ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ»"

Transcript

1 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ» Επιβλέπων Καθηγητής: Ελευθέριος Καταρέλος ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 1.1. Ιστορική αναδρομή Η φιλελευθεροποίηση των αερογραμμών στην Ευρώπη Η ιστορία του διακυβερνητικού κανονισμού Ο εξευρωπαϊσμός της πολιτικής αερογραμμών Ιστορικό του τρίτου πακέτου απελευθέρωσης των αερομεταφορών των κρατών-μελών της ΕΕ Το τρίτο πακέτο απελευθέρωσης επιπτώσεις Το Τρίτο Πακέτο Απελευθέρωσης Η επίδραση του τρίτου πακέτου φιλελευθεροποίησης της ΕΕ στις σχέσεις των επιχειρήσεων τακτικών γραμμών και ναυλωμένων πτήσεων Ελευθερίες του αέρα ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗΣ Στα κρατικά όργανα της Πολιτικής Αεροπορίας Στην κατάσταση των αεροσκαφών Στα πληρώματα αεροσκαφών Στο σύστημα επίγειου ελέγχου των πτήσεων Πολιτική αεροπορίας της ΕΕ 30 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΑΕΡΟΓΡΑΜΜΕΣ ΧΑΜΗΛΩΝ ΤΙΜΩΝ/ΝΑΥΛΩΝ 2.1. Η εμφάνιση των Ανταγωνιστών Χαμηλών Τιμών στην Ευρώπη (LFAs - Low Fare Airlines) Ανάπτυξη της αγοράς των Αερογραμμών Χαμηλών Τιμών Τι είναι η LFΑ (= αερογραμμή χαμηλών ναύλων/ χαμηλής τιμής) Στρατηγική Σύγκριση Πώς οι αερογραμμές χαμηλής τιμής εξασφαλίζουν συγκριτικό 45 πλεονέκτημα κόστους από τις παραδοσιακές αερογραμμές 2.5. Προσδιορισμός θέσης των αερογραμμών χαμηλού κόστους στη δομή της ευρωπαϊκής βιομηχανίας αερογραμμών Μετατροπή των αερογραμμών ναυλωμένων πτήσεων σε αερογραμμές χαμηλού κόστους Διάκριση μεταξύ των περιφερειακών αερογραμμών και των αερογραμμών χαμηλού κόστους στην Ευρώπη 50 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΔΙΑ ΣΤΙΣ ΑΕΡΟΓΡΑΜΜΕΣ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ 3.1. Ανταγωνισμός στη φιλελευθεροποιημένη ευρωπαϊκή βιομηχανία αερογραμμών Δομή και ανταγωνισμός στην ευρωπαϊκή βιομηχανία αερογραμμών Τα όρια της φιλελευθεροποίησης Εμπόδια στον ανταγωνισμό των αερογραμμών χαμηλού κόστους σε ολόκληρη την Ευρώπη Δομικά εμπόδια στην εμφάνιση των αερογραμμών χαμηλού κόστους Τα κόστη των αεροδρομίων Κατανομή χρονοθυρίδων (slots), εξυπηρέτηση εδάφους και ανταγωνισμός αερογραμμών Ενδεχόμενη Ευρωπαϊκή ανάπτυξη 67 1

3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ RYANAIR ΚΑΙ SOUTHWEST 4.1. Οικοδόμηση μιας στρατηγικής «χαμηλής τιμής» Το Ευρωπαϊκό πρότυπο «χαμηλού κόστους» Ryanair Συγκριτικό πλεονέκτημα των εταιριών χαμηλού κόστους Το πλεονέκτημα της Southwest Ryanair και easyjet Σύγκριση Southwest με Ryanair και easyjet Επιπτώσεις στα αεροδρόμια 82 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΑ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΑΕΡΟΓΡΑΜΜΕΣ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ 5.1. Διαφορά ζήτησης αεροδρομίων από αερογραμμές πλήρουςυπηρεσίας και αερογραμμές χαμηλού-κόστους Η επιχειρησιακή σχέση μεταξύ αεροδρομίων και αερογραμμών χαμηλού κόστους Διαπραγματεύσεις των αεροδρομίων με τις εταιρίες χαμηλού κόστους Μελλοντική ανάπτυξη των αεροδρομίων χαμηλού κόστους στην Ευρώπη Οι Ευρωπαϊκές Αερογραμμές Χαμηλού Κόστους Σήμερα Τομέας αερογραμμών χαμηλού κόστους Αύξηση της κυκλοφορίας στον τομέα Ιστορική αύξηση της κυκλοφορίας ανά αερογραμμή Χρηματοοικονομική απόδοση ανά αερογραμμή Βασικές εξελίξεις στις αερογραμμές χαμηλού κόστους Μερίδιο αγοράς των ευρωπαϊκών αερογραμμών χαμηλού κόστους Συγκριτική μέτρηση επιδόσεων ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αντιτιθέμενες προσεγγίσεις για την υπηρεσία πελατών Προτεραιότητες επιβατών Τοποθεσία Αεροδρομίου 122 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ 6.1. Οι απόψεις των ειδικών Παράγοντες που ευθύνονται για την ασφάλεια των πτήσεων Σημεία αδυναμίας «ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ» ΕΤΑΙΡΙΕΣ Μέτρα πρόληψης αεροπορικών ατυχημάτων Ευρωπαϊκή πολιτική 141 ΕΠΙΛΟΓΟΣ 144 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ_1 Ο Υπολογισμός του Κόστους της Επιχείρησης Εναέριων Μεταφορών 153 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ_2 Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Οδηγία για την Εναέρια Ασφάλεια 156 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ_3 Τα αεροδρόμια της Ευρώπης 173 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 182 2

4 ΣΧΗΜΑΤΑ Σχήμα.1 : Ενδιαφερόμενοι φορείς για τη φιλελευθεροποίηση των ευρωπαϊκών αερογραμμών 16 Σχήμα 2 : Απεικόνιση των ελευθεριών αέρος 24 Σχήμα 3 : Προσαρμογή του μοντέλου των τεσσάρων αγορών του Stopford στις αερομεταφορές 27 Σχήμα 4 : Επιχειρησιακό σχέδιο των αερογραμμών χαμηλού κόστους 37 Σχήμα 5 : Το επιχειρησιακό μοντέλο hub&spoke 43 Σχήμα 6 : Δομή της Ευρωπαϊκής βιομηχανίας αερογραμμών 47 Σχήμα 7 : Μερίδιο αγοράς των αερογραμμών χαμηλού κόστους (Ιούλιος - Δεκέμβριος 2004) 110 ΠΙΝΑΚΕΣ Πίνακας 1: ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ 23 Πίνακας 2 : Οι κορυφαίες αερογραμμές του κόσμου (2003) 39 Πίνακας 3 : Σύγκριση των εθνικών και χαμηλού κόστους αερογραμμών με βάση τα κύρια σημεία στρατηγικής τους 40 Πίνακας 4 : Σύγκριση των χαρακτηριστικών της αερογραμμής Χαμηλής-Τιμής και της αερογραμμής Πλήρους-Τιμής 41 Πίνακας 5 : Διάκριση μεταξύ τακτικών αερογραμμών και αερογραμμών ναυλωμένων πτήσεων 49 Πίνακας 6 : Βασικοί παράγοντες που διακρίνουν τις περιφερειακές από τις εταιρίες χαμηλών-τιμών 50 Πίνακας 7 : Οι μεγαλύτερες περιφερειακές αερογραμμές της Ευρώπης (με βάση τον αριθμό των επιβατών) 51 Πίνακας 8 : μελέτες περιπτώσεων του ανταγωνισμού των αεροδρομίων στην αεροπορική αγορά της φιλελευθεροποιημένης Ευρώπης, (2002) 87 πίνακας 9 : επίπεδο προσφοράς αεροδρομίων στην Ευρώπη, (1998) αριθμός αεροδρομίων ανά εκατομμύριο πληθυσμού 93 πίνακας 10 : Αερογραμμές Χαμηλού Κόστους - εξυπηρέτηση ζευγών πόλεων 100 Πίνακας 11 : Αερογραμμές Χαμηλού Κόστους εξυπηρέτηση προορισμών 101 Πίνακας 12: Αερογραμμές Χαμηλού Κόστους - εβδομαδιαία συχνότητα 102 Πίνακας 13 : Εφαρμογή της έννοιας «χαμηλού κόστους» 111 Πίνακας 14 : Συγκριτική μέτρηση επιδόσεων για 4 ευρωπαϊκές αερογραμμές χαμηλού κόστους (2005) 113 Πίνακας 15 : Βασικά και Βοηθητικά Πρότυπα Υπηρεσιών 121 Πίνακας 16 : Προβλέψεις του ICAO για την αύξηση των αεροπορικών χιλιομέτρων ( ) Η αξιοπιστία των αεροπορικών υπηρεσιών 131 ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ Γράφημα 1 : Καθαρό εισόδημα για τη βιομηχανία αερογραμμών στις ΗΠΑ και την αερογραμμή Southwest 77 3

5 Γράφημα 2 : Καθιερωμένες Αερογραμμές Χαμηλού Κόστους στην Ευρώπη 96 Γράφημα 3 : Ετήσιο ποσοστό αύξησης της παραγωγικότητας των εταιριών χαμηλού κόστους 97 Γράφημα 4 : Ανάπτυξη Ευρωπαϊκών Αερογραμμών Χαμηλού Κόστους ανάλογα με το μερίδιο στην αγορά (Ιανουάριος ) 99 Γράφημα 5 : Οριακό Κέρδος των Ευρωπαϊκών Αερογραμμών Χαμηλού Κόστους 103 Γράφημα 6 : Καθοδική τάση των μοιραίων ατυχημάτων σε όλο τον κόσμο 137 Γράφημα 7 : Πρόγνωση της Ευρωπαϊκής αγοράς αερογραμμών χαμηλού κόστους ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΕΑ Association of European Airlines Ένωση των Ευρωπαϊκών Αεροπορικών Εταιρειών AUC Air Transport Users Council Συμβούλιο Χρηστών Αεροπορικών Μεταφορών CAA Civil Aviation Authority Βρετανική Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας CRS Computer Reservation System Υπολογιστικό Σύστημα Διανομής / Κρατήσεων EASA European Aviation Safety Agency Ευρωπαϊκή Αντιπροσωπεία Αεροπορικής Ασφάλειας ECAC European Civil Aviation Conference Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Πολιτικής Αεροπορίας ERA European Regions Airlines Association Ευρωπαϊκή Ένωση Περιφερειακών Αεροπορικών Εταιρειών IATA International Air Transport Association Διεθνής Ένωση Αεροπορικών Μεταφορέων ICAO International Civil Aviation Authority Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας LCC Low Cost Airlines Αερογραμμές Χαμηλού Κόστους LFA Low Fare Airline Αερογραμμή Χαμηλού Ναύλου/Χαμηλής Τιμής ΝC Network Carriers Κανονικές Αερογραμμές (δικτύων) TBS Tailored business streams Προσαρμοσμένα επιχειρησιακά πρότυπα απόδοσης TCAA Transatlantic Common Aviation Area Υπερατλαντική Κοινή Αεροπορική Περιοχή UK United Kingdom Ηνωμένο Βασίλειο / Βρετανία USA United States of America Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής VFR Visiting friends and relatives Επισκεπτόμενοι φίλων και συγγενών ΕΕ Ευρωπαϊκή Ένωση ΗΠΑ Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής 4

6 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή βιομηχανία Αερομεταφορών υποβλήθηκε σε ένα παιχνίδι ανταγωνισμού αυξανόμενης έντασης κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 90. Με την εμφάνιση της πλήρους ευρωπαϊκής φιλελευθεροποίησης αερογραμμών, προέκυψε εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης μια σειρά νεοεισερχόμενων αερογραμμών, πολλές από τις οποίες ανταγωνίζονται στην τιμή με τις καθιερωμένες αερογραμμές. Το νέο πρότυπο αερογραμμών εστιάζει τη στρατηγική που ακολουθεί στους ναύλους που επιβάλλονται στους επιβάτες. Οι καινοτόμες αυτές αερογραμμές «χαμηλού κόστους» έχουν μετασχηματίσει τη βιομηχανία αερομεταφορών τις τελευταίες δεκαετίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού Ωκεανού. Η Ευρωπαϊκή αγορά αερογραμμών αλλάζει ταχύτατα. Ποιο είναι το μυστικό πίσω από την επιτυχία αυτών των νέων επιχειρήσεων αερογραμμών; Απλώς δεν υπάρχει κανένα μυστικό. Οι αερογραμμές «χαμηλού κόστους» μπορούν να προσφέρουν φθηνές πτήσεις επειδή αποταμιεύουν το κάθε ευρώ που μπορούν ώστε να το δώσουν πίσω στον πελάτη. Επιπλέον, αυτές οι επιχειρήσεις αερογραμμών δεν οργανώνουν, όπως οι παραδοσιακές αερογραμμές δικτύων, ένα δίκτυο διαδρομών hub&spoke (συνδυασμός διαδρομών που επιτυγχάνεται με στάση για αλλαγή αεροπλάνου σε αεροδρόμιο-βάση, το λεγόμενο hub το οποίο είναι συνήθως μεγάλος αερολιμένας όπου προσέρχονται και εξέρχονται όλες οι διαδρομές). Καθώς δεν ενδιαφέρονται για τη σύνδεση των πτήσεων, έχουν μόνο point-topoint διαδρομές (από-σημείο-σε-σημείο, δηλαδή μία διαδρομή με άφιξη το αεροδρόμιο Α και προορισμό το αεροδρόμιο Β). Τι είναι, όμως, οι εταιρίες χαμηλού κόστους; Σύμφωνα με την Υπηρεσία Στατιστικής και Προβλέψεων (Statistics and Forecast -STATFOR) δεν υπάρχει ούτε ένας ακριβής ορισμός για την αερογραμμή χαμηλού κόστους. Είναι γενικά αποδεκτό ότι μια αερογραμμή χαμηλού κόστους, επίσης γνωστή ως μη-διακοσμητικών στοιχείων ή εκπτωτική αερογραμμή ή χαμηλής-τιμής, προσφέρει φθηνά εισιτήρια, αλλά εκμηδενίζει τις περισσότερες παραδοσιακές υπηρεσίες επιβατών. 5

7 Το επιχειρησιακό σχέδιο των αερογραμμών χαμηλού κόστους καθορίζεται από τρία βασικά στοιχεία: Απλό προϊόν Τοποθέτηση στην αγορά Χαμηλά λειτουργικά κόστη Είναι πολύ δύσκολο να προσδιορισθεί ακριβώς ο αριθμός των αερογραμμών χαμηλού κόστους που λειτουργούν αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη. Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό θα το δούμε στη συνέχεια. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η ευρωπαϊκή αγορά αεροπορίας χαμηλού κόστους συνεχώς μεταβάλλεται. Σε αυτό έρχεται να προστεθεί και η αντίδραση από τις κανονικές αερογραμμές, η οποία έχει σαν αποτέλεσμα τον έντονο ανταγωνισμό με τις αερογραμμές χαμηλού κόστους. Υπάρχει, επίσης, ανταγωνισμός και μεταξύ των αερογραμμών χαμηλού κόστους, ο οποίος έχει παρουσιάσει επιπτώσεις και στη στρατηγική των αεροδρομίων. Τέλος, τα πρόσφατα αεροπορικά ατυχήματα (καλοκαίρι 2005) έχουν δημιουργήσει αμφιβολίες ως προς το κατά πόσο ασφαλείς είναι οι εταιρίες χαμηλού κόστους. «Είναι δυνατόν οι αερογραμμές αυτές να επιδιώκουν κέρδος με μειώσεις ακόμη και στα κόστη που σχετίζονται με την ασφάλεια;» Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και το επιβατικό κοινό θέτουν ερωτήματα και αμφιβολίες ως προς την ασφάλεια των αερομεταφορών. Η μελλοντική εξέλιξη των αερογραμμών χαμηλού κόστους, τέλος, εξαρτάται και από τον τρόπο με τον οποίο οι ρυθμιστές θα κατευθύνουν την πολιτική τους. Στη συνέχεια παρατίθενται τα κύρια σημεία κάθε κεφαλαίου. Κεφάλαιο 1 ο : Θα αναλύσουμε το νομοθετικό, πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο, γύρω από το οποίο αναπτύχθηκαν οι «ελευθερίες του αέρα» και οι οποίες οδήγησαν στην εμφάνιση των εταιριών χαμηλού κόστους. Κεφάλαιο 2 ο : Θα δούμε την εμφάνιση των εταιριών χαμηλού κόστους και τις προσπάθειες των αναλυτών να τοποθετηθεί η νέα κατηγορία αερογραμμής στη βιομηχανία αερογραμμών. Επιπλέον, θα προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε τον τρόπο με τον οποίο αυτές οι αερογραμμές επιτυγχάνουν ανταγωνιστικό συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των καθιερωμένων 6

8 αερογραμμών, ενώ παράλληλα θα επισημάνουμε σε τι διαφέρουν από τις κανονικές αερογραμμές. Κεφάλαιο 3 ο : Σε αυτό το κεφάλαιο, γίνεται μια αξιολόγηση των εμποδίων περιορισμών που παρουσιάζονται στον ανταγωνισμό των αερογραμμών στην Ευρώπη. Θα εξετάσουμε ποιοι παράγοντες επιτρέπουν ή εμποδίζουν τη διάδοση των αερογραμμών χαμηλού κόστους στην ηπειρωτική Ευρώπη. Κεφάλαιο 4 ο : Θα αναλύσουμε τη δομή της στρατηγικής μιας αερογραμμής χαμηλού κόστους, εξετάζοντας τα πρότυπα Ryanair (Ευρώπη) και Southwest (ΗΠΑ) και προσδιορίζοντας το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των εταιριών χαμηλού κόστους. Επίσης στο κεφάλαιο αυτό, θα δούμε τις επιπτώσεις της αλλαγής της βιομηχανίας αερογραμμών στη βιομηχανία των αεροδρομίων. Κεφάλαιο 5 ο : Θα εξετάσουμε την επιχειρησιακή σχέση των αεροδρομίων με τις εταιρίες χαμηλού κόστους καθώς και πού μπορεί να οδηγήσουν οι μεταξύ τους διαπραγματεύσεις. Επιπλέον, θα δούμε τις κυριότερες ευρωπαϊκές αερογραμμές χαμηλού κόστους όπως έχουν διαμορφωθεί σήμερα και θα προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε την έννοια του «αξιόπιστου προϊόντος» έτσι όπως την αντιλαμβάνονται οι πελάτες των αερομεταφορών. Κεφάλαιο 6 ο : Στο κεφάλαιο αυτό, γίνεται μια προσπάθεια να εντοπισθεί εάν υπάρχει σχέση ανάμεσα στις εταιρίες χαμηλού κόστους και την ασφάλεια. Τελικά η ρήση: «χαμηλές τιμές, συνεπώς χαμηλή ασφάλεια» ισχύει ή μήπως απλά αιωρείται αβάσιμα, κατευθυνόμενη από το φόβο; 7

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 1.1. Ιστορική αναδρομή Κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου πολέμου εκτιμήθηκε από τις κύριες εμπλεκόμενες δυνάμεις και των δύο εμπόλεμων παρατάξεων, ότι η κυριαρχία στον αέρα θα ήταν ένας καθοριστικός παράγοντας της εξέλιξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Έτσι, το αεροσκάφος χρησιμοποιήθηκε τόσο σαν όπλο όσο και σαν μαζικό μέσο μεταφοράς στρατιωτών και υλικού. Συνεπώς, το ενδιαφέρον συγκεντρώθηκε στην έρευνα για εξέλιξη του αεροσκάφους και της αεροπλοΐας γενικότερα. Σαν αποτέλεσμα, μέσα σε λίγα χρόνια υπήρξε μια αλματώδης τεχνολογική πρόοδος που οδήγησε στην ανάγκη να καθοριστούν διεθνείς κανόνες της αεροπλοΐας και της εμπορικής εκμετάλλευσης των αερομεταφορών. Την 1/11/1944 ύστερα από συνεννόηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ με τις κυβερνήσεις άλλων κρατών, συγκεντρώθηκαν στο Σικάγο εκπρόσωποι 52 κρατών ( εκτός Αργεντινής και ΕΣΣΔ ) για να θεμελιώσουν το κατάλληλο νομικό, τεχνικό και εμπορικό πλαίσιο που να διέπει τη μεταπολεμική ανάπτυξη των διεθνών πολιτικών αερομεταφορών. Υπήρξε έντονη αντιπαράθεση, η οποία επικεντρώθηκε στην προστασία της εθνικής αεροπορικής επιχείρησης. Συγκρούσθηκαν τρεις λογικές που αντανακλούσαν τις οικονομικές επιδιώξεις των υποστηρικτών τους. Α) Οι ΗΠΑ επιθυμούσαν πλήρη ελευθερία στις διεθνείς αερομεταφορές χωρίς κανένα περιορισμό, έτσι ώστε οποιαδήποτε αεροπορική επιχείρηση να εκτελεί οποιονδήποτε αριθμό δρομολογίων από οποιαδήποτε διεθνή αφετηρία προς οποιονδήποτε διεθνή προορισμό με επίπεδο ναύλων που κάθε φορά θα προκρίνει η ίδια. Η πρόταση αυτή αποκρούσθηκε από όλα τα συμμετέχοντα κράτη με το σκεπτικό πως η πρόταση των ΗΠΑ τοποθετεί τα θεμέλια της μεταπολεμικής κυριαρχίας τους στις διεθνείς αερομεταφορές και της παρεμπόδισης της ανάπτυξης των αερομεταφορών των άλλων κρατών, εφόσον ήταν η μόνη δύναμη που μετά τη λήξη του πολέμου θα είχε άθικτο και ισχυρότατο στόλο 8

10 αεροσκαφών τεχνικά προωθημένο, με πλήρη τεχνική υποστήριξη, άθικτη από τον πόλεμο, καθώς και ένα επαρκές και εξειδικευμένο ιπτάμενο προσωπικό. Β) Η Μ. Βρετανία και ο Καναδάς πρότειναν τη σύσταση διεθνούς οργανισμού που θα είχε αποφασιστική αρμοδιότητα στον καθορισμό: της κατανομής των αεροπορικών γραμμών, του προσδιορισμού του απαιτούμενου κατά περίπτωση αριθμού δρομολογίων, της χωρητικότητας των αεροσκαφών σε κάθε γραμμή και των τιμολογίων που θα εφαρμόζονται. Γ) Η Αυστραλία και η Ν. Ζηλανδία υποστήριξαν μία πρόταση που στόχο είχε την πλήρη διεθνοποίηση των αερομεταφορών, με εξαίρεση το εσωτερικό κάθε χώρας. Λόγω των έντονων διισταμένων απόψεων και επιδιώξεων δεν επιτεύχθηκε συμφωνία. Μετά τη λήξη του πολέμου ακολούθησαν μια σειρά διασκέψεων οι οποίες κατέληξαν σε συμφωνίες σε επί μέρους θέματα. Οι συμφωνίες αυτές ρύθμιζαν κυρίως τα τεχνικά και τα εμπορικά δικαιώματα των εμπλεκόμενων στη διεθνή αεροπλοΐα, δικαιώματα γνωστά με τον όρο «ελευθερίες» Η φιλελευθεροποίηση των αερογραμμών στην Ευρώπη Όταν το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ξεκίνησε, ο τομέας των μεταφορών είχε, λογικά, προβλεφθεί ως βασικό συστατικό της διαδικασίας ολοκλήρωσης. Η περίοδος μετά το Β Παγκόσμιο πόλεμο αποτέλεσε προάγγελο των γρηγορότερων και φθηνότερων τρόπων μαζικής μεταφοράς. Για πρώτη φορά, ο αέρας, η θάλασσα, ο σιδηρόδρομος, και οι οδικές μεταφορές ήταν προσιτοί στον καθένα. Οι διαδρομές πολλαπλασιάστηκαν, ο χρόνος ταξιδιού μειώθηκε κατακόρυφα, και η Ευρώπη έγινε πολύ μικρότερη και εναρμονισμένη περιοχή. Ο πυρήνας του ευρωπαϊκού σχεδίου - η ελεύθερη (και αυξανόμενη) κυκλοφορία των ατόμων - άρχισε να εξαρτάται από τις εξελίξεις στο χώρο μεταφορών. Οι αεροπορικές μεταφορές ήταν στην πρώτη γραμμή αυτού του τομέα, δεδομένου ότι μερικές από τις μέγιστες εξελίξεις εμφανίζονταν στις αερομεταφορές. Κατά συνέπεια, η πολιτική αεροπορία είχε τη δυνατότητα να αποτελέσει ένα 9

11 αναπόσπαστο τμήμα της πολιτικής ενοποίησης της δυτικής Ευρώπης Η ιστορία του διακυβερνητικού κανονισμού Η ζηλότυπη "φύλαξη" της εθνικής αυτονομίας σε θέματα αεροπορικών μεταφορών δεν ήταν μια τοποθέτηση που υπήρξε από την έναρξη της βιομηχανίας. Κατά τη διάρκεια των επόμενων ετών, η ιδέα της «παγκοσμιοποίησης» είχε εισέλθει στη σφαίρα των αεροπορικών μεταφορών. Τα στοιχεία αυτού του "ιδεαλισμού" ήταν ορατά ακόμη και στη Συνθήκη του Σικάγου του 1944, η οποία εκχώρησε στις κυβερνήσεις την ανώτατη εξουσία πέρα από τους εθνικούς χώρους αεροπορίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέφρασαν την επιθυμία τους για τους "ανοικτούς ουρανούς", που να μην υπάγονται σε οποιαδήποτε εθνική κυριαρχία. Τα κράτη συμφώνησαν στη Σύμβαση του Σικάγου ότι οι κυβερνήσεις θα διαπραγματεύονταν διμερώς την πρόσβαση των αερογραμμών στις αντίστοιχες εθνικές αγορές τους. Η επόμενη αγγλο-αμερικανική συμφωνία των Βερμούδων το 1946 έθεσε μια βάση για τέτοιου είδους διαπραγματεύσεις αεροπορικών μεταφορών και αποτέλεσε το σχεδιάγραμμα για τις περισσότερες διμερείς διεθνείς συμφωνίες για τις επόμενες δεκαετίες. Ο ιδεαλισμός της ελεύθερης και ίσης πρόσβασης στις αεροπορικές μεταφορές αντικαταστάθηκε από τη σκληρή πραγματικότητα, δεδομένου ότι οι εθνικές κυβερνήσεις αντιλήφθηκαν την οικονομική και πολιτική σημασία της βιομηχανίας των αεροπορικών μεταφορών. Παραταύτα, μια περιορισμένη μορφή σφαιρικής συνεργασίας αναπτύχθηκε στον τομέα της ρύθμισης τιμών. Οι περισσότερες κυβερνήσεις αναγνώρισαν τις δυσκολίες που οφείλονται στον καθορισμό των θέσεων των τιμών και έτσι δέχτηκαν τη σύσταση μιας διεθνούς επιτροπής. Ως τμήμα της συμφωνίας των Βερμούδων το 1946, το θέμα που δίχασε του εάν και πώς θα ορισθούν οι τιμές εκχωρήθηκε από τις κυβερνήσεις στις ίδιες τις εταιρίες αερογραμμών, που αντιπροσωπεύονται από τη Διεθνή Ένωση Αεροπορικών Μεταφορών (IATA). Το κυρίαρχο ήθος του lata μέχρι και την πρόσφατη δεκαετία του '70 βασίστηκε στην πίστη στον ακέραιο κανονισμό και τους ελέγχους των αεροπορικών μεταφορών. Ο τρόπος χειρισμού του θέματος από τις εταιρίες είχε σαν αποτέλεσμα να αναλάβει το κάθε έθνος κράτος την απόλυτη 10

12 εξουσία. Παρά αυτήν την περιορισμένη πολύπλευρη συνεργασία, ο κεντρικός μοχλός της εθνικής πολιτικής αεροπορίας (ρύθμιση αγοράς και βιομηχανίας, ενίσχυση, δικαιώματα κυκλοφορίας, και διεθνής πρόσβαση στην αγορά) φρουρήθηκαν ζηλόφθονα από όλες τις κυβερνήσεις. Η ιδέα της συγκέντρωσης της εξουσίας σε αυτές τις περιοχές ή της μεταφοράς της δύναμης σε ένα υπερεθνικό σώμα δεν βρήκε ανταπόκριση από τα περισσότερα έθνη. Οι προσπάθειες, όμως, να αναπτυχθεί μια ευρωπαϊκή πολιτική για την πολιτική αεροπορία είναι σε εξέλιξη από τη δεκαετία του '40. Από το 1949, που καθιερώθηκε το Συμβούλιο της Ευρώπης, οι συζητήσεις αναπτύχθηκαν ως προς τη δυνατότητα καθιέρωσης της περιφερειακής συνεργασίας στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών. Οι προσπάθειες να δημιουργηθεί ένα αποδεκτό προσχέδιο ευρωπαϊκής πολιτικής των αεροπορικών μεταφορών συνεχίστηκαν καθ' όλη τη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών, και σε διακυβερνητικό αλλά και υπερεθνικό επίπεδο. Ένα σημαντικό επίτευγμα ήταν η δημιουργία το 1954 της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης Πολιτικής Αεροπορίας (European Civil Aviation Conference-ECAC), μιας μόνιμης περιφερειακής συμβουλευτικής οργάνωσης αεροπορικών μεταφορών. Η πρόοδος για την ανάπτυξη μιας πλήρως αναπτυγμένης ευρωπαϊκής πολιτικής αεροπορικών μεταφορών παρακολουθούνταν συνεχώς από τις εθνικές κυβερνήσεις. Μια προσπάθεια τη δεκαετία του '50 να καθιερωθεί ένα ομοιογενές σύστημα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας (Eurocontrol) απέτυχε λόγω της αντίθεσης των εθνών - μελών στο σχέδιο. Το 1964, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πίεσε για επέκταση της εφαρμογής της διάταξης της Συνθήκης της Ρώμης για μια κοινή πολιτική μεταφορών ώστε να περιληφθούν και οι θαλάσσιες και εναέριες μεταφορές. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εντούτοις, δεν είχαν καμία επιθυμία να ανατρέψουν το καθεστώς και το σχέδιο της Επιτροπής απέτυχε να εξασφαλίσει την έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου. Στις αρχές της δεκαετίας του '80, αμέσως μετά τη φιλελευθεροποίηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, την οποία η Ευρώπη άρχισε τελικά κινούμενη προς μια κοινή πολιτική αεροπορικών μεταφορών, που έμοιαζε περισσότερο με τις πολύπλευρες πολιτικές, κατέληξε σε ένα επίπεδο εθνικής συμφωνίας. Η έννοια 11

13 του "intergovernmentalism" επομένως υποθέτει ότι τα κράτη είναι οι αρχικοί (αν και μη αποκλειστικοί) δράστες σε οποιαδήποτε διαδικασία ολοκλήρωσης. Εντός της ΕΕ, ο νομικός έλεγχος δεν μεταφράζεται πάντα ως πραγματική δύναμη. Η πολιτική ανταγωνισμού της ΕΕ είναι αρχικό παράδειγμα αυτής της προφανούς αντίφασης: η νομική αρχή της ΕΕ, από τη δεκαετία του '50, έχει σκιαστεί συχνά από την πολιτική εξουσιοδότηση των εθνικών κυβερνήσεων. Κατά τη διάρκεια των πρώτων 25 ετών ύπαρξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΕΚ), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σπάνια προκάλεσαν τα κράτη-μέλη σε πολιτικά θέματα ανταγωνισμού. Σε μια ευρέως κοινοποιημένη και πολιτικά επιφορτισμένη περιοχή όπως η πολιτική αεροπορικών μεταφορών, αυτό το ζήτημα είναι κεντρικής σπουδαιότητας. Οι υπερεθνικοί θεσμοί της Ευρώπης δεν είχαν ουσιαστικά εμπλακεί στην πολιτική αερομεταφορών μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '80. Επικεντρώνοντας στην εμπνευσμένη κίνηση ενιαίας αγοράς προς την απορύθμιση, οι υπερεθνικοί οργανισμοί της Ευρώπης αύξησαν βαθμιαία τη συμμετοχή τους στη ρύθμιση των αεροπορικών μεταφορών. Ο ηγετικός ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα σε αυτήν την βαθμιαία απομάκρυνση από ένα πλήρως διακυβερνητικό καθεστώς για τις ευρωπαϊκές αεροπορικές μεταφορές Ο εξευρωπαϊσμός της πολιτικής αερογραμμών Οι προσπάθειες να δημιουργηθεί μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική Πολιτικής Αεροπορίας τέθηκαν σε εφαρμογή το 1974 όταν το ευρωπαϊκό Δικαστήριο διέταξε οι γενικές αρχές σε μια κοινή πολιτική μεταφορών (Συνθήκη της Ρώμης) να ισχύουν για τις αεροπορικές μεταφορές. Πάραυτα, μια πλειοψηφία κρατών-μελών της ΕΕ εμπόδισε τη νομοθετική ανάπτυξη και τη θέσπιση αυτής της απόφασης πριν από το συνυπολογισμό της στην ημερήσια διάταξη ενιαίας αγοράς. Κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού της δεκαετίας του '80, προέκυψε μια σφαιρική τάση για μεγαλύτερη οικονομική φιλελευθεροποίηση, υποστηριζόμενη από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες άνοιξαν δρόμο προς τη φιλελευθεροποίηση των παγκόσμιων αερογραμμών. Οι επιβατικές υπηρεσίες μέσα στις ΗΠΑ δοκίμασαν τη γρήγορη και εκτεταμένη απορύθμιση. Αυτή η τάση μεταφέρθηκε πέρα από τον Ατλαντικό καθώς η 12

14 δεκαετία προχώρησε. Μετά τα μέσα της δεκαετίας του '80, η Ευρώπη άρχισε την ταραχώδη και επίπονη διαδικασία για φιλελευθεροποίηση της βιομηχανίας αερογραμμών της. Το ρυθμιστικό πλαίσιο της ευρωπαϊκής βιομηχανίας αερογραμμών διαμορφώθηκε με δύο τρόπους: Πρώτα, διμερώς μέσω της επαναδιαπραγμάτευσης των συμφωνιών για τις "υπηρεσίες αέρα" ανά δυάδες χωρών, και αφετέρου, πολύπλευρα, μέσω των ενεργειών που πηγάζουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες ή το ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Με παράλληλη συνεργασία των εθνικών κυβερνήσεων, καθώς και τη συμμαχία με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και τις ομάδες πίεσης της βιομηχανίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Commission) ενέργησε ως πολιτικός ηγέτης στον τομέα της φιλελευθεροποίησης των αερομεταφορών. Η πορεία προς μια πιο φιλελεύθερη ευρωπαϊκή πολιτική για τις αερομεταφορές άρχισε με τη βρετανική και ολλανδική επαναδιαπραγμάτευση των αντίστοιχων διμερών συμφωνιών τους το Στην πραγματικότητα, η απορύθμιση των "υπηρεσιών αέρα" μεταξύ αυτών των δύο χωρών μπορεί να θεωρηθεί ως σημαντικό στάδιο και ένα από τα πρώτα σημαντικά βήματα προς την πανευρωπαϊκή απελευθέρωση των αερομεταφορών. Ακολούθησαν παρόμοιες συμφωνίες του Ηνωμένου Βασιλείου με τη Γερμανία (1984), το Λουξεμβούργο (1985), το Βέλγιο (1985) και την Ιρλανδία (1988). Η βρετανική κυβέρνηση επεδίωξε σαφώς αυτές τις συμφωνίες ώστε να θέσει τη βάση για πολύπλευρη φιλελευθεροποίηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Συγχρόνως, τα όργανα της ΕΕ (και πρώτιστα η Commission), σε συνδυασμό με τις ομάδες αερομεταφορέων όπως η Διεθνής Ένωση Αεροπορικών Μεταφορέων (International Air Transport Association-IATA), η Ένωση των Ευρωπαϊκών Αεροπορικών Εταιρειών (Association of European Airlines-AEA) και η Ευρωπαϊκή Ένωση Περιφερειακών Αεροπορικών Εταιρειών (European Regions Airlines Association-ERA), άρχισαν μια νέα πολύπλευρη ευρωπαϊκή πολιτική αερογραμμών. Από το 1972, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Commission) προώθησε μερικές προτάσεις σχετικά με την απορύθμιση των αερογραμμών. Οι πρώτες σημαντικές προτάσεις τέθηκαν το 1978, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ένα υπόμνημα σχετικά με την πολιτική 13

15 αεροπορία. Οι προτάσεις που περιλήφθηκαν σε αυτό το υπόμνημα υπογραμμίζουν ανάγκες όπως η εισαγωγή χαμηλότερων τιμών, αυξανόμενες δυνατότητες για την είσοδο στην αγορά, και η ανάπτυξη μιας πολιτικής για να ελέγξουν την κρατική βοήθεια στις αερογραμμές. Η πρώτη απτή πρωτοβουλία σε επίπεδο ΕΕ που προέκυψε από αυτόν τον ακτιβισμό της Commission ήταν η οδηγία του Συμβουλίου τον Ιούλιο του 1983 σχετικά με διά - περιφερειακές υπηρεσίες αέρα, που επιτρέπει στους αερομεταφορείς να χρησιμοποιούν μικρά αεροσκάφη εβδομήντα θέσεων ή λιγότερα αεροπλάνα για να αναπτύξουν ελεύθερα τις διαδρομές αέρα μεταξύ των περιφερειακών ευρωπαϊκών αερολιμένων. Αυτό ακολουθήθηκε το 1984 από τους στόχους των αεροπορικών μεταφορών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που τέθηκαν σε υπόμνημα στο Υπουργικό Συμβούλιο. Οι προτάσεις που συζητήθηκαν στο παρόν έγγραφο ήταν περισσότερο στέρεες και λεπτομερειακές απ' ό,τι το υπόμνημα του Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απαίτησε την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού της ΕΚ στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών. Συνολικά, οι στόχοι της Επιτροπής ήταν διπλοί: να φιλελευθεροποιήσουν την υπάρχουσα εναέρια διακρατική κυκλοφορία, και να ανοίξουν οι υπερβολικά προστατευόμενες εθνικές αγορές αεροπορικών μεταφορών. Και οι δύο στόχοι βρίσκονταν σε αρμονία με τις αρχές φιλελευθεροποίησης της πρωτοβουλίας της Ενιαίας Αγοράς. Στην πραγματικότητα, μια σημαντική επίπτωση του προγράμματος της Ενιαίας Αγοράς ήταν να απελευθερωθεί ο τομέας των αεροπορικών μεταφορών και να ανοιχτεί η βιομηχανία σε μεγαλύτερο ανταγωνισμό. Η απορύθμιση και η αυξανόμενη ιδιωτικοποίηση αυτής της βιομηχανίας μπορούν έτσι να θεωρηθούν ως επιτυχημένη περίπτωση Ενιαίας Αγοράς. Με μερικές αξιοσημείωτες εξαιρέσεις, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν τοποθετήθηκαν ελεύθερα στις πιο φιλελεύθερες πολιτικές αεροπορικών μεταφορών. Αν και οι υποχρεώσεις Συνθήκης, τους δέσμευσαν στην προώθηση και την επιβολή των κανόνων ανταγωνισμού, η θέση τους ως σημαντικοί μέτοχοι δεν τους εξέθεσε στον αυξανόμενο ανταγωνισμό ενάντια στους εθνικούς φορείς της σημαίας τους. Άντ αυτού, οδηγήθηκαν κατά μήκος της πορείας σε πιό ελεύθερες αγορές. Στο σημείο αυτό υποστηρίχθηκε ότι η πίεση ασκήθηκε στις κυβερνήσεις από τις καταναλωτικές ομάδες, τις ενώσεις αερομεταφορέων, και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι κυβερνήσεις βαθμιαία και διστακτικά ήρθαν να συνειδητοποιήσουν ότι θα έπρεπε να 14

16 σταματήσουν τον έλεγχο της ρύθμισης, ένα από τα σημαντικότερα όργανα της δημόσιας πολιτικής. Υπάρχουν στοιχεία ότι αυτή η ταυτόχρονη εθνική/ευρωπαϊκή διαδικασία φιλελευθεροποίησης συντονίστηκε αόριστα. Υποστηρίχθηκε από μελετητές ότι έχει δημιουργηθεί ένας συνασπισμός ενδιαφερόμενων φορέων που συμμετέχουν ενεργά στη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ για τη βιομηχανία αερογραμμών. Αυτοί αποτελέστηκαν από: τα εθνικά υπουργεία, τις κοινοβουλευτικές επιτροπές και τα κυβερνητικά συμβουλευτικά όργανα διάφορων κρατών-μελών, το Υπουργικό Συμβούλιο και την Επιτροπή των μόνιμων αντιπροσώπων (Coreper), διάφορες αρχές αερολιμένων, μεμονωμένες αεροπορικές επιχειρήσεις, οργανώσεις όπως η Ένωση Ευρωπαϊκών Αερογραμμών, η ECAC, και η IATA, Ευρωπαϊκές Ενώσεις Καταναλωτών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Commission), (ιδιαίτερα οι Διευθύνσεις Μεταφορών, Ανταγωνισμού, Περιβάλλοντος και Εξωτερικών Σχέσεων), και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (πρώτιστα μέσω της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού). Όπως το σχήμα παρακάτω επεξηγεί, ένας πεπερασμένος αλλά εντούτοις ευπροσδιόριστος συνασπισμός ενδιαφέροντος διαμορφώθηκε γύρω από το συγκεκριμένο ζήτημα της απορύθμισης των αερογραμμών. Οι κύριοι φορείς αυτού του συνασπισμού ήταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι ομάδες καταναλωτικού ενδιαφέροντος, οι μεμονωμένοι μεταφορείς αερογραμμών όπως η KLM, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ένωση Ευρωπαϊκών Αερογραμμών, η Ευρωπαϊκή Ένωση Αερογραμμών Περιοχών και ένας περιορισμένος αριθμός κρατών-μελών (πρώτιστα το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ολλανδία). 15

17 Σχήμα.1 : Ενδιαφερόμενοι φορείς για τη φιλελευθεροποίηση των ευρωπαϊκών αερογραμμών Επιχειρήσεις Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κράτη-Μέλη Μεμονωμένες επιχειρήσεις και οργανισμοί της βιομηχανίας Γραφεία μεταφορών και ανταγωνισμού Εθνικά Υπουργεία, κοινοβουλευτικές επιτροπές, κυβερνητικά συμβουλευτικά όργανα Πολιτική Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Επιτροπή για τις Μεταφορές και τον Τουρισμό Υπουργικό Συμβούλιο Αρχές Αεροδρομίων& Καταναλωτικά λόμπι Πηγή: Lawton T.C., Cleared for take-off,

18 1.5. Ιστορικό του τρίτου πακέτου απελευθέρωσης των αερομεταφορών των κρατών-μελών της ΕΕ Στις 22/6/1992 το Συμβούλιο των Υπουργών Μεταφορών της ΕΟΚ, υιοθέτησε τρεις κανονισμούς με περιεχόμενο την απελευθέρωση των κοινοτικών εναέριων μεταφορών, που αποτελούν το Τρίτο Πακέτο Φιλελευθεροποίησης. Οι κανονισμοί αυτοί που είναι δεσμευτικοί για όλα τα κράτη-μέλη ισχύουν από την 1/1/1993 και αφορούν στους εξής τομείς των ενδοκοινοτικών αερογραμμών: Α) Πρόσβαση των κοινοτικών αερομεταφορέων σε δρομολόγια και πτήσεις ενδοκοινοτικών αερογραμμών Ο κάθε αερομεταφορέας κράτους-μέλους της ΕΕ έχει το δικαίωμα να εκτελεί πτήσεις τακτικών γραμμών (scheduled) ή ναυλωμένες (charter) από οποιαδήποτε αφετηρία προς οποιονδήποτε προορισμό, μέσα στα όρια της Κοινότητας. Β) Τρόποι εφαρμογής των κομίστρων και τιμολογίων στις ενδοκοινοτικές εναέριες μεταφορές (τακτικές και έκτακτες) Ο κανονισμός αυτός δεν ισχύει για τους μη κοινοτικούς αερομεταφορείς, καθώς και για κοινοτικές γραμμές που έχουν χαρακτηρισθεί ως «δημόσιου καθήκοντος». Οι κοινοτικές επιχειρήσεις εναέριων μεταφορών: α) charter cargo μπορούν να διαμορφώνουν ελεύθερα τους ναύλους, β)επιβατών τακτικών γραμμών μπορούν να διαμορφώνουν ελεύθερα τα κόμιστρα, με την προϋπόθεση ότι δε θα είναι ούτε ιδιαίτερα υψηλά αλλά ούτε και ιδιαίτερα χαμηλά. Κάθε κράτοςμέλος έχει το δικαίωμα να επέμβει και να αποσύρει το τιμολόγιο (μονομερής απόρριψη - single disapproval). Το τιμολόγιο εφαρμόζεται εκτός αν άλλο κράτος-μέλος ή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαμαρτυρηθούν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου του επιπέδου των κομίστρων, σε κάθε περίπτωση που λάβει καταγγελία εκ μέρους κράτους-μέλους έχοντος έννομο συμφέρον. Οι αερομεταφορείς είναι υποχρεωμένοι να καταβάλλουν τα κόμιστρα στα ενδιαφερόμενα κράτη-μέλη, 24 ώρες πριν την υλοποίησή τους. Γ) Έκδοση άδειας λειτουργίας κοινοτικής επιχείρησης εναέριων μεταφορών οι άδειες συνεχίζουν να χορηγούνται από τα κράτη-μέλη 17

19 τα κριτήρια του εθνικού ιδιοκτησιακού καθεστώτος έχουν αντικατασταθεί από τα κοινοτικά, ώστε να καθίσταται δυνατόν υπήκοοι ενός κράτουςμέλους να μπορούν να ιδρύουν επιχείρηση εναέριων μεταφορών σε άλλο κράτος-μέλος. Η πλειοψηφία της ιδιοκτησίας επιχείρησης εναέριων μεταφορών που ζητά άδεια λειτουργίας, πρέπει να ανήκει σε κράτος-μέλος ή σε υπηκόους κρατών-μελών. Οποιαδήποτε μεταβολή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος ή της μορφής της επιχείρησης (συγχωνεύσεις κ.λ.π.) πρέπει να γνωστοποιείται στις αρμόδιες αρχές Η έδρα της επιχείρησης πρέπει να βρίσκεται στην επικράτεια του κράτουςμέλους που χορηγεί την άδεια Το περιεχόμενο της δραστηριότητάς της μπορεί να είναι αποκλειστικά οι αερομεταφορές ή σε συνδυασμό και με επισκευή και συντήρηση αεροσκαφών Για τη χορήγηση άδειας λειτουργίας της επιχείρησης εναέριων μεταφορών, απαιτείται ένα τουλάχιστον αεροσκάφος με τα απαιτούμενα από τους διεθνείς κανονισμούς ασφάλειας των πτήσεων, πιστοποιητικά πλοϊμότητας Εάν απορριφθεί από κράτος-μέλος αίτηση για χορήγηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης εναέριων μεταφορών, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να προσφύγουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία υποχρεούται να εξετάσει την υπόθεση και δικαιούται να επικαλεσθεί το άρθρο 169 της Συνθήκης της Ρώμης (αποστολή αιτιολογημένης γνώμης προς κράτος-μέλος) Το τρίτο πακέτο απελευθέρωσης - επιπτώσεις Το Τρίτο Πακέτο Απελευθέρωσης Υποστηρίζεται από μελετητές ότι οι έλεγχοι της πρόσβασης στην αγορά, των συχνοτήτων, της τιμολόγησης και της ικανότητας, λειτουργούν επιβαρυντικά για το επιβατικό κοινό. Ειδικότερα, τέτοιοι έλεγχοι (ι) περιορίζουν την ποικιλία και την επιλογή των υπηρεσιών ποιότητας και αερογραμμής 18

20 (II) προστατεύουν τους ανεπαρκείς και ακριβούς μεταφορείς και συντελούν σε υψηλότερο κόστος (III) αποκλείουν τους ανταγωνιστές που ξεκινούν με χαμηλές τιμές ή εκείνους που είναι πρόθυμοι να καινοτομήσουν και (iv) περιορίζουν τις διεθνείς υπηρεσίες σε μερικές πόλεις δευτερευουσών γραμμών. Η φιλελευθεροποίηση της βιομηχανίας των αερομεταφορών δικαιολογείται επομένως δεδομένου του ότι ο ανταγωνισμός ενθαρρύνει την αποδοτική παροχή αεροπορικών υπηρεσιών, με τους μεταφορείς να προσφέρουν υπηρεσίες καλής ποιότητας με τα χαμηλότερα δυνατά κόστη και τιμές. Αυτός ο στόχος λοιπόν αποτέλεσε τη βάση για την επίτευξη του διπλού στόχου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ευρωπαϊκή βιομηχανία αερογραμμών - απορρυθμίζοντας τις υπάρχουσες διακρατικές διαδρομές και φιλελευθεροποιώντας τις εθνικές αγορές κάτι το οποίο άρχισε να πραγματοποιείται με την εισαγωγή μιας προσέγγισης τριών-σταδίωνφιλελευθεροποίησης, που εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του Η ΕΕ εισήγαγε τρία νομοθετικά πακέτα, το 1987, το 1990, και το 1992, τα οποία διέβρωσαν βαθμιαία τα δικαιώματα των κρατών-μελών να ρυθμίζουν τη βιομηχανία αερογραμμών και παγίωσαν την εμφάνιση μιας ευρωπαϊκής πολιτικής για την αεροπορία Η επίδραση του τρίτου πακέτου φιλελευθεροποίησης της ΕΕ στις σχέσεις των επιχειρήσεων τακτικών γραμμών και ναυλωμένων πτήσεων Το Τρίτο Πακέτο φιλελευθεροποίησης έχει αμβλύνει τις διαφορές που υπήρχαν ανάμεσα στις αεροπορικές επιχειρήσεις τακτικών γραμμών και ναυλωμένων πτήσεων. Η οικονομική αναγκαιότητα της ύπαρξης των αεροπορικών επιχειρήσεων ναυλωμένων πτήσεων βασίστηκε: Στο χαμηλό τους κόστος παραγωγής σαν συνέπεια του μικρού και ευέλικτου σχήματος και με πολύ χαμηλά σταθερά έξοδα σαν συνέπεια του μη τακτικού ρόλου τους. Στους χαμηλούς ναύλους που προσέφεραν σαν συνέπεια του χαμηλού 19

21 κόστους παραγωγής που προαναφέραμε αλλά κατά κανόνα με χαμηλή ποιότητα παραγόμενου προϊόντος. Στο επιτυγχανόμενο κατά κανόνα υψηλό επίπεδο πληρότητας της κάθε πτήσης. Σε αντιπαράθεση με: Το υψηλό κόστος των επιχειρήσεων εναέριων τακτικών γραμμών, λόγω των υψηλών σταθερών τους δαπανών σαν συνέπεια του ρόλου που διαδραματίζουν Το κατά κανόνα υψηλότερο επίπεδο της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών Το κατά κανόνα χαμηλότερο επίπεδο πληρότητας αεροσκαφών, λόγω της υποχρεωτικότητας της εκτέλεσης του προγραμματισμένου δρομολογίου. Τα υψηλά ναύλα λόγω του υψηλού κόστους, αλλά και σαν αποτέλεσμα των μονοπωλιακών καταστάσεων προϊόντων των διεθνών συμβάσεων που επικρατούσαν στις ΗΠΑ μέχρι την Πράξη Απελευθέρωσης (Deregulation Act) του 1978 και στην ΕΕ μέχρι την ισχύ το 1993 του τρίτου πακέτου φιλελευθεροποίησης. Η κατάργηση του ρυθμισμένου διεθνούς θεσμικού πλαισίου Πολιτικής Αεροπορίας (φιλελευθεροποίηση πολιτική των ανοικτών ουρανών) είχε σαν αποτέλεσμα την όξυνση του ανταγωνισμού ανάμεσα στις επιχειρήσεις τακτικών γραμμών, με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους, άρα και τη μείωση των ναύλων. Στηριζόμενες στους μεμονωμένους ναύλους λόγω μείωσης του κόστους τους και ορισμένες από αυτές στη φθίνουσα κρατική στήριξη, οι επιχειρήσεις τακτικών γραμμών αποφάσισαν να κατακτήσουν τις αγορές των επιβατών χαμηλών εισοδημάτων, που ταξιδεύουν για τουρισμό, οι οποίες αγορές μονοπωλούνταν μέχρι πριν τη φιλελευθεροποίηση από τις επιχειρήσεις ναυλωμένων πτήσεων (charter). Είναι προφανές ότι η φιλελευθεροποίηση είχα καταλυτικά αρνητικά αποτελέσματα στις επιχειρήσεις ναυλωμένων πτήσεων, οι οποίες μετά τις προαναφερθείσες εξελίξεις φαίνεται να μην έχουν πια λόγο ύπαρξης. Σαν συνέπεια αυτών των εξελίξεων στα πλαίσια του φιλελευθεροποιούμενου διεθνούς αεροπολιτικού περιβάλλοντος, οι επιχειρήσεις ναυλωμένων 20

22 πτήσεων έχουν τις ακόλουθες εναλλακτικές επιλογές: α) να συνεχίσουν να ανταγωνίζονται στις παραδοσιακές γεωγραφικές περιοχές τις τακτικές, στη βάση του χαμηλού κόστους, λαμβάνοντας όμως υπ όψιν ότι ο ανταγωνισμός αυτός θα εντείνεται λόγω της μείωσης του κόστους των τακτικών. β) να συνεχίσουν να λειτουργούν σα ναυλωμένες πτήσεις, διεισδύοντας όμως σε νέες αγορές, όχι μόνο στα πλαίσια της ΕΕ, αλλά και του υπόλοιπου κόσμου γενικότερα, όπου διαπιστώνουν ότι υπάρχει ζήτηση. γ) να διεισδύσουν στις τακτικές γραμμές είτε αυτόνομα είτε μέσα από συμμαχίες δ) να επιδιώξουν τον έλεγχο ενός συστήματος κρατήσεων/διανομής των θέσεων (Computer Reservation System C.R.S.) με καθετοποίηση της οργάνωσής τους, ήτοι σε συνεργασία με ανταλλαγή μετοχών με τους ταξιδιωτικούς πράκτορες, τους tour operators και τράπεζες, με πρωτοπόρες στο θεσμό την Αγγλία και τη Γερμανία. Η επιβίωση όμως των μεμονωμένων επιχειρήσεων που έχουν αποκλειστική δραστηριότητα τις ναυλωμένες πτήσεις, δυσχεραίνεται και από την οριζοντιοποίηση και καθετοποίηση της οργάνωσης των επιχειρήσεων τακτικών γραμμών, από το ότι δηλαδή οι επιχειρήσεις τακτικών γραμμών στα πλαίσια της οριζοντιοποίησης της οργάνωσής τους διεισδύουν στις παραδοσιακά ελεγχόμενες αγορές των ναυλωμένων πτήσεων μέσα από μικρές ευέλικτες και χαμηλού κόστους θυγατρικές όπως για παράδειγμα έπραξε η Lufthansa με την Condor, η Iberia με την Viva, η KIM με την Transavia, η Ολυμπιακή με τις Μακεδονικές Αερογραμμές κλπ) 21

23 1.7. Ελευθερίες του αέρα Επιπλέον, μια πιο φιλελεύθερη προσέγγιση στις τιμές έχει καθιερωθεί, με την άρση ουσιαστικά όλων των περιορισμών στα φθηνά εισιτήρια. Αυτά τα τμήματα της νομοθεσίας έχουν διευκολύνει τον πολλαπλασιασμό των μεταφορέων χαμηλού κόστους, εξασφαλίζοντας κατά συνέπεια υψηλότερα επίπεδα ανταγωνισμού μέσα στη βιομηχανία καθώς και φτηνότερες πτήσεις για τον καταναλωτή. Το δικαίωμα να αποκτηθούν τα slots (οι χρονοθυρίδες) προσγείωσης στους διεθνείς αερολιμένες είναι επίσης μια καθιερωμένη αρχή εντός της ΕΕ. Το τελικό πακέτο, επομένως, παγιώνει την πλήρη άσκηση των ελευθεριών του αέρα. Όλοι οι υπόλοιποι περιορισμοί στις εσωτερικές αεροπορικές μεταφορές αφαιρέθηκαν από την 1η Απριλίου Το Βρετανικό Υπουργείο Μεταφορών υποστήριξε ότι τα μέτρα φιλελευθεροποίησης της ΕΕ έχουν προαγάγει και αυξήσει τον ανταγωνισμό και έχουν συμβάλλει στο να ανοίξουν μια ποικιλία νέων ευκαιριών για τις αερογραμμές της ΕΕ. Αυτό οφείλεται κατά ένα μεγάλο μέρος στην αποφασιστική ηγεσία που παρουσιάζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ώστε να προωθηθεί μια γρήγορη και πλήρης εθνική εφαρμογή των μέτρων του προγράμματος. Η Βρετανική Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (Civil Aviation Authority-CAA) υποστήριξε ότι: Εκεί όπου τα κράτη μέλη καθυστερούσαν να επιτρέψουν τις νέες ελευθερίες που παρέχονται από το Τρίτο Πακέτο Απελευθέρωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επέμβει αποφασιστικά και αποτελεσματικά. Η Βρετανική Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, επίσης, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα τρία πακέτα έχουν συμβάλει σημαντικά στα αυξανόμενα επίπεδα ανταγωνισμού στην Ευρώπη. Η κυριαρχία των εθνικών μεταφορέων έχει ταρακουνηθεί, ο τιμολογιακός ανταγωνισμός αυξάνεται, καθώς αυξάνεται και ο ανταγωνισμός στις διεθνείς διαδρομές. Επιπλέον, οι κρατικές αερογραμμές λόγω των πιέσεων που δέχτηκαν, υιοθέτησαν διαδικασίες αναδιάρθρωσης, με σκοπό την ιδιωτικοποίηση και έχουν κερδίσει την έγκριση των κυβερνήσεων. Αναμφισβήτητα, η φιλελευθεροποίηση αναγκάζει πολλές εθνικές κυβερνήσεις να ιδιωτικοποιήσουν τους εθνικούς μεταφορείς αερογραμμών τους. 22

24 Πίνακας 1: ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ Τεχνικά δικαιώματα (operating rights) Πρώτη ελευθερία Δεύτερη ελευθερία Τρίτη ελευθερία Τέταρτη ελευθερία Πέμπτη ελευθερία Έκτη ελευθερία Έβδομη ελευθερία Όγδοη ελευθερία (cabotage) Το δικαίωμα της πτήσης στον εναέριο χώρο μιας χώρας (δικαίωμα υπέρπτησης) Το δικαίωμα της υπέρπτησης με προσγείωση για μη εμπορικούς σκοπούς (π.χ. ανεφοδιασμό καυσίμων μόνο) Εμπορικά δικαιώματα (traffic rights) Το δικαίωμα αποβίβασης σε τρίτο κράτος κίνησης (επιβάτες, φορτίο, ταχυδρομείο) προερχόμενης από το κράτος που ανήκει η αεροπορική εταιρία Το δικαίωμα παραλαβής κίνησης από τρίτο κράτος με προορισμό το κράτος στο οποίο ανήκει η αεροπορική εταιρία. 1 Το δικαίωμα αποβίβασης και παραλαβής κίνησης από ή προοριζόμενης για οποιοδήποτε τρίτο κράτος Το δικαίωμα κάθε αεροπορικής εταιρίας να μεταφέρει κίνηση μεταξύ δύο τρίτων κρατών δια μέσου του κράτους που είχε την έδρα της. 2 Το δικαίωμα κάθε αεροπορικής εταιρίας να ασκεί σε δύο ή περισσότερα κράτη τακτικά δρομολόγια που δεν έχουν αρχή και τέλος, το κράτος που εδρεύει αυτή η εταιρία Το δικαίωμα της αεροπορικής εταιρίας τρίτου κράτους να μεταφέρει κίνηση μεταξύ διαφόρων σημείων μέσα στο κράτος εκτός εκείνου που έχει την έδρα της. Διακρίνεται σε διαδοχικό cabotage,δικαίωμα μεταφοράς αεροπορικής κίνησης κατά την εκτέλεση ενός δρομολογίου σε διαδρομή που ξεκινά από τη χώρα της εταιρίας, διέρχεται από το σημείο Χ μιας άλλης χώρας και καταλήγει σε σημείο Ψ αυτής της χώρας. Γνήσια ενδομεταφορά, δικαίωμα εκτέλεσης τακτικών δρομολογίων μεταξύ σημείων μιας ξένης χώρας με σημεία αναχώρησης και προορισμού ευρισκόμενα σ αυτή τη χώρα. 1 Το δικαίωμα αυτό είναι στενά συνδεδεμένο με το δικαίωμα της 3 ης ελευθερίας. 2 Ο όρος χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει το συνδυασμό 3 ης και 4 ης ελευθερίας προς κάθε κατεύθυνση. 23

25 Σχήμα 2 : Απεικόνιση των ελευθεριών αέρος πηγή: Καταρέλος, Ε., Σημειώσεις μαθήματος «Διοίκηση Αερομεταφορών». 24

26 1.8. ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗΣ Έχοντας αναφερθεί στις ελευθερίες του αέρα, συνεχίζουμε με τις επιπτώσεις της απελευθέρωσης. Επιπτώσεις εμφανίσθηκαν στα κρατικά όργανα της Πολιτικής Αεροπορίας, στην κατάσταση των αεροσκαφών, στα πληρώματα των αεροσκαφών και στο σύστημα επίγειου ελέγχου των πτήσεων. Οι επιπτώσεις αυτές παρουσιάζονται λεπτομερέστερα στη συνέχεια Στα κρατικά όργανα της Πολιτικής Αεροπορίας Ο εξοντωτικός ανταγωνισμός ανάμεσα στις αεροπορικές επιχειρήσεις ο οποίος αναπτύσσεται μέσα στο απορυθμισμένο (ΗΠΑ) ή φιλελευθεροποιούμενο (ΕΕ) περιβάλλον της Πολιτικής Αεροπορίας, ασκεί καθοριστική οικονομική πίεση στις αεροπορικές επιχειρήσεις και δια μέσου αυτών προς τις αρμόδιες κρατικές αρχές, με τη δυνατότητα παρέμβασης που διαθέτουν τα ανώτατα επιχειρησιακά στελέχη, στηριζόμενα στην πολιτική και οικονομική ισχύ της επιχείρησης. Η πίεση αυτή, είναι ενδεχόμενο σε πολλές περιπτώσεις να οδηγεί τις αρμόδιες κρατικές αρχές, τις επιφορτισμένες με την εξασφάλιση και διατήρηση ενός ανεκτού επιπέδου ασφάλειας πτήσεων, στην αναστολή έκδοσης υποχρεωτικών τεχνικών οδηγιών, οι οποίες επιβαρύνουν το κόστος συντήρησης των αεροσκαφών της αεροπορικής επιχείρησης Στην κατάσταση των αεροσκαφών Επιπλέον, η ραγδαία αύξηση της ζήτησης σαν συνέπεια μιας αρχικής πτώσης των ναύλων από την απορύθμιση οδήγησε τις αεροπορικές επιχειρήσεις σε άμεση ζήτηση αεροσκαφών. Επειδή δε, η ζήτηση αυτή δεν είχε προβλεφθεί ούτε από τις μεταφορικές αεροπορικές επιχειρήσεις, ούτε από τις επιχειρήσεις κατασκευής αεροσκαφών, δεν ήταν διαθέσιμα καινούρια αεροσκάφη που θα κάλυπταν το κενό. Έτσι οι αεροπορικές επιχειρήσεις 25

27 στράφηκαν προς τα μεταχειρισμένα αεροσκάφη, τα οποία υπό διαφορετικές συνθήκες θα είχαν ενδεχόμενα αποσυρθεί και των οποίων μάλιστα εντατικοποίησαν τη χρησιμοποίηση (εκμετάλλευση), επειδή έπρεπε να ανταποκριθούν σε συνθήκες ενός οξυμένου εξοντωτικού- ανταγωνισμού. Στο σημείο αυτό, παρατηρούμε ότι η αγορά των αερογραμμών συμπεριφέρεται παρόμοια με την ανάλογη αγορά των ναυτιλιακών επιχειρήσεων. Και οι δύο αγορές χαρακτηρίζονται από διεθνοποιημένο χαρακτήρα και από την παράγωγο ζήτηση. Δεδομένου ότι οι επιχειρήσεις της ναυτιλίας και των αερομεταφορών καλύπτουν παράγωγο ζήτηση, θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι οι παράγοντες από τους οποίους εξαρτώνται και οι οποίοι επηρεάζουν την το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργούν είναι ίδιοι. Το μοντέλο του Stopford 3 για τις τέσσερις αγορές της ναυτιλίας θα μπορούσαμε να το προσαρμόσουμε στην αγορά των αερομεταφορών. (σχήμα 2) Σύμφωνα με το μοντέλο του Stopford υπάρχουν 4 αγορές που συνθέτουν το άμεσο περιβάλλον της λειτουργίας των ναυτιλιακών επιχειρήσεων και οι οποίες είναι οι εξής: - η ναυλαγορά - η αγορά μεταχειρισμένων πλοίων (στην περίπτωση των αερομεταφορών αγορά μεταχειρισμένων αεροσκαφών) - η αγορά νέων ναυπηγήσεων (στην περίπτωση των αερομεταφορών αγορά κατασκευής νέων αεροσκαφών), και - η αγορά διαλύσεων. 3 Σημειώσεις μαθήματος «Εισαγωγή στις Ναυτιλιακές Σπουδές», Ακαδημαϊκό έτος (βλ. βιβλιογραφία στο τέλος). 26

28 Σχήμα 3 : Προσαρμογή του μοντέλου των τεσσάρων αγορών του Stopford στις αερομεταφορές 1. Η Ναυλαγορά 4. Η αγορά Διαλύσεων Οι επιβάτες Διαλυτήρια Επίπεδο Ναύλων Τιμές διαλύσεων Ιδιοκτήτες με αεροσκάφη διαθέσιμα για μεταφορά Ρευστότητα Ιδιοκτήτες που πωλούν αεροσκάφη για διάλυση Ιδιοκτήτες-Αγοραστές αεροσκαφών Ιδιοκτήτες που αγοράζουν νέα αεροσκάφη Τιμές μεταχειρισμένων αεροσκαφών Τιμές νέων αεροσκαφών Ιδιοκτήτες-Πωλητές αεροσκαφών 2. Η αγορά μεταχειρισμένων αεροσκαφών Κατασκευάστριες εταιρίες αεροσκαφών 3. Η αγορά νέων αεροσκαφών πηγή: Προσαρμογή από τις Σημειώσεις μαθήματος «Εισαγωγή στις Ναυτιλιακές Σπουδές», Θεοτοκάς, Ι. 27

29 Η συνολική ρευστότητα καθορίζεται από τις κινήσεις των ιδιοκτητών (ναυτιλιακές επιχειρήσεις ή επιχειρήσεις αερογραμμών) στις τέσσερις βασικές αγορές. Η συνολική ρευστότητα σχηματίζεται από τις εισροές που δέχονται οι ιδιοκτήτες από τη ναυλαγορά και την αγορά διαλύσεων και τις εκροές από τις πληρωμές για την κατασκευή νέων αεροσκαφών. Η αγορά των μεταχειρισμένων αεροσκαφών δεν μεταβάλλει τη συνολική ρευστότητα. Αυτό συμβαίνει επειδή το εισόδημα ανακυκλώνεται και απλώς αλλάζει χέρια, από τους πωλητές στους αγοραστές, παραμένοντας όμως σε ιδιοκτήτες αεροσκαφών χωρίς μεταβολή στη συνολική ρευστότητα. Η ναυλαγορά αποτελεί τον τόπο συνάντησης της Προσφοράς και της Ζήτησης μεταφορικών υπηρεσιών. Σύμφωνα με το μοντέλο του Stopford για τη ναυτιλία, οι πλοιοκτήτες που επιθυμούν άμεση εκμετάλλευση της θετικής συγκυρίας που παρουσιάστηκε στη ναυλαγορά, κατευθύνονται στην αγορά μεταχειρισμένων πλοίων αναζητώντας πλοία για αγορά. Σε περιόδους χαμηλών ναύλων, όπως συνέβη στις αερομεταφορές αμέσως μετά τη φιλελευθεροποίηση, η ρευστότητα των ιδιοκτητών μειώνεται. Αυτό σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ένας αριθμός πλοίων θα μείνει χωρίς απασχόληση, οδηγεί πολλούς πλοιοκτήτες στην απόφαση να πουλήσουν τα πλοία τους, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η Προσφορά μεταχειρισμένων πλοίων. Παρατηρείται, λοιπόν, όμοια συμπεριφορά της αγοράς των αερομεταφορών με την αντίστοιχη των ναυτιλιακών επιχειρήσεων. Η βιομηχανία των αερομεταφορών, ακριβώς όπως και η ναυτιλιακή βιομηχανία, καλύπτει παράγωγο Ζήτηση και κατά συνέπεια η λειτουργία της είναι εξαρτημένη από κάποιους εξωτερικούς παράγοντες. Οι συνθήκες στη ναυλαγορά μεταβάλλονται σχετικά εύκολα και με μεγάλη ταχύτητα. Συνεπώς, το ίδιο εύκολα μεταβάλλονται οι συνθήκες και στις υπόλοιπες τρεις αγορές. Η πρόβλεψη των μελλοντικών μεταβολών, τις περισσότερες φορές, δεν είναι δυνατή, ακριβώς εξαιτίας των απρόβλεπτων παραγόντων που τις καθορίζουν. Οι επιχειρήσεις που λειτουργούν σε ένα τέτοιο περιβάλλον είναι απαραίτητο να είναι ανά πάσα στιγμή προετοιμασμένες να δεχτούν τη μικρότερη δυνατή επιρροή από τις τυχόν μεταβολές. Πρακτικά, δηλαδή, πρέπει ανά πάσα 28

30 στιγμή να διασφαλίζουν ότι το κόστος λειτουργίας τους είναι το χαμηλότερο δυνατό, έτσι ώστε σε περιόδους θετικών ναύλων το κέρδος να είναι το μεγαλύτερο δυνατό και σε περιόδους αρνητικών ναύλων οι ζημιές να είναι οι μικρότερες δυνατές. Αυτού του είδους τη στρατηγική ακολουθούν και οι αερογραμμές χαμηλού κόστους, όπως θα δούμε στα επόμενα κεφάλαια. Ας συνεχίσουμε, όμως, με την περαιτέρω ανάλυση των επιπτώσεων της φιλελευθεροποίησης, που όπως αναφέραμε προηγουμένως παρουσιάσθηκαν, επίσης, στα πληρώματα αεροσκαφών και στο σύστημα επίγειου ελέγχου των πτήσεων Στα πληρώματα αεροσκαφών Για να καλυφθεί η ζήτηση σε ιπτάμενα πληρώματα (χειριστές), των οποίων η πλήρης εκπαίδευση απαιτεί ένα διάστημα περί τα 4 έτη, οι αεροπορικές επιχειρήσεις συμπίεσαν το διάστημα αυτό της εκπαίδευσης, με συνέπεια και χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης, αλλά και ελαχιστοποίηση του επιπέδου εμπειρίας. Από την άλλη μεριά για να μειώσουν το κόστος του προσωπικού, οι αεροπορικές επιχειρήσεις χειροτέρεψαν δραματικά τους όρους και τις συνθήκες εργασίας των πληρωμάτων με αποτέλεσμα την έντονη κούραση και το οξυμένο στρες, φαινόμενα που σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνούν τα όρια αντοχής του ανθρώπινου οργανισμού και μπορούν να οδηγήσουν μέχρι την πλήρη κατάπτωση Στο σύστημα επίγειου ελέγχου των πτήσεων Τα περισσότερα αεροδρόμια, τόσο από άποψη χωρητικότητας, οργάνωσης, αυτοματισμού και επάρκειας ηλεκτρονικών μηχανημάτων επικοινωνίας και ελέγχου, όσο και οι κρατικές υπηρεσίες ελέγχου των πτήσεων (ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας), όχι μόνο δεν ήταν προετοιμασμένες, αλλά δεν είχαν και τα μέσα για να προετοιμασθούν έγκαιρα, ώστε να αντιμετωπίσουν 29

31 αποτελεσματικά και με τον ανώτατο δυνατό επίπεδο ασφάλειας των πτήσεων, την αυξημένη κίνηση. Αυτή η πολιτική όμως, η αντιμετώπιση δηλαδή των πολιτικών αερομεταφορών μόνο από την οπτική γωνία της άμεσης μεγιστοποίησης του κέρδους, είναι πια φανερό ότι είναι κοντόφθαλμη, όχι μόνο γιατί δημιουργεί αντικειμενικά τις προϋποθέσεις για αεροπορικά δυστυχήματα με καταστροφικές συνέπειες, πέρα από τις ανθρώπινες ζωές και τις ίδιες τις αεροπορικές επιχειρήσεις, αλλά και διότι μακροπρόθεσμα τείνει να μειώσει την εμπιστοσύνη του κοινού όχι μόνο σε μια αεροπορική επιχείρηση με χαμηλό επίπεδο ασφάλειας πτήσεων, αλλά και στο αεροπορικό μεταφορικό μέσο αεροσκάφος συνολικά, με συνέπεια τη μείωση της επιβατικής κίνησης στο σύνολο της πολιτικής αεροπορικής βιομηχανίας Πολιτική αεροπορίας της ΕΕ Μια άλλη κορυφαία πολιτική - προτεραιότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο ήταν να αντιμετωπιστούν οι καθυστερήσεις εναέριας κυκλοφορίας που προκαλούνται από το ασταθές σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της περιοχής. Η προσέγγιση είναι να αντιμετωπιστούν οι ελλοχεύουσες αιτίες των προβλημάτων όπως οι ανεπάρκειες που προκαλούνται από την τμηματοποιημένη διαμόρφωση των εθνικών περιοχών ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας εντός της ΕΕ. Η δημιουργία μιας συλλογικής διοικητικής δομής - η πρωτοβουλία των "ενιαίων ουρανών" - αντιμετωπίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως αναγκαία. Σε ένα πολιτικό πλαίσιο, η πρωτοβουλία των "ενιαίων ουρανών" είναι απλά μια συνέχεια της κίνησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ώστε να προαγάγει τη διαδικασία ενοποίησης. Εξαιτίας της απελευθέρωσης της αγοράς αερογραμμών στη δεκαετία του '80 και τη δεκαετία του '90, η αποτελεσματική διαχείριση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού εναέριου χώρου θεωρείται ως ουσιαστικό συμπλήρωμα στην ευρωπαϊκή "ενιαία αγορά". Ένα δεύτερο σημαντικό σκέλος της πολιτικής αερογραμμών της ΕΕ στις αρχές του 21ου αιώνα είναι το προβληματικό ζήτημα των υπερατλαντικών διμερών διαπραγματεύσεων. 30

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3662, 13/12/2002

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3662, 13/12/2002 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3662 της 13ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2002 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ I Ο περί Πολιτικής Αεροπορίας Νόμος του 2002 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΝ ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΝ ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΝ ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ Π. Ανέστης Partner Howrey LLP, Brussels Απρίλιος 2010 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σηµαντική τάση αναδιοργάνωσης του τοµέα των αεροµεταφορών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΚΑΙ CABOTAGE ΜΑΘΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΣΑΛΙΚΙΔΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ ΤΣΟΓΚΑ ΜΑΡΙΑ 30/10/2009

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΚΑΙ CABOTAGE ΜΑΘΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΣΑΛΙΚΙΔΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ ΤΣΟΓΚΑ ΜΑΡΙΑ 30/10/2009 ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΚΑΙ CABOTAGE ΜΑΘΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΣΑΛΙΚΙΔΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ ΤΣΟΓΚΑ ΜΑΡΙΑ 30/10/2009 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Έννοια ακτοπλοΐας: ακτοπλοΐα είναι η μετακίνηση επιβατών και φορτίου

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη των διατάξεων που αφορούν στα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές 1

Περίληψη των διατάξεων που αφορούν στα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές 1 Περίληψη των διατάξεων που αφορούν στα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές 1 Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1177/2010 για τα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές

Διαβάστε περισσότερα

14.11.2007 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/7

14.11.2007 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/7 14.11.2007 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1330/2007 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 24ης Σεπτεμβρίου 2007 σχετικά με τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής για τη διάδοση στα ενδιαφερόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.9.2015 COM(2015) 460 final 2015/0218 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με την εφαρμογή έκτακτων αυτόνομων εμπορικών μέτρων

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ασφάλεια των πολιτικών αερομεταφορών στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Η ασφάλεια των πολιτικών αερομεταφορών στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Η ασφάλεια των πολιτικών αερομεταφορών στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Γεώργιος Παπασπύρου Διευθυντής Διεύθυνσης Ασφαλείας Αερολιμένων Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας Κυρίες και κύριοι, Επιθυμώ να ευχαριστήσω

Διαβάστε περισσότερα

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Ιουνίου 2015 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2008/0140 (CNS) 9011/15 ΕΚΘΕΣΗ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία SOC 330 ANTIDISCRIM 6 JAI 338 MI 326 FREMP 114 Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 20.11.2012 COM(2012) 697 τελικό 2012/0328 (COD) C7-0385/12 Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για προσωρινή παρέκκλιση από την οδηγία 2003/87/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007 Ρυµούλκηση στο Αιγαίο Κανονισµός 3577/92 της ΕΕ ιαφορά σε σχέση µε το SAR Λοιπές συναφείς επισηµάνσεις * Βασιλείου Γ. Μακρή, Στρατιωτικού ικαστή, Νοµικού Συµβούλου Γ.Ε.ΕΘ.Α * Το κείµενο που ακολουθεί συντάχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη των δικαιωμάτων των επιβατών λεωφορείων και πούλμαν 1

Σύνοψη των δικαιωμάτων των επιβατών λεωφορείων και πούλμαν 1 Σύνοψη των δικαιωμάτων των επιβατών λεωφορείων και πούλμαν 1 Ο κανονισμός (EΕ) 181/2011 (εφεξής «ο κανονισμός») αρχίζει να εφαρμόζεται την 1 η Μαρτίου 2013. Προβλέπει ελάχιστο αριθμό δικαιωμάτων των επιβατών

Διαβάστε περισσότερα

ΗΔΙΑΝΟΜΗ (distribution channels) Η ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ

ΗΔΙΑΝΟΜΗ (distribution channels) Η ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΗΔΙΑΝΟΜΗ (distribution channels) Η ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ Λειτουργίες ΜΚΤ και Διανομή Η διανομή αναφέρεται σε όλες τις δραστηριότητες που πρέπει να γίνουν για να μεταβιβασθεί το προϊόν από τον αρχικό πωλητή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΆΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΡΑΕΚ Αριθμός Διαγωνισμού: 08/2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Ώρα διακοπών: ότι πρέπει να ξέρεις πριν φύγεις [30-07-2013-09:00]

Ώρα διακοπών: ότι πρέπει να ξέρεις πριν φύγεις [30-07-2013-09:00] Ώρα διακοπών: ότι πρέπει να ξέρεις πριν φύγεις [30-07-2013-09:00] Το καλοκαίρι είναι εδώ και είτε πας κοντά είτε μακριά, είτε για πολλές μέρες, είτε για πολύ λίγες, υπάρχουν κάποια πράγματα που είναι νόμος,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Προσφορά & Ζήτηση Τιμολόγηση & Αγορές Βασικές Πολιτικές Τιμολόγησης

Περιεχόμενα. Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Προσφορά & Ζήτηση Τιμολόγηση & Αγορές Βασικές Πολιτικές Τιμολόγησης Περιεχόμενα Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Βασικές Τιμολόγησης 2 Τιμή & Τιμολογιακή Πολιτική Ανταγωνισμός Οικονομική Αξία Customer Company Competition Collaborators Πελάτης Εταιρεία Ανταγωνισμός Συνεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

ικαιώµατα και Προστασία του επιβάτη-καταναλωτή στις αεροµεταφορές ρ Εµµανουήλ Ν. Βελονάκης Πρόεδρος της ΕΝ.Ε.ΚΑ.

ικαιώµατα και Προστασία του επιβάτη-καταναλωτή στις αεροµεταφορές ρ Εµµανουήλ Ν. Βελονάκης Πρόεδρος της ΕΝ.Ε.ΚΑ. ικαιώµατα και Προστασία του επιβάτη-καταναλωτή στις αεροµεταφορές ρ Εµµανουήλ Ν. Βελονάκης Πρόεδρος της ΕΝ.Ε.ΚΑ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε δικαιώµατα για τον επιβάτη-καταναλωτή στις αεροµεταφορές και

Διαβάστε περισσότερα

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα.

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα. Μονοπώλιο Μια επιχείρηση θεωρείται ότι ένα µονοπώλιο, εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα ρ ης, χ. Πως δηµιουργούνται τα µονοπώλια Ο βασικός λόγος ύπαρξης

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger Ενότητα 2 Σχέδιο Μάρκετινγκ Κεφάλαιο 4 Τιμολόγηση Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεφάλαιο 4: Τιμολόγηση Συγγραφείς: Δρ.Andrea Grimm, Δρ.Astin Malschinger

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4288, 22/7/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4288, 22/7/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟ Για σκοπούς μερικής εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο:- Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε.: L 70, 14.3.2009, σ. 11. «Οδηγία 2009/12/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Ονοματεπώνυμο: Τάσιος Ανδρέας Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Παντουβάκης Άγγελος Δεκέμβριος 2014 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδικές μεταφορές: διεθνείς μεταφορές και ενδομεταφορές

Οδικές μεταφορές: διεθνείς μεταφορές και ενδομεταφορές Οδικές μεταφορές: διεθνείς μεταφορές και ενδομεταφορές Μετά από την έγκριση διαφόρων ευρωπαϊκών νομοθετικών πράξεων, τόσο οι διεθνείς οδικές μεταφορές όσο και οι εμπορευματικές και επιβατικές ενδομεταφορές

Διαβάστε περισσότερα

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2014-2015, Εαρινό Εξάµηνο Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων Μάθηµα 2ο Το Περιβάλλον της

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΘΩΣΗ Ανφορικά με τον περί της Διεθνούς Συμβάσεως Eurocontrol και της Πολυμερούς Συμφωνίας της Σχετικής με τα Τέλη Διαδρομής (Κυρωτικό)

ΔΙΟΡΘΩΣΗ Ανφορικά με τον περί της Διεθνούς Συμβάσεως Eurocontrol και της Πολυμερούς Συμφωνίας της Σχετικής με τα Τέλη Διαδρομής (Κυρωτικό) 700 ΔΙΟΡΘΩΣΗ Ανφορικά με τον περί της Διεθνούς Συμβάσεως Eurocontrol και της Πολυμερούς Συμφωνίας της Σχετικής με τα Τέλη Διαδρομής (Κυρωτικό) (Τροποποιητικό) Νόμο του 2000, (Ν. 22(ΠΙ)/2000) που δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 10 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ 2. ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 10 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ 2. ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 10 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ 2. ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Ι. ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Τα αεροπορικά ταξίδια επέτρεψαν να χτιστούν εκπληκτικά θέρετρα σε αποµακρυσµένα νησιά, έχουν ενδυναµώσει τις πολυεθνικές επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ (www.gnto.gov.gr) v Ίδρυση: έτος 1950 v Αποστολή: οργάνωση, ανάπτυξη και προώθηση του τουρισµού στην Ελλάδα v Δράσεις: τουριστική

Διαβάστε περισσότερα

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ «Πλαίσιο Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Ηνωμένο Βασίλειο» ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Διακίδης Ισίδωρος, Αντιδήμαρχος Haringey Λονδίνο Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΘΕΣΙΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ε.Π.Ε. Δεκέμβριος 2009 ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Η σύντομη αυτή ενημέρωση,

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος 4. Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Από τη σύντοµη επισκόπηση που προηγήθηκε προκύπτει ότι στον ορισµό και στα χαρακτηριστικά ενός συµβουλίου παιδείας που θέσαµε στην αρχή της µελέτης ανταποκρίνονται αρκετά

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ κυρίου LÁSZLÓ ANDOR ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΓΕΙΑΣ κυρίου ΑΝΔΡΕΑ ΛΥΚΟΥΡΕΝΤΖΟΥ Εκτιμώντας τα ακόλουθα: I. Το Υπουργείο Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Ηγέτες με Όραμα Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Αγαπητοί φοιτητές, Εκ μέρους του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Διοίκησης Επιχειρήσεων σας καλωσορίζουμε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Το ERP είναι ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης επιχειρησιακών πόρων. Διαχειρίζεται και συντονίζει όλες τις λειτουργίες και διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα σε μια επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 126 Έκδοση στην ελληνική γλώσσα Νομοθεσία 58ο έτος 21 Μαΐου 2015 Περιεχόμενα I Νομοθετικές πράξεις ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ Κανονισμός (ΕΕ) 2015/779 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ AUTHORISED ECONOMIC OPERATORS AEO

ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ AUTHORISED ECONOMIC OPERATORS AEO ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ AUTHORISED ECONOMIC OPERATORS AEO 1 Οικονομικός Φορέας Ορισμός: Πρόσωπο, εγκατεστημένο στην Κοινότητα, το οποίο στο πλαίσιο των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων συμμετέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ αριθ. o SA.15395 (C 11/2004)

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ αριθ. o SA.15395 (C 11/2004) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 23.07.2014 C (2014) 5017 ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ Το παρόν έγγραφο αποτελεί εσωτερικό έγγραφο της Επιτροπής που διατίθεται μόνο για ενημέρωση. ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

O Κανονισμός αδειών παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας συμπληρώνεται ως ακολούθως:

O Κανονισμός αδειών παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας συμπληρώνεται ως ακολούθως: O Κανονισμός αδειών παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας συμπληρώνεται ως ακολούθως: Άρθρο 4 Προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 5: Η αίτηση για χορήγηση άδειας διανομής θερμότητας σε τρίτους υποβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3810, 13/2/2004 Ο ΠΕΡΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΙΠΤΑΜΕΝΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3810, 13/2/2004 Ο ΠΕΡΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΙΠΤΑΜΕΝΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 Ο ΠΕΡΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΙΠΤΑΜΕΝΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο - «Οδηγία 2000/79/ΕΚ του Συμβουλίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΣΚΑΦΩΝ ΥΠΟΕΠΙΤΡΟΠΗ HULL, LIABILITY & ΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ «Αρθρογραφία» ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ Του Νίκου Κλήμη Στη χώρα μας, με τα αμέτρητα νησιά

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ΕΛΕΝΑΣ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑ ALTERNATE MINISTER OF TOURISM, MINISTRY OF ECONOMY, INFRASTRUCTURE, MARITIME AFFAIRS AND TOURISM, GREECE THE 19 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE:

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οι Θέσεις του ΣΑΑΕ σε θέματα αεροπορικής επικαιρότητας

Οι Θέσεις του ΣΑΑΕ σε θέματα αεροπορικής επικαιρότητας Οι Θέσεις του ΣΑΑΕ σε θέματα αεροπορικής επικαιρότητας Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 2011 1. Μείωση του κόστους χρήσης του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ). Το αεροδρόμιο της Αθήνας δεν έχει πετύχει, σε επιθυμητό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 8 ο /22-4-2013 ΑΠΟΦΑΣΗ 459/2013

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 8 ο /22-4-2013 ΑΠΟΦΑΣΗ 459/2013 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΘΕΜΑ: 65 ο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 8 ο /22-4-2013 ΑΠΟΦΑΣΗ 459/2013 Έγκριση δαπάνης διαφημιστικής προβολής και σύναψη σύμβασης που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με μια ματιά Δράση ενάντια στην υπεραλίευση, με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 11η: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Σύγχρονο Λογιστήριο Οργάνωση με κατανομή ρόλων και αρμοδιοτήτων Μηχανογράφηση ERP MIS Έμπειρα στελέχη με πολύπλευρες γνώσεις (ΕΓΛΣ-ΔΛΠ- ΔΠΧΠ - φορολογία)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΑΣΙΣ Σύμβουλοι Επιχειρήσεων ΑΕ ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: ΦΑΡΜΑΚEIA (ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ)

ΣΤΟΧΑΣΙΣ Σύμβουλοι Επιχειρήσεων ΑΕ ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: ΦΑΡΜΑΚEIA (ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ) ΣΤΟΧΑΣΙΣ Σύμβουλοι Επιχειρήσεων ΑΕ ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: ΦΑΡΜΑΚEIA (ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ) Η συνεχής μείωση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης μέχρι και το 2014, στο πλαίσιο της δημοσιονομικής προσαρμογής, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προγραμματισμός δράσης για το 2014

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προγραμματισμός δράσης για το 2014 ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προγραμματισμός δράσης για το 2014 82 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2014 Για το 2014, η ΑΔΑΕ έχει προγραμματίσει να ασχοληθεί με τα ακόλουθα θέματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) L 177/18 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 6.7.2011 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 651/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 5ης Ιουλίου 2011 σχετικά με την έγκριση των εσωτερικών κανόνων λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 2004R0785 EL 11.12.2008 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 785/2004 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 21ης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΚΡΑΤΩΝ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΣΙΑΣ (ASEAN)

ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΚΡΑΤΩΝ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΣΙΑΣ (ASEAN) Γενική Διεύθυνση Εξωτερικών Πολιτικών της Ένωσης ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΚΡΑΤΩΝ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΣΙΑΣ (ASEAN) NT\790218EL.doc

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή..σελ. 2 Μέτρηση εργασίας σελ. 2 Συστήματα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Καταναλωτές: Oι αεροπορικές εταιρείες προβαίνουν στην εξυγίανση των ιστοτόπων πώλησης εισιτηρίων

Καταναλωτές: Oι αεροπορικές εταιρείες προβαίνουν στην εξυγίανση των ιστοτόπων πώλησης εισιτηρίων IP/09/783 Bρυξέλλες, 14 Μαΐου 2009 Καταναλωτές: Oι αεροπορικές εταιρείες προβαίνουν στην εξυγίανση των ιστοτόπων πώλησης εισιτηρίων Τα νέα αποτελέσµατα της ΕΕ που δηµοσιεύονται σήµερα δείχνουν ότι οι ιστότοποι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ, ΕΤΟΥΣ 2006

ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ, ΕΤΟΥΣ 2006 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ, ΕΤΟΥΣ Πειραιάς, 10 Ιουλίου 2007 Από τη Γενική Γραμματεία Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας

Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας Προσφέρουμε στους συνεργάτες μας την ασφάλεια και την δύναμη μιας μακροπρόθεσμης συνεργασίας ΖΗΣΕ ΤΗΝ ΕΜΠΕIΡΙΑ EXPERT Το πιο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο της Expert είναι το όνομά της. Παρέχει στους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετωπίζοντας την Εποχικότητα της Αεροπορικής Κίνησης στη Ρόδο και την Κρήτη μέσα από τις Αεροπορικές Εταιρείες Χαμηλών Ναύλων.

Αντιμετωπίζοντας την Εποχικότητα της Αεροπορικής Κίνησης στη Ρόδο και την Κρήτη μέσα από τις Αεροπορικές Εταιρείες Χαμηλών Ναύλων. Αντιμετωπίζοντας την Εποχικότητα της Αεροπορικής Κίνησης στη Ρόδο και την Κρήτη μέσα από τις Αεροπορικές Εταιρείες Χαμηλών Ναύλων Παύλος Αρβανίτης Ερευνητής ΕΤΕΜ Δρ Ανδρέας Παπαθεοδώρου Αν. Καθηγητής Παν.

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανό Φανουράκη 1/11/2011

Στυλιανό Φανουράκη 1/11/2011 Στυλιανό Φανουράκη ΕΙ Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΟΡΙΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ & ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΟΦΕΛΗ ΚΑΙ ΩΦΕΛΗΜΕΝΟΙ ΥΠΑΡΧΟΥΣΕΣ ΥΠΟ ΟΜΕΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική»

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Δρ. Μιχάλης Χρηστάκης Γενικός Γραμματέας Δήμου Αμαρουσίου Πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2011

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 23 Απριλίου 2012 ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2011 Από τα στοιχεία της Έρευνας Συνόρων που διενεργεί η

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα και Ανάπτυξη (Research and Development, R&D)

Έρευνα και Ανάπτυξη (Research and Development, R&D) Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Έρευνα και Ανάπτυξη (Research and Development, R&D) Οι Howenstine και Zeile (1992) ανακαλύπτουν μια χαλαρή συσχέτιση μεταξύ Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D) και του συνόλου των εργαζομένων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ & ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΠΛΟΙΩΝ / ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ & ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΠΛΟΙΩΝ / ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ & ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΠΛΟΙΩΝ / ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ Διάταξη Έναρξη ισχύος Αφορά Ορίζει Όρια Ασφάλισης Απόφαση ΥΕΝ 3131.1/03/1999

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 14.10.2015 COM(2015) 510 final ANNEX 3 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Διαχείριση της προσφυγικής

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Περιοδικό ΕΠΙΛΟΓΗ Ιούνιος 2008. Η επικείμενη αναθεώρηση του κοινοτικού δικαίου για την έκδοση και διαχείριση ηλεκτρονικού χρήματος

Οικονομικό Περιοδικό ΕΠΙΛΟΓΗ Ιούνιος 2008. Η επικείμενη αναθεώρηση του κοινοτικού δικαίου για την έκδοση και διαχείριση ηλεκτρονικού χρήματος Οικονομικό Περιοδικό ΕΠΙΛΟΓΗ Ιούνιος 2008 Η επικείμενη αναθεώρηση του κοινοτικού δικαίου για την έκδοση και διαχείριση ηλεκτρονικού χρήματος Του Κωνσταντίνου Τασάκου Ph. D, Ειδικού Συμβούλου Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ

ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ 1 Η Ελληνική αγορά εμπορίας Πετρελαιοειδών Στην αγορά λειτουργούν: 2 εταιρίες διύλισης με 4 διυλιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Πίνακας Περιεχομένων Σελίδα 2 από 7 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 1.1 Δικαιούχος Χώρα Κυπριακή Δημοκρατία. 1.2 Αναθέτουσα Αρχή Ογκολογικό Κέντρο Τράπεζας Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η μέση αύξηση του κόστους των ναυτιλιακών δανείων της τράπεζάς σας σε σχέση με το 2013; (A.Αμετάβλητη / B.0%-50%

Διαβάστε περισσότερα

Επιδόσεις και Προοπτικές

Επιδόσεις και Προοπτικές Επιδόσεις και Προοπτικές Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς Περιεχόμενα 1. Αντικείμενο της μελέτης 2.Ο κλάδος της Ακτοπλοΐας στην Ελλάδα: Υφιστάμενη κατάσταση 3. Συμβολή της Ακτοπλοΐας στην Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων ηµήτρη Ρέππα στο διεθνές Συνέδριο µε θέµα: Εργαλεία για την εφαρµογή των ευρωπαϊκών οδηγιών στον τοµέα της υγείας στην εργασία το παράδειγµα του χηµικού

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Fly Away. Για να ταξιδεύετε χωρίς έννοιες.

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Fly Away. Για να ταξιδεύετε χωρίς έννοιες. Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Fly Away Για να ταξιδεύετε χωρίς έννοιες. 01 Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Fly Away Ταξίδι, όπως το έχετε φανταστεί! Σήμερα, τα ταξίδια τείνουν να γίνουν αναπόσπαστο μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 ««««««««««««2009 Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων 13.6.2007 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με τη διπλωματική και προξενική προστασία των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

Μετατρέπουμε τον ήλιο σε κινητήρια δύναμη. ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ Phoenix Solar

Μετατρέπουμε τον ήλιο σε κινητήρια δύναμη. ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ Phoenix Solar Μετατρέπουμε τον ήλιο σε κινητήρια δύναμη. ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ Phoenix Solar ΣΤΟΧΟΣ μας είναι ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΜΕ ΟΛΟ ΤΟ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΕ κάθε ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΕΡΓΟ. phoenix solar ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαγραμμάτων κλάσης (2 ο Μέρος)

Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαγραμμάτων κλάσης (2 ο Μέρος) Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων διαγραμμάτων κλάσης (2 ο Μέρος) η Άσκηση Δημιουργείστε το διάγραμμα κλάσης από την παρακάτω περιγραφή: «Η εταιρία GoodsForAll δραστηριοποιείται στη διανομή αγαθών και αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα