Βασίλης Συµεωνίδης φιλόλογος, µεταπτυχιακός τίτλος Πολιτικών Επιστηµών ΑΠΘ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βασίλης Συµεωνίδης φιλόλογος, µεταπτυχιακός τίτλος Πολιτικών Επιστηµών ΑΠΘ"

Transcript

1 Α.Β. Μουµτζάκης, η δράση και το έργο του κατά την πρώτη δεκαετία της µεταρρύθµισης Βασίλης Συµεωνίδης φιλόλογος, µεταπτυχιακός τίτλος Πολιτικών Επιστηµών ΑΠΘ Abstract The subject of this essay is the work and the contribution of A.B. Moumtzakis to the languageeducational reform of Initially, we present the action he had as a school council as well as the organization and his involvement in educational meetings. Subsequently, we focus on modern Greek language teaching, since he participated in the writing group who was responsible for writing the school books of secondary schools in Greece. Finally, the third part of this essay concerns the ancient Greek language and how it is taught; A.B. Moumtzakis is the writer of two school books, the Syntax of Greek Language and the Ancient Greek Language for the first grade of high school.. Εισαγωγή Σκοπός του κειµένου είναι να συζητήσει την προσφορά του Α.Β. Μουµτζάκη στη γλωσσοεκπαιδευτική µεταρρύθµιση του Το όνοµά του συνδέεται µε την παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού και µε την προώθηση της νέας αντίληψης στη γλωσσική διδασκαλία. υστυχώς, µέχρι στιγµής οι αναφορές στο πρόσωπό του είναι ελάχιστες. Ο Αναστάσιος Μουµτζάκης αποφοίτησε από τη Φιλοσοφική Σχολή Α.Π.Θ. το 1959 και από το 1962 εργαζόταν στο Γυµνάσιο Θηλέων ράµας. Το 1965 µετατάχτηκε στο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης και δίδαξε νεοελληνική γλώσσα στους φοιτητές της Φιλοσοφικής. Το 1968 άρθηκε η µετάταξή του και επέστρεψε στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση 1. Από τότε και µέχρι το τέλος της ζωής του, το 2009, προτίµησε να ζει και να εργάζεται κοντά στο συγγενικό και φιλικό περιβάλλον της ράµας. Η πρώτη δηµοσιευµένη συµβολή του στη µεταρρύθµιση είναι µια εισήγηση σε τόµο του ΚΕΜΕ για τη διδασκαλία γραµµατικών τύπων της νεοελληνικής. Αποτελείται από σύντοµη παρουσίαση της µεθόδου και από παραδείγµατα, ασκήσεις και πίνακα µε 1 Από βιογραφικό στο Α.Β. Μουµτζάκης, χ.χ. Η γλώσσα µας και τα προβλήµατά της, ράµα: Ηχώ. 1

2 διάγραµµα µαθήµατος 2. Την εισήγηση αυτήν παρουσίασε σε επιµορφωτικές συζητήσεις που οργάνωσε το Υπουργείο για τους εκπαιδευτικούς. Στις αρχές του 1979 δηµοσιεύεται στον «Φιλόλογο» πρόταση διδασκαλίας για την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή σε µετάφραση. Πρόκειται για απόσπασµα που χαρακτηρίζει τον Κρέοντα και τη διάσταση που υπάρχει ανάµεσα στις διακηρύξεις και στις πράξεις του 3. Οι δυο πρώτες δηµοσιεύσεις του Μουµτζάκη είναι χαρακτηριστικές για τις γνώσεις και για το ήθος του από τη µία, η γνώση της Γραµµατικής Τριανταφυλλίδη, όπως µπορεί να περιγράψει τους λεκτικούς τύπους και από την άλλη, το ήθος, όπως πρέπει να αποδεικνύεται από τις πράξεις του καθενός. Οι επιλογές της θεµατολογίας συνδέονται µε τη νεοελληνική γλώσσα και τα αρχαία ελληνικά από µετάφραση, τα δύο χαρακτηριστικά µαθήµατα της µεταρρύθµισης 4. Σχολικός σύµβουλος Πολλά προβλήµατα που αντιµετώπιζε η µεταρρύθµιση προέρχονταν από την αδράνεια των εκπαιδευτικών που είχαν µάθει σε συγκεκριµένες πρακτικές και από τον φόβο τους µπροστά στις νέες απαιτήσεις. Έτσι ενισχυόταν η αντοχή των θεσµών που λειτουργούσαν για δεκαετίες µε συγκεκριµένο τρόπο. Ο θεσµός των σχολικών συµβούλων στόχευε να βοηθήσει σε επιστηµονικό και παιδαγωγικό επίπεδο την εφαρµογή της µεταρρύθµισης στα σχολεία. Οι σύµβουλοι ήταν απαλλαγµένοι από την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, αλλά οργάνωναν διδακτικές παρεµβάσεις, σεµινάρια επιµόρφωσης και συναντήσεις µε τους καθηγητές για την επίλυση διδακτικών ζητηµάτων 5. Σταδιακά ο ρόλος τους απαξιώθηκε µέχρι του σηµείου να αποκαλούνται γλάστρα της εκπαίδευσης 6. Από την αρχή υπήρχαν αντιφατικά σχόλια για τον θεσµό, που επισκιαζόταν από το παρελθόν των επιθεωρητών, οπότε δύσκολα οι σύµβουλοι 2 Α.Β. Μουµτζάκης, ιάγραµµα διδασκαλίας γραµµατικής: κλίση αρσενικών ουσιαστικών. Στο ΚΕΜΕ, Εισηγήσεις, η αρχαία ελληνική γραµµατεία από µετάφραση, η νεοελληνική γλώσσα και γραµµατεία, Αθήνα: Εθνικόν Τυπογραφείο, σσ Α.Β. Μουµτζάκης, «οκιµή διδασκαλίας της Αντιγόνης του Σοφοκλή». Φιλόλογος, τ.15, σσ Ηλίας Σπυρόπουλος, «Η εκπαιδευτική µεταρρύθµιση και ο Φιλόλογος». Φιλόλογος, τ.16, σ Χρήστος Κάτσικας & Κώστας Θεριανός, Ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης. Αθήνα: Σαββάλας, σ ηµήτριος Παπακωνσταντίνου, «Προς τον υπουργό Εθνικής Παιδείας». Φιλόλογος, τ.99, σσ

3 µπορούσαν να κερδίσουν την εµπιστοσύνη των εκπαιδευτικών 7, αν και σε πολλές περιπτώσεις ο θεσµός επενδύθηκε µε ελπίδες 8. Ακόµα, ειδικοί εµπειρογνώµονες της Ουνέσκο διαπίστωσαν τον καινοτόµο χαρακτήρα του: οι σύµβουλοι θα µπορούσαν να παρεµβαίνουν ανατροφοδοτικά στη διαµόρφωση των προγραµµάτων και να κοινοποιούν προβλήµατα και λύσεις που απέρρεαν από την επαφή τους µε τη σχολική πραγµατικότητα. Όµως, κάτι τέτοιο παρέµενε ευθύνη µόνο του Υπουργείου επίσης, δεν ορίστηκαν σαφώς οι αρµοδιότητες και τα καθήκοντα των συµβούλων, πράγµα που οδήγησε σε αδράνεια το θεσµό 9. Επιπλέον, έµπαινε το ζήτηµα για τον τρόπο αξιολόγησης του έργου τους 10. Για τον νέο θεσµό υπήρξαν και γνωµοδοτήσεις από τον ΟΟΣΑ, για να επιτευχθεί η αποκέντρωση της εκπαίδευσης ωστόσο οι απαιτήσεις και οι δυσκολίες που έπρεπε να αντιµετωπιστούν µάλλον ήταν πολλές, όπως επεσήµαναν µελετητές του εκπαιδευτικού συστήµατος 11. Όσα αναφέρθηκαν θα δείξουν καλύτερα ότι το έργο του Μουµτζάκη ως συµβούλου είναι στο µεγαλύτερο βαθµό αποτέλεσµα της εργατικότητας, του ήθους και του µορφωτικού κεφαλαίου που του αναγνώριζαν οι εκπαιδευτικοί των σχολείων και οι συνεργάτες του και λιγότερο απόρροια του θεσµού 12. Ο Μουµτζάκης έγινε σχολικός σύµβουλος στη ράµα. Μία βασική φροντίδα του είναι να οργανώνει επιµορφωτικά σεµινάρια. Για να εξασφαλίσει ένα ποιοτικό επίπεδο, συνεργάζεται µε άλλους συµβούλους και µε καθηγητές πανεπιστηµίου χωρίς να περιφρονεί τους καθηγητές των σχολείων, που έχουν την αναγκαία επαφή µε την εµπειρική πραγµατικότητα. Στη συνέχεια θα αναφερθούµε σε τρεις περιπτώσεις σεµιναριακών συναντήσεων. Είναι ενδεικτικό ένα τριήµερο σεµινάριο, που απευθυνόταν κυρίως στους νεοδιόριστους καθηγητές του νοµού το φθινόπωρο του Περιλάµβανε παιδαγωγικά θέµατα, θέµατα διδακτικής για όλα τα µαθήµατα και συγκεκριµένες διδακτικές προτάσεις µετά από κάθε παρέµβαση ακολουθούσε συζήτηση. Ο ίδιος έκλεισε το σεµινάριο αναπτύσσοντας το θέµα «Η γλώσσα µας και η σηµασία της στη 7 Σπύρος Τρυφωνόπουλος, «Και πάλι για τους σχολικούς συµβούλους». Νέα Παιδεία, τ.35, σσ Σηµειώµατα, «Σύµβουλοι, ένας νέος θεσµός». Φιλόλογος, τ.29, σ Σχόλια, «Συντονισµός του έργου των σχολικών συµβούλων». Νεοελληνική Παιδεία, τ.6, σσ Σχόλια, «Οι σχολικοί σύµβουλοι». Νεοελληνική Παιδεία, τ.8, σσ Χρήστος Φράγκος, «Από τον επιθεωρητή στο σχολικό σύµβουλο». Τα εκπαιδευτικά, τ.1, σσ Παναγιώτης Κάνδρος, Μανόλης Λανάρης, ιονύσης Τάνης, Χρίστος Τσολάκης, «Αναστάσιος Μουµτζάκης». Φιλόλογος, τ.138, σσ

4 µέση εκπαίδευση», όπου τόνιζε ότι όλα τα µαθήµατα µπορούν να θεωρηθούν γλωσσικά 13. Σε συνδιοργάνωση µε τον τοπικό Σύνδεσµο Φιλολόγων πραγµατοποίησε διήµερη εκδήλωση για τους φιλολόγους και για όσους εκπαιδευτικούς ήθελαν να παρακολουθήσουν. Η θεµατολογία σχετιζόταν µε τη νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία και τη διδασκαλία τους. Εισηγητές ήταν σύµβουλοι, όπως ο Ν. Γρηγοριάδης, ο Κ. Μπαλάσκας, ο Χρ. Μηλιώνης, ο Γ. Παγανός, που άφησαν τη δική τους σφραγίδα στη µεταρρυθµιστική προσπάθεια. Μετά από τις εισηγήσεις συγκροτούνταν οµάδες εργασίας που επεξεργάζονταν τα επιµέρους θέµατα για να καταλήξουν σε συγκεκριµένα πορίσµατα 14. Σε άλλες περιπτώσεις ο Μουµτζάκης στήριζε τις συναντήσεις στους συναδέρφους που δίδασκαν στα σχολεία, ενώ ο ίδιος κρατούσε την εποπτεία των εκδηλώσεων. Συνέπεια αυτής της τακτικής ήταν η σταδιακή διαµόρφωση ενός οικείου κλίµατος που χαρακτηριζόταν από την ενεργή συµµετοχή και τη δηµιουργικότητα πολλών εκπαιδευτικών. Η θεµατολογία του αφορούσε και τα αρχαία ελληνικά, αλλά περιλάµβανε εξίσου παιδαγωγικά και διδακτικά θέµατα, στα οποία φαινόταν ότι υιοθετούσε τα διδάγµατα του εκπαιδευτικού δηµοτικισµού. Τον ενδιέφερε να εµφυσήσει διδακτικές αρχές και µεθοδολογικές προσεγγίσεις που βασίζονται στη βιωµατικότητα και στη συνεργασία, χαρακτηρίζονται από καλή οργάνωση της διδασκαλίας και προκαλούν την ελεύθερη έκφραση και την αυτενέργεια των µαθητών 15. Σε κάθε περίπτωση, αξίζει να σηµειωθεί η ιδιαίτερη φροντίδα για την οργάνωση της εκδήλωσης και για το αναγκαίο εκπαιδευτικό υλικό που µοιραζόταν στους συµµετέχοντες. Εκτός από αυτά, ήταν τακτικές οι επισκέψεις του σ όλα τα σχολεία για να βοηθήσει µε πρακτικό τρόπο, δείχνοντας ασκήσεις, λύνοντας απορίες, προτείνοντας βιβλιογραφία. Η φροντίδα του για συγκεκριµένες απαντήσεις, η κατανόηση των δυσκολιών και η συναδερφική συµπεριφορά βοηθούσαν τους εκπαιδευτικούς στην 13 Φάκελος «Επιµορφωτικό Σεµινάριο νεοδιορισµένων καθηγητών νοµού ράµας», 5-7/11/1984, (αρχείο Α.Β. Μουµτζάκη). 14 Φάκελος «Συνάντηση φιλολόγων νοµού ράµας: τα νέα ελληνικά στη µέση εκπαίδευση, 5-6/9/1985», (αρχείο Α.Β. Μουµτζάκη). 15 Φάκελος «Επιµορφωτικό Σεµινάριο νεοδιορισµένων φιλολόγων νοµού ράµας, 16-17/10/1985», (αρχείο Α.Β. Μουµτζάκη). 4

5 καθηµερινή δουλειά τους. Για την επιµόρφωση και την ανάγκη να διαχυθεί το µεταρρυθµιστικό πνεύµα, έκανε εισηγήσεις και στη ΣΕΛΜΕ Καβάλας. Άλλη σηµαντική προσπάθεια, που ξεκίνησε από τον Μουµτζάκη στα όρια του νοµού, ήταν η έκδοση περιοδικού µε τίτλο «Θέµατα διδακτικής θεωρίας και πράξης». Χωρίς τεχνικές δυνατότητες βγήκαν τέσσερα τεύχη. Σκοπός του περιοδικού ήταν να γνωστοποιήσει σκέψεις και διδακτικές προσπάθειες και να βοηθήσει στο διδακτικό έργο ακόµα περισσότερο, σκοπός ήταν να παρακινήσει τους φιλολόγους για να συνεισφέρουν συγγραφικά. Ο Μουµτζάκης τόνιζε σε κάθε περίπτωση ότι δεν πρόκειται για πρότυπα διδασκαλίας, εφόσον τέτοια δεν υπάρχουν, αλλά για ενδεικτικές διδασκαλίες πολλές από τις οποίες ήταν δοκιµασµένες στην πράξη 16. Αν το πρώτο τεύχος κυκλοφόρησε πολυγραφηµένο, η δυνατότητα της φωτοτύπησης ήταν πρόοδος που βελτίωσε την εµφάνιση του δεύτερου. Αυτό περιείχε και το υλικό από τη διήµερη εκδήλωση στην οποία αναφερθήκαµε λίγο πριν 17. Η έκδοση των τευχών έδειξε ότι ο στόχος να παρακινηθούν οι συνάδερφοι ώστε να ασχοληθούν ενεργητικά µε το συστηµατικό τρόπο που απαιτεί µία δηµοσίευση ήταν εφικτός 18. Το τέταρτο και τελευταίο τεύχος βγήκε µε την τεχνική βοήθεια τοπικής εφηµερίδας το Ο Μουµτζάκης ανταποκρινόταν µε προθυµία στις προσκλήσεις να µιλήσει σε επιµορφωτικές συναντήσεις που γίνονταν σε άλλους νοµούς. Επίσης, συµµετείχε σε εκπαιδευτικές εκδηλώσεις κεντρικότερης σηµασίας. Μία από αυτές ήταν το ενδέκατο σεµινάριο των εκπαιδευτηρίων Ζηρίδη, που πραγµατοποιήθηκε το Μάρτιο 1985, µε θέµα τη γλωσσική εκπαίδευση. Συµµετείχε στη θεµατική για τη γλωσσική διδασκαλία στο Γυµνάσιο καθώς συγκαταλεγόταν στους συγγραφείς των σχολικών εγχειριδίων «Νεοελληνική Γλώσσα» στάθηκε στο παράδειγµα της διδασκαλίας µίας ενότητας και των τεσσάρων µερών που διαρθρωνόταν. Να σηµειωθεί ότι στο ίδιο σεµινάριο εισηγούνταν και ο Γεώργιος Μπαµπινιώτης το θέµα «Γλωσσολογία και διδασκαλία της γλώσσας», όπου ανάµεσα στα άλλα συσχέτισε τη γλωσσική διδασκαλία και µε τη διαχρονική ανάλυση της γλώσσας, στοιχείο που απέκλεισαν τα νέα βιβλία µε την 16 Α.Β. Μουµτζάκης, «Προλογικά». Θέµατα διδακτικής θεωρίας και πράξης, τ.1, γραφείο σχολικού συµβούλου µέσης εκπαίδευσης ν. ράµας, σ Α.Β. Μουµτζάκης, «Προλογικά». Θέµατα διδακτικής θεωρίας και πράξης, τ.2, γραφείο σχολικού συµβούλου µέσης εκπαίδευσης ν. ράµας, σσ. 3-6, Α.Β. Μουµτζάκης, «Προλογικά». Θέµατα διδακτικής θεωρίας και πράξης, τ.3, γραφείο σχολικού συµβούλου µέσης εκπαίδευσης ν. ράµας, σσ

6 προσέγγιση που εφάρµοζαν 19. Ο Μουµτζάκης επεξεργάστηκε την εισήγησή του, της οποίας ένα µέρος δηµοσιεύτηκε στο «Φιλόλογο». Εκτός από πολλά στοιχεία για τον τρόπο αξιοποίησης των σχολικών βιβλίων, στο κείµενο αυτό διατυπώνει και κρίσεις που δείχνουν την αντίληψή του για τα γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήµατα 20. Ακολούθως θα εστιάσουµε στο συγγραφικό έργο του Μουµτζάκη. Η νεοελληνική γλώσσα στο Γυµνάσιο Η συµµετοχή του Μουµτζάκη στη συγγραφή των βιβλίων διδασκαλίας της νεοελληνικής οφείλεται στον Χρίστο Τσολάκη, που τον ήθελε συνεργάτη, επειδή εκτιµούσε τις γνώσεις, την εργατικότητα και τη σύνεση που τον χαρακτήριζαν. Ο Μουµτζάκης εντάχτηκε στην οµάδα εργασίας µετά από τη συγγραφή της σχολικής Γραµµατικής και συνεργάστηκε στη συγγραφή του Συντακτικού της νεοελληνικής και αργότερα στη συγγραφή των βιβλίων για τη γλωσσική διδασκαλία στο Γυµνάσιο 21. Η Γραµµατική εισάγεται στα σχολεία από το 1976, ένα χρόνο αργότερα ακολουθεί το Συντακτικό και από το σχολικό έτος άρχισε η διδασκαλία της νεοελληνικής µε βάση τα βιβλία γλωσσικής διδασκαλίας που συνέταξε η συγγραφική οµάδα 22. Αξίζει να δούµε σύντοµα το πλαίσιο της συγγραφής τους. Για τον Τσολάκη οι ενστάσεις όσων αντιδρούσαν στη µεταρρύθµιση ήταν ψευδοπροβλήµατα που υπέκρυπταν τον λογιοτατισµό το πραγµατικό πρόβληµα ήταν ότι δεν υπήρχε προηγούµενη εµπειρία διδασκαλίας της νεοελληνικής γλώσσας. Αναζήτησε τη λύση στον εκπαιδευτικό δηµοτικισµό, στην πείρα άλλων χωρών και στα διδάγµατα της σύγχρονης γλωσσολογίας 23. Παράλληλα, η καθιέρωση της κοινής νεοελληνικής ενίσχυσε και την επιστηµονική µελέτη της µε εργασίες όπως του 19 Φάκελος «Εκπαιδευτήρια Ζηρίδη, ενδέκατο επιµορφωτικό σεµινάριο, 11-13/3/1985», (αρχείο Α.Β. Μουµτζάκη). 20 Α.Β. Μουµτζάκης, «Η γλωσσική διδασκαλία στο Γυµνάσιο». Φιλόλογος, τ.44, σσ Χρίστος Τσολάκης, Από τα γράµµατα στη γλώσσα, πορεία προς τον επικοινωνιακό λόγο, Θεσσαλονίκη: Βάνιας, σ. 151 (αναδηµοσίευση από τον Φιλόλογο τ.53/1988, σσ ). Η Οµάδα για την ανανέωση της γλωσσικής διδασκαλίας συγκροτήθηκε το εκέµβριο 1982 µε απόφαση του υφυπουργού Π. Μώραλη. Συµµετείχαν οι Χρ. Τσολάκης, Εµ. Λανάρης, ιον. Τάνης, Αν. Μουµτζάκης και Παν. Κάνδρος µε συντονιστή τον. Τοµπαΐδη. 22 Χρίστος Τσολάκης, Η γλωσσοεκπαιδευτική µεταρρύθµιση από το 1976 και µετά. Στο Γεώργιος Μπαµπινιώτης (επιµ.), Το γλωσσικό ζήτηµα, σύγχρονες προσεγγίσεις, Αθήνα: Ίδρυµα της Βουλής των Ελλήνων, σσ και Χρίστος Τσολάκης, «Το γλωσσικό µας πρόβληµα», Φιλόλογος, τ.60, σσ Χρίστος Τσολάκης, ό.π., σσ βλέπε και Χρίστος Τσολάκης, «Γλωσσική διδασκαλία». Γλώσσα τ.1, σσ

7 Αθανάσιου Νάκα για τα επιρρηµατικά της νέας ελληνικής 24. Στοιχεία από τέτοιες νέες προσεγγίσεις αξιοποιήθηκαν από τους συγγραφείς των σχολικών εγχειριδίων. Έτσι αποκτήθηκε η απαραίτητη εποπτεία των προβληµάτων που σχετίζονται µε τη διδασκαλία της µητρικής γλώσσας προϋπόθεση για τη λύση τους ήταν ο απεγκλωβισµός από την µέθοδο διδασκαλίας των νεκρών γλωσσών 25. Συνεπώς ήταν αναγκαίο η µεταρρύθµιση να µην περιοριστεί στη σύνταξη Γραµµατικής και Συντακτικού, αλλά να περάσει στη διδασκαλία της γλώσσας 26. Η αντίληψη που κυριαρχούσε ήταν ότι η γλώσσα δεν είναι απλό άθροισµα από λέξεις 27 και ότι η διδασκαλία πρέπει να βασιστεί στην επιστηµονική παραδοχή ότι εκφραστική µονάδα δεν είναι η λέξη, αλλά η φράση, αντίληψη που αποµακρύνει τη γλωσσική διδασκαλία από τη µολυβένια σκιά της αρχαίας ελληνικής 28. Στο πνεύµα αυτό γράφτηκαν τα τρία τεύχη της Νεοελληνικής Γλώσσας για το Γυµνάσιο, που θα τα δούµε µέσα από τη µατιά του Μουµτζάκη. Τα βιβλία προϋποθέτουν την ελευθερία της διδασκαλίας και του καθηγητή. Η διδασκαλία αντιµετωπίζεται ως ανεπανάληπτη δηµιουργική πράξη και οφείλει να ξεπερνά τη θεωρία, για να κινείται ανάλογα µε τις συγκεκριµένες ανάγκες που προκύπτουν κάθε φορά. Άλλα βασικά γνωρίσµατά της είναι η συλλογικότητα, η συνεργασία και η συνυπευθυνότητα όλων των εµπλεκόµενων, από το συντάκτη του αναλυτικού προγράµµατος ως τον καθηγητή της σχολικής έδρας 29. Ο Μουµτζάκης µιλώντας για τα σχολικά βιβλία βρίσκει αφορµές να σχολιάσει τις επιλογές που έγιναν κατά τη συγγραφή τους. Τονίζει την αυθεντικότητα των κειµένων, αν και κάποιες φορές διασκευάστηκαν ελάχιστα για να επιτευχτεί περισσότερο ο στόχος της γλωσσικής διδασκαλίας έτσι οι µαθητές γνωρίζουν περισσότερα κείµενα σηµαντικών συγγραφέων και τα βιβλία της γλώσσας αποκτούν ευρύτερο παιδευτικό χαρακτήρα. Ακόµα, σηµασία έχει η έµφαση των βιβλίων στον προφορικό λόγο και η στόχευση να µιλήσουν και να συµµετέχουν ενεργά οι µαθητές. 24 Αθανάσιος Νάκας, Συµβολή στη µελέτη των προτασιακών επιρρηµατικών της Νέας Ελληνικής (Συνοπτική παρουσίαση). Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα (Πρακτικά της 4ης Συνάντησης του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, 16-18/5/1983), Θεσσαλονίκη, σσ Χρίστος Τσολάκης, ό.π., σσ. 1-2, 20, ό.π., σσ , και Χρίστος Τσολάκης, «Για µια λειτουργική γραµµατική», Λόγος και Πράξη, τ.3, σσ την ίδια αντίληψη προωθούσε και ο Ευάγγελος Παπανούτσος. Γεώργιος Ν. Λαµψίδης, Οι περιπέτειες της ηµοτικής, Αθήνα, σ Χρίστος Τσολάκης, ό.π., σσ. 158, Α.Β. Μουµτζάκης, «Η γλωσσική διδασκαλία στο Γυµνάσιο». Φιλόλογος, τ.44, σ

8 Αυτή η προσπάθεια αποτελεί νέα διδακτική λογική και συγκρούεται µε την παράδοση του ελληνικού σχολείου, που έχει αντιστρέψει τα πράγµατα και µένει αγκιστρωµένο στον γραπτό λόγο. Είναι ίσως ένα σηµείο όπου η αδράνεια της κατεστηµένης πρακτικής είναι ισχυρότατη και καθηλώνει τη διδασκαλία στις µεθόδους εκµάθησης των νεκρών γλωσσών, σαφώς ακατάλληλες για την αποτελεσµατική καλλιέργεια της µητρικής γλώσσας και της κοινής-πρότυπης εκδοχής της 30. Φιλοδοξία των βιβλίων και της συνακόλουθης πρακτικής που υποδεικνύουν είναι να βρουν ευχάριστους τρόπους για τη µελέτη των γραµµατικο-συντακτικών φαινοµένων, ώστε η γλώσσα να µη χωρίζεται από τη ζωή αλλά να γίνεται όπως και είναι και η ίδια υπόθεση ζωής. Αυτό θα επιτευχθεί µε ώθηση στη δηµιουργικότητα µέσα από ασκήσεις που απαιτούν την κινητοποίηση όλων των πνευµατικών δυνάµεων, κάτι που γοητεύει τους νέους. Συνεπώς, η διδασκαλία θα πετύχει, αν φύγουµε από την αποµνηµόνευση και την επανάληψη κανόνων, αν ο µαθητής οδηγείται στην αυτενέργεια και ανακαλύπτει τις δοµές της γλώσσας που χρησιµοποιεί. Έτσι η γλώσσα γίνεται, όπως και είναι, ενέργεια και δηµιουργία και όχι αποµνηµόνευση και παθητική γνώση 31. Η διδασκαλία πρέπει να εστιάζει σε µικρούς εφικτούς στόχους και να µην αποπροσανατολίζεται µε την ανάµειξη πολλών επιδιώξεων, επειδή µόνο σύγχυση επιφέρουν δε µπορεί να τα πει κανείς όλα σε µια ενότητα. Όσον αφορά την εξάσκηση στο γραπτό λόγο, θα πρέπει να ξεκινά από ενδιαφέρον και ποικίλο υλικό, που προσφέρεται στους µαθητές µε κριτήριο την ιδιαιτερότητα τους, και από την ευχέρεια επιλογής θεµάτων που σχετίζονται µε τις ξεχωριστές ανάγκες και δυνατότητες 32. Θα µπορούσαµε να συνοψίσουµε για τα θετικά στοιχεία των βιβλίων γλωσσικής διδασκαλίας ότι είναι γραµµένα από την οπτική της σχολικής αίθουσας, χωρίς λεπτοµέρειες και µε διάκριση των στοιχείων που είναι αναγκαία για να θεµελιωθεί η γνώση για τη νεοελληνική γλώσσα και να επιτευχθεί η καλλιέργεια στη χρήση της. Όµως, ο Μουµτζάκης ήξερε πολύ καλά ότι η επιτυχία θα κριθεί στη σχολική πράξη. Εκεί χρειαζόταν περισσότερος και συνεχής µόχθος ό.π., σσ ό.π., σσ ό.π., σσ ό.π., σσ

9 Όλα τα προηγούµενα πρέπει να γίνουν αντιληπτά στο πλαίσιο της προσπάθειας να ενταχθούν τα βιβλία γλωσσικής διδασκαλίας στο Γυµνάσιο. Αν θυµηθούµε ότι αυτό έγινε µε αφετηρία τη σχολική χρονιά , τότε καταλαβαίνουµε ότι έγινε σχετικά αργά, ενώ ταυτόχρονα είχαν εκδηλωθεί αντιστάσεις στο µεταρρυθµιστικό έργο, σαφώς πριν φανούν τα αποτελέσµατα από την εφαρµογή του. Είχαν περάσει οχτώ χρόνια από τότε που ο Τσολάκης διατύπωσε το αίτηµα για µια λειτουργική γραµµατική, δηλαδή για έναν ουσιαστικό και αποτελεσµατικό τρόπο διδασκαλίας µε βάση σύγχρονα εγχειρίδια. Το έργο της µεταρρύθµισης προχωρούσε µε βραδείς ρυθµούς την ίδια στιγµή που οι αντιµεταρρυθµιστικές πρωτοβουλίες πύκνωναν και καταλόγιζαν στην ανολοκλήρωτη µεταρρύθµιση κακοδαιµονία της γλωσσικής πραγµατικότητας οι µοµφές στοιχειοθετούνταν µε στοχευµένη αλίευση γλωσσικών λαθών και αδόκιµων εκφράσεων κυρίως από τη γλώσσα που ακουγόταν στα µέσα µαζικής ενηµέρωσης και σε ιδιαίτερες επικοινωνιακές περιστάσεις µεταξύ των νέων. Ταυτόχρονα, αποκρυβόταν ότι η καθαρεύουσα, που κυριαρχούσε στον επίσηµο δηµόσιο λόγο από την αρχή της ιστορίας του ελληνικού κράτους, είχε επηρεάσει σε µεγάλο βαθµό τη χρήση της νεοελληνικής 34. Απ ό,τι φαίνεται τα πράγµατα είχαν αφεθεί στην τύχη τους και οι προσπάθειες που γίνονταν απ όσους υπηρετούσαν τη µεταρρύθµιση δε µπορούσαν να καλύψουν το κενό και την ουσιαστική αδράνεια της πολιτείας. Τα αρχαία ελληνικά στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση Η µεταρρύθµιση προχώρησε σε σηµαντικές αλλαγές και στη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών, σκέλος µε το οποίο ο Μουµτζάκης σχετίζεται επίσης άµεσα. Είναι ο συγγραφέας του Συντακτικού της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας για το Λύκειο, βιβλίο που του πρόσφερε ξεχωριστή ικανοποίηση, επειδή αντικατέστησε το Συντακτικό του Αχ. Τζάρτζανου 35. Ο Μουµτζάκης έγραψε το Συντακτικό παράλληλα µε την καθηµερινή εργασία του στο σχολείο, χειρόγραφα σε κόλλες σχολικών εξετάσεων του Το Συντακτικό τυπώθηκε το 1981 και άρχισε να χρησιµοποιείται από τη 34 Ενδεικτικά, η αντιµεταρρυθµιστική οπτική αποτυπώνεται στα: Ελληνικός Γλωσσικός Όµιλος, Ελληνική Γλώσσα, αναζητήσεις και συζητήσεις, Αθήνα: Καρδαµίτσα. Ελληνικός Γλωσσικός Όµιλος, Ελληνική Γλώσσα, αναζητήσεις και συζητήσεις 2, Αθήνα: Καρδαµίτσα. Σαράντος Καργάκος, 2005 [1985], Αλαλία, ήτοι το σύγχρονο γλωσσικό µας πανόραµα, Αθήνα: Gutenberg. Γιάννης Καλιόρης, Ο γλωσσικός αφελληνισµός, Αθήνα: Αρµός. 35 Το βιβλίο χρησιµοποιείται ακόµα στο Λύκειο. 36 Πρόκειται για έντυπες και σφραγισµένες κόλλες αναφοράς µε την ένδειξη Γυµνάσιο Θηλέων ράµας ή Λύκειο Θηλέων ράµας, (αρχείο Α.Β. Μουµτζάκη). 9

10 σχολική χρονιά Τέλος, ήταν ο κύριος συγγραφέας του βιβλίου Αρχαία Ελληνικά για την Α Λυκείου, ένα βιβλίο καινοτόµο µε αυθεντικά αρχαία ελληνικά κείµενα που είχαν επιλεγεί για να κινούν το ενδιαφέρον των µαθητών και παράλληλα να εξυπηρετούν τη γλωσσική διδασκαλία 37. Ο Μουµτζάκης παρακολουθούσε τη χρήση του βιβλίου στα σχολεία και συγκέντρωνε παρατηρήσεις από συναδέρφους του για να κάνει τις αναγκαίες βελτιώσεις που υπαγόρευε η διδακτική πράξη. Το ζήτηµα των αρχαίων ελληνικών έγινε σταδιακά κεντρικό στη συζήτηση για την εκπαίδευση. Από τη µια πλευρά, η διδασκαλία της µεταφρασµένης γραµµατείας, επειδή συνιστούσε κάτι πρωτόγνωρο, συνεπαγόταν νέες δυσκολίες από την άλλη, η κατάργηση της διδασκαλίας της αρχαίας γλώσσας θεωρήθηκε από ορισµένους πλήγµα για την γλωσσική ποιότητα της νεοελληνικής. Από το 1976 και µετά στο τριτάξιο Γυµνάσιο δεν διδασκόταν η αρχαία γλώσσα αφιερωνόταν τέσσερις ώρες την εβδοµάδα για τη διδασκαλία της γραµµατείας από µετάφραση. Έτσι οι µαθητές αποκτούσαν σφαιρική εικόνα της αρχαιοελληνικής γραµµατείας και έρχονταν σε ευρεία επαφή µε τον αρχαίο πολιτισµό, επειδή γνώριζαν στοιχεία από επική, λυρική και δραµατική ποίηση, ιστοριογραφία, ρητορική, φιλοσοφία. Αυτή είναι η πραγµατικότητα που ονοµάστηκε από γλωσσαµύντορες και αφελείς κατάργηση των αρχαίων στο Γυµνάσιο 38. Η διδασκαλία της αρχαίας γλώσσας περιορίστηκε στο Λύκειο. Ο Μουµτζάκης συνειδητοποιούσε ότι το µάθηµα τον αρχαίων στην Α Λυκείου είχε κοµβική σηµασία, εφόσον ήταν η πρώτη επαφή των µαθητών µε την αρχαία γλώσσα. Αφενός, κρινόταν αν θα µπορέσουν να προσεγγίσουν τα πρωτότυπα κείµενα και αφετέρου, θα φαινόταν αν η διδασκαλία της αρχαίας γραµµατείας από µετάφραση στο Γυµνάσιο, όχι µόνο δε στερούσε από τους µαθητές τη γλωσσική προετοιµασία, αλλά πρόσφερε και την απαραίτητη αρχαιοµάθεια για την κατανόηση των κειµένων στο πρωτότυπο. Ως συντάκτης του σχολικού βιβλίου ανέλαβε την υπεράσπισή του από τον «Φιλόλογο». Το βιβλίο πρωτο-χρησιµοποιήθηκε κατά το σχολικό έτος έφερε µία διδακτική προσέγγιση που δεν είχε προηγούµενο παράδειγµα. Η γνώση της 37 Συνεργάτης συγγραφέας ήταν ο Ν.Χ. Κεφαλίδης. 38 Την περίοδο , διδάσκονταν: Οδύσσεια, Ηρόδοτος, Λουκιανός (Α Γυµνασίου), Ιλιάδα, Πλούταρχος, Λυσίας, Ισοκράτης, ηµοσθένης (Β Γυµνασίου), Λυρική Ποίηση, Ευριπίδης, Θουκυδίδης, Ξενοφώντας, Πλάτωνας, Αριστοτέλης (Γ Γυµνασίου). Μαρία ανιήλ, «Αρχαία ελληνική γραµµατεία και γλώσσα στο γυµνάσιο», διάλογος για το 8ο εκπαιδευτικό συνέδριο της ΟΛΜΕ. 8osynedrio-olme.blogspot.com/2008/06/blog-post_981.html, ανάκτηση 26/08/

11 γραµµατικής και του συντακτικού δε θεωρείται η βασική προϋπόθεση για την προσέγγιση της γλώσσας, αλλά επιτυγχάνεται παράλληλα, καθώς οι µαθητές εξοικειώνονταν µε τα κείµενα. Ο Μουµτζάκης ήξερε ότι θα πρέπει να διακριθούν τα σηµαντικά από τα επουσιώδη στοιχεία, για να οδηγηθούν οι µαθητές στη γνώση της γλώσσας, το καλύτερο και το περισσότερο δεν ήταν ποτέ συνώνυµα, γράφει. Συνεπώς, η διδασκαλία έπρεπε να σταθεί στα σηµεία που προκαλούν δυσκολίες, δηλαδή στις διαφορές που έχει η αρχαία από τη νεοελληνική γλώσσα και να αποφεύγονται οι κουραστικές επαναλήψεις κατακτηµένων γνώσεων. Άλλοτε, η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής βασιζόταν σε κατασκευασµένα κείµενα, που τελικά υπηρετούσαν την έµφαση στη γραµµατική και στο συντακτικό αποτέλεσµα ήταν να θεωρούνται τα τελευταία ως αυτόνοµο κοµµάτι της γλώσσας και να επιτυγχάνεται η γνώση τους αποκοµµένη από το κείµενο. Οι µαθητές µάθαιναν γραµµατική και συντακτικό της αρχαίας ελληνικής, αλλά δεν καταλάβαιναν ένα αρχαιοελληνικό κείµενο. Το ζητούµενο έχει αλλάξει. Εφόσον η αρχαία ελληνική γλώσσα δε θα µιληθεί ποτέ, δεν έχει νόηµα να εξασκούνται οι µαθητές στην αναπαραγωγή τύπων αποκοµµένων από το κείµενο. Οι λέξεις και οι τύποι προσεγγίζονται αποτελεσµατικά µέσα στα συµφραζόµενά τους και έτσι θα πρέπει να διδάσκονται. Τελικό ζητούµενο είναι η µετάφραση και µετάφραση από µια γλώσσα σε µιαν άλλη είναι άσκηση και στις δυο γλώσσες 39. Πρωταρχική προϋπόθεση είναι να συγκινηθούν οι µαθητές από την επαφή µε τα αρχαιοελληνικά κείµενα για να θελήσουν να τα γνωρίσουν. Η κατανόηση των αρχαίων κειµένων είναι ο λόγος που διδάσκεται η αρχαία γλώσσα και όχι η καλύτερη γνώση της νεοελληνικής, κάτι που είναι ανεξάρτητο. Η νεοελληνική έχει την αυτονοµία της και έτσι διδάσκεται, χωρίς να είναι αναγκαία η γνώση της αρχαίας, όπως και για τη γνώση της αρχαίας δεν είναι αναγκαία η αναφορά στην ινδοευρωπαϊκή 40. Τα προηγούµενα σκιαγραφούν την κατεύθυνση προς την οποία κινούνταν η διδασκαλία. Όσο κι αν το κείµενο του Μουµτζάκη περιορίζεται στα εκπαιδευτικά πλαίσια, κάτι που χαρακτηρίζει όλο το έργο του, δε µπορούν να αποσιωπηθούν ερωτήµατα µε ευρύτερες προεκτάσεις. Τι σηµαίνει η πεποίθηση ότι µπορούµε να προσεγγίσουµε ένα αρχαίο κείµενο χωρίς να προηγηθεί γραµµατική και συντακτική ενασχόληση και τι συνέπειες µπορεί να έχει η πρόταση να µην αναπαράγουν οι µαθητές 39 Α.Β. Μουµτζάκης, «Τα αρχαία ελληνικά στην Α Λυκείου». Φιλόλογος, τ.22, σ ό.π., σ

12 γραµµατικούς τύπους; Πώς είναι δυνατόν να θεωρείται η δηµοτική γλώσσα αυτόνοµη και ανεξάρτητη από την αρχαία; Και εκείνο το µετάφραση από µια γλώσσα σε µιαν άλλη είναι άσκηση και στις δυο γλώσσες, πώς καθορίζει τα όρια ανάµεσα στη νεοελληνική και την αρχαία; Αν λοιπόν η γλώσσα θεωρείται η ψυχή του έθνους, τότε οι συνεπαγωγές που απαντούν στα προηγούµενα ερωτήµατα χτυπούν στην καρδιά της νεοελληνικής ιδεολογίας. Η καθαρεύουσα τροφοδοτείται από τη διδασκαλία της αρχαίας γραµµατικής το έθνος µπορεί να υπάρχει και χωρίς την αναγωγή στην αρχαιότητα και, ακόµα περισσότερο, ίσως η σύνδεση µε την αρχαιότητα είναι κατασκευασµένη και εµπεδώνεται µε την εκπαίδευση 41. Ίσως τα παραπάνω εξηγούν για ποιο λόγο ορισµένοι, όπως ο Σ. Καργάκος, εκφράστηκαν µε αυθαίρετο τρόπο εναντίον του βιβλίου 42. Το βιβλίο έγινε και θέµα τεκµηριωµένης συζήτησης και έκφρασης αντικρουόµενων απόψεων κυρίως εξαιτίας της µεθόδου που απαιτούσε η διδασκαλία του. Βέβαια, η εισαγωγή του δε σήµανε την πλήρη επίλυση των προβληµάτων διδασκαλίας της αρχαίας παράγοντες όπως η πυκνότητα της ύλης σε συνδυασµό µε τον περιορισµένο χρόνο, η διαφορετική θεµατολογία των κειµένων, που δεν συνδέονταν νοηµατικά µεταξύ τους και η τάση αυστηρής κριτικής που επιδείκνυαν οι µαθητές της λυκειακής ηλικίας παρέµεναν σοβαρά εµπόδια. Τα συµπεράσµατα σχετικής έρευνας αναγνώριζαν την ποιότητα του σχολικού βιβλίου, αλλά άφηναν ανοιχτά τα ζητήµατα της µεθόδου και του χρόνου κατά τον οποίο θα πρέπει να αρχίζει η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής 43. Παράλληλα, πλήθαιναν οι φωνές που ζητούσαν να επανέρθει η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στο Γυµνάσιο. Το αίτηµα βρήκε την πολιτική έκφρασή του από τον Αντώνη Τρίτση, όταν ως Υπουργός Παιδείας επανέφερε τη συζήτηση για τη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής στο Γυµνάσιο µε αιτιολογία να αντιµετωπιστεί ο κίνδυνος διάσπασης της πολιτισµικής και γλωσσικής ενότητας 44. Η επιχειρηµατολογία 41 Για την ιδεολογία που συνδέει έθνος, γλώσσα και αρχαιότητα είναι ενδεικτικά τα άρθρα: Στέφανος Πεσµαζόγλου, «Η µυθολογική θεµελίωση του νέο-ελληνικού κράτους». Νάσια Γιακωβάκη, «Η εκκρεµής συνάντηση ιστορίας και γλωσσολογίας στις ιστορίες της ελληνικής γλώσσας του Τάσου Χριστίδη» και Γιώργος Παπαναστασίου, «Απ τα χώµατα βγαλµένοι, ένας αρχαίος σύγχρονος µύθος». Πρακτικά του Επιστηµονικού Συµποσίου, Μύθοι και Ιδεολογήµατα στη Σύγχρονη Ελλάδα, Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών/ Σχολή Μωραΐτη, σσ , 51-54, «Το βιβλίο είναι άχαρο άκοµψο και καθόλου ελκυστικό. Τα αποσπάσµατα δεν έχουν τίποτε το ενδιαφέρον. Τα περισσότερα είναι ανιαρά και ανούσια». Σαράντος Καργάκος, 2005 [1985], ό.π., σ ηµήτριος Αλεξόπουλος, «Έρευνα, η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών στην Α Λυκείου». Νέα Παιδεία τ.29, σ «Ανάγκη επανόδου στη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας», Καθηµερινή 4/11/

13 ενάντια στις επιλογές της µεταρρύθµισης πρακτικά συνοψίζεται στη φράση: το βάπτισµα των αρχαίων να το υποστούν όλοι 45. Από τις ενέργειες που έγιναν για να αποτραπεί η πραγµατοποίηση των προθέσεων του Τρίτση θα σταθούµε σε δύο, που συµµετείχε και ο Μουµτζάκης. Η πρώτη οργανώθηκε από το Σύλλογο αποφοίτων της Φιλοσοφικής ΑΠΘ στα µέσα Ιανουαρίου Απορρίφτηκαν οι προτάσεις Τρίτση µε το επιχείρηµα ότι, για ενάµιση αιώνα, η διδασκαλία της αρχαίας εµπόδιζε τη γλωσσική παιδεία των Ελλήνων και τονίστηκε η αναγκαιότητα για περισσότερη φροντίδα στη διδασκαλία της νεοελληνικής µόνο η καλή γνώση της νεοελληνικής µπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του αρχαίου πολιτισµού αλλά και της γλωσσικής εξέλιξης. Βασικό αίτηµα ήταν να ολοκληρωθεί η εκπαιδευτική µεταρρύθµιση 46. Η δεύτερη αντίδραση στις εξαγγελίες Τρίτση σχετίζεται µε τη διαφωνία ενός µέρους του εκπαιδευτικού κόσµου όπως εκφράζεται από υποµνήµατα σχολικών συµβούλων τα σχετικά κείµενα δηµοσιεύτηκαν επανειληµµένα στον εκπαιδευτικό τύπο της εποχής 47. Το πρώτο υπόµνηµα υπογράφουν είκοσι ένας σύµβουλοι του βορειοελλαδικού χώρου, ανάµεσά τους και ο Α.Β. Μουµτζάκης. Ο Μουµτζάκης παρακολουθούσε τη συζήτηση που προκάλεσαν οι διακηρύξεις του Τρίτση και δηµοσίευσε τη δική του απάντηση στον «Φιλόλογο». Υπερασπίστηκε το βιβλίο και τις επιλογές για το νέο τρόπο διδασκαλίας χωρίς να αγνοεί ότι δεν υπήρξε η αναγκαία βοήθεια προς τους εκπαιδευτικούς και, κυρίως, δεν υπήρξε ουσιαστική αλλαγή στη δοµή του Λυκείου και στις εξετάσεις εισαγωγής στα Πανεπιστήµια. Ακόµα κι έτσι, όσα συγκεκριµένα στοιχεία υπήρχαν τεκµηρίωναν ότι οι µαθητές που διδάχτηκαν τα αρχαία για πρώτη φορά στην Α Λυκείου δεν υστέρησαν σε τίποτα συγκριτικά µε τους παλιότερους που τα διδάσκονταν για τρία χρόνια περισσότερο. Παράλληλα, έθεσε το ζήτηµα για τους στόχους του µαθήµατος και το πραγµατικό περιεχόµενο της αρχαιογνωσίας και πρότεινε ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο εξέτασης του µαθήµατος 48. Μοιάζει περιττό να επισηµανθεί ότι οι προτάσεις 45 από επιστολή στον τύπο, Γ. Καραµαλάκης, «Όχι άλλοι αφελληνισµένοι επιστήµονες», Ελευθεροτυπία, 13/12/ «Πρέπει να ολοκληρωθεί η εκπαιδευτική µεταρρύθµιση», Θεσσαλονίκη, 21/1/1987. Οµιλητές ήταν και οι Β. Φόρης, Θ. Μαυρόπουλος, Α. Αλεξιάδης, Ν. Καλογερόπουλος. 47 ενδεικτικά: «Η άποψη των σχολικών συµβούλων για τη γλώσσα στο Γυµνάσιο». Φιλολογική, τ.21/1987, σσ. 3-6 και Λόγος και Πράξη, τ.32/1987, σσ Α.Β. Μουµτζάκης, «Το µάθηµα και το βιβλίο των αρχαίων ελληνικών στην Α Λυκείου», Φιλόλογος, τ.49, σσ

14 αγνοήθηκαν και πέντε χρόνια αργότερα, η διδασκαλία των αρχαίων επανήλθε στα Γυµνάσια. Ο πρωτοποριακός χαρακτήρας που είχε ο θεσµός του σχολικού συµβούλου έµεινε κενό γράµµα. Η επαναφορά της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής στο Γυµνάσιο σήµανε και τον εξοβελισµό του βιβλίου από την Α Λυκείου τελευταία σχολική χρονιά που χρησιµοποιήθηκε ήταν το Το βιβλίο είναι πλέον δυσεύρετο, δεν βρίσκεται ούτε στην ψηφιακή βιβλιοθήκη του ΟΕ Β 49. Ο Σύνδεσµος Φιλολόγων ράµας νιώθοντας χρέος προς τον συµπατριώτη δάσκαλο και προς την εκπαιδευτική κοινότητα προχώρησε στην ψηφιοποίηση του βιβλίου 50. Παράλληλα εκφράζει την πεποίθηση ότι είναι σκόπιµη η επαναφορά του 51 ως βιβλίου διδασκαλίας για τους µαθητές που επιλέγουν τη θεωρητική κατεύθυνση σπουδών. Μαζί µε το Συντακτικό Αρχαίας Ελληνικής του Μουµτζάκη µπορεί να καθορίσει σαφέστερα τα ουσιώδη ζητούµενα της αρχαιογλωσσίας στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση. Βιβλιογραφία Βιβλία Ελληνικός Γλωσσικός Όµιλος, 1984, Ελληνική Γλώσσα, αναζητήσεις και συζητήσεις, Αθήνα: Καρδαµίτσα. Ελληνικός Γλωσσικός Όµιλος, 1986, Ελληνική Γλώσσα, αναζητήσεις και συζητήσεις 2, Αθήνα: Καρδαµίτσα. Επιστηµονικό Συµπόσιο, 2005, Μύθοι και Ιδεολογήµατα στη Σύγχρονη Ελλάδα, Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών/ Σχολή Μωραΐτη. Καλιόρης, Γιάννης Μ., 1993, Ο γλωσσικός αφελληνισµός, Αθήνα: Αρµός. Καργάκος, Σαράντος Ι., 2005 [1985], Αλαλία, ήτοι το σύγχρονο γλωσσικό µας πανόραµα, Αθήνα: Gutenberg Κάτσικας, Χρήστος & Θεριανός, Κώστας, Ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης, Αθήνα: Σαββάλας. ΚΕΜΕ, 1976, Εισηγήσεις, η αρχαία ελληνική γραµµατεία από µετάφραση, η νεοελληνική γλώσσα και γραµµατεία, Αθήνα: Εθνικόν Τυπογραφείο. Λαµψίδης, Γεώργιος Ν., 1993, Οι περιπέτειες της ηµοτικής, Αθήνα. Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα, (Πρακτικά της 4ης Συνάντησης του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, 16-18/5/1983), Θεσσαλονίκη. Μουµτζάκης, Α.Β., χ.χ., Η γλώσσα µας και τα προβλήµατά της, ράµα: Ηχώ. 49 ΟΕ Β/ Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη, προσπέλαση 26/10/ Πρόκειται για την τελευταία έκδοση ΙΖ του Σύνδεσµος Φιλολόγων ν. ράµας, αρ. πρ. 9/

15 Μπαµπινιώτης, Γεώργιος (επιµ.), 2011, Το γλωσσικό ζήτηµα, σύγχρονες προσεγγίσεις, Αθήνα: Ίδρυµα της Βουλής των Ελλήνων. Τσολάκης, Χρίστος, 1995, Από τα γράµµατα στη γλώσσα, πορεία προς τον επικοινωνιακό λόγο, Θεσσαλονίκη: Βάνιας. Περιοδικά εφηµερίδες Γλώσσα τ.1/1983 Εφ. Ελευθεροτυπία, 13/12/1986 Εφ. Θεσσαλονίκη, 21/1/1987 Εφ. Καθηµερινή 4/11/1986 Θέµατα διδακτικής θεωρίας και πράξης, γραφείο σχολικού συµβούλου µέσης εκπαίδευσης ν. ράµας, τ.1/ , τ.2/ 1986, τ.3/ Λόγος και Πράξη, τ.3/1976, τ.32/1987 Νέα Παιδεία τ.29/1984, τ.35/1985 Νεοελληνική Παιδεία, τ.6/1986, τ.8/1986 Τα εκπαιδευτικά, τ.1/1985 Φιλολογική, τ.21/1987 Φιλόλογος, τ.15/1976, τ.16/1979, τ.22/1980, τ.29/1982, τ.44/1986, τ.49/1987, τ.60/1990, τ.99/2000, τ.138/2009 Ιστότοποι ιάλογος για το 8ο εκπαιδευτικό συνέδριο της ΟΛΜΕ. Οργανισµός Εκδόσεως ιδακτικών Βιβλίων/ Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη, Αρχείο Α.Β. Μουµτζάκη Φάκελος «Εκπαιδευτήρια Ζηρίδη, ενδέκατο επιµορφωτικό σεµινάριο, 11-13/3/1985». Φάκελος «Επιµορφωτικό Σεµινάριο νεοδιορισµένων καθηγητών νοµού ράµας, 5-7/11/1984». Φάκελος «Επιµορφωτικό Σεµινάριο νεοδιορισµένων φιλολόγων νοµού ράµας, 16-17/10/1985». Φάκελος «Συνάντηση φιλολόγων νοµού ράµας, θέµα: τα νέα ελληνικά στη Μέση Εκπαίδευση, 5-6/9/1985». 15

η γλωσσοεκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1976 και ο Α.Β. Μουμτζάκης Βασίλης Συμεωνίδης

η γλωσσοεκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1976 και ο Α.Β. Μουμτζάκης Βασίλης Συμεωνίδης Βασίλης Συμεωνίδης εισαγωγή Βασική πρόθεση αυτού του κειμένου είναι να απαντήσει στο ερώτημα για ποιο λόγο γίνεται η προσπάθεια του Συνδέσμου Φιλολόγων ν. Δράμας να αναδειχτεί και να φωτιστεί πολύπλευρα

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Μπασλής ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ Το μακροβιότερο εκπαιδευτικό περιοδικό

Γιάννης Μπασλής ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ Το μακροβιότερο εκπαιδευτικό περιοδικό Γιάννης Μπασλής ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ Το μακροβιότερο εκπαιδευτικό περιοδικό Το 1976 υπήρξε, όπως γνωρίζουμε, μια καταλυτική χρονιά για τη νεοελληνική κοινωνία και εκπαίδευση. Ήταν η χρονιά που σημάδεψε όσο καμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Θεωρητική Κατεύθυνση) Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Εγγραφο Γ2/4769/4-9-1998 ΣΧΕΤ. 2794/23-6-98 έγγραφο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Σας αποστέλλουµε οδηγίες για τη διδασκαλία των µαθηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ)

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΑΘΗΝΑ 1999 ΜΕΡΟΣ Α Οµάδα Σύνταξης Άννα ηµητροκάλη,

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Κιούσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β. Βιογραφικά Είδη

ΜΕΡΟΣ Β. Βιογραφικά Είδη ΜΕΡΟΣ Β Βιογραφικά Είδη 157 158 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το παρόν τεύχος ανήκει στη σειρά των εκδόσεων του Κ.Ε.Ε. που παρέχουν υλικό υποστηρικτικό της αξιολόγησης των µαθητών στα αντίστοιχα µαθήµατα. Τηρεί τις γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Ε. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Ε. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Ε. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων Πιερίας ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ημερομηνία γέννησης: 31-1-1958 Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος με τέσσερα (4) παιδιά Δ/νση κατοικίας:

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ

Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ A Τάξη Ενιαίου Λυκείου (Μάθηµα Επιλογής) ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη (1789-1909) ΑΘΗΝΑ 1999 1ο Μέρος (κεφάλαια

Διαβάστε περισσότερα

Φάκελος επιμορφωτικού υλικού για την εκπαίδευση επιμορφωτών στην εκπαιδευτική αξιοποίηση διαδραστικών συστημάτων διδασκαλίας

Φάκελος επιμορφωτικού υλικού για την εκπαίδευση επιμορφωτών στην εκπαιδευτική αξιοποίηση διαδραστικών συστημάτων διδασκαλίας Ε.Π. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση, ΕΣΠΑ (2007 2013) ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Φάκελος επιμορφωτικού υλικού για την εκπαίδευση επιμορφωτών στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιάρθρωση και εξορθολογισμός διδακτέας ύλης

Αναδιάρθρωση και εξορθολογισμός διδακτέας ύλης Αναδιάρθρωση και εξορθολογισμός διδακτέας ύλης ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ (ΗΜΕΡΗΣΙΟ- ΕΣΠΕΡΙΝΟ) Τάξεις: Α, Β Ημερησίου και Α, Β, Γ Εσπερινού Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για τη συνεργασία μας και εύχομαι καλές γιορτές και ευτυχισμένο το νέο έτος, με δημιουργικότητα κι επιτυχία στο εκπαιδευτικό μας έργο!

Σας ευχαριστώ για τη συνεργασία μας και εύχομαι καλές γιορτές και ευτυχισμένο το νέο έτος, με δημιουργικότητα κι επιτυχία στο εκπαιδευτικό μας έργο! ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛ. ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Τηλ. 2810 246860 Ταχ. Δ/νση: Ρολέν 4, 713

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙΝΩΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» (INOV) Ζ ΚΥΚΛΟΣ To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

ÓÕÃ ÑÏÍÏ ÃËÕÖÁÄÁ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010. Ενδεικτικές Απαντήσεις Β1. - ΑΘΗΝΑ ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΓΛΥΚΑ ΝΕΡΑ - ΠΑΛΛΗΝΗ sygchrono-edu.

ÓÕÃ ÑÏÍÏ ÃËÕÖÁÄÁ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010. Ενδεικτικές Απαντήσεις Β1. - ΑΘΗΝΑ ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΓΛΥΚΑ ΝΕΡΑ - ΠΑΛΛΗΝΗ sygchrono-edu. Α. ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 Νεοελληνική Γλώσσα γενικής παιδείας Β1. 1 Β2. Β2β. 2 Β3α. ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΛΕΞΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Β3β. ΛΕΞΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΑΝΤΩΝΥΜΗ ΛΕΞΗ ΣΥΝΩΝΥΜΗ ΛΕΞΗ Β4. 3 Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί/ Αγαπητές Συνάδελφοι,

Αγαπητοί/ Αγαπητές Συνάδελφοι, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛ. ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Τηλ. 2810 246860 Ταχ. Δ/νση: Ρολέν 4, 713

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 2.4. Άξονες ανάγνωσης του τρόπου διδακτικής αξιοποίησης των ψηφιακών μέσων (ΤΠΕ) στη γλωσσική εκπαίδευση: το

Διαβάστε περισσότερα

Θ ΕΜΑΤΑ Ν ΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Θ ΕΜΑΤΑ Ν ΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Θ ΕΜΑΤΑ Ν ΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Από την αγροτική οικονοµία στην αστικοποίηση Τα πολιτικά κόµµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΘΗΝΑ 2000 Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΛΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2000 Συγγραφική οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Περικλέους Επιτάφιος

Περικλέους Επιτάφιος ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ (Θεωρητική Κατεύθυνση) ΘΟΥΚΥ Ι Η Περικλέους Επιτάφιος Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή]

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] 41 Διαγώνισµα 121 Κριτική Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] Η αξιολόγηση των µαθητών στο σχολείο είναι µια διαδικασία στενά συνυφασµένη µε τη διδακτική πράξη και κατ επέκταση µε τη συνολική κοινωνική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Στόχοι και άξονες της έρευνας-δράσης Στόχος του προγράµµατος ήταν η επιµόρφωση εκπαιδευτικών ευτεροβάθ- µιας εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004 Αθανάσιος E. Γκότοβος 1 Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνικά και Μέση Εκπαίδευση: Γνωστικό αντικείμενο και διδακτικές προσεγγίσεις

Αρχαία Ελληνικά και Μέση Εκπαίδευση: Γνωστικό αντικείμενο και διδακτικές προσεγγίσεις 1 Αρχαία Ελληνικά και Μέση Εκπαίδευση: Γνωστικό αντικείμενο και διδακτικές προσεγγίσεις ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Το πρόγραμμα επιμόρφωσης «Αρχαία Ελληνικά και Μέση Εκπαίδευση: Γνωστικό αντικείμενο και διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων δια βίου μάθησης που οργανώνει, θα υλοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1998 Συντάκτες του φυλλαδίου Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΟΛΑΚΗΣ (1935-2012) Πᾶσι νόμος τὸ θανεῖν Μοιρῶν ἄτρεπτος ἀνάγκη. τικτομένοις, ὅτε νῆσαν ἐπὶ κλωστῆρσιν ἀτράκτων.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΟΛΑΚΗΣ (1935-2012) Πᾶσι νόμος τὸ θανεῖν Μοιρῶν ἄτρεπτος ἀνάγκη. τικτομένοις, ὅτε νῆσαν ἐπὶ κλωστῆρσιν ἀτράκτων. ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΟΛΑΚΗΣ (1935-2012) Πᾶσι νόμος τὸ θανεῖν Μοιρῶν ἄτρεπτος ἀνάγκη τικτομένοις, ὅτε νῆσαν ἐπὶ κλωστῆρσιν ἀτράκτων. (GVI, 1656) Ο φιλολογικός κόσμος της χώρας πληροφορήθηκε, μεσούντος του θέρους (30/7/

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Αναστάσιμες ευχές, Χρόνια Πολλά, καλή συνέχεια και καλή δύναμη στο

Αναστάσιμες ευχές, Χρόνια Πολλά, καλή συνέχεια και καλή δύναμη στο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛ. ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Τηλ. 2810 246860 Ταχ. Δ/νση: Ρολέν 4, 713

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Κινηματογράφος και Ιστορία: Διδάσκοντας με τη δύναμη του οπτικοακουστικού μηνύματος» ΣΧΕΤ.: /

ΘΕΜΑ : «Κινηματογράφος και Ιστορία: Διδάσκοντας με τη δύναμη του οπτικοακουστικού μηνύματος» ΣΧΕΤ.: / ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Γ ΜΑΘΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ &

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Πράξη «Σχεδιασμός και ανάπτυξη προσβάσιμου εκπαιδευτικού και εποπτικού υλικού για μαθητές με αναπηρίες Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ/ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το οργανόγραμμα των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ενδεικτική) AB ΑΛΗ Α. (1989): Οι Βαθµοί είναι Αναγκαίοι; Παιδαγωγικές και Κοινωνιολογικές Απόψεις και Προσεγγίσεις για την Αξιολόγηση και Βαθµολογία στο Σχολείο, Σύγχρονη Εποχή,

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 3 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 4 ο Εργαστήριο (4 τμήματα)

2 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 3 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 4 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ/ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το οργανόγραμμα των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (εκπαιδευτικό υλικό Τεχνολογικής κατεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Μάθηµ α Γενικής Παιδείας

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Μάθηµ α Γενικής Παιδείας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Μάθηµ α Γενικής Παιδείας ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Εποπτεία: Παπασταυρίδης Σταύρος,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών.

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Α. Πέρδος 1, I. Σαράφης, Χ. Τίκβα 3 1 Ελληνογαλλική Σχολή Καλαμαρί perdos@kalamari.gr

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της επαγωγικής συλλογιστικής στο πλαίσιο της διερευνητικής και ανακαλυπτικής μάθησης

Αξιοποίηση της επαγωγικής συλλογιστικής στο πλαίσιο της διερευνητικής και ανακαλυπτικής μάθησης Επιμορφωτικό Εργαστήριο Διδακτικής των Μαθηματικών Του Δημήτρη Ντρίζου Σχολικού Συμβούλου Μαθηματικών Τρικάλων και Καρδίτσας Αξιοποίηση της επαγωγικής συλλογιστικής στο πλαίσιο της διερευνητικής και ανακαλυπτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΥΠΟΕΡΓΟΥ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΙΕΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΩΝ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ» ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Είμαστε τυχεροί που είμαστε δάσκαλοι Α ΛΥΚΕΙΟΥ 20\ 11\2016 ΚΕΙΜΕΝΟ: Υπάρχει ιδανικός ομιλητής της γλώσσας; Δεν υπάρχει στη γλώσσα «ιδανικός ομιλητής». Θα διατυπώσω εδώ μερικές σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού Σύµφωνα µε την Υ.Α. 139606/Γ2/01-10-2013 Άλγεβρα Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΛ Ι. ιδακτέα ύλη Από το βιβλίο «Άλγεβρα και Στοιχεία Πιθανοτήτων Α Γενικού Λυκείου» (έκδοση 2013) Εισαγωγικό κεφάλαιο E.2. Σύνολα Κεφ.1

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 45Ο19-9Ω2. Να διατηρηθεί μέχρι Βαθμός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΑΔΑ: 45Ο19-9Ω2. Να διατηρηθεί μέχρι Βαθμός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΤΕΡΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΤΜΗΜΑ A Να διατηρηθεί μέχρι Βαθμός ασφαλείας ΓΙΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ----- Ταχ. Δ/νση: Αν. Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

είδη Άρθρο Επιστολή-ανοιχτή επιστολή Οµιλία Δοκίµιο Επιφυλλίδα εισήγηση

είδη Άρθρο Επιστολή-ανοιχτή επιστολή Οµιλία Δοκίµιο Επιφυλλίδα εισήγηση Ορισµός : το είδος του κειµένου βάσει του οποίου πρέπει να γίνει η παραγωγή λόγου. Καθορίζεται από την εκφώνηση είδη Άρθρο Επιστολή-ανοιχτή επιστολή Οµιλία Δοκίµιο Επιφυλλίδα εισήγηση τίτλος υπότιτλος

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς. Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος }

Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς. Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος } Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος } Είδη αξιολόγησης: αρχική-διαγνωστική, συντρέχουσαδιαμορφωτική, τελική Μορφές

Διαβάστε περισσότερα