υνδυαςμένη Διαχείριςη Νερού και Ενέργειασ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "υνδυαςμένη Διαχείριςη Νερού και Ενέργειασ"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΣΟΒΙΟ ΠΟΛΤΣΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜ ΕΠΙΣΗΜΗ ΚΑΙ ΣΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΔΑΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΗ ΤΔΑΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ υνδυαςμένη Διαχείριςη Νερού και Ενέργειασ Εκπόνηςη: Αλεξίου Γιώργοσ ταμοφλη Παραςκευή Αθήνα, Μάιοσ 2013

2 ΠΕΡΙΕΦΟΜΕΝΑ ΚΕΥΑΛΑΙΟ ΚΕΥΑΛΑΙΟ Νερό -> Ενέργεια Τδροηλεκτρική Ενέργεια Μεγάλα Τδροηλεκτρικά Έργα Μικρά Τδρο Ηλεκτρικά Έργα (Μ.Τ.Η.Ε.) υςτήματα Άντληςησ Σαμίευςησ Τβριδικά ςυςτήματα Παραγωγή ενέργειασ από το νερό των ωκεανών Κυματική Ενέργεια Παλιρροιακή Ενέργεια Θερμική Ενέργεια Ωκεανών Ενέργεια λόγω διαφορετικήσ αλατότητασ (salinity power) Έμμεςη αξιοποίηςη νερού για παραγωγή ενέργειασ Λιγνιτικέσ Μονάδεσ Βιοκαύςιμα Ενέργεια Νερό Γεωτρήςεισ και Μεταφορά νερού Αφαλάτωςη Καινοτόμεσ Εφαρμογέσ ςτον Ελληνικό χώρο Τβριδικό Ικαρίασ Πλωτή μονάδα αφαλάτωςησ Μονάδα αφαλάτωςησ ςτη Μήλο ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΥΙΑ

3 ΚΕΥΑΛΑΙΟ 1 Ειςαγωγή Σν λεξφ θαη ε ελέξγεηα είλαη δπν απφ ηνπο ζεκαληηθφηεξνπο παξάγνληεο πνπ αθνξνχλ ηελ αλάπηπμε θαη ην πεξηβάιινλ ζε παγθφζκην αιιά θαη ζε ηνπηθφ επίπεδν. Ζ ηζηνξία έρεη απνδείμεη πσο ην λεξφ ζπλδέεηαη άκεζα κε ηελ αλάπηπμε ιακπξψλ πνιηηηζκψλ. Τπάξρνπλ παξαδείγκαηα ηέηνησλ νη νπνίνη αλαπηχρζεθαλ γχξσ απφ πεγέο άθζνλνπ λεξνχ φπσο πνηάκηα θαη ιίκλεο. Έλα απφ ηα ραξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα είλαη ν πνηακφο Νείινο ζηελ Αίγππην, γχξσ απφ ηνλ νπνίν αλαπηχρζεθε έλαο απφ ηνπο ζεκαληηθφηεξνπο πνιηηηζκνχο ηεο αξραηφηεηαο. εκαληηθή παξάκεηξνο βέβαηα είλαη θαη ε ελέξγεηα ε νπνία απνηειεί ηελ θηλεηήξηα δχλακε γηα ηελ αλάπηπμε φισλ ησλ αλζξσπίλσλ δξαζηεξηνηήησλ (Kalogirou, 2005). Ζ θνηλσληθή θαη νηθνλνκηθή επεκεξία ζηηο αλζξψπηλεο θνηλσλίεο εμαξηάηαη ζε κεγάιν βαζκφ ηε δπλαηφηεηα ρξήζεο ηφζν ηεο κηαο φζν θαη ηεο άιιεο παξακέηξνπ, απφ απηέο. Απηνί νη δπν ζεκαληηθφηαηνη πφξνη είλαη άκεζα ζπλδεδεκέλνη κεηαμχ ηνπο, θαζψο ε παξαγσγή ελέξγεηαο απαηηεί ζε αξθεηέο πεξηπηψζεηο κεγάιεο πνζφηεηεο λεξνχ, ελψ ην λεξφ γηα λα δηαλεκεζεί θαη λα δερηεί ηπρφλ επεμεξγαζία βαζίδεηαη ζηελ θαηαλάισζε ελέξγεηαο. Ζ δπλαηφηεηα παξαγσγήο ηφζν ελέξγεηαο φζν θαη πφζηκνπ λεξνχ, ζε ηθαλνπνηεηηθέο ηηκέο θαη κε ηηο ειάρηζηεο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο, είλαη θάηη δσηηθφ γηα ηα αλζξψπηλα έζλε, σζηφζν είλαη ηαπηφρξνλα δχζθνιν θαη ηδηαίηεξα απαηηεηηθφ. Αλ θαη έρεη δνζεί κεγάιε πξνζνρή ζηε ρξήζε ελέξγεηαο ησλ εηαηξεηψλ θαη ζην απνηχπσκα δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα, κφλν πξφζθαηα νη επηρεηξήζεηο, νη νξγαληζκνί θαη νη θπβεξλήζεηο έρνπλ αξρίζεη λα θαηαγξάθνπλ ηνλ αληίθηππν πνπ ην λεξφ έρεη ζηνλ ηνκέα ηεο ελέξγεηαο. Σν γλσζηφ water-energy nexus είλαη μεθάζαξν θαη ακθίδξνκν: ε παξαγσγή ελέξγεηαο θαηαλαιψλεη ηεξάζηηεο πνζφηεηεο λεξνχ θαη ε παξνρή θαζαξνχ λεξνχ θαηαλαιψλεη ηεξάζηηεο πνζφηεηεο ελέξγεηαο. Ζ δήηεζε γηα πεξηζζφηεξε ελέξγεηα ζα νδεγήζεη ζε δήηεζε γηα πεξηζζφηεξν λεξφ, θαη ε δήηεζε γηα πεξηζζφηεξν λεξφ ζα νδεγήζεη ζε δήηεζε γηα πεξηζζφηεξε ελέξγεηα. Σν λεξφ είλαη απαξαίηεην γηα ηελ εμφξπμε, δηχιηζε, ηελ επεμεξγαζία θαη ηε κεηαθνξά φισλ ησλ κνξθψλ ελέξγεηαο, φπσο ηα νξπθηά θαχζηκα. Σα εξγνζηάζηα άλζξαθα, ηα ππξεληθά εξγνζηάζηα, θαζψο θαη ηα θέληξα δεδνκέλσλ - ην κέγεζνο θαη ν αξηζκφο ησλ νπνίσλ ζπλερίδνπλ λα απμάλνληαη - θαηαλαιψλνπλ ηεξάζηηεο πνζφηεηεο λεξνχ πνπ ρξεζηκνπνηείηαη σο ςπθηηθφ κέζν. Ζ δηαρείξηζε, ε δηαλνκή θαη ε ρξήζε ηνπ λεξνχ απαηηεί ηεξάζηηα πνζά ελέξγεηαο, επίζεο. Ζ ζρέζε κεηαμχ ηεο ελέξγεηαο θαη ηνπ λεξνχ είλαη εμαηξεηηθά δηαζπλδεδεκέλε φπσο απεηθνλίδεη ην παξαθάησ γξάθεκα: 2

4 ΕΙΚΟΝΑ1. : ΝΔΡΟ ΚΑΙ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΠΗΓΗ: Water, Energy and Climate Change: A Contribution from the Business Community. World Business Council for Sustainable Development Η ζηξνθή πξνο ελαιιαθηηθέο πεγέο ελέξγεηαο ζα επεξεάζεη ζεκαληηθά ην Energy- Water Nexus Πνιιέο απφ ηηο κεγαιχηεξεο νηθνλνκίεο ηνπ θφζκνπ έρνπλ αξρίζεη λα κεηαβαίλνπλ ζε πεγέο ελέξγεηαο ιηγφηεξν εμαξηεκέλεο απφ ηα νξπθηά θαχζηκα, ή ηνλ άλζξαθα. Καζψο ζηξεθφκαζηε πξνο θαζαξφηεξεο κνξθέο ελέξγεηαο, νξηζκέλεο ελαιιαθηηθέο ιχζεηο κπνξεί λα απμήζνπλ ζεκαληηθά ηηο απαηηήζεηο γιπθνχ λεξνχ. Σξία ζπγθεθξηκέλα παξαδείγκαηα ηεο αλακελφκελεο αλάπηπμεο ησλ αλαλεψζηκσλ ελεξγεηαθψλ απαηηήζεσλ κπνξνχλ λα καο βνεζήζνπλ ψζηε λα δηεπθξηλίζνπκε ηελ ζπγθεθξηκέλε δηαηχπσζε: 1. Σα βηνθαχζηκα πξψηεο γεληάο θαηαλαιψλνπλ 20 θνξέο πεξηζζφηεξν λεξφ γηα θάζε κίιη ηαμηδηνχ ζε ζχγθξηζε κε ηε βελδίλε. 2. Γηα ηελ θαηαζθεπή ειεθηξηθψλ νρεκάησλ, ηα εξγνζηάζηα παξαγσγήο ζα πξέπεη εγθαηαζηήζνπλ πξφζζεηα ζηειέρε ψζηε ηειηθά λα παξέρεηαη ε επηζπκεηή ελέξγεηα. χκθσλα κε κηα έξεπλα, (The Water Intensity of the Plugged-In Automotive Economy) γηα θάζε κίιη φισλ ησλ ειεθηξηθψλ νρεκάησλ θαηαλαιψλεηαη ζηελ πξαγκαηηθφηεηα πεξίπνπ ηξεηο θνξέο πεξηζζφηεξν λεξφ απφ φ, ηη έλα κίιη πνπ είρε ρξεζηκνπνηεζεί βελδίλε. 3

5 Ο θαζαξφο άλζξαθαο αλαθέξεηαη ζπλήζσο ζε ηερλνινγίεο δέζκεπζεο θαη απνζήθεπζεο άλζξαθα (CCS), πνπ νξίδεηαη απφ ην Τπνπξγείν Δλέξγεηαο ησλ ΖΠΑ σο "ε δηαδηθαζία κε ηελ νπνία ην CO 2 απνκνλψλεηαη απφ ην ξεχκα ησλ εθπνκπψλ, ζπκπηέδεηαη, θαη κεηαθέξεηαη ζε έλα ζεκείν φπνπ απνζεθεχεηαη ππνγείσο κφληκα." Γηαπηζηψζεθε αθφκε φηη κνλάδεο θνληνπνηεκέλνπ άλζξαθα εθνδηαζκέλεο κε εμνπιηζκφ δέζκεπζεο CO 2 ρξεζηκνπνηνχλ ην δηπιάζην λεξφ γηα ζεξκηθή ςχμε φπσο απφ φ,ηη νη ζπκβαηηθέο κνλάδεο άλζξαθα. Γηα ηηο εγθαηαζηάζεηο αεξηνπνίεζεο ηνπ άλζξαθα, ε δήηεζε ηνπ λεξνχ απμάλεηαη πεξίπνπ 14 ηνηο εθαηφ, κε ηελ πξνζζήθε ηεο ηερλνινγίαο δέζκεπζεο ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα. Δλδεηθηηθφο είλαη ν παξαθάησ πίλαθαο φπνπ παξνπζηάδεηαη ε θαηαλάισζε λεξνχ αλά ηχπν ελέξγεηαο ζηηο Ζλσκέλεο Πνιηηείεο: ΠΙΝΑΚΑ 1.: ΚΑΣΑΝΑΛΧΗ ΝΔΡΟΤ ΑΝΑ ΣΤΠΟ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΠΗΓΗ: Linking Water, Energy & Climate Change: A proposed water and energy policy initiative for the UN Climate Change Conference, COP15, in Copenhagen 2009, DHI, Draft Concept Note, January

6 ΚΕΥΑΛΑΙΟ 2 Νερό και Ενέργεια 2.1 Νερό -> Ενέργεια Τδροηλεκτρική Ενέργεια Τδξνειεθηξηθή ελέξγεηα νλνκάδεηαη ε εθκεηάιιεπζε ηεο δπλακηθήο ελέξγεηαο ηνπ λεξνχ (π.ρ ελφο πνηακνχ, κηαο ιίκλεο θηι.) κε ζθνπφ ηελ παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο Μεγάλα Τδροηλεκτρικά Έργα Τδξνειεθηξηθά έξγα νλνκάδνληαη νη εγθαηαζηάζεηο παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο κε ηελ εθκεηάιιεπζε ηεο δπλακηθήο ελέξγεηαο ηνπ λεξνχ (π.ρ. ελφο πνηακνχ, κηαο ιίκλεο θηι.). Γεδνκέλνπ φηη παξάγνπλ ελέξγεηα ρσξίο λα θαηαλαιψλνπλ θπζηθνχο πφξνπο, ζεσξνχληαη σο ηξφπνη παξαγσγήο ελέξγεηαο απφ αλαθπθιψζηκεο πεγέο. Σα πδξνειεθηξηθά έξγα απνηεινχληαη απφ ηα εμήο κέξε: Αξρηθά θαηαζθεπάδεηαη έλα θξάγκα, ην νπνίν ζπγθξαηεί ην λεξφ ζε κηα ηερλεηή ιίκλε (ηακηεπηήξα). Σν λεξφ απηφ πξέπεη λα κπνξεί λα ξέεη πξνο ηα θάησ, γη' απηφ ηα θξάγκαηα θαηαζθεπάδνληαη ζε ζεκεία κε ζρεηηθά απφηνκεο θιίζεηο ηεο θνίηεο ησλ πνηακψλ. Με ηε ξνή απηή ε δπλακηθή ελέξγεηα ηνπ λεξνχ ηνπ ηακηεπηήξα κεηαηξέπεηαη ζε θηλεηηθή. ην θάησ κέξνο ηνπ θξάγκαηνο ηνπνζεηνχληαη πδαηνθξάθηεο. Με ηε βνήζεηά ηνπο ξπζκίδεηαη ε πνζφηεηα ξνήο ηνπ λεξνχ απφ ηνλ ηακηεπηήξα πξνο ηελ ηνπξκπίλα κέζσ ηνπ πδαηαγσγνχ. Σνπξκπίλα (ή ηνπξκπίλεο, αλάινγα κε ην κέγεζνο ηνπ εξγνζηαζίνπ): Δίλαη ζπζθεπέο κε εηδηθά πηεξχγηα, ράξε ζηα νπνία ε θηλεηηθή ελέξγεηα ηνπ λεξνχ πνπ ξέεη κεηαηξέπεηαη ζε πεξηζηξνθηθή. Ζ πςνκεηξηθή δηαθνξά κεηαμχ ζηάζκεο ηνπ ηακηεπηήξα θαη ηεο ζέζεο ηεο ηνπξκπίλαο πξνθαιεί ηελ θίλεζε ηνπ λεξνχ, ην νπνίν κε ηε ζεηξά ηνπ ζέηεη ζε θίλεζε ηελ ηνπξκπίλα. Γελλήηξηα (γελλήηξηεο, φπσο πην πάλσ): Άκεζα ζπλδεδεκέλε ζηνλ άμνλα ηεο ηνπξκπίλαο βξίζθεηαη ζπλδεδεκέλε κηα γελλήηξηα ειεθηξηθνχ ξεχκαηνο, ηελ νπνία 5

7 ζέηεη ζε θίλεζε ε ηνπξκπίλα. Με ηνλ ηξφπν απηφ ε θηλεηηθή ελέξγεηα ηνπ λεξνχ κεηαηξέπεηαη ζε ειεθηξηθφ ξεχκα. Γξακκέο κεηαθνξάο: Απφ ηελ εγθαηάζηαζε παξαγσγήο ηζρχνο εθθηλνχλ γξακκέο κεηαθνξάο ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο πξνο ηνπο ηφπνπο θαηαλάισζήο ηεο. Ζ πδξνειεθηξηθή ελέξγεηα, είλαη ε πην ζεκαληηθή θαη επξεία ρξεζηκνπνηνχκελε αλαλεψζηκε πεγή ελέξγεηαο. Αληηπξνζσπεχεη ην 19% ηεο ζπλνιηθήο παξαγσγήο ειεθηξηζκνχ. ε φιν ηνλ θφζκν ππάξρνπλ ζήκεξα πεξίπνπ κεγάια πδξνειεθηξηθά θξάγκαηα ζε ιεηηνπξγία. Ζ ρψξα κε ηε κεγαιχηεξε παξαγσγή πδξνειεθηξηζκνχ είλαη Κίλα θαη αθνινπζνχλ ν Καλαδάο, νη Ζ.Π.Α. θαη ε Βξαδηιία. Σρόπος Λεηηοσργίας Τδροειεθηρηθής Μολάδας Καζψο ην λεξφ πέξλα απφ ηελ ζχξα ειέγρνπ πάεη ζηελ ηνπξκπίλα. Δθεί νη θηεξσηέο ηεο ηνπξκπίλαο πεξηζηξέθνληαη θαη πεξηζηξέθνπλ ηνπο καγλήηεο ηεο γελλήηξηαο γχξσ απφ έλα πελίν ζέηνληαο ζε θίλεζε ειεθηξφληα θαη δεκηνπξγψληαο έηζη ελαιιαζζφκελν ειεθηξηθφ ξεχκα. Σέινο ν κεηαζρεκαηηζηήο παίξλεη ην ελαιιαζζφκελν ξεχκα θαη ην κεηαηξέπεη ζε ξεχκα πςειήο ηάζεο, ην νπνίν θηάλεη ζηα ζπίηηα καο κέζσ ηνπ ειεθηξηθνχ δηθηχνπ ηεο ΓΔΖ. Τδροζηρόβηιοη Ζ θχξηα ζπληζηψζα ελφο πδξνειεθηξηθνχ έξγνπ είλαη ν πδξνζηξφβηινο. Ζ επηινγή ηνπ γίλεηαη κε βάζε ην χςνο θαη ηελ παξνρή ηεο πδαηφπησζεο θαη ηνλ ππνινγηδφκελν αξηζκφ ζηξνθψλ. Τπάξρνπλ δχν θχξηνη ηχπνη πδξνζηξνβίισλ: ξάζεο: Σν πδαηφξεπκα πξνζπίπηεη κέζσ αθξνθπζίνπ κε κνξθή ηδεη ζηελ εζσηεξηθή ζηεθάλε. Δπηιέγεηαη φηαλ ππάξρεη κεγάιν χςνο πδαηφπησζεο (Pelton). Αλάδξαζεο: (Francis θαη Kaplan). Όινο ν δξνκέαο είλαη βπζηζκέλνο ζην λεξφ θαη ππάξρεη εηζξνή απφ φιε ηελ πεξηθέξεηα. 6

8 Ο Francis ρξεζηκνπνηείηαη γηα κεζαίεο ηηκέο πδξαπιηθνχ θνξηίνπ ( m) θαη απνδίδεη θαιχηεξα φηαλ ε ηαρχηεηα ηνπ λεξνχ είλαη παξαπιήζηα κε απηήλ ησλ πηεξπγίσλ ηνπ. Ο Kaplan ρξεζηκνπνηείηαη φηαλ ην χςνο ηεο πδαηφπησζεο είλαη ρακειφ αιιά ε παξνρή κεγάιε. ΤΓΡΟΗΛΔΚΣΡΙΚΑ ΔΡΓΑ ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ ΠΙΝΑΚΑ 2.: ΣΑ ΤΓΡΟΗΛΔΚΣΡΙΚΑ ΔΡΓΑ ΣΟΤ ΓΙΑΤΝΓΔΓΔΜΔΝΟΤ ΓΙΚΣΤΟΤ ΚΑΗ ΣΟ ΔΝΔΡΓΔΗΑΚΟ ΜΗΓΜΑ 7

9 ΣΑ 10 ΜΔΓΑΛΤΣΔΡΑ ΤΓΡΟΗΛΔΚΣΡΙΚΑ ΔΡΓΑ ΣΟΤ ΚΟΜΟΤ ΠΙΝΑΚΑ 3. : ΚΑΣΑΣΑΞΗ 10 ΜΔΓΑΛΤΣΔΡΧΝ ΤΓΡΟΗΛΔΚΣΡΙΚΧΝ ΔΡΓΧΝ ΜΔ ΒΑΗ ΣΗΝ ΙΥΤ Μηθξά Τδξν Ηιεθηξηθά Έξγα (Μ.Τ.Η.Ε.) Με ηνλ φξν Μηθξφ Τδξνειεθηξηθφ Έξγν, ζχκθσλα κε ηελ Διιεληθή Ννκνζεζία, ελλννχκε έλα πδξνειεθηξηθφ έξγν εγθαηεζηεκέλεο ηζρχνο κέρξη 15 MWp. Ζ αξρή ιεηηνπξγίαο ελφο ηππηθνχ κηθξνχ πδξνειεθηξηθνχ ζηαζκνχ (ΜΤΖ), βαζίδεηαη ζηελ εθκεηάιιεπζε ηεο δπλακηθήο ελέξγεηαο ησλ επηθαλεηαθψλ πδάησλ, κε κεηαηξνπή ηεο αξρηθά ζε θηλεηηθή ελέξγεηα θαη ζηε ζπλέρεηα ζε ειεθηξηθή. Ζ εγθαηάζηαζε ελφο ΜΤΖ, αμηνπνηεί ηε θπζηθή πηψζε ησλ λεξψλ θαη ηελ πςνκεηξηθή δηαθνξά, κέζσ ελφο ππφ πίεζε πδξαπιηθνχ ζπζηήκαηνο, πνπ δηνρεηεχεη ην λεξφ ζε έλα ζηξφβηιν. Έλα κηθξφ πδξνειεθηξηθφ έξγν, κπνξεί λα ζπλδέεηαη κε κία νξεηλή πδξνιεςία, ρσξίο αλάληε ηακηεπηήξα ή λα δηαζέηεη κηθξφ ηακηεπηήξα, γηα πεξηνξηζκέλε ξχζκηζε ηεο ξνήο. Πιεολεθηήκαηα ηωλ ΜΤΗΔ Σα ΜΤΖΔ έρνπλ απνδεδεηγκέλα θαη αλαγλσξηζκέλα απφ φινπο, ζεκαληηθά πιενλεθηήκαηα: Δίλαη ε πην ψξηκε θαη δνθηκαζκέλε ηερλνινγία ΑΠΔ. Παξάγνπλ θζελή ελέξγεηα απφ ΑΠΕ, ζε ζρέζε κε άιιεο ηερλνινγίεο. Έρνπλ ηε κεγαιχηεξε ελεξγεηαθή απνδνηηθφηεηα (πνζνζηφ ηεο ελέξγεηαο πνπ ελππάξρεη ζηελ ρξεζηκνπνηνχκελε πξψηε χιε θαη πνπ ελ ηέιεη κεηαηξέπεηαη ζε ειεθηξηθή ελέξγεηα), ζε ζρέζε κε ηηο άιιεο ηερλνινγίεο. 8

10 ηαζεξνπνηνχλ ην Ηιεθηξηθφ χζηεκα. Καηαιακβάλνπλ ηνλ κηθξφηεξν ειεθηξηθφ ρψξν, ζηα δίθηπα ζε ζρέζε κε ηηο άιιεο ηερλνινγίεο ΑΠΔ. Έρνπλ κεγάιε εγρψξηα πξνζηηζέκελε αμία, θαζψο έσο θαη ην 60% ησλ επηκέξνπο εξγαζηψλ θαηαζθεπήο θαη ηνπ 90% ησλ εξγαζηψλ ζπληήξεζεο ζηελ ιεηηνπξγία, πινπνηνχληαη απφ εγρψξηεο επηρεηξήζεηο ηνπ θιάδνπ. Δίλαη επελδχζεηο, πνπ πινπνηνχληαη θαηά πιεηνςεθία απφ πνιχ κηθξέο θαη κηθξνκεζαίεο επηρεηξήζεηο, θπξίσο ηεο πεξηθέξεηαο. Τινπνηνχληαη θαηά θαλφλα ζηελ Ειιεληθή Πεξηθέξεηα, ζπκβάιινληαο ζηελ βηψζηκε πεξηθεξεηαθή αλάπηπμε θαη απνθέληξσζε. Είλαη επελδχζεηο κε κεγάιν ρξφλν δσήο (>50 έηε). Η ζπλεηζθνξά ηνπο κέζσ ηεο θξάηεζεο ηνπ 3% (ή 4% αλάινγα κε ην πνπ ρσξνζεηνχληαη) απφ ηα αθαζάξηζηα έζνδα ηνπο πξνο ηνπο θαηνίθνπο ησλ πεξηνρψλ εγθαηάζηαζεο θαη ηνπο νηθείνπο ΟΣΑ είλαη ζεκαληηθέο. Σν ηέινο 3%, πξνζθέξεη ζηελ Σνπηθή Απηνδηνίθεζε κνλαδηθέο νηθνλνκηθέο δπλαηφηεηεο: α) Γηα πξφζιεςε θαη πξαθηηθή επηκφξθσζε επηζηεκνληθνχ πξνζσπηθνχ ηεο, πνπ ζα ηεο πξνζθέξεη ηελ ηερλνγλσζία θαη ηελ εκπεηξία, β)γηα έιεγρν ζηελ θαηαζθεπή έξγσλ, ψζηε απηά λα εθηεινχληαη κε βάζε ηηο κειέηεο θαη ηνπο απαξαίηεηνπο πεξηβαιινληηθνχο φξνπο θαη γ) αλάιεςε ζηγά-ζηγά θαη επελδπηηθψλ πξσηνβνπιηψλ, πξαγκαηνπνηψληαο έηζη δηθά ηεο έξγα ΑΠΔ, θαζηζηάκελε ελεξγεηαθά απηάξθεο θαη απηνδχλακε. Σν ζχλνιν ηνπ νηθνλνκηθά θαη ηερληθά εθηθηνχ, λα αμηνπνηεζεί κηθξνυδξνδπλακηθνχ ηεο ρψξαο καο, ππνινγίδεηαη πεξί ηα MW, δειαδή έρεη αμηνπνηεζεί κφιηο ην 10% ηνπ δπλακηθνχ, πνιχ καθξάλ ηνπ κέζνπ φξνπ αλάπηπμεο ηνπ ηνκέα ζηελ Δπξψπε ησλ 27, πνπ είλαη αληίζηνηρα 60%. Υαξαθηεξηζηηθά, κπνξνχκε λα πνχκε φηη ζηε ρψξα καο, ιεηηνπξγνχλ κφιηο 99 ΜΤΖΔ, φηαλ ζηε γεηηνληθή Ιηαιία ιεηηνπξγνχλ ΜΤΗΕ θαη ζην ζχλνιν ηεο Επξψπεο ησλ 27, ιεηηνπξγνχλ, πάλσ απφ ΜΤΗΕ. Σα ΜΤΖΔ, κπνξνχλ φρη κφλν λα θαιχςνπλ ηνπο ζηφρνπο πνπ έρνπλ ηεζεί ζην Εζληθφ ρέδην Δξάζεο σο ην 2020, ησλ 350 ΜW, αιιά κπνξνχλ λα εληάμνπλ ζην χζηεκα, έσο θαη ΜW. Αξθεί, λα αθεζνχλ λα αλαπηπρζνχλ ειεχζεξα, αθνχ κάιηζηα πεξηβαιινληηθά, αλήθνπλ ζηελ θαηεγνξία Α2, δειαδή, δελ επηβαξχλνπλ ην πεξηβάιινλ. 9

11 Απνζήθεπζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο Ζ αλάγθε απνζήθεπζεο ελέξγεηαο πνπ πξνέξρεηαη απφ ηελ παξαγσγή αηνιηθψλ πάξθσλ γίλεηαη απαξαίηεηε, αθφκε θαη ζε ηζρπξά δηαζπλδεδεκέλα δίθηπα, φηαλ ε ζπκκεηνρή ηεο αηνιηθήο ελέξγεηαο αξρίδεη λα πιεζηάδεη θάπνηα φξηα πέξα απφ ηα νπνία ε δηείζδπζε ηεο αηνιηθήο ελέξγεηαο πξνθαιεί αζηάζεηα ζην ειεθηξηθφ δίθηπν. Ίδην πξφβιεκα παξαηεξείηαη θαη κε ηελ δηείζδπζε ησλ θσηνβνιηατθψλ εάλ θαη εμνκαιχλεηαη ελ κέξεη, θαζψο ε παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο απφ θσηνβνιηατθά πξαγκαηνπνηείηαη ζε ψξεο αηρκήο. Παξάδεηγκα ηνπ πξνβιήκαηνο αζηάζεηαο πνπ δεκηνπξγνχλ νη Α.Π.Δ. θαη ζπγθεθξηκέλα ηα θσηνβνιηατθά ζην ζχζηεκα ειεθηξηθήο ελέξγεηαο: ηηο λέεο ζπλζήθεο ηεο αγνξάο ειεθηξηζκνχ, φπσο έρνπλ δηακνξθσζεί κε ηελ απμεκέλε δηείζδπζε ησλ ΑΠΔ θαη θπξίσο ησλ θσηνβνιηατθψλ, πξνζαξκφδεηαη πιένλ ε ιεηηνπξγία ηνπ ζπζηήκαηνο ηεο αγνξάο. Έηζη ε απμεκέλε δηείζδπζε θσηνβνιηατθψλ θαηά ηε δηάξθεηα ηεο εκέξαο θαιχπηεη έλα ζεκαληηθφ κέξνο ηνπ θνξηίνπ, πνπ ππφ ζπλζήθεο ρακειήο δήηεζεο θηάλεη έσο θαη ην 25-30% ηεο ζπλνιηθήο αηρκήο. Γηα παξάδεηγκα γηα ζήκεξα (15/03/2013) ν δηαρεηξηζηήο ηνπ ζπζηήκαηνο έρεη ππνινγίδεη φηη ζηηο αηρκέο ε δήηεζε ζα θπκαλζεί ηηο κεζεκεξηαλέο ψξεο κεηαμχ 6000MW θαη 6310MW, ελψ ηελ ίδηα ψξα ζα βξίζθνληαη ζε ιεηηνπξγία 1863MW θβ πάξθσλ θαη αθφκε 341MW θβ ζε ζηέγεο (ζηνηρεία ΛΑΓΖΔ Μαξηίνπ 2013). Απηά ηα 2204MW πνπ νδεγνχλ ζε ειάθξπλζε ην ζχζηεκα ηδηαίηεξα ζηηο ψξεο αηρκήο, κεηαηξέπνληαη ηηο απνγεπκαηηλέο ψξεο ζε «πνλνθέθαιν» γηα ηνπο δηαρεηξηζηέο ηεο αγνξάο. ην δηάζηεκα απφ ηηο απνγεπκαηηλέο ψξεο κέρξη θαη ηηο 9 ην βξάδπ, παξαηεξείηαη ε ζηαδηαθή κείσζε απφζπξζε ηεο θσηνβνιηατθήο παξαγσγήο, ε νπνία ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ έζησ θαη κηθξή αχμεζε ηεο θαηαλάισζεο (θαζψο νη θαηαλαισηέο αλάβνπλ ηα θψηα) δεκηνπξγεί έλα ράζκα. Πφζν είλαη απηφ; Πεξί ηα πξέπεη λα θαιπθζνχλ απφ ηνπο δηαρεηξηζηέο ηνπ ζπζηήκαηνο. Πσο θαιχπηεηαη ε δηαθνξά απηή πνπ πξνθχπηεη απφ ην ζπλδπαζκφ ηεο απφζπξζεο ησλ θσηνβνιηατθψλ θαη ηεο αχμεζεο ηεο θαηαλάισζεο; Με δχν ηξφπνπο. Καηαξράο κε ηα πδξνειεθηξηθά ηα νπνία ηδηαίηεξα ζηηο απνγεπκαηηλέο ψξεο δνπιεχνπλ αθαηάπαπζηα : Κξεκαζηά, Καζηξάθη, Πνιχθπην, θεθηά, Θεζαπξφο, Πιαηαλφβξπζε, Πνπξλάξη είλαη νη πδξνειεθηξηθέο κνλάδεο πνπ έρεη πξνγξακκαηηζηεί γηα ζήκεξα λα ιεηηνπξγήζνπλ απφ ηηο 7 ην απφγεπκα θαη κεηά. ε δεχηεξν πιάλν, νη δηαρεηξηζηέο εθ ησλ πξαγκάησλ νδεγνχληαη ζην λα δηαηεξνχλ ζε ιεηηνπξγία, απφ ηηο ζεξκηθέο κνλάδεο, έλα κεγάιν αξηζκφ πην επέιηθησλ κνλάδσλ 10

12 θπζηθνχ αεξίνπ. Απηφ ζπκβαίλεη δηφηη, φπσο παξαηεξνχλ πεγέο ηεο αγνξάο, νη κνλάδεο απηέο δηαζέηνπλ κεγαιχηεξε επειημία θαη άξα δπλαηφηεηα πξνζαξκνγήο ζηηο αλάγθεο φπσο δηακνξθψλνληαη απφ ηε δήηεζε ή θαη ηε δηαζεζηκφηεηα παξαγσγήο ΑΠΔ. Δμεηάδνληαη φινη νη δπλαηνί ηξφπνη απνζήθεπζεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο, πξνθεηκέλνπ λα δηαπηζησζεί πνηνο απφ απηνχο είλαη θαηάιιεινο λα ζπκβάιεη ζηελ εμνκάιπλζε ηνπ πξνβιήκαηνο. πγθεθξηκέλα ε ειεθηξηθή ελέξγεηα κπνξεί λα απνζεθεπηεί κε κία απφ ηηο παξαθάησ κνξθέο: ε ειεθηξηθή κνξθή ζπλερνχο ξεχκαηνο κε ηε ρξήζε ζπζηνηρίαο ειεθηξηθψλ ζπζζσξεπηψλ (κπαηαξίεο) ε κεραληθή κνξθή ππφ ηε κνξθή θηλεηηθήο ελέξγεηαο ζε ζθφλδπιν ε κνξθή πεπηεζκέλνπ αέξα ή αεξίνπ γεληθφηεξα ζε αεξνθπιάθην ε πδξαπιηθή κνξθή ππφ ηελ κνξθή πνζφηεηαο λεξνχ πνπ αληιείηαη απφ κία ρακειφηεξε ζηάζκε ζε κία πςειφηεξε. ήκεξα πγθεθξηκέλα ην ηξίκελν Ηαλνπαξίνπ Μαξηίνπ, ε εγρψξηα θαζαξή παξαγσγή αλήιζε ζε γηγαβαηψξεο. ε απηήλ, ηα πδξνειεθηξηθά ζπκκεηείραλ κε γηγαβαηψξεο θαη νη ΑΠΔ κε γηγαβαηψξεο. Έηζη γηα ην δηάζηεκα απηφ ην πνζνζηφ δηείζδπζεο ηεο πξάζηλεο ελέξγεηαο έθηαζε ην 30,91%, έλαληη ζηφρνπ 22% γηα ην Γελ πξέπεη λα δηαθεχγεη πάλησο φηη ην πξνεγνχκελν δηάζηεκα νη πνιιέο βξνρνπηψζεηο επέηξεςαλ ηελ εθηεηακέλε ιεηηνπξγία ησλ πδξνειεθηξηθψλ, ε παξαγσγή ησλ νπνίσλ απμήζεθε θαηά 420% έλαληη ηνπ πξψηνπ ηξηκήλνπ ηνπ υςτήματα Άντληςησ Σαμίευςησ Όπσο αλαθέξζεθε ζην ε πνζφηεηα ηεο ηζρχνο πνπ παξάγεηαη απφ ηηο δηαηάμεηο ησλ Αλαλεψζηκσλ Πεγψλ Δλέξγεηαο (ΑΠΔ) θπκαίλεηαη ζεκαληηθά ζε εκεξήζηα, σξηαία θαη επνρηαθή βάζε ιφγσ ηεο κεηαβνιήο ζηε δηαζεζηκφηεηα ηνπ ήιηνπ, ηνπ αλέκνπ θαη ησλ άιισλ αλαλεψζηκσλ πεγψλ. Ζ δηαθχκαλζε απηή ζεκαίλεη φηη ε ηζρχο κεξηθέο θνξέο δελ είλαη δηαζέζηκε, ελψ ζε άιιεο πεξηπηψζεηο ππάξρεη πιεφλαζκα ηζρχνο. Γεκηνπξγείηαη, επνκέλσο, ε αλάγθε ηεο απνζήθεπζεο ηεο ελέξγεηαο γηα κηθξά έσο κεγάια ρξνληθά δηαζηήκαηα. ήκεξα, ε κφλε αμηφπηζηε ιχζε απνζήθεπζεο ηεο παξαγφκελεο ελέξγεηαο ζε κεγάιε θιίκαθα παξέρεηαη απφ ηα ζπζηήκαηα αληιεζηνηακίεπζεο θαη θπξίσο απφ ηα αλαζηξέςηκα πδξνειεθηξηθά ζπζηήκαηα, ησλ νπνίσλ νη κνλάδεο κεηαηξνπήο ελέξγεηαο 11

13 είλαη αληηζηξεπηέο, δειαδή κπνξνχλ λα ιεηηνπξγνχλ είηε σο ζηξφβηινη (θάζε παξαγσγήο) είηε σο αληιίεο (θάζε απνζήθεπζεο). Ζ θαηαζθεπή ζπζηεκάησλ αληιεζηνηακίεπζεο πιενλεθηεί έλαληη ησλ ζπκβαηηθψλ κνξθψλ ελέξγεηαο ιφγσ ηνπ φηη: 1. Απνξξνθνχλ ηελ πεξίζζεηα ελέξγεηαο θαηά ηηο ψξεο ρακειήο δήηεζεο κεηαηξέπνληαο ηελ ζε πδξαπιηθή θαη απνζεθεχνληαο ηε ζηνλ άλσ ηακηεπηήξα. 2. Απνδίδνπλ ζην δίθηπν θαηά ηηο ψξεο αηρκήο ηελ ελέξγεηα πνπ έρνπλ απνηακηεχζεη ελψ, ζηηο πεξηζζφηεξεο πεξηπηψζεηο, παξάγνπλ θαη πξσηνγελή ελέξγεηα απφ ηελ αμηνπνίεζε ησλ θπζηθψλ εηζξνψλ ζηνλ άλσ ηακηεπηήξα. Φπζηθά ε δηαδηθαζία απηή κεηαηξνπήο ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζε πδξαπιηθή θαη ζηε ζπλέρεηα ε εθ λένπ κεηαηξνπή ηεο ζε ειεθηξηθή ζπλνδεχεηαη απφ απψιεηεο ελέξγεηαο (νη ζπλνιηθέο απψιεηεο ζε έλα θχθιν άληιεζεο παξαγσγήο ελέξγεηαο θηάλεη ζην 23% γηα έξγα κεγάινπ κεγέζνπο). Απφ ηελ άιιε πιεπξά, νη ζπκβαηηθέο κνλάδεο θαη ηδηαίηεξα νη αεξηνζηξφβηινη απνηεινχλ δεκνθηιέζηεξε επηινγή γηα ηελ θάιπςε επεηγνπζψλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ, ιφγσ ηνπ φηη: 1.Σα ζπζηήκαηα αληιεζηνηακίεπζεο δελ είλαη δπλαηφλ λα θαηαζθεπαζζνχλ παξά κφλν ζε πεξηνρέο πνπ ην επηηξέπεη ε θπζηθή θαη γεσινγηθή δηακφξθσζε, δειαδή ζε ζέζεηο πνπ θαηά θαλφλα βξίζθνληαη καθξηά απφ ηελ θαηαλάισζε. 2.Σα έξγα απηά έρνπλ κεγάιν ρξφλν θαηαζθεπήο θαη πςειφ θφζηνο αλά εγθαηεζηεκέλε κνλάδα ηζρχνο, θάηη πνπ δελ ηζρχεη γηα ηνπο αεξηνζηξνβίινπο Φρήςη γλυκού νερού ηελ Διιάδα ππάξρνπλ ζήκεξα δχν αλαζηξέςηκνη ζηαζκνί: Αζψκαηα θεθηά (Πνηακφο Αιηάθκνλαο). Πιαηαλφβξπζε Θεζαπξφο (Πνηακφο Νέζηνο). Αζψκαηα θεθηά (Πνηακφο Αιηάθκνλαο): Ο Τδξνειεθηξηθφο ηαζκφο (ΤΖ) θεθηάο είλαη εμνπιηζκέλνο κε ηξεηο αλαζηξέςηκεο κνλάδεο εγθαηεζηεκέλεο ηζρχνο 105 MW ε θαζεκία, ελψ ε σθέιηκε ρσξεηηθφηεηα ηνπ ηακηεπηήξα ηνπ είλαη 20,0 εθ. m3. Ζ ιεηηνπξγία ησλ ζηξνβίισλ αλαζηξέθεηαη, φηαλ απηφ θξίλεηαη ζθφπηκν, ψζηε ηε λχρηα λα κπνξνχλ λα αληινχλ λεξφ απφ ηελ θαηάληε ιίκλε Αζσκάησλ, φηαλ ππάξρεη πεξίζζεηα ειεθηξηθήο ελέξγεηαο απφ ηνπο ιηγληηηθνχο ζηαζκνχο θαη λα ηελ απνδίδνπλ ηελ εκέξα ππφ ζπκθεξφηεξνπο φξνπο. Ο ηακηεπηήξαο ησλ Αζσκάησλ έρεη σθέιηκε ρσξεηηθφηεηα 14 εθ. m 3, εθνδηάδεη, φπσο αλαθέξζεθε, κε λεξφ ηνλ αληιεηηθφ ζηαζκφ ηνπ ΤΖ θεθηάο θαη ηθαλνπνηεί ηηο 12

14 αξδεπηηθέο αλάγθεο ηεο πεξηνρήο. Ζ ζπλνιηθή εγθαηεζηεκέλε ηζρχο ηνπ ΤΖ Αζσκάησλ αλέξρεηαη ζε 108 MW. (α) (β) ΕΙΚΟΝΕΣ: (α) ΤΗ ΦΗΚΙΑ ΣΟΝ ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ (β) ΑΝΑΣΡΔΦΙΜΔ ΜΟΝΑΓΔ ΠΗΓΗ: Πιαηαλφβξπζε Θεζαπξφο (Πνηακφο Νέζηνο): ηνλ πνηακφ Νέζην έρνπλ θαηαζθεπαζηεί θαη ιεηηνπξγνχλ ηα δχν θξάγκαηα ηνπ Θεζαπξνχ θαη ηεο Πιαηαλφβξπζεο. O Τδξνειεθηξηθφο ηαζκφο (YH) Θεζαπξνχ είλαη αλαζηξέςηκνο ζηαζκφο κε ιεηηνπξγία σο αληιεηηθφο ην βξάδπ, αλεβάδνληαο ην λεξφ ηνπ ηακηεπηήξα Πιαηαλφβξπζεο ζηνλ ηακηεπηήξα Θεζαπξνχ. Ο ηακηεπηήξαο ηνπ ΤΖ Θεζαπξνχ είλαη σθέιηκεο ρσξεηηθφηεηαο 680 εθ. m3. Δίλαη έξγν εμνπιηζκέλν κε ηξεηο αλαζηξέςηκεο κνλάδεο, ηχπνπ Francis θαηαθφξπθνπ άμνλα, εγθαηεζηεκέλεο ηζρχνο 128 MW ε θαζεκία θαη παξάγεη πεξί ηηο 755 GWh εηεζίσο. Ο ηακηεπηήξαο ηνπ ΤΖ Πιαηαλφβξπζεο, κε σθέιηκε ρσξεηηθφηεηα 12 εθ. m3, ιεηηνπξγεί ηφζν γηα ηελ παξαγσγή ελέξγεηαο φζν θαη σο θαηάληε ηακηεπηήξαο γηα ην αλαζηξέςηκν πδξνειεθηξηθφ έξγν ηνπ Θεζαπξνχ. Ο ζηαζκφο δηαζέηεη 2 κνλάδεο ηχπνπ Francis θαηαθφξπθνπ άμνλα, εγθαηεζηεκέλεο ηζρχνο 58 MW ε θαζεκία, πνπ παξάγνπλ ζπλνιηθά εηήζηα ελέξγεηα ηεο ηάμεο ησλ 240 GWh. 13

15 (γ) (δ) ΕΙΚΟΝΕΣ: (γ) ΤΗ ΘΗΑΤΡΟΤ ΣΟ ΝΔΣΟ, (δ) ΑΝΑΣΡΔΦΙΜΔ ΜΟΝΑΓΔ. ΠΗΓΗ: Φρήςη Θαλαςςινού νερού Σα ζπζηήκαηα άληιεζεο- ηακίεπζεο θαηά θαλφλα ρξεζηκνπνηνχλ γιπθφ λεξφ, είηε πνηακψλ είηε ιηκλψλ. Τπάξρεη φκσο ε δπλαηφηεηα θαηαζθεπήο παξαζαιάζζησλ Τβξηδηθψλ πζηεκάησλ, ψζηε λα αμηνπνηείηαη ην ζαιαζζηλφ λεξφ γηα ηελ απνζήθεπζε. Σα ζπζηήκαηα απηά, ιφγσ ησλ ηδηαηηεξνηήησλ ηεο ρξήζεο ζαιαζζηλνχ λεξνχ, δελ έρνπλ ηχρεη αθφκε ηδηαίηεξεο αλάπηπμεο. Πιενλεθηήκαηα Σν βαζηθφηεξν πιενλέθηεκα ησλ ζπζηεκάησλ παξαγσγήο θαη απνζήθεπζεο ελέξγεηαο κε ρξήζε ζαιαζζηλνχ λεξνχ είλαη ην ρακειφηεξν θφζηνο Έξγσλ Πνιηηηθνχ Μεραληθνχ ζε ζρέζε κε απηά πνπ ρξεζηκνπνηνχλ γιπθφ λεξφ γηα ηελ πιήξσζή ηνπο, θπξίσο επεηδή δελ απαηηείηαη ε θαηαζθεπή θάησ ηακηεπηήξα. Αλ κάιηζηα ιεθζεί ππφςε φηη ην θφζηνο ησλ έξγσλ Πνιηηηθνχ Μεραληθνχ ζε έλα κεγάιν ΤΖΔ κπνξεί λα αληηζηνηρνχλ ζην 60-70% ηεο ζπλνιηθήο επέλδπζεο, πξφθεηηαη γηα ζεκαληηθή δηαθνξά ζηε ζπλνιηθή δαπάλε. Απφ ελεξγεηαθήο άπνςεο, ηα πδξνειεθηξηθά έξγα άληιεζεο ζαιαζζηλνχ λεξνχ είλαη πην επέιηθηα θαζψο δελ ππάξρεη δηαθχκαλζε ζηνλ «θάησ» ηακηεπηήξα. Σν εχξνο ηεο δηαθχκαλζεο ηνπ θάησ ηακηεπηήξα δεκηνπξγεί πξνβιεκαηηζκνχο φζνλ αθνξά ην πςφκεηξν ηνπνζέηεζεο ηεο πδξνιεςίαο, ηε βχζηζε ησλ κεραλψλ (ιφγσ ζπειαίσζεο) θαη ηνλ ηξφπν απφξξηςεο ηνπ λεξνχ. Δθφζνλ, ζηα ζπγθεθξηκέλα ζπζηήκαηα, σο θάησ ηακηεπηήξαο ρξεζηκνπνηείηαη ε ζάιαζζα, δελ ππάξρνπλ ηέηνηνη πξνβιεκαηηζκνί θαη ε ελεξγεηαθή κειέηε ηνπ έξγνπ γίλεηαη πην απιή. 14

16 Δπηπιένλ, δίλεηαη ε δπλαηφηεηα θαηαζθεπήο κνλάδσλ κεγάιεο θιίκαθαο (κεγάιεο ηζρχνο θαη ζεκαληηθνχ φγθνπ απνζήθεπζεο), θαζψο δελ ππάξρνπλ πεξηνξηζκνί ζηνλ φγθν πνπ πεξηιακβάλεη ν θάησ ηακηεπηήξαο. πλεπψο, φζν κεγαιχηεξε είλαη άλσ δεμακελή, ηφζν κεγαιχηεξεο θιίκαθαο είλαη ην έξγν. Τπάξρεη ζεκαληηθφ πιενλέθηεκα ζην ζρεδηαζκφ ησλ πδξνδπλακηθψλ κεραλψλ πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη, θαζψο δελ ππάξρεη δηαθχκαλζε ζηε ζηάζκε ηνπ λεξνχ ζηνλ θάησ ηακηεπηήξα (ζάιαζζα), παξά κφλν ζε πεξηπηψζεηο παιίξξνηαο. Έρνπλ κηθξφηεξεο απψιεηεο, άξα θαη ρακειφηεξν θφζηνο, κεηαθνξάο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο, θαζψο ζπλήζσο βξίζθνληαη θνληά ζε κνλάδεο παξαγσγήο κεγάιεο θιίκαθαο, φπσο ζεξκνειεθηξηθέο κνλάδεο ή εξγνζηάζηα ππξεληθήο ελέξγεηαο. Σέινο, κπνξνχλ λα εγθαηαζηαζνχλ θνληά ζε θαηνηθεκέλεο πεξηνρέο θαη αζηηθά θέληξα, φπνπ θαηεμνρήλ ππάξρεη κεγάιε δήηεζε ελέξγεηαο, θαη θαηά ζπλέπεηα κεηψλεηαη πνιχ ην θφζηνο δηαζχλδεζεο. Μεηνλεθηήκαηα Οη αλαζηξέςηκεο κεραλέο, νη νπνίεο ρξεζηκνπνηνχληαη ζε ηέηνηεο εγθαηαζηάζεηο, ιεηηνπξγνχλ ππφ ζπλζήθεο έληνλεο δηάβξσζεο, θαη ζπλεπψο δελ κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ ζπκβαηηθέο κεραλέο γιπθνχ λεξνχ. Ο εμνπιηζκφο πνπ ρξεζηκνπνηείηαη πθίζηαηαη εηδηθή επεμεξγαζία γηα λα πξνζηαηεχεηαη απφ ηε δηάβξσζε, γεγνλφο πνπ θαζηζηά ην θφζηνο ηνπ αξθεηά πςειφηεξν ζε ζρέζε κε απηφ ησλ ζπκβαηηθψλ αλαζηξέςηκσλ ζπζηεκάησλ. Γεληθφηεξα ζηηο αλαζηξέςηκεο ζηξνβηινκεραλέο, ππάξρνπλ πνιχ ζηελά δηαζηήκαηα κεηαμχ ησλ εμαξηεκάησλ θαη ηα κεγαιχηεξα ηκήκαηα είλαη ελζσκαησκέλα ζην θπξίσο ζψκα ηεο κεραλήο, κε απνηέιεζκα λα θαζίζηαηαη δχζθνιε ε εθαξκνγή θαηάιιεισλ αληηδηαβξσηηθψλ κέηξσλ. Απηφ ζεκαίλεη φηη, γηα λα εθαξκνζηνχλ απνηειεζκαηηθά κέηξα αληηδηαβξσηηθήο πξνζηαζίαο απαηηείηαη κεγάιν ρξνληθφ δηάζηεκα κειεηψλ, εξεπλψλ θαη δνθηκψλ, κε απνηέιεζκα λα απμάλεηαη αθφκε πεξηζζφηεξν ην ζπλνιηθφ θφζηνο ηνπ έξγνπ. Σν πξψην ζχζηεκα παξαγσγήο θαη απνζήθεπζεο ελέξγεηαο κε άληιεζε ζαιαζζηλνχ λεξνχ πνπ ζρεδηάζζεθε, θαηαζθεπάζζεθε θαη ηέζεθε ζε ιεηηνπξγία είλαη ην έξγν Yanbaru Seawater Power Plant, ζηελ Okinawa ηεο Ηαπσλίαο. Σν πηινηηθφ απηφ έξγν, εγγπεκέλεο ηζρχνο 30MW, είλαη απηή ηε ζηηγκή ην κνλαδηθφ ζηνλ θφζκν πνπ ρξεζηκνπνηεί ηε ζπγθεθξηκέλε ηερλνινγία. Λφγσ ησλ ηδηαηηεξνηήησλ ηεο ρξήζεο ηνπ ζαιαζζηλνχ λεξνχ, απαηηήζεθε αξθεηά κεγάιν ρξνληθφ δηάζηεκα εξεπλψλ θαη κειεηψλ, πξνηνχ πινπνηεζεί ην ελ ιφγσ έξγν, αιιά θαη κεγάιε πεξίνδνο δνθηκψλ πξηλ ηελ έλαξμε ηεο εκπνξηθήο ιεηηνπξγίαο ηνπ. Σν ελ ιφγσ ζχζηεκα θαηαζθεπάζζεθε ζην ρσξηφ Kunigami, ζηελ πεξηθέξεηα ηεο Okinawa ηεο Ηαπσλίαο, θαη απνηειεί παγθφζκηα θαηλνηνκία, θαζψο είλαη ην πξψην 15

17 ζχζηεκα παξαγσγήο θαη απνζήθεπζεο ελέξγεηαο κε ρξήζε ζαιαζζηλνχ λεξνχ. Ζ θαηαζθεπή ηνπ πηινηηθνχ απηνχ έξγνπ μεθίλεζε ην 1991 θαη νινθιεξψζεθε ην ηε ζπλέρεηα, δηελεξγήζεθε έλα πεληαεηέο πξφγξακκα δνθηκψλ θαη ειέγρσλ, πξνθεηκέλνπ λα δηαπηζησζεί εάλ ε ζπγθεθξηκέλε ηερλνινγία είλαη αμηφπηζηε θαη ιεηηνπξγηθή. ΕΙΚΟΝΑ 2.: ΑΔΡΟΦΧΣΟΓΡΑΦΙΑ ΣΟΤ ΔΡΓΟΤ. ΓΙΑΚΡΙΝΔΣΑΙ Η ΤΓΡΟΛΗΦΙΑ, Ο ΑΝΧ ΣΑΜΙΔΤΣΗΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΟΓΟΙ ΠΡΟΠΔΛΑΗ Σα βαζηθά ηκήκαηα απφ ηα νπνία απνηειείηαη ην έξγν Yanbaru ηεο Okinawa είλαη: ν άλσ ηακηεπηήξαο, ην ζχζηεκα ησλ αγσγψλ δηαθίλεζεο ηνπ λεξνχ, ν ηαζκφο Παξαγσγήο θαη ε πδξνιεςία ζην επίπεδν ηεο ζάιαζζαο, θαζψο θαη ε γξακκή δηαζχλδεζεο ηνπ έξγνπ κε ην Γίθηπν. ΕΙΚΟΝΑ 3.: ΔΙΑΣΑΞΗ ΣΩΝ ΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ -ΚΑΣΑΘΛΙΨΗ ΚΑΙ ΦΤΓΗ- ΑΝΑΡΡΟΦΗΗ 16

18 2.1.2 Τβριδικά ςυςτήματα Έλα πβξηδηθφ ζχζηεκα είλαη έλα δπλακηθφ ζχζηεκα ηζρχνο ην νπνίν ρξεζηκνπνηεί πάλσ απφ κία κεζφδνπο παξαγσγήο ελέξγεηαο γηα λα θαιχπηεη ηελ απαηηνχκελε δήηεζε. Γεληθά ηα πβξηδηθά ζπζηήκαηα ζπλδπάδνπλ ηηο δηάθνξεο κνξθέο ελέξγεηαο, αλαλεψζηκεο θαη ζπκβαηηθέο, γηα λα ηξνθνδνηνχλ ην ζχζηεκα ζπλερψο κε ζηαζεξή ηάζε, ειαρηζηνπνηψληαο ηνπο θηλδχλνπο δηαθνπήο ηεο ηξνθνδνζίαο. Υαξαθηεξίδνληαη σο δπλακηθά ζπζηήκαηα, θαζψο είλαη ζρεδηαζκέλα έηζη ψζηε λα ελαιιάζζνληαη αλάκεζα ζηηο δηαζέζηκεο πεγέο ελέξγεηαο ή θαη λα ηηο ζπλδπάδνπλ ηαπηφρξνλα, κε απνηέιεζκα λα εμαξηψληαη θαηά ην ειάρηζην απφ ηηο κεηαβνιέο ησλ εμσγελψλ παξαγφλησλ, φπσο ην ηνπηθφ δίθηπν, ε ειηνθάλεηα, ε έληαζε ηνπ αλέκνπ, ε ξνή ηνπ λεξνχ θ.η.ι. Ζ παξάιιειε ρξήζε αηνιηθψλ ζπζηεκάησλ κε κεραλέο εζσηεξηθήο θαχζεσο diesel είλαη κηα επξχηαηα εθαξκνζκέλε ηερλνινγία. Σα ραξαθηεξηζηηθά ηεο παξάιιειεο ιεηηνπξγίαο αηνιηθψλ θαη diesel ηαηξηάδνπλ ζηηο απαηηήζεηο πνιιψλ ειιεληθψλ λεζηψλ θαη ε ρξήζε ηνπο κπνξεί λα απνθέξεη κεγάιε εμνηθνλφκεζε θαπζίκνπ. Δπηπιένλ, ππάξρνπλ δηαθνξεηηθνί ηχπνη πβξηδηθψλ ζπζηεκάησλ πνπ ζπλδπάδνπλ ηερλνινγίεο αλαλεψζηκσλ πεγψλ ελέξγεηαο. Παξαδείγκαηα ηέηνησλ εθαξκνγψλ είλαη ν ζπλδπαζκφο αηνιηθψλ κε θσηνβνιηατθά, κε ή ρσξίο ζχζηεκα απνζήθεπζεο, αηνιηθά ή/θαη θσηνβνιηατθά κε αθαιάησζε θαη παξάιιειε ρξήζε κηθξψλ πδξνειεθηξηθψλ θ.ά. Ηδηαίηεξν ελδηαθέξνλ έρεη ν ζπλδπαζκφο δχν δηαθνξεηηθψλ κνξθψλ Α.Π.Δ.: Σεο αηνιηθήο ελέξγεηαο (σο κνλάδσλ Α.Π.Δ. ηνπ Τβξηδηθνχ ηαζκνχ) θαη Σεο πδξνειεθηξηθήο ελέξγεηαο (σο κνλάδσλ παξαγσγήο θαη απνζήθεπζεο ηνπ Τβξηδηθνχ ηαζκνχ). Ο απνδνηηθφο απηφο ζπλδπαζκφο ησλ δχν θπζηθψλ πφξσλ, ν νπνίνο θεξδίδεη ζπλερψο έδαθνο ζε παγθφζκην αιιά θαη ζε εζληθφ επίπεδν, δίλεη κηα αμηφπηζηε απάληεζε ζην πνιχ ζεκαληηθφ δήηεκα ηεο απνζήθεπζεο θαη ειεγρφκελεο δηαλνκήο ηεο παξαγφκελεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο Παραγωγή ενέργειασ από το νερό των ωκεανών Οη σθεαλνί θαιχπηνπλ πάλσ απφ ηα δχν ηξίηα ηεο επηθάλεηαο ηεο Γεο θαη απνηεινχλ κηα ηεξάζηηα πεγή πξσηνγελνχο ελέξγεηαο. Ωζηφζν, γηα λα είλαη ηα ζπζηήκαηα παξαγσγήο ελέξγεηαο πξαθηηθά, ηππηθά ζα πξέπεη λα βξίζθνληαη θνληά ζηελ αθηή, θάηη πνπ πεξηνξίδεη ηνλ ζπλνιηθφ πφξν πνπ νηθνλνκηθά κπνξεί λα εμαρζεί. Οη κνξθέο ζαιάζζηαο ελέξγεηαο είλαη πνιιέο θαη νη πνζφηεηεο ελέξγεηαο νη νπνίεο κπνξνχλ λα αμηνπνηεζνχλ ηεξάζηηεο. Ζ ζαιάζζηα επηθάλεηα απνξξνθά ηεξάζηηεο πνζφηεηεο ειηαθήο θαη αηνιηθήο ελέξγεηαο, ε νπνία εκθαλίδεηαη ζηε ζάιαζζα ζε δηάθνξεο κνξθέο, φπσο θχκαηα ή ξεχκαηα (wave energy). Δπηπιένλ, δηάθνξεο άιιεο πεγέο ελέξγεηαο ζην ζαιάζζην πεξηβάιινλ είλαη ην θαηλφκελν ηεο παιίξξνηαο (tidal 17

19 energy), ην ζεξκηθφ δπλακηθφ κεηαμχ ησλ αλψηεξσλ (ζεξκφηεξσλ) θαη ησλ θαηψηεξσλ (ςπρξφηεξσλ) ζαιάζζησλ ζηξσκάησλ (ocean thermal energy), ή νη κεηαβνιέο ππθλφηεηαο ζε ζαιάζζηα ζηξψκαηα δηαθνξεηηθήο αιαηφηεηαο (salinity power). Κνηλή ηδηφηεηα ησλ κνξθψλ ζαιάζζηαο ελέξγεηαο είλαη ε πςειή ελεξγεηαθή ππθλφηεηα, ε νπνία είλαη ε πςειφηεξε κεηαμχ ησλ αλαλεψζηκσλ. ε φ,ηη αθνξά ηα δπν πξψηα είδε, ε πξνζθεξφκελε πξνο αμηνπνίεζε ελέξγεηα απφ ηελ θίλεζε ησλ ζαιαζζψλ παγθνζκίσο, ππεξβαίλεη θαηά πνιχ αθφκε θαη ηε ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο φιεο ηεο αλζξσπφηεηαο. Νέεο ηερλνινγίεο αλαδχνληαη γηα λα αμηνπνηήζνπλ δχν κνξθέο απηήο ηεο ελέξγεηαο: ηελ θπκαηηθή θαη ηελ παιηξξνηαθή. Ζ δπλαηφηεηα ζπλεηζθνξάο ηεο θπκαηηθήο ελέξγεηαο ζηελ παγθφζκηα αγνξά ειεθηξηθήο ελέξγεηαο εθηηκάηαη πσο αλέξρεηαη ζε 2000 TWh, ή 10% ηεο παγθφζκηαο θαηαλάισζεο. Ζ αληίζηνηρε δπλαηφηεηα ζπλεηζθνξάο ηεο παιηξξνηαθήο ελέξγεηαο, πνπ είλαη δηαζέζηκε ζε ζρεηηθά ξερά λεξά, εθηηκάηαη πσο αλέξρεηαη ζε 3800 TWh αλά έηνο. Lemonis, G.: Wave and Tidal Energy Conversion in Encyclopedia of Energy. Elsevier, Κυματική Ενέργεια Ζ ελέξγεηα ηνπ ζαιάζζηνπ θπκαηηζκνχ είλαη, φπσο φιεο νη αλαλεψζηκεο πεγέο ελέξγεηαο, αλεμάληιεηε. Τπνινγίδεηαη φηη ε αμηνπνίεζε ηνπ 1% ηνπ θπκαηηθνχ δπλακηθνχ ηνπ πιαλήηε καο ζα θάιππηε ζην ηεηξαπιάζην ηελ παγθφζκηα ελεξγεηαθή δήηεζε. Παξνπζηάδεη κεηαμχ ησλ αλαλεψζηκσλ ηελ πςειφηεξε ελεξγεηαθή ππθλφηεηα. Γηα παξάδεηγκα, ζε εκεξήζηα βάζε, ε ελέξγεηα θπκαηηζκνχ χςνπο 1 κέηξνπ κπνξεί -ζε κέησπν πιάηνπο κφιηο ελφο κέηξνπ- λα μεπεξάζεη ηηο 300 kwh. Απφ ηελ ελέξγεηα απηή ζα κπνξνχζε λα κεηαηξαπεί ζε ειεθηξηζκφ ηνπιάρηζηνλ ην 5-10%, δει. πεξίπνπ kwh εκεξεζίσο. πγθξηηηθά αλαθέξεηαη φηη κία ηεηξακειήο νηθνγέλεηα θαηαλαιψλεη θαηά κέζνλ φξν 10 kwh εκεξεζίσο. Μεηαμχ ησλ δηάθνξσλ κνξθψλ θπκαηηζκνχ, ηα αλεκνγελή θχκαηα, πνπ δεκηνπξγνχληαη απφ ηελ αιιειεπίδξαζε ηνπ αλέκνπ κε ηε ζαιάζζηα επηθάλεηα, παξνπζηάδνπλ ην κεγαιχηεξν ελδηαθέξνλ γηα ελεξγεηαθή εθκεηάιιεπζε. Σα πςειφηεξα επίπεδα θπκαηηθήο ελέξγεηαο ζηνλ Πιαλήηε καο εκθαλίδνληαη κεηαμχ ηνπ 30νπ θαη 60νπ παξάιιεινπ θαη ζηα δχν εκηζθαίξηα. ηηο δπηηθνεπξσπατθέο αθηέο επηθξαηεί ηδηαίηεξα ηζρπξφο θπκαηηζκφο κε κέζε ηζρχ ηεο ηάμεο ησλ kw αλά κέηξν κεηψπνπ θχκαηνο. Σν θπκαηηθφ δπλακηθφ ηεο ρψξαο καο είλαη ην πςειφηεξν ηεο Μεζνγείνπ, κε κέζε ηζρχ ε νπνία ζε νξηζκέλεο πεξηνρέο ηνπ Αηγαίνπ μεπεξλάεη ηα 15 kw/m. 18

20 ΥΑΡΣΗ 1.: ΠΑΓΚΟΜΙΟ ΚΤΜΑΣΙΚΟ ΓΤΝΑΜΙΚΟ Δ KW/M Ζ ηερληθά εθκεηαιιεχζηκε ελέξγεηα απφ ηα θχκαηα γηα ηα θξάηε ηεο Δ.Δ. ππνινγίδεηαη ζπλνιηθά ζε TWh/έηνο, απφ ηα νπνία πεξίπνπ 5 TWh/έηνο αληηζηνηρνχλ ζηηο ειιεληθέο ζάιαζζεο. Σν πνζφ απηφ αληηζηνηρεί πεξίπνπ ζην 10% ηεο θαηαλάισζεο ειεθηξηζκνχ ζηε ρψξα καο. Ζ παξαγσγή ελέξγεηαο απφ ηα θχκαηα ζπγθεληξψλεη ηα πιενλεθηήκαηα ησλ αλαλεψζηκσλ πεγψλ ελέξγεηαο θαη επηπιένλ ζε αληίζεζε κε άιιεο αλαλεψζηκεο, νη εγθαηαζηάζεηο θπκαηηθήο ελέξγεηαο δελ δεζκεχνπλ γε, ελψ ε νπηηθή θαη αθνπζηηθή φριεζε είλαη κεδακηλή. Οη ηερλνινγίεο πνπ αλαθέξνληαη πην θάησ κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ γηα ειεθηξνδφηεζε παξάθηησλ πεξηνρψλ, λεζηψλ, θ.ιπ. Παιιφκελε ζηήιε χδαηνο: πξφθεηηαη γηα έλαλ ζάιακν αέξα, βπζηζκέλν θαηαθφξπθα ζην κηζφ κήθνο ηνπ πεξίπνπ, αλνηθηφ πξνο ηελ πιεπξά ηνπ ππζκέλα. Ζ παιηλδξνκηθή 19

21 θίλεζε ηεο ζαιάζζηαο επηθάλεηαο πξνθαιεί ξπζκηθή ζπκπίεζε-απνζπκπίεζε ηεο αέξηαο κάδαο κέζα ζηνλ ζάιακν, ε νπνία ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ θίλεζε αεξνζηξφβηινπ. ηαζκνί ηεο θαηεγνξίαο απηήο έρνπλ εγθαηαζηαζεί ζηηο Πνξηνγαιηθέο Αδφξεο θαη ζηε λήζν Islay ζηε βφξεηα θνηία. Πισηήξεο: αγθπξσκέλνη ζηνλ ζαιάζζην ππζκέλα, νη νπνίνη αθνινπζνχλ ηελ θαηαθφξπθε θίλεζε ηεο ζαιάζζηαο επηθάλεηαο. Ζ παιηλδξνκηθή θίλεζε ηνπ πισηήξα κεηαηξέπεηαη κέζσ κεραληθψλ ή πδξαπιηθψλ ζπζηεκάησλ ζε πεξηζηξνθηθή γηα ηελ θίλεζε ειεθηξνγελλήηξηαο. Έλα ζχζηεκα απηήο ηεο θαηεγνξίαο, κε πισηήξεο δηακέηξνπ 2 κ., ην νπνίν ελαιιαθηηθά κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί θαη γηα αθαιάησζε λεξνχ, έρεη θαηαζθεπαζζεί θαη δνθηκαζζεί κε επηηπρία απφ ηελ ειιεληθή εηαηξεία Κπκαηηθή Δλέξγεηα Α.Δ. Πισηέο δεμακελέο: νη νπνίεο πεξηζπιιέγνπλ ην λεξφ ησλ θπκάησλ ζε ζηάζκε πςειφηεξε απφ ηε κέζε ζηάζκε ηεο ζαιάζζηαο επηθάλεηαο. Ζ δηαθνξά ζηάζκεο ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ θίλεζε ελφο ή πεξηζζφηεξσλ πδξνζηξνβίισλ. Ο γλσζηφηεξνο εθπξφζσπνο ηεο θαηεγνξίαο απηήο είλαη ν πισηφο ζηαζκφο Wave Dragon, ν νπνίνο δνθηκάδεηαη ζηηο αθηέο ηεο Γαλίαο. Πισηά αξζξσηά ζπζηήκαηα: ηα νπνία ζηηο αξζξψζεηο θέξνπλ αληιίεο. Με ηηο θηλήζεηο ηνπ θπκαηηζκνχ νη αληιίεο ζπκπηέδνπλ πδξαπιηθφ πγξφ θαη δίλνπλ θίλεζε ζε πδξαπιηθνχο θηλεηήξεο. Σν ζχζηεκα Pelamis, ηεο βξεηαληθήο εηαηξείαο Pelamis Wave Power, νλνκαζηηθήο ηζρχνο 750 kw, έρεη ήδε δνθηκαζζεί κε επηηπρία ζε δηαζπλδεδεκέλε ιεηηνπξγία, θαη εηνηκάδεηαη ε εγθαηάζηαζε θπκαηηθψλ πάξθσλ κε πνιιέο κεραλέο Pelamis ζηηο πνξηνγαιηθέο, ζθνηζέδηθεο θαη βξεηαληθέο αθηέο. Οη παξαπάλσ ηερλνινγίεο έρνπλ ήδε απνδείμεη ηελ αμηνπηζηία ηνπο ζηελ αλνηθηή ζάιαζζα. Σν ειεθηξνπαξαγσγηθφ θφζηνο παξακέλεη ζπγθξηηηθά πςειφ (0,08-0,10 Euro/kWh), δηπιάζην απφ ηε κέζε ηηκή ηνπ ειεθηξηζκνχ ζήκεξα ζηελ ΔΔ, σζηφζν ε πεξαηηέξσ ηερλνινγηθή εμέιημε αλακέλεηαη λα νδεγήζεη ζηε κείσζή ηνπ. 20

22 Παλιρροιακή Ενέργεια Οη ηερλνινγίεο παιηξξνηαθήο ελέξγεηαο αμηνπνηνχλ ηελ απμνκείσζε ηεο ζαιάζζηαο ζηάζκεο θαηά ηελ παιίξξνηα. Οη παιίξξνηεο έρνπλ ζηαζεξέο πεξηφδνπο πεξίπνπ 12,5 θαη 24 σξψλ, θαη γηα ην ιφγν απηφ είλαη πξνβιέςηκεο. Οη απμνκεηψζεηο ηεο ζαιάζζηαο ζηάζκεο θαηά ηελ παιίξξνηα είλαη ζπλπθαζκέλεο κε «παιηξξνηαθά ξεχκαηα», νξηδφληηεο κεηαηνπίζεηο ζαιάζζηαο κάδαο, νη νπνίεο έρνπλ πεξίπνπ ηελ ίδηα πεξηνδηθφηεηα. Σα ξεχκαηα είλαη ηζρπξά, θαη ζεσξνχληαη ηδηαίηεξα θαηάιιεια γηα ελεξγεηαθή αμηνπνίεζε, επεηδή εκθαλίδνληαη ζε ζρεηηθά κηθξά βάζε. Ζ εθκεηάιιεπζε ηεο δπλακηθήο ελέξγεηαο ηεο παιίξξνηαο γίλεηαη κε ηελ θαηαζθεπή ελφο θξάγκαηνο ζηελ είζνδν ελφο θφιπνπ ή ζαιάζζηνπ δηαχινπ, δεκηνπξγψληαο έηζη κία θπζηθή δεμακελή. Καηά ηελ άλνδν ηεο παιίξξνηαο ην λεξφ εηζέξρεηαη ζηε θπζηθή απηή δεμακελή κέζα απφ πδαηνθξάθηεο, νη νπνίνη θιείλνπλ φηαλ ε παιίξξνηα θηάζεη ζην δελίζ. Οη πδαηνθξάθηεο αλνίγνπλ πάιη ζην λαδίξ ηεο παιίξξνηαο, επηηξέπνληαο ηελ έμνδν ηνπ λεξνχ δηά κέζνπ πδξνζηξνβίισλ. Οπζηαζηηθά, ε άκπσηε θαη ε πιεκκπξίδα ησλ παιηξξνηψλ κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ είηε γηα ηελ ελεξγνπνίεζε κηαο ηνπξκπίλαο, είηε γηα λα σζήζνπλ αέξα κέζσ ελφο ζσιήλα, ν νπνίνο ζηε ζπλέρεηα ζηξίβεη ηελ ηνπξκπίλα. Ζ ηερλνινγία απηή κπνξεί λα ζεσξεζεί «ψξηκε». Ωζηφζν, ιίγνη ζηαζκνί απηνχ ηνπ ηχπνπ έρνπλ θαηαζθεπαζζεί αλά ηνλ θφζκν - ν κεγαιχηεξνο, ζπλνιηθήο ηζρχνο 240 MW, θαηαζθεπάζηεθε ηε δεθαεηία ηνπ 1960 ζηε γαιιηθή πφιε La Rance, θαη ιεηηνπξγεί απφ ηφηε κε επηηπρία. (ε) (δ) ΕΙΚΟΝΕ: (ε), (δ) Ο ΣΑΘΜΟ ΣΗ LA RANCE. 21

23 Σα παιηξξνηαθά ξεχκαηα ζεσξνχληαη ηδηαίηεξα απνδνηηθή πεγή ελέξγεηαο. Σελ ηειεπηαία δεθαεηία πνιινί επξσπατθνί νξγαληζκνί θαη ηερληθέο εηαηξείεο έρνπλ εζηηάζεη ηηο δξαζηεξηφηεηέο ηνπο ζε απηφλ ηνλ ηνκέα. Οη ηερλνινγίεο είλαη παξφκνηεο πξνο απηέο ηεο αηνιηθήο ελέξγεηαο, ρξεζηκνπνηνχλ δειαδή ζηξνβίινπο νξηδφληηνπ ή θαηαθφξπθνπ άμνλα, πισηνχο ή παθησκέλνπο ζηνλ ζαιάζζην ππζκέλα. Λφγσ ηεο πνιχ κεγαιχηεξεο ππθλφηεηαο ηνπ χδαηνο, ην κέγεζνο ελφο ζηξνβίινπ παιηξξνηαθνχ ξεχκαηνο είλαη πνιχ κηθξφηεξν, πεξίπνπ ην 1/4, απφ απηφ κίαο αλεκνγελλήηξηαο ηεο ίδηαο ειεθηξηθήο ηζρχνο. Δπηπιένλ, ε νπηηθή θαη αθνπζηηθή φριεζε απφ ζηξνβίινπο παιηξξνηαθψλ ξεπκάησλ είλαη κεδακηλή. ηελ Δπξψπε, αμηνπνηήζηκα παιηξξνηαθά ξεχκαηα εληνπίδνληαη ζηα ζηελά ηεο Μάγρεο θαη ζηε λφηηα Ηξιαλδία. Δπίζεο ζεκαληηθά ξεχκαηα απαληψληαη ζηελ πεξηνρή ηεο Μεζζίλαο ζηελ Ηηαιία, θαζψο θαη ζην Αηγαίν Πέιαγνο, κε γλσζηφηεξν ην ξεχκα ηνπ Δπξίπνπ. Αλ θαη ε ζπζηεκαηηθή έξεπλα ζηνλ ηνκέα απηφ μεθίλεζε ηελ ηειεπηαία δεθαεηία, ήδε ζηελ Δπξψπε έρνπλ εγθαηαζηαζεί θαη ιεηηνπξγνχλ κε επηηπρία αξθεηνί πηινηηθνί ζηαζκνί. Γηα ην θνληηλφ κέιινλ πξνγξακκαηίδνληαη κεγάιεο εγθαηαζηάζεηο ηζρχνο αξθεηψλ MW. Ο πην πξφζθαηνο εγθαηεζηεκέλνο ζηαζκφο είλαη ην Sea Gen Tidal System ζην Strangford Lough ηεο Β. Ηξιαλδίαο, 400 κέηξα απφ ηελ αθηή. Δίλαη ην κεγαιχηεξν ζηνλ θφζκν ζχζηεκα παξαγσγήο ελέξγεηαο απφ παιηξξνηαθά ξεχκαηα (ζην είδνο ηνπ), κε δπλακηθφηεηα 1.2 MW. 22

24 Ζ κνλάδα δπγίδεη ηφλνπο θαη ηνπνζεηήζεθε ζηνλ ππζκέλα ζηηο αξρέο Απξηιίνπ ηνπ Έρεη 4 γελλήηξηεο πνπ ιεηηνπξγνχλ ψξεο ηελ εκέξα θαη ζα παξάγνπλ ελέξγεηα γηα 1000 λνηθνθπξηά. ηελ παξαπάλσ θσηνγξαθία θαίλεηαη ν ζηαζκφο πξηλ ηε βχζηζε ζην λεξφ Θερμική Ενέργεια Ωκεανών (Ocean Thermal Energy Convesrion (OTEC)) Λφγσ ηεο ειηαθήο ζέξκαλζεο, ην αλψηεξν ζηξψκα ηνπ λεξνχ είλαη πνιχ ζεξκφηεξν απφ φ, ηη ηα βαζηά λεξά ησλ σθεαλψλ. Όηαλ ε δηαθνξά ζεξκνθξαζίαο κεηαμχ ηνπ ζεξκφηεξνπ, αλψηεξνπ ζηξψκαηνο ηνπ σθεαλνχ θαη ην θξχνπ, είλαη πεξίπνπ 20 C (36 F), νη ζπλζήθεο γηα OTEC είλαη νη πιένλ επλντθέο. Οη ζπλζήθεο απηέο ππάξρνπλ θπξίσο ζηηο παξάθηηεο πεξηνρέο πνπ βξίζθνληαη θνληά ζηνλ Ηζεκεξηλφ. Ζ πνζφηεηα ηεο ελέξγεηαο πνπ δηαηίζεηαη ζηε βαζκίδσζε ηεο ζεξκνθξαζίαο κεηαμχ δεζηνχ θαη θξχνπ ζαιαζζηλνχ λεξνχ κπνξεί λα είλαη ζεκαληηθά κεγαιχηεξε απφ ηελ ελέξγεηα πνπ απαηηείηαη γηα ηελ άληιεζε ηνπ θξχνπ ζαιαζζηλνχ λεξνχ απφ ηα ρακειφηεξα ζηξψκαηα ηνπ σθεαλνχ. Γηα λα κεηαηξαπεί απηή ε ζεξκηθή θιίζε ζε ειεθηξηθή ελέξγεηα, ην δεζηφ λεξφ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηε ζέξκαλζε θαη ηελ εμάηκηζε ελφο πγξνχ (γλσζηφ θαη σο πγξφ εξγαζίαο). Σν ξεπζηφ εξγαζίαο αλαπηχζζεη πίεζε, θαζψο αλαγθάδεηαη λα εμαηκηζηεί. Απηφο ν αηκφο πεξλά κέζα απφ κηα ηνπξκπίλα γελλήηξηαο θαη ζηε ζπλέρεηα ζπκππθλψλεηαη μαλά ζε πγξφ κε θξχν λεξφ πνπ αληιήζεθε απφ βάζνο, θαη ν θχθινο επαλαιακβάλεηαη. Οξηζκέλνη εκπεηξνγλψκνλεο ζε ζέκαηα ελέξγεηαο ππνζηεξίδνπλ φηη κφιηο ε ηερλνινγία απηή εμηζσζεί ζε επίπεδν αληαγσληζηηθφηεηαο - θφζηνπο κε ηηο ζπκβαηηθέο ηερλνινγίεο παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο, ζα κπνξνχζε λα παξάγεη δηζεθαηνκκχξηα watt ειεθηξηθήο ελέξγεηαο. 23

25 Δπλακηθφ ζεξκηθήο ελέξγεηαο Ο κεγαιχηεξνο ειηαθφο ζπιιέθηεο ζηνλ θφζκν απνξξνθά έλα ηεξάζηην πνζφ ηεο ελέξγεηαο ηνπ ήιηνπ, θαηά κέζν φξν πεξίπνπ 65 εθαηνκκχξηα γηγαβάη (1GW= 10 6 kw), ή 570 ηεηξάθηο εθαηνκκχξηα kwh / y - πάλσ απφ θνξέο ην πνζφ ηεο ελέξγεηαο πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζε φιεο ηηο κνξθέο απφ ηνλ άλζξσπν ζηνλ πιαλήηε. Έλα ηππηθφ ηεηξαγσληθφ κίιη ελφο ηέηνηνπ ζπιιέθηε δειαδή επηθαλεηαθψλ πδάησλ ησλ σθεαλψλ, απνξξνθά θαηά κέζν φξν πεξίπνπ 500 MW, ή εηεζίσο πεξηζζφηεξε ελέξγεηα απφ ην ηζνδχλακν ησλ 2,6 εθαη. βαξέιηα πεηξειαίνπ. Ο εθηηκψκελνο ζπλνιηθφο πφξνο αληηζηνηρεί ζε TWh / y. Κφζηνο Οη ζηαζκνί παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο πνπ εθκεηαιιεχνληαη ην ζεξκηθφ δπλακηθφ ησλ σθεαλψλ απαηηνχλ ζεκαληηθέο αξρηθέο επελδχζεηο θεθαιαίνπ. Σερλνινγίεο Τπάξρνπλ δπλεηηθά ηξεηο βαζηθνί ηχπνη OTEC ζηαζκψλ: θιεηζηνχ θχθινπ, αλνηθηνχ θχθινπ, θαζψο θαη δηάθνξνη ζπλδπαζκνί απηψλ ησλ δχν. Καη νη ηξεηο ηχπνη κπνξνχλ λα δνκεζνχλ ζηε γε, ζε ππεξάθηηεο πιαηθφξκεο πξνζαξκνζκέλεο ζηνλ ππζκέλα ηεο ζάιαζζαο, ζε πισηέο εμέδξεο αγθπξνβνιεκέλεο ζηνλ ππζκέλα ηεο ζάιαζζαο, ή ζε πινία πνπ θηλνχληαη απφ ηφπν ζε ηφπν. Οη ππεξάθηηεο θαηαζθεπέο OTEC είλαη ηερληθά δχζθνιεο ιφγσ ηεο αλάγθεο άληιεζεο κεγάισλ πνζνηήησλ λεξνχ απφ ην βπζφ ηεο ζάιαζζαο ζε έλα πισηφ ζχζηεκα, ησλ ηεξάζηησλ ρψξσλ ηνπ ελαιιάθηε ζεξκφηεηαο πνπ απαηηνχληαη, θαη ηεο δπζθνιίαο κεηάδνζεο ελέξγεηαο απφ κηα ζπζθεπή πνπ επηπιέεη ζηα βαζηά ζηελ αθηή. Ζ ηειεπηαία ζθέςε είλαη φηη ε ηερλνινγία OTEC πξέπεη λα εθαξκνζηεί σο κηα ηερλνινγία πνιιαπινχ ζθνπνχ: γηα παξάδεηγκα, ην πινχζην ζε ζξεπηηθά ζπζηαηηθά θξχν λεξφ πνπ πξνέξρεηαη απφ ην βαζχ σθεαλφ έρεη βξεζεί λα είλαη πνιχηηκν γηα ηελ ηρζπνθαιιηέξγεηα. Δπηπιένλ, ην θξχν λεξφ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί άκεζα γηα εθαξκνγέο ςχμεο ζηηο ηξνπηθέο πεξηνρέο, φπσο ζηνλ θιηκαηηζκφ. 24

26 Ενέργεια λόγω διαφορετικήσ αλατότητασ (salinity power) ηηο εθβνιέο ησλ πνηακψλ, φπνπ θξέζθν λεξφ αλακηγλχεηαη κε ζαιαζζηλφ λεξφ, ε ελέξγεηα πνπ ζπλδέεηαη κε ηελ βαζκσηή κεηαβνιή ηεο αιαηφηεηαο, κπνξεί λα αμηνπνηεζεί ρξεζηκνπνηψληαο ηε δηαδηθαζία ηεο αληίζηξνθεο φζκσζεο κε πζηέξεζε πίεζεο θαη ζπλαθψλ ηερλνινγηψλ κεηαηξνπήο. Έλα άιιν ζχζηεκα βαζίδεηαη ζηε ρξήζε ηνπ αλεξρφκελνπ γιπθνχ λεξνχ κέζσ ελφο ζηξνβίινπ βπζηζκέλνπ ζην ζαιαζζηλφ λεξφ. Αθφκε κηα ηερλνινγία, ε νπνία πεξηιακβάλεη ειεθηξνρεκηθέο αληηδξάζεηο είλαη επίζεο ζε εμέιημε. Δπλακηθφ ελέξγεηαο αιαηφηεηαο Ζ δχλακε ηεο αιαηφηεηαο είλαη κία απφ ηηο κεγαιχηεξεο πεγέο αλαλεψζηκεο ελέξγεηαο πνπ δελ έρεη αθφκε αμηνπνηεζεί. Ζ δπλακηθή ελέξγεηα είλαη κεγάιε, αληηζηνηρψληαο ζε 2,6 MW m 3 /sec γιπθνχ λεξνχ φηαλ αλακηγλχεηαη κε ζαιαζζηλφ λεξφ. Σν εθκεηαιιεχζηκν δπλακηθφ ζε παγθφζκην επίπεδν ππνινγίδεηαη φηη είλαη 2000TWh / y. Σν πηζαλφ θφζηνο ηεο ελέξγεηαο απφ ηελ πεγή απηή είλαη πςειφηεξν απφ φ, ηη ηελ παξαδνζηαθή πδξνειεθηξηθή ελέξγεηα, αιιά είλαη ζπγθξίζηκν κε άιιεο κνξθέο αλαλεψζηκεο ελέξγεηαο πνπ παξάγνληαη ήδε ζε πιήξε θιίκαθα κνλάδεο. Σερλνινγίεο Αξθεηέο κέζνδνη έρνπλ πξνηαζεί γηα ηελ εμαγσγή απηήο ηεο δχλακε. Μεηαμχ απηψλ είλαη ε δηαθνξά ζηελ ηάζε αηκψλ πάλσ απφ ην γιπθφ θαη ην ζαιαζζηλφ λεξφ θαη ε δηαθνξά ζε δηφγθσζε κεηαμχ ησλ γιπθψλ θαη αικπξψλ πδάησλ απφ νξγαληθά πνιπκεξή. Ωζηφζν, ε πιένλ ππνζρφκελε κέζνδνο είλαη ε ρξήζε ησλ εκη-δηαπεξαηψλ κεκβξαλψλ. Ζ ελέξγεηα κπνξεί ζηε ζπλέρεηα λα εμάγεηαη σο ππφ πίεζε πθάικπξν λεξφ κε ηελ κέζνδν ηεο φζκσζεο κε πζηέξεζε πίεζεο (PRO) ή θαηεπζείαλ σο ειεθηξηθφ ξεχκα κε ηε κέζνδν ηεο αληίζηξνθεο ειεθηξνδηάιπζε (RED). ΕΙΚΟΝΑ 4.: SALINITY POWER PLANT ΠΗΓΗ: EUROPEAN OCEAN ENERGY ASSOCIATION 25

27 2.1.4 Έμμεςη αξιοποίηςη νερού για παραγωγή ενέργειασ Λιγνιτικέσ Μονάδεσ Ζ Γ.Δ.Ζ. Α.Δ. δηαζέηεη δπν Δλεξγεηαθά Κέληξα ζηα νπνία αλήθνπλ θαη ηα Οξπρεία Δθκεηάιιεπζεο Ληγλίηε, εηδηθφηεξα: Σν Δλεξγεηαθφ Κέληξν κε ηα Ληγληησξπρεία ηεο Γπηηθήο Μαθεδνλίαο θαη ην Δλεξγεηαθφ Κέληξν κε ηα Ληγληησξπρεία ηεο Μεγαιφπνιεο. Δεκηνπξγία ιηζάλζξαθα Οη ιηγλίηεο αιιά θαη νη άλζξαθεο γεληθφηεξα είλαη ην απνηέιεζκα κηαο ηδηφηππεο απνζχλζεζεο θπηψλ ε νπνία ραξαθηεξίδεηαη κε ηνλ εηδηθφ φξν σο ελαλζξάθσζε. Οη πεξηνρέο πνπ βξίζθνληαη ζηε ζεκεξηλή επνρή νη ιηγλίηεο θαιχπηνληαλ, πξηλ απφ έλα έσο πέληε εθαηνκκχξηα ρξφληα, απφ ιίκλεο. Οη θιηκαηνινγηθέο ζπλζήθεο ηεο ηφηε επνρήο επλννχζαλ ηελ αλάπηπμε πδξνραξψλ θπηψλ θαη θπξίσο θαιάκηα θαη βξχα. Όηαλ ηα θπηά μεξαίλνληαλ, έπεθηαλ ζην θησρφ ζε νμπγφλν λεξφ ησλ βάιησλ θαη ζθεπάδνληαλ απφ ιάζπε. Παξάιιεια, ιφγσ θαζηδήζεσλ θαη θεξηψλ πιηθψλ, ηα θπηά θαιππηφηαλ κε επηπιένλ ηδεκαηνγελείο απνζέζεηο. Ζ απνζχλζεζε ησλ θπηψλ γηλφηαλε ζε πεξηβάιινλ ρσξίο αέξα θαη θάησ απφ πίεζε, ελψ ε παξνπζία κηθξννξγαληζκψλ ππνβνεζνχζε ηελ αλαεξφβηα δχκσζε. Καηά ηελ δηαδηθαζία ηεο ελαλζξάθσζεο, δηέθεπγε ζηελ αηκφζθαηξα ην νμπγφλν, ην πδξνγφλν θαη ην άδσην θαη θαηά ζπλέπεηα απμαλφηαλ ην πνζνζηφ ηνπ άλζξαθα ζηα ππνιείκκαηα. Αξγφηεξα θχηξσλε θαηλνχξγηα βιάζηεζε θαη ν θχθινο επαλαιακβαλφηαλε. Πάλσ απφ ηα λεψηεξα ζηξψκαηα ιηγλίηε επηθάζηζαλ γαηψδε πιηθά, ηα ιεγφκελα "ππεξθείκελα". Σν πάρνο ησλ ππεξθείκελσλ πιηθψλ, άκκνο, αζβεζηφιηζνο θαη άξγηινο, θπκαίλεηαη ζηα νξπρεία ηεο Πηνιεκαίδαο, απφ 12 κέρξη 200 κέηξα. Δπηπιένλ, ην θνίηαζκα ηνπ ιηγλίηε δελ είλαη εληαίν δηφηη αθξηβψο κέζα ζην θνίηαζκα ππάξρνπλ ηα παιαηφηεξα γαηψδε πιηθά ηα νπνία νλνκάδνληαη "ελδηάκεζα". Γηα ηνλ ζρεκαηηζκφ ελφο θπβηθνχ κέηξνπ ιηγλίηε, ππνινγίζζεθε φηη απαηηείηαη ρξνληθφ δηάζηεκα 1000 έσο 4000 εηψλ. Εμφξπμε ηνπ ιηγλίηε Ηδηαίηεξν ραξαθηεξηζηηθφ ησλ ιηγληηηθψλ θνηηαζκάησλ απνηειεί ε ζπρλή ελαιιαγή ησλ νξηδφληησλ ιηγληηηθψλ θνηηαζκάησλ θαη ησλ ελδηάκεζσλ πιηθψλ, ηα νπνία απνθαινχληαη "ζηείξα" ή "άγνλα". Ζ εθκεηάιιεπζε ησλ ιηγληηηθψλ θνηηαζκάησλ γίλεηαη επηθαλεηαθά κε ηε κέζνδν ησλ "νξζψλ βαζκίδσλ". 26

28 ε έλα ζχζηεκα ζπλερνχο ιεηηνπξγίαο ζην νπνίν ρξεζηκνπνηνχληαη ειεθηξνθίλεηνη θαδνθφξνη εζθαθείο, ηαηληφδξνκνη θαη απνζέηεο, ην θνίηαζκα ηνπ ιηγλίηε εθζθάπηεηαη θαηά ζηξψζεηο. Ζ εμφξπμε ησλ ππεξθεηκέλσλ θαη ζηε ζπλέρεηα ηνπ ιηγλίηε, γίλεηαη κε κεγάια ειεθηξνθίλεηα κεραλήκαηα ζπλερνχο ιεηηνπξγίαο ηνπο θαδνθφξνπο εθζθαθείο. Απφ ηα πιηθά πνπ εμνξχζζνληαη, ν κελ ιηγλίηεο κεηαθέξεηαη ζηνπο Αηκνειεθηξηθνχο ηαζκνχο, ηα δε ππεξθείκελα θαη ελδηάκεζα πιηθά κεηαθέξνληαη θαη απνηίζεληαη θπξίσο ζηηο πεξηνρέο ζηηο νπνίεο έρεη πξνεγεζεί εμφξπμε, ψζηε κεηά ην ηέινο ηεο εθκεηάιιεπζεο, ε επίπησζε ζην ηνπίν ηεο πεξηνρήο λα είλαη ε ειάρηζηε δπλαηή. Ζ κεηαθνξά ηνπ ιηγλίηε θαη ησλ ζηείξσλ, γίλεηαη κε ηνπο ηαηληφδξνκνπο νη νπνίνη κπνξνχλ λα κεηαθέξνπλ ζπλερψο ζε καθξηλέο απνζηάζεηο κεγάιεο πνζφηεηεο πιηθψλ. Σέινο, ε απφζεζε ησλ ζηείξσλ πιηθψλ ζηηο πεξηνρέο φπνπ έρεη απνιεθζεί ν ιηγλίηεο, γίλεηαη κε κεγάια ειεθηξνθίλεηα κεραλήκαηα - ηα ζπλερνχο ιεηηνπξγίαο πνπ νλνκάδνληαη απνζέηεο. Δθηφο απφ ηνλ θχξην εμνπιηζκφ, ε εμφξπμε θαη δηαρείξηζε ηνπ ιηγλίηε απαηηεί ηε ρξήζε πνιιαπινχ εμνπιηζκνχ φπσο ρσκαηνπξγηθά κεραλήκαηα, θνξησηέο εθζθαθείο, θνξηεγά θιπ ηα νπνία πεξηγξάθνληαη κε ηνλ γεληθφ φξν "βνεζεηηθφο εμνπιηζκφο". Υξήζε ηνπ ιηγλίηε ζηελ παξαγσγή ελέξγεηαο Ζ ρξήζε ησλ αηκνειεθηξηθψλ ζηαζκψλ γίλεηαη πξνθεηκέλνπ ε ρεκηθή ελέξγεηα ηνπ ιηγλίηε λα κεηαηξαπεί ζε ειεθηξηθή. Ο ιηγλίηεο κεηαθέξεηαη απφ ην ζεκείν εμφξπμεο ζηνλ ηαζκφ παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο κε ηε βνήζεηα ηαηληνδξφκσλ θαη είηε απνζεθεχεηαη ζηελ Απιή ηνπ ιηγλίηε είηε νδεγείηαη απ 'επζείαο ζηνπο ζπαζηήξεο φπνπ θαη ζξπκκαηίδεηαη ζε θνκκάηηα κέγηζηεο δηακέηξνπ 4 cm θαη ηε ζπλέρεηα κεηαθέξεηαη ζηα ζηιφ ιηγλίηε ησλ κνλάδσλ. Ζ θαχζε ηνπ ιηγλίηε ιακβάλεη ρψξα ζην ιέβεηα ηεο κνλάδαο φπνπ ε ζεξκηθή ελέξγεηα πνπ εθιχεηαη απφ ηελ θαχζε ηνπ ιηγλίηε αηκνπνηεί ην λεξφ κε ζπλέπεηα ηε δεκηνπξγία ππέξζεξκνπ αηκνχ. Ο ππέξζεξκνο αηκφο (Τ/Θ) εθηνλψλεηαη ζην ζηξφβηιν πςειήο πίεζεο φπνπ θαη παξάγεηαη ρξήζηκν έξγν. ηε ζπλέρεηα, ν αηκφο νδεγείηαη εθ λένπ ζην ιέβεηα πξνθεηκέλνπ λα αλαζεξκαλζεί, λα απμεζεί δειαδή ε ζεξκνθξαζία ηνπ θαη αθνινχζσο εθηνλψλεηαη ζην ζηξφβηιν κέζεο θαη ρακειήο πίεζεο φπνπ παξάγεηαη επηπιένλ έξγν. Καηφπηλ, ν αηκφο εηζέξρεηαη ζην ςπγείν ηεο κνλάδαο φπνπ ζπκππθλψλεηαη κε ηε βνήζεηα ςπθηηθνχ λεξνχ. Ο ζπκππθλσκέλνο πιένλ αηκφο, κε ηε βνήζεηα αληιηψλ, πξνζεξκαίλεηαη κε ηε ρξήζε ελαιιαθηψλ ζεξκφηεηαο θαη νδεγείηαη κέζσ αληιηψλ θαη πάιη ζην ιέβεηα νινθιεξψλνληαο έλαλ ζεξκηθφ θχθιν. Ζ ζεξκηθή ελέξγεηα πνπ απάγεηαη απφ ην ςπθηηθφ λεξφ απνβάιιεηαη ζηνλ πχξγν ςχμεο φπνπ κε ηε κέζνδν ηνπ θαηαηνληζκνχ ράλεηαη κηα πνζφηεηα λεξνχ κε ηε κνξθή αηκνχ θαη ζηαγνληδίσλ. 27

29 ηνλ άμνλα ηνπ ζηξνβίινπ ν νπνίνο πεξηζηξέθεηαη κε 3000 ζηξ. /ιεπηφ, είλαη ζπλδεδεκέλε ε γελλήηξηα, ε νπνία κεηαηξέπεη ηελ θηλεηηθή ελέξγεηα ζε ειεθηξηθή. Σα θαπζαέξηα πνπ παξάγνληαη απφ ηελ θαχζε ηνπ ιηγλίηε νδεγνχληαη ζε νγθψδεηο δηαηάμεηο θαηαθξάηεζεο ησλ αησξνχκελσλ ζσκαηηδίσλ, ηα ειεθηξνζηαηηθά θίιηξα (Ζ/Φ). ηα θίιηξα απηά, ηα ζσκαηίδηα εθηίζεληαη ζε ζπλερέο ειεθηξηθφ πεδίν πςειήο ηάζεο, κεηαηξέπνληαη ζε ηφληα θαη ηειηθά ζπιιέγνληαη ζηα θίιηξα. Γηα ηελ παξαγσγή 1 KWh απαηηείηαη ε θαχζε 1,85 Kg ιηγλίηε πεξίπνπ θαη ε θαηαλάισζε 2,5 ιίηξσλ ςπθηηθνχ λεξνχ. 28

30 Καηαγξαθή ησλ ιηγληηηθψλ ζηαζκψλ ηεο Δ.Ε.Η. Α.Ε. ΠΙΝΑΚΑ 4. : ΛΙΓΝΙΣΙΚΟΙ ΣΑΘΜΟΙ ΙΓΙΟΚΣΗΙΑ Γ.Δ.Η. Α.Δ. ΓΙΑΤΝΓΔΓΔΜΔΝΟΤ ΓΙΚΣΤΟΤ Πιενλεθηήκαηα πδξνειεθηξηθψλ έλαληη αηκνειεθηξηθψλ Αλ θαη ε αξρή ιεηηνπξγίαο ησλ πδξνειεθηξηθψλ θαη ησλ αηκνειεθηξηθψλ εξγνζηαζίσλ είλαη αθξηβψο ε ίδηα, νη εγθαηαζηάζεηο δηαθέξνπλ σο πξνο ην κέζν πεξηζηξνθήο ηεο ηνπξκπίλαο: ηα ζεξκνειεθηξηθά εξγνζηάζηα ρξεζηκνπνηείηαη σο θαχζηκν ζπλήζσο γαηάλζξαθαο, ν νπνίνο ζεξκαίλεη λεξφ κεηαηξέπνληάο ην ζε αηκφ πςειήο πίεζεο πνπ θηλεί ηελ ηνπξκπίλα. Απηφο ν ηξφπνο έρεη δχν βαζηθά κεηνλεθηήκαηα: (α) ν γαηάλζξαθαο δελ είλαη αλαλεψζηκε πεγή ελέξγεηαο θαη, αλεμάξηεηα απφ ηελ πνζφηεηά ηνπ, κεηά απφ θάπνην ρξνληθφ δηάζηεκα ζα εμαληιεζεί (β) Απφ ηελ θαχζε ηνπ παξάγνληαη πνιιά βιαβεξά θαπζαέξηα, ηα νπνία επηβαξχλνπλ ζεκαληηθά ηελ αηκφζθαηξα, θπξίσο γχξσ απφ ηελ εγθαηάζηαζε, κε φ,ηη απηφ ζπλεπάγεηαη γηα φιεο ηηο κνξθέο δσήο ηεο πεξηνρήο, ελψ πξφβιεκα δεκηνπξγνχλ θαη ηα θαηάινηπα ηεο θαχζεο (ζηάρηεο θηι.). Οηθνλνκηθά είλαη, επίζεο, πην δαπαλεξά ζηε ζπληήξεζε. Αληίζεηα, νη πδξνειεθηξηθέο εγθαηαζηάζεηο ζηεξίδνληαη ζε αλαλεψζηκε πεγή ελέξγεηαο, ηελ ξνή ηνπ λεξνχ, ε νπνία είλαη αλαλεψζηκε πεγή, ζηεξηδφκελε ζηνλ θχθιν ηνπ λεξνχ ζηελ Φχζε. Γελ παξάγνπλ θαλέλα απφβιεην, δελ εκθαλίδνπλ εθπνκπή θαλελφο είδνπο ξχπνπ θαη ε κφλε πεξηβαιινληηθή επηβάξπλζε είλαη ε θαηαζθεπή ηνπ θξάγκαηνο θαη, ζε νξηζκέλεο πεξηπηψζεηο, ε αδπλακία επηθνηλσλίαο ησλ δχν ηκεκάησλ ηνπ πνηακνχ (πνπ δηαρσξίδεη ην θξάγκα) γηα ηηο πδξφβηεο κνξθέο δσήο. 29

31 Βιοκαύςιμα Ζ έιιεηςε ηνπ λεξνχ, παξά ηνπ εδάθνπο κπνξεί λα απνδεηρζεί ν βαζηθφο πεξηνξηζηηθφο παξάγνληαο γηα ηελ παξαγσγή βηνθαπζίκσλ απφ ηηο πεηξειαηνρεκηθέο βηνκεραλίεο ζε πνιιά πιαίζηα. Πεξίπνπ ην 70% ηνπ γιπθνχ λεξνχ πνπ απνηακηεχεηαη παγθνζκίσο ρξεζηκνπνηείηαη γηα αξδεπηηθνχο ζθνπνχο ( Comprehensive Assessment of Water Management in Agriculture, 2007). Οη πδαηηθνί πφξνη γηα ηε γεσξγία γίλνληαη φιν θαη πεξηζζφηεξν ιηγνζηνί ζε πνιιέο ρψξεο σο απνηέιεζκα ηνπ απμαλφκελνπ αληαγσληζκνχ κε ηηο εζσηεξηθέο ή βηνκεραληθέο ρξήζεηο. Σα βηνθαχζηκα ρξεζηκνπνηνχλ απηή ηελ πεξίνδν πεξίπνπ 100 km 3 (ή 1%) φινπ ηνπ λεξνχ πνπ ρξεζηκνπνηείηαη παγθνζκίσο απφ ηηο θαιιηεξγνχκελεο εθηάζεηο θαη πεξίπνπ 44 km 3 (ή 2%) ηνπ λεξνχ πνπ ρξεζηκνπνηείηαη γηα αξδεπηηθνχο ιφγνπο ( de Fraiture, Giordano and Yongsong, 2007). Πνιιέο απφ ηηο θαιιηέξγεηεο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη απηή ηελ πεξίνδν γηα ηελ παξαγσγή βηνθαπζίκσλ, φπσο ην δαραξνθάιακν, ν ειαηνθνίληθαο θαη ν αξαβφζηηνο έρνπλ ζρεηηθά κεγαιχηεξεο απαηηήζεηο ζε λεξφ ζε ζρέζε κε ηηο αληίζηνηρεο θαιιηέξγεηεο πνπ πξννξίδνληαη γηα ηελ παξαγσγή ηξνθίκσλ. Δπίζεο θαηά ηελ επεμεξγαζία ησλ βηνθαπζίκσλ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζνχλ κεγάιεο πνζφηεηεο λεξνχ, θπξίσο γηα ηηο εγθαηαζηάζεηο πιχζεο ησλ θπηψλ θαη ησλ ζπφξσλ θαη γηα ηηο εγθαηαζηάζεηο ςχμεσο. 30

32 2.2 Ενέργεια Νερό Γεωτρήςεισ και Μεταφορά νερού Πνιιά απφ ηα έξγα δηαρείξηζεο πδαηηθψλ πφξσλ απαηηνχλ εχινγα ηελ θαηαλάισζε ελέξγεηαο αληί ηελ παξαγσγή ή/θαη απνζήθεπζε. Γξαζηεξηφηεηεο φπσο ε κεηαθνξά λεξνχ θαη νη αληιήζεηο ππνγείσλ πδάησλ είλαη κεξηθά ραξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα, φπνπ απαηηνχληαη κεγάια πνζά ελέξγεηαο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπο. Υαξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα απνηειεί ην ζχζηεκα κεηαθνξάο λεξνχ γηα ηηο πδξεπηηθέο αλάγθεο ηεο Αζήλαο απνηειείηαη απφ θχξηα πδξαγσγεία κήθνπο 311 km, ελσηηθά πδξαγσγεία κήθνπο 105 km θαη δεπηεξεχνληα πδξαγσγεία κήθνπο 80 km. Σν ζχζηεκα απφιεςεο θαη κεηαθνξάο λεξνχ ζπκπιεξψλεηαη απφ κηα ζεηξάαληιηνζηαζίσλ θπξίσο γηα ηελ άληιεζε θαη κεηαθνξά ηνπ λεξνχ απφ ηε ιίκλε Τιίθεο. Οη αληιεηηθέο απηέο δξαζηεξηφηεηεο απνηεινχλ εμαηξεηηθά ελεξγνβφξεο θαη δαπαλεξέο δηαδηθαζίεο. Ζ απφιεςε απφ ηελ Λίκλε Τιίθε θαη ηηο γεσηξήζεηο, πνπ επηηπγράλεηαη κε άληιεζε, είλαη επηβεβιεκέλε θαηά ηελ δηάξθεηα πησρψλ πδξνινγηθψλ πεξηφδσλ, πνπ ηα απνζέκαηα ησλ Σακηεπηήξσλ Μφξλνπ-Δπήλνπ είλαη πεληρξά, παξφιε ηε δαπαλεξή ιεηηνπξγία ηνπο. πγθεθξηκέλα θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ πδξνινγηθνχ έηνπο γηα ηελ άληιεζε hm 3 δαπαλήζεθαλ (Ναζίθαο 2003) Αφαλάτωςη Με ηνλ φξν «αθαιάησζε» ραξαθηεξίδεηαη ε νπνηαδήπνηε δηεξγαζία αθαίξεζεο αιάησλ απφ κία αιαηνχρα νπζία θαη θπξίσο απφ αιαηνχρα χδαηα. Έηζη, θαη επέθηαζε ε αθαιάησζε είλαη κία κέζνδνο αλάθηεζεο πφζηκνπ λεξνχ απφ ζαιαζζηλφ λεξφ, πθάικπξα πνηάκηα θαη ιίκλεο. Δθαξκφδεηαη θπξίσο ζε πεξηνρέο κε μεξφ θιίκα, θησρέο ζε πφζηκν λεξφ θαη κε πξφζβαζε ζην ζαιαζζηλφ λεξφ. Ζ αθαιάησζε άξρηζε λα αλαπηχζζεηαη θαηά ηνλ 20ν αηψλα κε ηελ εκθάληζε ηεο ιεηςπδξίαο ζε πνιιέο πεξηνρέο ηεο γεο. Όπσο είλαη γλσζηφ πεξίπνπ ην 97.3% ησλ παγθφζκησλ απνζεκάησλ λεξνχ βξίζθεηαη ζηελ ζάιαζζα αλακεκηγκέλν ζε κεγάιεο αλαινγίεο κε δηάθνξα δηαιπκέλα άιαηα ζε ηέηνηα κνξθή πνπ ε ρξήζε ηνπ, είηε σο πφζηκν, είηε σο ηέηνην ηθαλφ γηα βηνκεραληθέο δηεξγαζίεο θαζίζηαηαη αδχλαηε. ηελ εηθφλα 5 πνπ αθνινπζεί γίλεηαη ζρεκαηηθή πεξηγξαθή ηεο δηαδηθαζίαο ηεο αθαιάησζεο. ΕΙΚΟΝΑ 5.: ΥΗΜΑΣΙΚΗ ΠΔΡΙΓΡΑΦΗ ΣΗ ΓΙΑΓΙΚΑΙΑ ΑΦΑΛΑΣΧΗ ΠΗΓΗ: CLAYTON (2007) 31

33 Δίλαη πξνθαλέο πσο ε ελέξγεηα είλαη απφ ηηο πην ζεκαληηθέο παξακέηξνπο ζηελ δηαδηθαζία ηεο αθαιάησζεο θαη αθνξά πεξίπνπ ζην % ηνπ ζπλνιηθνχ θφζηνπο παξαγσγήο θξέζθνπ λεξνχ. Σν πνζνζηφ απηφ είλαη παξάκεηξνο ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ ηνπ εξγνζηαζίνπ αθαιάησζεο, πνπ εμαξηάηαη θπξίσο απφ ηελ ρξεζηκνπνηνχκελε κέζνδν, αιιά θαη ηνπ θφζηνπο ηεο ελέξγεηαο απηήο. Μέζνδνη αθαιάησζεο Οη κέζνδνη αθαιάησζεο κπνξνχλ λα ηαμηλνκεζνχλ, αλάινγα ηνλ κεραληζκφ δηαρσξηζκνχ, ζε απηέο φπνπ ην κέζν αιιάδεη θάζε εθκεηαιιεπφκελν θάπνηα πεγή ζεξκφηεηαο θαη ζε απηέο πνπ κέζσ κεκβξαλψλ, χζηεξα απφ επηβνιή πίεζεο, γίλεηαη ν δηαρσξηζκφο ηνπ ζαιαζζηλνχ λεξνχ. Αλαθέξνπκε ζπλνπηηθά ηηο κεζφδνπο αθαιάησζεο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη: Αλλαγής θάζης (Phase-change processes) Άκεζε απφζηαμε πνιιαπιψλ βαζκίδσλ (MSF) Απφζηαμε πνιιαπιήο επίδξαζεο (ΜΔ) Απφζηαμε κε ζπκπίεζε αηκψλ (VC) Ζιηαθή απφζηαμε (Solar Distillation) Πάγσκα Ύγξαλζε/Αθχγξαλζε Διεργαζίες Μεμβρανών (Membrane based desalination technologies) Αληίζηξνθε Ώζκσζε (RO) Ζιεθηξνδηάιπζε(ED) Ναλφθηιηξα (NF) ΥΗΜΑ 1. : ΑΓΟΡΑ ΜΔΘΟΓΧΝ ΑΦΑΛΑΣΧΗ ΤΦΑΛΜΤΡΟΤ (ΑΡΙΣΔΡΑ) ΚΑΙ ΘΑΛΑΙΝΟΤ (ΓΔΞΙΑ) ΝΔΡΟΤ Απφ ηηο παξαπάλσ κεζφδνπο, φπσο θαίλεηαη θαη ζην ζρήκα 2.4, απηέο πνπ θαηέρνπλ ην κεγαιχηεξν κέξνο ηεο αγνξάο ηεο Δπξψπεο γηα ζαιαζζηλφ λεξφ, είλαη νη ζεξκηθέο MSF θαη MED θαζψο θαη απφ ηηο δηεξγαζίεο κεκβξαλψλ, ε αληίζηξνθε ψζκσζε (RO), ελψ γηα πθάικπξν λεξφ, ε αληίζηξνθε ψζκσζε (RO) θαη ε ειεθηξνδηάιπζε (ED). 32

34 Ελεξγεηαθέο απαηηήζεηο Σν κεγαιχηεξν κεηνλέθηεκα ησλ ζπζηεκάησλ αθαιάησζεο είλαη νη κεγάιεο απαηηήζεηο ελέξγεηαο νη νπνίεο ζε έλα κεγάιν βαζκφ θαιχπηνληαη απφ ζπκβαηηθέο πεγέο ελέξγεηαο (νξπθηά θαχζηκα). Οη ρξεζηκνπνηνχκελεο, ζηελ αθαιάησζε, πεγέο ελέξγεηαο είλαη ε ζεξκηθή, ε ειεθηξηθή θαη ε κεραληθή. Οη ελεξγεηαθέο απηέο απαηηήζεηο, ζχκθσλα κε ηνλ Γξ. σηήξε Καινγήξνπ, γηα ηηο ζεκαληηθφηεξεο δηεξγαζίεο αθαιάησζεο απνηππψλνληαη ζηνλ Πίλαθα 2.1, ν νπνίνο πεξηέρεη ζηνηρεία πνπ πξνέξρνληαη απφ θαηαζθεπαζηέο ηέηνησλ ζπζηεκάησλ. Μέζνδνο Αθαιάησζεο Θεξκηθή ελέξγεηα (kj/kg) Μεραληθή ελέξγεηα (kwh/m 3 ) ΠΙΝΑΚΑ 5. : ΔΝΔΡΓΔΙΑΚΗ ΚΑΣΑΝΑΛΧΗ ΣΧΝ ΤΣΗΜΑΣΧΝ ΑΦΑΛΑΣΧΗ ΠΗΓΗ: KALOGIROU, 2005 Πξσηαξρηθή ζεξκηθή ελέξγεηα (kj/kg) a MSF (3.7) b MEB VC 8 16 (16) 192 RO 5 13 (10) 120 ER-RO 4 6 (5) 60 ED Solar still a : Ο βαζκφο απφδνζεο παξαγσγήο ειεθηξηζκνχ ηζνχηαη κε 30% b : Ζ ηηκή ζηελ παξέλζεζε ρξεζηκνπνηήζεθε γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηεο πλνιηθήο ελέξγεηαο Όπσο γίλεηαη αληηιεπηφ ε δηεξγαζία αθαιάησζεο κε ηηο κηθξφηεξεο ελεξγεηαθέο αλάγθεο είλαη ε Αληίζηξνθε Όζκσζε κε ην χζηεκα Αλάθηεζεο Δλέξγεηαο ( 60kJ/kg), πνπ βξίζθεη ζπλήζσο εθαξκνγή ζε πνιχ κεγάιεο κνλάδεο αθαιάησζεο, ιφγσ ηνπ πνιχ πςεινχ θφζηνπο πνπ ραξαθηεξίδεη ηέηνηα ζπζηήκαηα. Δπίζεο ζρεηηθά ρακειή είλαη ε ελεξγεηαθή θαηαλάισζε ηεο Ζιεθηξνδηάιπζεο (144 kj/kg), ελψ νη Θεξκηθέο δηεξγαζίεο παξνπζηάδνπλ ηδηαίηεξα πςειέο ηηκέο (149.4 kj/kg γηα ηελ Απφζηαμε Πνιιαπιήο Δπίδξαζεο, 192 kj/kg γηα ηελ Απφζηαμε κε πκπίεζε Αηκψλ θαη kj/kg παξαγφκελνπ λεξνχ γηα ηελ Αθαξηαία Απφζηαμε Πνιιαπιψλ Βαζκίδσλ. (Kalogirou, 2005). Υαξαθηεξηζηηθά είλαη επίζεο ηα δεδνκέλα ελεξγεηαθήο θαηαλάισζεο ησλ κνλάδσλ αθαιάησζεο πνπ παξέρνληαη απφ ηνπο Δ. Σδελ θαη Richard Morris. χκθσλα κε απηά ηα ζηνηρεία ηα ζπζηήκαηα Αληίζηξνθεο Όζκσζεο απαηηνχλ 5.9 kwh/m 3, ρσξίο αλάθηεζε ελέξγεηαο θαη 3-4 kwh/m 3 κε αλάθηεζε ελέξγεηαο. Αληίζηνηρα ηα ζπζηήκαηα Ζιεθηξνδηάιπζεο θαηαλαιψλνπλ 1.22 kwh/m 3 γηα επεμεξγαζία λεξνχ κε ζπγθέληξσζε αιάησλ 3.000ppm θαη ηειηθή παξαγσγή λεξνχ ζπγθέληξσζεο 500ppm. Ζ θαηαλάισζε απηή απμάλεηαη κε ηα έηε ιεηηνπξγίαο ησλ ζπζηεκάησλ ( κεηά απφ 2.5 ρξφληα είλαη θαηά 33

35 50% κεγαιχηεξε). Σέινο ηα ζπζηήκαηα Απφζηαμεο κε πκπίεζε Αηκψλ παξνπζηάδνπλ ελεξγεηαθή θαηαλάισζε ε νπνία θπκαίλεηαη απφ kwh/m 3, αλαιφγσο ηε δπλακηθφηεηα θαη ην κέγεζνο ηεο κνλάδαο. Σα ζηνηρεία απηά ζα πξέπεη λα ζεκεησζεί φηη αλαθέξνληαη ζηηο νλνκαζηηθέο ηηκέο θαηαλάισζεο ελέξγεηαο θαη παξαγσγήο ησλ αληίζηνηρσλ κνλάδσλ (Tzen & Morris, 2003). Αλεμαξηήησο ηεο ρξεζηκνπνηνχκελεο κεζφδνπ αθαιάησζεο, παξαηεξείηαη κείσζε ζηελ ελεξγεηαθή θαηαλάισζε ηνπ ζπζηήκαηνο αθαιάησζεο, αιιά θαη ζην θφζηνο ηνπ παξαγφκελνπ λεξνχ, φζν κεηψλεηαη ε πεξηεθηηθφηεηα ζε άιαο ηνπ πξνο αθαιάησζε δηαιχκαηνο. πγθεθξηκέλα, γηα ηελ αθαιάησζε ζαιαζζηλνχ λεξνχ, ε κέζε θαηαλάισζε ελέξγεηαο είλαη kwh/m 3 θαη ην κέζν θφζηνο 6 $/m 3, ηε ζηηγκή πνπ γηα αθαιάησζε πθάικπξνπ λεξνχ νη αληίζηνηρεο ηηκέο είλαη 1.95 kwh/m 3 θαη 4.5 $/m 3. (Εψηαιεο, 2012). Παγθφζκηα δπλακηθφηεηα αθαιάησζεο - Καηαγξαθή ησλ κνλάδσλ αθαιάησζεο αλά ηνλ θφζκν. Καηά ην έηνο 2012, ππνινγίζηεθε φηη ιεηηνπξγνχλ ζπλνιηθά ζηνλ θφζκν κνλάδεο αθαιάησζεο. Απφ απηέο 60% ρξεζηκνπνηεί ηελ ηερλνινγία ηεο Αληίζηξνθεο Όζκσζεο ( m 3 /d), ην 34% ρξεζηκνπνηεί Θεξκηθέο δηεξγαζίεο αθαιάησζεο ( m 3 /d) ελψ ζε έλα πνζνζηφ 4% θαη 2% ρξεζηκνπνηείηαη ε ηερλνινγία ηεο Ζιεθηξνδηάιπζεο θαη νη ινηπέο δηεξγαζίεο αθαιάησζεο, αληίζηνηρα (Voutchkov, 2012). Οη κνλάδεο απηέο εληνπίδνληαη ζε δηάθνξα κέξε ηνπ πιαλήηε. Ζ πεξηνρή κε ηηο πεξηζζφηεξεο κνλάδεο αθαιάησζεο είλαη ε Μέζε Αλαηνιή (Πεξηνρή ηνπ Κφιπνπ-Gulf Region), όποσ η ταμηλή ηιμή ηων ορσκηών κασζίμων επιηρέπει ηη μεγάλη τρήζη ηων μονάδων αθαλάηωζης οι οποίες είναι αρκεηά ενεργοβόρες. Αθνινπζνχλ νη πεξηνρέο ηεο Μεζνγείνπ, ηεο Ακεξηθήο αιιά θαη ηεο Αζίαο (Fritzmann, Löwenberg, Wintgens, & Melin, 2007). Όπσο ραξαθηεξηζηηθά θαίλεηαη ζην γξάθεκα πεξίπνπ ην 53.4% ηεο παγθφζκηαο παξαγσγήο λεξνχ απφ ζπζηήκαηα αθαιάησζεο εληνπίδεηαη ζηε Μέζε Αλαηνιή, ην 17% ζηε Βφξεηα Ακεξηθή, ην 10.6% ζηελ Αζία, θαη ην 10.1 ζηελ Δπξψπε. Μηθξφηεξα είλαη ηα πνζνζηά πνπ θαηαγξάθνληαη ζηελ Αθξηθή, ηελ Απζηξαιία, ηελ Νφηηα αιιά θαη ηελ Κεληξηθή Ακεξηθή. 34

36 ΕΙΚΟΝΑ 6.: ΠΑΓΚΟΜΙΑ ΠΑΡΑΓΧΓΗ ΣΧΝ ΜΟΝΑΓΧΝ ΑΦΑΛΑΣΧΗ ΑΝΑ ΠΔΡΙΟΥΗ ΣΟΤ ΠΛΑΝΗΣΗ ΠΗΓΗ: CLAYTON 2011 Οη πεξηνρέο ηνπ Κφιπνπ ζα ζπλερίζνπλ κειινληηθά λα απνηεινχλ ηε κεγαιχηεξε αγνξά γηα ηα ζπζηήκαηα αθαιάησζεο, ιφγσ ηεο αχμεζεο ηνπ πιεζπζκνχ θαη ηεο αληηθαηάζηαζεο πνιιψλ παιαηψλ εξγνζηαζίσλ. Πξνβιέπεηαη κάιηζηα ζε απηέο ηηο πεξηνρέο λα παξνπζηαζηεί δηπιαζηαζκφο ηεο δπλακηθφηεηαο έσο ην Οη πεξηνρέο γχξσ απφ ηε Μεζφγεην, κάιηζηα, πξνβιέπεηαη φηη ζα ζεκεηψζνπλ ηελ κεγαιχηεξε αχμεζε (179%) ζηελ πνζφηεηα λεξνχ πνπ παξάγνπλ απφ αθαιάησζε, ελψ κηθξφηεξε ζα είλαη ε αχμεζε απηή ζηελ Αζία (76%) θαη ηελ Ακεξηθή (69%) (Fritzmann, Löwenberg, Wintgens, & Melin, 2007). 35

37 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1. : Η ΑΝΑΜΔΝΟΜΔΝΗ ΑΤΞΗΗ ΣΗ ΠΑΡΑΓΧΓΗ ΑΦΑΛΑΣΧΜΔΝΟΤ ΝΔΡΟΤ, ΑΝΑ ΠΔΡΙΟΥΗ Χ ΣΟ 2015 ΠΗΓΗ: FRITZMANN, LÖWENBERG, WINTGENS, & MELIN,

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11.

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11. Ζκεξίδα 2/11/21 ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 2.11.21 Πεγέο ελέξγεηαο Σπλ. Πξσηνγελήο Δλέξγεηα = Σ Καηαλ. Δλέξγεηα θαπζίκνπ x Σπλη.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕ και Μικρά Υδρο-Ηλεκτρικά Έργα (Μ.ΥΗ.Ε)

ΑΠΕ και Μικρά Υδρο-Ηλεκτρικά Έργα (Μ.ΥΗ.Ε) NEWSLETTER ΑΠΕ#2 ΑΠΕ και Μικρά Υδρο-Ηλεκτρικά Έργα (Μ.ΥΗ.Ε) Με αθνξκή ηελ ηξέρνπζα επηθαηξφηεηα ζρεηηθά κε ηα ζέκαηα ηεο αλάπηπμεο ησλ Αλαλεψζηκσλ Πεγψλ Δλέξγεηαο (ΑΠΔ) ζηε ρψξα καο ζα ζέιακε λα ζαο παξνπζηάζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Σσνεργαζίες για ηην προώθηζη ηης περιθερειακής καινοηομίας ζε νηζιωηικές περιοτές Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Δημήηρης Αλ. Καηζαπρακάκης Γιώργος Ζηδιανάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα ΥΤΛΛΟ ΕΡΓΑΙΑ 8 Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα Α. Ψυχρά και Θερμά χρώματα Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας Ο πετροπαιχνιδιάτορας... φωτιά ναι το πηγούνι του χρυσάφι το πηρούνι του Οδ. Ελύτης Σα χρώματα στη

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΠΔΣΡΔΛΑΙΟΤ ΚΑΙ ΦΤΙΚΟΤ ΑΔΡΙΟΤ

ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΠΔΣΡΔΛΑΙΟΤ ΚΑΙ ΦΤΙΚΟΤ ΑΔΡΙΟΤ ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΠΔΣΡΔΛΑΙΟΤ ΚΑΙ ΦΤΙΚΟΤ ΑΔΡΙΟΤ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΘΔΜΑ:ΠΗΓΔ ΔΝΑΛΛΑΚΣΙΚΗ ΔΝΔΡΓΔΙΑ ΚΑΙ ΔΠΙΠΣΩΔΙ ΣΟ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤΓΑΣΔ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΔΛΔΣΖ ΦΧΣΟΒΟΛΣΑΗΚΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ 145 KW Δ ΤΝΓΔΖ ΜΔ ΣΟ ΓΗΚΣΤΟ.

ΜΔΛΔΣΖ ΦΧΣΟΒΟΛΣΑΗΚΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ 145 KW Δ ΤΝΓΔΖ ΜΔ ΣΟ ΓΗΚΣΤΟ. ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΜΔΛΔΣΖ ΦΧΣΟΒΟΛΣΑΗΚΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ 145 KW Δ ΤΝΓΔΖ ΜΔ ΣΟ ΓΗΚΣΤΟ. ΓΖΜΖΣΡΑΚΔ ΦΧΣΗΟ ΕΑΜΠΟΤΡΑ ΚΧΝΣΑΝΣΗΝΑ ΔΠΗΒΛΔΦΖ ΚΧΝΣΑΝΣΗΝΟ ΠΟΣΟΛΗΑ, Καζεγεηήο

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηζη Ηλιακήρ Ενέπγειαρ ζε Αζηικό Πεπιβάλλον ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Αξιοποίηζη Ηλιακήρ Ενέπγειαρ ζε Αζηικό Πεπιβάλλον ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σα θυηοβοληαφκά (Φ/Β) ζςζηήμαηα απνηεινχλ κηα απφ ηηο εθαξκνγέο ησλ Αλαλεψζηκσλ Πεγψλ Δλέξγεηαο (Α.Π.Δ.), κε ηεξάζηην ελδηαθέξνλ γηα ηελ Διιάδα. Δθκεηαιιεπφκελν ην Φ/Β θαινόμενο, δειαδή ηελ άκεζε

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΗ. Λιγνίηηρ και Αημοηλεκηπικά Επγοζηάζια Λιγνιηωπςσείο

ΔΕΗ. Λιγνίηηρ και Αημοηλεκηπικά Επγοζηάζια Λιγνιηωπςσείο ΔΕΗ Λιγνίηηρ και Αημοηλεκηπικά Επγοζηάζια Λιγνιηωπςσείο Μεηά ηνλ Β' Παγθόζκην Πόιεκν ε πόιε ηεο Πηνιεκαΐδαο έδεημε λέα ζεκάδηα αλάθακςεο. Η αλαθάιπςε ηνπ ιηγλίηε, απνηέιεζε ζπνπδαίν ξόιν ζηελ αλάπηπμε

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία Οικονομική Γιασείπηζη ηων Θαλάζζιων Πόπων Ιζαβέιια Γεσξγίνπ Δπηβιέπσλ: Φνίβε Κνπληνχξε ΑΘΗΝΑ 2013 Πεπιεσόμενα Ειςαγωγή... 2 1.Η Ενεργειακή Πολιτική τησ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Οηθνλνκηθνηερληθή Αλάιπζε. Ζ ζπκπαξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο κε ηε ρξήζε αηνιηθήο ελέξγεηαο, βηνληίδει θαη θσηνβνιηαηθώλ

Οηθνλνκηθνηερληθή Αλάιπζε. Ζ ζπκπαξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο κε ηε ρξήζε αηνιηθήο ελέξγεηαο, βηνληίδει θαη θσηνβνιηαηθώλ ΣΔΗ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΗΑ Οηθνλνκηθνηερληθή Αλάιπζε Ζ ζπκπαξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο κε ηε ρξήζε αηνιηθήο ελέξγεηαο, βηνληίδει θαη θσηνβνιηαηθώλ Γηαλλάθεο Αξηζηνηέιεο

Διαβάστε περισσότερα

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ Ο πινχηνο ηεο Διιάδαο ζε θνηηάζκαηα καξκάξνπ εθιεθηήο

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

1. Η απιή αξκνληθή ηαιάλησζε πνπ εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη πιάηνο Α = 20 cm θαη

1. Η απιή αξκνληθή ηαιάλησζε πνπ εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη πιάηνο Α = 20 cm θαη ΛΤΜΔΝΔ ΑΚΖΔΗ ΣΖΝ ΔΤΡΔΖ ΑΡΥΗΚΖ ΦΑΖ 1. Η αιή αξκνληθή ηαιάλησζε ν εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη ιάηνο Α = cm θαη ζρλόηεηα f = 5 Hz. Τε ρξνληθή ζηηγκή = ην κηθξό ζώκα δηέξρεηαη αό ηε ζέζε ανκάθξλζεο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

Γηεξεχλεζε ζπλεξγαζίαο αλεκνγελλήηξηαο θαη κηθξνχ πδξνειεθηξηθνχ ζηαζκνχ γηα ηελ εμππεξέηεζε ειεθηξηθψλ θνξηίσλ. Δθαξκνγή ζηε λήζν Μήιν.

Γηεξεχλεζε ζπλεξγαζίαο αλεκνγελλήηξηαο θαη κηθξνχ πδξνειεθηξηθνχ ζηαζκνχ γηα ηελ εμππεξέηεζε ειεθηξηθψλ θνξηίσλ. Δθαξκνγή ζηε λήζν Μήιν. ΔΘΝΙΚΟ ΜΔΣΟΒΙΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟ ΓΙΔΠΙΣΗΜΟΝΙΚΟ ΓΙΑΣΜΗΜΑΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ «ΔΠΙΣΗΜΗ & ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΤΓΑΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΓΙΔΡΔΤΝΗΗ ΤΝΔΡΓΑΙΑ ΑΝΔΜΟΓΔΝΝΗΣΡΙΑ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΤ ΤΓΡΟΗΛΔΚΣΡΙΚΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Σερλνινγηθό Δθπαηδεπηηθό Ίδξπκα Κξήηεο. ρνιή Σερλνινγηθώλ Δθαξκνγώλ. Σκήκα Μεραλνινγίαο. Πηπρηαθή εξγαζία

Σερλνινγηθό Δθπαηδεπηηθό Ίδξπκα Κξήηεο. ρνιή Σερλνινγηθώλ Δθαξκνγώλ. Σκήκα Μεραλνινγίαο. Πηπρηαθή εξγαζία Σερλνινγηθό Δθπαηδεπηηθό Ίδξπκα Κξήηεο ρνιή Σερλνινγηθώλ Δθαξκνγώλ Σκήκα Μεραλνινγίαο Πηπρηαθή εξγαζία Οηθνλνκνηερληθή κειέηε Φσηνβνιηαΐθνύ ζηαζκνύ ηζρύνο 80KWp Υξηζηόδνπινο Αζπξνκάιιεο (AM: 4593) Ηξάθιεην

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΗΜΑΙΑ ΣΩΝ ΦΤΣΩΝ ΣΗ ΓΙΑΒΡΩΗ ΣΟΤ ΔΓΑΦΟΤ

Η ΗΜΑΙΑ ΣΩΝ ΦΤΣΩΝ ΣΗ ΓΙΑΒΡΩΗ ΣΟΤ ΔΓΑΦΟΤ Η ΗΜΑΙΑ ΣΩΝ ΦΤΣΩΝ ΣΗ ΓΙΑΒΡΩΗ ΣΟΤ ΔΓΑΦΟΤ Η χπαξμε ησλ θπηψλ αλαγθάδεη ηα λεξά ηεο βξνρήο θαη ηνπ ρηνληνχ λα απνξξένπλ αξγά θαη δηάκεζνπ ηνπ εδάθνπο κε απνηέιεζκα λα παξαζέξλεηαη ιηγφηεξν ην ρψκα απφ ην

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΣΕΥΝΕΙΟ ΚΡΗΣΗ. «Πλεονεκτήματα αξιοποίησηρ γεωθεπμικήρ ενέπγειαρ, χαμηλήρ ενθαλπίαρ, για οικιακέρ ευαπμογέρ.»

ΠΟΛΤΣΕΥΝΕΙΟ ΚΡΗΣΗ. «Πλεονεκτήματα αξιοποίησηρ γεωθεπμικήρ ενέπγειαρ, χαμηλήρ ενθαλπίαρ, για οικιακέρ ευαπμογέρ.» ΠΟΛΤΣΕΥΝΕΙΟ ΚΡΗΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ: «Πλεονεκτήματα αξιοποίησηρ γεωθεπμικήρ ενέπγειαρ, χαμηλήρ ενθαλπίαρ, για οικιακέρ ευαπμογέρ.» Δπηβιέπσλ Καζεγεηήο: θ. Μνπζηάθεο Βαζίιεηνο Φνηηήηξηα: Λόια Κσλζηαληίλα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΕΖΑΚΖ ΥΡΖΣΟ Α.Δ.Μ.: 4177 ΤΠΔΤΘΤΝΟ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΜΟΤΗΟΠΟΤΛΟ ΝΗΚΟΛΑΟ ΑΡΜΟΓΗΟΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΤΘΖΖ: ΚΟΡΧΝΑΗΟ ΥΡΗΣΟΦΖ, ΑΥΗΛΛΑ ΥΑΡΗΗΟ

ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΕΖΑΚΖ ΥΡΖΣΟ Α.Δ.Μ.: 4177 ΤΠΔΤΘΤΝΟ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΜΟΤΗΟΠΟΤΛΟ ΝΗΚΟΛΑΟ ΑΡΜΟΓΗΟΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΤΘΖΖ: ΚΟΡΧΝΑΗΟ ΥΡΗΣΟΦΖ, ΑΥΗΛΛΑ ΥΑΡΗΗΟ ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΟΛΟΓΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΜΔΣΑΓΟΖ ΘΔΡΜΟΣΖΣΑ ΚΑΗ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΖ ΜΖΥΑΝΗΚΖ Γ/ΝΣΖ: ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΝΗΚΟΛΑΟ ΜΟΤΗΟΠΟΤΛΟ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΑΝΑΛΤΖ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΩΝ ΔΠΗΠΣΩΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

1. Η ΒΙΩΙΜΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ. 1.1 Έλλνηα ηεο βηώζηκεο αλάπηπμεο

1. Η ΒΙΩΙΜΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ. 1.1 Έλλνηα ηεο βηώζηκεο αλάπηπμεο ΔΙΑΓΩΓΗ Αληηθείκελν ηεο παξνχζαο εξγαζίαο απνηεινχλ νη Αλαλεψζηκεο Πεγέο Δλέξγεηαο (ΑΠΔ) θαη εηδηθφηεξα ε αηνιηθή ηα αηνιηθά πάξθα. Μειεηψληαη νη πνιηηηθέο πνπ εθαξκφδνληαη γηα ηε δηάδνζε ηεο ρξήζεο ηνπο,

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1 22,50 01-2019 1/2 22,50 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50 20 MIC 10 ΜΙC 80 MIC 10 MIC 0,4 MIC 5 MIC 10 MIC 01-2020 01-2021 01-2034 01-2035

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΠΞΝΗΛΑ ΚΞΖΙΗΩΛΖ ΡΚΖΚΑ Α 3 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ

ΓΔΠΞΝΗΛΑ ΚΞΖΙΗΩΛΖ ΡΚΖΚΑ Α 3 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΓΔΠΞΝΗΛΑ ΚΞΖΙΗΩΛΖ ΡΚΖΚΑ Α 3 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ 2013 ΔΛΝΡΖΡΑ 1 ΗΠΣΠ ΘΑΗ EΛΔΟΓΔΗΑ Σελίδα 2 ΔΛΝΡΖΡΑ 1 ΗΥΤ ΚΑΗ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΗΥΤ ΟΡΙΜΟ Ζ Ηζρχο είλαη έλα απφ ηα πην ζεκαληηθά κεγέζε ηεο θπζηθήο. Δίλαη ν ξπζκφο παξαγσγήο

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Η Σ Ο Σ Δ Λ Δ Η Ο Π Α Ν Δ Π Η Σ Ζ Μ Η Ο Θ Δ Α Λ Ο Ν Η Κ Ζ

Α Ρ Η Σ Ο Σ Δ Λ Δ Η Ο Π Α Ν Δ Π Η Σ Ζ Μ Η Ο Θ Δ Α Λ Ο Ν Η Κ Ζ Α Ρ Η Σ Ο Σ Δ Λ Δ Η Ο Π Α Ν Δ Π Η Σ Ζ Μ Η Ο Θ Δ Α Λ Ο Ν Η Κ Ζ ΣΜΖΜΑ ΓΔΩΛΟΓΗΑ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΣΔΥΝΗΚΖ ΓΔΩΛΟΓΗΑ ΜΑΘΖΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΓΗΓΑΚΟΝΣΔ: Β. ΥΡΖΣΑΡΑ, Καθ. ΔΞΑΜΖΝΟ: 7 ο Β. ΜΑΡΗΝΟ, Δπ.Καθ. Φεβροσάριος

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

πζηήκαηα & ηερλνινγίεο γηα απνζήθεπζε ελέξγεηαο ζε θηίξηα

πζηήκαηα & ηερλνινγίεο γηα απνζήθεπζε ελέξγεηαο ζε θηίξηα ΓΙΑΣΜΗΜΑΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ Μ.Π. ΟΡΓΑΝΩΗ ΚΑΙ ΓΙΟΙΚΗΗ ΒΙΟΜΗΥΑΝΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ - ΔΘΝΙΚΟ ΜΔΣΟΒΙΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟ Γ Ι Π Λ Ω Μ Α Σ Ι Κ Η Δ Ρ Γ Α Ι Α πζηήκαηα & ηερλνινγίεο γηα

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.Δ.Ι. ΠΔΙΡΑΙΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΟΛΟΓΙΑ

Α.Σ.Δ.Ι. ΠΔΙΡΑΙΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΟΛΟΓΙΑ Α.Σ.Δ.Ι. ΠΔΙΡΑΙΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΟΛΟΓΙΑ ΣΙΣΛΟ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΗ ΤΓΡΟΓΟΝΟΤ ΣΟΤ ΚΙΝΗΣΗΡΔ ΑΤΣΟΚΙΝΗΣΟΤ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΗ ΣΟΤ Χ ΚΑΤΙΜΟΤ Δπηβιέπσλ Καζεγεηήο:Κνο ΣΙΧΛΗ ΠΤΡΟ πνπδαζηήο:ανασαιαγη

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Η ζεκεξηλή ξαγδαία εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ηεο κηθξνειεθηξνληθήο επέηξεςε ηελ θαηαζθεπή εηδηθώλ νινθιεξσκέλσλ θπθισκάησλ απνζήθεπζεο δεδνκέλσλ θαη πιεξνθνξηώλ θαηαιακβάλνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Δπάγγεινο. Δπαγγειάηνο

Δπάγγεινο. Δπαγγειάηνο ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΚΡΖΣΖ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΝΗΚΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΚΑΗ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΤΠΟΛΟΓΗΣΧΝ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΙ ΤΛΟΠΟΙΗΗ ΓΔΝΙΚΔΤΜΔΝΗ ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΙΑ ΒΔΛΣΙΣΗ ΥΩΡΟΘΔΣΗΗ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ Δπάγγεινο. Δπαγγειάηνο Δμεηαζηηθή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΣΖΡΑ ΒΗΟΜΑΕΑ EKOPAL ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ. Ο θαπζηήξαο UNIVERSΑL είλαη έλαο «απηνθαζαξηδόκελνο» θαπζηήξαο θαηάιιεινο γηα θαύζε ζηεξεώλ θαπζίκσλ βηνκάδαο, όπσο:

ΚΑΤΣΖΡΑ ΒΗΟΜΑΕΑ EKOPAL ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ. Ο θαπζηήξαο UNIVERSΑL είλαη έλαο «απηνθαζαξηδόκελνο» θαπζηήξαο θαηάιιεινο γηα θαύζε ζηεξεώλ θαπζίκσλ βηνκάδαο, όπσο: ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ Ο θαπζηήξαο UNIVERSΑL είλαη έλαο «απηνθαζαξηδόκελνο» θαπζηήξαο θαηάιιεινο γηα θαύζε ζηεξεώλ θαπζίκσλ βηνκάδαο, όπσο: Ο θαπζηήξαο είλαη θαηαζθεπαζκέλνο εμ νινθιήξνπ από ρπηνζίδεξν (καληέκη). Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΑΘΗΜΑ 2T2 41 ΓΟΜΙΚΗ ΦΤΙΚΗ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΟΝΑΓΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΚΑΣΗΓΟΡΙΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΠΑΡΑΜΔΣΡΟΙ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c.

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c. ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) y y z z t t Σν νπνίν νδεγεί ζην όηη = - π.(άηνπν), αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mikelson-Morley είλαη =. Δπίζεο y = y, z = z, t = t Σν νπνίν ( t

Διαβάστε περισσότερα

Φνξνινγηθέο ειαθξύλζεηο Γηεπθνιύλζεηο θνξνινγηθέο γηα ηελ αγνξά ζνκπώλ pellet) θαη μύινπ

Φνξνινγηθέο ειαθξύλζεηο Γηεπθνιύλζεηο θνξνινγηθέο γηα ηελ αγνξά ζνκπώλ pellet) θαη μύινπ ΚΑΣΑΛΟΓΟ 2011 Η VENETA STHUE βαζηδόκελε ζηε καθξνρξόληα εκπεηξία ζηελ θαηαζθεπή ζνκπώλ ζηελ πεξηνρή Σηξόιν ηεο Ιηαιίαο, δεκηνύξγεζε κεραλήκαηα πνπ είλαη εηο ζέζηλ λα εθκεηαιιεπηνύλ ζην κέγηζην ηε ζεξκόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΑΠΟ ΒΗΟΜΑΕΑ

ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΑΠΟ ΒΗΟΜΑΕΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΑΠΟ ΒΗΟΜΑΕΑ ΠΟΤΓΑΣΖ ΚΟΤΦΗΓΖ ΑΠΟΣΟΛΟ ΔΠΗΒΛΔΠΧΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΠΟΣΟΛΗΑ ΚΧΝΣΑΝΣΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΟΛΟΓΙΑ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΟΛΟΓΙΑ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΗΛΔΚΣΡΟΛΟΓΙΑ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΗΛΔΚΣΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΔΩ ΓΤΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΙ ΥΡΗΗ ΤΠΟΛΟΓΙΣΙΚΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΜΠΑΞΔΒΑΝΗ ΙΩΑΝΝΗ ΔΠΙΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ TH BIOMHXANIA ΕΠΙΠΛΟΥ / FOR THE FURNITURE INDUSTRY

ΓΙΑ TH BIOMHXANIA ΕΠΙΠΛΟΥ / FOR THE FURNITURE INDUSTRY ΓΙΑ TH BIOMHXANIA ΕΠΙΠΛΟΥ / FOR THE FURNITURE INDUSTRY ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑ ΣΜΗΜΑ ΗΛΕΚΣΡΟΛΟΓΙΑ

Σ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑ ΣΜΗΜΑ ΗΛΕΚΣΡΟΛΟΓΙΑ Σ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑ ΣΜΗΜΑ ΗΛΕΚΣΡΟΛΟΓΙΑ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΣΕΥΝΙΚΗ ΜΕΛΕΣΗ Ε ΕΓΚΑΣΑΣΑΗ ΦΩΣΟΒΟΛΣΑΪΚΩΝ ποσδαζηές: Ανδριανός Εσάγγελος Ζάλιαρης Χρήζηος Καθηγηηής: Δρ. Ανηωνιάδης Πανηελής 1 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΔΙ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΜΟΝΑΓΩΝ ΗΘΤΑ ΣΟ Γ.Ν. ΞΑΝΘΗ. Δηζεγεηήο: Αζαλάζηνο Μπακπαιίδεο, Γηνηθεηήο Γ.Ν. Ξάλζεο

ΓΡΑΔΙ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΜΟΝΑΓΩΝ ΗΘΤΑ ΣΟ Γ.Ν. ΞΑΝΘΗ. Δηζεγεηήο: Αζαλάζηνο Μπακπαιίδεο, Γηνηθεηήο Γ.Ν. Ξάλζεο ΓΡΑΔΙ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΜΟΝΑΓΩΝ ΗΘΤΑ ΣΟ Γ.Ν. ΞΑΝΘΗ Δηζεγεηήο: Αζαλάζηνο Μπακπαιίδεο, Γηνηθεηήο Γ.Ν. Ξάλζεο Δίλαη γλσζηφ ζε φινπο φηη ηα λνζνθνκεία είλαη απφ ηα πην ελεξγνβφξα θηηξηαθά ζπγθξνηήκαηα, ιφγσ κεγέζνπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΔΝΗΜΔΡΩΗ ΓΔΛΣΙΟ 2/2014 Υπό την Εποπτεία του Υπουργείου Εργαςίασ, Κοινωνικήσ Αςφάλιςησ & Πρόνοιασ Πατδνχζε Χ. Ινχιηνο 2014 Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΟ ΜΔΣΟΒΗΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΟΛΟΓΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ

ΔΘΝΗΚΟ ΜΔΣΟΒΗΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΟΛΟΓΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΔΘΝΗΚΟ ΜΔΣΟΒΗΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΟΛΟΓΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΣΟΜΔΑ ΘΔΡΜΟΣΖΣΑ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΑΣΜΟΚΗΝΖΣΖΡΧΝ ΚΑΗ ΛΔΒΖΣΧΝ Τπεχζπλνο Καζεγεηήο: θνο Δκκ. Καθαξάο ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ «Τπνινγηζηηθή κνληεινπνίεζε δξάζεσλ γηα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ Σε όια ηα πξνβιήκαηα πνπ ζα αληηκεηωπίζνπκε, ην ειαηήξην ζα είλαη αβαξέο θαη ζα ηθαλνπνηεί ην λόκν ηνπ Hooke (ηδαληθό ειαηήξην), δειαδή ε δύλακε πνπ αζθεί έλα ηδαληθό ειαηήξην έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΞΥΛΙΝΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ / FOR WOODEN FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά κε

Διαβάστε περισσότερα