ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ"

Transcript

1 ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ

2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠεριεχόμενΩΝ Επιστημονικός Υπεύθυνος της Καινοτομίας «Ερευνητικές Εργασίες στο Λύκειο» Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Συντονιστής Συγγραφικής Ομάδας Οδηγού Επιμορφωτή Κωνσταντίνα Σχίζα Μέλη Συγγραφικής Ομάδας του Οδηγού Επιμορφωτή Κική Δεμερτζή, Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας, Κατερίνα Μπαζίγου, Κωνσταντίνα Σχίζα Εποπτεία & Συντονισμός Έργου Επιμόρφωσης Γιώργος Μπαγάκης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ (Ο.ΕΠ.ΕΚ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ (Ο.ΕΠ.ΕΚ.) Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» ΤΟ ΕΡΓΟ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ-Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) ΜΕΡΟΣ Α ΣΚΟΠΟΣ, ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 4 1. ΤΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ 4 2. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ 4 3. ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΣΤΟΤΟΠΟ 4. ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ 5 ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ 5. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ 7 6. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΘΟΥΝ 8 7. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ 10 ΜΕΡΟΣ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ, ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ «Ρυθμός με χρώμα» Επεξεργασία εικόνων στο photoshop Γιώργος-Παύλος Κοροπούλης ΕΠΑΣ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ (Α τάξη) 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΠΙΛΟΓΟΣ 26 ISBN

3 ΜΕΡΟΣ Α ΣΚΟΠΟΣ, ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Το Επιμορφωτικό Πρόγραμμα για τις Ερευνητικές Εργασίες στο Λύκειο Το Πρόγραμμα αφορά στις Ερευνητικές Εργασίες της Α Τάξης του Γενικού Λυκείου, οι οποίες θα ξεκινήσουν από το σχολικό έτος , και υλοποιείται από τον Οργανισμό Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών (Ο.ΕΠ.ΕΚ.). Φυσικό αντικείμενο του έργου είναι οι Ερευνητικές Εργασίες της Α Τάξης του Γενικού Λυκείου και στόχος η επιμόρφωση των Επιμορφωτών, οι οποίοι με τη σειρά τους θα επιμορφώσουν εκπαιδευτικούς όλων των ειδικοτήτων, οι οποίοι θα εμπλακούν στις Ερευνητικές Εργασίες στα Γενικά Λύκεια της χώρας. Η αναγκαιότητα του Επιμορφωτικού Προγράμματος προκύπτει (α) από τη θεσμική ένταξη των Ερευνητικών Εργασιών ως υποχρεωτικών και αξιολογούμενων εντός του Ωρολογίου Προγράμματος, (β) από τη συνακόλουθη δημιουργία ενός διαφορετικού εκπαιδευτικού πλαισίου με καινοτόμα για τα ελληνικά δεδομένα χαρακτηριστικά, όπου οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές αναλαμβάνουν νέους ρόλους, διαφορετικούς από τους καθιερωμένους, και (γ) από την υποχρέωση της πολιτείας να προετοιμάσει τους εκπαιδευτικούς, ώστε να ανταποκριθούν στις οργανωτικές, συντονιστικές και παιδαγωγικές πτυχές ενός εξαιρετικά σημαντικού έργου, όπως οι Ερευνητικές Εργασίες στο Γενικό Λύκειο. 2. Χαρακτηριστικά της Ομάδας των Επιμορφωτών Το Επιμορφωτικό Πρόγραμμα των Επιμορφωτών απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των ειδικοτήτων, προερχόμενους από τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, με πλούσια εμπειρία και γνώσεις στη «βιωματική», «ομαδοσυνεργατική» και διερευνητική διδασκαλία στο σχολείο, καθώς και με αντίστοιχη εμπειρία στην επιμόρφωση εκπαιδευτικών. Ο αριθμός των Επιμορφωτών ανέρχεται στους πενήντα (50). 3. Διάρθρωση του Επιμορφωτικού Προγράμματος Η επιμόρφωση των επιμορφωτών θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα (14 & 15 Ιουνίου 2011) και θα ολοκληρωθεί σε δώδεκα (12) διδακτικές ώρες, με παράλληλη διαδικτυακή υποστήριξη: 3.1. Διαδικτυακή Υποστήριξη Η διαδικτυακή υποστήριξη θα πραγματοποιηθεί μέσω του ιστότοπου στον οποίο θα γίνει ανάρτηση του Οδηγού των Επιμορφωτών και του Οδηγού των Επιμορφουμένων. Επίσης, θα παρέχεται η δυνατότητα στους επιμορφούμενους να απευθύνονται μέσα από ειδικό helpdesk στην ομάδα σχεδιασμού και υποστήριξης για επίλυση αποριών, πρόσθετη βιβλιογραφία, καθώς και για ανάρτηση εργασιών τους, εφόσον το επιθυμούν Διαδικασία Πρόσβασης στον Ιστότοπο Τα βήματα πρόσβασης στον ιστότοπο έχουν ως εξής: Κάθε επιμορφούμενος δηλώνει ένα έγκυρο τη δεύτερη ημέρα της επιμόρφωσης σε έντυπο που θα διακινηθεί για τον σκοπό αυτό. Η πρόσκληση δήλωσης του γίνεται την πρώτη ημέρα, ώστε ο επιμορφούμενος να έχει το χρονικό περιθώριο (απόγευμα πρώτης ημέρας) να ρυθμίσει ενδεχόμενες λεπτομέρειες της θυρίδας του και να δώσει με βεβαιότητα την ηλεκτρονική του διεύθυνση ( ). Το δεν απαιτείται να είναι κάποιας συγκεκριμένης προέλευσης. Κάθε έγκυρο είναι αποδεκτό. Εφιστάται η ιδιαίτερη προσοχή των επιμορφουμένων, ώστε όλα τα στοιχεία να είναι ευδιάκριτα, με ακρίβεια χαρακτήρων και σαφή διάκριση πεζούκεφαλαίου. Με το τέλος της επιμόρφωσης και για μία εβδομάδα ακριβώς (επτά 24ωρα από τα μεσάνυχτα της δεύτερης ημέρας κι έπειτα), οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να εγγραφούν στον ιστότοπο στο σχετικό πεδίο εγγραφής που θα βρουν στην αρχική σελίδα. Κατά την εγγραφή τους θα πρέπει να δηλώσουν το ίδιο με αυτό που κατέθεσαν, ώστε να γίνει η πιστοποίηση της ταυτότητάς τους. Επισημαίνεται ότι η αρχική ομάδα ατόμων με πρόσβαση στον ιστότοπο θα περιλάβει μόνον όσους εγγραφούν επιτυχώς μέσα στην προθεσμία που προαναφέρεται. Οι εγγεγραμμένοι στον ιστοχώρο θα έχουν πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες και το υποστηρικτικό υλικό, καθώς και στην πλατφόρμα διαλογικής υποστήριξης helpdesk, και θα βρίσκουν όλες τις οδηγίες χρήσης στον ιστοχώρο σε ευδιάκριτο σημείο. 4. Σκοπός και Περιεχόμενο του Επιμορφωτικού Προγράμματος των Επιμορφωτών Το περιεχόμενο του Επιμορφωτικού Προγράμματος των Επιμορφωτών διαμορφώνεται στη βάση των αναγκών των εκπαιδευτικών που θα αναλάβουν τις Ερευνητικές Εργασίες της Α Τάξης του Γενικού Λυκείου και στοιχίζεται με τους επιδιωκόμενους σκοπούς. Οι Επιμορφωτές θα πρέπει να έχουν υπόψη τους, ότι οι εκπαιδευτικοί τους οποίους θα επιμορφώσουν: θα έχουν διαδικτυακή πρόσβαση στον Οδηγό Καθηγητή με τίτλο Η Καινοτομία των Ερευνητικών Εργασιών και στις «ενδεικτικές» Ερευνητικές Εργασίες που προετοιμάστηκαν κάποιοι θα έχουν εμπειρία και γνώσεις γύρω από τη «βιωματική», την «ομαδοσυνεργατική» και τη διερευνητική διδασκαλία-μάθηση, ωστόσο, οι περισσότεροι θα χρειαστεί να αποκτήσουν εξαρχής εμπειρίες και γνώσεις, ενώ όλοι θα χρειαστεί να ενημερωθούν, για το «πώς» θα ενταχθούν οι νέες προσεγγίσεις στο οργανωτικό-θεσμικό και φιλοσοφικό-μεθοδολογικό πλαίσιο των Ερευνητικών Εργασιών. α. Σκοπός επιμόρφωσης: Με αυτά τα δεδομένα η επιμόρφωση των Επιμορφωτών, αλλά και των εκπαιδευτικών που θα ακολουθήσει, αποσκοπεί: στην αναλυτική ενημέρωσή τους για την οργάνωση των μαθητικών «Τμημάτων Ενδιαφέροντος» και τη λειτουργία των μαθητικών μικρο-ομάδων, ως κοινωνικών πλαισίων υλοποίησης των Ερευνητικών Εργασιών στην αποσαφήνιση των διαδικασιών που αφορούν (1) στη μεθοδολογία της έρευνας, (2) στη δημιουργία εργαλείων ποσοτικών και ποιοτικών ερευνών, σε συνάρτηση με το ερευνώμενο πεδίο (φυσικό, κοινωνικό) και με τα μεθοδολογικά παραδείγματα (paradigms) 1 και (3) στην 1 Kuhn, T. (1970) The Structure of Scientific Revolution, Chicago: University of Chicago, Γεωργακόπουλος, Γ. και Κάλφας, Β. (μτφρ.), Κάλφας, Β. (επιμ.), Αθήνα: Σύγχρονα Θέματα, Επιστημολογία, Ματσαγγούρας, Η. (1996) Η Εξέλιξη της Διδακτικής, Επιστημολογική Θεώρηση, Αθήνα: Gutenberg, Μπαγάκης, Γ. (1999) Εκπαιδευτικές Αλλαγές, Προγράμματα Κινητικότητας και Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, Αθήνα: Μεταίχμιο. 4 5

4 αναγνώριση της διδακτικής κατάστασης των Ερευνητικών Εργασιών, ως ενός κοινωνικού πεδίου που ερευνάται και, συνεπώς, αξιολογείται 2 ως τέτοιο στην ενημέρωσή τους για τις διαδικασίες αξιολόγησης του συλλογικού έργου των ομάδων με βάση περιγραφικές κλίμακες διαβαθμισμένων κριτηρίων (rubrics), οι οποίες αναφέρονται (α) στη μεθοδολογία της έρευνας, (β) στο περιεχόμενο του ερευνητικού αποτελέσματος, (γ) στη γλώσσα και στη δόμηση της Ερευνητικής Έκθεσης της Ομάδας και (δ) στον τρόπο παρουσίασης της ερευνητικής εργασίας στην εκπαιδευτική κοινότητα. β. Τομείς επιμόρφωσης: Για να καλυφθούν οι παραπάνω σκοποί, οι θεματικές ενότητες του επιμορφωτικού σεμιναρίου κινούνται σε όλα τα επίπεδα που συγκροτούν το πλαίσιο των Ερευνητικών Εργασιών (θεσμικό-οργανωτικό και φιλοσοφικό-μεθοδολογικό) και αφορούν: στην οργάνωση των μαθητικών «Τμημάτων Ενδιαφέροντος», στον καταμερισμό των ωρών διδασκαλίας στους διδάσκοντες, στη διασφάλιση των χώρων και των μέσων στη σχεδίαση των Ερευνητικών Εργασιών (επιλογή θέματος και δραστηριοτήτων), ώστε να έχουν αναφορές σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα της Α Τάξης του Γενικού Λυκείου, ενώ ταυτόχρονα να έχουν αυτόνομους διδακτικούς στόχους και περιεχόμενο, καθώς θα εξελίσσονται στους ρόλους των διδασκόντων κατά τον συντονισμό, την υποστήριξη και την αξιολόγηση των Ερευνητικών Εργασιών και των μαθητών κατά την υλοποίησή τους στη συλλογική λειτουργία των ομάδων και στις διαδικασίες διεξαγωγής της έρευνας, που αναφέρεται σε θέματα όπως: (1) η διευθέτηση του χώρου και η οργάνωση του μαθητικού «Τμήματος Ενδιαφέροντος» σε επιμέρους μικρο-ομάδες των 4-6 μελών, (2) ο ορισμός και η αναγνώριση του ερευνητικού πεδίου, (3) η ανάδειξη των ερευνητικών ερωτημάτων με βάση τα οποία θα συνεργαστούν οι μαθητές και οι μαθήτριες στις ομάδες τους, (4) η επιλογή ή/ και δημιουργία ερευνητικών εργαλείων για τη συλλογή των δεδομένων, (5) οι οδηγίες για την αναζήτηση, τη συγκέντρωση, την οργάνωση (διάκριση, κατηγοριοποίηση, ιεράρχηση κ.λπ.) των δεδομένων, την επεξεργασία τους και τη σύνθεση των απαντήσεων, ώστε να απηχούν τον αμοιβαία διαμορφωμένο λόγο της ομάδας, (6) η αναγωγή των συμπερασμάτων σε ανώτερα επίπεδα γενίκευσης και συνεπαγωγών, (7) η κριτική ερμηνεία και αυτοκριτική των απόψεων και στάσεων των ερευνητών και (8) η παρουσίαση του λόγου των ομάδων προφορικά στην ολομέλεια και γραπτά στον συλλογικό φάκελο με τη μορφή ερευνητικής έκθεσης, που θα απηχεί τον λόγο τους στην αξιολόγηση της διερευνητικής μάθησης (α) ως συλλογικού έργου με βάση τον κοινό φάκελο της μαθητικής μικρο-ομάδας των 4-6 μελών, που αξιολογείται με την αξιοποίηση περιγραφικών κλιμάκων διαβαθμισμένων κριτηρίων, και (β) ως ατομικής συμβολής στο συλλογικό έργο με βάση τον «ατομικό φάκελο» των μαθητών και μαθητριών, όπου καταχωρούνται οι προσωπικές δράσεις και εργασίες των μελών για το ομαδικό έργο και για τη λειτουργικότητα της ομάδας, όπως επίσης και παράλληλων ή συμπληρωματικών «δημιουργημάτων» του προσωπικού τους ενδιαφέροντος στη βιωματική προσέγγιση «ενδεικτικών» Ερευνητικών Εργασιών, προερχόμενων από τον Οδηγό Καθηγητή με τίτλο Η Καινοτομία των Ερευνητικών Εργασιών στο Γενικό Λύκειο, και στην ανάδειξη καλών τεχνικών και μέσων ή στον εντοπισμό στοιχείων που χρειάζονται διευκρινίσεις, διαφοροποιήσεις και βελτιώσεις. 5. Μεθοδολογία Επιμόρφωσης των Επιμορφωτών Η οργάνωση της επιμόρφωσης διαπνέεται από τις αρχές της εκπαίδευσης ενηλίκων και έχει συμμετοχικόβιωματικό χαρακτήρα. Αναγνωρίζει και εμπιστεύεται τις γνώσεις, τα βιώματα και την επαγγελματική εμπειρία των Επιμορφωτών και θέτει ως πρωταρχικό μέλημα τη δημιουργία ενός κλίματος αλληλοκατανόησης και αλληλοσεβασμού που θα ευνοεί την ενεργητική και αβίαστη συμμετοχή τους στην επιμορφωτική διαδικασία. Οι μέθοδοι και οι τεχνικές που θα υιοθετηθούν, θα αξιοποιούν στο έπακρο τις προϋπάρχουσες εμπειρίες, θα ενισχύουν τη δημιουργική αλληλεπίδραση και την ανταλλαγή απόψεων και ιδεών και θα προτάσσουν βιωματικές προσεγγίσεις. Για την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση του χρόνου, προτείνεται στους Επιμορφωτές να αντλήσουν όλες τις, αναρτημένες στην ηλεκτρονική πλατφόρμα, πληροφορίες και να ανατρέξουν στον Οδηγό Καθηγητή για τις Ερευνητικές Εργασίες και στις «ενδεικτικές» Ερευνητικές Εργασίες. Έτσι, ο χρόνος που θα διατεθεί για την ενημέρωση, θα είναι πιο δημιουργικός και θα περιοριστεί στο αναγκαίο, διευρύνοντας τα χρονικά περιθώρια για βιωματικές προσεγγίσεις διδακτικών πρακτικών. Οι Επιμορφωτές, κατά την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών που θα εμπλακούν στις Ερευνητικές Εργασίες, θα χρειαστεί να λάβουν υπόψη τα εξής: Στις Ερευνητικές Εργασίες των μαθητικών ομάδων προτάσσεται η δημιουργική και ευέλικτη χρήση του χώρου και των μέσων και υπογραμμίζεται η «δυνατότητα επιλογής και αυτο-ρύθμισης» στο ερευνητικό έργο της ομάδας ως κεντρική φιλοσοφία. Οι προτάσεις των εκπαιδευτικών, καλό είναι να παρουσιάζονται στις μαθητικές ομάδες ως «ενδεικτικές», ως έναυσμα για τη δημιουργία νέων προτάσεων που θα προκύπτουν από τη συνεργασία διδασκόντων-διδασκομένων. Ζητούμενο είναι, λοιπόν, η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών να λειτουργήσει υποστηρικτικά, προκειμένου να διερευνήσουν οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί τρόπους με τους οποίους θα ανταποκριθούν στο νέο εργασιακό περιβάλλον, όπου τους διδακτικούς ρόλους τους αντικαθιστούν σε μεγάλο βαθμό ρόλοι προβληματισμού, ενθάρρυνσης, συμβουλευτικής και στήριξης. Η επιμορφωτική διαδικασία οφείλει να εστιάσει στην ενδυνάμωση κάθε εκπαιδευτικού, ώστε να αξιοποιήσει τα δικά του «συγκριτικά πλεονεκτήματα», όλα εκείνα, δηλαδή, τα θετικά στοιχεία που διακρίνουν τη διδακτική φυσιογνωμία του 3. Οι κοινές αρχές και οι στόχοι, όπως και οι προτεινόμενες στο σεμινάριο μεθοδολογικές κατευθύνσεις, δεν αποβλέπουν σε ομοιογένεια στον τρόπο διδασκαλίας, καθοδήγησης και συντονισμού των μαθητικών ομάδων, αλλά στην υποβοήθηση του διδακτικού έργου κάθε εκπαιδευτικού ως μίας μοναδικής προσωπικότητας. 2 Sauvé, L. (1997) Pour une approche critique de l évaluation en éducation relative a l environnement, Environnement et Société, No 19, pp Μπαγάκης, Γ., Δεμερτζή, Κ. και Σταμάτης, Θ. (2007), Ένα Σχολείο Μαθαίνει, Αθήνα: Λιβάνης. 6 7

5 6. Βασικές Παράμετροι που θα Πρέπει να Επισημανθούν Σημαντικά ζητήματα που θα πρέπει να επισημανθούν από τους Επιμορφωτές στο σεμινάριο επιμόρφωσης των εμπλεκομένων εκπαιδευτικών και αφορούν σε βασικές παραμέτρους των Ερευνητικών Εργασιών στο Λύκειο, είναι: Η αναγκαιότητα προγραμματισμού των δραστηριοτήτων με τρόπο που να διευκολύνει την προώθηση της δημιουργικότητας των παιδιών διαμόρφωση κατάλληλου περιβάλλοντος, χρήση απλών αλλά απαραίτητων μέσων και υλικών, ερεθίσματα (οπτικά, εικαστικά, ηχητικά). Η δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης, ενθάρρυνσης και συναισθηματικής ασφάλειας, για να τολμούν και να καινοτομούν. Ιδιαίτερα, στην περίπτωση παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, ο εκπαιδευτικός επιβάλλεται να μεριμνήσει, ώστε να βρουν πεδίο έκφρασης και δημιουργίας σε εκείνες τις δραστηριότητες που δεν απαιτούν «ακαδημαϊκού τύπου» ικανότητες. Η ανάγκη, απ όποιο γνωστικό πεδίο και αν ξεκινά μια Ερευνητική Εργασία, να αναζητά, να ανακαλύπτει και να οικοδομεί γέφυρες με διαφορετικά μαθήματα και διαφορετικά πεδία. Η ανάγκη, με άλλα λόγια, οι Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά (για παράδειγμα), να εγκαινιάσουν έναν γόνιμο διάλογο με τη Γλώσσα και τις Κοινωνικές Επιστήμες, με τις Τέχνες και την Τεχνολογία, με το Περιβάλλον και τη Βιωσιμότητα. Μιλούμε για έναν διάλογο που θα ανακαλύπτει και θα τοποθετεί κατάλληλα διδακτικούς στόχους των παραπάνω γνωστικών αντικειμένων στο πεδίο της Ερευνητικής Εργασίας, κυρίως όμως θα συνδυάζει δημιουργικά τα διαφορετικά μεθοδολογικά εργαλεία και ερμηνευτικά σχήματα των επιστημών. Η συμβολή των Ερευνητικών Εργασιών στην κατανόηση και αποδοχή των ετεροτήτων, ιδιαίτερα μέσω της «ομαδοσυνεργατικότητας», μπορεί να υποστηρίξει τα παιδιά έτσι ώστε να επικοινωνούν μέσα από τις πολιτισμικές, φυλετικές, θρησκευτικές και ιστορικές τους διαφορές. Οι ετερότητες στο σχολείο χρειάζεται να αντιμετωπίζονται από τον εκπαιδευτικό ως πρόκληση και να τον ενθαρρύνουν προς την κατεύθυνση διδακτικών προσεγγίσεων, όπως η «βιωματική», για την οποία τα πολιτισμικά στοιχεία που κάθε παιδί φέρει αποτελούν έναν ανεκτίμητο πλούτο. Η ιδιαιτερότητα των Ερευνητικών Εργασιών, οι οποίες εξελίσσονται υιοθετώντας την «ομαδοσυνεργατική», τη «βιωματική» και τη «διαθεματική» μάθηση για να συναντηθούν συνειδητά και δημιουργικά με τη διερευνητική μάθηση και να αποκτήσουν την ταυτότητα ενός εξαιρετικά ενδιαφέροντος «παιδαγωγικού τόπου». Ενός «ενδιαιτήματος», όπου συνυπάρχουν και «συνομιλούν» οι επιστήμες, η έρευνα, τεχνολογία, η τέχνη και η έκφραση και όπου οι μαθητές και οι μαθήτριες προβληματίζονται, ανακαλύπτουν ενδιαφέροντα, αποκτούν δεξιότητες, οικοδομούν τη σχέση τους με τον «άλλον» και αναπτύσσουν στάσεις και αξίες, με άλλα λόγια αναπτύσσονται πολύπλευρα. Επιπλέον, οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα στο πλαίσιο των Ερευνητικών Εργασιών κατακτούν την ολοκληρωμένη «εικόνα» του θέματος που πραγματεύονται, ενώ παράλληλα εμβαθύνουν στη θεωρητική τους κατάρτιση και δημιουργούν στο πεδίο των επιστημών, της τεχνολογίας και των τεχνών. Ταυτόχρονα, οι επιστήμες, οι τέχνες και η τεχνολογία λειτουργούν επαναδρομικά, άλλοτε ως εργαλεία, άλλοτε ως πρωτογενή πεδία μάθησης και άλλοτε ως «προκλήσεις» για τη δημιουργική υπέρβασή τους 4. Η διαχείριση του διδακτικού χρόνου και η συνάρτησή του με τον σχεδιασμό και την εξέλιξη των δραστηριοτήτων κάθε Ερευνητικής Εργασίας. Ο εκπαιδευτικός έχει την ευχέρεια να επιλέξει 4 Morin, E. (1990), Introduction a la Pensée Complèxe, Paris: E.S.F. τις δραστηριότητες εκείνες που προσφέρονται για τις δεδομένες συνθήκες του μαθητικού «Τμήματος Ενδιαφέροντος», χωρίς όμως να αναιρέσει τη συνοχή του αρχικού σχεδιασμού του και των ερευνητικών ερωτημάτων. Η σημασία της οργάνωσης του χώρου, του χρόνου, των μέσων και των ρόλων, παραμέτρων που συμβάλλουν στη δημιουργία του κατάλληλου κλίματος και στην αρμονική και δημιουργική εξέλιξη των Ερευνητικών Εργασιών. Ο Επιμορφωτής, καλό είναι να δώσει στους επιμορφούμενους εκπαιδευτικούς ιδέες διαμόρφωσης του χώρου, του χρόνου, των μέσων και των ρόλων και να κάνει προτάσεις που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά για τους μαθητές και τις μαθήτριες. Η σημασία της αξιοποίησης (α) στοιχείων του χώρου ζωής των μαθητών και των μαθητριών, (β) των ενδιαφερόντων και των προβλημάτων τους και (γ) της τοπικής κουλτούρας και των τοπικών δομών, προκειμένου να ενεργοποιηθεί η αβίαστη και δυναμική εμπλοκή τους στη μαθησιακή διαδικασία. Καλό θα ήταν, οι Επιμορφωτές να ενθαρρύνουν και να δώσουν ιδέες στους επιμορφούμενους, ώστε (1) να επιλέγουν θέματα από το περιεχόμενο των διδασκομένων μαθημάτων που σχετίζονται αμεσότερα με την καθημερινή ζωή του «εδώ και τώρα», για να μπορούν οι μαθητές και οι μαθήτριες, τουλάχιστον στην εκκίνηση της έρευνας, να «ακουμπούν» στις προσωπικές εμπειρίες τους (εγγύτητα του θέματος στη ζωή), πριν επιχειρήσουν αναγωγές σε γενικεύσεις που θα ξεπερνούν το «εδώ και τώρα», (2) να επιλέγουν τεχνικές που ανακαλούν αβίαστα τις γνώσεις, τις σκέψεις και τις ιδέες των παιδιών (αυτενέργεια) και (3) να δημιουργούν προϋποθέσεις, ώστε το πεδίο της Ερευνητικής Εργασίας να εποπτικοποιείται συμβολικά από τα παιδιά (εποπτεία), με πυρήνα το θέμα της Ερευνητικής Εργασίας, και τα συμπεράσματα να θεωρητικοποιούνται. Με άλλα λόγια, να αξιοποιούνται τέσσερις σημαντικές παιδαγωγικές αρχές: η εγγύτητα του θέματος με τη ζωή, η αυτενέργεια, η εποπτεία και η γενίκευση και μεταφορά της νέας γνώσης. Η σημασία της συνεργασίας και του διαλόγου μεταξύ εκπαιδευτικών διαφορετικών ειδικοτήτων και η δυνατότητα να υπερκεραστεί η «μοναξιά» των διδασκόντων και ο «εγκλωβισμός» τους στα στενά όρια της επιστήμης τους. Η σημασία ενός «ανοίγματος» των οριζόντων των εκπαιδευτικών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και η αναζήτηση ενός «κοινού τόπου», ο οποίος θα αγκαλιάζει τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα, τις ιδιαίτερες δεξιότητές τους και τους προβληματισμούς τους, ως υπεύθυνων πολιτών με κριτικό στοχασμό, πνευματικό σφρίγος και δημιουργικές ανησυχίες. Η σπουδαιότητα του διδακτικού και εποπτικού υλικού των Ερευνητικών Εργασιών, το οποίο δεν θα περιορίζεται σε βιβλιοκεντρικές επιλογές, ούτε θα φυλακίζεται στα εργαστήρια του σχολείου. Θα περιλαμβάνει, ασφαλώς, το διδακτικό και εποπτικό υλικό βιβλία και σχολικά εργαστήρια, στον βαθμό όμως που τούτο είναι αναγκαίο για να δημιουργήσει το πλαίσιο του προβληματισμού και της διατύπωσης των ερευνητικών ερωτημάτων, να αφυπνίσει τη δημιουργικότητα των παιδιών, να ενθαρρύνει την ενεργητική συμμετοχή τους στην ομάδα, να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες επεξεργασίας και θεωρητικοποίησης των συμπερασμάτων, να συνεργαστούν, να εκφραστούν ανάλογα και να σκεφτούν διερευνητικά στην τάξη, και στο πεδίο όπου η επιστημονική διερεύνηση συναντά τη δυναμική καθημερινή ζωή. 8 9

6 Η ιδιαιτερότητα της αξιολόγησης των Ερευνητικών Εργασιών, των οποίων σκοπός δεν είναι ο έλεγχος της «ακαδημαϊκής» γνώσης, ούτε μόνο η «ποσοτικοποίηση» του βαθμολογικού αποτελέσματος, αλλά η βελτίωση του διδακτικού έργου και ο συνεχής επαναπροσδιορισμός της διδακτικής κατάστασης, ώστε: (1) να αναδείξει και να εκφράσει αβίαστα την εσωτερική «εντελέχεια» 5 του ερευνητικού εγχειρήματος, (2) να εμπλέξει εκπαιδευτικό και μαθητή σε μια συνειδητή διαδικασία συνεχούς αξιολόγησης και αυτο-αξιολόγησης, (3) να επικεντρώνεται όχι μόνο στη λειτουργική κατανόηση της γνώσης αλλά και στη γνώση ως διαδικασία που οδήγησε στη λειτουργική κατανόηση, (4) να υιοθετεί μεθόδους και τεχνικές που θα ανατροφοδοτούν τον κριτικό στοχασμό και αυτο-στοχασμό, (5) να αφορά στην απόκτηση γνώσεων και ικανοτήτων σχετικών με τη μεθοδολογία, τον τρόπο σκέψης και τον λόγο των επιστημών, της τεχνολογίας και των τεχνών και (6) να οικοδομεί στάσεις και αξίες όχι ως ψυχολογικές κατηγορίες που διαμορφώνονται έμμεσα, μέσω του περιεχομένου αλλά ως βιωμένες εμπειρίες στο ίδιο το πεδίο της διδακτικής-μαθησιακής πράξης. Ως προς τη μεθοδολογία της αξιολόγησης, προτείνονται ποιοτικά εργαλεία αξιολόγησης (συζήτηση, ερωτηματολόγια, παιχνίδια, δρώμενα, «Φάκελοι», κ.λπ.) και περιγραφικές κλίμακες βαθμολόγησης. 7. Αξιολόγηση του Σεμιναρίου και Διαδικασίες Ανατροφοδότησης Οι Επιμορφωτές παρακαλούνται, μετά το τέλος των εργασιών, να διαθέσουν λίγα λεπτά για να συμπληρώσουν το Φύλλο Αξιολόγησης. Οι εκτιμήσεις τους για την αποτελεσματικότητα της επιμορφωτικής διαδικασίας και τις πιθανές δυσκολίες που αντιμετώπισαν, όπως και οι προτάσεις τους, είναι σημαντικές για την ανατροφοδότηση της συντονιστικής υποστηρικτικής ομάδας. 5 Με την αριστοτελική έννοια του όρου, Δανασσής-Αφεντάκης, Α. (1992), Εισαγωγή στην Παιδαγωγική, τ. Α, Θεματική της Παιδαγωγικής Επιστήμης, (σελ. 165). ΜΕΡΟΣ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ, ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1. Εισαγωγή Στο δεύτερο μέρος του Οδηγού δίνεται αναλυτικά το Πρόγραμμα της Συνάντησης των Επιμορφωτών και παρουσιάζονται συνοπτικά τα ζητήματα που θα τεθούν. Αναφερόμαστε στα ζητήματα που θα αποτελούν μια εισαγωγή στις θεματικές ενότητες της επιμόρφωσης και θα προσεγγιστούν, κατά περίπτωση, μέσω εισηγήσεων και εργαστηρίων. Τα εργαστήρια, ως οργανωμένα πλαίσια συνεργασίαςσυνομιλίας, (1) θα ενεργοποιούνται με αφετηρία μια οπτική προβληματισμού, (2) θα συνεχίζουν με τη διερευνητική επεξεργασία υλικών και την ανταλλαγή και σύνθεση ιδεών, απόψεων και προτάσεων, και (3) θα ολοκληρώνονται με τη δημιουργία ενός «προϊόντος», το οποίο θα απαντά στα ερωτήματα του προβληματισμού και θα έχει τη μορφή τεχνήματος, χάρτη εννοιών ή δρώμενου και θα συνοδεύεται από ένα κείμενο που θα συνοψίζει κριτικά τις απαντήσεις στα ερωτήματα του προβληματισμού που προηγήθηκε και θα σχολιάζει το εργαστήριο. Τα ζητήματα που θα προτείνουν οι εισηγητές των εργαστηρίων της επιμορφωτικής συνάντησης, θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση πάνω στην οποία οι Επιμορφωτές θα σχεδιάσουν τα δικά τους εργαστήρια. Κάθε Επιμορφωτής μπορεί να διαχειριστεί το ζήτημα μιας θεματικής ενότητας, όπως είναι για παράδειγμα η ερευνητική διαδικασία, η λειτουργία των ομάδων, η σύνθεση της ερευνητικής έκθεσης και η αξιολόγηση του φακέλου της ομάδας, με τον δικό του τρόπο και να εργαστεί πάνω σε δικά του παραδείγματα, ακολουθώντας τη βασική δομή και θεματολογία. Παράλληλα, μπορεί να συνεργαστεί με τους εισηγητές, προκειμένου να αναδειχθούν νέες ιδέες ή κοινές αναφορές, διασυνδέσεις και αλληλεπιδράσεις. Το επιμορφωτικό αυτό πρόγραμμα έχει συγκεκριμένους στόχους, οι οποίοι θα γίνουν περισσότερο κατανοητοί, αν οι Επιμορφωτές αφιερώσουν χρόνο, προκειμένου να ανατρέξουν στον Οδηγό Καθηγητή για τις Ερευνητικές Εργασίες, καθώς και στις «ενδεικτικές» Ερευνητικές Εργασίες που τον συνοδεύουν, όπου θα βρουν πληροφορίες και στοιχεία αναφορικά με το οργανωτικό, το επιστημονικό και το διδακτικό επίπεδο. Για την οργάνωση και την εξέλιξη του επιμορφωτικού προγράμματος, δεσπόζουσα παράμετρος είναι η προσωπική ανάπτυξη των συμμετεχόντων, με επίκεντρο την προσωπικότητά τους επιστημονική, παιδαγωγική, ατομική και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα καθενός και καθεμιάς, είτε είναι επιμορφούμενοι είτε Επιμορφωτές. Γι αυτό η γνωριμία σε επίπεδο όχι μόνο «υπηρεσιακό» αλλά, προπάντων, επιστημονικό και παιδαγωγικό είναι απαραίτητη. Η γνωριμία θα γίνεται καθώς οι Επιμορφωτές και οι επιμορφούμενοι θα συνεργάζονται σε ομάδες, μέσω μιας επιμελώς και κατά το δυνατόν ευφάνταστα μεθοδευμένης και συνειδητής διαδικασίας, όπου καθένας και καθεμιά θα επιστρατεύει όλες τις επικοινωνιακές του δεξιότητες. Ενώ οι Επιμορφωτές, από την πλευρά τους, θα φροντίζουν για συνοπτική και λιτή «ατζέντα» συνεργασίας, η οποία θα περιλαμβάνει: - το συνολικό και τα επιμέρους πλάνα δράσης - τη στοχοθεσία - το γενικό και το προσωπικό θεωρητικό υπόβαθρο που υποστηρίζουν και προτείνουν ως 10 11

7 βάση της συνεργασίας - την αναφορά στο υλικό που θα αξιοποιήσουν οι επιμορφούμενοι. Η συνεργασία θα ολοκληρώνεται με την «ανατροφοδότηση», κατά την οποία θα επισημαίνονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (πλεονεκτήματα, σημεία προς ενίσχυση), τα οποία θα πρέπει να λάβει υπόψη ο επιμορφωτής και η ομάδα κατά τη διάρκεια των εργασιών. Σημαντική διάσταση, η οποία θα πρέπει να είναι γνωστή σε όλους, είναι η τεχνική υποστήριξη που παρέχεται μέσω του Διαδικτύου (κόμβος και οι διαδικασίες που περιλαμβάνονται για τη χρήση των σχετικών δυνατοτήτων. ΤΡΙΤΗ, 14 ΙΟΥΝΙΟΥ :30-10:00 Προσέλευση, παραλαβή επιμορφωτικού υλικού, δημιουργία Τμημάτων (A, B). 10:00-11:15 (ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ). Γιώργος Μπαγάκης: Παρουσίαση του Επιμορφωτικού Προγράμματος. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας: «Η Καινοτομία των Ερευνητικών Εργασιών στο Γενικό Λύκειο: Τι; Γιατί; Ποιοι; Πού; Πότε; Πώς; Πόσο;» Συζήτηση (30 ) 2. Πρόγραμμα του Επιμορφωτικού Σεμιναρίου Το πρόγραμμα του επιμορφωτικού σεμιναρίου διαρθρώνεται γύρω από - εισηγήσεις στην ολομέλεια των συμμετεχόντων, ακολουθούμενες από εκτεταμένες και διεισδυτικές συζητήσεις που αποσαφηνίζουν το περιεχόμενο και εμβαθύνουν στα νοήματά του, και - από εργαστήρια συλλογικής εργασίας και σκέψης, όπου παιδαγωγικά ζητήματα προσεγγίζονται «βιωματικά» από τους συμμετέχοντες, σε διάταξη που «προσομοιάζει» με ένα «ομαδοσυνεργατικό» σχήμα. 11:15-11:45 Διάλειμμα 11:45-13:15 ΠΡΩΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Τμήμα Α (Α 1, Α 2, Α 3, Α 4 ), Τμήμα Β (Β 1, Β 2, Β 3, Β 4 ): Εισηγητές: (Α) Κωνσταντίνα Σχίζα, Παύλος Κοσμίδης, Δημήτρης Ευθυμίου και (Β) Κατερίνα Μπαζίγου, Δήμητρα Σωτηροπούλου, Άννα Μπαράτση: «Τα σημεία αιχμής των Ερευνητικών Εργασιών και οι αλλαγές στη διδακτική μεθοδολογία που εισάγουν». 13:15-13:40 Ολοκλήρωση Εργαστηρίου: Ολομέλεια στο επίπεδο του συνόλου των συμμετεχόντων. Συμπεράσματα. Οι επιμορφωτικές διαδικασίες εξελίσσονται σε ομάδες και στην ολομέλεια: Στις Ομάδες. Οι συμμετέχοντες (1) δουλεύουν σε έναν χώρο διαμορφωμένο για ομάδες, (2) διαθέτουν κατάλληλα υλικά και μέσα, (3) προσανατολίζουν τη σκέψη τους σε ένα ερευνητικό πεδίο, ανακαλώντας τις προσωπικές τους εμπειρίες και γνώσεις, (4) διαβάζουν προσεχτικά τα ερωτήματα του εργαστηρίου, (5) μελετούν και αναλύουν δεδομένα, όπου τούτο είναι αναγκαίο, (6) καταγράφουν τις νοητικές και αισθησιοσυναισθηματικές τους παρατηρήσεις και τις μοιράζονται με τα μέλη της ομάδας τους, (7) συζητούν μεταξύ τους, προκειμένου να τις οργανώσουν να τις διακρίνουν, να τις κατηγοριοποιήσουν, να τις ιεραρχήσουν, (8) δημιουργούν τον λόγο της ομάδας για το θέμα που πραγματεύονται, μετά από συνεχείς και κριτικούς διαλόγους, (9) καταγράφουν τον λόγο τους συνοπτικά σε ένα χαρτόνι και (10) προετοιμάζονται, ώστε να απευθύνουν τον λόγο τους και να τον υποστηρίξουν στην ολομέλεια. Στην Ολομέλεια. Οι συμμετέχοντες (1) παρουσιάζουν τον συνοπτικό λόγο της ομάδας τους, (2) ακούνε προσεχτικά τον λόγο των άλλων ομάδων, (3) εντοπίζουν ομοιότητες και διαφορές, (4) τις συζητούν και (5) συναποφασίζουν για τον λόγο της ολομέλειας, τον οποίο συνοψίζουν και καταγράφουν. 13:40-14:40 Γεύμα 14:40-15:45 (ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ). Δημήτρης Ευθυμίου, Κατερίνα Μπαζίγου, Άννα Μπαράτση, Θεόδωρος Πετρέσκου (4 x 10 = 40 ): «Ενδεικτικές Ερευνητικές Εργασίες, Θεώρηση, Δομή, Θεμελίωση». Συζήτηση (20 ) 15:45-16:15 Διάλειμμα 16:15-17:45 ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Τμήμα Α (Α 1, Α 2, Α 3, Α 4 ), Τμήμα Β (Β 1, Β 2, Β 3, Β 4 ) Εισηγητές: (Α) Κωνσταντίνα Σχίζα, Παύλος Κοσμίδης, Δημήτρης Ευθυμίου και (Β) Κατερίνα Μπαζίγου, Δήμητρα Σωτηροπούλου, Άννα Μπαράτση: «Αξιολόγηση: Αντικείμενο, Μέσα, Στόχος». 17:45-18:15 Ολοκλήρωση του εργαστηρίου στο επίπεδο του συνόλου των συμμετεχόντων. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Κατά τη διάρκεια του πρώτου εργαστηρίου, συγκεντρώνουμε φωτογραφικό υλικό από τις ομάδες των επιμορφουμένων, από τα χαρτόνια όπου θα καταγράψουν τον λόγο της ομάδας τους, από την παρουσίαση του λόγου των ομάδων στην ολομέλεια και από τη συζήτηση που θα συνοψίσει τον λόγο της ολομέλειας. Όλες αυτές οι μαρτυρίες θα μας βοηθήσουν να προχωρήσουμε στα δύο επόμενα εργαστήρια και να δώσουμε (στο μέτρο του δυνατού) (α) μια εσωτερική συνοχή στο εγχείρημα της επιμόρφωσης και (β) ένα «ζωντανό» παράδειγμα ενός παιδαγωγικού έργου ή μιας παιδαγωγικής δράσης, η οποία εξελίσσεται αυτο-αξιολογούμενη, δηλαδή με τα χαρακτηριστικά μιας δράσης-έρευνας 6. ΤΕΤΑΡΤΗ, 15 ΙΟΥΝΙΟΥ :00-10:30 ΤΡΙΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, ΤΕΤΑΡΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (1 ος ΚΥΚΛΟΣ): Τμήμα Α (Α 1, Α 2, Α 3, Α 4 ), Τμήμα Β (Β 1, Β 2, Β 3, Β 4 ) Εισηγητές: (Α) Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας: «Φάσεις Ερευνητικής Μεθοδολογίας: Μετατροπή Δεδομένων σε Γνώση και Σύνθεση Συμπερασμάτων», (Β) Κωνσταντίνα Σχίζα, Θεόδωρος Πετρέσκου, Παύλος Κοσμίδης: «Πολυμεσική Έκθεση Ερευνητικής Εργασίας». 6 Σχίζα, Κ. (2008 α) Συστημική Σκέψη και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Αθήνα, Χρ. Δαρδανός. 10:30-11:00 Διάλειμμα 12 13

8 11:00-12:30 ΤΡΙΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, ΤΕΤΑΡΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (2 ος ΚΥΚΛΟΣ): Τμήμα Α (Α 1, Α 2, Α 3 Α 4 ), Τμήμα Β (Β 1, Β 2, Β 3 Β 4 ) Εισηγητές: (Α) Κωνσταντίνα Σχίζα, Θεόδωρος Πετρέσκου, Παύλος Κοσμίδης: «Πολυμεσική Έκθεση Ερευνητικής Εργασίας», (Β) Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας: «Φάσεις Ερευνητικής Μεθοδολογίας: Μετατροπή Δεδομένων σε Γνώση και Σύνθεση Συμπερασμάτων». 12:30-13:00 Ελαφρύ Γεύμα 13:00-14:00 (ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ). Ρένα Μπρισίμη (45 ): «Οι Ερευνητικές Εργασίες στο Δημόσιο Εκπαιδευτικό Σύστημα της Γαλλίας». Συζήτηση (15 ) 14:00-16:00 (ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ). Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας,: «Συνόψιση των σημαντικότερων στοιχείων των Ερευνητικών Εργασιών» (20 ). Γεώργιος Μπαγάκης: «Συνόψιση του Επιμορφωτικού Προγράμματος» (20 ), Συζήτηση (40 ), Συμπεράσματα (40 ). 3. Αναλυτική Περιγραφή Εργαστηρίων ΠΡΩΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (NOMINAL GROUP TECHNIC) 7 Α) Στόχοι: Να διερευνηθούν συστηματικά και να επισημανθούν τα κρίσιμα σημεία που διαφοροποιούν το έργο του εκπαιδευτικού που αφορά στη διδασκαλία του επιστημονικού του αντικειμένου με τον καθιερωμένο τρόπο, από το έργο που θα κληθεί να επιτελέσει στο πλαίσιο της καινοτομίας των Ερευνητικών Εργασιών στην Α Τάξη του Γενικού Λυκείου. Να εφαρμοστούν στην πράξη τα βήματα που συνθέτουν τη δομή της μεθοδολογίας της έρευνας σε ένα «ομαδοσυνεργατικό» εγχείρημα. Να αναδειχθεί το «κενό» της σχολικής εκπαίδευσης που καλούνται να καλύψουν οι Ερευνητικές Εργασίες, καθώς και η σημασία τους για τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές. Να αξιοποιηθεί το εργαστήριο ως «πεδίο παρατήρησης», απ όπου - θα αναδυθεί η λειτουργία των μαθητικών μικρο-ομάδων και της ολομέλειας στην «ομαδοσυνεργατική» διδασκαλία και μάθηση, και - θα αντληθούν «μαρτυρίες», ικανές να υποστηρίξουν το επόμενο εργαστήριο περί «Αξιολόγησης- Αυτοαξιολόγησης». Β) Πλαίσιο Προβληματισμού Όλοι, όσοι συμμετέχετε σ αυτό το εργαστήριο, έχετε πλούσια εμπειρία στον σχεδιασμό και την υλοποίηση εκπαιδευτικών Projects. Αυτά τα Projects, όμως, πραγματοποιούνταν εκτός ωρών διδασκαλίας και σε εθελοντική βάση για εκπαιδευτικούς και μαθητές, υπηρετούσαν στόχους που αφορούσαν στο Περιβάλλον, την Υγεία, τον Πολιτισμό, τις Τέχνες και τις Επιστήμες και δεν είχαν χαρακτηριστεί ως «ερευνητικά», ούτε βαθμολογούνταν. Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, να τοποθετήσουμε τα γνωστά μας Projects στο νέο τους πλαίσιο θεσμικό και παιδαγωγικό και να αναζητήσουμε τα πιο κρίσιμα στοιχεία τους για τους εκπαιδευτικούς 7 Jackson, M. (1993), Island Ecodevelopment: Planning and Management Issues, στο Ioanna Tsivakou, A Challenge for Systems Thinking, The Aegean Seminar. University of Aegean Press. που θα τα αναλάβουν: όσους μέχρι σήμερα δίδασκαν (και θα συνεχίσουν να διδάσκουν) με βάση τη διδακτέα ύλη της ειδικότητάς τους και αντιμετώπιζαν (και θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν) «μετωπικά» τους μαθητές και τις μαθήτριές τους όσους βαθμολογούσαν την επίδοση των μαθητών και των μαθητριών τους, με γνώμονα την κατανόηση του περιεχομένου μιας ενότητας και την ικανότητά τους είτε να απαντούν σε γνωστικά ερωτήματα είτε να προχωρούν στην εφαρμογή θεωρημάτων σε ασκήσεις. Ας προσπαθήσουμε να σκεφτούμε «τι» απ όλα όσα γνωρίζαμε και κάναμε θα χρειαστεί να αλλάξει, προκειμένου να υλοποιηθεί μια Ερευνητική Εργασία με ένα «Τμήμα Ενδιαφέροντος», αποτελούμενο από μαθητές και μαθήτριες, οι οποίοι/ες έχουν τις δικές τους εμπειρίες και τα δικά τους πρότυπα για τον ρόλο του εκπαιδευτικού στην τάξη και για τη μαθησιακή διαδικασία. ΔΕΣΜΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ Όλοι, όσοι συμμετέχετε σ αυτό το εργαστήριο, όποια και αν είναι η σημερινή σας θέση και ο ρόλος σας στο Εκπαιδευτικό Σύστημα, έχετε προϋπάρξει «εκπαιδευτικοί σε σχολική τάξη». Γυρίστε, λοιπόν, λίγο πίσω στον χρόνο και σκεφτείτε, όσο πιο διεισδυτικά μπορείτε, το διδακτικό έργο του εκπαιδευτικού ειδικότητας. Ξεκινήστε από τα εφόδια που χρειάζεται να διαθέτει. Συνεχίστε με τις οδηγίες που παίρνει για το «πώς» θα οργανώσει τη «διδακτέα ύλη» του γνωστικού του αντικειμένου για μια σχολική χρονιά. Επικεντρωθείτε, τώρα, στην πρακτική του εκπαιδευτικού μέσα στην τάξη. Σκεφτείτε «πώς» προετοιμάζεται για μια διδακτική ώρα, «ποιες» είναι οι διδακτικές του ενέργειες μέσα στην τάξη, ο ρόλος ο δικός του αλλά και των μαθητών και μαθητριών του. Αναρωτηθείτε για τον ρόλο του σχολικού βιβλίου στη διδασκαλία, αλλά και οποιουδήποτε άλλου μέσου ή παιδαγωγικού υλικού αξιοποιεί για να κάνει καλύτερα τη δουλειά του. Εστιάστε τώρα τη σκέψη σας στο «πώς» διερευνά ο εκπαιδευτικός την επίδραση της διδασκαλίας στους μαθητές του. Με ποιους τρόπους και εργαλεία μετρά την επίδοσή τους; Έφτασε, τώρα, η στιγμή να προβληματιστείτε για το «πώς» νιώθει ο εκπαιδευτικός για το πλαίσιο μέσα στο οποίο καλείται να δράσει ως «λειτουργός», αλλά και για το «πώς» νιώθουν οι μαθητές και οι μαθήτριες για το σχολείο. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Μελετήσετε προσεχτικά την παραπάνω δέσμη ερωτημάτων. Εκφράστε τις απόψεις σας και ακούστε προσεχτικά τις απόψεις των άλλων μελών της ομάδας σας. Αφιερώστε χρόνο, προκειμένου να οργανώσετε τις σκέψεις σας (να τις διακρίνετε, να τις κατηγοριοποιήσετε, να τις ιεραρχήσετε και να τις συνοψίσετε), κάτω από μια ενιαία και συνοπτική μορφή

9 Αποτυπώστε (με την καλύτερη δυνατή εποπτικότητα) όλες τις πτυχές και τα προαπαιτούμενα του έργου των εκπαιδευτικών ειδικότητας μέσα στη σχολική τάξη, με τους μαθητές και τις μαθήτριές τους. Τώρα, είστε έτοιμοι να κάνετε ένα νοητό άλμα στην καινοτομία των Ερευνητικών Εργασιών συνεκτιμώντας το νέο θεσμικό και παιδαγωγικό τους πλαίσιο και τους διαφορετικούς ρόλους εκπαιδευτικών και μαθητών, να αναρωτηθείτε για τις δυσκολίες και να σκεφτείτε τρόπους για την αντιμετώπισή τους. Ανατρέξτε στην αρχική δέσμη ερωτημάτων. Απαντήστε τα (ένα προς ένα) με τη σκέψη αυτήν τη φορά στραμμένη στο έργο του εκπαιδευτικού ειδικότητας που θα αναλάβει μια Ερευνητική Εργασία, σε συνεργασία με έναν ή περισσότερους συναδέλφους του. Εστιάστε σταδιακά, μεθοδικά και διεισδυτικά, στο «τι» θα αλλάξει, βήμα προς βήμα ως προς όλα τα ζητήματα που αναφέρθηκαν στα ερωτήματα. Αφιερώστε χρόνο, προκειμένου να συνομιλήσετε με τα άλλα μέλη της ομάδας σας και να οργανώστε μεθοδικά τις απόψεις και τις σκέψεις σας. Φροντίστε, όμως, να «ακουμπήστε» τις απαντήσεις σας πάνω στην ίδια μορφή και με την ίδια εποπτικότητα, με την οποία απαντήσατε στην πρώτη δέσμη ερωτημάτων, έτσι ώστε να γίνεται εμφανής ο μετασχηματισμός του κάθε σημείου. προσεχτικά και θα συγκροτηθούν σε ένα νέο σύνολο, ώστε να περιέχουν όλες τις διαφορετικές απόψεις. Ακολούθως, οι ετικέτες-απόψεις θα διακριθούν, θα κατηγοριοποιηθούν, θα ιεραρχηθούν ανά κατηγορία και θα αποτυπωθούν στο χαρτόνι εργασίας κάθε ομάδας, για να παρουσιαστούν στην ολομέλεια. Στο πρώτο στάδιο, θα έχουμε τέσσερα χαρτόνια εργασίας, ένα για κάθε ομάδα του (Α) Τμήματος, όπως φαίνεται στο σχήμα που ακολουθεί. ΧΑΡΤΟΝΙ ΟΜΑΔΑ Α 1 «ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» «ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΡΤΟΝΙ ΟΜΑΔΑ Α 2 «ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» «ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΡΤΟΝΙ ΟΜΑΔΑ Α 3 «ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» «ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΡΤΟΝΙ ΟΜΑΔΑ Α 4 «ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» «ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δεύτερο Στάδιο Στην ολομέλεια του (Α) Τμήματος, οι συμμετέχοντες στις ομάδες θα παρουσιάσουν τις απόψεις τους, θα τις συγκρίνουν με τις απόψεις των άλλων και θα συζητήσουν, προκειμένου να συνθέσουν το χαρτόνι εργασίας του (Α) Τμήματος. Την ίδια ακριβώς διαδικασία θα ακολουθήσουν και οι συμμετέχοντες στο Τμήμα (Β), προκειμένου να δημιουργήσουν το δικό τους χαρτόνι εργασίας. ΧΑΡΤΟΝΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Α ΧΑΡΤΟΝΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Β Γ) Ο Χώρος, η Διαδικασία και τα Υλικά Πρώτο Στάδιο Οι συμμετέχοντες, θα χωριστούν σε δύο Τμήματα (Α, Β) των είκοσι πέντε (25) μελών και θα δουλέψουν σε δύο διαφορετικές αίθουσες. Σε κάθε αίθουσα θα υπάρχουν τέσσερα τραπέζια και τα απαιτούμενα καθίσματα. Σε κάθε τραπέζι, θα υπάρχει ένα χαρτόνι εργασίας, χρωματιστοί μαρκαδόροι, κόλλα και τα υλικά που απαιτεί το συγκεκριμένο εργαστήριο (πλαίσιο προβληματισμού, ετικέτες, εικονίδια). ΟΙ είκοσι πέντε εκπαιδευτικοί κάθε Τμήματος θα πάρουν θέση γύρω από τα τραπέζια, σχηματίζοντας τέσσερις (Α 1, Α 2, Α 3 Α 4, ) και τέσσερις (Β 1, Β 2, Β 3 Β 4, ) ομάδες. Τα λευκά χαρτόνια εργασίας έχουν λειτουργική και συμβολική σημασία. Λειτουργική, διότι δεν είναι δυνατόν να συνεργάζονται τα μέλη μιας ομάδας, προκειμένου να εκφέρουν «τον λόγο της ομάδας», χωρίς να υπάρχει ένα μέσο καταγραφής, όπου όλοι θα έχουν πρόσβαση,, ικανό ταυτόχρονα να παρουσιαστεί και να διαβαστεί από άλλες ομάδες. Συμβολική, διότι το «λευκό» ή άγραφο χαρτί θα υποδηλώνει ότι κάθε τι που θα αποτυπωθεί πάνω του και θα το «γεμίσει», θα είναι συλλογικό δημιούργημα. Με άλλα λόγια, θα εμπεριέχει τις σκέψεις, τις ιδέες και τις εμπειρίες των προσώπων που συνεργάστηκαν μέσω διαλόγου και διαβούλευσης. Για παράδειγμα, τα μέλη του Τμήματος (Α) οργανωμένα σε ομάδες (Α 1, Α 2, Α 3, Α 4 ), ως μια «προσομοίωση» ενός «Τμήματος Ενδιαφέροντος» θα μελετήσουν τα πλαίσια προβληματισμού και τη δέσμη των ερωτημάτων, και στη συνέχεια θα σκεφτούν και θα καταγράψουν τις απαντήσεις τους πάνω σε ετικέτες (μία ετικέτα για κάθε απάντηση). Οι ετικέτες θα συγκεντρωθούν, θα μελετηθούν «ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» «ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ «ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» «ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Τρίτο Στάδιο Το πρώτο αυτό εργαστήριο θα ολοκληρωθεί στην ολομέλεια των συμμετεχόντων, με την παρουσίαση των δύο χαρτονιών εργασίας. Η συζήτηση που θα ακολουθήσει, θα είναι περισσότερο πλούσια σε απόψεις, ιδέες και εμπειρίες και θα οδηγήσει σε περισσότερο διεισδυτικά νοήματα για τα ζητήματα που έθετε το πλαίσιο προβληματισμού. ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α) Στόχοι Να δοθεί η δυνατότητα στους συμμετέχοντες να αναχθούν σε συνειδητούς παρατηρητές μιας κατάστασης στην οποία συμμετείχαν (προηγούμενο εργαστήριο ή πεδίο αλληλοδραστικής παρατήρησης) 8. Να αναγνωρίσουν (1) τις πτυχές και τα βήματα του σχεδιασμού, (2) όλους τους συντελεστές της υλοποίησης και τις ενέργειές τους, (3) την πορεία διαμόρφωσης του τελικού «προϊόντος» (λόγος, αποτύπωση). 8 Τσιβάκου, Ι. (1997), Υπό το Βλέμμα του Παρατηρητή, Αθήνα: Θεμέλιο, Maturana, H. (1987) Everything Said is Said by an Observer, στο Thomson, W. (επιμ.), Gaia: A Way of Knowledge, California: Lindisfarme Press

10 Να συνειδητοποιήσουν το τελικό «προϊόν», ως «συνεργατικό λόγο» για τις κρίσιμες αλλαγές που συνεπάγεται η υλοποίηση των Ερευνητικών Εργασιών για τον εκπαιδευτικό και τους μαθητές. Να αναστοχαστούν το εργαστήριο πεδίο στο οποίο οι ίδιοι συμμετείχαν, προκειμένου να σκεφτούν «τι» θα μπορούσε να έχει σχεδιαστεί καλύτερα ή διαφορετικά και «τι» οι ίδιοι θα μπορούσαν να κάνουν καλύτερα ή διαφορετικά. Να αποφανθούν για το περιεχόμενο, τη διαδικασία της μάθησης και την αξιολόγηση κατά τις Ερευνητικές Εργασίες και να τα αντιδιαστείλουν με το περιεχόμενο και τη διαδικασία της μάθησης και την αξιολόγηση κατά τη σχολική αγωγή. Να καταλήξουν σε συμπεράσματα για τη σχέση της αξιολόγησης με τους στόχους του παιδαγωγικού-διδακτικού έργου 9. Σ αυτό το δεύτερο εργαστήριο, θα γίνετε παρατηρητές 3 ης τάξης, αφού θα συνομιλήσετε για όλα όσα διαμείφθηκαν κατά το εργαστήριο που προηγήθηκε: (α) για τη διαδικασία του διαλόγου στις ομάδες και στην ολομέλεια και (β) για τον ίδιο τον λόγο σας και με τις τρεις διαστάσεις του, την περιγραφική, την κριτική και την κανονιστική 11. Την περιγραφική, η οποία θα αναπαραγάγει δημιουργικά τα πραγματικά περιστατικά. Την κριτική, η οποία θα υποστηρίξει τις περιγραφές σας. Την κανονιστική, η οποία θα αποσαφηνίσει τους κανόνες, τα πρότυπα και τα κριτήρια της συνεργασίας-συνομιλίας. Β) Πλαίσιο Προβληματισμού Όλοι, όσοι συμμετείχατε στο πρώτο εργαστήριο, στην ουσία κινηθήκατε ανάμεσα σε δύο πεδία: (α) στο πεδίο της πραγματικότητας ή του κόσμου της ανθρώπινης εμπειρίας (Πεδίο Πρώτης Τάξης), όπου συνυπάρχουν το παρατηρούμενο (η σχολική εκπαίδευση), εσείς ως παρατηρητές και η ίδια η (αρχική) παρατήρηση, και (β) στο πεδίο, όπου οι παρατηρήσεις σας γίνονται λόγος (έμπλεος νοημάτων) που απευθύνεται στον άλλον-συνομιλητή (Πεδίο Αλληλοδραστικής Παρατήρησης ή Πεδίο Δεύτερης Τάξης) και μέσω της συνομιλίας συγκροτεί τον «κατ εσάς λόγο». Στο πρώτο εργαστήριο ήσασταν παρατηρητές 2 ης Τάξης (Κυβερνητικοί Δεύτερης Τάξης 10 ), όπως φαίνεται στο σχήμα που παραθέτουμε. 9 Sauvé, L. (1997), Pour une approche critique de l évaluation en éducation relative a l environnement, Environnement et Société, No 19, pp Churchman, W. (1982), Thought and Wisdom, California: Intersystems Publishers, Salinas, Luhmann, N. (1990c), Essays on Self-Reference, New York: Columbia University Press, Maturana, H. Varela, F. (1980) Autopoiesis and Cognition, Holland: Reidel, Dordrecht. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ένας Παρατηρητής θα χαρακτηριζόταν ως Παρατηρητής 1 ης Τάξης, αν επιτελούσε παρατηρήσεις σε έναν «αντικείμενο κόσμο» με τον οποίο δεν τον συνδέει καμία σχέση. Και τέτοιος παρατηρητής («αντικειμενικός»), σύμφωνα με τους Κυβερνητικούς 2 ης Τάξης, δεν υφίσταται. ΔΕΣΜΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ Πάρτε στα χέρια σας τις μαρτυρίες από το πρώτο σας εργαστήριο. Μελετήστε τις προσεχτικά. Αναστοχαστείτε όλα όσα έγινα κατά το πρώτο εργαστήριο και προσπαθήστε να αξιοποιήσετε τις μαρτυρίες και τον αναστοχασμό σας, προκειμένου να απαντήσετε στα παρακάτω ερωτήματα: «Ποια» υλικά είχαν προετοιμάσει οι εισηγητές των εργαστήριο; «Ποιες» ήταν οι ενέργειές τους κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου; «Πώς» θα ερμηνεύατε και θα αξιολογούσατε αμφότερα (υλικά και ενέργειες); «Πώς» θα αξιολογούσατε τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιήσατε τα ερευνητικά ερωτήματα και τα παιδαγωγικά υλικά που σας δόθηκαν; «Πώς» θα αξιολογούσατε τις συνομιλίες σας στην ομάδα σας, προκειμένου να διαμορφώσετε τον δικό σας ενιαίο λόγο; «Πώς» θα αξιολογούσατε τον λόγο της ομάδας σας και τη συμβολική του αποτύπωση στο χαρτόνι εργασίας; «Πώς» θα αξιολογούσατε την παρουσίαση του λόγου σας στην ολομέλεια και την παρακολούθηση της παρουσίασης του λόγου των άλλων ομάδων; «Πώς» θα αξιολογούσατε τη συμβολή της ομάδας σας στη συζήτηση που έγινε στην ολομέλεια; 11 Habermas, J. (1987), The Theory of Communicative Action, Cambridge: Polity Press, Habermas, J. (1993), Ο Φιλοσοφικός Λόγος της Νεωτερικότητας, Αθήνα: Αλεξάνδρεια

11 «Πώς» θα αξιολογούσατε τη συνόψιση του λόγου των ομάδων του Τμήματός σας, κάτω από μια ενιαία, συνεκτική και κριτική περιγραφή, καθώς και τη συμβολική του αποτύπωση στο χαρτόνι εργασίας του Τμήματός σας; «Τι» από όλα τα παραπάνω θα κάνατε καλύτερα ή διαφορετικά; «Ποιες» ενέργειες των εισηγητών θα διευκόλυναν περισσότερο το έργο σας; Ποια είναι η γνώμη σας για την αυτοαξιολόγηση και ποια μέσα απαιτούνται για να μπορέσει κάποιος να αυτοαξιολογηθεί; ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Μελετήσετε προσεχτικά την παραπάνω δέσμη ερωτημάτων και τις «μαρτυρίες». Εκφράστε τις απόψεις σας και ακούστε προσεχτικά τις απόψεις των άλλων μελών της ομάδας σας. Αφιερώστε χρόνο, προκειμένου να οργανώσετε τις σκέψεις σας να τις διακρίνετε, να τις κατηγοριοποιήσετε, να τις ιεραρχήσετε και να τις συνοψίσετε, κάτω από μια ενιαία και συνοπτική μορφή. Επινοήστε μια μορφή, ικανή να αποτυπώνει με την καλύτερη δυνατή εποπτικότητα την αξιολόγηση όλων των πτυχών, των βημάτων και των συντελεστών του πρώτου εργαστηρίου, σε αντιστοίχιση με τις «μαρτυρίες». Ετοιμαστείτε να παρουσιάσετε τις απόψεις σας στην ολομέλεια. Ακούστε τις απόψεις των άλλων ομάδων και σκεφτείτε όλοι μαζί για το χαρτόνι εργασίας του Τμήματός σας, το οποίο θα δείχνει το «πώς» αξιολογήσατε το συνολικό εγχείρημα. Γ) Ο Χώρος, η Διαδικασία και τα Υλικά Η οργάνωση του χώρου θα διατηρήσει τα χαρακτηριστικά της, το ίδιο και η διαδικασία. Αν όμως ο χρόνος διαγράφεται ανεπαρκής, μπορεί να συμπτυχθεί ως εξής: Οι συμμετέχοντες μελετούν το πλαίσιο προβληματισμού. Συζητούν και διατυπώνουν τις απόψεις τους και ακούνε προσεχτικά τις απόψεις των άλλων. Κάθε άποψη γίνεται αντικείμενο συνομιλίας, προκειμένου να αποκτήσει την τελική της μορφή, και καταγράφεται στο χαρτόνι εργασίας. Όταν ολοκληρωθεί η συζήτηση και η καταγραφή όλων των απόψεων, οι συμμετέχοντες επιχειρούν να τις κατηγοριοποιήσουν και να τις ιεραρχήσουν, αν θεωρούν κάποιες περισσότερο κρίσιμες από κάποιες άλλες. Η κατηγοριοποίηση σηματοδοτείται με χρώματα και η ιεράρχηση με αριθμούς. Τέλος, σε ένα δεύτερο χαρτόνι εργασίας (ή στο πίσω μέρος του πρώτου), δημιουργούνται ευκρινείς πίνακες των κατηγοριών, σύμφωνα με τις απόψεις και τις ιδέες των μελών των υπο-ομάδων. Οι ομάδες παρουσιάζουν τα χαρτόνια τους στην ολομέλεια του Τμήματός τους και συνθέτουν το χαρτόνι εργασίας της ομάδας (Α ή Β). Τα Τμήματα (Α) και (Β) παρουσιάζουν τα χαρτόνια τους στην ολομέλεια των συμμετεχόντων και καταλήγουν στο τελικό συνοπτικό χαρτόνι εργασίας, το οποίο εμπεριέχει τις σκέψεις, τις ιδέες και τις εμπειρίες τους για τα ζητήματα που έθεσε το πλαίσιο προβληματισμού του δεύτερου εργαστηρίου. Η συζήτηση που θα ακολουθήσει, θα είναι περισσότερο πλούσια σε απόψεις, ιδέες και εμπειρίες και θα οδηγήσει σε περισσότερο διεισδυτικά νοήματα για τα ζητήματα που έθετε το πλαίσιο προβληματισμού. Τα υλικά που θα αξιοποιηθούν σ αυτό το εργαστήριο, θα είναι φωτογραφίες από τις ομάδες και την ολομέλεια των συμμετεχόντων, καθώς και τα χαρτόνια εργασίας του πρώτου εργαστηρίου. Σε ένα πρώτο στάδιο, θα έχουμε τέσσερα χαρτόνια εργασίας, ένα για κάθε ομάδα του (Α) Τμήματος, όπως φαίνεται στο σχήμα που ακολουθεί: ΧΑΡΤΟΝΙ ΟΜΑΔΑ Α 1 «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 1» «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2» «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3» ΧΑΡΤΟΝΙ ΟΜΑΔΑ Α 2 «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 1» «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2» «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3» ΧΑΡΤΟΝΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Α «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 1» «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2» «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3» ΧΑΡΤΟΝΙ ΟΜΑΔΑ Α 3 «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 1» «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2» «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3» ΧΑΡΤΟΝΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Β «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 1» «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2» «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3» ΧΑΡΤΟΝΙ ΟΜΑΔΑ Α 4 «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 1» «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2» «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3» Δεύτερο Στάδιο Στην ολομέλεια του (Α) Τμήματος, οι συμμετέχοντες στις ομάδες θα παρουσιάσουν τις απόψεις τους, θα τις συγκρίνουν με τις απόψεις των άλλων και θα συζητήσουν, προκειμένου να συνθέσουν το χαρτόνι εργασίας του Τμήματος. Την ίδια ακριβώς διαδικασία θα ακολουθήσουν και οι συμμετέχοντες στο Τμήμα (Β), προκειμένου να δημιουργήσουν το δικό τους χαρτόνι εργασίας. Τρίτο Στάδιο Το πρώτο αυτό εργαστήριο θα ολοκληρωθεί στην ολομέλεια των συμμετεχόντων, με την παρουσίαση των δύο χαρτονιών εργασίας. Η συζήτηση που θα ακολουθήσει, θα είναι περισσότερο πλούσια σε απόψεις, ιδέες και εμπειρίες και θα οδηγήσει σε περισσότερο διεισδυτικά νοήματα για τα ζητήματα που έθετε το πλαίσιο προβληματισμού. ΤΡΙΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ «Πολυμεσική Έκθεση Ερευνητικής Εργασίας» Α) Στόχοι Να δοθεί η δυνατότητα στους συμμετέχοντες να ασκηθούν στη δημιουργία «πολυμεσικής» Έκθεσης μιας Ερευνητικής Εργασίας (research report). Να φωτιστεί η αρχιτεκτονική δομή μιας Ερευνητικής Εργασίας (Εισαγωγή, Μέθοδος, 20 21

12 Μαρτυρίες, Ερμηνεία), καθώς και τα μέρη της (Περιγραφή του προβλήματος, Μέθοδος συλλογής και επεξεργασίας μαρτυριών, Παρουσίαση και αξιολόγηση). Να αξιοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες με τρόπο που - θα μετασχηματίζει τις Ερευνητικές Εργασίες σε ένα πεδίο σκέψης, έκφρασης και δημιουργίας - θα τις εμπλέκει άμεσα και ζωντανά με τους δημιουργούς της, και - θα ενεργοποιεί στο έπακρο τη δημιουργικότητα, τη φαντασία, το χιούμορ και τη ζωντάνια των μαθητών και των εκπαιδευτικών που θα τις αναλάβουν. Β) Πλαίσιο Προβληματισμού Στο δική μας αντίληψη το επιμορφωτικό μας πρόγραμμα έχει εγγραφεί ως μια «ομαδοσυνεργατική», «βιωματική» και διερευνητική εργασία με «φυσικό αντικείμενο» τις Ερευνητικές Εργασίες που θεσμοθετήθηκαν για την Α Τάξη του Γενικού Λυκείου. Με αυτήν την έννοια, μπορούμε να την συνοψίσουμε στη βάση της αρχιτεκτονικής και του περιεχομένου μιας έρευνας και να της δώσουμε μια «πολυμεσική» μορφή, ικανή να περιλαμβάνει και τις ιδιαίτερα σημαντικές «ζωντανές» της μαρτυρίες. Τώρα, είστε έτοιμοι και έτοιμες να αξιοποιήσετε τα κείμενα, τα χαρτόνια εργασίας και τις μαρτυρίες που έχετε στη διάθεσή σας από τα προηγούμενα εργαστήρια και να συνθέσετε την Έκθεση της Ερευνητικής σας Εργασίας. Αξιοποιήστε όλα τα ταλέντα και τις ιδιαίτερες ικανότητες και δεξιότητές σας. Επιστρατεύστε τη διεισδυτική σας σκέψη, τις αισθητικές σας αναζητήσεις και τους φιλοσοφικούς σας στοχασμούς. Ελευθερώστε τη ζωντάνια και το κέφι των εκπαιδευτικών που αναζητούν τομές στο έργο τους. Γ) Ο Χώρος, η Διαδικασία και τα Υλικά Η οργάνωση του χώρου θα διατηρήσει τα χαρακτηριστικά της. Τα υλικά που θα χρειαστούν, θα είναι τρεις φορητοί Η/Υ και ένας projector. Αρχικά, η διαδικασία θα ακολουθήσει την ίδια πορεία με αυτήν των προηγούμενων εργαστηρίων. Στη συνέχεια, όμως, το έργο θα καταμεριστεί στις ομάδες, προκειμένου να επαρκέσει ο χρόνος για την ολοκλήρωση του εργαστηρίου. Πιο συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες: θα μελετήσουν το πλαίσιο προβληματισμούθα συζητήσουν για την αρχιτεκτονική μιας Ερευνητικής Εργασίας και για τα περιεχόμενά τηςθα επιλέξουν και θα κατηγοριοποιήσουν τις μαρτυρίες ανά περιεχόμενο θα αναλάβουν ανά ομάδα ένα τμήμα της ερευνητικής εργασίαςθα εντάξουν τα τμήματα σε μια ενιαία «πολυμεσική» μορφή, ικανή να παρουσιαστεί σε άλλους, να συνοψίζει δημιουργικά, κριτικά και ευφάνταστα την Ερευνητική Εργασία και να αποτελεί μια βάση για την αξιολόγησή της. ΤΕΤΑΡΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ «Ερευνητική Μεθοδολογία: Μετατροπή Δεδομένων σε Γνώση και Σύνθεση Συμπερασμάτων» Δείτε το παραπάνω σχήμα. Θα σας βοηθήσει: (α) να εντοπίστε το ερευνητικό πρόβλημα (β) να περιγράψετε τη μεθοδολογία με την οποία το προσεγγίσατε (γ) να συνοψίσετε τα συμπεράσματά σας, ως αμοιβαία και διαλογικά συγκροτημένα (δ) να τα ανακοινώσετε και να τα υποστηρίξετε, ως βάση ενός ευρύτερου, κριτικά ερμηνευτικού, διαλόγου και διαβούλευσης. ΔΕΣΜΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ Περιγράψτε το πρόβλημα που σας απασχόλησε στο πρώτο εργαστήριο. Αναφερθείτε στις πτυχές, στα σημεία αιχμής του, στους τρόπους αντιμετώπισης. Σκεφτείτε όλα τα βήματα της μεθοδολογίας με την οποία το προσεγγίσατε. Συζητήστε για τις μαρτυρίες που συγκεντρώσατε. Μην ξεχάσετε να μιλήσετε για τη διαδικασία «αυτοστοχασμού» και «αυτοαξιολόγησης» την οποία κάνατε. Έρευνα: Συστηματική αναζήτηση και μελέτη δεδομένων για την κατανόηση της διαθέσιμης γνώσης που αφορά στο θέμα ή/και την παραγωγή νέας γνώσης για το ερευνώμενο θέμα με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα. Διπλός ο στόχος των Ερευνητικών Εργασιών: (α) Προώθηση κατανόησης της διαθέσιμης γνώσης μέσω μελέτης σχετικών κειμένων, και (β) Παραγωγή νέας γνώσης από τους μαθητές μέσω συλλογής και επεξεργασίας πρωτογενών δεδομένων (=έρευνες πεδίου) ή μέσω μελέτης δευτερογενών πηγών (=βιβλιογραφική έρευνα) Προβλήματα Ερευνητικών Εργασιών Μαθητικού Τύπου Συχνά οι Ερευνητικές Εργασίες των μαθητών (και όχι μόνο) εξαντλούνται στην αυτούσια ή παραφρασμένη παράθεση πληροφοριών που συνέλεξαν, τις οποίες κατανοούν σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό. Απουσιάζουν συστηματικές προσπάθειες (α) για βαθύτερη κατανόηση της διαθέσιμης και (β) για παραγωγή νέας γνώσης επί του θέματος

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΥ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠεριεχόμενΩΝ Επιστημονικός Υπεύθυνος της Καινοτομίας «Ερευνητικές Εργασίες στο Λύκειο» Ηλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΥ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΥ Επιστημονικός Υπεύθυνος της Καινοτομίας «Ερευνητικές Εργασίες στο Λύκειο» Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας

Διαβάστε περισσότερα

Η Καινοτομία των Ερευνητικών Εργασιών στο Νέο Λύκειο

Η Καινοτομία των Ερευνητικών Εργασιών στο Νέο Λύκειο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Η Καινοτομία των Ερευνητικών Εργασιών στο Νέο Λύκειο ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Επιστημονικός Υπεύθυνος Συμμετέχουν: Δημήτρης Ευθυμίου

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ4Α9-ΖΦΩ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΔΑ: ΒΛ4Α9-ΖΦΩ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ" Ταχ. Δ/νση : Κωνσταντινουπόλεως 45-49

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Απάντηση ερωτήσεων σχετικά με την οργάνωση των Ερευνητικών Εργασιών στο Γενικό Λύκειο κατά το σχολικό έτος 2012-2013 ΛΑΜΙΑ: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Αγαπητοί/ες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΠΕ 19 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Ενότητα Προγραµµατισµός στο ηµοτικό (Ε και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση και πιστοποίηση. των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ

Η αξιολόγηση και πιστοποίηση. των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Η αξιολόγηση και πιστοποίηση των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Περιγραφή του συστήματος αξιολόγησης των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Η αξιολόγηση των εκπαιδευομένων βασίζεται σε μια συστηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου. Σχολικό έτος 2012-2013

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου. Σχολικό έτος 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Επιμορφωτικό Σεμινάριο στις Ερευνητικές Εργασίες (Project) στην Α & Β Λυκείου Σχολικό έτος 2012-2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Ανάθεση Πρώτη για όλες τις ειδικότητες Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Η Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη. Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη. Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑ, ΘΡΗΚΕΤΜΑΣΩΝ, ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα Ζκθεςη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες Έξι συν Ένα λάθη των διδασκόντων και τρόποι αντιμετώπισής τους Αθήνα 2 Νοεμβρίου 2012 Γιάννης Τζωρτζάκης Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ1201 Περιφέρειας Κρήτης & Κυκλάδων Ερευνητικές Εργασίες:

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΠΑΙΓΔΙΑ ΓΙΑ ΒΙΟΤ ΜΑΘΗΗ ΚΑΙ ΘΡΗΚΔΤΜΑΣΩΝ ΚΔΝΣΡΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΡΔΤΝΑ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας ευπωπαϊκό ππόηυπο Κλίμα & Σχέσεις στο Σχολείο Σχέσεις μεταξύ Σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ «ΚΑΛΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας απόψεις, προτάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Νίκης 33, 105 57, Αθήνα Τηλ.: 210 3314837, Fax: 210 3212785, E-mail: mail@ipem-doe.gr

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Νίκης 33, 105 57, Αθήνα Τηλ.: 210 3314837, Fax: 210 3212785, E-mail: mail@ipem-doe.gr Αθήνα, 24.03.2015 Αριθ. Πρωτ.:894 Πληροφορίες: Γ. Γιούρντας, Ν. Υφαντόπουλος Τηλ. 210 3314837 e-mail: mail@ipem-doe.gr Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος Συμμετοχής στις Επιμορφωτικές Πρωτοβουλίες του ΙΠΕΜ/ΔΟΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 6: Βασικές κατευθύνσεις για τη διδασκαλία του χορού στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Δημιουργική μέθοδος Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΣΤΟΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ειρήνη Τζοβλά, Δασκάλα ΣΧΟΛΕΙΟ 4 ο Δημοτικό Σχολείο Πεύκης Πεύκη, Φεβρουάριος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική μάθηση: συνεργασία Π.Ι. με τα σχολεία. Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

Επαγγελματική μάθηση: συνεργασία Π.Ι. με τα σχολεία. Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Επαγγελματική μάθηση: συνεργασία Π.Ι. με τα σχολεία Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Δομή της παρουσίασης Επαγγελματική μάθηση: τι αλλάζει; Πώς τα σχολεία μπορούν να συνεργαστούν

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΡΟΔΟΥ Το mentoring στο πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης ένα χρόνο μετά: Αποτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο 1: Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων δια βίου μάθησης που οργανώνει, θα υλοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΣΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ Πρακτική άσκηση εκπαιδευομένων στα Πανεπιστημιακά Κέντρα Επιμόρφωσης (ΠΑΚΕ) (ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio)

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Δρ Γιώργος Γιαλλουρίδης, ΕΔΕ Εκπαιδευτική Ημερίδα ΥΠΠ - ΠΚ Σκοπός Προσδοκώμενο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας:

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress.

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress. ΣΤΑΔΙΟ I : Προετοιμασία-Εισαγωγή-Διερεύνηση (διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες) Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://wwwteensafenetwordpresscom

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια : 200 ώρες (κατανέμονται σε διάστημα 4 μηνών από 19/10/2015 έως 26/02/2016)

Διάρκεια : 200 ώρες (κατανέμονται σε διάστημα 4 μηνών από 19/10/2015 έως 26/02/2016) Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Διοργανώνει το e-learning καινοτόμο Επιμορφωτικό Πρόγραμμα «ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΜΑΘΗΣΗ» Σχεδιασμός και υλοποίηση : Αλέξης Κόκκος με τη συνεργασία των εκπαιδευτικών Έφης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Π.Ε. & Δ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣH ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Β ----- Ταχ. Δ/νση: Αν. Παπανδρέου 7 Τ.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες στο Λύκειο. «Tα Εναλλακτικά Ερευνητικά Σχήματα Κατανομής Θεμάτων και Οργάνωσης Ομάδων»

Ερευνητικές Εργασίες στο Λύκειο. «Tα Εναλλακτικά Ερευνητικά Σχήματα Κατανομής Θεμάτων και Οργάνωσης Ομάδων» Ερευνητικές Εργασίες στο Λύκειο «Tα Εναλλακτικά Ερευνητικά Σχήματα Κατανομής Θεμάτων και Οργάνωσης Ομάδων» Ιωάννης Δημητρακόπουλος Υποδιευθυντής Συντονιστής Ερευνητικών Εργασιών (Project) του 2 ου ΓΕ.Λ.Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

2. Σκοποί της μάθησης και διδακτικοί στόχοι

2. Σκοποί της μάθησης και διδακτικοί στόχοι ¾ Αναλυτικά Προγράμματα ή Προγράμματα Σπουδών ¾ Σκοποί της μάθησης και διδακτικοί στόχοι ¾ Τι είναι σχέδιο μαθήματος, Τι περιλαμβάνει ένα σχέδιο μαθήματος ¾ Μορφές σχεδίων μαθήματος ¾ Διδακτικές τεχνικές,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Κέντρο και άξονας αυτών των μεθόδων διδασκαλίας είναι ο δάσκαλος. Αυτός είναι η αυθεντία μέσα στην τάξη που καθοδηγεί και προσφέρει. Γι αυτό οι μέθοδοι αυτές

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Σεμινάριο εξειδικευμένων γνώσεων 25 Μαΐου 15 Ιουνίου 2015 Σύμφωνα με τον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.) για την ένταξη των Εκπαιδευτών Ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος πιστοποίησης δεξιοτήτων και γνώσεων επιµορφωτών Β Επιπέδου

Μέθοδος πιστοποίησης δεξιοτήτων και γνώσεων επιµορφωτών Β Επιπέδου «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Μέθοδος πιστοποίησης δεξιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study Αλεξανδρούπολη 08/04/2013 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study Το «Εργαστήριο Παιδαγωγικής Έρευνας και Εκπαιδευτικών Πρακτικών» του Τ.Ε.Ε.Π.Η.

Διαβάστε περισσότερα

: Βαθ. Προτεραιότητας: ΠΡΟΣ : Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας:

: Βαθ. Προτεραιότητας: ΠΡΟΣ : Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας: : Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Β. Διευθύντρια: Παντελίτσα Θεοχαρίδου, Εκπαιδευτικοί: Σπυρούλα Χρυσοστόμου, Χρυσάνθη Μελετίου, Σύλβια Κυριάκου, Δόξα Καιμακλιώτη (αντικαταστάτρια)

Β. Διευθύντρια: Παντελίτσα Θεοχαρίδου, Εκπαιδευτικοί: Σπυρούλα Χρυσοστόμου, Χρυσάνθη Μελετίου, Σύλβια Κυριάκου, Δόξα Καιμακλιώτη (αντικαταστάτρια) Β. Διευθύντρια: Παντελίτσα Θεοχαρίδου, Εκπαιδευτικοί: Σπυρούλα Χρυσοστόμου, Χρυσάνθη Μελετίου, Σύλβια Κυριάκου, Δόξα Καιμακλιώτη (αντικαταστάτρια) Υπεύθυνη συντονίστρια λειτουργός του Π.Ι.Κ. Χρυσάνθη Μελετίου

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο και ιδιότητα επιμορφωτή: Χρηστίδου Χριστίνα Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ.Δ.Ε.Δ.Θ.

Ονοματεπώνυμο και ιδιότητα επιμορφωτή: Χρηστίδου Χριστίνα Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ.Δ.Ε.Δ.Θ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1 ο και 2 ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου 1. Σχέδιο Έκθεσης Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου Εισαγωγή Ο ετήσιος προγραμματισμός αποτελεί βασική λειτουργία της οργάνωσης και της διοίκησης της σχολικής μονάδας και πραγματοποιείται στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα