Θεραπευτική Αντιμετώπιση Χρόνιας Ηπατίτιδας Β και Χρόνιας Ηπατίτιδας C. Ανδρέας Πρωτοπαπάς

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θεραπευτική Αντιμετώπιση Χρόνιας Ηπατίτιδας Β και Χρόνιας Ηπατίτιδας C. Ανδρέας Πρωτοπαπάς"

Transcript

1 Θεραπευτική Αντιμετώπιση Χρόνιας Ηπατίτιδας Β και Χρόνιας Ηπατίτιδας C Ανδρέας Πρωτοπαπάς

2 Χρόνια Ιογενής Ηπατίτιδα (HBV,HCV) Συνήθως ασυμπτωματική νόσος Είναι αναγκαία η θεραπεία? Πότε πρέπει να γίνει η θεραπεία? Ο ασθενής είναι κατάλληλος για θεραπεία τώρα ή στο μέλλον?

3 2012 Θεραπεία Χρόνιας Ηπατίτιδας C

4 Θεραπεία της Χρόνιας Ηπατίτιδας C PegIFN/ribavirin (6-12 mos) [6,7] SVR (%) Standard interferon (6 mos) [1] 8-12 Standard interferon (12-18 mos) [2,3] Interferon/ ribavirin (6-12 mos) [3,4] PegIFN monotherapy (6-12 mos) [5,6] < Carithers RL Jr., et al. Hepatology. 1997;26(3 suppl 1):83S-88S. 2. Zeuzem S, et al. N Engl J Med. 2000;343: Poynard T, et al. Lancet. 1998;352: McHutchison JG, et al. N Engl J Med. 1998;339: Lindsay KL, et al. Hepatology. 2001;34: Fried MW, et al. N Engl J Med. 2002;347: Manns MP, et al. Lancet. 2001;358: Poordad F, et al. N Engl J Med. 2011;364: Jacobson IM, et al. N Engl J Med. 2011;364: Sherman KE, et al. N Engl J Med. 2011;365:

5 Θεραπεία: Τύποι (Ιολογικής) Ανταπόκρισης HCV RNA (log 10 IU/mL) [1] Μη ανταπόκριση Μερική ανταπόκριση 3 υποτροπή 40% SVR 2 με 1 Μη ανιχνεύσιμο pegifn/rbv [2] RVR 4 8 EVR EOT SVR 72 Wks After Start of Therapy 1. Ghany MG, et al. Hepatology. 2009;49: McHutchison JG, et al. N Engl J Med. 2009;361:

6 Θεραπεία της Χρόνιας Ηπατίτιδας C Σκοπός θεραπείας HCV λοίμωξης Πρόληψη επιπλοκών και του θανάτου από την HCV λοίμωξη Ανταπόκριση στη θεραπεία: (παράμετροι) Βιοχημικές (φυσιολογικά επίπεδα ALT ) Ιολογικές (μη προσδιοριζόμενο HCV RNA με PCR,SVR μακροχρόνια ιολογική ανταπόκριση) Ιστολογικές (> 2 σημεία βελτίωσης της νεκροφλεγμονώδους σταδιοποίησης και μη επιδείνωση της ίνωσης ) Ghany MG, et al. Hepatology. 2009;49:

7 SVR αποτελεί δείκτη εκρίζωσης του ιού Nearly 100% of patients who achieve SVR remain undetectable during long-term follow-up [1-4] Patients With SVR (%) [1] 99 [2] 100 [3] 100 [4] 3.9 yrs (mean) 3.4 yrs (median) 3.3 yrs (median) Duration of Follow-up 5.4 yrs (median) 1. Swain MG, et al. Gastroenterology. 2010;139: Giannini EG, et al. Aliment Pharmacol Ther. 2010;31: Maylin S, et al. Gastroenterology. 2008;135: George SL, et al. Hepatology. 2009;49:

8 Κατάλληλοι Ασθενείς για θεραπεία: Ηλικία 18 και άνω Θετικό HCV RNA Βιοψία ήπατος: χρόνια ηπατίτιδα με σημαντική ίνωση (γεφυροποιός νέκρωση) Επιθυμία για θεραπεία και συμμόρφωση σε αυτή Καλά αντιρροπούμενη νόσος :λευκώματα ορού>3.4, Χολερυθρίνη <1,5 g/dl, INR<1.3 PLT >75000/mm 3, απουσία εγκεφαλοπάθειας, ασκίτη Αιματολογικοί και βιοχημικοί δέκτες: αιμοσφαιρίνη: άνδρες > 13 g/dl γυναίκες > 12 g/dl ουδετερόφιλα > 1500/mm 3, κρεατινίνη ορού< 1.5 mg/dl Απουσία αντενδείξεων * Ghany MG, et al. Hepatology. 2009;49:

9 Ειδικές ομάδες ασθενών Αποτυχία σε προηγούμενη θεραπεία μη ανταποκριθέντες, υποτροπιάζοντες (προ 2011) Χρήστες ουσιών ή αλκοόλ που συμμετέχουν ή θα συμμετάσχουν σε προγράμματα απεξάρτησης μεθαδόνης ή απεξάρτησης από το αλκοόλ Βιοψία ήπατος με ελάχιστες αλλοιώσεις ή με ήπια ίνωση Οξεία Ηπατίτιδα C Ηλικία < 18, Παιδιά Συνλοίμωξη με HIV, HBV Χρόνια Νεφρική Νόσος Αιμοκάθαρση Μη αντιρροπούμενη Ηπατική Νόσος Λήπτες Ηπατικού Μοσχεύματος Ghany MG, et al. Hepatology. 2009;49:

10 Αντενδείξεις θεραπείας HCV λοίμωξης Μη ελεγχόμενη κατάθλιψη, επιληψία, ψύχωση Αναιμία (Ηb < 12 g/dl) Μεταμόσχευση νεφρών, καρδιάς, πνευμόνων Αυτοάνοση ηπατίτιδα ή άλλα αυτοάνοσα νοσήματα (υποτροπή μετά από αγωγή με pegifn και RBV) Νόσοι θυρεοειδούς χωρίς θεραπεία Κύηση ή αδυναμία λήψης επαρκών μέτρων αντισύλληψης (και από τον/την ερωτικό σύντροφο) Γνωστή ευαισθησία στα φάρμακα, pegifn και RBV Ghany MG, et al. Hepatology. 2009;49: EASL Clinical Practice Guidelines: Management of hepatitis C virus infection. June 2011.

11 Αυξανόμενο ποσοστό ασθενών μη ανταποκριθέντων *Περίπου 40-50% των ασθενών δεν επιτυγχάνουν SVR Ασθενείς Μη ανταποκριθέντες Naive ασθενείς θεραπευθέντες

12 Αναμενόμενη αύξηση των επιπλοκών που σχετίζονται με την HCV λοίμωξη ΗΠΑ [1] Κίρρωση HCC Θνητότητα ΓΑΛΛΙΑ [2] HCC θνητότητα ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ [3] ΕΛΒΕΤΙΑ [4] Κίρρωση HCC HCC Θνητότητα Αυξημένη επίπτωση % Davis GL, et al. AASLD Abstract 390. Deuffic S, et al. Hepatology. 1999;29: Law MG, et al. J Gastroenterol Hepatol. 1999;14: Sagmeister M, et al. Eur J Gastroenterol Hepatol. 2002;14:25-34.

13 Σοβαρής μορφής ηπατική νόσος σε ασθενείς με HCVλοίμωξη, ΗΠΑ * Απουσία αλλαγής της υπάρχουσας αγωγής 250,000 Άτομα 200, , ,000 50, έτος Μεταμόσχευση ήπατος HCC Μη αντιρροπούμενη κίρρωση *4-Χ των βαρέως πασχόντων από ηπατική νόσο The Milliman Report. Consequences of Hepatitis C Virus (HCV): May 2009.

14 Ετήσιο κόστος ιατρικής φροντίδας της Χρόνιας HCV λοίμωξης από Assuming No Changes in SOC USD$, Billions Year Medicare Uninsured VA Medicaid Commercial Total medical costs for patients with HCV infection are expected to more than double, from $30 billion to more than $85 billion USD over the next 20 yrs The Milliman Report. Consequences of Hepatitis C Virus (HCV): May Full report available at:

15 Νεώτερες στρατηγικές περιορισμού της επιδημίας και βελτίωσης της θεραπείας HCV Ανάπτυξη φαρμάκων με αποτέλεσμα επίτευξης υψηλής SVR σε όλους τους ασθενείς Βραχύτερης διάρκειας αγωγής Υπερκάλυψη των αρνητικών προγνωστικών παραγόντων του ξενιστή Αύξηση της συχνότητας διάγνωσης και θεραπείας της HCV λοίμωξης Αυξημένο screening Ευκαιρίες θεραπείας

16 Θεραπεία της Χρόνιας Ηπατίτιδας C PI + PegIFN/RBV (6-12 mos) [8-10] PegIFN/ribavirin (6-12 mos) [6,7] SVR (%) Standard interferon (6 mos) [1] 8-12 Standard interferon (12-18 mos) [2,3] Interferon/ ribavirin (6-12 mos) [3,4] PegIFN monotherapy (6-12 mos) [5,6] Carithers RL Jr., et al. Hepatology. 1997;26(3 suppl 1):83S-88S. 2. Zeuzem S, et al. N Engl J Med. 2000;343: Poynard T, et al. Lancet. 1998;352: McHutchison JG, et al. N Engl J Med. 1998;339: Lindsay KL, et al. Hepatology. 2001;34: Fried MW, et al. N Engl J Med. 2002;347: Manns MP, et al. Lancet. 2001;358: Poordad F, et al. N Engl J Med. 2011;364: Jacobson IM, et al. N Engl J Med. 2011;364: Sherman KE, et al. N Engl J Med. 2011;365:

17 HCV Standard of Care πριν τον Μάιος 2011 GT1 (most common in US, Europe) least responsive to pegifn/rbv PegIFN alfa-2b 1.5 µg/kg/wk + PegIFN alfa-2a 180 µg/wk + RBV 800 mg/day for 48 Wks [1] Weight-Based RBV (1000 or 1200 mg/day) for 48 Wks [2] SVR (%) n = n = Overall GT1 GT2/3 Overall GT1 GT2/3 1. Manns MP, et al. Lancet. 2001;358: Fried MW, et al. N Engl J Med. 2002;347:

18 Θεραπευτικοί αλγόριθμοι γονότυποι 2/3: PegIFN/RBV AASLD 2009 [1] : γονότυποι 2/3 PegIFN alfa-2a PegIFN alfa-2b PegIFN δοσολογία /εβδομάδα 180 µg 1.5 µg/kg RBV δοσολογία/ ημέρα 800 mg 800 mg Διάρκεια θεραπείας 24 εβδομάδες 24 εβδομάδες EASL 2011 [2] : γονότυποι 2/3 PegIFN alfa-2a PegIFN alfa-2b PegIFN δοσολογία /εβδομάδα 180 µg 1.5 µg/kg RBV δοσολογία/ ημέρα 800 mg 800 mg Διάρκεια θεραπείας* 24 εβδομάδες 24 εβδομάδες *12-16 wks can be considered in patients who achieve RVR. 1. Ghany MG, et al. Hepatology. 2009;49: Craxi A, et al. J Hepatol. 2011;[Epub ahead of print].

19 EASL: 2011 ενδείξεις θεραπείας «Όλοι οι πρωτοδιαγνωσθέντες ασθενείς με Χρόνια Ηπατίτιδα C καλά αντιρροπούμενη νόσο είναι υποψήφιοι προς θεραπεία»(a2) «Η θεραπεία θα πρέπει να αρχίζει άμεσα στους ασθενείς με προχωρημένη ίνωση (METAVIR score F3-F4)) όπως επίσης και σε ασθενείς με σημαντική ίνωση (METAVIR score F2) (B2)» «Ασθενείς με ηπιότερης μορφή νόσο η θεραπεία πρέπει να εξατομικεύεται (C2)» EASL Clinical Practice Guidelines: Management of hepatitis C virus infection. June 2011.

20 Νεώτερες επιλογές θεραπείας HCV λοίμωξης Προ 2011 PegIFN/RBV αποτελούσε standard of care όλων των ασθενών με HCV λοίμωξη (όλοι οι γονότυποι έως το 2011) 2011 Γονότυποι 1 και 4: θεραπεία 48 εβδομάδων Γονότυποι 2 και 3: θεραπεία 24 εβδομάδων Οι ασθενείς με γονότυπο 2 και 3 συνεχίζουν να λαμβάνουν αγωγή με pegifn/rbv Οι ασθενείς με γονότυπο 1 έχουν την δυνατότητα αγωγής με δυο νέα φάρμακα αναστολείς των πρωτεασών : telaprevir και boceprevir Κάθε αναστολέας χορηγείται με τον συνδυασμό pegifn/rbv (τριπλή θεραπεία)

21 Προετοιμασία ασθενούς προ της HCV θεραπείας Επαρκή μέτρα αντισύλληψης (ασθενούς, ερωτικού συντρόφου) Πρόγνωση νόσου Θεραπευτικές επιλογές Προγνωστικοί δείκτες ανταπόκρισης στη θεραπεία /πιθανότητες ανταπόκρισης στη θεραπεία Αντιμετώπιση παρενεργειών θεραπείας Επαγγελματικές υποχρεώσεις Η σημασία της συμμόρφωσης, συχνές επισκέψεις, συχνές εργαστηριακές εξετάσεις Αποφυγή αλκοόλ, δυνητικών ηπατοτοξικών ουσιών Ενεργός συμμετοχή ασθενούς στη θεραπεία

22 Αρχικά επίπεδα HCV RNA και SVR με PegIFN/RBV 48 wks of pegifn alfa-2a + RBV mg/day 24 wks of pegifn alfa-2a + RBV 800 mg/day Patients (%) n = 65 Low HCV RNA 47 High HCV RNA Low HCV RNA Genotype 1 Genotype 2/3 High HCV RNA Hadziyannis SJ, et al. Ann Intern Med. 2004;140:

23 SPRINT-2: SVR με Boceprevir και στάδιο ίνωσης/κίρρωσης Phase III: genotype 1, treatment naive Odds ratio for SVR with no cirrhosis vs cirrhosis: 2.5 (P =.003) [1] BOC/PR48 BOC/PR RGT PR48 Recommended regimen for all cirrhotic patients SVR (%) [2] n = F0/1/2 F3/4 1. Poordad F, et al. N Engl J Med. 2011;364: Bruno S, et al. EASL Abstract 7. Graphics used with permission.

24 ADVANCE: SVR με Telaprevir και στάδιο ίνωσης/κίρρωσης Phase III: genotype 1, treatment naive 100 SVR (%) T12PR T8PR PR48 62 Recommended regimen for cirrhotic patients: T12PR (PR for 24 or 48 wks based on RGT, but cirrhotic patients may also benefit from PR48) n = No, Minimal, or Portal Fibrosis Bridging Fibrosis or Cirrhosis Jacobson IM, et al. AASLD Abstract 211. Graphics used with permission.

25 RESPOND-2: SVR με Boceprevir- και στάδιο ίνωσης/κίρρωσης Phase III: genotype 1, previous relapse or partial response to pegifn/rbv BOC/PR48 BOC/PR RGT PR48 68 Recommended regimen for all cirrhotic patients SVR (%) n = F0/1/2 F3/4 Bruno S, et al. EASL Abstract 7. Graphics used with permission.

26 Φάση III ADVANCE: Telaprevir + PegIFN/RBV πρωτοθεραπευόμενους HCV GT 1 ασθενείς Randomized, placebo-controlled trial Wk 8 Wk 12 Wk 24 Wk 48 Wk 72 TVR + PR* (n = 364) ervr : PR* No ervr: PR* Follow-up Follow-up Treatment-naive patients with genotype 1 HCV (N = 1088) TVR + PR* (n = 363) ervr : PR* No ervr: PR* Follow-up Follow-up PR* (n = 361) Follow-up *TVR 750 mg q8h; pegifn alfa-2a 180 µg/wk; weight-based RBV mg/day. ervr = undetectable HCV RNA at Wks 4 and 12. Jacobson IM, et al. N Engl J Med. 2011;364:

27 Φάση III ADVANCE: Telaprevir + PegIFN/RBV πρωτοθεραπευόμενους HCV GT 1 ασθενείς Randomized, placebo-controlled trial Wk 8 Wk 12 Wk 24 Wk 48 SVR: Wk 72 TVR + PR* (n = 364) ervr : PR* No ervr: PR* Follow-up 83% Follow-up 50% Treatment-naive patients with genotype 1 HCV (N = 1088) TVR + PR* (n = 363) ervr : PR* No ervr: PR* Follow-up 89% Follow-up 54% PR* (n = 361) Follow-up 44% *TVR 750 mg q8h; pegifn alfa-2a 180 µg/wk; weight-based RBV mg/day. ervr = undetectable HCV RNA at Wks 4 and 12. Jacobson IM, et al. N Engl J Med. 2011;364:

28 Φάση ΙΙΙ SPRINT-2: Boceprevir + PegIFN/RBV πρωτοθεραπευόμενοι HCV GT 1 ασθενείς Randomized, placebo-controlled trial Wk 4 Wk 28 Wk 48 Wk 72 Treatment-naive patients with genotype 1 HCV (2 cohorts: N = 938 nonblack and 159 black) PR* (n = 316, 52) PR* (n = 311, 55) BOC + PR* (n = 316 nonblack, 52 black) No RVR RVR BOC + PR* (n = 311 nonblack, 55 black) PR* (n = 311 nonblack, 52 black) Follow-up PR* Follow-up Follow-up Follow-up *BOC 800 mg q8h; pegifn alfa-2b 1.5 µg/kg/wk; weight-based RBV mg/day. Undetectable HCV RNA at Wk 4 of BOC treatment (ie, at Wk 8) and at all subsequent assays. Poordad F, et al. N Eng J Med. 2011;364:

29 Phase III SPRINT-2: Boceprevir + PegIFN/RBV in GT 1 Tx-Naive Patients Randomized, placebo-controlled trial Treatment-naive patients with genotype 1 HCV (2 cohorts: N = 938 nonblack and 159 black) PR* (n = 316, 52) PR* (n = 311, 55) Wk 4 BOC + PR* (n = 316 nonblack, 52 black) Wk 28 No RVR RVR BOC + PR* (n = 311 nonblack, 55 black) PR* (n = 311 nonblack, 52 black) Follow-up PR* Wk 48 SVR: 96% Follow-up 36% Follow-up 68% Follow-up 40% Wk 72 *BOC 800 mg q8h; pegifn alfa-2b 1.5 µg/kg/wk; weight-based RBV mg/day. Undetectable HCV RNA at Wk 4 of BOC treatment (ie, at Wk 8) and at all subsequent assays. Poordad F, et al. N Eng J Med. 2011;364:

30 Προσθήκη TVR ή BOC στο διπλό σχήμα PegIFN/RBV και SVR στο γονότυπο 1 (Μάιος 2011) HCV NS3/4A protease inhibitors BOC and TVR approved by FDA, May 2011 [1,2] Indicated in combination with pegifn/rbv for treatment of genotype 1 HCV infected patients who are previously untreated or who have failed previous therapy PegIFN + RBV BOC/TVR + pegifn + RBV SVR (%) Πρωτοθεραπευόμενοι Treatment Naive [3,4 ] Υποτροπιάζοντες Relapsers [5,6] 7-15 Μερικώς ανταποκρινόμενοι Partial Responders [5,6] 5 Μη ανταποκριθέντες Null Responders [6,7 ] 1. Boceprevir [package insert]. May Telaprevir [package insert]. May Poordad F, et al. N Engl J Med. 2011;364: Jacobson IM, et al. N Engl J Med. 2011;364:

31 Κανόνες διακοπής θεραπείας Χρόνος Κριτήρια Κανόνες διακοπής θεραπείας Telaprevir 4 ή 12 εβδομάδα HCV RNA > 1000 IU/mL Διακοπή αγωγής 24 εβδομάδα Ανιχνεύσιμο HCV RNA Διακοπή pegifn/rbv Οποιαδήποτε στιγμή Boceprevir Σε κάθε περίπτωση διακοπής pegifn/rbv Διακοπή και της TVR 12 εβδομάδα HCV RNA 100 IU/mL Διακοπή αγωγής 24 εβδομάδα Ανιχνεύσιμο HCV RNA Διακοπή αγωγής Οποιαδήποτε στιγμή Σε κάθε περίπτωση διακοπής pegifn/rbv Διακοπή και της BOC

32 Κλινικές παρενέργειες της θεραπείας PegIFN/RBV Όλοι οι ασθενείς θα παρουσιάσουν τουλάχιστον μία ή περισσότερες παρενέργειες κατά την διάρκεια της αγωγής [1] Η σημαντικότερη αιτία μείωσης ή διακοπής της θεραπείας [1] Συχνότητα 10-14% αιτία διακοπής της αγωγής σε μελέτες καταγραφής [2,3] Κυριότερες παρενέργειες > 50% Γριππώδης συνδρομή (καταβολή, κεφαλαλγία, πυρετός ρίγος) 22-31% ψυχιατρικές καταστάσεις όπως κατάθλιψη, ευερεθιστότητα, διαταραχές ύπνου Ghany MG, et al. Hepatology. 2009;49: Manns MP, et al. Lancet. 2001;358: Fried MW, et al. N Engl J Med. 2002;347:

33 Εργαστηριακές διαταραχές -παρενέργειες της θεραπείας PegIFN/RBV Ουδετεροπενία < 1500/mm 3 από 18 έως 20% [1,2] Σοβαρής μορφής < 500/mm 3 4% Πολύ σπάνιες σοβαρής μορφής λοιμώξεις ή ανάγκη χρήσης παράγοντα G-CSF [3] Αναιμία (Hb < 12 g/dl): ~ 30% [1,2] Συνήθως κατά την 6 έως την 8 εβδομάδα Σοβαρής μορφής αναιμία (Hb < 10 g/dl): 9-15% Οι εργαστηριακές διαταραχές αποτελούν την συχνότερη αιτία μείωσης της ή και διακοπής αυτής Manns MP, et al. Lancet. 2001;358: Fried MW, et al. N Engl J Med. 2002;347: Soza A, et al. Hepatology. 2002;36:

34 Κυριότερες παρενέργειες Boceprevir Παρενέργειες ( % ) Πρωτοθεραπευόμενοι Προηγούμενη θεραπεία Boceprevir Ομάδα ελέγχου Boceprevir Ομάδα ελέγχου Αναιμία Hb < 10 g/dl Hb < 8.5 g/dl Δυσγευσία

35 Κυριότερες παρενέργειες Telaprevir Παρενέργειες ( % ) Telaprevir Ομάδα ελέγχου Αναιμία Hb 10 g/dl Hb < 8.5 g/dl Εξάνθημα Σοβαρής μορφής < 1 Ορθοπρωκτικές διατραχές 11 3 Διάρροια Κνησμός Ναυτία Έμετοι 13 8 Δυσγευσία 10 3.

36 Αντιμετώπιση παρενεργειών: Αναιμία Αρχικά αντιμετωπίζεται με την μείωση της δόσης της ριπαβιρίνης [1] Η μείωση της δόσης της RBV επιτρέπεται Δεν επιτρέπεται η μείωση της δόσης των DAA Δεν διακόπτεται ο συνδυασμός pegifn/rbv και χορηγείται μονοθεραπεία με DAA DAA δεν διακόπτονται και επανεισάγονται στη αγωγή Συχνή παρακολούθηση της πτώσης της Hb ( < 10 g/dl) Η ερυθροποιητίνη δεν έχει εγκριθεί για την θεραπεία της HCV αναιμίας 1. Ghany MG, et al. Hepatology. 2011;54:

37 Εξάνθημα από Telaprevir Ήπιο Μέτριο Σοβαρό (> 50% BSA) FDA Antiviral Drug Advisory Committee.

38 Εξάνθημα από Telaprevir: πρακτικές οδηγίες Συνήθης εμφάνιση σοβαρής μορφής δερματικού εξανθήματος: 1-4 εβδομάδα θεραπείας Γενικές προφυλάξεις: Ενυδατικές κρέμες Αποφυγή ξηρότητας δέρματος Κατανάλωση μεγάλης ποσότητας υγρών Περιορισμένη έκθεση στο ήλιο Αντιισταμινικά φάρμακα Τοπικές κρέμες κορτικοστεροειδών

39 Εξάνθημα από Telaprevir: πρακτικές οδηγίες Εκδήλωση Σοβαρής μορφή δερματική αντίδραση Ήπιο προς μέτριο δερματικό εξάνθημα Μέτριο προς εξελισσόμενο εξάνθημα Αντιμετώπιση Διακοπή όλων των φαρμάκων Επείγουσα αντιμετώπιση Παρακολούθηση πιθανής επέκτασης Αντιισταμινικά per os/ τοπικά στεροειδή Αποφυγή χρήσης iv στεροειδών Μόνιμη διακοπή (όχι μείωση δόσης) telaprevir Δυνατότητα χρήσης peginterferon/ribavirin, διακοπή μετά 7 ημέρες σε περίπτωση μη βελτίωσης Συνεχής παρακολούθηση έως την λύση του εξανθήματος Telaprevir package insert. May 2011.

40 Ορθοπρωκτικές διαταραχές Τοπικά στεροειδή Τοπικά αναισθητικά Αντιισταμινικά προ βραδινού ύπνου προς αποφυγή του περιπρωκτικού κνησμού Αντιμετώπιση διάρροιας με loperamide

41 Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων και Αναστολείς των πρωτεασών Boceprevir και telaprevir μεταβολίζονται στο ήπαρ από το CYP3A4 Φάρμακα τα οποία επάγουν CYP3A4 μειώνουν σημαντικά τα επίπεδα των δύο φαρμάκων στο ορό με συνέπεια την μειωμένη αποτελεσματικότητα της HCV θεραπείας Τα επίπεδα κάθε φαρμάκου που μεταβολίζονται από το CYP3A4, επηρεάζονται από τους αναστολείς των πρωτεασών, που μπορεί να οδηγήσουν σε τοξικότητα Περίπου το ήμισυ των φαρμάκων μεταβολίζονται από το CYP3A4 Θα πρέπει να διακόπτεται η χρήση αυτών των φαρμάκων προ της έναρξη της θεραπείας με telaprevir ή boceprevir

42 Αντενδείξεις χρήσης BOC και TVR (κατάλογος υπό κατασκευή) Κατηγορία φαρμάκου Αντένδειξη με BOC [1] Αντένδειξη με TVR [2] Alpha 1-adrenoreceptor antagonist Anticonvulsants Alfuzosin Carbamazepine, phenobarbital, phenytoin Alfuzosin Antimycobacterials Rifampin Rifampin Ergot derivatives Dihydroergotamine, ergonovine, ergotamine, methylergonovine GI motility agents Cisapride Cisapride N/A Dihydroergotamine, ergonovine, ergotamine, methylergonovine Herbal products Hypericum perforatum (St John s wort) Hypericum perforatum HMG CoA reductase inhibitors Lovastatin, simvastatin Oral contraceptives Drospirenone N/A Neuroleptic Pimozide Pimozide PDE5 inhibitor Sedatives/hypnotics Sildenafil or tadalafil when used for tx of pulmonary arterial HTN Triazolam; orally administered midazolam Atorvastatin, lovastatin, simvastatin Sildenafil or tadalafil when used for tx of pulmonary arterial HTN Orally administered midazolam, triazolam 1. Boceprevir [package insert]. May Telaprevir [package insert]. May 2011.

43 Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων

44 Συμμόρφωση 6:00 AM 7:00 AM Triple therapy presents challenges 8:00 AM with already busy schedules [143] 9:00 AM 10:00 AM 11:00 AM TID dosing Food requirements Lunch Data show pegifn/rbv 1:00 adherence PM decreases over time [5] 12:00 PM Typical Student Monday TVR/BOC (with food) + RBV Chemistry Lab English Composition Busy Sales Professional Monday TVR/BOC (with food) + RBV Daily Team Conference Call Travel to and Meet With Client Lunch Mother With Small Children and Full-time Nurse Monday TVR/BOC (with food) + RBV Wake, feed, and dress children for school School and daycare drop-off, commute to work Patient Appointments Lunch 2:00 PM 3:00 PM TVR/BOC Addition Biology of PIs may (with exacerbate food) this trend Dentist Appt Calls to Clients TVR/BOC (with food) Patient Appointments TVR/BOC (with food) 4:00 PM 5:00 PM Work Travel to and Meet With Pick up kids, commute home Clients 6:00 PM Dinner RBV RBV Dinner RBV 7:00 PM 1. Telaprevir [package insert]. May Boceprevir 8:00 PM[package insert]. Study May Group 3. EMA. Boceprevir [package insert] EMA. 9:00 Telaprevir PM [package insert] Lo Re V 3rd, et al. Ann Intern Med. 2011;155: :00 PM TVR/BOC (with food) Running Club Dinner Researching Trade Articles TVR/BOC (with food) Get children ready for and in to bed Dinner cleanup, make lunches for next day TVR/BOC (with food)

45 Στρατηγικές μείωσης της θεραπευτικής αποτυχίας και εμφάνισης ιικής αντοχής Οι κανόνες διακοπής της θεραπείας πρέπει να τηρούνται αυστηρά Boceprevir και telaprevir δεν χορηγούνται ως μονοθεραπεία Εάν διακοπεί ο συνδυασμός pegifn/rbv πρέπει να διακοπόύν και PI Boceprevir telaprevir δεν μειώνεται η δοσολογία τους όυτε όταν διακοπούν δύνανται να επαναχορηγηθούν Συμμόρφωση Δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιτρέπουν την αλλαγή του ενός φάρμακου με το άλλο

46 Ειδικές κατηγορίες ασθενών και αναστολείς πρωτεασών Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα δεν έχουν διευκρινισθεί: Μεταμοσχευθέντες ασθενείς Ασθενείς με τελικού σταδίου ηπατική νόσο Ασθενείς με συνλοιμώξεις HIV και/ή HBV Παιδιά Οι αναστολείς πρωτεασών δεν συστήνονται σε ασθενείς με μη αντιρροπούμενη κίρρωση ή σημαντικού βαθμού ηπατική βλάβη Boceprevir [package insert]. May Telaprevir [package insert]

47 Ποια είναι η ιδανική θεραπεία της ΧΗV Απλή δοσολογία Βραχείας διάρκειας Απλοί κανόνες διακοπής θεραπείας Εύκολη δοσολογία, Μια φορά/η, Ελάχιστος αριθμός δισκίων Όλα από του στόματος Ιδία θεραπεία για όλους τους γονοτύπους Μεγάλη αποτελεσματικότητα Αυξημένη αποτελεσματικότητα σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες (κίρρωση, μη ανταποκριθέντες) Ασφαλής και ανεκτή- με ηπιότερες παρενέργειες

48 Πότε πρέπει να αρχίσει η θεραπεία της Χρόνιας Ηπατίτιδας Β? Πλεονεκτήματα Πιθανότητα Δυσμενούς έκβασης χωρίς αγωγή Μακροχρόνια ανταπόκριση Ηλικία ασθενούς Προτιμήσεις Κόστος Μειονεκτήματα Φαρμ. Παρενέργειες Φαρμ. Αντοχή Εκτίμηση: Πιθανότητα δυσμενούς έκβασης χωρίς αγωγή Δραστηριότητα νόσου και στάδιο ηπατικής νόσου κατά την αρχική διάγνωση Κίνδυνος εμφάνισης κίρρωσης και ηπατοκυτταρικού καρκίνου τα επόμενα χρόνια Πιθανότητα ευμενούς μακροχρόνιας έκβασης με αγωγή

49 Φυσική ιστορία της HBV λοίμωξης Νεογνά - Παιδιά > 95% Φάση ανοσολογικής ανοχής Ενήλικες < 5% HBeAg+ CHB 5ετης επίπτωση Κίρρωση: 8% -38% ΗΚΚ: 10% -17% των κιρρωτικών ασθενών HBeAg- CHB Κίρρωση -ΗΚΚ Ανενεργός φορέας Chen DS, et al. J Gastroenterol Hepatol. 1993;8: Seeff L, et al. N Engl J Med. 1987;316: Fattovich G, et al. J Hepatol. 2008;48:

50 Οι 4 φάσεις της HBV λοίμωξης HBeAg Anti-HBe ALT HBV DNA Φάση Ανοσολογικής ανοχής Ανοσολογικής κάθαρσης Φάση Ανενεργού φορέα Αναπαραγωγική Φάση Ήπαρ Ελάχιστη φλεγμονή και ίνωση Χρόνια ενεργός φλεγμονή Ήπια ηπατίτιδα και ελάχιστη ίνωση Ενεργός φλεγμονή Ιδανική περίοδος θεραπείας Yim HJ, et al. Natural history of chronic hepatitis B virus infection: what we knew in 1981 and what we know in Hepatology. 2006;43:S173-S181.

51 Στόχοι και οφέλη της θεραπείας της ΧΗΒ Διαρκής καταστολή του HBV DNA Πρόληψη των μακροχρόνιων αρνητικών κλινικών εξελίξεων συνήθως μιας ασυμπτωματικής νόσου Κίρρωση ήπατος Μεταμόσχευση ήπατος Ηπατοκυτταρικός Καρκίνος Θάνατος

52 Στόχοι και οφέλη της θεραπείας της Χρόνιας ηπατίτιδας Β Κυριότερος στόχος θεραπείας Συνεχής διατήρηση σε χαμηλά μη ανιχνεύσιμα επίπεδα του HBV DNA Δευτερεύοντες στόχοι θεραπείας Μείωση ή ομαλοποίηση επιπέδων ALT Βελτίωση ηπατικής ιστολογίας Απώλεια HBeAg ή ορομετατροπή σε HBeAb στη HBeAg-θετική ΧΗΒ Απώλεια HBsAg ή ορομετατροπή (εμφάνιση HBsAb) Η θεραπεία είναι μακροχρόνια ή εφόρου ζωής ειδικότερα στους ασθενείς με HBeAg-αρνητική ΧΗΒ

53 Πως καθορίζουμε ποιοι ασθενείς θα πάρουν θεραπεία? Μέτρηση δυο σημαντικών παραμέτρων: HBV DNA ALT Άλλοι παράγοντες εξατομίκευση HBV DNA και ALT Οικογενειακό ιστορικό HCC Βιοψία ήπατος ή απεικονιστικά στοιχεία αυξημένης ίνωσης Συνλοίμωξη HCV, HDV, HIV Κατάχρηση αλκοόλ Μεταβολικό σύνδρομο α1-fp

54 Αξιολόγηση προ της θεραπείας HBeAg ALT HBV DNA Ιστολογία ήπατος Οικογενειακό ιστορικό

55 Χρόνια Ηπατίτιδα Β: τύποι HBeAg θετική Χρόνια Ηπατίτιδα Β Γνωστή και ως wild type Αντισώματα έναντι HBeAg αρνητικά HBV DNA > 20,000 IU/mL (> 10 5 copies/ml) HBeAg αρνητική Χρόνια Ηπατίτιδα Β Γνωστή και ως precore mutant Αντισώματα έναντι HBeAb θετικά HBV DNA > 2000 IU/mL (> 10 4 copies/ml) Keeffe EB, et al. Clin Gastroenterol Hepatol. 2004;2: Chu CJ, et al. Gastroenterology. 2003;125:

56 Αυξημένα επίπεδα ALT, ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές? Reference ranges for ALT vary between 2 most widely used commercial laboratories Men: 4-60 IU/L; women: 6-40 IU/L Men: 0-55 IU/L; women: 0-40 IU/L Both AASLD and US treatment algorithms recommend lower ULN levels for ALT when making treatment-initiation decisions Άνδρες: 30 IU/L Γυναίκες:19 IU/L Keeffe EB, et al. Clin Gastroenterol Hepatol. 2008;6: Prati D, et al. Ann Intern Med. 2002;137:1-10. Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

57 Ιστολογία Βιοψία ήπατος Αρχική σταδιοποίηση της νόσου προ της έναρξη αγωγής Αποκλεισμός άλλων αίτιων ηπατικής νόσου (αυτοάνοση ηπατίτιδα, ΝΑΣΗ. Αλκοολική ηπατίτιδα) Περισσότερο ευαίσθητη και ακριβής έναντι των επιπέδων ALT Ασθενείς που δεν έχουν τα κριτήρια διάγνωσης της χρόνιας ηπατίτιδας Περιορισμοί: Επεμβατική μέθοδος Πιθανότητα λάθους Υποκειμενικότητα εκτίμησης

58 Μελέτη REVEAL: επίπεδα HBV DNA και κίνδυνος κίρρωσης Long-term (mean follow-up: 11.4 yrs) cohort study to determine risk of cirrhosis and HCC among untreated HBsAg-positive individuals in Taiwan Multivariate-Adjusted HR All participants (N = 3482) HBeAg negative (n = 2960) < ,999 10,000-99, , ,999 1 million HBV DNA (copies/ml) Iloeje UH et al. Gastroenterology. 2006;130:

59 Μελέτη REVEAL: επίπεδα HBV DNA και κίνδυνος HCC Multivariate-Adjusted HR All participants (N = 3653) HBeAg negative (n = 3088) < ,999 10,000-99, , ,999 1 million HBV DNA (copies/ml) Chen CJ, et al. JAMA. 2006;295:65-73.

60 Μελέτη REVEAL: κίνδυνος HCC, κίρρωσης και αρχικά επίπεδα HBV DNA HCC (% per Yr) [1] HBV DNA, copies/ml < ,000-99, , ,999 1 million Cirrhosis (% per Yr) [2] HBV DNA, copies/ml < ,000-99, , ,999 1 million Chen CJ, et al. JAMA. 2006;295: Iloeje UH, et al. Gastroenterology. 2006;130:

61 Έλεγχος HBV DNA Ένδειξη χρονιότητας εφόσον παραμένει θετικό μετά πάροδο 6 μηνών από την διάγνωση «οξείας» HBV λοίμωξης Διαφοροποιεί τον χρόνιο, «ανενεργό» φορέα (< 2000 IU/mL) από την αποκατασταθείσα λοίμωξη (μη ανιχνεύσιμο HBV DNA) Παρακολούθηση πορείας θεραπείας -Αλλαγές των επιπέδων HBV DNA Αυξημένα επίπεδα HBV DNA κατά την διάρκεια της θεραπείας σηματοδοτούν την εμφάνιση ανθεκτικών στελεχών ή μη συμμόρφωση Τα επίπεδα HBV DNA συσχετίζονται άμεσα με την εξέλιξη της ηπατικής νόσου Τα επίπεδα HBV DNA καταμετρώνται σε IU/mL ή copies/ml Για την μετατροπή: 1 IU/mL = ~ 5 copies/ml Keeffe EB, et al. Clin Gastroenterol Hepatol. 2004;2:

62 Καθορισμός υποψηφίων προς θεραπεία: θεραπευτικοί αλγόριθμοι Αλγόριθμος HBeAg θετική ΧΗΒ HBeAg αρνητική ΧΗΒ HBV DNA, IU/mL AASLD 2009 [1] > 20,000 ALT > 2 x ULN ή θετική βιοψία* HBV DNA, IU/mL 20,000 ALT 2 x ULN ή θετική βιοψία* EASL 2009 [2] > 2000 > ULN > 2000 > ULN APASL 2008 [3] 20,000 > 2 x ULN 2000 > 2 x ULN NIH Consensus Conference 2009 [4] > 20,000 > 2 x ULN ή θετική βιοψία* 20,000 2 x ULN ή θετική βιοψία* *μέτρια/σοβαρή φλεγμονή ή σημαντική ίνωση 1. Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50: EASL. J Hepatol. 2009;50: Liaw YF, et al. Hepatol Int. 2008;3: Degerekin B, et al. Hepatology. 2009;S129-S Keeffe EB, et al. Clin Gastroenterol Hepatol. 2008;6: Tong MJ, et al. Dig Dis Sci. 2011;56:

63 2009 AASLD Guidelines: θεραπεία HBeAgθετικών ασθενών HBsAg θετικό HBeAg θετικό ALT < 1 x ULN HBV DNA < 20,000 IU/mL ALT 1-2 x ULN HBV DNA > 20,000 IU/mL ALT > 2 x ULN HBV DNA > 20,000 IU/mL ALT 3-6 μήνες HBeAg 6-12 μήνες ALT 3 μήνες HBeAg 6 μήνες Βιοψία ήπατος εάν ALT ή ηλικία >40 χρόνων Θεραπεία ανά περίπτωση ALT 1-3 μήνες, HBeAg Θεραπεία επί παραμονής Βιοψία προαιρετική Άμεση θεραπεία σε ίκτερο ή μη αντιρρόπηση Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

64 2009 AASLD Guidelines: θεραπεία HBeAg-αρνητικών ασθενών HBsAg θετικό HBeAg αρνητικό ALT < 1 x ULN HBV DNA < 2000 IU/mL ALT 1-2 x ULN HBV DNA ,000 IU/mL ALT 2 x ULN HBV DNA 20,000 IU/mL ALT κάθε 3 μήνες x 3, μετά κάθε 6-12 μήνες εάν ALT παραμένει < 1 x ULN ALT, HBV DNA κάθε 3 μήνες Επί παραμονής βιοψία ήπατος Θεραπεία επί ενδείξεων Θεραπεία επί παραμονής Βιοψία προαιρετική Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

65 Ποιος πρέπει να θεραπεύεται? -Πότε πρέπει να θεραπεύεται ο ασθενής? Η ερώτηση δεν πρέπει να είναι ποιος θα θεραπευτεί αλλά πότε θα θεραπευτεί τώρα ή αργότερα (όταν θα υπάρχουν οι απαραίτητες ενδείξεις) Όλοι οι φορείς HBV είναι δυνητικά υποψήφιοι για θεραπεία Ο ασθενής που δεν είναι υποψήφιος για θεραπεία τώρα μπορεί να είναι δυνητικά στο απώτερο μέλλον (για αυτό πρέπει να βρίσκεται σε συνεχή επιτήρηση) Αλλαγές στο αναδιπλασιασμό του HBV και/ή της ενεργότητας και της σταδιοποίησης της νόσου Ανάπτυξη στο μέλλον νέων και βελτιωμένων θεραπειών

66 Επιλογή της κατάλληλης θεραπείας 1 ης γραμμής HBV λοίμωξης 2012 Peginterferon alfa-2a Lamivudine Entecavir Tenofovir Interferon alfa-2b Adefovir Telbivudine

67 Σύγχρονοι θεραπευτικοί οδηγοί: ενδείξεις θεραπείας 1 ης γραμμής Peginterferon alfa-2a Entecavir Tenofovir EASL. J Hepatol. 2009;50: Liaw YF, et al. Hepatol Int. 2008;2: Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

68 PegIFN ή Νουκλεοσ(τ)ιδικά ανάλογα? PegIFN Νουκλεοσ(τ)ιδικά ανάλογα Υπέρ Κατά Υπέρ Κατά Συγκεκριμένη διάρκεια θεραπείας Απουσία ιικής αντοχής Υψηλά επίπεδα απώλειας HBeAg σε ένα χρόνο θεραπείας Αυξημένο ποσοστό απώλειας HBsAg με μικρής διάρκειας θεραπεία Ενέσιμη χορήγηση Συχνές παρενέργειες Αντενδείξεις: κίρρωση, εγκυμοσύνη, οξεία λοίμωξη HBV, ανοσοκαταστολή. Per os χορήγηση Σπάνιες παρενέργειες Ασφαλή σε όλα τα στάδια της νόσου: μη αντιρροπούμενη κίρρωση Ασφαλή σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς Συγκεκριμένοι παράγοντες ασφαλή στη εγκυμοσύνη? Μακροχρόνια θεραπεία Μειωμένη συμμόρφωση Πιθανότητα ανάπτυξης ιικής αντοχής Lok AS, et al. Hepatology. 2007;45: Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50: Lok AS. Hepatology. 2010;52: Buster EH, et al. Gastroenterology. 2008;135: Lange CM, et al. Hepatology. 2009;50:

69 Σύγχρονοι θεραπευτικοί οδηγοί: ενδείξεις θεραπείας 1 ης γραμμής Peginterferon alfa-2a Εξαιρέσεις: Entecavir Tenofovir Εγκυμοσύνη Χημειοθεραπευτική προφύλαξη Μη αντιρροπούμενη κίρρωση ήπατος Οξεία HBV λοίμωξη EASL. J Hepatol. 2009;50: Liaw YF, et al. Hepatol Int. 2008;2: Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

70 PegIFN: πότε? Ευνοϊκοί παράγοντες ανταπόκρισης [1,2] Χαμηλά επίπεδα HBV DNA* Υψηλές τιμές ALT* Γονότυπος A ή B > C ή D [3-5] Απουσία προχωρημένης νόσου Ειδικά δημογραφικά χαρακτηριστικά ασθενούς [1,2] Νεαρά άτομα Γυναίκες με πιθανότητα εγκυμοσύνης στο άμεσο μέλλον Απουσία συνοσηρότητας Επιλογές ασθενούς [1,2] HCV συνλοίμωξη *ευνοϊκοί παράγοντες και για τα νουκλεοσιδικα ανάλογα. 1. Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50: Lok AS. Hepatology. 2010;52: Janssen HL, et al, Lancet. 2005;365; Lau GK, et al. N Engl J Med. 2005;352: Flink HJ, et al. Am J Gastroenterol. 2006;101:

71 Χρήση της PegIFN alfa-2a Δοσολογία / τρόπος χορήγησης 180 µg/εβδομάδα υποδόρια ένεση Διάρκεια θεραπείας (συγκεκριμένη) 48 εβδομάδες Τελικό σημείο διακοπής θεραπείας: καθορισμός αποτυχίας ή επιτυχίας της θεραπείας? Συγκεκριμένη διάρκεια θεραπείας δεν βασίζεται σε κάποια ειδικά σημεία Η ιολογική ανταπόκριση ορίζεται ως η μείωση του HBV DNΑ σε μη ανιχνεύσιμα επίπεδα στο τέλος της θεραπείας, όπως επίσης η απώλεια του HBeAg σε ασθενείς με θετικό HBeAg προ της θεραπείας Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

72 Οδηγίες παρακολούθησης κατά την θεραπεία με Peg-Interferon Ηπατικές δοκιμασίες, Γενική αίματος HBV DNA, TSH HBeAg, Anti-HBe Κατά την θεραπεία q4w q12w q24w* Μετά την θεραπεία 12 και 24 wks HBsAg q6m * Σε HBeAg θετική ΧΗΒ. Σε HBeAg αρνητική ΧΗΒ με HBV DNA ορού μη ανιχνεύσιμο με PCR. Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50: EASL. J Hepatol. 2009;50:

73 5-ετής επίπτωση ιικής αντοχής στα νουκλεοσ(τ)δικά ανάλογα σε πρωτοθεραπευόμενους ασθενείς Not head-to-head trials; different patient populations and trial designs Drug Generation Yr 1 Yr 2 Yr 3 Yr 4 Yr 5 Yr 6 1st LAM 24% 38% 49% 67% 70% 2nd 3rd ADV LdT ETV TDF 0% 3% 11% 18% 29% 4% 17% 0.2% 0.5% 1.2% 1.2% 1.2% 1.2% 0% 0% 0% 0% EASL. J Hepatol. 2009;50: Tenney DJ, et al. EASL Snow-Lampart A, et al. Hepatology. 2011;53: Snow-Lampart A, et al. AASLD Abstract 1365.

74 Επιλογή Entecavir ή Tenofovir 25 Parameter Entecavir Tenofovir Response at Wk (%) HBeAg seroconversion 2 3 HBsAg loss Entecavir Tenofovir < 1 0 HBsAg loss Log HBV DNA at Wk HBeAg positive HBeAg negative Genotypic resistance, % NA naive 1.2 (Yr 5) 0 (Yr 3) Lamivudine experienced 51 (Yr 5) NR Pregnancy rating Class C Class B AEs None Renal toxicity; BMD HBeAg Positive HBeAg Negative Lok AS. Hepatology. 2010;52:

75 Χρήση Entecavir ή Tenofovir Δοσολογία και τρόπος χορήγησης Entecavir: per os χορήγηση Ασθενείς που δεν έχουν λάβει λαμιβουδίνη : 0.5 mg /Η Ασθενείς με ιική αντοχή στη λαμιβουδίνη: 1.0mg / Η Τροποποίηση δοσολογίας όταν egfr < 50 ml /min Tenofovir: per os χορήγηση 300 mg /Η Τροποποίηση δοσολογίας όταν egfr < 50 ml /min Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

76 Χρήση Entecavir ή Tenofovir Διάρκεια αγωγής HBeAg θετική ΧΗΒ: συνεχής θεραπεία με μη ανιχνεύσιμο HBV DNA και επίτευξη ορομετατροπής του HBeAg (εμφάνιση HBeAb). Συνέχεια αγωγής άλλους 6 μήνες μετά την εμφάνιση των αντισωμάτων HBeAb Αυξημένη επαγρύπνηση-παρακολούθηση μετά την διακοπή της αγωγής λόγω κινδύνου υποτροπής HBeAg αρνητική ΧΗΒ: συνεχής θεραπεία έως την κάθαρση του HBsAg Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

77 Παρακολούθηση ασθενών που λαμβάνουν αγωγή με νουκλεοσ(τ)ιδικά ανάλογα Χρόνος Κάθε 12 εβδομάδες Κάθε εβδομάδες Κάθε 24 εβδομάδες Κάθε 6-12 μήνες Παρακολούθηση Ηπατικές δοκιμασίες Κρεατινίνη ορού (λήψη TDF ή ADV) Επίπεδα HBV DNA HBeAg/anti-HBe (σε HBeAg θετική ΧΗΒ) HBsAg σε HBeAg-αρνητική ΧΗΒ με συνεχές μη ανιχνεύσιμο HBV DNA Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

78 Δυνητικά εμπόδια στη θεραπεία της Χρόνιας Ηπατίτιδας Β Άρνηση ασθενούς ή πολιτισμικές αντιλήψεις του ασθενούς έναντι της θεραπείας Θεραπεία μιας ασυμπτωματικής νόσου Παρενέργειες θεραπείας (ιντερφερόνη) Προκλήσεις μιας μακροχρόνιας θεραπείας κόστος φαρμάκων, παρακολούθησης, ιική αντοχή Πότε διακόπτεται η θεραπεία τρόπος παρακολούθησης Απουσία πλήρους θεραπείας της νόσου στη μεγάλη πλειονότητα των ασθενών με την διαθέσιμη φαρμακευτική αγωγή Συμμόρφωση

79 Σενάρια Ανταπόκρισης στη θεραπεία 1.0 Αντιικό φάρμακο HBV DNA Πρωτογενής μη ανταπόκριση Μερική ανταπόκριση Ιολογική διαφυγή Ναδίρ 1 log Μήνες Lok AS, et al. Hepatology. 2007;45:

80 Σενάρια Ανταπόκρισης στη θεραπεία 8 HBV DNA (log 10 IU/mL) ALT (U/L) Ιολογική Διαφυγή Ιολογική Υποτροπή Υποτροπή Ηπατίτιδας Βιοχημική Διαφυγή Yrs Lok AS, McMahon BJ. Chronic hepatitis B: update Hepatology. 2009;50:

81 Αντιμετώπιση χρόνιας ηπατίτιδας Β Διάγνωση Χρόνιας Ηπατίτιδας Β Αρχικός έλεγχος (1 η επίσκεψη) HBeAg, anti-hbe, HBV DNA, ALT, AFP, anti-hav, anti-hcv, anti-hdv Εάν ALT < ULN, HBV DNA < 2000 IU/mL: ανενεργός φάση, όχι θεραπεία Παρακολούθηση HBsAg, ALT, HBV DNA, AFP q6-12m HBsAg+, (Απουσία άλλων λοιμώξεων) HBeAg-, HBV DNA 20,000 IU/mL HBeAg+, HBV DNA > 20,000 IU/mL ALT > 2 x ULN* ή θετική βιοψία ALT 2 x ULN* ALT 2 X ULN* Έλεγχος ALT και HBV DNA q3-6 m, Βιοψία ήπατος > χρονών, Θεραπεία όπου απαιτείται ALT > 2 x ULN* ή θετική βιοψία Θεραπεία 1 ης γραμμής: entecavir, tenofovir, ή pegifn alfa-2a *ULN για ALT: 19 γυναίκες, 30 άνδρες Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50: Παρακολούθηση κατά την διάρκεια της θεραπείας pegifn alfa-2a, entecavir, tenofovir

82 Παρακολούθηση HBV ασθενών που δεν είναι υποψήφιοι για θεραπεία

83 Ασθενείς με φυσιολογική ALT μπορεί να έχουν σημαντική ίνωση ή φλεγμονή In prospective study of 305 HBsAg-positive patients with persistently normal ALT levels for 1 yr, fibrosis stage 2 observed in [1] 40% of HBeAg-positive patients (n = 189) 14% of HBeAg-negative patients (n = 116) 37% με συνεχή φυσιολογικά επίπεδα ALT είχαν στη βιοψία ήπατος σημαντικού βαθμού ίνωση (στάδιο 2-4) ή φλεγμονή (βαθμός 2-3) [2] In large cohort (> 140,000 Koreans), ALT 20 IU/L associated with increased risk of death from chronic liver disease in men during 8 yrs of follow-up [3] 1. Kumar M, et al. Gastroenterology. 2008;134: Lai M, et al. J Hepatol. 2007;47: Kim HC, et al. BMJ. 2004;328:983.

84 Παρακολούθηση ασθενών που δεν υποψήφιοι για αγωγή (σε αυτή την φάση) Κλινικό στάδιο HBeAg θετικό HBV DNA > 20,000 IU/mL ALT φυσιολογική Ενδείξεις παρακολούθησης ALT κάθε 3-6 μήνες(συχνότερα εάν αυξημένη ALT) ALT αυξημένη 1-2 x ΑΦΤ, έλεγχος ALT κάθε 1-3 μήνες; Ένδειξη βιοψίας ήπατος >40 ετών, παρουσία σημαντικής φλεγμονής / ίνωσης, θεραπεία ALT > 2 x ΑΦΤ για 3-6 μήνες με HBeAg θετικό, HBV DNA > 20,000 IU/mL, ένδειξη βιοψίας και θεραπείας Προληπτικός έλεγχος ΗΚΚ ατόμων υψηλού κινδύνου Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

85 Παρακολούθηση ασθενών που δεν υποψήφιοι για αγωγή (σε αυτή την φάση) Κλινικό στάδιο Ανενεργός φορέας HBsAg (όχι «υγιής» φορέας) Ενδείξεις παρακολούθησης ALT κάθε 3 μήνες τον 1 ο χρόνο, συνεχείς φυσιολογικές τιμές, ALT κάθε 6-12 μήνες Ένδειξη βιοψίας: ALT > 1-2 x ΑΦΤ, έλεγχος επιπέδων HBV DNA, αποκλεισμός άλλων αίτιων ηπατικής νόσου. Οριακή ή ήπια αύξηση ALT σε συνεχείς μετρήσεις και επίπεδα HBV DNA 2000 IU/mL; Παρουσία μέτριας/σοβαρής φλεγμονή ή σημαντικής ίνωσης : θεραπεία Προληπτικός έλεγχος ΗΚΚ ατόμων υψηλού κινδύνου Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

86 Κίνδυνος ΗΚΚ σε Ασιάτες HBV ασθενείς Prospective follow-up of 22,707 Taiwanese male civil servants 3454 HBsAg positive (15.2%) Incidence of HCC higher among HBsAg-positive patients (n = 3454) vs HBsAg-negative patients during 75,000 man-yrs of follow-up 1158/100,000 vs 5/100,000 Relative risk: 223 HCC and cirrhosis accounted for 54.3% of 105 deaths among HBsAg-positive patients carriers vs only 1.5% of 202 deaths among HBsAg-negative patients Beasley RP, et al. Lancet. 1981;2:

87 ΗΚΚ: Ενδείξεις προληπτικού ελέγχου HBV ασθενών Echo ήπατος κάθε 6-12 μήνες: Ασιάτες άνδρες >40 ετών Ασιάτισσες γυναίκες >50 ετών Όλους τους HBV κιρρωτικούς ασθενείς Άτομα με οικογενειακό ιστορικό ΗΚΚ Αφρικανοί >20 ετών Κάθε HBV ασθενής >40 ετών με επίμονη ή διαλείπουσα αύξηση της ALT και/ή αυξημένα επίπεδα HBV DNA > 2000 IU/mL Κάθε HBV ασθενής με άλλους παράγοντες κινδύνου ΗΚΚ Bruix J, et al. AASLD HCC guidelines. July Lok AS, McMahon BJ. Hepatology. 2009;50:

88 Lok AS, McMahon BJ. Hepatology. 2009;50: Προληπτικός έλεγχος ΗΚΚ AASLD παρακολούθηση των HBsAg θετικών ασθενών υψηλού κινδύνου εμφάνισης ΗΚΚ με υπερηχογράφημα κάθε 6 μήνες και μόνο α1-fp όταν δεν είναι διαθέσιμο και το κόστος του υπερηχογραφήματος είναι απαγορευτικό Η ειδικότητα, ευαισθησία και η διαγνωστική ακρίβεια του υπερηχογραφήματος είναι πολύ μεγαλύτερες της α1-fp Υπερηχογράφημα ήπατος: εξαρτάται από την ικανότητα γιατρού (υποκειμενική εξέταση) Ταυτόχρονη χρήση υπερηχογραφήματος και α1-fp (εφαρμόζεται χωρίς να προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα) Bruix J, et al. Hepatology. 2011;53:

89 Εκτίμηση παρακολούθηση ασθενών με αυξημένο κίνδυνο κίρρωσης και ΗΚΚ Παράγοντας κινδύνου Κάπνισμα Αλκοόλ Λιπώδες Ήπαρ Ηλικία Φύλλο Αυξημένα επίπεδα HBV DNA,ALT Αυξημένα επίπεδα ALT Ίνωση Κίρρωση Συνλοιμώξης HIV/HCV/HDV Οικογενειακό ιστορικό HCC Δράση Διακοπή Διακοπή Απώλεια βάρους Καμία επέμβαση Καμία επέμβαση 1 ης γραμμής θεραπεία Επιβεβαίωση αιτίας-ιών αύξησης Εκτίμηση σταδιοποίηση Προσοχή συχνά είναι ασυμπτωματική Έλεγχος όλων των ασθενών (περιοδικός έλεγχος?) Επηρεασμός λήψης θεραπείας

90 Ενεργοποίηση -Υποτροπή της Χρόνια Ηπατίτιδας Β Μπορεί να συμβεί: αυτόματα σε άτομα θετικά για ΧΗΒ (αυτόματες παροξύνσεις στη φυσική πορεία της νόσου) και μετά από χορήγηση χημειοθεραπείας ή/και ανοσοθεραπείας για λεμφώματα, λευχαιμίες ή μεταμόσχευση μυελού και μετά από ανοσοκατασταλτική αγωγή για αυτοάνοσες παθήσεις

91 Φυσική ιστορία χρόνιας HBV λοίμωξης Ανοσολογικής αντοχής Ανοσολογικής κάθαρσης Φάση ανενεργού φορέα HBV DNA HBeAg+ HBeAg- HBeAb+ HBsAg+ ALT HBsAg- HBsAb Yrs Μήνες-χρόνια Infection Yim HJ, et al. Hepatology. 2006;43:S173-S181. Μήνες-χρόνια

92 Φυσική ιστορία χρόνιας HBV λοίμωξης Ανοσολογικής αντοχής HBV DNA HBeAg+ HBsAg+ ALT Ανοσολογικής κάθαρσης Ανενεργού φορέα Ογκολογικοί ασθενείς φυσιολογική ALT χαμηλό/μη ανιχνεύσιμο HBV DNA HBsAg+ και HBeAg- ή HBsAg-, anti-hbc+ HBeAg- HBeAb+ HBsAg- HBsAb χρόνια λοίμωξης Μήνες-χρόνια Μήνες-χρόνια Yim HJ, et al. Hepatology. 2006;43:S173-S181.

93 HBV υποτροπή HBeAg+ HBeAg- HBeAb+ Ανοσολογικής Ανοχής Κάθαρσης HBeAg+ HBV DNA ALT 5-30 χρόνια λοίμωξης Μήνες-χρόνια Μήνες χρόνια Hoofnagle JH. Hepatology. 2009;49(5 suppl):s156-s165.

94 HBV υποτροπή HBeAg+ HBeAg- HBeAb+ HBeAg+ Ανοσολογικής Ανοχής Κάθαρσης Ανοσοκαταστολή HBV DNA ALT 5-30 χρόνια λοίμωξης Μήνες-χρόνια Μήνες χρόνια Hoofnagle JH. Hepatology. 2009;49(5 suppl):s156-s165.

95 HBV υποτροπή HBeAg+ HBeAg- HBeAb+ HBeAg+ Ανοσολογικής Αντοχής Κάθαρσης HBV DNA Ανοσοκαταστολή Ανοσολογική αποκατάσταση ALT 5-30 χρόνια λοίμωξης Μήνες-χρόνια Μήνες χρόνια Hoofnagle JH. Hepatology. 2009;49(5 suppl):s156-s165.

96 HBV υποτροπή Ορισμός: Απώλεια του ανασολογικού ελέγχου της HBV λοίμωξης σε ανενεργούς ασθενείς (παρουσία HBsAg) ή σε ασθενείς που «αποκατάστησαν» την νόσο (εμφάνιση HBsAb και HBcAb ή εμφάνιση μόνο HBcAb) Απότομη επανεμφάνιση ή αυξημένη ιική αναπαραγωγή με ηπατική βλάβη που εμφανίζεται κατά την διάρκεια και/ή μετά την ανοσολογική αποκατάσταση (του ασθενούς) Κλινική εικόνα Κυμαίνεται από υποκλινική άνευ σημασίας έως σοβαρής θανατηφόρας μορφής ηπατίτιδας Αυξημένα επίπεδα HBV DNA ± υποτροπή HBeAg Αυξημένα επίπεδα ALT (ήπια αύξηση έως τεράστια) Κίνδυνος ανάπτυξης ηπατικής ανεπάρκειας, θανάτου παρά την εφαρμογή αντιικής αγωγής Hoofnagle JH. Hepatology. 2009;49(5 suppl):s156-s165.

97 Δυνητικοί παράγοντες πρόκλησης υποτροπή της HBV λοίμωξης Κατηγορία Corticosteroids Antitumor antibiotics Plant alkaloids Alkylating agents Antimetabolites Monoclonal antibodies Άλλα Παράγοντες Dexamethasone, methylprednisolone, prednisolone Actinomycin D, bleomycin, daunorubicin, doxorubicin, epirubicin, mitomycin-c Vinblastine, vincristine Carboplatin, chlorambucil, cisplatin, cyclophosphamide, ifosfamide Azauridine, cytarabine, fluouracil, gemcitabine, mercaptopurine, methotrexate, thioguanine Alemtuzumab, rituximab Colaspase, docetaxel, etoposide, fludarabine, folinic acid, interferon, procarbazine Yeo W, et al. Hepatology. 2006;43:

98 Συνέπειες καθυστερημένης αναγνώρισης της HBV υποτροπής Ηπατίτιδα Μπορεί να είναι σοβαρής μορφής ή κεραυνοβόλος Δεν γίνεται αντιληπτή η αύξηση των επιπέδων του HBV DNA, η επακόλουθη εμφάνιση αυξημένων επιπέδων ALT συνοδεύεται από μειωμένα επίπεδα HBV DNA Οδηγεί σε λανθασμένη διάγνωση και θεραπεία Συχνά καταστάσεις όπως οξείας κεραυνοβόλου ηπατικής ανεπάρκειας δεν δύνανται εύκολα να αντιμετωπισθούν παρά την αντιική θεραπεία Διακοπή της χημειοθεραπευτικής αγωγής Αρνητικές συνέπειες ως προς την επιτυχή αντιμετώπιση του καρκίνου Yeo W, et al. Hepatology. 2006;43:

99 Συμπαγείς όγκοι: συχνότητα υποτροπής σε HBV ασθενείς HBsAg-θετικοί ασθενείς με καρκίνο μαστού υπό χημειοθεραπεία Συχνότητα οξείας HBV ηπατίτιδας: 21% [1] Υπό συχνή παρακολούθηση επιπέδων HBV DNA: 41% υποτροπή HBV [2] Μη ανιχνεύσιμα επίπεδα HBV DNA όταν παρατηρήθηκαν αυξημένα επίπεδα ALT Περιορισμένα στοιχεία για άλλους συμπαγείς όγκους Από αυτούς που υποτροπίασαν [2] : 35% προσωρινή διακοπή χημειοθεραπείας 35% πρώιμη πλήρης διακοπή χημειοθεραπείας 1. Kim MK, et al. Korean J Intern Med. 2007;22: Yeo W, et al. J Med Virol. 2003;70:

100 Αιματολογικές κακοήθειες: αυξημένος κίνδυνος 100 ασθενείς με NHL αγωγή CHOP; 27 HBsAg-θετικοί HBsAg Patients (%) HBV υποτροπή Ίκτερος Μη θανατηφόρα Ηπατική ανεπάρκεια Θάνατος Lok AS, et al. Gastroenterology. 1991;100:

101 Παράγοντες κινδύνου HBV υποτροπής Νεοπλασίες NHL: 40% έως 58% σε HBsAg θετικούς ασθενείς Καρκίνος μαστού : >41% HBsAg θετικούς ασθενείς Χημειοθεραπεία Αυξημένος κίνδυνος με prednisone,anthracyclines, rituximab HBV DNA HBV DNA > copies/ml Αυξημένος κίνδυνος παρουσία θετικού HBeAg Δημογραφικά στοιχεία Άνδρες > Γυναίκες «Ισχύς της ανοσοκαταστολής» Yeo W, et al. Hepatology. 2006;43:

102 Θεραπεία: Η προληπτική χρήση της λαμιβουτίνης μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής της HBV λοίμωξης HBsAg-positive patients with lymphoma treated with high-dose chemotherapy randomized to preemptive vs on-demand lamivudine Survival Free From Hepatitis Due to HBV Reactivation Pts at Risk, n Preemptive LAM On-demand LAM P =.002 by log-rank test Preemptive LAM On-demand LAM (if HBV DNA increased) Wk Lau GK, et al. Gastroenterology. 2003;125:

103 Επιλογή αντιικής θεραπείας και τρόπος παρακολούθησης Επιλογή θεραπείας επίπεδα HBV DNA HBV DNA < 2000 IU/mL: οποιαδήποτε θεραπεία (περιλαμβανομένης και της λαμιβουδίνης) HBV DNA > 2000 IU/mL: θεραπεία 1 ης γραμμής, entecavir ή tenofovir Επιλογή θεραπείας και διάρκεια θεραπείας > 12 μήνες: entecavir ή tenofovir (όπως στη Χρόνια Ηπατίτιδα Β) HBV DNA,ALT: κάθε 3 μήνες EASL. J Hepatol. 2009;50: Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

104 Χρονική στιγμή (timing) αντιικής θεραπείας Πότε πρέπει να αρχίζει? Προ της έναρξης (2 εβδομάδες) ή τουλάχιστον μαζί με την χημειοθεραπεία Δεν πρέπει να καθυστερεί την έναρξη της χημειοθεραπείας Πότε πρέπει να διακόπτεται? Αρχική μέτρηση HBV DNA > 2000 IU/mL: υπαρκτός κίνδυνος έξαρσηςυποτροπής ηπατίτιδας μετά την διακοπή της αντιικής αγωγής Λήψη αντιικής αγωγής όπως και στη Χρόνια Ηπατίτιδα Β Αρχική μέτρηση HBV DNA < 2000 IU/mL Αντιική αγωγή 6-12 μήνες μετά την διακοπή της χημειοθεραπείας Συνεχής ανά μήνα έλεγχος επιπέδων HBV DNA και ALT προς έγκαιρη εντόπιση υποτροπής της ηπατίτιδας μετά την διακοπή της αντιικής αγωγής EASL. J Hepatol. 2009;50: Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50:

105 Ποιοι ανοσοκατασταλμένεοι ασθενείς θα πρέπει να ελέγχονται? Ενδείξεις AASLD ατόμων υψηλού κινδύνου [1] Μετανάστες Ασία,Αφρική, Μέση Ανατολή, Ανατολική Ευρώπη, Νότια και Κεντρική Αμερική, Καραϊβική,Ιθαγενείς Παιδιά μεταναστών Άνδρες με σεξουαλική επαφή με άνδρες HIV/HCV θετικοί ασθενείς Ιστορικό χρήσης ουσιών, εγκλεισμού, ιδρυματοποιήση Αιμοκάθαρση 1. Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50: Weinbaum CM, et al. MMWR Recomm Rep. 2008:57(RR-8): Weinbaum CM, et al. Hepatology. 2009:49(suppl 5):S35-S EASL. J Hepatol. 2009;50:

106 Ποιος είναι ο βέλτιστος τρόπος προληπτικού ελέγχου? Ο έλεγχος των ατόμων υψηλού κινδύνου προϋποθέτει την αναγνώριση αυτών των ατόμων Ο έλεγχος όλων των ατόμων είναι περισσότερο εφικτός αλλά και οικονομικά αποδοτικότερος Έλεγχος HBsAg όλων των ασθενών Έλεγχος HBV DNA μόνο στους HBsAg-θετικούς ασθενείς Ο ρόλος του anti-hbc είναι ασαφής, οι συστάσεις από τις διάφορες επιστημονικές εταιρείες ποικίλουν: EASL: HBsAg και anti-hbc [1] AASLD: HBsAg και anti-hbc [2] CDC: HBsAg, anti-hbc και anti-hbs [3] ASCO: HBsAg [4] 1. EASL. J Hepatol. 2009;50: Lok AS, et al. Hepatology. 2009;50: Weinbaum CM, et al. Hepatology. 2009:49(suppl 5):S35-S Artz AS, et al. J Clin Oncol. 2010;28:

107 Σημασία της παρουσίας (μόνο) Anti-HBc θετικού Ένδειξη έκθεσης στο HBV Συνήθως παραμένει εφόρου ζωής με σταδιακή απώλεια με την πάροδο των χρόνων Συχνά ψευδώς θετικά αποτελέσματα ειδικότερα σε περιοχές μη ενδημικές της νόσου Απουσία θεραπευτικών αλγορίθμων Κίνδυνοι επανενεργοποίησης Μειωμένος κίνδυνος σε περιπτώσεις θεραπείας όγκων συμπαγών οργάνων Επιλογή προληπτικής αγωγής έναντι HBV παρουσία κίρρωσης Επιλογή προληπτικής αγωγής έναντι HBV εάν: Θεραπεία με Rituximab Μεταμόσχευση μυελού ή αρχέγονων κυττάρων Manzano-Alonso ML, et al. World J Gastroenterol. 2011;17:

108 Rituximab: ένα ξεχωριστό πρόβλημα Μονοκλωνικό αντίσωμα έναντι CD20 (δείκτης των Β-λεμφοκυττάρων ) Μείωση των Β-κυττάρων και επιπέδων αντισωμάτων Αυξανόμενη χρήση σε σχήματα CHOP-R, EPOCH-R Αυξημένος κίνδυνος υποτροπής της HBV και σε ασθενής με αρνητικό HBsAg και θετικό ΗΒcAb «Ανάστροφη» ορομετατροπή: επανεμφάνιση HBsAg σε ασθενείς με αρνητικό HBsAg λόγω απώλειας του ανοσολογικού ελέγχου Yeo W, et al. Hepatology. 2006;43: Papamichalis P, et al. Clin Res Hepatol Gastroenterol. 2012;36:84-93.

109 Rituximab: υποτροπή HBV σε ασθενείς HBsAg-αρνητικούς και HBcAb θετικού Patients with diffuse large B-cell lymphoma HBsAg-negative, anti-hbc positive individuals treated with CHOP or CHOP-R Proportion of Anti-HBc Positive, HBsAg-Negative Patients (%) HBV ανάστροφη ορομετατροπή HBV-και θάνατος CHOP (n = 25) CHOP-R (n = 21) Ο κίνδυνος υποτροπής είναι πολύ αυξημένος σε ασθενείς anti-hbc θετικούς υπό rituximab 5 Yeo W, et al. J Clin Oncol. 2009;27:

110 Αντιμετώπιση anti-hbc θετικών ασθενών που πρέπει να λαμβάνουν Rituximab Απουσία consensus, περιορισμένα διαθέσιμα στοιχεία Επιλογές: Έναρξη αντιικής αγωγής προ της χημειοθεραπείας Συχνή παρακολούθηση του HBV DNA και έναρξη αντιικής αγωγής σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος (μήνας?) Συχνή παρακολούθηση του HBsAg και έναρξη αντιικής αγωγής σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος (μήνας?) Συνδυασμένη παρακολούθηση: HBsAg και HBV DNA (μήνας?)

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Πότε και ποιους ασθενείς πρέπει κατά προτεραιότητα να θεραπεύσουµε,ώστε να επιτύχουµε την εξάλειψη των κλινικών επιπλοκών της νόσου (Καρκίνος & Κίρρωση) Σπήλιος Μανωλακόπουλος Γαστρεντερολόγος Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και Θεραπεία της HBV λοίμωξης. Θεμιστοκλής Γ. Βασιλειάδης ΙΑΤΡΟΣ

Διάγνωση και Θεραπεία της HBV λοίμωξης. Θεμιστοκλής Γ. Βασιλειάδης ΙΑΤΡΟΣ Διάγνωση και Θεραπεία της HBV λοίμωξης Θεμιστοκλής Γ. Βασιλειάδης ΙΑΤΡΟΣ 27.02.2013 Άνδρας,30 ετών, μετά αιμοδοσία ενημερώνεται ότι έχει ΗΒsΑg+ antihbc+ Ορολογικοί και Ιολογικοί δείκτες της HBV λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

Ηπατίτιδα C Mια συστηµατική νόσος

Ηπατίτιδα C Mια συστηµατική νόσος Ηπατίτιδα C Mια συστηµατική νόσος Ιωάννης Γ Γουλής Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Ιπποκράτειο ΓΝ Θεσ/νίκης 3η Πανελλήνια Συνάντηση AIDS & Ηπατίτιδες Αθήνα, Σεπτέµβριος 2015 Ηπατίτιδα C Συσχέτιση µε άλλα νοσήµατα

Διαβάστε περισσότερα

KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C

KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C Πρόταση Ομάδας Εργασίας ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. (Γ. Παπαθεοδωρίδης, Γ. Γερμανίδης) Ιανουάριος 2008 Τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C

KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C Πρόταση Ομάδας Εργασίας ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. (Γ. Παπαθεοδωρίδης, Γ. Γερμανίδης) Ιανουάριος 2008 Τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΝΟΥΚΛΕΟΣ(Τ)ΙΔΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Α. Στρίκη, Σ. Μανωλακόπουλος Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΑ Ιπποκράτειο

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΝΟΥΚΛΕΟΣ(Τ)ΙΔΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Α. Στρίκη, Σ. Μανωλακόπουλος Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΑ Ιπποκράτειο ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΝΟΥΚΛΕΟΣ(Τ)ΙΔΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Α. Στρίκη, Σ. Μανωλακόπουλος Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, ΓΝΑ Ιπποκράτειο Η είσοδος των νουκλεοσ(τ)ιδικών αναλόγων στις θεραπευτικές επιλογές έφερε επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογικά στοιχεία χρόνιας ηπατίτιδας Β και C. Πολυξένη Ι. Αγοραστού

Επιδημιολογικά στοιχεία χρόνιας ηπατίτιδας Β και C. Πολυξένη Ι. Αγοραστού Επιδημιολογικά στοιχεία χρόνιας ηπατίτιδας Β και C Πολυξένη Ι. Αγοραστού Επιδημιολογικά στοιχεία χρόνιας ηπατίτιδας Β HBV: παγκόσμια διάσταση 2 δισ. δείκτες παρελθούσας-παρούσας HBV λοίμωξης ~ 350 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

25% των ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα C έχουν θρομβοπενία 5 και έως κι 9% των ασθενών πάσχουν από σοβαρή θρομβοπενία (αριθμός αιμοπεταλίων <50Gi/L).

25% των ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα C έχουν θρομβοπενία 5 και έως κι 9% των ασθενών πάσχουν από σοβαρή θρομβοπενία (αριθμός αιμοπεταλίων <50Gi/L). Η GSK έλαβε άδεια κυκλοφορίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για πρόσθετη ένδειξη του Revolade (eltrombopag) ως την πρώτη εγκεκριμένη θεραπεία για τη θρομβοπενία που σχετίζεται με τη χρόνια ηπατίτιδα C Η GlaxoSmithKline

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Further research is very unlikely to change our confidence in the estimate of effect

Further research is very unlikely to change our confidence in the estimate of effect Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Ηπατίτιδα C Kωνσταντίνος Παπανικολάου Παθολόγος-Λοιµωξιολόγος Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Ηπατίτιδα C Ευρωπαϊκές: EASL, Απρίλιος 2014 Αµερικανικές: AASLD, Ιανουάριος 2014,

Διαβάστε περισσότερα

Συλλοίμωξη. Μήνα Ψυχογυιού. Α ΠΠΚ, Λαϊκό Νοσοκομείο. 26 ο Πανελλήνιο Συνέδριο AIDS, 28-30/11 Αθήνα 2014

Συλλοίμωξη. Μήνα Ψυχογυιού. Α ΠΠΚ, Λαϊκό Νοσοκομείο. 26 ο Πανελλήνιο Συνέδριο AIDS, 28-30/11 Αθήνα 2014 Ηπατίτιδα C και HIV λοίμωξη: Η εποχή της ελπίδας Συλλοίμωξη HIV/HCV Μήνα Ψυχογυιού Α ΠΠΚ, Λαϊκό Νοσοκομείο 26 ο Πανελλήνιο Συνέδριο AIDS, 28-30/11 Αθήνα 2014 1 Περίγραμμα ομιλίας Αλληλεπίδραση HCV και

Διαβάστε περισσότερα

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ. Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ. Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας Θα μιλήσουμε για 1. Ήπαρ: Δομή και Λειτουργία 2. Τύποι Ηπατίτιδας 3. Αίτια οξείας Ηπατίτιδας 4. Αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Συλλοίµωξη HIV / HCV. Kωνσταντίνος Παπανικολάου. Παθολόγος-Λοιµωξιολόγος

Συλλοίµωξη HIV / HCV. Kωνσταντίνος Παπανικολάου. Παθολόγος-Λοιµωξιολόγος Συλλοίµωξη HIV / HCV Kωνσταντίνος Παπανικολάου Παθολόγος-Λοιµωξιολόγος Επιδηµιολογία Παθογένεση Φυσική ιστορία Πρόγνωση Διάγνωση Παρακολούθηση Θεραπεία Επιδηµιολογία Συλλοίµωξης Στις ΗΠΑ περίπου 30% των

Διαβάστε περισσότερα

KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ C

KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ C KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ C Πρόταση Ομάδας Εργασίας ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. Γ. Παπαθεοδωρίδης, Γ. Γερμανίδης, Γ.Ν. Νταλέκος Επιστημονικός Σύμβουλος:

Διαβάστε περισσότερα

Υξόληα επαηίηηδα: Ο ξόινο ηνπ παζνινγναλαηόκνπ ζηνπο θιηληθνύο αιγόξηζκνπο

Υξόληα επαηίηηδα: Ο ξόινο ηνπ παζνινγναλαηόκνπ ζηνπο θιηληθνύο αιγόξηζκνπο Υξόληα επαηίηηδα: Ο ξόινο ηνπ παζνινγναλαηόκνπ ζηνπο θιηληθνύο αιγόξηζκνπο Νηίλα Γ. Σεληαθνύ Εξγαζηήξην Ιζηνινγίαο & Εκβξπνινγίαο, Ιαηξηθή ρνιή Παλεπηζηεκίνπ Αζελώλ Γήισζε ζπκθεξόλησλ ζρεηηθώλ κε ρνξεγνύο

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Χρόνια νοσήματα του ήπατος Το 15% του

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Καφετζόπουλος

Ευάγγελος Καφετζόπουλος Ευάγγελος Καφετζόπουλος Η λοίμωξη HVCστον παγκόσμιο χάρτη Οι χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών αποτελεί παγκοσμίως την κύρια αιτία της HCV λοίμωξης Ηπατίτιδα C: Ασθένεια των περιθωριοποιημένων; Πηγή: Ward JW,

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΥΠΟΤΡΟΠΩΝ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΚΙΡΣΩΝ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΥΠΟΤΡΟΠΩΝ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΚΙΡΣΩΝ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΠΡΟΛΗΨΗ ΥΠΟΤΡΟΠΩΝ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ ΚΙΡΣΩΝ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Δρ Δημήτρης Καπετάνος Γαστρεντερολογική Κλινική Γ.Ν. «Γεώργιος Παπανικολάου» Είναι απαραίτητη η πρόληψη; Κίνδυνος υποτροπής 60% σε 2 χρόνια Υψηλότερος τις

Διαβάστε περισσότερα

υσκολία στη Θεραπεία: Συννοσηρότητα µε χρήση ουσιών, αλκοόλ, ψυχική

υσκολία στη Θεραπεία: Συννοσηρότητα µε χρήση ουσιών, αλκοόλ, ψυχική υσκολία στη Θεραπεία: Συννοσηρότητα µε χρήση ουσιών, αλκοόλ, ψυχική διαταραχή ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΓΡΙΝΑΚΗΣ ψυχίατρος ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΟ ΨΥΧΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΕΘΕΑ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΛΚΟΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Hepatitis B and C. Dr George S. Potamitis F.E.B.G.H Gastroenterologist Hepatologist-Internal Medicine

Hepatitis B and C. Dr George S. Potamitis F.E.B.G.H Gastroenterologist Hepatologist-Internal Medicine Hepatitis B and C Dr George S. Potamitis F.E.B.G.H Gastroenterologist Hepatologist-Internal Medicine Viral Hepatitis A Fecal - Oral Rarely fatal Not chronic B Parenteral Sexual Vertical Usually self-limiting

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

KΑΣΔΤΘΤΝΣΗΡΙΔ ΟΓΗΓΙΔ ΘΔΡΑΠΔΤΣΙΚΗ ΠΑΡΔΜΒΑΗ Δ ΑΘΔΝΔΙ ΜΔ ΛΟΙΜΧΞΗ ΜΔ ΣΟΝ ΙΟ ΣΗ ΗΠΑΣΙΣΙΓΑ Β

KΑΣΔΤΘΤΝΣΗΡΙΔ ΟΓΗΓΙΔ ΘΔΡΑΠΔΤΣΙΚΗ ΠΑΡΔΜΒΑΗ Δ ΑΘΔΝΔΙ ΜΔ ΛΟΙΜΧΞΗ ΜΔ ΣΟΝ ΙΟ ΣΗ ΗΠΑΣΙΣΙΓΑ Β KΑΣΔΤΘΤΝΣΗΡΙΔ ΟΓΗΓΙΔ ΘΔΡΑΠΔΤΣΙΚΗ ΠΑΡΔΜΒΑΗ Δ ΑΘΔΝΔΙ ΜΔ ΛΟΙΜΧΞΗ ΜΔ ΣΟΝ ΙΟ ΣΗ ΗΠΑΣΙΣΙΓΑ Β Ππόηαζη Ομάδαρ Δπγαζίαρ ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ. (Γ. Παπαζενδσξίδεο, Γ. Γεξκαλίδεο, Γ.Ν. Νηαιέθνο) Noέμβπιορ 2012 Σποποποίηζη με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΓΕ 2012-2013 ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΗΠΑΤΟΣ-ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ-ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΓΕ 2012-2013 ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΗΠΑΤΟΣ-ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ-ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΓΕ 2012-2013 ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΗΠΑΤΟΣ-ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ-ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ημερομηνία θέμα εκπαιδευτές 20 Νοεμβρίου Οξεία και χρόνια ηπατίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ ΙΦΝΕ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΟΙ ΜΙΣΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης. Κωνσταντίνος Γεωργανάς. Ρευματολόγος

Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης. Κωνσταντίνος Γεωργανάς. Ρευματολόγος Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης Κωνσταντίνος Γεωργανάς Ρευματολόγος Θεραπεία Ρευματοειδούς Αρθρίτιδας Η εξάπλωση της χρήσης βιολογικών την περασμένη 10ετία,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Κίνδυνος έκθεσης Ο κίνδυνος έκθεσης σε αίμα είναι σαφώς μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

éáôòéëà áîàìåëôá Ôüìïò à Ôåý ïò 20 Oêôþâñéïò - ÄåêÝìâñéïò 2013

éáôòéëà áîàìåëôá Ôüìïò à Ôåý ïò 20 Oêôþâñéïò - ÄåêÝìâñéïò 2013 éáôòéëà áîàìåëôá Ôüìïò à Ôåý ïò 20 Oêôþâñéïò - ÄåêÝìâñéïò 2013 Ôñßôï áöéýñùìá óôçí Çðáôïëïãßá ISSN 1790-4045 Tñéìçíéáßá êäïóç ôùí Nïóïêïìåßùí ôïõ Ïìßëïõ ÕÃÅÉÁ Διανέµεται δωρεάν Άρθρα Τριμηνιαία έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Χρονία ηπατίτιδα B. Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ηπατολογίας, Β Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο

Χρονία ηπατίτιδα B. Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ηπατολογίας, Β Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Χρονία ηπατίτιδα B ΙΩΑΝΝΗΣ Σ. ΚΟΣΚΙΝΑΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ηπατολογίας, Β Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Περίληψη: Ο ιός της ηπατίτιδας Β (HBV) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Λιπώδης νόσος του ήπατος (Fatty liver disease)

Λιπώδης νόσος του ήπατος (Fatty liver disease) EΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ Η ΩΡΑ ΤΟΥ ΕΙ ΙΚΕΥΟΜΕΝΟΥ 7 Νοεµβρίου 2007, Αθήνα Λιπώδης νόσος του ήπατος (Fatty liver disease) Ντίνα Τηνιακού Εργαστήριο Ιστολογίας & Εµβρυολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ Καλλιόπη Ζάχου Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο Χανιά 12-15 Μαΐου 2011 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝ/ΚΗ ΠΝΕΥΜ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» Κλινική Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Χρ. Παυλίδης 1, Ι.Ελευσινιώτης 2, Δ.Δημητρουλόπουλος 3, Κ.Μίχας 2, Ρ.Τοντόροβα 4, Ε.Βεζαλή 2, Σ.Κουτσουνάς 1, Α.Μουλακάκης 4, Ε.Παρασκευάς 3.

Χρ. Παυλίδης 1, Ι.Ελευσινιώτης 2, Δ.Δημητρουλόπουλος 3, Κ.Μίχας 2, Ρ.Τοντόροβα 4, Ε.Βεζαλή 2, Σ.Κουτσουνάς 1, Α.Μουλακάκης 4, Ε.Παρασκευάς 3. 62 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2011, Τόμος 7, Τεύχος 1 Η επίδραση της εθνικότητας στην κινητική του ιού και την επίτευξη μόνιμης ιολογικής ανταπόκρισης σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα C γονότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Ra: Διαρκής κίνηση αυτοδραστικών Β-κυττάρων από τον µυελό των οστών στα περιφερικά λεµφικά όργανα και τον προσβεβληµένο

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

Διαδραστική Συνεδρία Επιλέγωντας Αντιρετροϊκή αγωγή ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

Διαδραστική Συνεδρία Επιλέγωντας Αντιρετροϊκή αγωγή ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Διαδραστική Συνεδρία Επιλέγωντας Αντιρετροϊκή αγωγή ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Ν.Π.Παΐσιος Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Επικουρικός Ιατρός Α Παθολογική Κλινική/Μονάδα Λοιμώξεων ΓΝΑ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ Άνδρας, 31 ετών Πρώην

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων αντιπηκτικών Στέλιος Τζέης MD, PhD, FESC Επιμελητής A - Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΥΠΕΡ νεότερων αντιπηκτικών γιατί. Προβλέψιμη φαρμακοκινητική /

Διαβάστε περισσότερα

Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία;

Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία; Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία; ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΖΥΓΟΥΡΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ IL- 6 IL- 6 mil- 6R gp13 gp13 Το Tocilizumab (TCZ) είναι το πρώτο ανασυνδυασµένο ανθρωποποιηµένο

Διαβάστε περισσότερα

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Τι είναι κοινό και τι όχι κατά την κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του ήπατος στο σκύλο και στη γάτα Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Η γάτα δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι - ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ PegIntron 50 μικρογραμμάρια κόνις και διαλύτης για ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη συσκευή τύπου πένας.

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ζάχου Καλλιόπη Παθολόγος

Ζάχου Καλλιόπη Παθολόγος Ζάχου Καλλιόπη Παθολόγος Παθολογική Κλινική και Ομώνυμο Ερευνητικό Εργαστήριο Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Δεν έχω τίποτε να δηλώσω όσον αφορά στη σύγκρουση συμφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Αντώνης Ρόμπος Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 Περιεχόµενα Επιδηµιολογία HIV λοίµωξης (2014) ΟιόςHIV ιάγνωση κλινική εικόνα Θεραπεία Κάθετη µετάδοση: απο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα. Πολυξένη Ι. Αγοραστού

IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα. Πολυξένη Ι. Αγοραστού IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα Πολυξένη Ι. Αγοραστού ΙgG4 χολαγγειίτιδα (IAC) Η συνδυαζόμενη με ΙgG4 χολαγγειίτιδα (ΙΑC) είναι ένας όρος που προτάθηκε το 2007 από τους Bjornsson και συν. για

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Αναλογία Λόγος Πηλίκο Αναλογία Proportion Αναλογία (Proportion) Ο αριθµητής ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ στον παρανοµαστή

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Ηπατίτιδα C Διαχείριση και οικονομική αξιολόγηση

Ηπατίτιδα C Διαχείριση και οικονομική αξιολόγηση Ηπατίτιδα C Διαχείριση και οικονομική αξιολόγηση Φεβρουάριος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Χαρά Κανή Πολιτικές Αποζημίωσης για την Ηπατίτιδα C Βάνα Σύψα Ηπατίτιδα C: Εκτιμήσεις του μελλοντικού φορτίου νοσηρότητας και

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία, τρόποι µετάδοσης και προφύλαξης της ηπατίτιδας Β.

Επιδηµιολογία, τρόποι µετάδοσης και προφύλαξης της ηπατίτιδας Β. Επιδηµιολογία, τρόποι µετάδοσης και προφύλαξης της ηπατίτιδας Β. Νικόλαος Κ. Γατσέλης Επιµελητής, Παθολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Μεταδιδακτορικός Ερευνητής, French National Reference Center

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ.

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Χατζηµουρατίδης Ερώτηση 1 Κυστεκτοµή ή συντηρητική αγωγή; Η νόσος αντιµετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΠΡΟΣΒΟΛΗ. ηµήτριος Πετράς Νεφρολόγος Γ.Ν. Ιπποκράτειο Αθηνών

ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΠΡΟΣΒΟΛΗ. ηµήτριος Πετράς Νεφρολόγος Γ.Ν. Ιπποκράτειο Αθηνών ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ηµήτριος Πετράς Νεφρολόγος Γ.Ν. Ιπποκράτειο Αθηνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ιοί της ηπατίτιδας εκτός από την ηπατική προσβολή έχουν και εξωηπατικές εκδηλώσεις Ανάμεσα στα όργανα

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΡΕΘΥΜΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ηθέσητωναντι-TNF παραγόντων στην θεραπεία της περιεδρικής νόσου Crohn. Χρηστίδου Αγγελική Γαστρεντερολόγος ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ

Ηθέσητωναντι-TNF παραγόντων στην θεραπεία της περιεδρικής νόσου Crohn. Χρηστίδου Αγγελική Γαστρεντερολόγος ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ Ηθέσητωναντι-TNF παραγόντων στην θεραπεία της περιεδρικής νόσου Crohn Χρηστίδου Αγγελική Γαστρεντερολόγος ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ CROHN ΣΥΡΙΓΓΙΟ Τα συρίγγια είναι συχνή εκδήλωση της ν.crohn (17%-

Διαβάστε περισσότερα

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων HPV Human Papilloma Virus Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων Καρκίνος τραχήλου της μήτρας Υψηλή θνησιμότητα Ο δεύτερος σε συχνότητα που αφορά τις γυναίκες παγκόσμια 500.000 γυναίκες εμφανίζουν καρκίνο τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε.

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Μικρά γεγονότα της καθημερινότητάς μας, μπορεί να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

ΒUDD-CHIARI SYNDROME (SBC) Νικόλαος Χ. Γραμματικός Γαστρεντερολόγος, Επιμελητής Β ΕΣΥ Β Προπ. Παθολογική Κλινική, ΓΠΝΘ Ιπποκράτειο

ΒUDD-CHIARI SYNDROME (SBC) Νικόλαος Χ. Γραμματικός Γαστρεντερολόγος, Επιμελητής Β ΕΣΥ Β Προπ. Παθολογική Κλινική, ΓΠΝΘ Ιπποκράτειο ΒUDD-CHIARI SYNDROME (SBC) Νικόλαος Χ. Γραμματικός Γαστρεντερολόγος, Επιμελητής Β ΕΣΥ Β Προπ. Παθολογική Κλινική, ΓΠΝΘ Ιπποκράτειο. Budd Chiari Syndrome (George Budd, Hans Chiari) Aπόφραξη των ηπατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al.

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ZDV 4.8% ZDV NEVIRAPINE 2.2% ZDV NELFINAVIRE LAMIVUDINE 2.4 % N Engl J Med. June

Διαβάστε περισσότερα