν είναι αναγκαία η αναφορά στην ινδοευρωπαϊκή 40. Τα προηγούµενα σκιαγραφούν την κατεύθυνση προς την οποία κινούνταν η διδασκαλία. Όσο κι αν το κείµενο του Μουµτζάκη περιορίζεται στα εκπαιδευτικά πλαίσια, κάτι που χαρακτηρίζει όλο το έργο του, δε µπορούν να αποσιωπηθούν ερωτήµατα µε ευρύτερες προεκτάσεις. Τι σηµαίνει η πεποίθηση ότι µπορούµε να προσεγγίσουµε ένα αρχαίο κείµενο χωρίς να προηγηθεί γραµµατική και συντακτική ενασχόληση και τι συνέπειες µπορεί να έχει η πρόταση να µην αναπαράγουν οι µαθητές 39 Α.Β. Μουµτζάκης, «Τα αρχαία ελληνικά στην Α Λυκείου». Φιλόλογος, τ.22, σ ό.π., σ

12 γραµµατικούς τύπους; Πώς είναι δυνατόν να θεωρείται η δηµοτική γλώσσα αυτόνοµη και ανεξάρτητη από την αρχαία; Και εκείνο το µετάφραση από µια γλώσσα σε µιαν άλλη είναι άσκηση και στις δυο γλώσσες, πώς καθορίζει τα όρια ανάµεσα στη νεοελληνική και την αρχαία; Αν λοιπόν η γλώσσα θεωρείται η ψυχή του έθνους, τότε οι συνεπαγωγές που απαντούν στα προηγούµενα ερωτήµατα χτυπούν στην καρδιά της νεοελληνικής ιδεολογίας. Η καθαρεύουσα τροφοδοτείται από τη διδασκαλία της αρχαίας γραµµατικής το έθνος µπορεί να υπάρχει και χωρίς την αναγωγή στην αρχαιότητα και, ακόµα περισσότερο, ίσως η σύνδεση µε την αρχαιότητα είναι κατασκευασµένη και εµπεδώνεται µε την εκπαίδευση 41. Ίσως τα παραπάνω εξηγούν για ποιο λόγο ορισµένοι, όπως ο Σ. Καργάκος, εκφράστηκαν µε αυθαίρετο τρόπο εναντίον του βιβλίου 42. Το βιβλίο έγινε και θέµα τεκµηριωµένης συζήτησης και έκφρασης αντικρουόµενων απόψεων κυρίως εξαιτίας της µεθόδου που απαιτούσε η διδασκαλία του. Βέβαια, η εισαγωγή του δε σήµανε την πλήρη επίλυση των προβληµάτων διδασκαλίας της αρχαίας παράγοντες όπως η πυκνότητα της ύλης σε συνδυασµό µε τον περιορισµένο χρόνο, η διαφορετική θεµατολογία των κειµένων, που δεν συνδέονταν νοηµατικά µεταξύ τους και η τάση αυστηρής κριτικής που επιδείκνυαν οι µαθητές της λυκειακής ηλικίας παρέµεναν σοβαρά εµπόδια. Τα συµπεράσµατα σχετικής έρευνας αναγνώριζαν την ποιότητα του σχολικού βιβλίου, αλλά άφηναν ανοιχτά τα ζητήµατα της µεθόδου και του χρόνου κατά τον οποίο θα πρέπει να αρχίζει η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής 43. Παράλληλα, πλήθαιναν οι φωνές που ζητούσαν να επανέρθει η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στο Γυµνάσιο. Το αίτηµα βρήκε την πολιτική έκφρασή του από τον Αντώνη Τρίτση, όταν ως Υπουργός Παιδείας επανέφερε τη συζήτηση για τη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής στο Γυµνάσιο µε αιτιολογία να αντιµετωπιστεί ο κίνδυνος διάσπασης της πολιτισµικής και γλωσσικής ενότητας 44. Η επιχειρηµατολογία 41 Για την ιδεολογία που συνδέει έθνος, γλώσσα και αρχαιότητα είναι ενδεικτικά τα άρθρα: Στέφανος Πεσµαζόγλου, «Η µυθολογική θεµελίωση του νέο-ελληνικού κράτους». Νάσια Γιακωβάκη, «Η εκκρεµής συνάντηση ιστορίας και γλωσσολογίας στις ιστορίες της ελληνικής γλώσσας του Τάσου Χριστίδη» και Γιώργος Παπαναστασίου, «Απ τα χώµατα βγαλµένοι, ένας αρχαίος σύγχρονος µύθος». Πρακτικά του Επιστηµονικού Συµποσίου, Μύθοι και Ιδεολογήµατα στη Σύγχρονη Ελλάδα, Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών/ Σχολή Μωραΐτη, σσ , 51-54, «Το βιβλίο είναι άχαρο άκοµψο και καθόλου ελκυστικό. Τα αποσπάσµατα δεν έχουν τίποτε το ενδιαφέρον. Τα περισσότερα είναι ανιαρά και ανούσια». Σαράντος Καργάκος, 2005 [1985], ό.π., σ ηµήτριος Αλεξόπουλος, «Έρευνα, η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών στην Α Λυκείου». Νέα Παιδεία τ.29, σ «Ανάγκη επανόδου στη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας», Καθηµερινή 4/11/

13 ενάντια στις επιλογές της µεταρρύθµισης πρακτικά συνοψίζεται στη φράση: το βάπτισµα των αρχαίων να το υποστούν όλοι 45. Από τις ενέργειες που έγιναν για να αποτραπεί η πραγµατοποίηση των προθέσεων του Τρίτση θα σταθούµε σε δύο, που συµµετείχε και ο Μουµτζάκης. Η πρώτη οργανώθηκε από το Σύλλογο αποφοίτων της Φιλοσοφικής ΑΠΘ στα µέσα Ιανουαρίου Απορρίφτηκαν οι προτάσεις Τρίτση µε το επιχείρηµα ότι, για ενάµιση αιώνα, η διδασκαλία της αρχαίας εµπόδιζε τη γλωσσική παιδεία των Ελλήνων και τονίστηκε η αναγκαιότητα για περισσότερη φροντίδα στη διδασκαλία της νεοελληνικής µόνο η καλή γνώση της νεοελληνικής µπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του αρχαίου πολιτισµού αλλά και της γλωσσικής εξέλιξης. Βασικό αίτηµα ήταν να ολοκληρωθεί η εκπαιδευτική µεταρρύθµιση 46. Η δεύτερη αντίδραση στις εξαγγελίες Τρίτση σχετίζεται µε τη διαφωνία ενός µέρους του εκπαιδευτικού κόσµου όπως εκφράζεται από υποµνήµατα σχολικών συµβούλων τα σχετικά κείµενα δηµοσιεύτηκαν επανειληµµένα στον εκπαιδευτικό τύπο της εποχής 47. Το πρώτο υπόµνηµα υπογράφουν είκοσι ένας σύµβουλοι του βορειοελλαδικού χώρου, ανάµεσά τους και ο Α.Β. Μουµτζάκης. Ο Μουµτζάκης παρακολουθούσε τη συζήτηση που προκάλεσαν οι διακηρύξεις του Τρίτση και δηµοσίευσε τη δική του απάντηση στον «Φιλόλογο». Υπερασπίστηκε το βιβλίο και τις επιλογές για το νέο τρόπο διδασκαλίας χωρίς να αγνοεί ότι δεν υπήρξε η αναγκαία βοήθεια προς τους εκπαιδευτικούς και, κυρίως, δεν υπήρξε ουσιαστική αλλαγή στη δοµή του Λυκείου και στις εξετάσεις εισαγωγής στα Πανεπιστήµια. Ακόµα κι έτσι, όσα συγκεκριµένα στοιχεία υπήρχαν τεκµηρίωναν ότι οι µαθητές που διδάχτηκαν τα αρχαία για πρώτη φορά στην Α Λυκείου δεν υστέρησαν σε τίποτα συγκριτικά µε τους παλιότερους που τα διδάσκονταν για τρία χρόνια περισσότερο. Παράλληλα, έθεσε το ζήτηµα για τους στόχους του µαθήµατος και το πραγµατικό περιεχόµενο της αρχαιογνωσίας και πρότεινε ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο εξέτασης του µαθήµατος 48. Μοιάζει περιττό να επισηµανθεί ότι οι προτάσεις 45 από επιστολή στον τύπο, Γ. Καραµαλάκης, «Όχι άλλοι αφελληνισµένοι επιστήµονες», Ελευθεροτυπία, 13/12/ «Πρέπει να ολοκληρωθεί η εκπαιδευτική µεταρρύθµιση», Θεσσαλονίκη, 21/1/1987. Οµιλητές ήταν και οι Β. Φόρης, Θ. Μαυρόπουλος, Α. Αλεξιάδης, Ν. Καλογερόπουλος. 47 ενδεικτικά: «Η άποψη των σχολικών συµβούλων για τη γλώσσα στο Γυµνάσιο». Φιλολογική, τ.21/1987, σσ. 3-6 και Λόγος και Πράξη, τ.32/1987, σσ Α.Β. Μουµτζάκης, «Το µάθηµα και το βιβλίο των αρχαίων ελληνικών στην Α Λυκείου», Φιλόλογος, τ.49, σσ

14 αγνοήθηκαν και πέντε χρόνια αργότερα, η διδασκαλία των αρχαίων επανήλθε στα Γυµνάσια. Ο πρωτοποριακός χαρακτήρας που είχε ο θεσµός του σχολικού συµβούλου έµεινε κενό γράµµα. Η επαναφορά της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής στο Γυµνάσιο σήµανε και τον εξοβελισµό του βιβλίου από την Α Λυκείου τελευταία σχολική χρονιά που χρησιµοποιήθηκε ήταν το Το βιβλίο είναι πλέον δυσεύρετο, δεν βρίσκεται ούτε στην ψηφιακή βιβλιοθήκη του ΟΕ Β 49. Ο Σύνδεσµος Φιλολόγων ράµας νιώθοντας χρέος προς τον συµπατριώτη δάσκαλο και προς την εκπαιδευτική κοινότητα προχώρησε στην ψηφιοποίηση του βιβλίου 50. Παράλληλα εκφράζει την πεποίθηση ότι είναι σκόπιµη η επαναφορά του 51 ως βιβλίου διδασκαλίας για τους µαθητές που επιλέγουν τη θεωρητική κατεύθυνση σπουδών. Μαζί µε το Συντακτικό Αρχαίας Ελληνικής του Μουµτζάκη µπορεί να καθορίσει σαφέστερα τα ουσιώδη ζητούµενα της αρχαιογλωσσίας στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση. Βιβλιογραφία Βιβλία Ελληνικός Γλωσσικός Όµιλος, 1984, Ελληνική Γλώσσα, αναζητήσεις και συζητήσεις, Αθήνα: Καρδαµίτσα. Ελληνικός Γλωσσικός Όµιλος, 1986, Ελληνική Γλώσσα, αναζητήσεις και συζητήσεις 2, Αθήνα: Καρδαµίτσα. Επιστηµονικό Συµπόσιο, 2005, Μύθοι και Ιδεολογήµατα στη Σύγχρονη Ελλάδα, Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών/ Σχολή Μωραΐτη. Καλιόρης, Γιάννης Μ., 1993, Ο γλωσσικός αφελληνισµός, Αθήνα: Αρµός. Καργάκος, Σαράντος Ι., 2005 [1985], Αλαλία, ήτοι το σύγχρονο γλωσσικό µας πανόραµα, Αθήνα: Gutenberg Κάτσικας, Χρήστος & Θεριανός, Κώστας, Ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης, Αθήνα: Σαββάλας. ΚΕΜΕ, 1976, Εισηγήσεις, η αρχαία ελληνική γραµµατεία από µετάφραση, η νεοελληνική γλώσσα και γραµµατεία, Αθήνα: Εθνικόν Τυπογραφείο. Λαµψίδης, Γεώργιος Ν., 1993, Οι περιπέτειες της ηµοτικής, Αθήνα. Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα, (Πρακτικά της 4ης Συνάντησης του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, 16-18/5/1983), Θεσσαλονίκη. Μουµτζάκης, Α.Β., χ.χ., Η γλώσσα µας και τα προβλήµατά της, ράµα: Ηχώ. 49 ΟΕ Β/ Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη, προσπέλαση 26/10/ Πρόκειται για την τελευταία έκδοση ΙΖ του Σύνδεσµος Φιλολόγων ν. ράµας, αρ. πρ. 9/

15 Μπαµπινιώτης, Γεώργιος (επιµ.), 2011, Το γλωσσικό ζήτηµα, σύγχρονες προσεγγίσεις, Αθήνα: Ίδρυµα της Βουλής των Ελλήνων. Τσολάκης, Χρίστος, 1995, Από τα γράµµατα στη γλώσσα, πορεία προς τον επικοινωνιακό λόγο, Θεσσαλονίκη: Βάνιας. Περιοδικά εφηµερίδες Γλώσσα τ.1/1983 Εφ. Ελευθεροτυπία, 13/12/1986 Εφ. Θεσσαλονίκη, 21/1/1987 Εφ. Καθηµερινή 4/11/1986 Θέµατα διδακτικής θεωρίας και πράξης, γραφείο σχολικού συµβούλου µέσης εκπαίδευσης ν. ράµας, τ.1/ , τ.2/ 1986, τ.3/ Λόγος και Πράξη, τ.3/1976, τ.32/1987 Νέα Παιδεία τ.29/1984, τ.35/1985 Νεοελληνική Παιδεία, τ.6/1986, τ.8/1986 Τα εκπαιδευτικά, τ.1/1985 Φιλολογική, τ.21/1987 Φιλόλογος, τ.15/1976, τ.16/1979, τ.22/1980, τ.29/1982, τ.44/1986, τ.49/1987, τ.60/1990, τ.99/2000, τ.138/2009 Ιστότοποι ιάλογος για το 8ο εκπαιδευτικό συνέδριο της ΟΛΜΕ. Οργανισµός Εκδόσεως ιδακτικών Βιβλίων/ Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη, Αρχείο Α.Β. Μουµτζάκη Φάκελος «Εκπαιδευτήρια Ζηρίδη, ενδέκατο επιµορφωτικό σεµινάριο, 11-13/3/1985». Φάκελος «Επιµορφωτικό Σεµινάριο νεοδιορισµένων καθηγητών νοµού ράµας, 5-7/11/1984». Φάκελος «Επιµορφωτικό Σεµινάριο νεοδιορισµένων φιλολόγων νοµού ράµας, 16-17/10/1985». Φάκελος «Συνάντηση φιλολόγων νοµού ράµας, θέµα: τα νέα ελληνικά στη Μέση Εκπαίδευση, 5-6/9/1985». 15

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Μπασλής ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ Το μακροβιότερο εκπαιδευτικό περιοδικό

Γιάννης Μπασλής ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ Το μακροβιότερο εκπαιδευτικό περιοδικό Γιάννης Μπασλής ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ Το μακροβιότερο εκπαιδευτικό περιοδικό Το 1976 υπήρξε, όπως γνωρίζουμε, μια καταλυτική χρονιά για τη νεοελληνική κοινωνία και εκπαίδευση. Ήταν η χρονιά που σημάδεψε όσο καμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ)

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΑΘΗΝΑ 1999 ΜΕΡΟΣ Α Οµάδα Σύνταξης Άννα ηµητροκάλη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Κιούσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΘΗΝΑ 2000 Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ÓÕÃ ÑÏÍÏ ÃËÕÖÁÄÁ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010. Ενδεικτικές Απαντήσεις Β1. - ΑΘΗΝΑ ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΓΛΥΚΑ ΝΕΡΑ - ΠΑΛΛΗΝΗ sygchrono-edu.

ÓÕÃ ÑÏÍÏ ÃËÕÖÁÄÁ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010. Ενδεικτικές Απαντήσεις Β1. - ΑΘΗΝΑ ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΓΛΥΚΑ ΝΕΡΑ - ΠΑΛΛΗΝΗ sygchrono-edu. Α. ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 Νεοελληνική Γλώσσα γενικής παιδείας Β1. 1 Β2. Β2β. 2 Β3α. ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΛΕΞΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Β3β. ΛΕΞΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΑΝΤΩΝΥΜΗ ΛΕΞΗ ΣΥΝΩΝΥΜΗ ΛΕΞΗ Β4. 3 Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΟΛΑΚΗΣ (1935-2012) Πᾶσι νόμος τὸ θανεῖν Μοιρῶν ἄτρεπτος ἀνάγκη. τικτομένοις, ὅτε νῆσαν ἐπὶ κλωστῆρσιν ἀτράκτων.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΟΛΑΚΗΣ (1935-2012) Πᾶσι νόμος τὸ θανεῖν Μοιρῶν ἄτρεπτος ἀνάγκη. τικτομένοις, ὅτε νῆσαν ἐπὶ κλωστῆρσιν ἀτράκτων. ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΟΛΑΚΗΣ (1935-2012) Πᾶσι νόμος τὸ θανεῖν Μοιρῶν ἄτρεπτος ἀνάγκη τικτομένοις, ὅτε νῆσαν ἐπὶ κλωστῆρσιν ἀτράκτων. (GVI, 1656) Ο φιλολογικός κόσμος της χώρας πληροφορήθηκε, μεσούντος του θέρους (30/7/

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων δια βίου μάθησης που οργανώνει, θα υλοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική) AB ΑΛΗ Α. (1989): Οι Βαθµοί είναι Αναγκαίοι; Παιδαγωγικές και Κοινωνιολογικές Απόψεις και Προσεγγίσεις για την Αξιολόγηση και Βαθµολογία στο Σχολείο, Σύγχρονη Εποχή,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1998 Συντάκτες του φυλλαδίου Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Άνθρωποι του Κάτω Κόσµου: ιδεολογίες και πολιτικές διακρίσεων, αποκλεισµού και διώξεων στη σύγχρονη εποχή. Ιστορικό ανθολόγιο και εκπαιδευτικός οδηγός. People of the Underworld: ideologies

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Μάθηµ α Γενικής Παιδείας

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Μάθηµ α Γενικής Παιδείας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Μάθηµ α Γενικής Παιδείας ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Εποπτεία: Παπασταυρίδης Σταύρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Τεχνολογική Κατεύθυνση)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Στόχοι και άξονες της έρευνας-δράσης Στόχος του προγράµµατος ήταν η επιµόρφωση εκπαιδευτικών ευτεροβάθ- µιας εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ & ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Σάββατο 20 - Κυριακή 21 Μαρτίου 2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δρ Μπρίνια Βασιλική

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ & ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Σάββατο 20 - Κυριακή 21 Μαρτίου 2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δρ Μπρίνια Βασιλική Επιμορφωτικό σεμινάριο υποψηφίων ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ & ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Metropolitan Hotel Σάββατο 20 - Κυριακή 21 Μαρτίου 2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Προσκεκλημένη εισηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΦΑΡΜΑΚΗ,

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΦΑΡΜΑΚΗ, ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΦΑΡΜΑΚΗ, ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΚΑΙ ΕΟΡΔΑΙΑΣ, ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ Α.Π.Θ. ΚΑΙ ΑΣΠΑΙΤΕ Επώνυμο: Όνομα: Τόπος γέννησης: Οικογενειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Πράξη «Σχεδιασμός και ανάπτυξη προσβάσιμου εκπαιδευτικού και εποπτικού υλικού για μαθητές με αναπηρίες Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ» ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης, Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΡΑΣΗ Αναγνώριση Ανάγκης Αναγνώριση ανάγκης για βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων ως αποτέλεσμα μιας αρχικής αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία

Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΑΓΓΛΙΚΗΣ Εκδήλωση της Περιφέρειας Αττικής 1 η Σεπτέμβρη 2010 Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία Έργο του Υπουργείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 2000 12 Η συγγραφική

Διαβάστε περισσότερα

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ α) Αρχαία Ελληνική Γραμματεία: Λυσία, Υπέρ Μαντιθέου. Θα διδάσκεται επί μία

Διαβάστε περισσότερα

«Στα μονοπάτια της ιστορίας & των λέξεων!»

«Στα μονοπάτια της ιστορίας & των λέξεων!» 1 ΟΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2016 «Στα μονοπάτια της ιστορίας & των λέξεων!» Προκήρυξη Φιλολογικών Αγώνων «ΔΕΛΑΣΑΛ» Το Τμήμα Φιλολογικών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Γ. Σχολιάζονται οι απαντήσεις των μαθητών και ανακοινώνονται οι προβληματισμοί που δημιουργήθηκαν.

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Γ. Σχολιάζονται οι απαντήσεις των μαθητών και ανακοινώνονται οι προβληματισμοί που δημιουργήθηκαν. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ,Φιλοσοφικός Λόγος Πλάτωνος Πρωταγόρας. ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ : Γενική Θεώρηση του διαλόγου ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Πενταρβάνη Θεοδοσία, ΠΕ2 ΤΑΞΗ: Δ Εσπερινού- Γ Ημερήσιου Λυκείου

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Αξιολόγηση Προγραµµάτων Επιµόρφωσης Εκπαιδευτικών ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τοµέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Κυπριακή ηµοκρατία Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011» ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραµµα ιαγωνισµός Κωδικός Πρόσκλησης : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτοµικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

2007 δράσης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2007 δράσης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Εφαρµογή Μεθοδολογίας Υλοποίησης Η µεθοδολογία που χρησιµοποιήθηκε είναι η µεθοδολογία του ερευνητικού προγράµµατος Ο ΥΣΣΕΑΣ. Με βάση αυτό σχεδιάστηκαν τέσσερις τηλεδιασκέψεις. Τα στάδια υλοποίησης των

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Ως συνέχεια του Οδηγού Φιλολόγου: Η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο, ο οποίος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Σχολεία ϖου συµµετέχουν 5ο ηµοτικό σχολείο Κέρκυρας 2ο ηµοτικό σχολείο Νάξου Σχολική χρονιά 2005-2006 ιδακτική µεθοδολογία ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Περίοδος ϖροετοιµασίας Τηλεδιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ- ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΔΕΠΠΣ ΚΑΙ ΑΠΣ: ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η ΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (θερινά τμήματα)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (θερινά τμήματα) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (θερινά τμήματα) Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου σε 80-100 λέξεις. Την ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας των μαθητών ως αναγκαία

Διαβάστε περισσότερα