Μάθηµα επιλογής Κλινική Βιοχηµεία εαρινό Π. Λιάκος "Κλινική Ενζυµολογία" Κλινική Βιοχηµεία. Περιεχόµενα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μάθηµα επιλογής Κλινική Βιοχηµεία εαρινό 2005. Π. Λιάκος "Κλινική Ενζυµολογία" Κλινική Βιοχηµεία. Περιεχόµενα"

Transcript

1 Περιεχόµενα Κλινική Βιοχηµεία Εισαγωγή Ένζυµα µεδιαγνωστικήαξία Ένζυµα διαγνωστικού ενδιαφέροντος και βιοχηµικός έλεγχος ηπατικής λειτουργίας Μετρήσεις ενζύµων ορού στη νόσο Βιοχηµικός έλεγχος ηπατικής λειτουργίας Παναγιώτης Λιάκος 05/05/2015 Ένζυµα Βιολογικοί καταλύτες που αυξάνουν τον ρυθµό των αντιδράσεων εν αλλάζουν το σηµείο ισορροπίας αλλά επιταχύνουν την επίτευξη της ισορροπίας Το κάθε ένζυµο λειτουργεί στα πλαίσια µια εξειδικευµένης αντίδρασης Ενζυµική δράση Ηδράσηορισµένων ενζύµων απαιτεί την παρουσία συνενζύµου = µηπρωτεϊνικόµόριο Οι µετρήσεις της ενζυµικής δραστικότητας είναι σηµαντικές στη διάγνωση και αντιµετώπιση ενός ευρέως φάσµατος ασθενειών Στο πλάσµα ή στον ορό µετρώνται τα ένζυµα : που απελευθερώνονται στο αίµα µετά από βλάβη των κυτταρικών µεµβρανών (ενδοκυτταρικά ένζυµα) που εκκρίνονται ενεργητικά στο αίµα, όπου εκπληρώνουν το φυσιολογικό τους ρόλο π.χ. η ρενίνη, παράγοντες συµπληρώµατος και παράγοντες πήξης.

2 Χαµηλές συγκεντρώσεις ενδοκυττάριων ενζύµων στον ορό = οφείλεται σε φυσιολογική ανακύκλωση του κυττάρου Συνήθως θεωρούµεότιαυξηµένα επίπεδα αυτών των ενζύµων στο αίµα = βλάβη των κυττάρων Άλλες πιθανές αιτίες (που δεν οφείλονται πάντοτε σε βλάβη ιστού ) : Αύξηση της κυτταρικής ανακύκλωσης Κυτταρικό πολλαπλασιασµό (π.χ. νεοπλασία) Αύξηση σύνθεσης ενζύµων (επαγωγή ενζύµου) Ελαττωµένη κάθαρση. Στο κεφάλαιο αυτό.η µεταβολή στη συγκέντρωση ενός ενζύµου είναι αντανάκλαση της ασθένειας (παρά η αιτία.). Μέτρηση της ενζυµικής δραστικότητας Οι ενζυµικές δοκιµασίες συνήθως εξαρτώνται από τη µέτρηση της καταλυτικής δραστικότητας του ενζύµου, µάλλον, παρά από τη συγκέντρωση του ενζύµου. Η µέτρηση της δραστικότητας παρέχει µεγάλη ευαισθησία. Χρειάζεται ωστόσο αξιόπιστα και αναπαραγώγιµα αποτελέσµατα. σταθερότηταστιςσυνθήκεςτηςδοκιµασίας. ( Εφόσον οι τιµές αναφοράς για τα ένζυµα του ορού εξαρτώνται από τιςσυνθήκεςτηςδοκιµασίας ) Εξαίρεση ο Προσδιορισµός ως προς τη µάζα Συγκέντρωση ισοενζυµων σε µονάδες µg / L ορού Προστατικό ισοένζυµο Και η κινάση της κρεατίνης (ΜΒ) Μειονεκτήµατα των ενζυµικών αναλύσεων Η έλλειψη ειδικότητας των ενζύµων για ένα συγκεκριµένο ιστό ή τύπο κυττάρου (Πολλά ένζυµα είναι κοινά για διάφορους ιστούς). Εκτός αν: 1. ιαφορετικοί ιστοί µπορεί να περιέχουν (και έτσι να απελευθερώνουν όταν υποστούν βλάβη) δύο ή περισσότερα ένζυµα σε διαφορετικές αναλογίες 2. Υπάρχουν ισόµορφες (= ισοένζυµα ) που να είναι χαρακτηριστικές ενός συγκεκριµένου ιστού = συνήθως έχουν παρόµοιες καταλυτικές δραστικότητες, όµως διαφέρουν σε µερικές άλλες ιδιότητες, όπως - στη σταθερότητα στη θερµότητα ή - στην ευαισθησία στους αναστολείς ή και - στην ηλεκτροφορητική τους κινητικότητα Π.χ. Ητρανσαµινάση της αλανίνης και του ασπαραγινικού περιέχονται και οι δύο στον καρδιακό µυ και τα ηπατοκύτταρα, όµως η τρανσαµινάση της αλανίνης βρίσκεται σε µεγαλύτερες σχετικές ποσότητες στο ήπαρ (από ότι στο µυοκάρδιο).

3 Μετά από κάκωση ιστού, είναι σηµαντικό να αναφέρεται ο χρόνος κατά τον οποίο λαµβάνεται το δείγµααίµατος σε σχέση µε τοτραύµα. Π.χ. Αν λαµβάνεται πολύ γρήγορα, µπορεί να µην επαρκεί ο χρόνος για να φθάσει το ένζυµο στην κυκλοφορία, ενώ αν λαµβάνεται πολύ αργά, το ένζυµο θα έχει πλήρως αποµακρυνθεί. Τα αποτελέσµατα των µετρήσεων των ενζύµων στον ορό, θα πρέπειπάνταναεκτιµώνται υπότοπρίσµα της όποιας διαθέσιµης πληροφορίας και µε επίγνωση των ορίων αξιοπιστίας τους ΕΝΖΥΜΑ ΜΕ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ Αλκαλική φωσφατάση (ALP) Ισοένζυµα του πλακούντα Ισοένζυµα του οστού δρατικότητας καταλύει σε αλκαλικό περιβάλλον (pη βελτ 10) τηνυδρόλυσηφωσφορικώνεστέρων παράγεται απ όλα τα κύτταρα συναντάµε σε υψηλές συγκεντρώσεις στο ήπαρ, οστεοβλάστες, πλακούντα και εντερικό επιθήλιο. Στον ορό, ηφυσιολογικήσυγκέντρωσηalp αποτελείται από µείγµατωνισοενζύµων που προέρχονται από το ήπαρ, το έντερο και τα οστά

4 ULN = Ανώτερο φυσιολογικό όριο Οστικό ισοένζυµο ALP Ηπατικό ισοένζυµο ALP Αυξηµένα επίπεδα δραστικότητας αλκαλικής φωσφατάσης απουσία κλινικών ενδείξεων για νόσο οστού ή ήπατος και χωρίςάλλεςβιοχηµικές ανωµαλίες. Για την ανεύρεση της αιτίας µιας τέτοιας αύξησης! Μπορεί να γίνει µε τηµέτρηση ιστοειδικών ισοενζύµων της αλκαλικής φωσφατάσης. Με ηλεκτροφόρηση ή διαφορική θερµική αδρανοποίηση Ισοένζυµο Regan (πλακουντιακ Οστικό ισοένζυµο ALP Ηπατικό ισοένζυµο ALP Εντερικό ισοένζυµο ALP Εναλλακτική µέθοδος (αλλά λιγότερο αξιόπιστη) Η µέτρηση της γ-γλουταµυλο-τρανσφεράσης (γgt) του πλάσµατος. βρίσκεται στο ήπαρ (και όχι στα οστά). είναι αυξηµένη, όταν υπάρχει µια περίσσεια της ηπατικής αλκαλικήςφωσφατάσηςστοπλάσµα. Μειωµένη δραστικότητα αλκαλικής φωσφατάσης Χαµηλά επίπεδα στο νανισµό Η έλλειψη θυροειδούς ορµόνης στον υποθυροειδισµό Έλλειψη Β12 στην κακοήθη αναιµία Τρανσαµινάσες ύο τρανσαµινάσες (επακριβώς αµινοτρανσφεράσες) χρησιµοποιούνται στη διαγνωστική ενζυµολογία. Η ασπαραγινική τρανσαµινάση ( AST, GOT, SGOT) ( αµινοτρανσφεράση, τρανσπεπτιδάση, Γλουταµινική οξαλοξεική τρανσαµινάση) και η τρανσαµινάση αλανίνης (ALT ή GPT). ΗσυγκέντρωσητηςALT είναι χαµηλότερη σε όλους τους ιστούς, εκτός από το ήπαρ, όπου τα ένζυµα βρίσκονται σε σχεδόν σε ίσες ποσότητες.

5 Μεταφορά αµινοµάδας από ένα αµινοξύ σε κετο-οξύ AST 6-31U/L ήπαρ και καρδιακό µυ (υψηλή συγκέντρωση) Σκελετικ µύες (Ενδιάµεση συγκέντρ) Ανακάλυψη µε εµφρ µυοκαρδ Προσοχή αιµόλυση = µη ειδική αυξηση Έλλειψη ιστοεξειδίκευσης Ήπατ νόσο, Εµφραγµα µυοκαρδ, Και εξωηπατικοί νόσοι ALT 3-34U/L Ήπαρ (υψηλή συγκέντρωση) Καρδιακ, σκελετικ µύες, άλλους ιστους (Χαµηλή συγκέντρ) Εξειδίκευση για τις παθήσεις ήπατος

6 ΣτιςπερισσότερεςηπατικέςνόσουςόπουηAST αυξάνει, συνυπάρχει αύξηση της ALT. Στην ηπατίτιδα, όµως, τα επίπεδα του πλάσµατος της ALT µπορεί να υπερβαίνουν αυτά της AST. Η κυριότερη αξιοποίηση της µέτρησης της AST είναι στο Θεραπευτικό χειρισµό της ηπατικής νόσου Μέγιστες και ελάχιστα επίπεδα 20 x ULN = σε πρόδροµηφάσητηςιογενούς ηπατίτιδας 2 x ULN = δεν έχουµε κλινικές ενδείξεις βλάβης του ιστού αλλά κατάχρηση οινοπνεύµατος Η αύξηση στη δραστικότητα της AST είναι µια ευαίσθητη ένδειξη της απόρριψης µοσχεύµατος µετά από µεταµόσχευση ήπατος. γ-γλουταµυλο-τρανσπεπτιδάση/τρανσφεράση (γgt) Το ένζυµο αυτό βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στο ήπαρ, στους νεφρούς και στο πάγκρεας. H δραστικότητας της γgτστοπλάσµα είναι δείκτης ηπατοχολικής νόσου (85 99%). ( δείκτης διαταραχής εκκριτικής ικανότητας του ήπατος). Τα αντισπασµωδικά φάρµακα δίνουν θετικό αποτέλεσµα Η αύξηση της δραστικότητας της γgτ οφείλεται σε αύξηση της παραγωγής του ενζύµου στα κύτταρα, Και όχι σε κυτταρική βλάβη (γιατί απελευθερώνονται αυξηµένες ποσότητες κατά τη διάρκεια της φυσιολογικής ανακύκλωσης του κυττάρου) Ωστόσο υψηλά επίπεδά της βρίσκονται σε πρωτοπαθήήµεταστατικά καρκινώµατα του ήπατος Αιτίες της αυξηµένης δραστικότητας της γgτ Γαλακτική αφυδρογονάση (LDH) Καταλύει αντιστρέψιµα την οξείδωση του γαλακτικού σε πυροσταφυλικού ενώ παράλληλα ανάγει το ΝΑD+ σε ΝΑDΗ. Ορυθµός αύξησης της απορρόφησης στα 340 nm είναι ανάλογος της δραστικότητας της LDΗ Η LDΗείναιευρέωςδιαδεδοµένη στους ιστούς => έλλειψη ιστικής εξειδίκευσης Η δραστικότητά της παραµένει υψηλή για 3-4 εβδοµάδες

7 Τα Ισοένζυµα της Γαλακτικής Αφυδρογονάσης Υπάρχει ως τετραµερές. ύο µονοµερή, ΗκαιΜ, µπορείνασυνδυάζονταισεδιάφορεςαναλογίες καιέτσιείναιγνωστάπέντεισοένζυµα της γαλακτικής αφυδρογονάσης. Ισοενζυµικές πολυπεπτιδικές αλυσίδες Η και Μ Λειτουργικό Τετραµερές : ιαφορετικοί συνδυασµοί των Η και Μ Το προφίλ κατά την ανάπτυξη Η ποσότητα του ενζύµου ποικίλει µε τονιστό Κυριότερες κλινικές χρήσεις της: Μετράµε σευποψία εµφράγµατος του µυοκαρδίου Έχει µεγάλο χρόνο ηµιζωής στο πλάσµα µετά το έµφραγµατουµυοκαρδίου, ηδραστικότητάτης αυξάνει αργά και φθάνει στην κορυφή µετά 2 ή 3 ηµέρες και να παραµείνει 7 10 ηµέρες. στη διάγνωση αιµολυτικών κρίσεων στη δρεπανοκυτταρική Μ 4 βέλτιστη λειτουργικότητα σε αναερόβιο περιβάλλον Αύξηση της LDΗ παρατηρείται: - οξείας βλάβης στο ήπαρ, - στους σκελετικούς µυς και στους νεφρούς, - επίσης και στη µεγαλοβλαστική και αιµολυτική αναιµία. Κρεατινική Κινάση ( CK ή CPK) Καταλύει την αντιστρεπτή µεταφορά φωσφορικού από ΑΤΡ στην κρεατίν ( αποθήκευση φωσφορικού σε µια πιο σταθερή µορφή υψηλής ενέργειας) Κρεατίνη + ΑΤΡ -- CK -----> Φωσφορική κρεατίνη +ΑDP Σε Ασθενείς µε λέµφωµα, η υψηλή δραστικότητα της γαλακτικής αφυδρογονάσης είναι ένδειξη κακής πρόγνωσης. ( συσχέτιση της δραστικότητας του ενζύµου και του µεγέθους του όγκου = παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία) Μεγάλες συγκεντρώσεις στο σκελετικό µύ, στο καρδιακό µυ, θυροειδή, προστάτη και εγκέφαλο. Σε µικρότερες συγκεντρώσεις στο ήπαρ και νεφρούς Εποµένως µια αύξηση στη δραστικότητα της CK τουορούπρέπει πρωταρχικά να αποδοθεί σε βλάβη των γραµµωτών µυών (σκελετ κ καρδ) και σε σπάνιες περιπτώσεις στον εγκέφαλο. Η µέτρηση του CK-ΜΒ ισοενζύµου βοηθά στην επίλυση του προβλήµατο

8 Τα ισοένζυµακρεατινικήςκινάσης Το ενζυµικά δραστικά µόριο της κρεατινικής κινάσης αποτελείται από ένα διµερές υπάρχουν δύο υποµονάδες, ΜκαιB, και τρία ισοένζυµα ΒΒ, ΜΜ και ΜΒ. Το ισοένζυµο ΒΒ βρίσκεται κυρίως στον εγκέφαλο. Είναι µη ανιχνεύσιµο µε ηλεκτροφορητική µέθοδο στο φυσιολογικό ορό Αυξάνεται σηµαντικά σε εγκεφαλικούς τραυµατισµούς, καρδιαγγειακά ατυχήµατα ( αποπληξία), µετά τον τοκετό, οξεία νεφρική νόσο Η µεγαλύτερη ποσότητα της κρεατινικής κινάσης, που φυσιολογικά είναι παρούσα στο πλάσµα, είναι το ΜΜ ισοένζυµο ( 94-98%) που προέρχεται από το σκελετικό και καρδιακό µυ. Το ισοένζυµο ΜΒ Επικρατεί στο µυοκάρδιο Αποτελεί το 2-4% της CK στον ορό ιάγνωση του εµφράγµατος του µυοκαρδίου Αµυλάση Το ένζυµο αυτόβρίσκεται: στους σιελογόνους αδένες και στο εξωκρινές πάγκρεας Σηµαντικό για την διάσπαση των διατροφικών αµύλων φυσιολοκές τιµές 2-19 U/L /ώρα Έχουν βρεθεί ιστοειδικά ισοένζυµα µπορούν να διαχωριστούν µε ηλεκτροφόρηση ή µε τηχρήση αναστολέων. Ξεχωριστή µέτρηση της ειδικής παγκρεατικής αµυλάσης µπορεί να βελτιώσει τη διαγνωστική εξειδίκευση των προσδιορισµών της αµυλάσης του πλάσµατος.

9 Χολινεστεράση Το ένζυµο εκκρίνεται από το ήπαρ στην κυκλοφορία και χαµηλές δραστικότητες στο πλάσµα υπάρχουν στη χρόνια ηπατική δυσλειτουργία. Ωστόσο το ένζυµο σπανίωςµετράται γι αυτή την αιτία. Το ενδιαφέρον για τη χολινεστεράση προέρχεται από το γεγονός ότι υδρολύει ένα µυοχαλαρωτικό φάρµακο, που ευρέως χρησιµοποιείται στην αναισθησία, την ηλεκτρυλοχολίνη (σκολίνη) => Προκαλείται παράλυση αναπνοής και άπνοια Ο προσδιορισµός της χρησιµοποιείται σε ασθενείς που εµφανίζονται µε οξεία κοιλία. Άλλες αιτίες µπορεί να είναι γαστρεντερικές διαταραχές Η δραστικότητα της χολινεστεράσης µειώνεται µετη δηλητηρίαση από οργανοφωσφορικά ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΕΝΖΥΜΩΝ ΟΡΟΥ ΣΤΗ ΝΟΣΟ Ηπατική νόσος Σε έναν ασθενή µείκτερο, µια αύξηση στα επίπεδα της τρανσαµινάσης του ασπαραγινικού ή της αλανίνης, συχνά 10 x ULN ή περισσότερο, σηµαίνει ότι ο ίκτερος οφείλεται σε ηπατοκυτταρική βλάβη. Χαρακτηριστικά της χολόστασης. -Οι τρανσαµινάσες µπορεί να αυξηθούν ελαφρά µε τη χολόσταση, αλλά συνήθως όχι περισσότερο από 10 x ULN. -ΗγGT >10 ULN - αύξηση της αλκαλικής φωσφατάσης, 5 x ULN ήπερισσότερο ( Ηπατικό ισοένζυµο) ενώ η αλκαλική φωσφατάση συνήθως δεν ανεβαίνει περισσότερο από 2 x ULN στηβασικήηπατοκυτταρικήνόσο. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΕΝΖΥΜΩΝ ΟΡΟΥ ΣΤΗ ΝΟΣΟ 1. ιάγνωση εµφράγµατος του µυοκαρδίου Νέκρωση µιας περιοχής µε απελευθέρωση ενδοκυττάριων ενζύµων (θρόµβος ή στένωση => ελλειπή ροή αίµατος=> νέκρωση καρδ κυττ) => µετρήσεις των ενζύµων του πλάσµατος Έµφραγµα µυοκαρδίου = κλασικό ιστορικό, µε ισχυρόπόνοστο στήθος, µε προέκταση προς το βραχίονα ή γνάθο και τυπικές ηλεκτροκαρδιογραφικές (ΗΚΓ) µεταβολές.

10 οκιµασίες ενζύµων χρήσιµες για την διάγνωση του Η τυπική κινητική του κύκλου των µεταβολών Αυξάνονται νωρίς έπειτα από το έµφραγµα: κρεατ κιν CK και CK-ΜΒ Λίγο αργότερα: Ασπαραγ αµινοτρανσφ AST Παραµένουν αυξηµένες : η γαλακτική αφυδρογ LD και LD1, LD2 Η δραστικότητα της CK ξεκινά να αυξάνεται 3-6 ώρες έπειτα από το έµφραγµα Μέγιστη τιµήστις24 ώρες. Επιστρέφει στα φυσιολογικά επίπεδα έπειτα από 3-4 µέρες Παρατηρήσεις σχετικά µε τηδιάγνωση Υψηλά επίπεδα, είτε της ολικής κρεατινικής κινάσης = καρδιακό έµφραγµα Εφόσον δεν σηµειωθεί αύξηση στην CΚσεασθενήµε πόνους στο στήθος, το καρδιακό έµφραγµα είναι απίθανο. Μια επακόλουθη αύξηση της CΚ υποδηλώνει επέκταση του εµφράγµατος ή την εµφάνιση δεύτερου εµφράγµατος Όσο µικρότερη αύξηση παρατηρείται, τόσο καλύτερη πρόγνωση 2. Οστεοπάθειες Σε πολλές οστεοπάθειες παρατηρείται αύξηση της δραστικότητας της αλκαλικής φωσφατάσης. Π.χ. Νόσος Paget ( παραµορφωτική οστείτιδα), οστεοµαλάκυνση. Η οστεοπόρωση είναι µια εξαίρεση ( εκτός αν υπάρχει κάταγµα) Η µέτρηση ισοενζύµων όξινης φωσφατάσης Η µέτρηση του ηπατικού ενζύµου 5 -Νουκλεοτιδάση θα είναι αρνητική ( περίπτωση άγνωστης ALP)

11 ιάγνωση Μυικών διαταραχών Αλγόριθµος Αλκαλικής φωσφατάσης Η µέτρηση της δραστικότητας της κρεατινικής κινάσης παρέχει αξιόπιστη ένδειξη. Αλλά η µέτρηση και της ασπαραγινικής αµινοτρανσφεράσης (AST)και της αλδολάσης είναι χρήσιµες. Οι µετρήσεις στη περίπτωση αυτή δεν δείχνουν ούτε την αιτία, ούτε την φύση της διαταραχής αλλά την Εκτίµηση ανταπόκρισης στη θεραπεία Η µυϊκή δυστροφία Duchenne είναι µια φυλοσύνδετη υπολειπόµενη διαταραχή του µυός η οποία συνήθως επηρεάζει τους άρρενες. Η δραστικότητα της κρεατινικής κινάσης του πλάσµατος µπορεί να είναι πολύ υψηλή στα παιδιά µε αυτήτηνκατάσταση, ακόµηκαι πριν την εµφάνιση των συµπτωµάτων, Οι γυναίκες φορείς της µυικής δυστροφίας Duchenne είναι ασυµπτωµατικές, αλλά περίπου το 75% έχει αυξηµένη δραστικότητα κρεατινικής κινάσης του πλάσµατος. ΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ενζύµων Η έλλειψη της αφυδρογονάσης της 6-φωσφορικής γλυκόζης (G-6ΡD) είναι η πιο κοινή κληρονοµική διαταραχή των ενζύµων. Η απόλυτη έλλειψη του ενζύµου G6PD (6 φωσφορική δευδρογονάση της γλυκόζης), ενός ενζύµου που συντελεί στην οµαλή λειτουργία των ερυθρών αιµοσφαιρίων και αποτελεί µια κληρονοµική γενετική διαταραχή, που παρουσιάζεται σε συντριπτικά µεγαλύτερο ποσοστό στους άνδρες, σε σχέση µε τιςγυναίκες. Το γονίδιο είναι στο Χ χρωµόσωµα Στηδιεθνήβιβλιογραφία, είναι γνωστή και ως κυαµισµός ή φαβισµός.

12 Αυτό το ένζυµο προστατεύει τα ερυθροκύτταρα από οξειδωτική καταστροφή µέσω παραγωγής ανοιγµένου NADP Στα πάσχοντα άτοµα, αυτήηέλλειψητουενζύµου, προκαλεί ρίξη του τοιχώµατος των ερυθρών αιµοσφαιρίων και διαφυγή του περιεχοµένου τους, γνωστή ως αιµόλυση ή αιµολυτικό επεισόδιο. Το αιµολυτικό επεισόδιο, στις πιο πολλές περιπτώσεις είναι σύντοµο, γιατί το σώµα εξακολουθεί να παράγει νέα αιµοσφαίρια, µε φυσιολογικήδράση. Το πιο συνηθισµένο και γνωστό ιατρικό πρόβληµα, σχετιζόµενο µε την έλλειψη του ενζύµου G6PD, είναι µια µειωµένη ικανότητα του πάσχοντος οργανισµού, να αντικαταστήσει µε ταχείς ρυθµούς, τα ταχέως καταστρεφόµενα στην περίπτωση απουσίας G6PD ερυθρά αιµοσφαίρια, µε νέα και λειτουργικά. Αυτός ο τύπος αναιµίας, οδηγεί σε ορισµένα κλασικά και χαρακτηριστικά συµπτώµατα της αναιµίας, όπως ηωχρότητα, ο κιτρινισµός του δέρµατος, ηεύκοληκόπωση, τα σκούρα κόπρανα, το κόψιµο της αναπνοής ο αυξηµένος καρδιακός τόνος, ηδιόγκωσησπληνός, ο ίκτερος(στα νεογνά). Το αιµολυτικό επεισόδιο ενεργοποιείται υπό συγκεκριµένες συνθήκες, όπως βακτηριακές ή ιογενείς λοιµώξεις, από ορισµένες κατηγορίες φαρµάκων (φάρµακα κατα της ελονοσίας, ασπιρίνη, µη στεροειδή αντιφλεγµονώδη, αντιβιοτικά), και από το χαρακτηριστικό γνώρισµα της ανεπάρκειας του ενζύµου, την κατανάλωση κουκιών και φάβας ή εισπνοή γύρης Ο νεογνικός ίκτερος, ενώ αποτελεί µια σχετικά συνηθισµένη κατάσταση, όταν επιµένει, µια πιθανή διάγνωση µπορεί να είναι η ανεπάρκεια G 6PD. ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Ηπατικές Λειτουργίες: (500 διαφορετικές!) Μεταβολισµός, Αποθήκευση, Έκκριση, Αποτοξίνωση, Αιµατολογικές, Ανοσολογικές Το ήπαρ διαθέτει µεγάλα λειτουργικά αποθέµατα. Θάνατος εντός 10 ωρών αν πάψει να λειτουργεί (καταστροφή> 80%). Οι βιοχηµικές εξετάσεις δεν παρέχουν ακριβή διάγνωση, αλλά είναι αξιόπιστες στην παρακολούθηση της ηπατικής νόσου.

13 1. Η πρόσληψη και απέκκριση της χολερυθρίνης 2. Ρόλος ήπατος στο µεταβολισµό αµινοξέων. ALT Τρανσαµινάσες: Αλανίνης(ALT) Ασπαρτικού (AST) GDH Παραγωγή ουρίας, γλουταµίνης GS Γλουταµινάση 3. Βιοµετατροπές Στο ήπαρ, µέσω Ρ450, στο λείο ενδοπλασµατικό δίκτυο 4. Εκκριση της Χολής: 3 λίτρα ηµερησίως Η χολή είναι ένα βασικό διάλυµα που εκκρίνεται από τα κύτταρα του ήπατος, και µέσω του χοληφόρου πόρου µεταφέρεται στο δωδεκαδάκτυλο. Στον άνθρωπο συγκεντρώνεται αρχικά στη χοληδόχο κύστη και από εκεί απεκκρίνεται στον εντερικού σωλήνα, µέσω του δικτύου των χοληφόρων. Η χολή συντίθεται από χολικά οξέα (συζευγµένα µε γλυκίνη και ταυρίνη), λεκιθίνη, χοληστερόλη, χολερυθρίνη, φωσφολιπίδια και πρωτεΐνες. Οι χρωστικές ουσίες της χολής (χολερυθρίνη και χολοπρασίνη), προέρχονται από τη διάσπαση της αιµοσφαιρίνης Η Χολή παίζει σηµαντικό ρόλο στην απορρόφηση και την πέψη του λίπους. ιγλυκουρονίδιο Χολερυθρίνης = Συζευγµένη (Άµεση) Χολερυθρίνη. ίνει άµεσα αντίδραση Gendrassik-Grof. Μεταβολή στη συγκέντρωση χοληστερόλης, χολικών αλάτων και λεκιθίνης προκαλεί κατακρήµνιση της χοληστερόλης και δηµιουργία λίθων. Η έκκριση της χολής διεγείρεται από σεκρετίνη, προσθήκη Να + και HCO3 -. η οποία οδηγεί και στην

14 Σχηµατισµός Χολόλιθων Συνήθης σύσταση: Χοληστερόλη, χολερυθρίνη, άλατα ασβεστίου. ιγλυκουρονίδια χολερυθρίνης (χρόνια αιµολυτική αναιµία). Συνήθεις σε ευτραφείς γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.(fair Fat Fertile Female) = Απόφραξη ή στένωση χοληφόρων οδών = µεθηπατικού ίκτερου Ηπατοπάθειες ΙΚΤΕΡΟΣ-διήθηση χολερυθρίνης σε ιστούς Προηπατικός, ενδοηπατικός, µεθηπατικός, νεογνικός, κληρονοµικός. ΗΠΑΤΙΤΙ Α-βλάβη ηπατοκυττάρων Οξεία ή χρόνια. Ιικήήεπαγόµενη από φάρµακα, τοξίνες κτλ ΚΙΡΡΩΣΗ-καταστροφή ηπατοκυττάρων, ίνωση Bαρύς αλκοολισµός, αυτοάνοση, επίµονη ηπατίτιδα, αιµοχρωµάτωση, έλλειψη α1-αντιθρυψίνης κτλ ΚΑΡΚΙΝΟΣ-Ανεξέλεγκτη κυτταρική αύξηση Πρωτοπαθής ή µεταστατικός ΛΙΠΩ ΕΣ ΗΠΑΡ -άθροιση λιπιδίων. Αλκοολισµός, σύνδροµο Reye ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ -νέκρωση ηπατοκυττάρων Εργαστηριακές Εξετάσεις Ηπατικής Λειτουργίας Συνήθεις Βιοχηµικές Ειδικές Βιοχηµικές Βιοχηµικές ούρων Αιµατολογικές Ανοσολογικές ALT, AST, γgt, Αλκαλική Φωσφατάση Λευκωµατίνη, Ολική Πρωτεΐνη Χολερυθρίνη - Ελεύθερη και Συζευγµένη α-fp, ΝΗ 3, Κερουλοπλασµίνη, Τρανσφερρίνη, Fe oρού, Χολικά οξέα ορού Κάθαρση χρωστικών Ουροχολινογόνο, Χολερυθρίνη Γενική αίµατος, Ηb, ένζυµαερυθρών Χρόνος προθροµβίνης, παράγοντες πήξεως Ηπατίτιδα Β - επιφανειακό αντιγόνο και αντισώµατα, IgM και IgG, αντιµιτοχονδριακά αντισώµατα

15 Μεταβολισµός Χολερυθρίνης Ίκτερος = Υπερχολερυθριναιµία Αυξηµένα επίπεδα χολερυθρίνης στο αίµα, διαχέεται στους περιφερικούς ιστούς δίνοντάς τους ένα κίτρινο χρώµα (ίκτερος) Αιτίες 1. Προ-ηπατική αιτία: υπερβολικός σχηµατισµός χολερυθρίνης από την αύξηµένη καταστροφή ερυθροκυττάρων (ίκτερος neonatus, αιµολυτική αναιµία) 1-4 mg/24h Εντεροηπατική κυκλοφορία 20% mg/24h 2. Ενδοηπατική αιτία : αδυναµία επεξεργασίας της χολερυθρίνης, Μειωµένη ηπατική πρόσληψη, σύζευξηήέκκρισηχολερυθρίνηςωςαποτέλεσµα δυσλειτουργίας του ήπατος (Ηπατίτιδα, κίρρωση του ήπατος τοξική βλάβη ηπατική ανεπάρκεια) 3. Μετά- ηπατική Αιτία: απόφραξη χοληφόρου παροχέτευσης (Αποφρακτικός ίκτερος οφείλεται σε χολολιθίαση, φλεγµονή των χοληφόρων οδών) Μη δεσµευµένη χολερυθρίνη µπορείναδιαπεράσειτοναιµατοεγκεφαλικό καιοδηγείσεβλάβητουεγκεφάλου Ίκτερος στα νεογέννητα (αυξηµένη χολερυθρίνη λόγο έλλειψης ωρίµανσης ενζύµων) 66 ιαφορικήδιάγνωσητουίκτερου Γενετικά αίτια 69

16 Παθολογικά Πρότυπα απλών εξετάσεων ηπατικής λειτουργίας Ηπατοπάθεια λόγω οινοπνεύµατος Οι βιοχηµικοί διαγνωστικοί δείκτες θα είναι 1.Αυξηµένη γgt ( δυσανάλογα των άλλων ενζύµων) 2.Ο λόγος δραστικότητας AST/ALT >2 3.Υπερτριγλυκεριδαιµία 4.Αυξηµένα IgA και µακροκυττάρωση (διαταραχή µεγεθ ερυθρκ) Επίσης η αύξηση της συγκέντρωσης µιας µορφής της τρανσφερίνης (CDT) Πιθανές τοξικότητες από την κατανάλωση αλκοόλ. ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΑ Πρωτοπαθή: Ηπατοκυτταρικό καρκίνωµα. Σχετίζεται µε µολύνσεις ΗBV (σύνηθες σε Ν.Αφρική, Ν.Α.Ασία, Ιαπωνία) και χρόνια ηπατοπάθεια (κίρρωση). Αύξηση α-εµβρυικής πρωτείνης: καλός αλλά όχι ειδικός δείκτης. Κατάληξη σε 1 χρόνο. ευτεροπαθή: Καρκινικές µεταστάσεις όγκων εντέρου, στοµάχου, βρόγχων, διήθηση λεµφωµάτων, αµοιλοείδωση. Ασθενείς δεν έχουν ίκτερο αλλά µπορεί να έχουν αυξηµένηαλκαλικήφωσφατάση. ΟΞΕΙΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Μαζική νέκρωση ηπατικών κυττάρων. Σχετίζεται µε ιογενή ηπατίτιδα (µη Α, µηβ), δηλητηρίαση (παρακεταµόλη, τετρακυκλίνη, µανιτάρια, αλοθάνη, CCl 4 κα), ισχαιµία. Βιοχηµικές διαταραχές: χαµηλή γλυκόζη, Na +, K +, ουρία, υψηλή κρεατινίνη, χρόνος προθροµβίνης, διαταραχές pη, αναπνευστική (και νεφρική) ανεπάρκεια, νευρολογικά συµπτώµατα. Κατάληξη σε 8 εβδοµάδες.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Το ήπαρ To συκώτι (ήπαρ) είναι ένα από τα µεγαλύτερα και σηµαντικότερα όργανα. Βρίσκεται κάτω από τα πλευρά, δεξιά από την κοιλιά. Ζυγίζει

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικό κατ επιλογήν µάθηµα «Κλινική Βιοχηµεία»

Υποχρεωτικό κατ επιλογήν µάθηµα «Κλινική Βιοχηµεία» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τµήµα Ιατρικής Υποχρεωτικό κατ επιλογήν µάθηµα «Κλινική Βιοχηµεία» - Συνοπτική παρουσίαση του µαθήµατος - Αναλυτική ύλη του µαθήµατος Λάρισα 2010 Συνοπτική παρουσίαση του υποχρεωτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Δείκτες βλάβης ηπατοκυττάρων Δείκτες χολόστασης Δείκτες ηπατικής δυσλειτουργίας ΔΕΙΚΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΕΡΟΣ. Γεώργιος Καλαμπόκης Λέκτορας Παθολογίας

ΙΚΤΕΡΟΣ. Γεώργιος Καλαμπόκης Λέκτορας Παθολογίας ΙΚΤΕΡΟΣ Γεώργιος Καλαμπόκης Λέκτορας Παθολογίας Προέλευση ιδιότητες χολερυθρίνης [1] Καθημερινά παράγονται 4 mg/kg (250-350 mg) χολερυθρίνης στο δικτυοενδοθηλιακό σύστημα (ήπαρ, σπλήνας) Αιμοσφαιρίνη γηρασμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής

Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Στόχοι βιοχημικής παρακολούθησης: Η προστασία ή η βελτίωση της υγείας Η αύξηση της απόδοσης Η μέτρηση βιοχημικών παραμέτρων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Τι είναι κοινό και τι όχι κατά την κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του ήπατος στο σκύλο και στη γάτα Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Η γάτα δεν

Διαβάστε περισσότερα

Θέση ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ - ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Θέση ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ - ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Θέση ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ - ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Πρόλογος Οι βιοχημικές εξετάσεις στις οποίες υποβάλλονται οι αθλητές στοχεύουν στην προάσπιση της υγείας και στην εκτίμηση της

Διαβάστε περισσότερα

Η οδός των φωσφορικών πεντοζών

Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Ανασκόπηση μεταβολισμού υδατανθρακών ΗΠΑΡ Γλυκόζη ΤΡΟΦΗ Κυκλοφορία ΓΛΥΚΟΓΟΝΟ Γλυκόζη ΗΠΑΡ Κυτταρόπλασμα ΗΠΑΡ (Οξέωση) NADH CO 2 ΟΞΕΙΔ. ΦΩΣΦ.

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ Ανασκόπηση μεταβολισμού πρωτεϊνών & αμινοξέων Ιστοί ΤΡΟΦΗ Αλανίνη & Γλουταμίνη Αμινοξέα Κυκλοφορία Πρωτεΐνες Αμινοξέα Βιοσύνθεση (Νουκλεοτίδια κλπ) ΝΗ 4 + + Κετοξέα ΗΠΑΡ Ακέτυλο-CoA

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

4 ο φροντιστήριο διαφορικής διάγνωσης. Φαναράς Παναγιώτης, Α. Μ. : Φανουργιάκης Ηλίας, Α. Μ. :

4 ο φροντιστήριο διαφορικής διάγνωσης. Φαναράς Παναγιώτης, Α. Μ. : Φανουργιάκης Ηλίας, Α. Μ. : 4 ο φροντιστήριο διαφορικής διάγνωσης Φαναράς Παναγιώτης, Α. Μ. : 200700137 Φανουργιάκης Ηλίας, Α. Μ. : 200700138 Ιστορικό (1) Φύλο: Άρρεν, Ηλικία: 61 ετών Επάγγελμα: Συνταξιούχος έμπορος Αιτία εισόδου:

Διαβάστε περισσότερα

Ίκτερος. Κωνσταντίνος Τριανταφύλλου Επ. Καθηγητής Γαστρεντερολογίας

Ίκτερος. Κωνσταντίνος Τριανταφύλλου Επ. Καθηγητής Γαστρεντερολογίας Ίκτερος Κωνσταντίνος Τριανταφύλλου Επ. Καθηγητής Γαστρεντερολογίας Ηπατογαστρεντερολογική Μονάδα Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική και Μονάδα Έρευνας Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Ίκτερος

Διαβάστε περισσότερα

Το κύριο όργανο αποικοδόμησης των αμινοξέων είναι το ήπαρ, όπου είναι δυνατόν το άζωτο να απεκκριθεί με την μορφή ουρίας

Το κύριο όργανο αποικοδόμησης των αμινοξέων είναι το ήπαρ, όπου είναι δυνατόν το άζωτο να απεκκριθεί με την μορφή ουρίας Το κύριο όργανο αποικοδόμησης των αμινοξέων είναι το ήπαρ, όπου είναι δυνατόν το άζωτο να απεκκριθεί με την μορφή ουρίας Αντίδραση τρανσαμίνωσης Η μεταφορά της α-αμινομάδας καταλύεται από τις αμινομεταφοράσες

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός πρωτεϊνών και των αμινοξέων

Μεταβολισμός πρωτεϊνών και των αμινοξέων Μεταβολισμός πρωτεϊνών και των αμινοξέων Πρωτεΐνες Πολυσακχαρίτες Λίπη Γαλακτικό Γλυκόζη Αμινοξέα Πρωτεΐνες οργανισμού Δεξαμενή Αζώτου Πυροστα φυλικό Γλυκονεογένεση Γλυκόλυση Acetyl-CoA 6- φωσφορική Γλυκόζη

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Φλεγμονή Ανεπάρκεια ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Φλεγμονή που συνοδεύεται από διάφορα συμπτώματα στο σκύλο και

Διαβάστε περισσότερα

11.1. Αποικοδόμηση των αμινοξέων Πρωτεολυτικά ένζυμα

11.1. Αποικοδόμηση των αμινοξέων Πρωτεολυτικά ένζυμα Μ ε τ α β ο λ ι σ μ ό ς των π ρ ω τ ε ϊ ν ώ ν 11.1. Αποικοδόμηση των αμινοξέων Όπως ήδη γνωρίζουμε, οι πρωτεΐνες δομούνται από αμινοξέα. Οι περισσότερες πρωτεΐνες του οργανισμού συνεχώς συντίθενται (πρωτεϊνοσύνθεση)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΕΙΨΗ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ G6PD: ΚΥΑΜΙΣΜΟΣ

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΕΙΨΗ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ G6PD: ΚΥΑΜΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΕΙΨΗ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ G6PD: ΚΥΑΜΙΣΜΟΣ Ο Κυαμισμός (ή αλλιώς φαβισμός) αποτελεί μια κληρονομική γενετική διαταραχή μεταβιβάζεται με φυλοσύνδετο χαρακτήρα, δηλαδή από τη μητέρα στα αγόρια-

Διαβάστε περισσότερα

~ΝΟΣΟΣ POMPE~ "Τα σημεία και συμπτώματα" Βρεφικής "ΟΡΙΣΜΟΣ" "Απο που προήλθε"

~ΝΟΣΟΣ POMPE~ Τα σημεία και συμπτώματα Βρεφικής ΟΡΙΣΜΟΣ Απο που προήλθε ~ΝΟΣΟΣ POMPE~ "ΟΡΙΣΜΟΣ" Η νόσος Pompe ή γλυκογονίαση τύπου ΙΙ αποτελεί κληρονομική διαταραχή της υδρολυτικής διάσπασης του γλυκογόνου στο λυσόσωμα. Προκαλείται από μεταλλάξεις του γονιδίου της α- γλυκοσιδάσης

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση ασθενή με ασυμπτωματική υπερτρανσαμινασαιμία. Eυάγγελος Χολόγκιτας

Διερεύνηση ασθενή με ασυμπτωματική υπερτρανσαμινασαιμία. Eυάγγελος Χολόγκιτας Διερεύνηση ασθενή με ασυμπτωματική υπερτρανσαμινασαιμία Eυάγγελος Χολόγκιτας Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Δ Παθολογική Κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Έλεγχος ηπατικών ενζύμων Διαταραχές ηπατικής λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΜΟΧΡΩΜΑΤΩΣΗ. Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας

ΑΙΜΟΧΡΩΜΑΤΩΣΗ. Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας ΑΙΜΟΧΡΩΜΑΤΩΣΗ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ Κύτταρα του εντέρου 1000 mg Fe Κύτταρα του εντέρου ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ Πριν από την πρόσληψη από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Κύριες υποδιαιρέσεις γαστρεντερικού σωλήνα. Επικουρικά όργανα

Κύριες υποδιαιρέσεις γαστρεντερικού σωλήνα. Επικουρικά όργανα Πεπτικό σύστημα Οι διαφάνειες προέρχονται από προηγούμενες διαλέξεις του Καθηγητή κ. Ταραβήρα (με μερικές τροποποιήσεις και προσθήκες όπου κρινόταν απαραίτητο). Η συμβολή σας είναι σημαντική για τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ & ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ (ΣΑΚΧΑΡΩΝ) ΓΛΥΚΟΛΥΣΗ Ι

ΠΕΨΗ & ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ (ΣΑΚΧΑΡΩΝ) ΓΛΥΚΟΛΥΣΗ Ι ΠΕΨΗ & ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ (ΣΑΚΧΑΡΩΝ) ΓΛΥΚΟΛΥΣΗ Ι Σύνοψη: Πέψη, αποικοδόμηση & μεταβολισμός υδατανθράκων Δομή & βιολογική σημασία της γλυκόζης Δομή υδατανθρακών τροφής Πέψη υδατανθρακών τροφής Αμυλάση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17 Απαντά ο κ. Θεμιστοκλής Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Ίσως λίγοι από εμάς να είμαστε ενημερωμένοι για τη σπουδαία εργασία που εκτελεί στο σώμα μας, ένα από τα όργανα του, η χοληδόχος κύστη. Εκεί μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ

ΠΕΨΗ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΠΕΨΗ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Αποικοδόμηση πρωτεϊνών αμινοξέων και ο κύκλος της ουρίας Η αποικοδόμηση των πρωτεϊνών της τροφής (πέψη) ή του σώματος (πρωτεόλυση) παράγει αμινοξέα. Τα αμινοξέα δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αιμολυτικές Αναιμίες- Κληρονομικές και Επίκτητες. Ελενα Σολωμού Επικ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπ.

Αιμολυτικές Αναιμίες- Κληρονομικές και Επίκτητες. Ελενα Σολωμού Επικ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπ. Αιμολυτικές Αναιμίες- Κληρονομικές και Επίκτητες Ελενα Σολωμού Επικ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπ. Πατρών Aίτια Αιμόλυσης Εξωαγγειακή Αιμόλυση Ενδογενή Αίτια: Διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΛΟΛΙΘΙΑΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ: ΜΗΝ ΛΗΣΜΟΝΕΙΤΕ ΤΙΣ «ΑΘΩΕΣ» ΑΙΤΙΕΣ

ΧΟΛΟΛΙΘΙΑΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ: ΜΗΝ ΛΗΣΜΟΝΕΙΤΕ ΤΙΣ «ΑΘΩΕΣ» ΑΙΤΙΕΣ ΧΟΛΟΛΙΘΙΑΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ: ΜΗΝ ΛΗΣΜΟΝΕΙΤΕ ΤΙΣ «ΑΘΩΕΣ» ΑΙΤΙΕΣ Μιχαλάκου Μαρία, Φαρκωνή Χρυστάλλα, Κατσικάρη Μαρία Ευρωκλινική Παίδων, Αθήνα ΣΚΟΠΟΣ: Οι λιθοι της χοληδόχου κύστεως στα παιδια είναι ασυνήθες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ V ΙΠΠΟΕΙΔΗ Αιματολογικές και Βιοχημικές Εξετάσεις Ιπποειδών: Ενδεικνυόμενες παράμετροι προς μέτρηση και η διαγνωστική τους αξιολόγηση

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ V ΙΠΠΟΕΙΔΗ Αιματολογικές και Βιοχημικές Εξετάσεις Ιπποειδών: Ενδεικνυόμενες παράμετροι προς μέτρηση και η διαγνωστική τους αξιολόγηση ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ V ΙΠΠΟΕΙΔΗ Αιματολογικές και Βιοχημικές Εξετάσεις Ιπποειδών: Ενδεικνυόμενες παράμετροι προς μέτρηση και η διαγνωστική τους αξιολόγηση Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Μεταβολισμός κατά την άσκηση

Εισαγωγή. Μεταβολισμός κατά την άσκηση Εισαγωγή Μεταβολισμός κατά την άσκηση Οι μεταβολικές αντιδράσεις που πραγματοποιούνται σε έναν οργανισμό είναι ίδιες, ανεξάρτητα από το αν βρίσκεται σε ηρεμία ή ασκείται. Αυτό που αλλάζει θεαματικά είναι

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Επισκέπτης καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση παραγωγής ουρίας γίνεται : Όταν υπάρχει περίσσεια αµµωνίας (που πρέπει να αποβληθεί από τον οργανισµό). ηλαδή όταν αυξάνει ο ρυθµός

Αύξηση παραγωγής ουρίας γίνεται : Όταν υπάρχει περίσσεια αµµωνίας (που πρέπει να αποβληθεί από τον οργανισµό). ηλαδή όταν αυξάνει ο ρυθµός Αύξηση παραγωγής ουρίας γίνεται : Όταν υπάρχει περίσσεια αµµωνίας (που πρέπει να αποβληθεί από τον οργανισµό). ηλαδή όταν αυξάνει ο ρυθµός αποικοδόµησης τωναµινοξέων. Με αυξηµένο ρυθµός αποικοδόµησης αµινοξέων

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η υπέρμετρη κατανάλωση οινοπνεύματος αποτελεί τη μοναδική κυριότερη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4ο Αίµα. στην άµυνα του οργανισµού (µε τα λευκά αιµοσφαίρια και τα αντισώµατα) και. Τεχνητή. Φυσική

Κεφάλαιο 4ο Αίµα. στην άµυνα του οργανισµού (µε τα λευκά αιµοσφαίρια και τα αντισώµατα) και. Τεχνητή. Φυσική Κεφάλαιο 4ο Αίµα 4.1 Γενικά Το αίµα έχει όγκο περίπου 5 λίτρα. Αποτελείται από το πλάσµα (55%), το οποίο είναι νερό και µέσα του βίσκονται διαλυµένες πρωτεϊνες, ορµόνες, άλατα και άλλες θρεπτικές ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΕΡΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΧΙΝΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΓΝΑ Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ

ΙΚΤΕΡΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΧΙΝΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΓΝΑ Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΙΚΤΕΡΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΧΙΝΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΓΝΑ Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΚΤΕΡΟΥ Ο όρος ίκτερος οφείλεται στον Ιπποκράτη και χαρακτηρίζει την κίτρινη χρώση του δέρματος και των βλεννογόνων Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση εργαστηριακών δεικτών

Αξιολόγηση εργαστηριακών δεικτών Αξιολόγηση εργαστηριακών δεικτών Λιάνα Πούλια, MMedSci Κλινική Διαιτολόγος ΓΝΑ «Λαϊκό» Εργαστηριακές εξετάσεις Αίματος Βιοχημικές Ούρων Κοπράνων Μικροβιολογικές Εγκεφαλονωτιαίου υγρού Ανοσοδιαγνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗΣ, ΓΛΥΚΟΝΕΟΓΕΝΕΣΗ & ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗΣ, ΓΛΥΚΟΝΕΟΓΕΝΕΣΗ & ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗΣ, ΓΛΥΚΟΝΕΟΓΕΝΕΣΗ & ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ Σύνοψη: Ρύθμιση Γλυκόλυσης Στάδια γλυκόλυσης 1 ο Στάδιο: Δέσμευση & ενεργοποίηση γλυκόζης Εξοκινάση 6-Φωσφορική Γλυκόζη (-ΑΤΡ), Iσομεράση

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο;

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο; Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση Μεταβολισμός του γλυκογόνου Το γλυκογόνο είναι ο αφθονότερος υδατάνθρακας των ζώων Το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στο ήπαρ (3-7% κατά βάρος) και στους μύες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ο ΑΙΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1

Κεφάλαιο 4 ο ΑΙΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Κεφάλαιο 4 ο ΑΙΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Το αίμα Έχει όγκο περίπου 5 λίτρα Αποτελείται από Πλάσμα (55%) Είναι νερό και διαλυμένες ουσίες Πρωτεΐνες Ορμόνες Άλατα Άλλες θρεπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ Ανασκόπηση μεταβολισμού πρωτεϊνών & αμινοξέων Ιστοί ΤΡΟΦΗ Αλανίνη & Γλουταμίνη Αμινοξέα Κυκλοφορία Πρωτεΐνες Αμινοξέα Αποκαρβοξυλίωση Βιογενείς αμίνες (νευροδιαβιβαστές,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Οκύκλος ΑΤΡ-ADP Οκύκλος ΑΤΡ-ADP κατά την άσκηση

Οκύκλος ΑΤΡ-ADP Οκύκλος ΑΤΡ-ADP κατά την άσκηση MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΩΣΦΑΓΟΝΩΝ Θέµατα ιάλεξης Ο ρόλος του ΑΤΡ στην απόδοση ενέργειας Ο ρόλος της φωσφοκρεατίνης στην ανασύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΧΗΜΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑ ΤΙΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

ΒΙΟΧΗΜΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑ ΤΙΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΒΙΟΧΗΜΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑ ΤΙΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ C ΟΛΙΚΟ (CH 100) [03272] ΑΡΡΕΝ-ΘΗΛΥ: 75-160 U/ml C1q [03288] ΑΡΡΕΝ-ΘΗΛΥ: 100-250 mg/l C1r [03184] ΑΡΡΕΝ-ΘΗΛΥ: 50-100 mg/l C1s [03185] ΑΡΡΕΝ-ΘΗΛΥ: 30-100 mg/l CRP ΠΟΙΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ OΣΤΕΟΛΟΓΙΑ ΜΥΟΛΟΓΙΑ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ OΣΤΕΟΛΟΓΙΑ ΜΥΟΛΟΓΙΑ OΣΤΕΟΛΟΓΙΑ Η οστεολογία είναι η µελέτη των οστών. Οστά είναι σκληρά όργανα που σχηµατίζονται από οστίτη ιστό. Τα οστά συνδέονται µεταξύ τους µε τις αρθρώσεις και σχηµατίζουν το σκελετό του ανθρώπου. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη;

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη; ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ Σαββίδου Αβρόρα Η κοιλιοκάκη είναι η δυσανεξία (κάτι που ο οργανισμός δεν ανέχεται) στη γλουτένη, πρωτεΐνη που υπάρχει στο σιτάρι, το κριθάρι, τη βρώμη και τη σίκαλη. Η αντίδραση του οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Cordyceps Sinensis - Ιστορία

Cordyceps Sinensis - Ιστορία CORDYCEPS Cordyceps Sinensis - Ιστορία Μεγαλώνει σε υψόμετρο των 9,000 16,000 ποδιών (2,700 4,800 μέτρα) πάνω από το επίπεδο της θάλασσας Θιβέτ, Νεπάλ και Κίνα. Αξιώνεται από τους Κινέζους ως το «Χρυσό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΡΟΠΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΙΔΟΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΗΣ Οικογενή υπερχοληστερολαιμία Αυτοσωμική επικρατής κληρονομικότητα Σχετίζεται με αυξημένο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Ø Κατάγµατα χαµηλής

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Ανόργανα στοιχεία Απαραίτητες ουσίες που παίζουν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα 1α. Ποιες είναι οι σημαντικότερες πηγές ενέργειας του οργανισμού; β. Γιατί οι υδατάνθρακες είναι σημαντικότεροι ως ενεργειακή πηγή από τα λίπη; 2.Το σάκχαρο του αίματος 3.

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την birisioan Πέμπτη, 23 Φεβρουάριος :36 - Τελευταία Ενημέρωση Πέμπτη, 23 Φεβρουάριος :12

Συντάχθηκε απο τον/την birisioan Πέμπτη, 23 Φεβρουάριος :36 - Τελευταία Ενημέρωση Πέμπτη, 23 Φεβρουάριος :12 Οι παραθυρεοειδείς είναι συνήθως τέσσερις αδένες, με μέγεθος και εμφάνιση σαν μια φακή, που βρίσκονται συνήθως ανά δύο στην οπίσθια επιφάνεια κάθε λοβού του θυρεοειδή. Αυτοί είναι υπεύθυνοι για την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΣΗΜΑΣΙΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ Η ακριβής ρύθμιση των ιόντων υδρογόνου (Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 4. ΚΛΙΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4.1 Θεραπευτικές ενδείξεις Θεραπεία του οξέος πόνου (βλ. παράγραφο 4.2). Συµπτωµατική θεραπεία της επώδυνης οστεοαρθρίτιδας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΠΙΔΡΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

ΠΩΣ ΕΠΙΔΡΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΩΣ ΕΠΙΔΡΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Η άσκηση, επιφέρει ευεργετικά αποτελέσματα στα διάφορα συστήματα του οργανισμού. Τα αποτελέσματα αυτά ενδέχεται να είναι παροδικά ή μόνιμα ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 0-03. ΕΝΟΤΗΤΑ : Χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών (απλή αναφορά). ΕΝΟΤΗΤΑ : Η Χημεία της ζωής. ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά). ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κληρονοµικά νοσήµατα και καταστάσεις που οφείλονται σε γονιδιακές µεταλλάξεις

Κληρονοµικά νοσήµατα και καταστάσεις που οφείλονται σε γονιδιακές µεταλλάξεις Κληρονοµικά νοσήµατα και καταστάσεις που οφείλονται σε γονιδιακές µεταλλάξεις ΤΡΟΠΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Ενδιαφέρουσας Περίπτωσης Ασθενή. ΚΟΛΛAΡΗ ΕΡΙEΤΑ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕNΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β Προπ. Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης

Παρουσίαση Ενδιαφέρουσας Περίπτωσης Ασθενή. ΚΟΛΛAΡΗ ΕΡΙEΤΑ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕNΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β Προπ. Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Παρουσίαση Ενδιαφέρουσας Περίπτωσης Ασθενή ΚΟΛΛAΡΗ ΕΡΙEΤΑ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕNΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β Προπ. Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Αιτία Προσέλευσης Ασθενής 45 ετών παραπέμπεται από το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙ ΕΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ: ΠΑΝΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ (Α.Μ.: 7321) ΤΟΥΜΠΟΥΛΙ ΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ (Α.Μ.:7503) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΗΠΑΤΙΤΙ Α Ηπατίτιδα σηµαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ καρδιά, αιμοφόρα αγγεία, αίμα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ καρδιά, αιμοφόρα αγγεία, αίμα 2 Ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ καρδιά, αιμοφόρα αγγεία, αίμα Δ. Αρζουμανίδου ΚΑΡΔΙΑ το κύριο όργανο του κυκλοφορικού συστήματος βρίσκεται ανάμεσα στους δυο πνεύμονες έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ. Γεώργιος Ι. Πανουτσόπουλος Δρ. Φυσιολογίας του Ανθρώπου Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ. Γεώργιος Ι. Πανουτσόπουλος Δρ. Φυσιολογίας του Ανθρώπου Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ Γεώργιος Ι. Πανουτσόπουλος Δρ. Φυσιολογίας του Ανθρώπου Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου 1 Ο πρώτος χρόνος μετά τη γέννηση έχει τις μεγαλύτερες και ταχύτερες φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 2007 ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 2007 ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 2007 ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ποια είναι η αιτιολογία της σιδηροπενικής αναιµίας; (Μονάδες 8) Β. Τι είναι το «ερεθισµαταγωγό σύστηµα» (Μονάδες 4) και από ποια µέρη αποτελείται; (Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αλκοολικών. Γεώργιος Τουλκερίδης, Νεφρολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κύπρος

Ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αλκοολικών. Γεώργιος Τουλκερίδης, Νεφρολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κύπρος Ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αλκοολικών Γεώργιος Τουλκερίδης, Νεφρολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κύπρος Αλκοολισμός Διαταραχή από χρήση αλκοόλ (αιθανόλη C 2 H 6 O) 208.000.000 αλκοολικοί σε όλο τον

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ (20 %) (60-75 %)% Παιδιά με διαβήτη Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση Η μείωση των επιπέδων της γλυκόζης

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα φωσφαγόνων αναφέρεται σε μία μικρή ομάδα ουσιών που έχουν δύο χαρακτηριστικά: 1. Διαθέτουν φωσφορική ομάδα 2. Η υδρόλυση τους αποδίδει

Το σύστημα φωσφαγόνων αναφέρεται σε μία μικρή ομάδα ουσιών που έχουν δύο χαρακτηριστικά: 1. Διαθέτουν φωσφορική ομάδα 2. Η υδρόλυση τους αποδίδει Εισαγωγή 2 Το σύστημα φωσφαγόνων αναφέρεται σε μία μικρή ομάδα ουσιών που έχουν δύο χαρακτηριστικά: 1. Διαθέτουν φωσφορική ομάδα 2. Η υδρόλυση τους αποδίδει μεγάλη ποσότητα ενέργειας Τρεις είναι οι ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο.

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο. Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που τις περισσότερες φορές δηλώνουν κάποια σοβαρή νόσο. Τα συμπτώματα αυτά δεν πρέπει ποτέ να τα αγνοούμε γιατί η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της νόσου μπορεί να σώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Η Βιοχημεία της Άσκησης αποσκοπεί να ταξινομήσει, να κατανοήσει και να εξηγήσει όλες τις μεταβολές και τις προσαρμογές του μεταβολισμού κατά την άσκηση, με σκοπό την βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το Κύτταρο στον Οργανισµό Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Στον ανθρώπινο οργανισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ (ΘΑΛΑΣΣΑΙΜΙΑ)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ (ΘΑΛΑΣΣΑΙΜΙΑ) ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ (ΘΑΛΑΣΣΑΙΜΙΑ) Αλεξάνδρα Κουράκλη-Συμεωνίδου Απαρτιωμένη διδασκαλία Φεβρουάριος-Μάρτιος 2015 ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ (Θαλασσαιμία) Πρόκειται για μία ετερογενή ομάδα κληρονομικών αναιμιών (αυτοσωματικών-υπολοιπόμενων)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιοψίας στην εκτίμηση της ηπατικής αρχιτεκτονικής. Η παθολογοανατομική βάση της πυλαίας υπερτάσεως.

Ο ρόλος της βιοψίας στην εκτίμηση της ηπατικής αρχιτεκτονικής. Η παθολογοανατομική βάση της πυλαίας υπερτάσεως. Νοσήματα του ήπατος: Υπενθύμιση στοιχείων ιστολογίας, απαραίτητων για την κατανόηση ηπατικής ιστοπαθολογίας. Η έννοια της κιρρωτικής εξεργασίας. Η μορφολογία της κιρρώσεως. Ο ρόλος της βιοψίας στην εκτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Τσαπακίδης Ιωάννης, Χειρουργός Ορθοπαιδικός

Γράφει: Τσαπακίδης Ιωάννης, Χειρουργός Ορθοπαιδικός Γράφει: Τσαπακίδης Ιωάννης, Χειρουργός Ορθοπαιδικός Η ραχίτιδα και η οστεομαλακία αποτελούν παρόμοιες μεταβολικές παθήσεις των οστών και χαρακτηρίζονται από την ανεπαρκή αποτιτάνωση (εναπόθεση ασβεστίου),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ (ΘΑΛΑΣΣΑΙΜΙΑ)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ (ΘΑΛΑΣΣΑΙΜΙΑ) ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ (ΘΑΛΑΣΣΑΙΜΙΑ) Αλεξάνδρα Κουράκλη-Συμεωνίδου Διευθύντρια ΕΣΥ Υπεύθυνη Μον. Μεσογ. Αναιμίας ΠΓΝ Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία Αιματολογίας Μάρτιος 2017 Εκπαιδευτικοί στόχοι Κλινική ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φαρμακολογία ΙI Κυτταροτοξικά Διδάσκοντες: Μ. Μαρσέλος, Μ. Κωνσταντή, Π. Παππάς, Κ. Αντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Γαστρεντερικές ορμόνες, νεύρωση & αιμάτωση. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Γαστρεντερικές ορμόνες, νεύρωση & αιμάτωση. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Γαστρεντερικές ορμόνες, νεύρωση & αιμάτωση Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 02/12/2016 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2016-2017 Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Στο 3 ο κεφάλαιο του βιβλίου η συγγραφική ομάδα πραγματεύεται την ενέργεια και την σχέση που έχει αυτή με τους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα. Πολυξένη Ι. Αγοραστού

IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα. Πολυξένη Ι. Αγοραστού IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα Πολυξένη Ι. Αγοραστού ΙgG4 χολαγγειίτιδα (IAC) Η συνδυαζόμενη με ΙgG4 χολαγγειίτιδα (ΙΑC) είναι ένας όρος που προτάθηκε το 2007 από τους Bjornsson και συν. για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΩΝ. Δρ.Δ.Λάγγας

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΩΝ. Δρ.Δ.Λάγγας ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΩΝ Δρ.Δ.Λάγγας Βασική αρχή : Δευτερογενής πρόληψη Εφαρμογή σε: πληθυσμιακό επίπεδο νεογνά υψηλού κινδύνου Μέθοδοι : χαρακτηριστικά των sceening tests Ιστορικά Φαινυλκετονουρία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα