ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014"

Transcript

1 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 4ης Δεκεμβρίου 2014 το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά και σύμφωνα με τις ενδείξεις που έχει παράσχει για τη μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής, αποφάσισε να διατηρήσει αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια της. Όσον αφορά τα μη συμβατικά μέτρα νομισματικής πολιτικής, το Ευρωσύστημα ξεκίνησε να αγοράζει καλυμμένες ομολογίες και τίτλους εκδοθέντες έναντι περιουσιακών στοιχείων (asset-backed securities). Αυτά τα προγράμματα αγορών θα διαρκέσουν τουλάχιστον δύο έτη. Η δεύτερη στοχευμένη πράξη πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης θα διενεργηθεί σύντομα και μετά από αυτήν θα διενεργηθούν έξι ακόμα πράξεις έως τον Ιούνιο του Συνολικά, τα μέτρα θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στον ισολογισμό του Ευρωσυστήματος, ο οποίος αναμένεται να προσεγγίσει σταδιακά το μέγεθος που είχε στην αρχή του Τους προσεχείς μήνες, τα μέτρα θα οδηγήσουν σε περαιτέρω χαλάρωση της κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής γενικότερα, θα ενισχύσουν τις ενδείξεις που παρέχονται από το Διοικητικό Συμβούλιο για τη μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής σε σχέση με τα βασικά επιτόκια της και θα επιβεβαιώσουν το γεγονός ότι υπάρχουν σημαντικές και αυξανόμενες διαφορές ως προς τον κύκλο νομισματικής πολιτικής μεταξύ των μεγάλων προηγμένων οικονομιών. Ωστόσο, οι πιο πρόσφατες μακροοικονομικές προβολές για τη ζώνη του ευρώ υποδηλώνουν χαμηλότερο πληθωρισμό, συνοδευόμενο από βραδύτερο ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ και υποτονική δυναμική των νομισματικών μεγεθών. Στο πλαίσιο αυτό, στις αρχές του επόμενου έτους, το Διοικητικό Συμβούλιο θα επαναξιολογήσει τη στήριξη που έχει δοθεί στην πραγματική οικονομία από τη νομισματική πολιτική, την επέκταση του ισολογισμού του Ευρωσυστήματος και τις προοπτικές για την εξέλιξη των τιμών. Θα αξιολογήσει επίσης τον ευρύτερο αντίκτυπο που άσκησε η πρόσφατη εξέλιξη των τιμών του πετρελαίου στις μεσοπρόθεσμες τάσεις του πληθωρισμού στη ζώνη του ευρώ. Σε περίπτωση που χρειαστεί να αντιμετωπιστούν περαιτέρω κίνδυνοι υπέρμετρα παρατεταμένης περιόδου χαμηλού πληθωρισμού, το Διοικητικό Συμβούλιο εξακολουθεί να αναλαμβάνει ομόφωνα τη δέσμευση να χρησιμοποιήσει και άλλα μη συμβατικά μέσα στο πλαίσιο της αποστολής του. Αυτό θα σήμαινε τη μεταβολή στις αρχές του επόμενου έτους του μεγέθους, της πορείας και της σύνθεσης των μέτρων. Κατόπιν σχετικού αιτήματος του Διοικητικού Συμβουλίου, τα στελέχη της και οι αρμόδιες επιτροπές του Ευρωσυστήματος έχουν επιταχύνει τις τεχνικές προετοιμασίες για τη λήψη περαιτέρω μέτρων, τα οποία θα μπορούσαν να τεθούν εγκαίρως σε εφαρμογή, εφόσον χρειαστεί. Όλα τα μέτρα νομισματικής πολιτικής είναι προσανατολισμένα να στηρίξουν τη σταθεροποίηση των μεσομακροπρόθεσμων προσδοκιών για τον πληθωρισμό σε επίπεδα συμβατά με την επιδίωξη του Διοικητικού Συμβουλίου να διατηρεί τους ρυθμούς πληθωρισμού κάτω αλλά πλησίον του 2% και συμβάλλουν στην επάνοδο των ρυθμών πληθωρισμού προς αυτό το επίπεδο. Όσον αφορά την οικονομική ανάλυση, το πραγματικό ΑΕΠ στη ζώνη του ευρώ αυξήθηκε κατά 0,2%, σε τριμηνιαία βάση, το γ τρίμηνο του Αυτό συμβαδίζει με τις προηγούμενες ενδείξεις για εξασθένηση της αναπτυξιακής δυναμικής της ζώνης του ευρώ, οδηγώντας σε αναθεώρηση προς τα κάτω των προοπτικών για τον ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ στη ζώνη του ευρώ στις πιο πρόσφατες προβλέψεις. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία και πληροφορίες 1

2 ερευνών έως τον Νοέμβριο επιβεβαιώνουν αυτήν την εικόνα ασθενέστερης ανάπτυξης στο προσεχές μέλλον. Ταυτόχρονα, εξακολουθούν να υφίστανται προοπτικές για συγκρατημένη οικονομική ανάκαμψη. Αφενός, η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να υποβοηθηθεί από τα μέτρα νομισματικής πολιτικής, τη συνεχιζόμενη βελτίωση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών, την πρόοδο της δημοσιονομικής προσαρμογής και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων καθώς και τις σημαντικά χαμηλότερες τιμές της ενέργειας που στηρίζουν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα. Επιπλέον, η ζήτηση για εξαγωγές αναμένεται να ωφεληθεί από την παγκόσμια ανάκαμψη. Αφετέρου, η ανάκαμψη είναι πιθανόν να συνεχίσει να επηρεάζεται αρνητικά από την υψηλή ανεργία, το σημαντικό αχρησιμοποίητο παραγωγικό δυναμικό και τις αναγκαίες προσαρμογές των ισολογισμών του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Αυτά τα στοιχεία αντικατοπτρίζονται στις μακροοικονομικές προβολές των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος για τη ζώνη του ευρώ του Δεκεμβρίου 2014, σύμφωνα με τις οποίες το ετήσιο πραγματικό ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 0,8% το 2014, 1,0% το 2015 και 1,5% το Σε σύγκριση με τις μακροοικονομικές προβολές των εμπειρογνωμόνων της του Σεπτεμβρίου 2014, οι προβολές όσον αφορά την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω. Οι προβολές για την εγχώρια ζήτηση και τις καθαρές εξαγωγές έχουν επίσης αναθεωρηθεί προς τα κάτω. Οι κίνδυνοι που περιβάλλουν τις οικονομικές προοπτικές για τη ζώνη του ευρώ είναι καθοδικοί. Πιο συγκεκριμένα, η ασθενής αναπτυξιακή δυναμική της ζώνης του ευρώ, σε συνδυασμό με τους υψηλούς γεωπολιτικούς κινδύνους, έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει αρνητικά την εμπιστοσύνη και, ιδίως, τις ιδιωτικές επενδύσεις. Επιπλέον, η ανεπαρκής πρόοδος των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στις χώρες της ζώνης του ευρώ αποτελεί βασικότατο καθοδικό κίνδυνο για τις οικονομικές προοπτικές. Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) της ζώνης του ευρώ ήταν 0,3% τον Νοέμβριο του 2014, από 0,4% τον Οκτώβριο. Σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα, αυτό αντανακλά κυρίως μια μεγαλύτερη μείωση του πληθωρισμού των τιμών της ενέργειας και μια κάπως χαμηλότερη ετήσια αύξηση των τιμών των υπηρεσιών. Εάν ληφθεί υπόψη το τρέχον περιβάλλον πολύ χαμηλών ρυθμών πληθωρισμού, θα είναι σημαντικό να αξιολογηθεί ο ευρύτερος αντίκτυπος τον οποίο άσκησε η πρόσφατη εξέλιξη των τιμών του πετρελαίου στις μεσοπρόθεσμες τάσεις του πληθωρισμού και να αποφευχθούν οι δευτερογενείς επιδράσεις στις προσδοκίες για τον πληθωρισμό και στον καθορισμό των μισθών. Στο πλαίσιο των πρόσφατων εξελίξεων στις τιμές του πετρελαίου, είναι σημαντικό να αναφερθεί εκ νέου ότι οι προβλέψεις και οι προβολές βασίζονται σε υποθέσεις τεχνικού χαρακτήρα, ιδίως για τις τιμές του πετρελαίου και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Με βάση τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα στα μέσα Νοεμβρίου, την περίοδο που ολοκληρώθηκαν οι μακροοικονομικές προβολές των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος για τη ζώνη του ευρώ του Δεκεμβρίου 2014, ο ετήσιος πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) αναμενόταν σύμφωνα με τις προβολές να διαμορφωθεί σε 0,5% το 2014, σε 0,7% το 2015 και σε 1,3% το Σε σύγκριση με τις μακροοικονομικές προβολές των εμπειρογνωμόνων της του Σεπτεμβρίου 2014, τα διαστήματα έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω. Αυτές οι αναθεωρήσεις αντανακλούν κυρίως τις χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου σε όρους ευρώ και τον αντίκτυπο των αναθεωρημένων προς τα κάτω προοπτικών για την ανάπτυξη. Όμως, δεν ενσωματώνουν προς το παρόν την πτώση των τιμών του πετρελαίου των τελευταίων εβδομάδων που σημειώθηκε μετά την προθεσμία υποβολής στοιχείων για τις προβολές. Τους προσεχείς μήνες, οι ετήσιοι ρυθμοί πληθωρισμού (βάσει του ΕνΔΤΚ) μπορεί να σημειώσουν νέες καθοδικές κινήσεις, δεδομένης της πρόσφατης περαιτέρω μείωσης των τιμών του πετρελαίου. 2 Το Διοικητικό Συμβούλιο θα συνεχίσει να παρακολουθεί προσεκτικά τους κινδύνους που περιβάλλουν τις προοπτικές για την εξέλιξη των τιμών μεσοπρόθεσμα. Σε αυτό το πλαίσιο, θα επικεντρωθεί ιδίως στις πιθανές συνέπειες που θα μπορούσαν να έχουν η μειωμένη δυναμική της ανάπτυξης, οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι εξελίξεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες και στις

3 τιμές της ενέργειας και η μετακύλιση των μέτρων νομισματικής πολιτικής στην οικονομία. Το Διοικητικό Συμβούλιο θα βρίσκεται σε επαγρύπνηση όσον αφορά τον ευρύτερο αντίκτυπο της πρόσφατης εξέλιξης των τιμών του πετρελαίου στις μεσοπρόθεσμες τάσεις του πληθωρισμού στη ζώνη του ευρώ. Όσον αφορά τη νομισματική ανάλυση, τα στοιχεία για τον Οκτώβριο του 2014 στηρίζουν την εκτίμηση για συγκρατημένο υποκείμενο ρυθμό αύξησης της ποσότητας χρήματος με την ευρεία έννοια (Μ3), καθώς ο ετήσιος ρυθμός αύξησης ήταν 2,5% τον Οκτώβριο, αμετάβλητος από τον Σεπτέμβριο. Η ετήσια αύξηση του Μ3 εξακολουθεί να προέρχεται κυρίως από τις πιο ρευστές συνιστώσες του, καθώς το στενό νομισματικό μέγεθος Μ1 αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό 6,2% τον Οκτώβριο. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (με διόρθωση ως προς τις πωλήσεις και τιτλοποιήσεις δανείων) ήταν -1,6% τον Οκτώβριο, έναντι - 1,8% τον Σεπτέμβριο, σημειώνοντας σταδιακή ανάκαμψη από το κατώτατο επίπεδο -3,2% τον Φεβρουάριο. Κατά μέσο όρο τους τελευταίους μήνες, οι καθαρές εξοφλήσεις υποχώρησαν από τα ιστορικώς υψηλά επίπεδα που είχαν καταγραφεί το προηγούμενο έτος. Ο δανεισμός προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις συνεχίζει να αντανακλά τη χρονική υστέρηση που παρουσιάζουν οι εξελίξεις στα δάνεια σε σχέση με τον οικονομικό κύκλο, καθώς και τον πιστωτικό κίνδυνο, παράγοντες της προσφοράς πιστώσεων και τη συνεχιζόμενη προσαρμογή των ισολογισμών του χρηματοπιστωτικού και του μη χρηματοπιστωτικού τομέα. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των δανείων προς τα νοικοκυριά (με διόρθωση ως προς τις πωλήσεις και τιτλοποιήσεις δανείων) ήταν 0,6% τον Οκτώβριο, έναντι 0,5% τον Σεπτέμβριο. Τα μέτρα νομισματικής πολιτικής που τέθηκαν σε ισχύ και η ολοκλήρωση της συνολικής αξιολόγησης που διενεργήθηκε από την θα πρέπει να στηρίξουν την περαιτέρω σταθεροποίηση των πιστωτικών ροών. Συνοπτικά, η διασταύρωση του αποτελέσματος της οικονομικής ανάλυσης με τις ενδείξεις από τη νομισματική ανάλυση επιβεβαιώνει αφενός την ανάγκη για προσεκτική παρακολούθηση των κινδύνων που περιβάλλουν τις προοπτικές για την εξέλιξη των τιμών μεσοπρόθεσμα και αφετέρου την ανάγκη για προετοιμασία με σκοπό την περαιτέρω χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, εφόσον χρειαστεί. Η νομισματική πολιτική αποσκοπεί στη διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών μεσοπρόθεσμα και η διευκολυντική της κατεύθυνση συμβάλλει στη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας. Ωστόσο, προκειμένου να ενισχυθούν η επενδυτική δραστηριότητα και η δημιουργία θέσεων εργασίας και να επιταχυνθεί ο ρυθμός αύξησης της παραγωγικότητας, είναι απαραίτητη η αποφασιστική συμβολή και άλλων τομέων πολιτικής. Πιο συγκεκριμένα, η αποφασιστική εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στις αγορές προϊόντων και εργασίας καθώς και η ανάληψη δράσεων για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος θα πρέπει να ενταθούν σε διάφορες χώρες. Είναι σημαντικό οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις να τεθούν σε εφαρμογή με αξιόπιστο και αποτελεσματικό τρόπο, καθώς αυτό θα αυξήσει τις προσδοκίες για υψηλότερα εισοδήματα και θα ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις να αυξήσουν σήμερα τις επενδύσεις τους και να επισπεύσουν την οικονομική ανάκαμψη. Οι δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να στηρίξουν την οικονομική ανάκαμψη, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη βιωσιμότητα του χρέους σε συμμόρφωση προς το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο παραμένει το σημείο αναφοράς για την εμπιστοσύνη. Όλες οι χώρες θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν τα διαθέσιμα περιθώρια για μια πιο ευνοϊκή προς την ανάπτυξη σύνθεση των δημοσιονομικών πολιτικών. Το Επενδυτικό Σχέδιο για την Ευρώπη το οποίο ανακοινώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 26 Νοεμβρίου 2014 θα στηρίξει επίσης την ανάκαμψη. Το παρόν τεύχος του Μηνιαίου Δελτίου περιέχει ένα άρθρο με τίτλο «Μακροοικονομικές προβολές εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος για τη ζώνη του ευρώ του Δεκεμβρίου 2014». 3

4 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΗΣ ΖΩΝΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Η παγκόσμια οικονομία συνεχίζει τη σταδιακή της πορεία προς την ανάκαμψη. Μετά τον μάλλον υποτονικό ρυθμό της στην αρχή του έτους, η δυναμική της ανάπτυξης εδραιώνεται σε ορισμένες προηγμένες οικονομίες, υποβοηθούμενη από την υποχώρηση των δυσμενών παραγόντων και την άσκηση διευκολυντικής πολιτικής. Ωστόσο, η απόκλιση των οικονομικών προοπτικών μεταξύ και εντός των περιοχών διευρύνεται, αντανακλώντας ολοένα και περισσότερο το γεγονός ότι οι παράγοντες που επιδρούν στην εμπιστοσύνη, τις εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές και την οικονομική πολιτική είναι περισσότερο διαρθρωτικοί παρά κυκλικοί. Οι πιο πρόσφατοι δείκτες ερευνών υποδηλώνουν υποχώρηση της δυναμικής της ανάπτυξης το δ τρίμηνο. Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι στην Ουκρανία/Ρωσία και τη Μέση Ανατολή παραμένουν αυξημένοι, παρόλο που προς το παρόν οι επιπτώσεις τους στην παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα και τις τιμές της ενέργειας είναι περιορισμένες. Το παγκόσμιο εμπόριο παρέμεινε υποτονικό λόγω της βραδείας αύξησης των επενδύσεων σε πολλές χώρες, αλλά ανέκαμψε το γ τρίμηνο, ξεκινώντας ωστόσο από χαμηλά επίπεδα. Ο παγκόσμιος πληθωρισμός έχει υποχωρήσει τους τελευταίους μήνες, κυρίως λόγω της ραγδαίας πτώσης των τιμών του πετρελαίου. Οι πληθωριστικές πιέσεις αναμένεται ότι θα παραμείνουν περιορισμένες σε ένα περιβάλλον πλεονάζοντος παραγωγικού δυναμικού και πτώσης των τιμών των βασικών εμπορευμάτων. 1.1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟ Η παγκόσμια ανάκαμψη παραμένει σταδιακή και ανομοιογενής. Μετά από τη μάλλον ασταθή και μέτρια παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη το πρώτο εξάμηνο του έτους, η οικονομική δραστηριότητα ενισχύθηκε το δεύτερο εξάμηνο, κυρίως από τη σταθεροποίηση των θεμελιωδών οικονομικών μεγεθών σε ορισμένες από τις κυριότερες προηγμένες οικονομίες, παρά τις ενδείξεις κάποιας εξασθένησης της δυναμικής της οικονομίας κατά το δ τρίμηνο. Πέραν του βραχυπρόθεσμου ορίζοντα, η παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να βελτιωθεί σταδιακά, ωστόσο η ανάκαμψη αναμένεται ότι θα παραμείνει συγκρατημένη. Οι συσσωρευμένες οικονομικές ανισορροπίες, τα διαρθρωτικής φύσεως εμπόδια, η πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα και, σε ορισμένες χώρες, οι δυσμενέστερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες ασκούν συνδυαστική αρνητική επίδραση στις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης. Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι που σχετίζονται με τις συγκρούσεις στην Ουκρανία και τις εντάσεις σε ορισμένες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες παραμένουν αυξημένοι, ωστόσο η επίδρασή τους στην τιμή του πετρελαίου, την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα και τον πληθωρισμό είναι περιορισμένη μέχρι σήμερα και έχει γίνει περισσότερο αισθητή μέσω του διαύλου της εμπιστοσύνης. Σύμφωνα με προσωρινές εκτιμήσεις, η οικονομική δραστηριότητα στις χώρες της G20 (εξαιρουμένης της ζώνης του ευρώ) αυξήθηκε κατά 1,1% σε τριμηνιαία βάση το γ τρίμηνο του 2014, ενώ παραμένει η έντονη διαφοροποίηση από χώρα σε χώρα (βλ. Πίνακα 1). Η ανάπτυξη ενισχύθηκε στις ΗΠΑ και παρέμεινε εύρωστη στο Ηνωμένο Βασίλειο χάρη στην υγιή εγχώρια ζήτηση. Αντιθέτως, το ΑΕΠ στην Ιαπωνία συρρικνώθηκε για δεύτερο συνεχόμενο τρίμηνο, ωθώντας την Τράπεζα της Ιαπωνίας στη λήψη επιπρόσθετων μέτρων ποσοτικής χαλάρωσης. Στην Κίνα η οικονομική δραστηριότητα μετριάστηκε κάπως, κυρίως λόγω της εξασθένησης των επενδύσεων. Όσον αφορά άλλες αναδυόμενες οικονομίες της αγοράς, τα τελευταία τρίμηνα η Βραζιλία γνώρισε χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και υψηλούς ρυθμούς πληθωρισμού, ενώ η ανάπτυξη στη Ρωσία συνάντησε εμπόδια, εν μέρει λόγω των δυσμενέστερων χρηματοπιστωτικών συνθηκών και των διεθνών κυρώσεων. Αντιθέτως, η οικονομία της Ινδίας επιταχύνει. Οι πιο πρόσφατοι δείκτες παγκόσμιου οικονομικού κλίματος καταδεικνύουν θετική, αλλά κάπως πιο εξασθενημένη δυναμική το δ τρίμηνο. Ο σύνθετος Δείκτης Υπευθύνων Προμηθειών (PMI) για την παραγωγή εκτός της ζώνης του ευρώ παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητος τον Νοέμβριο σε επίπεδο ελαφρώς χαμηλότερο από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο και την τιμή που κατέγραψε το γ τρίμηνο, λόγω της σημαντικής πτώσης στον τομέα της μεταποίησης (βλ. 4

5 Διάγραμμα 1). Οι εξελίξεις ήταν ανάμικτες μεταξύ των χωρών, καθώς σημαντική βελτίωση σημείωσαν οι σύνθετοι Δείκτες Υπευθύνων Προμηθειών του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιαπωνίας και της Ινδίας, ενώ μείωση κατέγραψαν στις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία. Όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις, η συνιστώσα του διεθνούς Δείκτη Υπευθύνων Προμηθειών που αφορά τις νέες παραγγελίες επιβραδύνθηκε ελαφρώς, υποδηλώνοντας μια πιο σταδιακή ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας τον Νοέμβριο. Παράλληλα, οι σύνθετοι προπορευόμενοι δείκτες του ΟΟΣΑ, που έχουν σχεδιαστεί ώστε να προβλέπουν τα σημεία καμπής της οικονομικής δραστηριότητας σε σχέση με την τάση, επισημαίνουν τις ανάμικτες προοπτικές μεταξύ των μεγάλων οικονομιών για τον Σεπτέμβριο, που περιλαμβάνουν επιβράδυνση της ανάπτυξης στην Ιαπωνία, σταθερή ανάπτυξη στις ΗΠΑ, τη Βραζιλία και την Κίνα, κάποια υποχώρηση του ρυθμού ανάπτυξης στο Ηνωμένο Βασίλειο αν και από υψηλά επίπεδα και βελτίωση της δυναμικής της ανάπτυξης στην Ινδία (βλ. Διάγραμμα 2). Επίσης, ο δείκτης Ifo World Economic Climate υποχώρησε σημαντικά το δ τρίμηνο του 2014 και διαμορφώθηκε στο χαμηλότερο επίπεδό του από το γ τρίμηνο του Το παγκόσμιο εμπόριο ανακάμπτει σταδιακά από χαμηλά επίπεδα, αν και εξακολουθεί να είναι μάλλον υποτονικό. Μετά την άνοδο που σημειώθηκε στις αρχές του 2014, το παγκόσμιο εμπόριο έχασε μέρος της δυναμικής του το β τρίμηνο του έτους, αλλά την ανέκτησε εν πολλοίς κατά το γ τρίμηνο. Σύμφωνα με το CPB Netherlands Bureau for Economic Policy Analysis, ο όγκος των παγκόσμιων εισαγωγών αγαθών αυξήθηκε κατά 2,1% το γ τρίμηνο. Η ανάκαμψη ήταν γενικευμένη τόσο στις προηγμένες όσο και στις αναδυόμενες οικονομίες της αγοράς, με κύρια εξαίρεση τις ΗΠΑ, όπου το εμπόριο αγαθών εξασθένησε σημαντικά. Όσον αφορά άλλες χώρες, αισθητές βελτιώσεις καταγράφηκαν στην Ιαπωνία, τις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής. Ωστόσο, ο δείκτης PMI για τις νέες παραγγελίες εξαγωγών στη μεταποίηση υποχώρησε ελαφρά τον Νοέμβριο, υποδηλώνοντας κάποια εξασθένηση της δυναμικής του παγκόσμιου εμπορίου προς το τέλος του έτους. Συνολικά, οι πηγές της υποκείμενης αδυναμίας του παγκόσμιου εμπορίου έχουν μετατοπιστεί σταδιακά από τις προηγμένες χώρες στις αναδυόμενες οικονομίες της αγοράς (βλ. Διάγραμμα 3). Η μετατόπιση της αύξησης των εμπορικών συναλλαγών οφείλεται σε μία αξιοσημείωτη επιβράδυνση της ανόδου του εμπορίου στις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής, της Ρωσίας και της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και αποδίδεται στις αντιξοότητες που αντιμετωπίζουν κάθε μία από αυτές. Από μία πιο μακροχρόνια προοπτική, η υποτονική ανταπόκριση του παγκόσμιου εμπορίου στη σταδιακή παγκόσμια ανάκαμψη είναι εντυπωσιακή. Η ελαστικότητα του παγκόσμιου εμπορίου, μετρούμενη ως ο μέσος ρυθμός αύξησης των εισαγωγών προς το μέσο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ, έχει υποχωρήσει από 1,7 πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση (μεταξύ 1990 και 2007) σε μόλις 1,0 από το Αυτό μπορεί να εξηγηθεί εν μέρει από την ασυνήθιστα υποτονική αύξηση των επενδύσεων, η οποία αποτελεί κατ εξοχήν μία συνιστώσα της ζήτησης που παρουσιάζει υψηλή εξάρτηση από το εμπόριο σε ορισμένες μεγάλες οικονομίες σε παγκόσμια κλίμακα. Συνολικά, σύμφωνα με τις μακροοικονομικές προβολές των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος για τη ζώνη του ευρώ του Δεκεμβρίου 2014 (βλ. το σχετικό άρθρο στο παρόν τεύχος του Μηνιαίου Δελτίου), προβλέπεται μέτρια μόνο ενίσχυση της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης. Ενώ ορισμένες βασικές προηγμένες οικονομίες επωφελούνται από τη μείωση των προσκομμάτων και την άσκηση διευκολυντικής πολιτικής, οι αυξανόμενες διαρθρωτικές προκλήσεις και οι δυσμενέστερες συνθήκες χρηματοδότησης περιορίζουν τις αναπτυξιακές προοπτικές των αναδυόμενων οικονομιών της αγοράς. Η ανάκαμψη του ρυθμού ανόδου του παγκόσμιου εμπορίου επίσης αναμένεται να γίνει πολύ σταδιακά, καθώς η ελαστικότητα του εμπορίου προς τη δραστηριότητα παραμένει χαμηλότερα του μακροχρόνιου μέσου όρου της μεσοπρόθεσμα. Οι κίνδυνοι για τις παγκόσμιες προοπτικές παραμένουν καθοδικοί. Οι αυξημένοι γεωπολιτικοί κίνδυνοι καθώς και οι εξελίξεις στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές και τις 5

6 αναδυόμενες οικονομίες της αγοράς ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις οικονομικές συνθήκες. 1.2 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΙΣ ΤΙΜΕΣ ΔΙΕΘΝΩΣ Ο παγκόσμιος πληθωρισμός έχει μετριαστεί από τον Ιούνιο, μετά από μία μικρή αύξηση νωρίτερα το 2014, και ο μετρούμενος πληθωρισμός τιμών καταναλωτή στις χώρες του ΟΟΣΑ σταθεροποιήθηκε στο 1,7% σε δωδεκάμηνη βάση τον Οκτώβριο. Η υποχώρηση του πληθωρισμού οφείλεται πρωτίστως στην οριακά αρνητική συμβολή της συνιστώσας της ενέργειας, η οποία αντισταθμίστηκε από την αύξηση των τιμών των ειδών διατροφής. Χωρίς τα είδη διατροφής και την ενέργεια, ο ετήσιος πληθωρισμός βάσει του ΔΤΚ στις χώρες του ΟΟΣΑ επίσης διατηρήθηκε σταθερός στο 1,8% τον Οκτώβριο (βλ. Πίνακα 2). Στις προηγμένες οικονομίες, ο πληθωρισμός τιμών καταναλωτή υποχώρησε στην Ιαπωνία, διατηρήθηκε σταθερός στις ΗΠΑ και αυξήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι εξελίξεις ήταν επίσης ανάμικτες μεταξύ των αναδυόμενων οικονομιών της αγοράς, καθώς ο ετήσιος πληθωρισμός τιμών καταναλωτή υποχώρησε στην Ινδία, παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητος στην Κίνα και τη Βραζιλία και αυξήθηκε στη Ρωσία. Όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις, ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα, εξαιτίας της πολύ αργής απορρόφησης του αχρησιμοποίητου δυναμικού και της υποχώρησης των τιμών των βασικών εμπορευμάτων. Οι παγκόσμιες προοπτικές για τον πληθωρισμό επηρεάζονται έντονα από τις εξελίξεις στις τιμές των βασικών εμπορευμάτων, ιδίως των τιμών του πετρελαίου. Από τις αρχές Ιουλίου του 2014 οι τιμές του πετρελαίου είναι σε πτωτική πορεία, φθάνοντας περίπου τα 84 δολ. ΗΠΑ/βαρέλι κατά μέσο όρο το τρέχον τρίμηνο. Η τιμή του αργού πετρελαίου τύπου Brent διαμορφώθηκε σε 71 δολ. ΗΠΑ/βαρέλι στις 3 Δεκεμβρίου, περίπου 35% χαμηλότερα από ό,τι ήταν ένα χρόνο νωρίτερα (βλ. Διάγραμμα 4). Αυτή η πτώση των τιμών του πετρελαίου αντανακλά το γεγονός ότι η προσφορά πετρελαίου έχει υπερβεί τη ζήτηση. Παρά τις συγκρούσεις στη Λιβύη και το Ιράκ, η παραγωγή του ΟΠΕΚ κυμάνθηκε πάνω από τον επίσημο στόχο του οργανισμού, ενώ η παραγωγή εκτός ΟΠΕΚ αυξήθηκε λόγω της εκμετάλλευσης σχιστολιθικού πετρελαίου από τις ΗΠΑ. Παράλληλα, η ζήτηση πετρελαίου εξακολούθησε να είναι ασθενής, εν μέρει λόγω της επιβράδυνσης του βιομηχανικού τομέα της Κίνας. Όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις, η προθεσμιακή αγορά του πετρελαίου αναμένει ελαφρώς αυξημένες τιμές πετρελαίου μεσοπρόθεσμα, καθώς οι τιμές διαπραγμάτευσης των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης για τον Δεκέμβριο του 2015 διαμορφώνονται σε 76 δολ. ΗΠΑ/βαρέλι. Οι εξελίξεις των τιμών των μη ενεργειακών βασικών εμπορευμάτων διατηρούν ανοδική τάση από την αρχή του δ τριμήνου, μετά από τη μείωση που κατέγραψαν τον Σεπτέμβριο. Από τις αρχές Οκτωβρίου οι τιμές των μη ενεργειακών βασικών εμπορευμάτων αυξήθηκαν οριακά κατά 2%, αντανακλώντας την αύξηση κατά 8% στις τιμές των σιτηρών και 2% στις τιμές των μετάλλων. Το ασυνήθιστο ψύχος στις ΗΠΑ καθώς και η συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ των δύο μεγάλων προμηθευτών σιτηρών, της Ουκρανίας και της Ρωσίας, που επηρεάζει τόσο την καλλιέργεια όσο και την εμπορία, έχουν ωθήσει πρόσφατα τις τιμές των σιτηρών σε υψηλότερα επίπεδα. Σε σύγκριση με ένα έτος νωρίτερα, ο συνολικός δείκτης τιμών των μη ενεργειακών βασικών εμπορευμάτων (σε δολάρια ΗΠΑ) είναι κατά περίπου 8% χαμηλότερες, κυρίως λόγω της μείωσης των τιμών των σιτηρών, ως αποτέλεσμα της συγκομιδής-ρεκόρ των ΗΠΑ. 1.3 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ 6 ΗΠΑ Στις ΗΠΑ, η οικονομική δραστηριότητα ενισχύεται τα τελευταία τρίμηνα, ύστερα από τη σημαντική μεταβλητότητα των στοιχείων στις αρχές του έτους. Μετά την ισχυρή ανάκαμψη της οικονομικής ανάπτυξης το β τρίμηνο, το γ τρίμηνο διατηρήθηκαν αξιόλογοι ρυθμοί ανάπτυξης. Σύμφωνα με τη δεύτερη εκτίμηση του Bureau of Economic Analysis, το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε με ανηγμένο σε ετήσια βάση ρυθμό 3,9% (1,0% σε τριμηνιαία βάση), στηριζόμενο τόσο στην εγχώρια όσο και στην εξωτερική ζήτηση. Το εμπορικό ισοζύγιο

7 είχε σημαντική θετική συμβολή στην ανάπτυξη, στο πλαίσιο της έντονης αύξησης των εξαγωγών και της μείωσης των εισαγωγών. Στο μεταξύ, η ιδιωτική καταναλωτική δαπάνη και οι επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου του ιδιωτικού τομέα επίσης είχαν θετική συμβολή, επιβεβαιώνοντας τα εύρωστα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας. Διαθέσιμοι δείκτες υψηλής συχνότητας υποδηλώνουν ότι η οικονομία των ΗΠΑ είναι πιθανό να διατηρήσει θετική αναπτυξιακή δυναμική το δ τρίμηνο του 2014, αν και η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ μπορεί να επιβραδυνθεί κάπως σε σύγκριση με τα δύο προηγούμενα τρίμηνα. Η ιδιωτική κατανάλωση στηρίζεται στις θετικές επιδράσεις πλούτου, τη συνεχιζόμενη βελτίωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας που οδήγησαν σε μεγαλύτερη άνοδο του διαθέσιμου εισοδήματος, τα υψηλά επίπεδα εμπιστοσύνης των καταναλωτών και, από το περασμένο καλοκαίρι, τη σημαντική υποχώρηση των τιμών της βενζίνης. Οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές για την επιχειρηματική δραστηριότητα επίσης παραμένουν ευνοϊκές, ενόψει των υψηλών επιπέδων εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων. Όσον αφορά την αγορά κατοικίας, τα πρόσφατα στοιχεία συνάδουν με συνεχιζόμενη μέτρια ανάκαμψη, όπως υποδηλώνει η αύξηση στις πωλήσεις κατοικιών, τις νέες οικοδομικές εργασίες και την έκδοση οικοδομικών αδειών τους τελευταίους μήνες. Εν τω μεταξύ, οι τιμές των κατοικιών διατηρούν την ανοδική δυναμική τους, αν και τελευταία ο ρυθμός αύξησης επιβραδύνεται κάπως, ενώ ο λόγος τιμών/ενοικίων κατοικιών επανήλθε σε επίπεδα κοντά στους ιστορικούς μέσους όρους. Όσον αφορά τις εμπορικές συναλλαγές, η αναμενόμενη ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης, ιδίως στις συνιστώσες της δαπάνης που έχουν μεγάλη εξάρτηση από τις εισαγωγές, όπως π.χ. οι επενδύσεις, θα πρέπει να οδηγήσει σε επιτάχυνση των εισαγωγών το δ τρίμηνο του Αντίθετα, η δυναμική της αύξησης των εξαγωγών αναμένεται να συγκρατηθεί από την πρόσφατη ανατίμηση του δολαρίου ΗΠΑ. Όσον αφορά το προσεχές διάστημα, η οικονομική ανάκαμψη στις ΗΠΑ αναμένεται να συνεχιστεί, με το ρυθμό ανάπτυξης να υπερβαίνει την τάση, στηριζόμενη σε συνεχείς βελτιώσεις των αγορών εργασίας και κατοικίας, τις ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης και την εξασθένηση της ανασταλτικής επίδρασης από τη διόρθωση των ισολογισμών των νοικοκυριών και τη δημοσιονομική πολιτική. Ο πληθωρισμός μετριάστηκε ύστερα από την πρόσφατη κορύφωσή του το Μάιο και έχει σταθεροποιηθεί τους τρεις τελευταίους μήνες. Ο ετήσιος μετρούμενος πληθωρισμός βάσει του ΔΤΚ ήταν 1,7% τον Οκτώβριο, δηλ. 0,5 της εκατοστιαίας μονάδας χαμηλότερος από ό,τι το Μάιο. Αυτό αντανακλά πρωτίστως την ασθενέστερη επίδραση κάποιων παροδικών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένης της έντονης υποχώρησης του κόστους της ενέργειας (από 3,4% σε δωδεκάμηνη βάση το Μάιο σε -1,6% σε δωδεκάμηνη βάση τον Οκτώβριο), καθώς και τη σταθεροποίηση του πληθωρισμού τιμών υπηρεσιών. Αντίθετα, ο πληθωρισμός των τιμών ειδών διατροφής και στέγασης αυξήθηκε ελαφρά το τελευταίο πεντάμηνο. Ο ετήσιος πληθωρισμός βάση του ΔΤΚ εκτός ειδών διατροφής και ενέργειας είναι γενικά σταθερός τους τελευταίους μήνες και τον Οκτώβριο διαμορφώθηκε σε 1,8%. Όσον αφορά το μέλλον, ο πληθωρισμός αναμένεται να παρουσιάσει σταδιακή αύξηση, στηριζόμενος στη μείωση της υποαπασχόλησης των πόρων στην αγορά εργασίας, αν και η πρόσφατη ανατίμηση του δολαρίου ΗΠΑ και οι μειώσεις στις τιμές του πετρελαίου θα έχουν επιβραδυντική επίδραση στον πληθωρισμό το προσεχές διάστημα. Στο πλαίσιο των γενικώς βελτιούμενων οικονομικών προοπτικών, στη συνεδρίασή της στις Οκτωβρίου η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς (FOMC) ανακοίνωσε την απόφασή της να τερματίσει το πρόγραμμα αγοράς περιουσιακών στοιχείων στο τέλος Οκτωβρίου. Η FOMC επιβεβαίωσε ότι, προκειμένου να καθορίσει για πόσο διάστημα θα διατηρήσει το επιτόκιο-στόχο για τα ομοσπονδιακά κεφάλαια στο 0-¼%, θα «λάβει υπόψη ένα μεγάλο εύρος πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων δεικτών για τις συνθήκες στην αγορά εργασίας, τις πληθωριστικές πιέσεις και προσδοκίες, καθώς και στοιχεία για τις εξελίξεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα». 7

8 ΙΑΠΩΝΙΑ Στην Ιαπωνία, η οικονομική δραστηριότητα ήταν χαμηλότερη από ό,τι αναμενόταν το γ τρίμηνο, ύστερα από έντονη υποχώρηση το β τρίμηνο. Σύμφωνα με την πρώτη προκαταρκτική εκτίμηση του Γραφείου του Υπουργικού Συμβουλίου, το πραγματικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε αναπάντεχα κατά 0,4% το γ τρίμηνο, ύστερα από υποχώρηση κατά 1,9% το β τρίμηνο που συνδεόταν με την αναδιάταξη της δραστηριότητας μετά την αύξηση του φόρου κατανάλωσης την 1η Απριλίου Η συρρίκνωση του προϊόντος το γ τρίμηνο οφείλεται κυρίως στα αποθέματα καθώς και στη μείωση των επενδύσεων σε κατοικίες και των λοιπών επενδύσεων. Η ιδιωτική κατανάλωση επανήλθε το γ τρίμηνο σε τροχιά ανάπτυξης αλλά παρέμεινε υποτονική, ενώ οι εξαγωγές ανέκαμψαν ύστερα από την αδυναμία που επικρατούσε από το δεύτερο εξάμηνο του Καθώς αυξήθηκαν και οι εισαγωγές, το εμπορικό ισοζύγιο είχε μικρή μόνο συμβολή στην ανάπτυξη. Όσον αφορά το προσεχές διάστημα, η ανάπτυξη αναμένεται να επανέλθει σε θετικούς ρυθμούς το δ τρίμηνο. Τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα αντικειμενικά στοιχεία αρχίζουν να υποδηλώνουν ότι οι επενδύσεις σε κατοικίες έχουν αρχίσει να αποκτούν δυναμική, αναπληρώνοντας μέρος των απωλειών του γ τριμήνου. Η βιομηχανική παραγωγή επεκτάθηκε κατά 0,2% σε μηνιαία βάση τον Οκτώβριο σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία και ο δείκτης ΡΜΙ για τη παραγωγή στη μεταποίηση ανήλθε στο 52,7. Όσον αφορά την εξέλιξη των τιμών, ο πληθωρισμός βάσει του ΔΤΚ βρίσκεται σε καθοδική τάση από το Μάιο του 2014 και έφθασε το 2,9% σε ετήσια βάση τον Οκτώβριο, καθώς εξαλείφθηκε η επίδραση της προηγούμενης υποτίμησης του γιεν και συνεχίστηκε η πτώση των τιμών της ενέργειας. Ενώ η πτώση των τιμών της ενέργειας θα πρέπει να ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα μεσοπρόθεσμα, βραχυπρόθεσμα μπορεί να ασκήσει καθοδική επίδραση στην ανοδική τάση των τιμών και των πληθωριστικών προσδοκιών που καταγράφονται στην Ιαπωνία από την έναρξη της πολιτικής του πρωθυπουργού Abe (Abenomics). Τέλος, ο ΔΤΚ χωρίς την άμεση επίδραση της αύξησης του φόρου κατανάλωσης εκτιμάται τώρα περί το 1%, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ιαπωνίας. Στην τελευταία συνεδρίασή της για τη νομισματική πολιτική στις 19 Νοεμβρίου 2014, η Τράπεζα της Ιαπωνίας επέλεξε να αφήσει αμετάβλητες τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές πολιτικής της. Είχε προηγηθεί η απόφασή της να διευρύνει το πρόγραμμα ποσοτικής και ποιοτικής χαλάρωσης τον Οκτώβριο, επιταχύνοντας τον ετήσιο ρυθμό αύξησης της νομισματικής βάσης σε περίπου 80 τρισεκ. γιεν Ιαπωνίας (από περίπου τρισεκ. γιεν Ιαπωνίας που ίσχυε προηγουμένως). Η απόφαση λήφθηκε προκειμένου να αποτραπούν καθοδικοί κίνδυνοι στις τιμές λόγω της υποτονικής ζήτησης ύστερα από την αύξηση του φόρου κατανάλωσης και τη σημαντική μείωση των τιμών του πετρελαίου. ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο ρυθμός οικονομικής δραστηριότητας παρέμεινε εύρωστος τα τρία πρώτα τρίμηνα του Η ανάπτυξη ωθείται από την ισχυρή εγχώρια ζήτηση, ιδιαίτερα την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις σε κατοικίες, που με τη σειρά τους στηρίζονται στην υποχώρηση της μακροοικονομικής αβεβαιότητας και τις σχετικά χαλαρές πιστωτικές συνθήκες. Η αγορά εργασίας εξακολούθησε να ενισχύεται και ο δείκτης ανεργίας υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας πενταετίας, καταγράφοντας ποσοστό 6,0% το τρίμηνο που έληξε το Σεπτέμβριο, έναντι πλέον του 7% ένα χρόνο νωρίτερα. Όσον αφορά το προσεχές διάστημα, στοιχεία υψηλής συχνότητας και έρευνες προσδοκιών υποδηλώνουν ότι η οικονομική ανάπτυξη θα παραμείνει εύρωστη στο εγγύς μέλλον, αν και ο ρυθμός επέκτασης είναι πιθανό να μετριαστεί κάπως σε σύγκριση με τα τρία πρώτα τρίμηνα του Μεσοπρόθεσμα η ανάγκη προσαρμογής των ισολογισμών του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα μπορεί να επηρεάσει την οικονομική δραστηριότητα. 8 Ο πληθωρισμός παρέμεινε κάτω από το στόχο της Τράπεζας της Αγγλίας για 2% στη διάρκεια του Ο ετήσιος πληθωρισμός βάσει του ΔΤΚ αυξήθηκε οριακά σε 1,3% τον Οκτώβριο,

9 κυρίως λόγω θετικών επιδράσεων της βάσης σύγκρισης από τις τιμές των μεταφορών. Ο πληθωρισμός τιμών καταναλωτή εκτός ειδών διατροφής και ενέργειας παρέμεινε γύρω στο 1,5% τον Οκτώβριο. Συνολικά, οι πληθωριστικές προσδοκίες αναμένεται να παραμείνουν υποτονικές και ο ρυθμός πληθωρισμού αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω στο εγγύς μέλλον, αντανακλώντας την υποχώρηση των τιμών της ενέργειας και των εισαγωγών. Στη συνεδρίασή της στις 4 Δεκεμβρίου 2014, η Επιτροπή Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Αγγλίας διατήρησε το επιτόκιο-στόχο στο 0,5% και το ύψος του προγράμματος αγοράς περιουσιακών στοιχείων στα 375 δισεκ. λίρες Αγγλίας. ΑΛΛΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ Στη Σουηδία, το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,3% σε τριμηνιαία βάση το γ τρίμηνο του 2014, από 0,5% το προηγούμενο τρίμηνο. Στη Δανία, η οικονομική δραστηριότητα επιταχύνθηκε από 0,1% σε τριμηνιαία βάση το β τρίμηνο του 2014 σε 0,5% το γ τρίμηνο. Και στις δύο χώρες, η οικονομική δραστηριότητα στηρίχθηκε κυρίως στην εγχώρια ζήτηση. Για το προσεχές διάστημα, η αύξηση του ΑΕΠ είναι πιθανό να ενισχυθεί και στις δύο χώρες. Όσον αφορά την εξέλιξη των τιμών, ο πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ παραμένει γενικώς υποτονικός τους τελευταίους μήνες και διαμορφώθηκε σε 0,3% τον Οκτώβριο και στις δύο χώρες. Στην Ελβετία, η δραστηριότητα έχασε μέρος της δυναμικής που παρουσιάζει από τις αρχές του 2014, λόγω της ασθενέστερης εγχώριας ζήτησης και των υποτονικών εξαγωγών, ενώ ο πληθωρισμός παρέμεινε κοντά στο μηδέν. Όσον αφορά το προσεχές διάστημα, το ΑΕΠ αναμένεται να παρουσιάσει μέτρια μόνο άνοδο λόγω της χαλάρωσης της ιδιωτικής κατανάλωσης, της σταδιακής αύξησης των επενδύσεων και της ασθενούς εξωτερικής ζήτησης. Ωστόσο, η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, τα χαμηλά επιτόκια και η μετανάστευση αναμένεται να εξακολουθήσουν να στηρίζουν τις προοπτικές ανάπτυξης μεσοπρόθεσμα. Στα μεγαλύτερα κράτη-μέλη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΚΑΕ), η οικονομική μεγέθυνση συνεχίστηκε με διαφορετικούς ρυθμούς το γ τρίμηνο του 2014, ύστερα από συνολικά εύρωστη ανάπτυξη το α εξάμηνο του έτους. Η ανάπτυξη το γ τρίμηνο ήταν ιδιαίτερα έντονη στη Ρουμανία, όπου το πραγματικό ΑΕΠ επεκτάθηκε με τριμηνιαίο ρυθμό 1,9%, ύστερα από υποχώρηση κατά 0,3% το β τρίμηνο. Η οικονομική δραστηριότητα επίσης παρέμεινε σθεναρή στην Πολωνία, όπου ο τριμηνιαίος ρυθμός μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ επιταχύνθηκε σε 0,9% το γ τρίμηνο από 0,7% το β τρίμηνο. Στην Τσεχία, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ επίσης επιταχύνθηκε με τριμηνιαίο ρυθμό 0,4% το γ τρίμηνο, από 0,2% το β τρίμηνο. Στην Ουγγαρία, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ εξακολούθησε να επιβραδύνεται και διαμορφώθηκε σε 0,5% το γ τρίμηνο, από 0,8% το β τρίμηνο. Όσον αφορά το προσεχές διάστημα, η οικονομική δραστηριότητα στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη αναμένεται να παραμείνει σχετικά εύρωστη, στηριζόμενη στη σταδιακή ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης. Αντιθέτως, η εξαγωγική δραστηριότητα αναμένεται να υποχωρήσει, αντανακλώντας τη χαμηλότερη ζήτηση από τους βασικούς εμπορικούς εταίρους της περιοχής και τις διαταραχές του εμπορίου εξαιτίας των γεωπολιτικών εντάσεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Ο ετήσιος πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ στην ΚΑΕ παραμένει γενικώς υποτονικός. Αν και τους τελευταίους μήνες επιταχύνθηκε κάπως στην Τσεχία και στη Ρουμανία, παραμένει κοντά στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα σχεδόν μηδενικού πληθωρισμού στην Πολωνία και την Ουγγαρία. Αυτές οι εξελίξεις αποτελούν αντανάκλαση της υποχώρησης των τιμών των ειδών διατροφής και της ενέργειας, που αντικατοπτρίζουν κυρίως διεθνείς εξελίξεις, και των σχετικά υποτονικών εγχώριων πιέσεων στο κόστος. Στην Τουρκία, ύστερα από την εύρωστη αύξηση του προηγούμενου έτους, η οικονομική δραστηριότητα συρρικνώθηκε κατά 0,5% σε τριμηνιαίους όρους το β τρίμηνο του 2014, εξαιτίας της αδυναμίας που καταγράφηκε ευρέως στις επιμέρους συνιστώσες. Για το υπόλοιπο του έτους, δείκτες υψηλής συχνότητας και προπορευόμενοι δείκτες καταδεικνύουν υποτονικό ρυθμό ανάπτυξης. Στους θετικούς παράγοντες περιλαμβάνεται η δυναμική της βιομηχανικής παραγωγής και των λιανικών πωλήσεων, η οποία παρουσιάζει πρόσφατα βελτίωση καθώς η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής από το Μάιο διοχετεύεται στην οικονομία. Από την άλλη πλευρά όμως, οι συνθήκες εξωτερικής χρηματοδότησης έχουν επιδεινωθεί και η ζήτηση από το εξωτερικό έχει εξασθενήσει, αντανακλώντας την υποτονική ανάπτυξη στην ΕΕ, την 9

10 κλιμάκωση των εντάσεων στο Ιράκ και τη μειωμένη ζήτηση από τη Ρωσία. Επιπλέον, ο πληθωρισμός παραμένει σε αυξημένα επίπεδα, διαβρώνοντας έτσι την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Στη Ρωσία, η οικονομική δραστηριότητα παρέμεινε αναιμική το Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά μόνο 0,2% σε τριμηνιαία βάση το β τρίμηνο του 2014, λόγω της αισθητής μείωσης της ιδιωτικής κατανάλωσης. Η κλιμάκωση της σύγκρουσης με την Ουκρανία, με τις συνακόλουθες δυσμενέστερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες, τους περιορισμούς στη χρηματοδότηση και τη μείωση των εμπορικών συναλλαγών, την επιτάχυνση των πληθωριστικών πιέσεων και την αυξημένη αβεβαιότητα, λειτούργησε ανασταλτικά για την ανάπτυξη το β εξάμηνο του έτους. Η πρόσφατη υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου ασκεί πρόσθετες πιέσεις σε μια οικονομία που ήδη επιβαρύνεται από σοβαρές διαρθρωτικές ακαμψίες, με δυνητικά αρνητικές επιπτώσεις για τις επενδύσεις σε ενεργειακά έργα. Ο πληθωρισμός τιμών καταναλωτή συνέχισε την ανοδική του πορεία και έφθασε το 8,3% σε δωδεκάμηνη βάση τον Οκτώβριο, επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας για πληθωρισμό 4% (με περιθώριο ανοχής ±1,5 εκατοστιαίας μονάδας). Αυτές οι εξελίξεις αντανακλούσαν κυρίως την έντονη υποτίμηση του ρουβλίου και την αύξηση των τιμών των ειδών διατροφής, που ώθησαν την κεντρική τράπεζα να ασκήσει ακόμα περιοριστικότερη νομισματική πολιτική μέσω μιας σειράς αυξήσεων του βασικού επιτοκίου της στη διάρκεια του έτους, στο 9,5% το Νοέμβριο του 2014 (+400 μονάδες βάσης από την αρχή του έτους). ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ Η σταδιακή υποχώρηση της αύξησης του ΑΕΠ στην Κίνα που καταγράφεται από τα τέλη του 2013 συνεχίστηκε και το γ τρίμηνο. Η κατανάλωση και το εμπόριο αποτέλεσαν τους κύριους προωθητικούς παράγοντες της ανάπτυξης, ενώ η συμβολή των επενδύσεων ήταν ασθενέστερη, αντανακλώντας κυρίως την επιβράδυνση των επενδύσεων σε κατοικίες και το μετριασμό της πιστωτικής επέκτασης. Αν και επιδεινώνεται, η αγορά κατοικίας στην Κίνα εξακολουθεί να παρουσιάζει ενδείξεις δυνητικής σταθεροποίησης. Ο ρυθμός μείωσης της οικιστικής δραστηριότητας και των τιμών υποχώρησε στην αρχή του δ τριμήνου, ύστερα από τη θέσπιση μιας σειράς διευκολυντικών μέτρων από την κεντρική διοίκηση και τις τοπικές αρχές τους τελευταίους μήνες, όπως η μείωση του ποσοστού της χρηματοδότησης του ακινήτου που πρέπει να καλύψει ο αγοραστής και η μείωση των περιορισμών στις αγορές. Επιπλέον, θετική ήταν η συμβολή της συνεχιζόμενης αστικοποίησης και της έντονης αύξησης των εισοδημάτων. Οι πιέσεις στις τιμές σε ολόκληρο το οικονομικό φάσμα βρίσκονται σε καθοδική τροχιά και κυμαίνονται κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα των δυόμισι τελευταίων ετών, αντανακλώντας τη χλιαρή ζήτηση και το πλεονάζον παραγωγικό δυναμικό στη βαριά βιομηχανία. Πιο συγκεκριμένα, ο πληθωρισμός βάσει του ΔΤΠ είναι αρνητικός επί 32 μήνες, που αποτελεί τη μακρότερη περίοδο από το Με δεδομένο τον χαμηλό πληθωρισμό, η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας μείωσε στις 21 Νοεμβρίου 2014 τα επιτόκια αναφοράς για το δανεισμό και τις καταθέσεις για πρώτη φορά από τον Ιούλιο του Σύμφωνα και με το στόχο των αρχών για μικρότερη αύξηση της μόχλευσης σε ολόκληρη την οικονομία, οι πιστωτικές ροές εξακολούθησαν να μετριάζονται, ιδίως λόγω της αυστηρότερης εποπτείας του σκιώδους τραπεζικού τομέα. Αντανακλώντας ενδεχομένως τη συσσώρευση χρέους, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αυξάνονται σταθερά από το 2012 και κορυφώθηκαν το γ τρίμηνο του έτους. Ωστόσο, καθώς κυμαίνονται κοντά στο 1% των υφιστάμενων δανείων, εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά χαμηλά από ιστορική σκοπιά. Όσον αφορά άλλες αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας, η οικονομική ανάκαμψη παραμένει σταδιακή, ύστερα από μια περίοδο υποτονικής ανάπτυξης, καθώς η επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας τους τελευταίους μήνες επηρέασε ιδιαίτερα πολλές χώρες της περιοχής με εξαγωγικό προσανατολισμό. 10 Στην Ινδία, οι δείκτες εμπιστοσύνης παραμένουν σε υψηλά επίπεδα από την εκλογή της νέας κυβέρνησης και τα χρηματιστήρια εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά. Το ευνοϊκό οικονομικό

11 κλίμα συνάδει με την ετήσια άνοδο του ΑΕΠ κατά 6% (σε τιμές αγοράς) το γ τρίμηνο του Ως μεγάλος καθαρός εισαγωγέας βασικών εμπορευμάτων, η Ινδία ωφελείται από την υποχώρηση των τιμών των βασικών εμπορευμάτων ενώ οι εξαγωγές της, που αφορούν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους υπηρεσίες, επηρεάζονται λιγότερο από την τρέχουσα υποτονικότητα της παγκόσμιας ζήτησης για αγαθά μεταποίησης. Ο πληθωρισμός έχει επίσης υποχωρήσει έντονα στη διάρκεια του έτους ως αποτέλεσμα της υποχώρησης των τιμών των ειδών διατροφής και της ενέργειας, καθώς και της αυστηρής δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής. Στην Ινδονησία, η βελτίωση του οικονομικού κλίματος ύστερα από την εκλογή νέου προέδρου δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων και η αύξηση του ΑΕΠ παρέμεινε ασθενής το γ τρίμηνο του 2014, στο 1,2% σε τριμηνιαία βάση, κυρίως λόγω των συνθηκών υποτονικής εξωτερικής ζήτησης. Ύστερα από μια έντονη μείωση τους πρώτους οκτώ μήνες του έτους, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε εκ νέου στο πλαίσιο των πρόσφατων περικοπών στις επιδοτήσεις καυσίμων από τη νέα κυβέρνηση. Αντιδρώντας στην αύξηση των τιμών των καυσίμων, η κεντρική τράπεζα της Ινδονησίας αποφάσισε να αυξήσει το επιτόκιο πολιτικής της κατά 25 μονάδες βάσης στο 7,75%. Στην Κορέα, η αύξηση του ΑΕΠ βελτιώθηκε ελαφρά το γ τρίμηνο του 2014 (0,9% σε τριμηνιαία βάση), καθώς η κατανάλωση ωφελήθηκε από τα μέτρα νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής για την τόνωση της οικονομίας. Ωστόσο, η υποτονική ζήτηση από την Κίνα, σε συνδυασμό με την υποτίμηση του γιεν Ιαπωνίας, είχε αντίκτυπο στις κορεατικές εξαγωγές, που μειώθηκαν το γ τρίμηνο, δημιουργώντας αβεβαιότητα ως προς την οικονομική ανάκαμψη της χώρας που βασίζεται πρωτίστως στις εξαγωγές. Καθώς ο πληθωρισμός τιμών καταναλωτή παραμένει χαμηλός, η Τράπεζα της Κορέας αποφάσισε να μειώσει περαιτέρω τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης τον Οκτώβριο. ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ Η επιβράδυνση της ανάπτυξης στη Λατινική Αμερική συνεχίστηκε το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ενώ οι αποκλίνουσες τάσεις στην περιοχή έγιναν ακόμη πιο αισθητές. Οι εξελίξεις αντανακλούν κυρίως τις σημαντικές εγχώριες αδυναμίες, που εν μέρει σχετίζονται με τις χαμηλότερες τιμές των βασικών εμπορευμάτων και το υψηλότερο κόστος παραγωγής, αλλά και με τις ουσιώδεις ανισορροπίες σε ορισμένες σημαντικές οικονομίες. Στη Βραζιλία επικρατεί περιβάλλον χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού. Ύστερα από δύο τρίμηνα αρνητικής ανάπτυξης, το πραγματικό ΑΕΠ διευρύνθηκε κατά μόνο 0,1% σε τριμηνιαία βάση το γ τρίμηνο του 2014, στηριζόμενο στη δημόσια κατανάλωση και επενδύσεις, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση εξακολούθησε να επιδεινώνεται. Η σημαντική αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής, η μείωση της εξωτερικής ζήτησης, η χαμηλή εμπιστοσύνη και η πολιτική αβεβαιότητα είχαν αντίκτυπο στην ανάπτυξη. Ταυτόχρονα, οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν ενταθεί τους τελευταίους μήνες, και ο ρυθμός πληθωρισμού υπερέβη το άνω όριο του στόχου (6,5%), γεγονός που οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στην υποτίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Σε συνδυασμό με τις υψηλές πληθωριστικές προσδοκίες, αυτό ώθησε την κεντρική τράπεζα να αυξήσει περαιτέρω το επιτόκιο νομισματικής πολιτικής στο 11,25% τον Οκτώβριο (+25 μονάδες βάσης). Η Αργεντινή βρίσκεται σε φάση ύφεσης. Σύμφωνα με τον μηνιαίο δείκτη οικονομικής δραστηριότητας, η πραγματική παραγωγή υποχώρησε κατά -0,2% σε δωδεκάμηνη βάση το Σεπτέμβριο του Οι αυξημένες εγχώριες ανισορροπίες, ο υψηλός πληθωρισμός και η ασθενής δημοσιονομική θέση δυσχεραίνουν την ανάπτυξη. Η μείωση της ζήτησης από τη Βραζιλία, έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Αργεντινής, και η αυξημένη αβεβαιότητα αφότου η χώρα διέκοψε τις πληρωμές στους ξένους ομολογιούχους (technical default) στα τέλη Οκτωβρίου αποτελούν πρόσθετους επιβαρυντικούς παράγοντες για την οικονομία της χώρας. Στο Μεξικό αντίθετα, η οικονομική δραστηριότητα ανακάμπτει ύστερα από την κατακόρυφη επιβράδυνση το 2013, ενώ ωφελείται από την ενίσχυση της ζήτησης από τις ΗΠΑ, την επεκτατική δημοσιονομική πολιτική και τα χαμηλά επιτόκια. Η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ ήταν 0,5% σε τριμηνιαία βάση το γ τρίμηνο, από 1% το προηγούμενο τρίμηνο. Αυτή η απώλεια δυναμικής συνδέθηκε κατά κύριο λόγο με την αδυναμία στους τομείς της βιομηχανίας 11

12 και των υπηρεσιών, ενώ η αγροτική παραγωγή βελτιώθηκε. Ωστόσο, η κυβέρνηση εντείνει τις προσπάθειές της να εφαρμόσει τη σημαντική δέσμη διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που εισήγαγε το 2013 με στόχο να δώσει ώθηση στην ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Ο ετήσιος πληθωρισμός τιμών καταναλωτή επιταχύνθηκε τους τελευταίους μήνες και έφθασε το 4,3% τον Οκτώβριο του 2014, ωθούμενος κυρίως από τις τιμές των αγροτικών προϊόντων και της ενέργειας. 1.4 ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΙΣΟΤΙΜΙΕΣ Από τις αρχές Σεπτεμβρίου μέχρι τις 3 Δεκεμβρίου 2014 το ευρώ υποχώρησε έναντι των νομισμάτων των κυριότερων εμπορικών εταίρων της ζώνης του ευρώ. Οι κινήσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με την εξέλιξη των προσδοκιών σχετικά με τη μελλοντική νομισματική πολιτική, καθώς και με προσαρμογές των προσδοκιών της αγοράς όσον αφορά τις οικονομικές προοπτικές της ζώνης του ευρώ σε σχέση με άλλες μεγάλες οικονομίες. Στις 3 Δεκεμβρίου 2014 η ονομαστική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ, μετρούμενη έναντι των νομισμάτων των 20 σπουδαιότερων εμπορικών εταίρων της ζώνης του ευρώ, ήταν 1,8% κάτω από το επίπεδό της στις αρχές Σεπτεμβρίου και 3,9% κάτω από το επίπεδό της ένα χρόνο πριν (βλ. Διάγραμμα 5 και Πίνακα 3). Ωστόσο, η συνολικά καθοδική κίνηση της σταθμισμένης συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ κατά την επισκοπούμενη περίοδο υποκρύπτει ορισμένες αποκλίνουσες εξελίξεις των διμερών συναλλαγματικών ισοτιμιών του ευρώ έναντι νομισμάτων εκτός ΕΕ. Σε διμερείς όρους, από τις αρχές Σεπτεμβρίου, το ευρώ υποχώρησε έναντι του δολαρίου ΗΠΑ (κατά 6,1%) και, σε πολύ μικρότερο βαθμό, έναντι της λίρας Αγγλίας. Αντίθετα όμως, ανατιμήθηκε σημαντικά έναντι του γιεν Ιαπωνίας (κατά 7,5%) ύστερα από την ανακοίνωση της Τράπεζας της Ιαπωνίας στα τέλη Οκτωβρίου για την επέκταση του προγράμματος ποσοτικής και ποιοτικής νομισματικής χαλάρωσης. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου το ευρώ ανατιμήθηκε επίσης έναντι των περισσότερων νομισμάτων των χωρών που αποτελούν εξαγωγείς βασικών εμπορευμάτων και έναντι αρκετών νομισμάτων των αναδυόμενων οικονομιών της αγοράς στην Ασία, με πιο αξιοσημείωτη εξαίρεση αυτή του γιουάν Κίνας, έναντι του οποίου υποτιμήθηκε κατά 6,1%. Στο μεταξύ, από τις αρχές Σεπτεμβρίου, το ευρώ ενισχύθηκε κατά 33,5% έναντι του ρουβλίου Ρωσίας. Όσον αφορά τα νομίσματα άλλων κρατών-μελών της ΕΕ, η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ ενισχύθηκε το τελευταίο τρίμηνο έναντι της κορώνας Σουηδίας κατά 0,9%, του κούνα Κροατίας κατά 0,8% και του λέι Ρουμανίας κατά 0,7%, αλλά υποχώρησε έναντι του φιορινιού Ουγγαρίας κατά 2,4% και του ζλότυ Πολωνίας κατά 1,2%. Το λίτας Λιθουανίας και η κορώνα Δανίας, που συμμετέχουν στον ΜΣΙ ΙΙ, παρέμειναν γενικώς σταθερά έναντι του ευρώ και διατηρήθηκαν στην κεντρική τους ισοτιμία ή κοντά σε αυτή. Όσον αφορά τους δείκτες διεθνούς ανταγωνιστικότητας τιμών και κόστους της ζώνης του ευρώ, το Νοέμβριο του 2014 η πραγματική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ βάσει τιμών καταναλωτή ήταν 4,0% κάτω από το επίπεδό της ένα χρόνο πριν (βλ. Διάγραμμα 6). Αυτή η υποχώρηση αντανακλά τόσο την υποτίμηση της ονομαστικής σταθμισμένης συναλλαγματικής ισοτιμίας, όσο και τον ελαφρά χαμηλότερο πληθωρισμό τιμών καταναλωτή στη ζώνη του ευρώ έναντι των βασικότερων εμπορικών της εταίρων. 12

13 2 ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2.1 ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΧΙ Οι διαθέσιμες πληροφορίες για το γ τρίμηνο και τον Οκτώβριο του 2014 επιβεβαιώνουν ότι η δυναμική του υποκείμενου ρυθμού νομισματικής και πιστωτικής επέκτασης παραμένει υποτονική υπό συνθήκες χαμηλού πληθωρισμού. Παράλληλα, ο ρυθμός αύξησης του M3 ανέκαμψε κάπως μετά το κατώτατο σημείο στο οποίο έφθασε τον Απρίλιο. Επιπλέον, επιβεβαιώθηκαν οι ενδείξεις ότι η δυναμική των δανείων έφθασε σε σημείο καμπής το β τρίμηνο (ιδίως όσον αφορά τα δάνεια προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις). Στο πλαίσιο αυτό, τόσο η μείωση της αβεβαιότητας μετά την ολοκλήρωση της συνολικής αξιολόγησης από την όσο και τα πιο πρόσφατα μέτρα νομισματικής πολιτικής αναμένεται να ενισχύσουν τα κίνητρα των τραπεζών για χορήγηση δανείων, καθώς και τη μετακύλιση των ευνοϊκών όρων άντλησης κεφαλαίων από τις τράπεζες στους όρους δανειοδότησης. Όσον αφορά τους λοιπούς παράγοντες μεταβολής του M3, η δημιουργία χρήματος στη ζώνη του ευρώ ενισχύθηκε το γ τρίμηνο και τον Οκτώβριο από την περαιτέρω μείωση των πιο μακροπρόθεσμων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων και την υποχώρηση της επιβραδυντικής επίδρασης της συρρίκνωσης των πιστώσεων. Η συσσώρευση καθαρών απαιτήσεων των ΝΧΙ έναντι του εξωτερικού εξακολούθησε να αποτελεί τη βασική πηγή δημιουργίας χρήματος στη ζώνη του ευρώ σε ετήσιους όρους, αν και ο ρυθμός συσσώρευσης υποχώρησε. Η μείωση των κύριων στοιχείων ενεργητικού των ΝΧΙ ενισχύθηκε εκ νέου τον Οκτώβριο, κυρίως λόγω της εντονότερης μείωσης των εν λόγω στοιχείων σε χώρες που δεν αντιμετωπίζουν δυσχέρειες. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του Μ3 εξακολούθησε να ανακάμπτει και διαμορφώθηκε σε 2,5% τον Οκτώβριο, από 2,0% το γ τρίμηνο και 1,1% το β τρίμηνο (βλ. Διάγραμμα 7 και Πίνακα 4). Οι εξελίξεις στον ετήσιο ρυθμό αύξησης του M3 αντανακλούν τη συνεχιζόμενη προτίμηση των τομέων διακράτησης χρήματος για νομισματική ρευστότητα υπό συνθήκες πολύ χαμηλών επιτοκίων. Λόγω των πολύ χαμηλών αποδόσεων των νομισματικών περιουσιακών στοιχείων, οι τομείς διακράτησης χρήματος εξακολούθησαν να προτιμούν τις καταθέσεις μίας ημέρας από τις λοιπές καταθέσεις που περιλαμβάνονται στο M3, ενισχύοντας έτσι την παρατηρούμενη δυναμική ετήσια αύξηση του M1. Παράλληλα, οι εκτιμήσεις για τη σχέση κινδύνου-απόδοσης ενδέχεται να ώθησαν τους επενδυτές που αναζητούν υψηλότερες αποδόσεις να υποκαταστήσουν ορισμένες από τις τοποθετήσεις τους σε νομισματικά περιουσιακά στοιχεία με λιγότερο ρευστά χρηματοδοτικά μέσα υψηλότερης απόδοσης εκτός του M3, όπως τα αμοιβαία κεφάλαια επενδυτικού χαρακτήρα. Τα δάνεια προς τη γενική κυβέρνηση υποχώρησαν περαιτέρω το γ τρίμηνο, αλλά με βραδύτερο ρυθμό. Ομοίως, τα δάνεια προς τον μη χρηματοπιστωτικό ιδιωτικό τομέα εξακολούθησαν να εμφανίζουν υποτονική δυναμική τόσο στο γ τρίμηνο όσο και τον Οκτώβριο, αλλά ο ρυθμός συρρίκνωσής τους επιβραδύνθηκε περαιτέρω. Έτσι ενισχύεται περαιτέρω η εκτίμηση ότι η δυναμική των δανείων έφθασε σε σημείο καμπής το β τρίμηνο, ιδίως για τα δάνεια προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις. Μια τέτοια μεταστροφή θα ήταν συνεπής προς τη συνήθη σχέση υστέρησης μεταξύ των δανείων των ΝΧΙ κατά τομέα και του οικονομικού κύκλου. Επιπλέον, η χορήγηση δανείων προς τον ιδιωτικό τομέα αναμένεται να ωφεληθεί από τη μείωση της αβεβαιότητας μετά την ολοκλήρωση της πρόσφατης συνολικής αξιολόγησης από την, καθώς και από την εφαρμογή των μη συμβατικών μέτρων νομισματικής πολιτικής που ανακοινώθηκαν τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ιδίως οι στοχευμένες πράξεις πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης (ΣΠΠΜΑ), το πρόγραμμα αγοράς προϊόντων τιτλοποίησης και το τρίτο πρόγραμμα αγοράς καλυμμένων ομολογιών. Στόχος των μέτρων αυτών είναι να βελτιωθούν οι συνθήκες χρηματοδότησης και η δανειοδοτική ικανότητα των τραπεζών, αλλά θα χρειαστεί χρόνος για να επηρεάσουν τον όγκο των χορηγήσεων. Ομοίως, η έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων του Οκτωβρίου 2014 παρέχει πρόσθετες ενδείξεις για αντιστροφή της δυναμικής των δανείων, καθώς οι τράπεζες αναφέρουν σταδιακή βελτίωση των όρων δανειοδότησης για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά της ζώνης του ευρώ, καθώς και ανάκαμψη της ζήτησης δανείων. 13

14 Η συσσώρευση καθαρών απαιτήσεων των ΝΧΙ έναντι του εξωτερικού εξακολούθησε να αποτελεί τη βασική πηγή ετήσιας δημιουργίας χρήματος στη ζώνη του ευρώ το γ τρίμηνο και τον Οκτώβριο, αν και ο ρυθμός συσσώρευσης υποχώρησε. Το δωδεκάμηνο μέχρι τον Οκτώβριο οι καθαρές απαιτήσεις των ΝΧΙ της ζώνης του ευρώ έναντι του εξωτερικού αυξήθηκαν κατά 306 δισεκ. ευρώ, έναντι κορύφωσης σε 413 δισεκ. ευρώ το δωδεκάμηνο μέχρι τον Ιούλιο. Η μείωση των πιο μακροπρόθεσμων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων (εκτός κεφαλαίου και αποθεματικών) επίσης εξακολούθησε να συμβάλλει στη δημιουργία χρήματος το γ τρίμηνο και ενισχύθηκε περαιτέρω τον Οκτώβριο. Αντίθετα, οι τράπεζες εξακολούθησαν να αυξάνουν το κεφάλαιό τους το γ τρίμηνο του Οκτωβρίου, με αποτέλεσμα περαιτέρω εισροές κεφαλαίου και αποθεματικών. Η συρρίκνωση των κύριων στοιχείων ενεργητικού των ΝΧΙ ενισχύθηκε εκ νέου τον Οκτώβριο. Ειδικότερα, τα κύρια στοιχεία ενεργητικού των ΝΧΙ μειώθηκαν κατά 119 δισεκ. ευρώ τους τρεις μήνες μέχρι τον Οκτώβριο, έναντι μείωσης κατά 21 δισεκ. ευρώ τους προηγούμενους τρεις μήνες. Αυτή η εντονότερη συρρίκνωση οφειλόταν κυρίως σε μεγαλύτερες υποχωρήσεις στις χώρες που δεν αντιμετωπίζουν δυσχέρειες. Όσον αφορά τα διάφορα είδη στοιχείων ενεργητικού, η συρρίκνωση των κύριων στοιχείων ενεργητικού αντανακλούσε ως επί το πλείστον τη σημαντική υποχώρηση του διατραπεζικού δανεισμού και τη μείωση των τραπεζικών πιστώσεων προς τον ιδιωτικό τομέα, παράγοντες που αντισταθμίστηκαν εν μέρει από αυξήσεις των πιστώσεων προς τη γενική κυβέρνηση. Συνολικά, οι νομισματικές εξελίξεις την περίοδο μέχρι τον Οκτώβριο επιβεβαίωσαν τη γενική υποτονικότητα της δυναμικής της νομισματικής και πιστωτικής επέκτασης υπό συνθήκες χαμηλού πληθωρισμού, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για αναστροφή της πορείας από το β τρίμηνο του ΚΥΡΙΕΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΤΟΥ Μ3 Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του M3 το γ τρίμηνο και τον Οκτώβριο εξακολούθησε να καθορίζεται κυρίως από εξελίξεις στο M1. Λόγω των πολύ χαμηλών αποδόσεων των νομισματικών περιουσιακών στοιχείων, οι τομείς διακράτησης χρήματος εξακολούθησαν να προτιμούν τις καταθέσεις μίας ημέρας από τις λοιπές καταθέσεις που περιλαμβάνονται στο M3. Η συνεχιζόμενη στροφή προς τις καταθέσεις μίας ημέρας δείχνει ότι οι ανεπίσημες πληροφορίες περί χρέωσης αρνητικών επιτοκίων σε μεγάλες εταιρικές καταθέσεις δεν έχουν οδηγήσει ακόμη τους πελάτες σε διοχέτευση μεγάλων ποσών σε προθεσμιακές καταθέσεις πολύ μικρής διάρκειας. Έτσι, η ποσότητα χρήματος με τη στενή έννοια (M1) ήταν η μοναδική συνιστώσα που είχε θετική συμβολή στον ετήσιο ρυθμό αύξησης του M3 (βλ. Διάγραμμα 8). Η αρνητική συμβολή των λοιπών βραχυπρόθεσμων καταθέσεων (δηλ. M2 μείον M1) σταθεροποιήθηκε το γ τρίμηνο, προτού γίνει πιο αρνητική τον Οκτώβριο. Αντίθετα, η αρνητική συμβολή των εμπορεύσιμων χρηματοδοτικών μέσων (δηλ. M3 μείον M2) συνέχισε να μετριάζεται. 14 Όσον αφορά τις επιμέρους συνιστώσες του M3, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του M1 σημείωσε περαιτέρω άνοδο σε τριμηνιαία βάση και διαμορφώθηκε σε 5,8% το γ τρίμηνο και σε 6,2% τον Οκτώβριο, από 5,3% το β τρίμηνο (βλ. Πίνακα 4). Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την άνοδο των καταθέσεων μίας ημέρας, η οποία το γ τρίμηνο οφειλόταν κυρίως στις καταθέσεις των νοικοκυριών (και, σε μικρότερο βαθμό, των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων). Τον Οκτώβριο οι μη νομισματικοί φορείς χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης εκτός των ασφαλιστικών εταιριών και των ταμείων συντάξεων (ΛΧΙ) επίσης συνέβαλαν σε αυτές τις εισροές. Στο μεταξύ, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του νομίσματος σε κυκλοφορία παρέμεινε σε γενικές γραμμές σταθερός και διαμορφώθηκε σε 5,7% το γ τρίμηνο, έναντι 5,6% το β τρίμηνο, και σε 5,6% τον Οκτώβριο. Ο ρυθμός αύξησης των λοιπών βραχυπρόθεσμων καταθέσεων εξασθένησε και διαμορφώθηκε σε αρνητικά ετήσια επίπεδα ύψους -1,7% και - 2,1% το γ τρίμηνο και τον Οκτώβριο αντίστοιχα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των εμπορεύσιμων χρηματοδοτικών μέσων εξακολούθησε να γίνεται λιγότερο αρνητικός, σημειώνοντας άνοδο από -12,4% το β τρίμηνο σε -6,8% το γ τρίμηνο και -1,0% τον Οκτώβριο.

15 Όσον αφορά τις λοιπές βραχυπρόθεσμες καταθέσεις, οι εκροές βραχυπρόθεσμων καταθέσεων προθεσμίας (δηλ. καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως δύο έτη) αυξήθηκαν και πάλι τον Οκτώβριο, οπότε ο ετήσιος ρυθμός αύξησης αυτών των καταθέσεων διαμορφώθηκε σε -4,9% (έναντι -4,3% το γ τρίμηνο και -5,4% το β τρίμηνο). Ο ετήσιος ρυθμός ανόδου των βραχυπρόθεσμων καταθέσεων ταμιευτηρίου (δηλ. των καταθέσεων υπό προειδοποίηση έως τριών μηνών) υποχώρησε περαιτέρω και διαμορφώθηκε σε 0,2% τον Οκτώβριο και 0,3% το γ τρίμηνο (από 0,7% το β τρίμηνο). Αυτές οι συνολικές εξελίξεις εξακολουθούν να οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στις εξαιρετικά χαμηλές αποδόσεις σε σχέση με άλλες επενδύσεις μεγαλύτερης διάρκειας, ενώ λόγω των πολύ χαμηλών αποδόσεων των νομισματικών περιουσιακών στοιχείων οι φορείς διακράτησης χρήματος προτίμησαν τις καταθέσεις μίας ημέρας από τις λοιπές καταθέσεις που περιλαμβάνονται στο M3 (ιδίως τον Οκτώβριο). Όσον αφορά τις εξελίξεις στα εμπορεύσιμα χρηματοδοτικά μέσα, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των συμφωνιών επαναγοράς διαμορφώθηκε σε 4,6% το γ τρίμηνο, από -5,8% το β τρίμηνο, προτού σημειώσει περαιτέρω άνοδο σε 10,2% τον Οκτώβριο. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των μεριδίων των αμοιβαίων κεφαλαίων της αγοράς χρήματος επίσης ενισχύθηκε έντονα, φθάνοντας σε -4,8% το γ τρίμηνο, από -9,2% το β τρίμηνο, ενώ στη συνέχεια απέκτησε θετικό πρόσημο και διαμορφώθηκε σε 1,0% τον Οκτώβριο. Αντίθετα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των βραχυπρόθεσμων χρεογράφων των ΝΧΙ που κατέχει ο τομέας διακράτησης χρήματος (δηλ. των χρεογράφων με αρχική διάρκεια έως δύο έτη) παρέμεινε έντονα αρνητικός και διαμορφώθηκε σε -26,6% το γ τρίμηνο και -21,8% τον Οκτώβριο, από -30,7% το β τρίμηνο. Οι εκτιμήσεις για τη σχέση κινδύνου-απόδοσης και η αυξημένη προτίμηση για ρευστότητα πιθανόν να έχουν οδηγήσει τους επενδυτές στο να περιορίσουν την ανακατανομή κεφαλαίων από το M3 προς περιουσιακά στοιχεία υψηλότερης απόδοσης. Ωστόσο, οι αποδόσεις των εμπορεύσιμων χρηματοδοτικών μέσων που περιλαμβάνονται στο M3 εξακολουθούν να παραμένουν χαμηλές, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αναζήτηση υψηλότερων αποδόσεων από τους επενδυτές εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα των εξελίξεων, αν και σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με προηγούμενα τρίμηνα. Παράλληλα, κίνητρα ρυθμιστικής φύσεως στο πλαίσιο της Βασιλείας III εξακολουθούν να ενθαρρύνουν τις τράπεζες να διευρύνουν τη χρηματοδότησή τους μέσω καταθέσεων, γεγονός που συμβάλλει στην εξασθένηση της έκδοσης χρεογράφων από τα ΝΧΙ. Ομοίως, πιο μακροπρόθεσμα κεφάλαια που αποκτήθηκαν μέσω της ΣΠΠΜΑ του Σεπτεμβρίου είναι πιθανό να έχουν χρησιμοποιηθεί εν μέρει για να αντικαταστήσουν αυτές τις πηγές άντλησης κεφαλαίων από τις τράπεζες. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του συνόλου των καταθέσεων που περιλαμβάνονται στο M3 οι οποίες αποτελούνται από όλες τις βραχυπρόθεσμες καταθέσεις και τις συμφωνίες επαναγοράς σημείωσε άνοδο σε 2,3% το γ τρίμηνο, από 1,7% το β τρίμηνο, και συνέχισε να κινείται ανοδικά φθάνοντας το 2,5% τον Οκτώβριο (βλ. Διάγραμμα 9). Τα νοικοκυριά εξακολουθούν να έχουν τη σημαντικότερη συμβολή στον εν λόγω ρυθμό αύξησης, αν και ο ετήσιος ρυθμός ανόδου των καταθέσεων του M3 που διακρατούνται από νοικοκυριά παραμένει υποτονικός με βάση τα ιστορικά δεδομένα (ήταν 2,1% τον Οκτώβριο). Αντίθετα, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των καταθέσεων των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στο M3 υποχώρησε σε 4,8% τον Οκτώβριο, από 5,9% το β και το γ τρίμηνο, παρέμεινε όμως υψηλός. Τόσο τα νοικοκυριά όσο και οι μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις εξακολούθησαν να ανακατανέμουν κεφάλαια εντός του M3, μετακινώντας τα προς τις καταθέσεις μίας ημέρας την πιο ρευστή συνιστώσα των καταθέσεων του M3. Το γεγονός αυτό αντανακλά πιθανώς τόσο τη γενικευμένη προτίμηση για υψηλότερη ρευστότητα εν μέσω χαμηλών επιτοκίων όσο και τη δυνητική αβεβαιότητα των επιχειρήσεων όσον αφορά την πρόσβασή τους στη χρηματοδότηση (ιδίως λόγω των κανονιστικών απαιτήσεων στο πλαίσιο της Βασιλείας III σχετικά με τις πιστώσεις αλληλόχρεου λογαριασμού). Αντίθετα, τον Οκτώβριο η ποιότητα της μηνιαίας αύξησης των καταθέσεων του Μ3 ήταν διαφορετική από αυτήν που είχε παρατηρηθεί τους προηγούμενους μήνες, καθώς προήλθε κυρίως από αυξήσεις των καταθέσεων μη νομισματικών φορέων χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης, ενώ οι εξελίξεις στις καταθέσεις των νοικοκυριών και των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στο Μ3 αντανακλούσαν κυρίως την ανακατανομή κεφαλαίων εντός του Μ3 υπό τη μορφή μετακινήσεων προς πιο ρευστές συνιστώσες. 15

16 ΚΥΡΙΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΤΟΥ Μ3 Όσον αφορά τους παράγοντες μεταβολής του M3, οι εντονότερες εκροές που παρατηρήθηκαν στις πιο μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις το γ τρίμηνο του Οκτωβρίου συνέβαλαν στην αύξηση του Μ3 το γ τρίμηνο και τον Οκτώβριο, όπως συνέβαλε και ο περιορισμός της επιβραδυντικής επίδρασης της συρρίκνωσης των πιστώσεων. Παράλληλα, η ενίσχυση του ετήσιου ρυθμού αύξησης της ποσότητας χρήματος με την ευρεία έννοια από εξωτερικές πηγές δημιουργίας χρήματος υποχώρησε κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των πιστώσεων των ΝΧΙ προς τη γενική κυβέρνηση υποχώρησε περαιτέρω το γ τρίμηνο (και διαμορφώθηκε σε -1,5%, από -1,3% το β τρίμηνο), αλλά στη συνέχεια ανέκαμψε φθάνοντας το -0,1% τον Οκτώβριο (βλ. Πίνακα 4). Παράλληλα, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των πιστώσεων των ΝΧΙ προς τον ιδιωτικό τομέα συνέχισε τη σταδιακή του ανάκαμψη και διαμορφώθηκε σε -1,7% τον Οκτώβριο, από -2,0% το γ τρίμηνο και -2,5% το β τρίμηνο. Όσον αφορά τις συνιστώσες του, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τίτλων πέραν των μετοχών παρέμεινε έντονα αρνητικός και διαμορφώθηκε σε - 8,0% τον Οκτώβριο, έναντι -7,8% το γ τρίμηνο και -8,1% το β τρίμηνο. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των μετοχών και λοιπών συμμετοχών επιταχύνθηκε σε 2,5% τον Οκτώβριο, από 2,1% το γ τρίμηνο και 0,1% το β τρίμηνο. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των δανείων προς τον ιδιωτικό τομέα, διορθωμένος ως προς τις πωλήσεις και τιτλοποιήσεις δανείων, αυξήθηκε σε - 0,5% τον Οκτώβριο, από -0,9% το γ τρίμηνο και -1,5% το β τρίμηνο. Αναλυτικά κατά τομέα, ο ετήσιος ρυθμός ανόδου των δανείων προς τα νοικοκυριά επιταχύνθηκε ελαφρά περαιτέρω το γ τρίμηνο και τον Οκτώβριο, παραμένοντας έτσι συγκρατημένα θετικός, ενώ οι ετήσιοι ρυθμοί αύξησης των δανείων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις και μη νομισματικούς φορείς χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης παρέμειναν αρνητικοί (αν και επίσης σημείωσαν άνοδο). Οι εξελίξεις και στους τρεις τομείς αφορούσαν όλες τις χώρες του ευρώ. Ο ετήσιος ρυθμός ανόδου των δανείων των ΝΧΙ προς τα νοικοκυριά (διορθωμένος ως προς τις πωλήσεις και τιτλοποιήσεις δανείων) παρέμεινε σε γενικές γραμμές σταθερός τα τελευταία τρίμηνα (αν και αυξήθηκε οριακά) και διαμορφώθηκε σε 0,6% τον Οκτώβριο, έναντι 0,5% το γ τρίμηνο και 0,4% το β τρίμηνο. Οι συνολικές ροές καταναλωτικών πιστώσεων και άλλων χορηγήσεων προς τα νοικοκυριά παρέμειναν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες το γ τρίμηνο και τον Οκτώβριο. Αντίθετα, τα δάνεια για αγορά κατοικίας είχαν θετική συμβολή το γ τρίμηνο και τον Οκτώβριο. Τούτο συνάδει με ενδείξεις από την έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων και τις εξελίξεις στις τιμές των κατοικιών που υποδηλώνουν σταδιακή ενίσχυση της αγοράς στεγαστικών δανείων. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των δανείων των ΝΧΙ προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (διορθωμένος για πωλήσεις και τιτλοποιήσεις δανείων) ανέκαμψε περαιτέρω (αν και παρέμεινε αρνητικός) και διαμορφώθηκε σε -1,6% τον Οκτώβριο, από -2,1% το γ τρίμηνο και -2,7% το β τρίμηνο. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την αυξημένη συμβολή των βραχυπρόθεσμων δανείων. Από πιο μακροχρόνια σκοπιά, οι εξελίξεις που παρατηρούνται στα δάνεια προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις τον Οκτώβριο συνάδουν με την εκτίμηση ότι το β τρίμηνο του 2014 η ετήσια δυναμική των εν λόγω δανείων έφθασε σε σημείο καμπής, ενώ ταυτόχρονα δείχνουν σταθεροποίηση των μηνιαίων ροών σε χαμηλές, αλλά αρνητικές τιμές (ιδίως για τις χώρες που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες). 16 Γενικότερα, παράγοντες τόσο από την πλευρά της προσφοράς όσο και από την πλευρά της ζήτησης εξακολουθούν να επιδρούν αρνητικά στις τραπεζικές χορηγήσεις στη ζώνη του ευρώ, αν και με σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών. Ο κατακερματισμός των χρηματοπιστωτικών αγορών σε εθνική βάση εξακολουθεί να συμβάλλει στο υψηλό κόστος δανεισμού για τους μη χρηματοπιστωτικούς τομείς ορισμένων χωρών, γεγονός που αμβλύνει τις δαπάνες του ιδιωτικού τομέα και την κεφαλαιακή δαπάνη. Επιπλέον, οι ανάγκες απομόχλευσης στον ιδιωτικό τομέα ενδέχεται επίσης να εξασθενούν τη ζήτηση πιστώσεων σε αρκετές χώρες. Τέλος, λόγω της περιορισμένης πρόσβασης στην τραπεζική χρηματοδότηση σε ορισμένες

17 χώρες, οι επιχειρήσεις στρέφονται ολοένα και περισσότερο σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης όπως τα εσωτερικά τους κεφάλαια και, όσον αφορά τις μεγαλύτερες μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, η απευθείας άντληση κεφαλαίων από τις κεφαλαιαγορές (βλ. Ενότητα 2.6). Όσον αφορά τους λοιπούς παράγοντες μεταβολής του M3, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των πιο μακροπρόθεσμων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων των ΝΧΙ (εκτός κεφαλαίου και αποθεματικών) υποχώρησε περαιτέρω σε -4,8% τον Οκτώβριο, από -3,4% τόσο το β όσο και το γ τρίμηνο (βλ. Διάγραμμα 10). Η συνεχιζόμενη συρρίκνωση των πιο μακροπρόθεσμων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων των ΝΧΙ ενισχύει περαιτέρω την αύξηση του M3, ιδίως όσον αφορά τη μετακίνηση πιο μακροπρόθεσμων καταθέσεων προς καταθέσεις μίας ημέρας. Παράλληλα, αυτή η μείωση των πιο μακροπρόθεσμων χρεογράφων των ΝΧΙ αντανακλά τον περιορισμό των αναγκών των τραπεζών για άντληση κεφαλαίων στο πλαίσιο της απομόχλευσης, καθώς και τα κίνητρα για στροφή προς τα πιο μακροπρόθεσμα κεφάλαια του Ευρωσυστήματος που είναι διαθέσιμα μέσω των ΣΠΠΜΑ. Οι καθαρές απαιτήσεις των ΝΧΙ έναντι του εξωτερικού κατέγραψαν ακόμα λιγότερες εισροές, ύψους 28 δισεκ. ευρώ το γ τρίμηνο και 10 δισεκ. ευρώ τον Οκτώβριο (βλ. Διάγραμμα 11). Η υποχώρηση των εισροών που ακολούθησε σειρά υψηλών εισροών από τα μέσα του 2012 οδήγησε σε χαμηλότερη ενίσχυση της αύξησης της ποσότητας χρήματος. Οι καθαρές απαιτήσεις των ΝΧΙ της ζώνης του ευρώ έναντι του εξωτερικού αποτυπώνουν τις κεφαλαιακές ροές του τομέα διακράτησης χρήματος που πραγματοποιούνται μέσω των ΝΧΙ, καθώς και μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων που εκδίδονται από τον τομέα διακράτησης χρήματος. Έτσι, αυτές οι ροές αντανακλούν την εξασθένηση της προτίμησης των επενδυτών για περιουσιακά στοιχεία της ζώνης του ευρώ, όπως προκύπτει και από έρευνες μεταξύ επενδυτών που πραγματοποιήθηκαν τους τελευταίους μήνες. (Λεπτομέρειες σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις στο ισοζύγιο πληρωμών της ζώνης του ευρώ βλ. στο Πλαίσιο 1.) ΓΕΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ Οι υποτονικές εξελίξεις που σημειώθηκαν στο M3 μεταξύ τέλους Δεκεμβρίου 2013 και Οκτωβρίου 2014 οδήγησαν συνολικά σε περαιτέρω μειώσεις της νομισματικής ρευστότητας που είχε συσσωρευθεί στη ζώνη του ευρώ πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση, ενώ δείχνουν και κάποιες αυξήσεις της πραγματικής νομισματικής ρευστότητας τους τελευταίους μήνες (βλ. Διαγράμματα 12 και 13). Ορισμένοι δείκτες νομισματικής ρευστότητας που παρακολουθεί η δείχνουν ότι η υπερβάλλουσα ρευστότητα που είχε συσσωρευθεί πριν από την κρίση έχει περιοριστεί σημαντικά. Οι συνθήκες νομισματικής ρευστότητας στη ζώνη του ευρώ φαίνονται πιο ισορροπημένες σήμερα σε σχέση με το παρελθόν. Ωστόσο, υπενθυμίζεται ότι οι δείκτες αυτοί πρέπει να ερμηνεύονται με επιφύλαξη, καθώς η εκτιμώμενη τιμή ισορροπίας για τη διακράτηση χρήματος περιβάλλεται από σημαντική αβεβαιότητα. Συνολικά, ο υποκείμενος ρυθμός νομισματικής και πιστωτικής επέκτασης ανέκαμψε το γ τρίμηνο, αλλά παρέμεινε υποτονικός. Ο ρυθμός αύξησης της ποσότητας χρήματος με την ευρεία έννοια έχει ενισχυθεί από την άνοιξη. Προς τούτο συνέβαλαν η συνεχιζόμενη προτίμηση για νομισματική ρευστότητα, οι εντονότερες μειώσεις των πιο μακροπρόθεσμων χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων και η υποχώρηση της επιβραδυντικής επίδρασης της συρρίκνωσης των πιστώσεων. Η υποτονικότητα της πιστωτικής επέκτασης προς τον ιδιωτικό τομέα συνέχισε να αντανακλά τόσο κυκλικούς όσο και διαρθρωτικούς παράγοντες από την πλευρά της ζήτησης, καθώς τη στενότητα της προσφοράς σε ορισμένες χώρες. Ωστόσο, τα στοιχεία για την περίοδο μέχρι τον Οκτώβριο επιβεβαιώνουν ότι η δυναμική των χορηγήσεων έφθασε σε σημείο καμπής το β τρίμηνο, ιδίως όσον αφορά τα δάνεια προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις. Από μεσοπρόθεσμη σκοπιά, βασική προϋπόθεση για μια διατηρήσιμη ανάκαμψη των χορηγήσεων προς τον ιδιωτικό τομέα είναι να αποκατασταθεί η ικανότητα των τραπεζών για ανάληψη κινδύνων και να εκδηλωθεί και πάλι ζήτηση τραπεζικών δανείων εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα. Η ανάκαμψη αυτή θα διευκολυνθεί από τη μείωση της αβεβαιότητας μετά την ολοκλήρωση της συνολικής αξιολόγησης από την και τα πιο πρόσφατα μέτρα νομισματικής πολιτικής που αποσκοπούν στην ενίσχυση των κινήτρων των 17

18 τραπεζών για χορήγηση δανείων, καθώς και στη μετακύλιση των ευνοϊκών συνθηκών άντλησης κεφαλαίων από τις τράπεζες στους όρους δανειοδότησης του ιδιωτικού τομέα. Πλαίσιο 1 ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΤΗΣ ΖΩΝΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Το παρόν πλαίσιο αναλύει τις εξελίξεις στο ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών της ζώνης του ευρώ έως και το γ τρίμηνο του Τα πρωτογενή στοιχεία έχουν καταρτιστεί σύμφωνα με τις νέες κατευθυντήριες γραμμές που περιλαμβάνονται στην έκτη έκδοση του Εγχειριδίου του ΔΝΤ για το Ισοζύγιο Πληρωμών και τη Διεθνή Επενδυτική Θέση (Balance of Payments and International Investment Position Manual - BPM6). Τον Οκτώβριο του 2014 η άρχισε να δημοσιεύει στοιχεία για το ισοζύγιο πληρωμών και τη διεθνή επενδυτική θέση της ζώνης του ευρώ για την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2013, τα οποία είχαν καταρτιστεί σύμφωνα με το εγχειρίδιο BPM6. 1 Τα πρώτα τρία τρίμηνα του 2014, το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της ζώνης του ευρώ αντικρίστηκε από συνολικές καθαρές εκροές 200 δισεκ. ευρώ περίπου στο ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Οι εν λόγω εκροές οφείλονταν σε μεγάλο βαθμό στις καθαρές εκροές στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων (κυρίως καταθέσεις και δάνεια) ύψους 177 δισεκ. ευρώ και στις καθαρές εκροές στην κατηγορία των χρηματοοικονομικών παραγώγων ύψους 25 δισεκ. ευρώ, ενώ το άθροισμα του ισοζυγίου άμεσων επενδύσεων και επενδύσεων χαρτοφυλακίου ήταν σχεδόν μηδενικό (βλ. πίνακα). Στο συνολικό ισοζύγιο άμεσων επενδύσεων και επενδύσεων χαρτοφυλακίου σημειώθηκε μεταστροφή από καθαρές εκροές 49 δισεκ. ευρώ τα πρώτα τρία τρίμηνα του 2013 σε καθαρή εισροή 1 δισεκ. ευρώ τα πρώτα τρία τρίμηνα του Σε αυτό συνέβαλαν οι ροές των επενδύσεων χαρτοφυλακίου, όπου καταγράφηκαν καθαρές εισροές 63 δισεκ. ευρώ, έναντι καθαρών εκροών 27 δισεκ. ευρώ. Τα πρώτα τρία τρίμηνα του 2014 οι ξένοι επενδυτές εκδήλωσαν έντονο ενδιαφέρον για μερίδια μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων και αμοιβαίων κεφαλαίων επενδυτικού χαρακτήρα της ζώνης του ευρώ, με καθαρές τοποθετήσεις 236 δισεκ. ευρώ, έναντι καθαρών τοποθετήσεων 128 δισεκ. ευρώ την ίδια περίοδο του Ταυτόχρονα, οι επενδύσεις των κατοίκων της ζώνης του ευρώ σε μερίδια μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων και αμοιβαίων κεφαλαίων επενδυτικού χαρακτήρα του εξωτερικού μειώθηκαν από 125 δισεκ. ευρώ σε 97 δισεκ. ευρώ. Η διασυνοριακή επενδυτική δραστηριότητα σε χρεόγραφα στη ζώνη του ευρώ σημείωσε σημαντική αύξηση τόσο στην πλευρά του ενεργητικού όσο και στην πλευρά του παθητικού. Οι επενδυτές της ζώνης του ευρώ διεύρυναν τις καθαρές τοποθετήσεις τους σε χρεόγραφα του εξωτερικού από 82 δισεκ. ευρώ τα πρώτα τρία τρίμηνα του 2013 σε 217 δισεκ. ευρώ τα πρώτα τρία τρίμηνα του 2014, ενώ οι καθαρές τοποθετήσεις των ξένων επενδυτών σε χρεόγραφα της ζώνης του ευρώ αυξήθηκαν από 52 δισεκ. ευρώ σε 142 δισεκ. ευρώ, λόγω των καθαρών αγορών μακροπρόθεσμων χρεογράφων της ζώνης του ευρώ. 18 Οι καθαρές εκροές στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων μειώθηκαν από 209 δισεκ. ευρώ τα πρώτα τρία τρίμηνα του 2013 σε 177 δισεκ. ευρώ τα πρώτα τρία τρίμηνα του Η φορά των ροών μεταβλήθηκε τόσο στην πλευρά του ενεργητικού όσο και στην πλευρά του παθητικού ένδειξη ότι τα ΝΧΙ της ζώνης του ευρώ και του εξωτερικού διέκοψαν τον επαναπατρισμό των τοποθετήσεών τους σε περιουσιακά στοιχεία του εξωτερικού και της ζώνης του ευρώ, αντίστοιχα, στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων και, αντ αυτού, διεύρυναν σημαντικά τις διασυνοριακές τους θέσεις. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι συνεχίζεται η εξομάλυνση των διασυνοριακών συναλλαγών στον τομέα των ΝΧΙ της ζώνης του ευρώ. Τα πρώτα τρία τρίμηνα του 2014 η αύξηση των καθαρών απαιτήσεων των ΝΧΙ της ζώνης του ευρώ έναντι του εξωτερικού επηρέασε ευνοϊκά τη ρευστότητα της ζώνης του ευρώ και αντικατοπτρίστηκε εν μέρει στην εξέλιξη του ευρέος νομισματικού μεγέθους M3. Όπως παρατηρείται στη νομισματική παρουσίαση του ισοζυγίου πληρωμών, η αύξηση των καθαρών απαιτήσεων των ΝΧΙ έναντι του εξωτερικού στη διάρκεια αυτής της περιόδου αποδίδεται κυρίως σε συναλλαγές των λοιπών τομέων εκτός των ΝΧΙ οι οποίες σχετίζονταν με το πλεόνασμα του ισοζυγίου

19 τρεχουσών συναλλαγών της ζώνης του ευρώ, ενώ οι καθαρές ροές για επενδύσεις χαρτοφυλακίου των λοιπών τομέων εκτός των ΝΧΙ ήταν σχεδόν ισοσκελισμένες. Στο συνολικό ισοζύγιο άμεσων επενδύσεων και επενδύσεων χαρτοφυλακίου καταγράφηκαν καθαρές εκροές 52 δισεκ. ευρώ το γ τρίμηνο του 2014, έναντι καθαρών εισροών 35 δισεκ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο (βλ. διάγραμμα). Στη μεταβολή αυτή συνέβαλαν η μεταστροφή των επενδύσεων χαρτοφυλακίου σε καθαρές εκροές και η αύξηση των καθαρών εκροών στην κατηγορία των άμεσων επενδύσεων. Στην κατηγορία των επενδύσεων χαρτοφυλακίου, οι καθαρές εισροές σε μερίδια μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων και αμοιβαίων κεφαλαίων επενδυτικού χαρακτήρα αυξήθηκαν ελαφρά από 45 δισεκ. ευρώ σε 49 δισεκ. ευρώ. Ωστόσο, τόσο οι επενδυτές της ζώνης του ευρώ όσο και οι ξένοι επενδυτές μείωσαν τις διασυνοριακές καθαρές αγορές μετοχικών τίτλων το γ τρίμηνο. Ταυτόχρονα, οι καθαρές εκροές στις επενδύσεις σε χρεόγραφα αυξήθηκαν σημαντικά σε 82 δισεκ. ευρώ (από 6 δισεκ. ευρώ το β τρίμηνο), καθώς οι ξένοι επενδυτές προέβησαν σε καθαρές πωλήσεις βραχυπρόθεσμων χρεογράφων της ζώνης του ευρώ και επιβράδυναν σημαντικά το ρυθμό των καθαρών αγορών μακροπρόθεσμων χρεογράφων. Οι επενδυτές της ζώνης του ευρώ διεύρυναν τις καθαρές τοποθετήσεις τους σε βραχυπρόθεσμα χρεόγραφα του εξωτερικού από 16 δισεκ. ευρώ σε 25 δισεκ. ευρώ, μειώνοντας παράλληλα τις καθαρές αγορές μακροπρόθεσμων χρεογράφων του εξωτερικού από 72 δισεκ. ευρώ σε 54 δισεκ. ευρώ. Οι προκύπτουσες καθαρές εκροές στην κατηγορία των βραχυπρόθεσμων χρεογράφων πιθανόν να αντανακλούν την υποχώρηση των αποδόσεων στις αγορές χρήματος της ζώνης του ευρώ. Το γ τρίμηνο του 2014 οι μη κάτοικοι της ζώνης του ευρώ αύξησαν σε 39 δισεκ. ευρώ τις καθαρές τοποθετήσεις τους σε μετοχικούς τίτλους και χρεόγραφα που εκδίδονται από ΝΧΙ της ζώνης του ευρώ, ενώ τα ΝΧΙ της ζώνης του ευρώ διεύρυναν τις καθαρές αγορές τίτλων του εξωτερικού, παρέχοντας μία ακόμα ένδειξη σταδιακής σταθεροποίησης του τομέα των ΝΧΙ στη ζώνη του ευρώ. Οι ροές στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων μεταστράφηκαν σε καθαρές εισροές το γ τρίμηνο, καθώς τα ΝΧΙ της ζώνης του ευρώ επιβράδυναν το ρυθμό της διεύρυνσης των τοποθετήσεών τους σε περιουσιακά στοιχεία του εξωτερικού και οι ξένοι επενδυτές αύξησαν τις τοποθετήσεις τους σε καταθέσεις και δάνεια σε ΝΧΙ της ζώνης του ευρώ. 1 Βλ. την ιστοσελίδα για περαιτέρω λεπτομέρειες. 2.2 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΗ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΤΟΜΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΤΩΝ Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των χρηματοοικονομικών επενδύσεων των μη χρηματοπιστωτικών τομέων επιταχύνθηκε ελαφρά το β τρίμηνο του Η ασθενής οικονομική δραστηριότητα και οι υποτονικές εξελίξεις όσον αφορά το διαθέσιμο εισόδημα εξηγούν εν μέρει τον αναιμικό ρυθμό ανόδου των χρηματοοικονομικών επενδύσεων. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των χρηματοοικονομικών επενδύσεων εκ μέρους των ασφαλιστικών εταιριών και των ταμείων συντάξεων επιταχύνθηκε το β τρίμηνο του Το γ τρίμηνο τα αμοιβαία κεφάλαια επενδυτικού χαρακτήρα συνέχισαν να καταγράφουν σημαντικές εισροές, ιδίως στην αγορά ομολόγων. ΜΗ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ Το β τρίμηνο του 2014 (το τελευταίο τρίμηνο για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από τους ενοποιημένους λογαριασμούς της ζώνης του ευρώ) ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των συνολικών χρηματοοικονομικών επενδύσεων των μη χρηματοπιστωτικών τομέων επιταχύνθηκε ελαφρά σε 1,6%, από 1,5% το α τρίμηνο του έτους (βλ. Πίνακα 5). Η ασθενής οικονομική δραστηριότητα και οι υποτονικές εξελίξεις όσον αφορά το διαθέσιμο εισόδημα εξηγούν εν μέρει τον αναιμικό ρυθμό ανόδου των χρηματοοικονομικών επενδύσεων. Η ανάλυση κατά χρηματοδοτικό μέσο δείχνει ότι ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των επενδύσεων σε χρεόγραφα (εξαιρουμένων των χρηματοοικονομικών παραγώγων) υποχώρησε κάπως το β τρίμηνο. 19

20 Η ανάλυση κατά τομέα (βλ. Διάγραμμα 14) δείχνει ότι ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των επενδύσεων των νοικοκυριών και των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων σε χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία εξασθένησε το β τρίμηνο, ενώ ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των χρηματοοικονομικών επενδύσεων εκ μέρους του τομέα της γενικής κυβέρνησης ενισχύθηκε περαιτέρω. Αναλυτικές πληροφορίες για τις εξελίξεις των χρηματοοικονομικών ροών και των ισολογισμών του μη χρηματοπιστωτικού ιδιωτικού τομέα παρέχονται στις Ενότητες 2.6 και 2.7. ΘΕΣΜΙΚΟΙ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των χρηματοοικονομικών επενδύσεων εκ μέρους ασφαλιστικών εταιριών και ταμείων συντάξεων επιταχύνθηκε σε 3,6% το β τρίμηνο του 2014, από 3,0% το προηγούμενο τρίμηνο (βλ. Διάγραμμα 15). Η ανάλυση κατά χρηματοδοτικό μέσο φανερώνει ότι στη θετική μεταβολή του ετήσιου ρυθμού αύξησης συνέβαλαν κυρίως οι τοποθετήσεις σε χρεόγραφα και μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων. Τα στοιχεία για τα αμοιβαία κεφάλαια επενδυτικού χαρακτήρα (ΑΚΕΧ), τα οποία είναι ήδη διαθέσιμα για το γ τρίμηνο του 2014, δείχνουν τριμηνιαία εισροή 173 δισεκ. ευρώ σε ΑΚΕΧ της ζώνης του ευρώ πλην των αμοιβαίων κεφαλαίων της αγοράς χρήματος. Αυτή η εισροή ήταν χαμηλότερη κατά 25 δισεκ. ευρώ σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο. Η ανάλυση των συναλλαγών κατά τύπο επένδυσης δείχνει ότι η εισροή σε ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια ανήλθε συνολικά σε 73 δισεκ. ευρώ, ήταν δηλαδή υψηλότερη κατά 17 δισεκ. ευρώ περίπου σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, αντιπροσωπεύοντας έτσι το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών τριμηνιαίων εισροών στα αμοιβαία κεφάλαια της ζώνης του ευρώ το γ τρίμηνο. Οι εισροές σε μετοχικά και σε μικτά αμοιβαία κεφάλαια διαμορφώθηκαν σε 25 δισεκ. και σε 54 δισεκ. ευρώ αντίστοιχα, ενώ τα αμοιβαία κεφάλαια της αγοράς χρήματος κατέγραψαν μέτριες εισροές 14 δισεκ. ευρώ το γ τρίμηνο (βλ. Διάγραμμα 16). 2.3 ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Τα επιτόκια της αγοράς χρήματος σημείωσαν συνολικά μικρή περαιτέρω υποχώρηση από το τέλος Αυγούστου μέχρι τις αρχές Δεκεμβρίου 2014 μετά από τις αποφάσεις που έλαβε το Διοικητικό Συμβούλιο τον Σεπτέμβριο, με προσωρινές μόνο διακοπές των μειώσεων αυτών λόγω μεταβλητότητας προς το τέλος του μήνα. Την ίδια περίοδο υποχώρησαν τα επίπεδα της υπερβάλλουσας ρευστότητας, καθώς ο περιορισμός των εκκρεμών πράξεων ανοικτής αγοράς αντισταθμίστηκε εν μέρει μόνο από την ελαφρώς περιορισμένη απορρόφηση από τους αυτόνομους παράγοντες. Τα επιτόκια της αγοράς χρήματος για συναλλαγές χωρίς παροχή ασφάλειας μειώθηκαν συνολικά μεταξύ τέλους Αυγούστου και αρχών Δεκεμβρίου 2014, καθώς το επιτόκιο EURIBOR ενός, τριών, έξι και δώδεκα μηνών υποχώρησε κατά 5, 8, 9 και 11 μονάδες βάσης αντίστοιχα και στις 3 Δεκεμβρίου διαμορφώθηκε σε 0,02%, 0,08%, 0,18% και 0,33%. Οι μεγαλύτερες μειώσεις των επιτοκίων της αγοράς χρήματος για συναλλαγές χωρίς παροχή ασφάλειας παρατηρήθηκαν μετά από τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου στις 4 Σεπτεμβρίου, όπου και ελήφθη η απόφαση για μείωση των βασικών επιτοκίων της και αγορά περιουσιακών στοιχείων του ιδιωτικού μη χρηματοπιστωτικό τομέα. Μετά από τις εν λόγω μειώσεις, τα επιτόκια της αγοράς χρήματος για συναλλαγές χωρίς παροχή ασφάλειας παρουσίασαν πολύ μικρή μεταβλητότητα το υπόλοιπο της εξεταζόμενης περιόδου (βλ. Διάγραμμα 17). Η διαφορά μεταξύ των επιτοκίων EURIBOR δώδεκα μηνών και ενός μηνός που αποτελεί δείκτη της κλίσης της καμπύλης αποδόσεων της αγοράς χρήματος μειώθηκε ελαφρά το ίδιο διάστημα και διαμορφώθηκε σε 31 μονάδες βάσης στις 3 Δεκεμβρίου. 20 Τα επιτόκια τα οποία υπολογίζονται με βάση τις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης επί του EURIBOR τριών μηνών που λήγουν τον Δεκέμβριο του 2014, καθώς και τον Μάρτιο, τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο του 2015 επίσης μειώθηκαν ελαφρά σε σχέση με τα επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί στο τέλος Αυγούστου. Ειδικότερα, υποχώρησαν κατά 4-6

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Στο πλαίσιο της επιδίωξης της αποστολής του να διατηρεί τη σταθερότητα των τιμών, το Διοικητικό Συμβούλιο της αποφάσισε, κατά τη συνεδρίαση της 5ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 6ης Μαρτίου το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε να διατηρήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 4ης Σεπτεμβρίου 2014 το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 6ης Ιουνίου το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε να διατηρήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2010

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 10ης Ιουνίου 2010 το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε να

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Δελτίο. Τεύχος 4 / 2015 3,5E 7,5E

Οικονομικό Δελτίο. Τεύχος 4 / 2015 3,5E 7,5E 30 Τεύχος 4 / 2015 6E E 3,5E 6E E E 80 100% 53% E 6E 7,5E Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, 2015 Διεύθυνση 60640 Frankfurt am Main Germany Τηλέφωνο +49 69 1344 0 Δικτυακός τόπος http://www.ecb.europa.eu Το Δελτίο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 5ης Σεπτεμβρίου το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε να

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Δελτίο. Τεύχος 2 / 2015 3,5E 7,5E

Οικονομικό Δελτίο. Τεύχος 2 / 2015 3,5E 7,5E 30 Τεύχος 2 / 2015 6E E 3,5E 6E E E 80 100% 53% E 6E 7,5E Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, 2015 Διεύθυνση 60640 Frankfurt am Main Germany Τηλέφωνο +49 69 1344 0 Δικτυακός τόπος http://www.ecb.europa.eu Το Δελτίο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 1

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 1 1. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ: ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 1

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 1 1. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ: ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η οικονομική ανάκαμψη παρουσίασε

Διαβάστε περισσότερα

Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα

Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα 1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα 1.1. Επισκόπηση διεθνών εξελίξεων και προοπτικών 1 Ο ρυθμός αύξησης της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας, αφού διατηρήθηκε μέτριος και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2005

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2005 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση που πραγµατοποίησε στις 31 Αυγούστου 2006, το ιοικητικό Συµβούλιο αποφάσισε να διατηρήσει αµετάβλητα τα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας για τον τομέα ΤΠΕ Α Τρίμηνο 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ 11 Αυγούστου 211 Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων Σύγκριση συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων για την Κύπρο και τη ζώνη του ευρώ ΙΟΥΛΙΟΣ 211 Η Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ Μάιος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σύμφωνα με τις οικονομετρικές εκτιμήσεις του ΚΟΕ, το η Κυπριακή οικονομία θα διέλθει περίοδο ύφεσης ως αποτέλεσμα της κρίσης χρέους που

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014 29 Αυγούστου Αποτελέσματα Β Τριμήνου Ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα: Δείκτες κεφαλαίων κοινών μετοχών CET1 17,8% και δανείων προς καταθέσεις 103,4%. Συνεχιζόμενη ανάκαμψη των κερδών προ προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology Περίληψη στα Ελληνικά Ειδικό Θέμα: Εισαγωγή Το Παραγωγικό Κενό (Output Gap) αποτελεί μία εκ των πιο σημαντικών μεταβλητών στην άσκηση και την αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 01 1 2008 02 1 2008 03 1 2008 04 1 2008 05 1 2008 06 1 2008 07 1 2008 08 1 2008 09 1 2008 10 1 2008 11 1 2008 12 1 2008 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ Το 2008 σε όλες τις εκδόσεις της θα απεικονίζεται λεπτομέρεια

Διαβάστε περισσότερα

Σε σύγκριση με τις περισσότερες άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η Πολωνία αναμένεται να γνωρίσει ήπια ύφεση.

Σε σύγκριση με τις περισσότερες άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η Πολωνία αναμένεται να γνωρίσει ήπια ύφεση. IMF Survey ΕΛΕΓΧΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Πολωνία: Ένα φωτεινό σημείο στην πληγείσα από την ύφεση Ευρώπη Ευρωπαϊκό τμήμα του ΝΤ 13 Αυγούστου 2009 Εργοστάσιο στο Rzeszow, Πολωνία, όπου η εγχώρια οικονομία είναι

Διαβάστε περισσότερα

1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2014 και η Ελλάδα

1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2014 και η Ελλάδα 1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2014 και η Ελλάδα 1.1. Επισκόπηση διεθνών εξελίξεων και προοπτικών 1 Ο ρυθμός αύξησης της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας διατηρήθηκε μέτριος και σταθερός

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2013 και η Ελλάδα

1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2013 και η Ελλάδα 1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2013 και η Ελλάδα 1.1. Επισκόπηση διεθνών εξελίξεων και προοπτικών 1 Η παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα παρέμεινε ασθενής και επιβραδύνθηκε περαιτέρω το 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑΔΑ ΕΕ-28 ΕΥΡΩΖΩΝΗ) Β. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Γ. ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Έκθεση 2014 3,5E 7,5E

Ετήσια Έκθεση 2014 3,5E 7,5E Ετήσια Έκθεση 2014 30 6E E 3,5E 6E E 80 E 100% 53% E 6E 7,5E Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, 2015 Ταχυδρομική διεύθυνση: 60640 Frankfurt am Main, Germany Τηλέφωνο: +49 69 1344 0 Δικτυακός τόπος: www.ecb.europa.eu

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 215 Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Ιούλιος 215 6 η τριμηνιαία έρευνα στις επιχειρήσεις-μέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑΔΑ ΕΥΡ. ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΖΩΝΗ)

Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑΔΑ ΕΥΡ. ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΖΩΝΗ) ΙΙΔΡΥΜΑ ΟΙΙΚΟΝΟΜΙΙΚΩΝ & ΒΙΙΟΜΗΧΑΝΙΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑΔΑ ΕΥΡ. ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΖΩΝΗ) Β. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 1. ιεθνείς οικονοµικές εξελίξεις Το διεθνές οικονοµικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αστάθεια και αβεβαιότητα, µε προοπτική µεσοπρόθεσµα, την επιβράδυνση της οικονοµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΒΕ: Περισσότερο αισιόδοξοι επιχειρηµατίες και καταναλωτές

ΙΟΒΕ: Περισσότερο αισιόδοξοι επιχειρηµατίες και καταναλωτές ΙΟΒΕ: Περισσότερο αισιόδοξοι επιχειρηµατίες και καταναλωτές 1. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ: Άνοδος των επιχειρηµατικών προσδοκιών Ο είκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών στη Βιοµηχανία καταγράφει αξιοσηµείωτη άνοδο πέντε µονάδων

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Πτώση στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2011 για τον χρυσό

Πτώση στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2011 για τον χρυσό Weekly Financial Report Δευτέρα 15- -04-2013 Πτώση 4,1% στο χαμηλότερο επίπεδο από την 1η Ιουλίου του 2011 σημείωσε ο χρυσός καθώς τα στοιχεία για τις λιανικές πωλήσεις και την καταναλωτική εμπιστοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας 2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας Βασικά Μεγέθη της Οικονομίας Η ύφεση βάθυνε Η χώρα έχει εισέλθει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑ Α ΕΕ-28 ΕΥΡΩΖΩΝΗ) Β. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Γ. ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί

Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί Ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη: Μακροοικονομική θεωρία, προβλήματα ασυμμετρίας και πολιτικοί περιορισμοί Μανούζας Ζήσης Υποψήφιος Διδάκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών Δεκέμβριος 2015 Πεδίο ανάλυσης: Το πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών 1. Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να επιτύχει η νομισματική πολιτική Πώς μπορεί η νομισματική πολιτική να επηρεάσει τις τιμές που πληρώνουμε για τα αγαθά και

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια Προθεσμιακών Καταθέσεων 31/12/12 31/03/13 30/06/13 30/09/13 31/12/13 Ετήσια. μεταβολή σε μονάδες βάσης Τριμηνιαία μεταβολή

Επιτόκια Προθεσμιακών Καταθέσεων 31/12/12 31/03/13 30/06/13 30/09/13 31/12/13 Ετήσια. μεταβολή σε μονάδες βάσης Τριμηνιαία μεταβολή Ετήσια Αποτελέσματα Ομίλου GENIKI Bank Παρά τη δύσκολη οικονομική συγκυρία το και ένα χρόνο μετά την επιτυχή ένταξή της στον Όμιλο της Τράπεζας Πειραιώς, η GENIKI Bank βελτίωσε σταδιακά το λειτουργικό

Διαβάστε περισσότερα

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 205 Δείκτης κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων CET σχεδόν αμετάβλητος σε τριμηνιαία βάση παρά την πίεση στα εγχώρια έσοδα λόγω της εκτεταμένης τραπεζικής αργίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανησυχία για τους καταθέτες από τη συμφωνία για τη διάσωση των προβληματικών τραπεζών της Ευρωζώνης

Ανησυχία για τους καταθέτες από τη συμφωνία για τη διάσωση των προβληματικών τραπεζών της Ευρωζώνης Weekly Financial Report Δευτέρα 01- -07-2013 Σημαντικές ήταν οι ειδήσεις για την Ευρωζώνη την εβδομάδα που πέρασε καθώς η ΕΚΤ διέψευσε τις φήμες περί εξέτασης σχεδίου προγράμματος αγοράς ομολόγων, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο Εξαγωγικών Ερευνών & Μελετών Η ΣΤΑΘΜΙΣΜΕΝΗ ΙΣΟΤΙΜΙΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο Εξαγωγικών Ερευνών & Μελετών Η ΣΤΑΘΜΙΣΜΕΝΗ ΙΣΟΤΙΜΙΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο Εξαγωγικών Ερευνών & Μελετών Η ΣΤΑΘΜΙΣΜΕΝΗ ΙΣΟΤΙΜΙΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩ (Αναθεωρημένοι Δείκτες) Α π ρ ί λ ι ο ς 2 0 1 1 ΚΡΑΤΙΝΟΥ 11-10552 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.:

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2014 7 Νοεμβρίου Αποτελέσματα Γ Τριμήνου Αύξηση των οργανικών κερδών προ προβλέψεων κατά 8,0% το Γ τρίμηνο. Περαιτέρω μείωση των λειτουργικών δαπανών κατά 3,7% το Γ τρίμηνο και 11,4% σε συγκρίσιμη βάση το εννεάμηνο.

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ»

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Β.5.7 Μελέτη Εξελίξεων και Τάσεων της Αγοράς Σεπτέμβριος 214 ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ Χ.Α.Α ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΒΑΤΗΓΟΥ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ Χ.Α.Α ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΒΑΤΗΓΟΥ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ Χ.Α.Α ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΒΑΤΗΓΟΥ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ Μελέτη του γενικότερου οικονομικού περιβάλλοντος, τόσο της διεθνούς, όσο και της εγχώριας οικονομίας, ανάλυση του κλάδου

Διαβάστε περισσότερα

To 2009 σε όλες τις εκδόσεις της EKT απεικoνίζεται λεπτομέρεια από το τραπεζογραμμάτιο των 200 ευρώ.

To 2009 σε όλες τις εκδόσεις της EKT απεικoνίζεται λεπτομέρεια από το τραπεζογραμμάτιο των 200 ευρώ. EL ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ To 2009 σε όλες τις εκδόσεις της EKT απεικoνίζεται λεπτομέρεια από το τραπεζογραμμάτιο των 200 ευρώ. ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα,

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 95% σε επίπεδο Ομίλου, και 83% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΛΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ (M.B.A. T.Q.M.) ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου O Όµιλος της ΕΤΕ παρουσίασε καθαρά κέρδη για έκτο συνεχόµενο τρίµηνο τα οποία ανήλθαν σε 181 εκατ. κατά το α τρίµηνο 2014, σε σχέση µε κέρδη 27 εκατ. το α τρίµηνο 2013. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία Τεύχος 1/03

Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία Τεύχος 1/03 Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών Η Ελληνική Οικονομία 1/03 Τριιμηνιιαίία Έκθεση Αρ.. Τεύχους 36,, ΙΙούνι ιος 2003 ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ--ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΑσσθθεεννεεί ίίςς εεννδδεεί ίίξξεει ιιςς ββεελλττί ίίωσσηηςς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΜΑΙΟΣ 2015 Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑΔΑ ΕΕ-28 ΕΥΡΩΖΩΝΗ) Β. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Γ. ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Το 2013 καταγράφεται ως έτος που επιτεύχθηκε σημαντική βελτίωση μακροοικονομικών ανισορροπιών που χαρακτήριζαν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Κεφάλαιο 1 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κεφάλαιο 1 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 1. Διεθνείς οικονομικές εξελίξεις Διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση και επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία Η χρηματοπιστωτική κρίση που βιώνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

ιεύθυνση Οικονοµικής Ανάλυσης και Μελετών Τµήµα Ανάλυσης Αγοράς Ακινήτων sec.realestate@bankofgreece.gr

ιεύθυνση Οικονοµικής Ανάλυσης και Μελετών Τµήµα Ανάλυσης Αγοράς Ακινήτων sec.realestate@bankofgreece.gr ιεύθυνση Οικονοµικής Ανάλυσης και Μελετών Τµήµα Ανάλυσης Αγοράς Ακινήτων sec.realestate@bankofgreece.gr ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΙΚΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ (Γ ΤΡΙΜΗΝΟ ) Σύνοψη: Από το πρώτο τρίµηνο του 2009

Διαβάστε περισσότερα

Weekly Financial Report. Δευτέρα 24-06-2013

Weekly Financial Report. Δευτέρα 24-06-2013 Weekly Financial Report Δευτέρα 24-06-2013 Το ESM σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις των χωρών, θα αναλάβει την ανακεφαλαιοποίηση κάθε συστημικής τράπεζας με τους και τους μετόχους να καλούνται να συμβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΤΟ 1999

ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΤΟ 1999 11) Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΕΠΙΤOΚΙΩΝ ΤOΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤOΣ Το συνολικό πλέγμα των ρυθμίσεων νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος υπήρξε αποτελεσματικό. Σημειώθηκε σύγκλιση των επιτοκίων στη ζώνη του ευρώ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑ Α ΕΕ-28 ΕΥΡΩΖΩΝΗ) Β. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Γ. ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έκδοση από το: ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, 2013. Διεύθυνση Λεωφ. Κέννεντυ 80 1076 Λευκωσία Κύπρος

Έκδοση από το: ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, 2013. Διεύθυνση Λεωφ. Κέννεντυ 80 1076 Λευκωσία Κύπρος Έκδοση από το: ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ, 2013 Διεύθυνση Λεωφ. Κέννεντυ 80 1076 Λευκωσία Κύπρος Ταχ. Διεύθυνση Ταχ. Κιβ. 25529 1395 Λευκωσία Κύπρος Τηλέφωνο +357 22714100 Διαδίκτυο http://www.centralbank.gov.cy

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Αγορές Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές του Στρατή Κωνσταντίνου in DEEP ANALYSIS Η κατανομή του πλούτου μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Έκδοση από το: ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, 2013. Διεύθυνση Λεωφ. Κέννεντυ 80 1076 Λευκωσία Κύπρος

Έκδοση από το: ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, 2013. Διεύθυνση Λεωφ. Κέννεντυ 80 1076 Λευκωσία Κύπρος Έκδοση από το: ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ, 2013 Διεύθυνση Λεωφ. Κέννεντυ 80 1076 Λευκωσία Κύπρος Ταχ. Διεύθυνση Ταχ. Κιβ. 25529 1395 Λευκωσία Κύπρος Τηλέφωνο +357 22714100 Διαδίκτυο http://www.centralbank.gov.cy

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑΔΑ ΕΕ-28 ΕΥΡΩΖΩΝΗ) Β. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Γ. ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Τρέχουσες τάσεις και προοπτικές Πλάτων Μονοκρούσος Συνθέτοντας το πάζλ Οικονοµία, επιτόκια, συνάλλαγµα Συνθέτοντας το πάζλ Τα θεµελιώδη µεγέθη Ερώτηµα 1 ο - θα συνεχίσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2015 ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ: ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 6ΜΗΝΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝ.ΕΛ Συμπληρώθηκαν 6 μήνες διακυβέρνησης της χώρας από τη συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Έξι

Διαβάστε περισσότερα