ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΥΠΡΟΥ - ΙΔΡΥΜΑ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ιούνιος 2013

2 Οι χώρες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Ευρώπη, χάρτης 1684, S. Sanson. ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΟΜΩΝΥΜΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Τερέζα Λαμπριανού, Επιθεωρήτρια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αιμιλία Άππιου, Τζούλια Ηλιάδου, Κατερίνα Κουκουμά, Χριστιάνα Ματσουκάρη, Αγγελική Νάτσιου, Έλενα Χατζηπιερή, Σύμβουλοι Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Εικαστικής Αγωγής Επαρχιακού Γραφείου Παιδείας Λευκωσίας ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ: Τερέζα Λαμπριανού, Επιθεωρήτρια Δημοτικής Εκπαίδευσης Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Δρ Ιωάννης Ηλιάδης, Διευθυντής Βυζαντινού Μουσείου και της Πινακοθήκης Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΩΜΑσυν ΣXΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΩΝ: Zedem Media ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ: Ελπιδοφόρος Νεοκλέους, Διευθυντής Δημοτικής Εκπαίδευσης Σημαία ελληνικής πατρίδας Κύπρου, σύγχρονο πιστό αντίγραφο της αυθεντικής που βρίσκεται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο Αθηνών,Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου, Λευκωσία. Έκδοση: 2012 Έκδοση: 2013 αναθεωρημένη Εκτύπωση: R.P.M. Lithographica ltd Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 2013 Φωτογραφικό υλικό και κείμενα για τους πίνακες της Πινακοθήκης: Ίδρυμα Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ ISBN

3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΥΠΡΟΥ - ΙΔΡΥΜΑ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ στην Πινακοθήκη του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ «Ύμνος στην Eλευθερία» Βιβλίο για τον εκπαιδευτικό και τον μαθητή ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ και ΕΠΟΠΤΕΙΑ Τερέζα Λαμπριανού, Επιθεωρήτρια Δημοτικής Εκπαίδευσης Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Δρ Ιωάννης Ηλιάδης, Διευθυντής Βυζαντινού Μουσείου και της Πινακοθήκης Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΧΡΩΜΑσυν ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2013

4 Εισαγωγή Το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα, «Ύμνος στην Ελευθερία», του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Ιδρυμα Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ, καλεί όλους /ες - εκπαιδευτικούς και μαθητές/τριες - να ταξιδέψουν στον κόσμο των ρομαντικών φιλελλήνων καλλιτεχνών του 19ου αιώνα, οι οποίοι εμπνεύστηκαν από την ελληνική επανάσταση του Πολύτιμη βοήθεια, στο ταξίδι αυτό, προσφέρει το παρόν, ομότιτλο βιβλίο, καθώς περιλαμβάνει σημαντικά έργα που απαθανατίζουν τον αγώνα των Ελλήνων για την απελευθέρωσή τους από τους Τούρκους, όπως και τη συμμετοχή της Κύπρου στον αγώνα για ελευθερία. Επιπρόσθετα στο βιβλίο παρουσιάζονται και αξιόλογα αντικείμενα-μαρτυρίες από τις ένδοξες εκείνες στιγμές της νεότερης ιστορίας μας. Ακολουθώντας τις διαδρομές του εκπαιδευτικού προγράμματος και μέσα από τις σελίδες του βιβλίου θα ζωντανέψουν στιγμές όπως η ηρωική ζωή των αρματολών και κλεφτών, η θυσία των γυναικών του Ζαλόγγου, ο αγώνας των υπέρμαχων του Μεσολογγίου, η θυσία του Εθνομάρτυρα της Κύπρου, Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και των Κύπριων υπερασπιστών της ελευθερίας, ο ενθουσιασμός των αγωνιστών και του λαού, όταν ελευθερώθηκε η Ελλάδα το Προκύπτει για μια ακόμη φορά, μέσα όμως από την τέχνη, ότι η ζωή των Ελλήνων ήταν ένας συνεχής αγώνας για την ελευθερία. Η ελευθερία άλλωστε αποτελεί βασικό συστατικό της ιδιοσυγκρασίας των Ελλήνων, όπως την ύμνησε ο Διονύσιος Σολωμός. Το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα, «Ύμνος στην Ελευθερία», θα δώσει ευκαιρίες και κίνητρα για δημιουργίες μέσα από διάφορα μέσα, υλικά και τεχνικές, αλλά και θα τονίσει την αξία της ελευθερίας, ιδιαίτερα για την ημικατεχόμενη πατρίδα μας, που προσδοκεί την απελευθέρωση και την επανένωση των εδαφών και του λαού της. 2 Περιεχόμενα Εισαγωγή 2 Γενικές οδηγίες 3 Οι ρομαντικοί καλλιτέχνες υμνούν την ελευθερία 4 Οι Κύπριοι καλλιτέχνες υμνούν την ελευθερία 16 Η συμμετοχή των Κυπρίων στους αγώνες του Έθνους 22 Καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο υμνούν την ελευθερία 23 Δημιουργώ τον δικό μου ύμνο στην ελευθερία 25 Λεξιλόγιο 26 Αποσπάσματα από το ποίημα του Β. Μιχαηλίδη «Η 9η Ιουλίου 1821» 28 Λίγα λόγια για τους πίνακες 29 Βιβλιογραφία 32 Κατάλογος έργων/αντικειμένων (βλέπε εσώφυλλο του οπισθόφυλλου)

5 Δημοτικό Κέντρο Τεχνών 2 Βυζαντινό Μουσείο και Πινακοθήκη Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ 3 Οικία Χατζηγεωργάκη Κορνέσιου 4 Μουσείο Λαϊκής Τέχνης 5 Καθεδρικός Ναός Αγίου Ιωάννη 6 Μνημείο Ελευθερίας 7 Αρχιεπισκοπή Κύπρου 8 Παγκύπριο Γυμνάσιο 9 Πύλη Αμμοχώστου Γενικές οδηγίες Τα κείμενα μέσα σε μοβ πλαίσιο αναφέρονται σε καλλιτέχνες και ιστορικά γεγονότα. Τα κείμενα μέσα σε πράσινο πλαίσιο αναφέρονται σε δημιουργικές ασκήσεις και σε εργασίες για προβληματισμό και σχολιασμό. Γράφω και σχεδιάζω Δημιουργώ Κολλώ αυτοκόλλητα Σκέφτομαι, προβληματίζομαι και σχολιάζω 3

6 Οι ρομαντικοί καλλιτέχνες υμνούν την ελευθερία 1 O ρομαντισμός αποτελεί καλλιτεχνικό κίνημα που αναπτύχθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα στη Δυτική Ευρώπη. Oι ρομαντικοί καλλιτέχνες ζωγράφιζαν, μεταξύ άλλων, τους αγώνες των λαών για ελευθερία. Οι Έλληνες για τετρακόσια χρόνια αγωνίζονταν να ελευθερωθούν και ο αγώνας τους ενέπνευσε πολλούς ρομαντικούς καλλιτέχνες να δημιουργήσουν έργα με σκηνές από την ελληνική επανάσταση του Αρματολοί και κλέφτες Οι αρματολοί και οι κλέφτες ήταν οι αρματωμένοι Έλληνες που πολεμούσαν τον κατακτητή Τούρκο στα β ουνά και προστάτευαν το σκλαβωμένο ελληνισμό. Ο ρομαντικός καλλιτέχνης M. Decaisne ( ) ζωγράφισε μια σκηνή με τους αρματολούς και τους κλέφτες. - Κοίταξε προσεκτικά στον πίνακα τους αρματολούς και τους κλέφτες. Τι, άραγε, να σκέφτονται; M. Decaisne,«Αρματολοί και κλέφτες», ελαιογραφία σε καμβά,1826 4

7 Ο πίνακας «Αρματολοί και κλέφτες» που βρίσκεται στην Πινακοθήκη του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ είναι παραλλαγή του διπλανού έργου με τίτλο «Αποτυχία Επιχείρησης» που επίσης χρονολογείται το 1826 και βρίσκεται στο Μουσείο Μπενάκη, στην Αθήνα. Eντόπισε τις ομοιότητες και διαφορές ανάμεσα στα δύο έργα. Πόσο σημαντικό είναι το βάθος (φόντο) σε ένα έργο τέχνης; Πώς επηρεάζει το φόντο τα συναισθήματα που δημιουργεί ο πίνακας; Πώς αλλάζει το νόημα του έργου; Προσπάθησε να φανταστείς και να ζωγραφίσεις το φόντο έτσι ώστε να δώσεις μια ειρηνική διάθεση στον πίνακα. 5

8 Ανδρική παραδοσιακή ελληνική ενδυμασία που φοριόταν σε πολλές περιοχές της Ελλάδας την εποχή της Επανάστασης. φουστανέλλα φέσι γιλέκο γιαταγάνι πουκάμισo ζωνάρι τσαρούχια περικνιμήδες (γκέτες) Γράψε τη λέξη που αντιστοιχεί σε κάθε μέρος της φορεσιάς του τσολιά. Οι πιο κάτω λέξεις θα σε βοηθήσουν: φουστανέλα, φέσι, γιλέκο, πουκάμισο, ζωνάρι, τσαρούχια, περικνημίδες (γκέτες). 6 «Eλληνόπουλο», ελαιογραφία σε καμβά, Γαλλική Σχολή, 19ος αι.

9 Χρησιμοποίησε τα αυτοκόλλητα από το βιβλίο για να εφοδιάσεις τον αρματολό με τα απαραίτητα όπλα. καριοφίλι γιαταγάνι πιστόλα μαχαίρι 7

10 2 Η έξοδος του Μεσολογγίου Οι Μεσολογγίτες μετά από στενή πολιορκία ενός χρόνου και μπροστά στον κίνδυνο της σκλαβιάς και του θανάτου από πείνα, αποφάσισαν την ηρωική έξοδο. Η νύχτα της 10ης Απριλίου 1826 θα μείνει για πάντα στην ιστορία ως σύμβολο θυσίας στο βωμό της ελευθερίας. 8 Ποια χρώματα κυριαρχούν; Τι συναισθήματα σού δημιουργούν; Ποια χαρακτηριστικά του ρομαντισμού μπορείς να εντοπίσεις; Στη σελίδα 27 υπάρχουν στοιχεία που θα σε βοηθήσουν. G. Mazzola, «Η Έξοδος του Μεσολογγίου» ελαιογραφία σε καμβά, 19ος αιώνας

11 Ο εθνικός ποιητής των Ελλήνων, ο Διονύσιος Σολωμός, έγραψε το ποίημα «Ύμνος εις την Ελευθερίαν». Οι δύο πρώτες στροφές αποτελούν τον εθνικό ύμνο της Ελλάδας και της Κύπρου. Προσωπογραφία του Διονύσιου Σολωμού, 1856, που αποδίδεται σε άγνωστο καλλιτέχνη ή στον Προσαλέντη Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι Σχεδίασμα Β Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει. Λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί, κι η μάνα το ζηλεύει. Τα μάτια η πείνα εμαύρισε Στα μάτια η μάνα μνέει*. Στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα και κλαίει: «Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τι σ έχω γω στο χέρι; Οπού συ μούγινες βαρύ κι ο Αγαρηνός* το ξέρει». *μνέει = ορκίζεται *Αγαρηνός =Τούρκος ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ Ύμνος εις την Ελευθερίαν Δ. Σολωμός, 1823 Σε γνωρίζω από την κόψη Του σπαθιού την τρομερή, Σε γνωρίζω από την όψη Που με βία μετρά τη γη. Απ τα κόκαλα βγαλμένη Των Ελλήνων τα ιερά, Και σαν πρώτα ανδρειωμένη, Χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά! Διάβασε τις πληροφορίες για το Μεσολόγγι στη σελίδα 26 και τους στίχους από το ποίημα του Διονύσιου Σολωμού «Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι». Ακολούθως, σαν ρομαντικός καλλιτέχνης, δοκίμασε να ζωγραφίσεις τη σκηνή που περιγράφει ο ποιητής, λίγο πριν από την έξοδο του Μεσολογγίου. 9

12 3 Ο χορός του Ζαλόγγου Πολλοί καλλιτέχνες, παλαιότεροι και σύγχρονοι, συγκινήθηκαν από την αυτοθυσία των Σουλιωτισσών και δημιούργησαν ανάλογα έργα, όπως τα πιο κάτω: Παρατήρησε προσεκτικά τα δύο έργα. Σχολίασε πώς κατάφεραν οι δημιουργοί να αναπαραστήσουν τις Σουλιώτισσες που, αρνούμενες να πιαστούν αιχμάλωτες στους Τούρκους, έδωσαν τα χέρια και έσυραν το χορό, καταλήγοντας στο γκρεμό του Ζαλόγγου. «Ο Χορός του Ζαλόγγου», ελαιογραφία σε καμβά, Γαλλική Σχολή, 19ος αι. 10 Είναι το περίφημο μνημείο του Ζαλόγγου και είναι έργο του γλύπτη Γ. Ζογγολόπουλου και του αρχιτέκτονα Π. Καραντινού. Αποτελείται από 5000 λαξευτές λευκές πέτρες, που συμβολίζουν τις ένδοξες Σουλιώτισσες. Το μνημείο έχει 15 μ. ύψος και 45 μ. μήκος! Χρειάστηκε 6 χρόνια για να ολοκληρωθεί! Κοίταξε! Τι τεράστιες φιγούρες!

13 Πιο κάτω φαίνονται σε μεγέθυνση μερικά πορτρέτα του πίνακα «Ο χορός του Ζαλόγγου». Τι δείχνει η έκφραση στα πρόσωπά τους; Ποιον ή τί νομίζεις ότι κοιτάζουν με αυτό το βλέμμα; Γράψε τι μπορεί να λένε και να αισθάνονται. 11

14 4 Xορός στην Πνύκα Η Ελλάδα έγινε ανεξάρτητο κράτος το 1830 με μερικά μόνο εδάφη: την Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα, την Εύβοια και μερικά νησιά του Αιγαίου. Μετά από πολλούς αγώνες, οι Έλληνες κατάφεραν να ελευθερώσουν και τα υπόλοιπα εδάφη. P. Bonirote, «Χορός στην Πνύκα», ελαιογραφία σε καμβά, Αθήνα, Εντόπισε στον πιο πάνω πίνακα τα στοιχεία που δείχνουν την εορταστική ατμόσφαιρα της απελευθέρωσης.

15 Σύγκρινε το έργο «Ο χορός του Ζαλόγγου» (σελ. 10) με το έργο «Χορός στην Πνύκα» στα πιο κάτω σημεία: χρώματα σύμβολα: η ώρα του δειλινού και ο σταυρός/ο ήλιος, η Ακρόπολη και η ελληνική στολή φιγούρες (κίνηση και έκφραση) φόντο - συμμετοχή στοιχείων της φύσης ενδυμασία συναίσθημα Στις φιγούρες του πίνακα μπορείς να διακρίνεις όλα τα μέρη της γυναικείας παραδοσιακής ενδυμασίας όπως περιγράφονται και στο πιο κάτω κείμενο. Συμπλήρωσε τα κενά με τις ακόλουθες λέξεις: γιλέκα, σιγκούνι, πουκάμισο, φόρεμα, ζακέτες, κεφαλόδεσμο, φούστα, ζωνάρι, ποδιά Η γυναικεία φορεσιά αποτελείτο από: το μακρύ π..., το φ... με μανίκια, που ήταν ανοιχτό μπροστά και φοριόταν πάνω από το πουκάμισο και το σ..., ένα ολόμαλλο ρούχο, επίσης ανοιχτό μπροστά αλλά χωρίς μανίκια. Άλλο ενδιάμεσο ένδυμα είναι η φ... Όλες οι ενδυμασίες συμπληρώνονται με διάφορα γ... και ζ.... Τη μέση τη ζώνει ένα ζ.... Χαρακτηριστική στις γυναικείες χωρικές φορεσιές είναι η π... με πλούσια διακόσμηση. Στο κεφάλι φοριέται το λεγόμενο κ... με περίπλοκους σχηματισμούς. Στα πόδια φοριούνται κάλτσες, σε μήκος ανάλογο με το μήκος του πουκάμισου. Οι γυναικείες φορεσιές είναι φορτωμένες από ποικίλα είδη κοσμημάτων που στολίζουν το κορμί και το κεφάλι. 13

16 Στις φιγούρες απουσιάζουν μερικά τμήματα από τις φορεσιές τους. Σχεδίασε και χρωμάτισέ τα με βάση τον πίνακα στη σελίδα 12. Σήμερα οι ελληνικές γυναικείες και ανδρικές παραδοσιακές ενδυμασίες δεν χρησιμοποιούνται γιατί έχουν αντικατασταθεί από τις σύγχρονες ενδυμασίες. 14 Πού και πότε χρησιμοποιούμε αυτές τις ενδυμασίες; Ποια μέρη των ενδυμασιών, νομίζεις ότι θα μπορούσαν να ταιριάξουν με τον τρόπο που ντυνόμαστε σήμερα;

17 «Χωρική της Αττικής», ελαιογραφία σε καμβά, Γαλλική Σχολή, 19ος αι. Karl Wieland, «Παπαφλέσας», ελαιογραφία σε καμβά, Αυστριακή Σχολή, 19ος αι. J.E.Liotarol, «Κόρη της Χίου», ελαιογραφία σε καμβά, 18ος αι. Carl Krazeisen, «Κωνσταντίνος Μπότσαρης», 19ος αι. Ήρθε η ώρα να δημιουργήσεις. Διακόσμησε το δικό σου ρούχο με τα μοτίβα από τις παραδοσιακές ενδυμασίες που ξεχώριζαν για τον πλούτο, την ομορφιά και τα περίτεχνα, κεντημένα μοτίβα. 15

18 Κύπριοι καλλιτέχνες υμνούν την ελευθερία Το η Κύπρος έπεσε στα χέρια των Οθωμανών Τούρκων. Όταν ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση του 1821, οι Κύπριοι ήθελαν να ξεσηκωθούν, αλλά οι Τούρκοι αντέδρασαν με σφαγές, διώξεις και λεηλασίες. 5 Τα γεγονότα της 9ης Ιουλίου 1821 στην Κύπρο Μ. Κάσιαλος, «Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός πριν τον απαγχονισμό του», ελαιογραφία σε καμβά, 20ός αιώνας 16 Ο αυτοδίδακτος καλλιτέχνης Μιχαήλ Κάσιαλος ζωγράφισε την τραγικότερη πτυχή των δεινών του Ελληνισμού της Κύπρου κατά την Τουρκοκρατία.

19 Ζωγράφισε τις φιγούρες που λείπουν από το έργο του Μιχαήλ Κάσιαλου. Τί παρατηρείς για τον τρόπο με τον οποίο ο Κάσιαλος ζωγράφισε τις φιγούρες και το φόντο; Στη σελίδα 27 υπάρχουν πληροφορίες για τη ναΐφ τέχνη και τα χαρακτηριστικά της. Εντόπισε κάποι α από αυτά τα χαρακτηριστικά στο έργο του Κάσιαλου. 17

20 Ο Κύπριος καλλιτέχνης Γιώργος Μαυρογένης δημιούργησε, το 1971, μια σειρά από πέντε ελαιογραφίες σε ξύλο που διηγούνται τα γεγονότα από τη σύλληψη μέχρι τον απαγχονισμό του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, στις 9 Ιουλίου O Γιώργος Μαυρογένης 18 Χρησιμοποιώντας τα αυτοκόλλητα του βιβλίου, τοποθέτησε τις φωτογραφίες των έργων με τη σωστή σειρά, για να μπορείς να διηγηθείς τα γεγονότα από την αρχή μέχρι το τέλος. Κάτω από το κάθε έργο κόλλησε και τον τίτλο που ταιριάζει. Μαυσωλείο των μαρτύρων της 9ης Ιουλίου 1821, Γ. Δημητριάδη, περίβολος Ιερού ναού Φανερωμένης, Λευκωσία.

21 Μ. Anselme, «Προσωπογραφία Αρχιεπισκόπου Κυπριανού», ελαιογραφία σε καμβά, 1966 Στις σελίδες 28 και 29 του βιβλίου σου μπορείς να διαβάσεις αποσπάσματα από το ποίημα του Βασίλη Μιχαηλίδη «Η 9η Ιουλίου 1821». Οι πλαισιωμένες στροφές είναι αυτές που έδωσαν έμπνευση στο Μαυρογένη να δημιουργήσει τα έργα του. Μπορείς να διακρίνεις ποια στροφή αντιστοιχεί στο κάθε έργο του; Σχολίασε με το δάσκαλό/λα σου τον τρόπο που απεικόνισε τους στίχους ο καλλιτέχνης. Δοκίμασε και εσύ να δημιουργήσεις τα δικά σου έργα από τις στροφές του ποιήματος. 19

22 O Κάσιαλος και ο Μαυρογένης ζωγράφισαν το γεγονός της σύλληψης του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού με διαφορετική τεχνική. Ποιες ομοιότητες και ποιες διαφορές παρατηρείς; M K Μπορείς να συγκρίνεις τα δύο έργα σχολιάζοντας τα πιο κάτω σημεία; Έκφραση στα πρόσωπα Κίνηση στις ανθρώπινες φιγούρες Όγκος, φωτοσκίαση 20 Βάθος (φόντο) προοπτική

23 Παρά τα τραγικά γεγονότα της 9ης Ιουλίου 1821, με τη σφαγή πολλών προκρίτων και τον απαγχονισμό του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, πολλοί Kύπριοι αγωνιστές δεν λογάριασαν τον κίνδυνο και πολέμησαν σε διάφορες μάχες της επαναστατημένης Ελλάδας. Πιο κάτω φαίνονται τα μνημεία που είναι αφιερωμένα προς τιμήν τους. Θ. Θεοδούλου, μπρούντζινη προτομή του Ιωάννη Σταυριανού ( ). Βρίσκεται στη γενέτειρα του ήρωα, Λόφου. Θ. Θεοδούλου, Γύψινο πρόπλασμα της μπρούτζινης προτομής στο μνημείο της Λόφου, Ιωάννης Σταυριανός. Προσωπογραφία, λάδι σε καμβά, που ανήκει στον Ιουστίνο Σταυριανό, απόγονο του ήρωα. Το μνημείο των Κυπρίων Aγωνιστών στο Μεσολόγγι Το μνημείο είναι αφιερωμένο στους Κύπριους αγωνιστές: Παντελή Γεωργίου Ορφανό, Ιωάννη Κύπριο, λοχαγό φάλαγγος, Καπετάν Ιωάννη Κύπριο, Γιάννη Πασαπόρτη από την Κοίλη και Χατζηχριστόδουλο Κοκκινόφτα, που πολέμησαν στο Μεσολόγγι. Το μνημείο βρίσκεται στον Κήπο των Ηρώων στη πόλη του Μεσολογγίου. Ν. Κοτζαμάνη, «H Κύπρος στεφανωμένη» Βρες εικόνες ή φωτογραφίες που να δείχνουν μνημεία αφιερωμένα στους Kύπριους αγωνιστές της ελευθερίας και παρουσίασέ τις στην τάξη σου. Κόλλησε μια φωτογραφία ενός μνημείου προς τιμήν των Κύπριων αγωνιστών, που έχεις επισκεφθεί. 21

24 6 H συμμετοχή των Κυπρίων στους αγώνες του Έθνους H συμμετοχή των Κυπρίων στους αγώνες του Έθνους δεν περιορίζεται στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, αλλά συνεχίστηκε σε όλους τους αγώνες του Ελληνισμού: στους Βαλκανικούς πολέμους , στη μικρασιατική εκστρατεία και στον Β Παγκόσμιο πόλεμο. Στους Βαλκανικούς πολέμους συμμετείχαν περίπου Κύπριοι εθελοντές, από τους οποίους 55 σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων. Ο Χαράλαμπος Θεοδοσίου ( ) υπηρέτησε ως εθελοντής αξιωματικός κατά τους Βαλκανικούς πολέμους ( ). Συμμετείχε επίσης στη μικρασιατική εκστρατεία και τραυματίστηκε θανάσιμα στη μάχη του Σαγγάριου, το Χάρτης του 1912 που παρουσιάζει τα ελληνικά σχολεία και τις εκκλησίες στη Μικρά Ασία Ανάμεσα στα λίγα πράγματα που οι Μικρασιάτες πρόσφυγες φρόντισαν να πάρουν μαζί τους ήταν τα εικονίσματά τους και εκκλησιαστικά κειμήλια. Η αγία Θέκλα, που εικονίζεται δίπλα, προέρχεται από το Ικόνιο, που ήταν η γενέτειρά της. 22 Έγγραφα και φωτογραφικά τεκμήρια της εποχής πιστοποιούν την άφιξη χιλιάδων Μικρασιατών προσφύγων στην Κύπρο. Παρά τις απαγορεύσεις των Άγγλων, οι Μικρασιάτες βρήκαν ανάμεσα στους Έλληνες της Κύπρου θερμή φιλοξενία. Με την εργατικότητα και το φιλοπρόοδο πνεύμα τους δραστηριοποιήθηκαν σύντομα στο νησί και ρίζωσαν στη νέα τους πατρίδα, συμμετέχοντας στους αγώνες του Έθνους το 1940 και στον απελευθερωτικό αγώνα του Ορισμένοι από αυτούς, που ζούσαν στις βόρειες περιοχές της πατρίδας μας, υπέστησαν τον ξεριζωμό και την προσφυγιά για δεύτερη φορά, με την τουρκική εισβολή του 1974.

25 7 Καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο υμνούν την ελευθερία Πολλοί σύγχρονοι καλλιτέχνες δημιούργησαν έργα με θέμα την ειρήνη και τον πόλεμο. Μελέτησε τα πιο κάτω έργα τέχνης και σχολίασε τον τρόπο με τον οποίο οι καλλιτέχνες παρουσίασαν το θέμα ειρήνη και πόλεμος στα έργα τους. Ι. Γ. Νοταράς, «Η Ελευθερία της Κύπρου», ορειχάλκινο σύμπλεγμα, Λευκωσία, Το μνημείο ανεγέρθηκε για να τιμήσει τον Κυπριακό Ελληνισμό που αγωνίστηκε στον Απελευθερωτικό Αγώνα και όλους τους αγώνες για την Ελευθερία. Π. Πικάσο,«Ειρήνη και Ελευθερία», μεταξοτυπία, Βερολίνο,1951. Μαντίλι προς τιμήν του Παγκόσμιου Φεστιβάλ της Νεολαίας και Φοιτητών για την ειρήνη. Carl Fredrik Reuterswärd, «Ενάντια στη Βία», μπρούντζος, Μάλμο Σουηδίας, Ο καλλιτέχνης κατασκεύασε το γλυπτό για να διαμαρτυρηθεί για την ύπαρξη κάθε μορφής βίας. Υπάρχουν πολλά αντίγραφα του γλυπτού σε διάφορα μέρη του κόσμου. Bel Haj Taib, «Παρέλαση για την Ειρήνη», (γλυπτό/εγκατάσταση), μικτά υλικά, Dak Art Μπιενάλε Αφρικανικής Σύγχρονης Τέχνης, Το έργο αποτελεί μια συμβολική παρέλαση για την ειρήνη. 23

26 J. Dallal, «Κάθοδος» (εγκατάσταση στο χώρο), μικτά υλικά, 2008, Δημοτική Πινακοθήκη του Λος Άντζελες. Δημιουργήθηκε από εκατοντάδες χάρτινα αεροπλάνα με τυπωμένα τα άρθρα των Συμβάσεων της Γενεύης (συμφωνίες που έγιναν μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο και ορίζουν δικαιώματα και προστασίες για αιχμαλώτους, τραυματίες και πολίτες μέσα ή γύρω από πολεμική ζώνη). Γ. Σκοτεινός «Απογευματινός βομβαρδισμός» (από τη σειρά Ο κύκλος της καταγγελίας ), , Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Κυπριακής Τέχνης Λευκωσίας. 24 Γ. Άιφελ, και Φ. Μπαρτολντί, «Άγαλμα της Ελευθερίας», χαλκός, Νέα Υόρκη Η.Π.Α, Μνημείο προς τιμήν της γαλλοαμερικανικής φιλίας. Χρ. Σάββα, «Διαδήλωση», λάδι σε καμβά, 1955, Δημοτική Πινακοθήκη Λεμεσού.

27 1000 m 500 m 8 Δημιουργώ τον δικό μου ύμνο στην ελευθερία Θα πάρω μιαν ανηφοριά, Θα πάρω μονοπάτια, να βρω τα σκαλοπάτια, που παν στη Λευτεριά. «Θα πάρω μιαν ανηφοριά...», Ε. Παλληκαρίδης, Κάλλιο ναι μιάς ώρας ελεύθερη ζωή, παρά σαράντα χρόνοι, σκλαβιά και φυλακή. «Θούριος», Ρ. Φεραίος Pιζοκάρπασο Απόστολος Ανδρέας 1000 m Aγία Tριάδα Γιαλούσα Το κάστρο του Αγίου Ιλαρίωνα στην οροσειρά του Πενταδακτύλου Το λιμανάκι της Κερύνειας KEPYNEIA ΑΚΑΝΘΟΥ ΛΑΠΗΘΟΣ ΚΑΡΑΒΑΣ Πενταδάκτυλος ΛΕΥΚΟΝOΙΚΟ ΚΥΘΡΕΑ AMMOXΩΣTOΣ ΜΟΡΦΟΥ ΛΥΣΗ ΛEYKΩΣIA 500 m 500 m Αναμένοντας την ώρα μ ανυπόμονον ψυχή που θα λάμψει λευκοφόρα η θεά μας λευτεριά (Στίχοι γραμμένοι στην προτομή του Αρχιεπίσκοπου Σωφρόνιου Γ ( ), που βρίσκεται δίπλα από την Αρχιεπισκοπή) Tρόοδος 1000 m 1000 m ΛAPNAKA Το θέατρο των Σόλων στη Μόρφου ΠAΦOΣ Δε γονατίζει ο πλάτανος στην άγρια καταιγίδα Δε γονατίζει και ο ανυπόταχτος λαός που πολεμά για μια ιδέα: για τη ζωή και για τη Λευτεριά. «Ποητικά Άπαντα», Τ. Ανθίας, ΛEMEΣOΣ Με κόκκινα κεφαλαία γράμματα σημειώνονται οι εννέα εκτοπισμένοι Δήμοι, που βρίσκονται στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου. Επίσης σημειώνονται και μερικά εκτοπισμένα χωριά της Καρπασίας. Λογαριάσατε λάθος με το νου σας εμπόροι, Δε μετριέται πατρίδα, λευτεριά με τον πήχη! Κι αν μικρός είν ο τόπος και το θέλει και μπόρει Τον ασήκωτο βράχο να τον φάει με το νύχι. Τούτη η δίψα δεν σβήνει, τούτη η μάχη δεν παύει, χίλια χρόνια αν περάσουν, δεν πεθαίνουμε σκλάβοι! «Κυπριακή Συμφωνία», Θ. Πιερίδης, Η παραλία της Αμμοχώστου Γράψε τον δικό σου ύμνο στην ελευθερία. Mπορείς να χρησιμοποιήσεις τους πιο πάνω στίχους, καθώς και τους στίχους του Εθνικού Ύμνου στη σελίδα 9, όπως και τις ακόλουθες λέξεις: σημαία, άρματα, ελευθερία, σκλαβιά, δάκρυ, τουφέκι, άνεμος, σπίθα, πόνος, ελπίδα, Κύπρος, Κερύνεια, Αμμόχωστος. Δημιούργησε το δικό σου έργο με τίτλο «Ύμνος στην Ελευθερία». Στο έργο σου να τονίσεις την αξία της ελευθερίας, ιδιαίτερα για την ημικατεχόμενη πατρίδα μας. 25

28 Λεξιλόγιο Αα ΑΡΜΑΤΟΛΟΙ και ΚΛΕΦΤΕΣ: οι αρματολοί ήταν μέλη ένοπλου σώματος στην υπηρεσία των Τούρκων που φύλασσαν τις ορεινές διαβάσεις και προστάτευαν από τους κλέφτες. Οι κλέφτες ήταν μέλη των μη τακτικών στρατιωτικών σωμάτων που συγκροτήθηκαν στην Τουρκοκρατία. Αρματολοί και κλέφτες πολέμησαν τους Τούρκους και αποτέλεσαν την πιο αξιόπιστη μάχιμη δύναμη κατά την Ελληνική Επανάσταση του Ββ ΒΑΘΟΣ: η προοπτική στην τέχνη δηλαδή η τεχνική της αναπαράστασης των τρισδιάστατων αντικειμένων στον χώρο, όπως αυτά φαίνονται σε συνάρτηση με την απόσταση και τη θέση του παρατηρητή. Λέγεται και φόντο. Κκ ΚΑΡΙΟΦΙΛΙ: μακρύκαννο, πυροβόλο τουφέκι που γεμίζει από μπροστά και χρησιμοποιήθηκε κατά την Ελληνική Επανάσταση του Προέρχεται από το όνομα του ιταλικού εργοστασίου όπλων Carlo e figli «Κάρολος και Υιοί». ΚΕΦΑΛΟΔΕΣΜΟΣ: οτιδήποτε χρησιμοποιείται για να συγκρατήσει τα μαλλιά ή ως κάλυμμα του γυναικείου κυρίως κεφαλιού για πρακτικούς ή καλλωπιστικούς λόγους. Λλ ΛΑΞΕΥΤΟΣ: αυτός που έχει τύχει επεξεργασίας φυσικού υλικού (πέτρα, μάρμαρο, ξύλο) για να επιτευχθεί καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. ΛΙΘΟΓΡΑΦΙΑ: η τέχνη ή το σύστημα εκτύπωσης σε χαρτί εικόνων ή κειμένων που χαράκτηκαν προηγουμένως με μελάνι ή λιπαρή ουσία σε πλάκα από σκληρό ασβεστόλιθο (λιθογραφική πλάκα). 26 Γγ ΓΙΑΤΑΓΑΝΙ: σπαθί των Τούρκων και των Αράβων, μακρύ, πλατύ και καμπύλο στην άκρη. ΓΚΕΤΕΣ: περίβλημα της κνήμης προσαρμοσμένο στο ένδυμα ή παπούτσι. ΓΛΥΠΤΙΚΗ: η τέχνη της επεξεργασίας σκληρού υλικού (μαρμάρου, μετάλλου κ.λπ.). ΓΛΥΠΤΟ: το τρισδιάστατο καλλιτέχνημα του γλύπτη, κάθε έργο γλυπτικής τέχνης (ανάγλυφο, άγαλμα). Εε ΕΛΑΙΟΓΡΑΦΙΑ: η ζωγραφική που γίνεται με λαδομπογιές. Ζζ ΖΑΛΟΓΓΟ: βουνό και χωριό της Ηπείρου στην Ελλάδα, στο νομό Ιωαννίνων. ΖΩΝΑΡΙ: φαρδιά υφασμάτινη ζώνη που σφίγγει τη μέση συγκρατώντας το ρούχο. Μμ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ: πόλη στη Στερεά Ελλάδα, γνωστή για τη συμμετοχή της στην Ελληνική Επανάσταση του Το Μεσολόγγι παρά τις ηρωικές του αντιστάσεις πολιορκήθηκε για δεύτερη φορά τον Απρίλιο του 1825 αρχικά από τον Κιουταχή και στη συνέχεια από τον Ιμπραήμ Πασά. Χωρίς οργάνωση και οικονομικούς πόρους, οι ελληνικές δυνάμεις αδυνατούσαν να κινηθούν από ξηράς εναντίον των πολιορκητών, ενώ τα ελληνικά καράβια απέτυχαν να πλησιάσουν, παρά τις προσπάθειές τους. Η κατάσταση στην πόλη άρχισε με τον καιρό να χειροτερεύει. Τα τρόφιμα είχαν τελειώσει και οι κάτοικοι τρέφονταν με σκουλήκια, γάτες, σκύλους, ποντικούς. Το νερό ήταν λιγοστό και από μολυσμένα πηγάδια. Οι αρρώστιες θέριζαν τον πληθυσμό. Το Μεσολόγγι δεν είχε πια να περιμένει βοήθεια από κανένα. Τότε οι πολιορκημένοι πήραν την ηρωική απόφαση να επιχειρήσουν έξοδο περνώντας μέσα από τα εχθρικά στρατεύματα. Οι περισσότεροι άμαχοι οπισθοχώρησαν στο Μεσολόγγι, χάνοντας τη ζωή τους. Η πόλη κυριεύθηκε και καταστράφηκε ολοσχερώς. Η έξοδος του Μεσολογγιού στάθηκε μια από τις κορυφαίες στιγμές της Ελληνικής Επανάστασης, προκαλώντας βαθιά συγκίνηση σε ολόκληρο τον κόσμο.

29 ΜΝΗΜΕΙΟ: οικοδόμημα, στήλη, άγαλμα ή άλλης μορφής γλυπτό, το οποίο δημιουργείται προς τιμή και ανάμνηση προσώπου που έχει πεθάνει ή σημαντικού γεγονότος. Νν ΝΑΪΦ ΤΕΧΝΗ: το έργο ή η τεχνοτροπία του αυτοδίδακτου καλλιτέχνη ο οποίος δημιουργεί έξω από τα ακαδημαϊκά, αισθητικά πλαίσια λ.χ. δημιουργεί έργα ζωγραφικής χωρίς ορθή απόδοση της προοπτικής, του όγκου και της φωτοσκίασης, χρησιμοποιεί λαμπερά έντονα χρώματα, δίνει έμφαση στην υπερβολική λεπτομέρεια και στην έντονη διακόσμηση. Επίσης αλλάζει τα μεγέθη κάθε μορφής ή σχήματος ανάλογα με την σημασία που τους δίνει ο ίδιος. Ππ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ: η επέμβαση σε κάτι, η τροποποίησή του ώστε να διαφοροποιείται χωρίς να αλλοιώνεται η αρχική βασική μορφή. ΠΕΡΙΚΝΗΜΙΔΑ: κάλυμμα της κνήμης που τοποθετείται απευθείας στο πόδι. Συνώνυμο: γκέτες. ΠΝΥΚΑ: μικρός πετρώδης λόφος κοντά στην Ακρόπολη, όπου γίνονταν οι συνελεύσεις του Αθηναϊκού δήμου κατά την αρχαιότητα. ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ: ο αποκλεισμός οχυρωμένης θέσης από στρατιωτικές δυνάμεις με στόχο την κατάληψή της. ΠΡΟΤΟΜΗ: γλυπτική αναπαράσταση του άνω μέρους του ανθρώπινου σώματος. ΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ: κάθε καλλιτεχνική απεικόνιση προσώπου (με σχέδιο, φωτογραφία κ.λπ.) Συνώνυμο: πορτρέτο. Ρρ ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ: καλλιτεχνικό και λογοτεχνικό κίνημα που αναπτύχθηκε στις αρχές του 19 ου αιώνα. Τα σημαντικότερα στοιχεία του ρομαντισμού είναι η στροφή προς τη φύση, η έμφαση στο συναίσθημα και στη φαντασία καθώς και το ενδιαφέρον για το παρελθόν και για κάθε τι το μυστηριακό και το εξωτικό. Ο ρομαντισμός αντλεί τα θέματά του από το περιβάλλον και από τους αγώνες των λαών για ελευθερία και ισότητα. Τα χαρακτηριστικά του ρομαντισμού είναι η κατάργηση του περιγράμματος, τα έντονα αντιθετικά χρώματα, οι δραματικές φωτοσκιάσεις και η ενεργητική κίνηση στους ανθρώπους, στο νερό, στα σύννεφα, κ.λπ. Με αυτό τον τρόπο προκαλείται συγκίνηση στο θεατή και διεγείρεται η φαντασία του. Εκφραστές του ρομαντισμού είναι οι Ντελακρουά, Ζερικώ, Γκόγια και άλλοι. Σσ ΣΕΡΑΪ: τουρκικό ανάκτορο, επίσημη διαμονή του Οθωμανού Σουλτάνου ή του διοικητή Οθωμανικής επαρχίας. ΣΟΥΛΙ: ιστορική και γεωγραφική περιοχή της Κεντρικής Ηπείρου. Αποτελούσε ομοσπονδία χωριών, γνωστών ως «Σουλιοτοχώρια», τα οποία αντιστάθηκαν ηρωικά κατά του Αλή Πασά ( ). Ττ ΤΣΑΡΟΥΧΙ: χαμηλό υπόδημα με φούντα στην άκρη που φοριόταν παλαιότερα στην ηπειρωτική Ελλάδα. Παρόμοιο υπόδημα φορούσαν οι τσολιάδες (εύζωνες). ΤΣΟΛΙΑΣ: στρατιώτης με ειδική στολή (φουστανέλα, φέσι και τσαρούχια). Σήμερα ανήκει στην Προεδρική Φρουρά για απόδοση τιμών σε επισήμους και φρούρηση του μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη στην Πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα (συνώνυμο: εύζωνας). ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: η χρονική περίοδος κατά την οποία το ελληνικό έθνος βρισκόταν υπό τουρκικό ζυγό από το 1453 (Άλωση Κωνσταντινούπολης) μέχρι την επανάσταση του Στην Κύπρο διήρκεσε μέχρι το Φφ ΦΕΣΙ: κάλυμμα της κεφαλής σε κωνικό σχήμα με επίπεδη κορυφή, από μάλλινο ύφασμα ή τσόχα συνήθως κόκκινου χρώματος, με ή χωρίς φούντα, το οποίο παλαιότερα αποτελούσε τμήμα της ανδρικής ενδυμασίας των λαών της Ανατολής όπως και των Ελλήνων τσολιάδων. ΦΟΥΣΤΑΝΕΛΑ: πολύπτυχη φούστα, συνήθως λευκή, που αποτελούσε τμήμα της παραδοσιακής ανδρικής φορεσιάς πολλών περιοχών της Ελλάδας. 27

30 Αποσπάσματα από το ποίημα του Βασίλη Μιχαηλίδη «Η 9η Ιουλίου του 1821» 5 (1-10) 1 (1-10) 10 (1-6) 2 (1-10) 18 (2-10) 3 (1-10) 19 (1-10) 28

31 20 (5-10) 53 (1-10) 33 (1-10) 54 (1-6) Λίγα λόγια για τους πίνακες Aρματολοί και κλέφτες Γ. Κατσούρης 1980, Η σκηνή εκτυλίσσεται την ώρα του δειλινού σε απόκρημνη ορεινή περιοχή από την οποία φαίνεται στο βάθος η θάλασσα και μια περιοχή ζωσμένη στις φλόγες με μαύρο καπνό. Στο βάθος σε ένα ανηφορικό μονοπάτι που οδηγεί στην κορφή του βουνού στα δεξιά, αρματωμένοι άνδρες ανεβαίνουν με αργό βήμα, ενώ δύο από αυτούς κοντοστέκονται και με βλέμμα προς τη θάλασσα δείχνουν τις φλόγες στο βάθος. M. Decaisne, «Αρματολοί και κλέφτες», Ελαιογραφία σε καμβά, Γαλλική Σχολή, 1826 Σε πρώτο επίπεδο εικονίζονται τέσσερις φουστανελοφόροι άνδρες οι τρεις εκ των οποίων κοιτάζουν με το βλέμμα γεμάτο θλίψη και περίσκεψη προς το μέρος του θεατή. Ο πίνακας παρουσιάζει παραλλαγή του πίνακα Αποτυχία επιχείρησης του M. Decaisne (1926) στο Μουσείο Μπενάκη στην Αθήνα. Στους δύο πίνακες επαναλαμβάνεται με πανομοιότυπο τρόπο η ομάδα των τριών πολεμιστών και η πόλη που φλέγεται στο βάθος, ενώ διαφέρει ο χρόνος και ο τόπος. 29

32 «Ο χορός του Ζαλόγγου» «Ο χορός του Ζαλλόγγου», ελαιογραφία σε καμβά Γαλλική Σχολή, 19ος αιώνας Στο Ζάλογγο, στην άκρη ενός γκρεμού πάνω από τη θάλασσα, βρίσκονται μαζεμένα τα γυναικόπαιδα του Σουλίου απελπισμένα γιατί ο εχθρός που δεν εικονίζεται, πλησιάζει προς το μέρος τους από τα αριστερά. Ένας ψηλός σταυρός που βρίσκεται πάνω στον απόκρημνο βράχο δίνει κουράγιο στις απελπισμένες γυναίκες. Ξεχωρίζουν τρεις ομάδες γυναικών: η πρώτη προσεύχεται κάτω από το σταυρό, η δεύτερη στο βάθος με τα χέρια ψηλά σχηματίζει ένα είδος χορού, ενώ οι γυναίκες στην τρίτη ομάδα, σε πρώτο επίπεδο ετοιμάζονται να πέσουν από τον γκρεμό. Οι Σουλιώτες, μετά τη συνθηκολόγηση με τον Αλή Πασά, εγκατέλειψαν το Σούλι. Μια ομάδα από αυτούς κυνηγήθηκε από τα στρατεύματα του Αλή και πιάστηκε αιχμάλωτη στη Μονή του Ζαλόγγου, ενώ μερικές γυναίκες ανέβηκαν στο βράχο της κορυφής του βουνού. Για να γλιτώσουν από τα χέρια του εχθρού, προχωρούσαν στο χείλος του γκρεμού σχηματίζοντας χορό και κρημνίζονταν (18 Δεκεμβρίου 1803). Τα βασικά γνωρίσματα του ρομαντισμού και οι ανάγκες του για έκφραση της συγκίνησης μέσω των συναισθημάτων της μελαγχολίας και της αγωνίας αντικατοπτρίζονται στο συγκεκριμένο έργο που έχει θέμα τη θυσία των μανάδων του Ζαλόγγου μαζί με τα παιδιά τους. «Χορός στην Πνύκα» P. Bonirote, «Χορός στην Πνύκα», ελαιογραφία σε καμβά, Αθήνα, 1842 Κάτω από τον καταγάλανο ουρανό, στην περιοχή της Πνύκας στην απελευθερωμένη Αθήνα του 19ου αιώνα στήθηκε χορός. Στο βάθος απεικονίζεται η Ακρόπολη, η οποία φωτίζεται με το φως του δειλινού, και στο πρώτο επίπεδο, λιγότερο φωτεινό, εικονίζονται πέντε γυναίκες, μια ηλικιωμένη και τέσσερεις νεαρές να χορεύουν στους ήχους μουσικών οργάνων. Όλες οι γυναίκες φορούν παραδοσιακές λαϊκές ενδυμασίες της Αττικής εκτός από την δεύτερη στα αριστερά που είναι ντυμένη σύμφωνα με την ευρωπαϊκή μόδα της εποχής και έχει το βλέμμα στραμμένο προς το θεατή. Οι τοπικές ενδυμασίες ενισχύουν την νέα έννοια του έθνους που εδραιώνεται στη Δυτική Ευρώπη, ενώ η ευρωπαϊκή ενδυμασία συμβολίζει το νέο προσανατολισμό της Ελλάδας. Τα φτωχικά ενδύματα φωτισμένα από τον ήλιο αποκτούν μια μεταξένια υφή και τα σειρήτια των υφασμάτων που χρυσίζουν προσδίδουν αρχοντιά, ευγένεια και αξιοπρέπεια στις μορφές. Το έργο παρουσιάζει μια θεατρικότητα και επιτήδευση στις κινήσεις που εξισορροπείται από τα δυνατά χρώματα και την αντίθεση του φωτεινού ουρανού με το σκιερό πρώτο επίπεδο όπου βρίσκονται οι μουσικοί. 30

33 Μ. Κάσιαλος, «Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός πριν τον απαγχονισμό του», ελαιογραφία σε καμβά, 65,5 Χ 101,5 εκ., β μισό 20ου αιώνα Γ. Μαυρογένης, «Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός και οι άλλοι Ιεράρχες στο Σεράι» ελαιογραφία σε ξύλο, 114Χ158 εκ.,1971 G. Mazzola, «Η έξοδος του Μεσολογγίου», ελαιογραφία σε καμβά, 19ος αιώνας «Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός πριν τον απαγχονισμό του» Ο πίνακας ανήκει στον Μιχαήλ Κάσιαλο, τον πρώτο επώνυμο ναΐφ ζωγράφο της Κύπρου. Ο Κάσιαλος παρουσιάζει στο έργο του λεπτομερή περιγραφή χωρίς προοπτική ενώ ταυτόχρονα υπάρχει αφαίρεση, ιδιαίτερα στο χώρο. Στον πίνακα φαίνεται ο συλληφθέντας Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός, μπροστά στον πασά. Ο πασάς κρατά επιστολές πάνω στις οποίες είναι γραμμένες οι λέξεις: Φιλική Εταιρεία, ΑΠΟΣΤΟΛΗ, Αλέξανδρος Υψιλάντης, Πελοπίδας. Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός- μυημένος στη Φιλική Εταιρεία - συναίνεσε στη συμμετοχή της Κύπρου στον αγώνα, με οικονομική συνεισφορά και αποστολή εφοδίων. Ο Κάσιαλος τοποθετώντας στο έργο του, τα συγκεκριμένα ονόματα ήθελε προφανώς να τονίσει τα αίτια της σύλληψης του Αρχ. Κυπριανού. «Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός και οι άλλοι Ιεράρχες στο Σεράι» Στο μεσαιωνικό παλάτι των Λουζινιανών, το τουρκικό σεράι της Λευκωσίας, εμφανίζονται ενώπιον του Τούρκου διοικητή οι συλληφθέντες αρχιερείς της Κύπρου για να δικασθούν. Η αγέρωχη στάση του Κυπριανού σε αντίθεση με την άκομψη στάση του πασά (σχεδόν καρικατούρα), τονίζει την αυτοθυσία του Εθνομάρτυρα Κυπριανού. Στην αίθουσα απεικονίζονται δυο Έλληνες Κύπριοι που γονατίζουν και κλαίνε για την άδικη απόφαση, να απαγχονιστεί ο Κυπριανός και να εκτελεστούν οι Μητροπολίτες Πάφου, Κιτίου και Κυρηνείας. Η ζωγραφική του Γ. Μαυρογένη είναι νεορεαλιστική, με θεματογραφία εμπνευσμένη από το κλίμα ευφορίας και ηρωισμού που χαρακτηρίζει την ανεξάρτητη Κύπρο, πριν από την τραγωδία του Το έργο αυτό αποτελεί μέρος μιας σειράς πέντε πινάκων εμπνευσμένων από το ποίημα του Β. Μιχαηλίδη, «Η 9η Ιουλίου του 1821». «Η Έξοδος του Μεσολογγίου» Ο πίνακας παρουσιάζει τη δραματική έξοδο των αγωνιστών και αμάχων της πόλης του Μεσολογγίου. Οι υπερασπιστές της πόλης μαζί με τα γυναικόπαιδα, εξαντλημένοι από τη μακρά περίοδο των Τούρκων και Αιγύπτιων πολιορκητών, πραγματοποίησαν τη νύχτα της 10ης προς την 11η Aπριλίου 1826, μια ηρωική έξοδο. Ο ρόδινος ουρανός του ηλιοβασιλέματος καλύπτεται από μαύρους, πυκνούς καπνούς από τις δυνατές εκρήξεις, που πυρπολούν την πόλη, στο βάθος του πίνακα. Οι εχθροί, με τα σπαθιά υψωμένα, είναι έτοιμοι να κατασπαράξουν το ανυπεράσπιστο πλήθος των αμάχων. Ο πίνακας παρουσιάζει όλα τα βασικά χαρακτηριστικά του ρομαντισμού. Μέσα από τις εμφαντικές κινήσεις των μορφών και τους δραματικούς χρωματισμούς, εκφράζονται η αγωνία και ο πόνος των κατατρεγμένων Ελλήνων. Ι. Ηλιάδης Βιβλιογραφία: Ηλιάδης 2008, Ηλιάδης 2011 Νικήτα 2000 Jason 1928, Μπέκετ 1996, Costans1996,

34 32 Βιβλιογραφία Ηλιάδης, Ι., «Πινακοθήκη Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ», Ι. Ηλιάδης (επιμ.), Οδηγός Βυζαντινού Μουσείου και Πινακοθήκης Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ, Λευκωσία 2008, Ηλιάδης, Ι., Απ τα κόκκαλα βγαλμένη 190 χρόνια από την Επανάσταση του Η συμμετοχή της Κύπρου, Λευκωσία Ηλιάδης, Χ. Χοτζάκογλου (επιμ.), 90 Χρόνια Μνήμη Μικρασίας, Λευκωσία Κατσελλή, Ρ., Της Κερύνειας μας, [Δημαρχείο Κερύνειας] Λευκωσία Κατσούρης, Γ., Βασίλης Μιχαηλίδης. Η ζωή και το έργο του, [Χρ. Ανδρέου], Λευκωσία 1987, Κόκκινος, Σ., Κατεχόμενες Πόλεις Εκτοπισμένοι Δήμοι [Επιτροπή Κατεχομένων Δήμων Κύπρου], Λευκωσία «Λήμμα Ρομαντισμός», Εγκυκλοπαίδεια Επιστήμη και Ζωή, τ. 16, [Χατζηιακώβου Α.Ε], Θεσσαλονίκη 1980, Μπαμπινιώτης, Γ., Λεξικό Νέας Ελληνικής Γλώσσας, ²Αθήνα Μπέκετ, Γ., Ο κόσμος της ζωγραφικής, Αθήνα 1996, Νικήτα, Δ., Μιχαήλ Κάσιαλος. Η κρυμμένη γοητεία της ζωγραφικής, [Δήμος Λάρνακας: Ίδρυμα Πιερίδη], Λάρνακα Πολιτιστικές Υπηρεσίες Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, Κρατική Πινακοθήκη Σύγχρονης Κυπριακής Τέχνης, [Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού], Λευκωσία Πολιτιστικές Υπηρεσίες Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού. Ίδρυμα Χριστόφορου Σάββα. Χριστόφορος Σάββα, [Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού], Λευκωσία Πολυδώρου, Α.Π., Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων Δημοτικής Εκπαίδευσης, Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, Ιστορία της Κύπρου για την Ε και Στ Δημοτικού, [Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού], Λευκωσία Ρήντ. Χ., Λεξικό Εικαστικών Τεχνών, μετάφρ. Α. Παππάς, Αθήνα Σκουλάτου Β., Δημακοπούλου Ν., Κόνδη Σ., «Το κίνημα του Ρομαντισμού», Ιστορία Νεότερη και Σύγχρονη. Β Λυκείου, [Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων], Αθήνα 1986, Συμβούλιο Ιστορικής Μνήμης Αγώνα ΕΟΚΑ , Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, Πινακοθήκη Αγώνα ΕΟΚΑ , [Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού], Λευκωσία Υπουργείο Παιδείας Δία Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων Ελλάδας, Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων, Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου. Βιβλίο μαθητή. Στ Δημοτικού, [Διόφαντος], Πάτρα Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Τμήμα Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Στα Νεότερα Χρόνια. Ιστορία Στ Δημοτικού, [Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων], Αθήνα Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων Μέσης Εκπαίδευσης, Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, Παγκόσμια Ιστορία της Τέχνης. Από την Αναγέννηση μέχρι και τον 20ό αιώνα. Γ Γυμνασίου, Γ τόμ., [Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού], Λευκωσία Costans, Cl. (επιμ.), La Grece en revolte, Delacroix et les peintres francais , (Κατα λογος Ε κθεσης), [Musee des Beaux - Arts, Bordeaux 14 Juin - 8 Septembre 1996, Musee national Eugene Delacroix, Paris 8 Octobre Janvier 1997, Pinacotheque nationale, musee Alexandre - Soutzos. Athenes], Paris 1996, Jason H.W & D.J., The picture History of painting, from cave painting to modern times, London 1928, Stevens, Μ.Α. (επιμ.), Les Orientalistes, [Royal Academy of Arts], London Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης

35 Κατάλογος έργων/αντικειμένων Tα δύο έργα στα αυτοκόλλητα: «Η συνομωσία των Τούρκων για σύλληψη και θανάτωση των Ελλήνων προκρίτων της Κύπρου» και «Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός στο κελί να συνομιλεί με το γιο του Κκιόρογλους» εκτίθενται στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου, Λευκωσία. Τα πιο κάτω έργα εκτίθενται στην Πινακοθήκη του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ. «Χορός στην Πνύκα» - πρόσθιο εξώφυλλο και σελίδες 10 και 30 Οι χώρες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Ευρώπη, χάρτης και Σημαία ελληνικής πατρίδας Κύπρου - εσώφυλλο του πρόσθιου εξώφυλλου «Αρματολοί και κλέφτες» σελίδες 4 και 29 «Eλληνόπουλο» - σελ. 6 Καριοφίλι με μηχανισμό πυρόλιθου, Δύο γιαταγάνια με κοκκάλινη λαβή, Πιστόλα ηπειρωτικού τύπου με λαβή «αυγό περιστεριού» και Μαχαίρι με θήκη σελ. 7 «Ο Χορός του Ζαλόγγου» - σελίδες 8 και 30 «Χωρική της Αττικής», «Παπαφλέσας», «Κόρη της Χίου» και «Κωνσταντίνος Μπότσαρης» - σελ. 13 «Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός πριν τον απαγχονισμό του» - σελ. 14, 18 και 31 «Απαγχονισμός του Εθνομάρτυρα Κυπριανού» και «Η σύλληψη του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού» σελίδες 16, 17 και αυτοκόλλητα «Προσωπογραφία Αρχιεπισκόπου Κυπριανού» - σελ.17 «Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός και οι άλλοι Ιεράρχες στο Σεράι», σελίδες 16, 17, 18, 31 και αυτοκόλλητα «Η Έξοδος του Μεσολογγίου» - σελ. 19 και 31 Γύψινο πρόπλασμα της μπρούντζινης προτομής σελ. 21 Εικονίσματα και εκκλησιαστικά κειμήλια του Μικρασιατικού Ελληνισμού της Κύπρου - σελ. 22 «Η σφαγή της Χίου», «Επιτραπέζιο ωρολόγιο με Έλληνα ναυτικό» και «Η Ελλάδα εκπνέει στα ερείπια του Μεσολογγίου», - εσώφυλλο του οπίσθιου εξώφυλλου Έργα εξώφυλλου Πρόσθιο εξώφυλλο: P. Bonirote, «Χορός στην Πνύκα», ελαιογραφία σε καμβά, Αθήνα, 1842 Οπίσθιο εξώφυλλο: Ν. Κοτζαμάνη, «Η Κύπρος στεφανωμένη» «Η σφαγή της Χίου», ελαιογραφία σε καμβά, αντίγραφο από το ομώνυμο έργο του Eugene Delacroix, αποδίδεται στον G. Courbet, 19ος αιώνας. «Επιτραπέζιο ωρολόγιο με Έλληνα ναυτικό», Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου, Λευκωσία, 19ος αιώνας. «Η Ελλάδα εκπνέει στα ερείπια του Μεσολογγίου», λιθογραφία από πίνακα του Delacroix, Γαλλική Σχολή, 19ος αιώνας.

36

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ 1. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΘΕΑΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ Πραξικόπημα και Τουρκική Εισβολή Πεσόντες, Αγνοούμενοι και Θύματα Αιχμαλωσία

Διαβάστε περισσότερα

ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÙËÓ «Î Ú ÙË Ìapple»

ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÙËÓ «Î Ú ÙË Ìapple» EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÙËÓ «Î Ú ÙË Ìapple» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2007 7:30

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Για την σχολική χρονιά 2014-2015 πραγματοποιούνται τα κάτωθι προγράμματα : Α) ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ Γερμανικού και Μυλλέρου Μεταξουργείο Δήλωση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΠΑΡΙΔΗΣ 1933-1958 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ 1955-59 ΣΤΗ ΒΑΒΛΑ

ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΠΑΡΙΔΗΣ 1933-1958 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ 1955-59 ΣΤΗ ΒΑΒΛΑ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΠΑΡΙΔΗΣ 1933-1958 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ 1955-59 ΣΤΗ ΒΑΒΛΑ Γεννήθηκε στην Αναφωτία το 1933 και αποφοίτησε από το δημοτικό σχολείο της γενέτειρας του και μετά από το Εμπορικό

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Να ποια είναι τα υλικά που θα χρειαστείς: γκρι χαρτόνι (100 γραμμαρίων)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΩΟΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ ΕΟΚΑ 1955-59

ΗΡΩΟΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ ΕΟΚΑ 1955-59 ΗΡΩΟΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ ΕΟΚΑ 1955-59 (Περιοχή Κάτω Αμιάντου-Πελενδρίου) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΑΓΩΝΑ ΕΟΚΑ 1955-1959 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΗΡΩΟΥ Το Ηρώον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΣΧΟΛΕΙΟ:...

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΣΧΟΛΕΙΟ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΣΧΟΛΕΙΟ:... Διάρκεια έκθεσης: Μάιος 2014 - Ιούνιος 2015 Ώρες λειτουργίας: Καθημερινά 10:00-19:00 Εκπαιδευτικό τετράδιο, αριθμός 32 Επιμέλεια τετραδίου: Ελένη Ζαπίτη Συγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

χρόνια από την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων Έκθεση αποφοίτων της ΑΣΚΤ 01.10-09.10.2012 ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

χρόνια από την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων Έκθεση αποφοίτων της ΑΣΚΤ 01.10-09.10.2012 ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ χρόνια από την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων Έκθεση αποφοίτων της ΑΣΚΤ 01.10-09.10.2012 ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 13.10-28.10.2012 ΒΑΦΟΠΟΥΛΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Θεσσαλονίκη χρόνια από την έναρξη των Βαλκανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σημείο Αναγνωρίσεως άγαλμα γυναίκας με δεμένα χέρια Όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα, εγώ σε προσφωνώ γυναίκα κατευθείαν. Στολίζεις κάποιο πάρκο. Από μακριά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Πύλη Πάφου Ηλικίες 11-12

Πύλη Πάφου Ηλικίες 11-12 Η Λευκωσία σάς Καλεί... Πύλη Πάφου Ηλικίες 11-12 Η Λευκωσία σάς Καλεί Αγαπητοί φίλοι, αγαπητές φίλες, Χαιρόμαστε πολύ που σας συναντούμε! Στα χέρια σας έχετε ένα από τα πρώτα τέσσερα τετράδια εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί στόχοι

Εκπαιδευτικοί στόχοι ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249)

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ο ποιητής, αξιοποιώντας την ιστορική του µνήµη, κινείται

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός μαθήματος σε τμήματα αλλόγλωσσων μαθητών με βάση τη διαφοροποίηση

Σχεδιασμός μαθήματος σε τμήματα αλλόγλωσσων μαθητών με βάση τη διαφοροποίηση Σχεδιασμός μαθήματος σε τμήματα αλλόγλωσσων μαθητών με βάση τη διαφοροποίηση ΕΝΟΤΗΤΑ 7 Τότε και Τώρα (Βιβλίο Ελληνικά με την παρέα μου 2) ΜΑΘΗΜΑ 1 Πώς ήσασταν έτσι; ΣΚΟΠΟΣ Προχωρημένοι Να μπορούν να αφηγηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ ΔΙΕΚΔΙΚΩ. Χριστίνα Ορφανίδη, Γ2 Ειρήνη Χήρα, Γ2 Σώτια Κωνσταντίνου, Γ2 Σχολική Χρονιά 2013-2014

ΓΝΩΡΙΖΩ ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ ΔΙΕΚΔΙΚΩ. Χριστίνα Ορφανίδη, Γ2 Ειρήνη Χήρα, Γ2 Σώτια Κωνσταντίνου, Γ2 Σχολική Χρονιά 2013-2014 ΓΝΩΡΙΖΩ ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ ΔΙΕΚΔΙΚΩ Χριστίνα Ορφανίδη, Γ2 Ειρήνη Χήρα, Γ2 Σώτια Κωνσταντίνου, Γ2 Σχολική Χρονιά 2013-2014 Γυμνάσια στην κατεχόμενη Κύπρο Το 1974 καταλαμβάνεται το 36,5% των δημοσίων σχολών Μέσης

Διαβάστε περισσότερα

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: Οι Ευρωπαίοι της Αναγέννησης Ερώτηση ανάπτυξης 1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των Γραµµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Η έξοδος του Μεσολογγίου [10 Απριλίου 1826]

Η έξοδος του Μεσολογγίου [10 Απριλίου 1826] 1 of 5 9/2/2015 11:43 µµ Η έξοδος του Μεσολογγίου [10 Απριλίου 1826] Γονική Κατηγορία: Ιστορική Βιβλιοθήκη Κατηγορία: Ελληνική Επανάσταση 1821 - Σύσταση Ελληνικού Κράτους ηµοσιευµένο στις Πέµπτη, 10 Απρίλιος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΠΙΕΡΗ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ Ο ΣΤΑΥΡΑΕΤΟΣ ΤΟΥ ΜΑΧΑΙΡΑ 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 1957 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 3/3/2012

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΠΙΕΡΗ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ Ο ΣΤΑΥΡΑΕΤΟΣ ΤΟΥ ΜΑΧΑΙΡΑ 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 1957 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 3/3/2012 ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΠΙΕΡΗ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ 3 Ο ΣΤΑΥΡΑΕΤΟΣ ΤΟΥ ΜΑΧΑΙΡΑ 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 1957 Η σημερινή εκδήλωση τιμής στον ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου είναι συνάμα και ένα μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του 3 ΜΑΡΤΙΟΥ και υπέρ

Διαβάστε περισσότερα

Alpha C.K. ART GALLERY. Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος T: +357 22 75 13 25 www.ackgallery.com

Alpha C.K. ART GALLERY. Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος T: +357 22 75 13 25 www.ackgallery.com Alpha C.K. ART GALLERY Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος T: +357 22 75 13 25 www.ackgallery.com Στας Παράσκος Το Ημερολόγιο του Δον Καβάλλο Λευκωσία, Οκτώβριος 2013 Εξώφυλλο Festival

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Η δραστηριότητα του Α2 στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Οι μαθητές του Α2 του Μουσικού Σχολείου Θεσσαλονίκης με την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης ΑΡΧΑΊΑ χρώματα Μικρά μυστικά τέχνης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015 ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Λαζουράς. Με τιμή, Ο Δήμαρχος Καλαβρύτων

Γιώργος Λαζουράς. Με τιμή, Ο Δήμαρχος Καλαβρύτων Εκδηλώσεις Μνήμης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1943 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Σας προσκαλούμε να τιμήσετε, τους Καλαβρυτινούς που εκτελέστηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, στην περιοχή του Δήμου Καλαβρύτων, και

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Δ Η Μ Ο Σ Κ Α Λ Α Β Ρ Υ Τ Ω Ν

Δ Η Μ Ο Σ Κ Α Λ Α Β Ρ Υ Τ Ω Ν Δ Η Μ Ο Σ Κ Α Λ Α Β Ρ Υ Τ Ω Ν Ρουσσέτου Παναγιωτάκη: «Σταυροί», χαρακτικό. Συμπληρώνονται, φέτος, 70 χρόνια από τη μοιραία, 13η Δεκεμβρίου του 1943, ημερομηνία που σφράγισε, ανεξίτηλα, τα Καλάβρυτα και

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ.

Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής. Α. Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ. Ιστορική αναδρομή του θεσμού της Μουσειακής Αγωγής Α. Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής ΛΕΥΚΩΣΙΑ Λειτουργία Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μουσειακής Αγωγής 2014-2015 Εφαρμογή νέου Εκπαιδευτικού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. Ο Αθανάσιος Διάκος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα Κεφάλαιο 7 Kλασική Εποχή Οι Τέχνες και τα Γράμματα Στόχοι: Mε το τέλος της ενότητας οι μαθητές να είναι σε θέση να διαπιστώσουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής τέχνης σε συνδυασμό με τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΝΗ ΚΛΩΝΑΡΗ, Γ1, Ιανουάριος 2014 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ

ΑΓΝΗ ΚΛΩΝΑΡΗ, Γ1, Ιανουάριος 2014 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ Ο Γεώργιος Χαριτωνίδης πρόσφυγας από τη Λάπηθο Κερύνειας, μετά την απελευθέρωσή του από τις τουρκικές φυλακές, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Ασχολείται παράλληλα με τη γλυπτική, ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 3 Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. Αρχαϊκή, Κλασσική, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288)

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011 Κυριακή 29 Μαΐου Εξόρμηση εθελοντικών καθαρισμών των ακτών της Σίφνου Τόπος Συγκέντρωσης: πλατεία Αρτεμώνα Ώρα: 11:00 Οργάνωση: ΔΗ.Κ.Ε.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Δελτίο Μάρτιος 2011 - Τεύχος 7

Ενημερωτικό Δελτίο Μάρτιος 2011 - Τεύχος 7 The G C School of Careers Ελληνικό Δημοτικό Σχολείο & Νηπιαγωγείο Ενημερωτικό Δελτίο Μάρτιος 2011 - Τεύχος 7 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 2 Μαρτίου Δείπνο Συνδέσμου Γονέων με το Προσωπικό του Σχολείου Με δέος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ: «Ο ΚΟΛΟΣΣΟΣ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ»

ΜΙΚΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ: «Ο ΚΟΛΟΣΣΟΣ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ» ΜΙΚΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ: «Ο ΚΟΛΟΣΣΟΣ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ» Ομάδα εργασίας: Τριαντάφυλλα Μέλη ομάδας: Κατερίνα Χριστοπούλου, Γεωργία Τράκκα Εργασία Χάρη Μπαντουράκη Εργασία Γιώργου Συλλιγαρδάκη Ο Κολοσσός της Ρόδου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. (1955 1959) ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΝΗΝΤΑΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1960 2010) ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ. Λύκειο Βεργίνας

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. (1955 1959) ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΝΗΝΤΑΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1960 2010) ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ. Λύκειο Βεργίνας Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΝΗΝΤΑΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (1960 2010) ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ Λύκειο Βεργίνας Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. 1955 Έναρξη Αγώνα με αρχηγούς το Μακάριο Γ (πολιτικό τομέα) και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΏΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ.

ΓΙΏΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ. ΓΙΏΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ. ΈΝΑ ΜΥΘΙΣΤΌΡΗΜΑ Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Γυμνάσιο και το Λύκειο Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης παρουσιάζει την έκθεση Γιώργος Χατζημιχάλης - Ο Ζωγράφος Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΒΑΘΜΙΔΑ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Διάβασε προσεκτικά τις ερωτήσεις και προσπάθησε

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο καθηγητών Εικαστικών Τεχνών Φεβρουάριος 2014

Σεμινάριο καθηγητών Εικαστικών Τεχνών Φεβρουάριος 2014 Σεμινάριο καθηγητών Εικαστικών Τεχνών Φεβρουάριος 2014 Θέματα Σεμιναρίου Στόχοι Σχολικής Χρονιάς 2013-2014 Εικαστικές Δράσεις/ Σεμινάρια 3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Εξετάσεις/Αναλυτικά:

Διαβάστε περισσότερα

διακοσμημένα θέματα Αφιερωμένα με αγάπη και έμπνευση στις Δανειστικές Βιβλιοθήκες, δημιουργία της Λέσχης σε σχολεία της χώρας μας και του εξωτερικού.

διακοσμημένα θέματα Αφιερωμένα με αγάπη και έμπνευση στις Δανειστικές Βιβλιοθήκες, δημιουργία της Λέσχης σε σχολεία της χώρας μας και του εξωτερικού. διακοσμημένα θέματα Εικαστικές δημιουργίες δεμένες με αλήθειες μεγάλων ποιητών και συγγραφέων. Στο πέρασμα του χρόνου κάτι καινούργιο πάντα έχουν να μας πουν. Μια συνομιλία του βιβλίου με την ίδια τη ζωή

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Φακ.: 7.24.07/4 προσ. Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 19 Απριλίου 2011 E-mail:circularsec@schools.ac.cy

Αρ. Φακ.: 7.24.07/4 προσ. Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 19 Απριλίου 2011 E-mail:circularsec@schools.ac.cy ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Αρ. Φακ.: 7.24.07/4 προσ. Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 19 Απριλίου 2011 E-mail:circularsec@schools.ac.cy Διευθυντές/Διευθύντριες,

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα