Η απορροφούμενη δόση στη σπινθηρομαστογραφία και στην ακτινολογική μαστογραφία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η απορροφούμενη δόση στη σπινθηρομαστογραφία και στην ακτινολογική μαστογραφία"

Transcript

1 Η απορροφούμενη δόση στη σπινθηρομαστογραφία και στην ακτινολογική μαστογραφία Μαρία Λύρα 1 PhD, Ιωάννης Βαμβακάς 1 MSc, Mαρία Γαβριηλέλλη 2 MSc, Χρήστος Χατζηγιάννης 2 MSc 1. Α Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Αρεταίειο Νοσοκομείο, Διεύθυνση αλληλογραφίας: Πολυνείκους 3, Άλιμος 17455, τηλ.: , κινητό: , Ε-mail: 2. Ιδιωτικό Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής, Ιατρική Απεικόνιση, Αθήνα Hell J Nucl Med 2010; 13(1): Δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο: 10 Απριλίου 2010 Περίληψη Στον υπολογισμό της απορροφούμενης δόσης, κατά τις διάφορες διαγνωστικές εξετάσεις που γίνονται με την εφαρμογή ιοντιζουσών ακτινοβολιών, επιτυγχάνεται σήμερα μεγαλύτερη ακρίβεια με τη χρήση νέων τεχνικών και υπολογισμών. Ο σκοπός της εργασίας αυτής είναι η παρουσίαση των μεθόδων εκτίμησης των απορροφούμενων δόσεων κατά την ακτινολογική μαστογραφία και τη σπινθηρομαστογραφία. Για την εκτίμηση των απορροφούμενων δόσεων χρησιμοποιούνται τεχνικές εσωτερικής δοσιμετρίας όπως υπολογισμοί με την μέθοδο Medical Internal Radiation Dose (MIRD), με ψυχρά μαθηματικά πρότυπα Monte Carlo, μετρήσεις με κατάλληλα ομοιώματα καθώς και υπολογισμός εξατομικευμένης δόσης μέσω σπινθηρογραφικής εικόνας. Ιδιαίτερα, ο ακριβής υπολογισμός της απορροφούμενης δόσης κατά τις διαγνωστικές εξετάσεις του μαστού επιτρέπει την εκτίμηση των κινδύνων από τη χρήση των ιοντιζουσών ακτινοβολιών ενώ η βελτιστοποίηση των χρησιμοποιούμενων μεθόδων οδηγεί στη μείωση της ακτινικής επιβάρυνσης της εξεταζόμενης, αποτέλεσμα επιθυμητό σε επαναληπτικές εξετάσεις ελέγχου (screening tests). Λόγω της ευαισθησίας του μαστού απαιτείται η επιλογή ακριβούς μεθόδου δοσιμετρίας. Ο συντελεστής βαρύτητας οργάνου για το μαστό είναι 0,12. Αυτή είναι και η μέγιστη τιμή του συντελεστή βαρύτητας για τα όργανα του ανθρώπινου σώματος. Συνεπώς η λεπτομερέστερη ανάλυση της απορροφούμενης δόσης κατά την ακτινολογική μαστογραφία και τη σπινθηρομαστογραφία είναι κρίσιμη. Εισαγωγή Ο ακριβής και εξατομικευμένος υπολογισμός της απορροφούμενης δόσης κατά τις διαγνωστικές εξετάσεις του μαστού έχει σημαντική αξία διότι επιτρέπει την εκτίμηση των κινδύνων από τη χρήση των ιοντιζουσών ακτινοβολιών, βοηθά στη βελτιστοποίηση των χρησιμοποιούμενων μεθόδων και αποτελεί κριτήριο για την αξιολόγηση μελλοντικών εξελίξεων και νέων μεθόδων [1, 2]. Η ακρίβεια των υπολογισμών της δόσης στο μαστό είναι σήμερα περισσότερο σημαντική απ ότι στο παρελθόν, καθώς μελέτες οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ο μαστός είναι πλέον ακτινοευαίσθητος απ όσο πιστεύαμε παλαιότερα [3, 4]. Η ευαισθησία ενός οργάνου στην ιοντίζουσα ακτινοβολία ποσοτικοποιείται με τη χρήση του παράγοντα βαρύτητας. Ο παράγοντας βαρύτητας είναι ένας αριθμός που αντιστοιχεί σε κάθε ανθρώπινο όργανο και η τιμή του σχετίζεται με την ακτινοευαισθησία. Όσο μεγαλύτερη είναι η τιμή του παράγοντα βαρύτητας ενός οργάνου τόσο το πιο ευαίσθητο θεωρείται το όργανο αυτό στην ακτινοβολία. Το άθροισμα των παραγόντων βαρύτητας για όλα τα ανθρώπινα όργανα είναι εξ ορισμού ίσο με τη μονάδα. Ο παράγοντας βαρύτητας οργάνου για το μαστό αυξήθηκε στην πρόσφατη έκδοση της International Commission on Radiological Protection (ICRP) από 0,05 σε 0,12 [5]. Η ευαισθητοποίηση του ιατρικού προσωπικού, στη σημασία της ορθής τέλεσης των ως άνω εξετάσεων για την αποφυγή λήψης από τις εξεταζόμενες γυναίκες αυξημένης δόσης απορρόφησης, είναι ιδιαίτερης σημασίας. O μηχανισμός πρόσληψης των ραδιοφαρμάκων Η γνώση των βιοχημικών και φυσιολογικών μηχανισμών που καθορίζουν τον εντοπισμό ιστών μέσω των διαφόρων ραδιοφαρμάκων (ΡΦ) είναι σημαντική για να εξηγήσουμε την πληροφορία που μας δίδει η διαγνωστική ραδιονουκλιδική απεικόνιση και για να παράγουμε τελικά νέα εξειδικευμένα ΡΦ. Τα ΡΦ που σήμερα χρησιμοποιούνται στην ανίχνευση όγκων μαστού είναι κυρίως ενώσεις του ραδιενεργού τεχνητίου με πεντασθενές σουλφονικό οξύ ( 99m Tc-(V)-DMSA), μεθοξυ ισοβουτυλικό νιτρίλιο ( 99m Tc-ΜΙΒΙ) και τετροφωσμίνη ( 99m Tc-ΤF). Ακόμη, σπινθηρογραφική απεικόνιση του μαστού μπορεί να γίνει με χλωριούχο θάλλιο-201 ( 201 Tl-chloride) ή οκτρεοτίδιο του ινδίου-111 ( 111 In-octreotide). Τα παραπάνω ραδιοφάρμακα έχουν παραχθεί για άλλες εφαρμογές στην πυρηνική ιατρική όπως για την αιμάτωση του μυοκαρδίου, έδειξαν όμως την ικανότητα να προσλαμβάνονται από καρκινικά κύτταρα στον μαστό. Οι κυτταρικοί μηχανισμοί που επιτρέπουν την υψηλή πρόσληψη από τα καρκινικά κύτταρα περιλαμβάνουν την αιμάτωση και τον μεταβολισμό γύρω από τους ιστούς του όγκου, την αλλαγή της φυσιολογικής λειτουργίας, την διαφοροποίηση της αιμάτωσης ή του μεταβολισμού στους ιστούς του όγκου. Τα σύμπλοκα ΡΦ του 99m Tc με ΜΙΒΙ ή με TF είναι χημικά σύμπλοκα κατιόντων που συγκεντρώνονται ανάλογα με την περιφερική αιματική ροή π.χ. στο μυοκάρδιο [6, 7]. Η πρόσληψη αυτών των συμπλεγμάτων του 99m Tc εξαρτάται από τα μιτοχόνδρια και τα δυναμικά στη μεμβράνη πλάσματος όπως συμβαίνει και με άλλα λυοφιλικά κατιόντα. Ο μηχανισμός μετατόπισης των συμπλεγμάτων δια της μεμβράνης περιλαμβάνει διάχυση και παθητική διαμεμβρανική κατανομή. Αυτό εξηγεί την αρχική βιοκατανομή των ΡΦ σε ιστούς με αρνητικά δυναμικά πλασματικής μεμβράνης και με σχετικά υψηλό πληθυσμό μιτοχονδρίων (μυοκάρδιο, ήπαρ) [8, 9]. Οι 81

2 κακοήθεις όγκοι έχουν τις ίδιες ιδιότητες με τους φυσιολογικούς ιστούς για να στηρίξουν τον αυξημένο μεταβολισμό τους. Επίσης, η πρόσληψη των συμπλεγμάτων μπορεί να προβλέψει την απόκριση στην χημειοθεραπεία αφού η μειωμένη συγκέντρωση των συμπλεγμάτων 99m Tc στους όγκους προϋποθέτει την παρουσία ιστών πλούσιων σε P-γλυκοπρωτεΐνη [9, 10]. Εξ άλλου, όσον αφορά το 99m Tc-(V)-DMSA, η επιλεκτικότητα του στην απεικόνιση των καρκίνων που παράγουν καλσιτονίνη οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο μηχανισμός συγκέντρωσης του ΡΦ στο μαστό επηρεάζεται από αυτήν την ορμόνη ή άλλη ουσία, με παρόμοια δομή. Τα ΡΦ επισημασμένα με 99m Tc θεωρούνται καλύτεροι ιχνηθέτες ως προς τα φυσικά χαρακτηριστικά, το χρόνο απεικόνισης και το κόστος έναντι των άλλων ΡΦ που χρησιμοποιούνται για την απεικόνιση βλαβών του μαστού, δηλαδή του 201 Tl-chloride και του 111 In-octreotide. Τα ΡΦ με σήμανση 99m Tc, πέραν των διαφορών πρόσληψης που έχουν μεταξύ τους, έχουν κοινά χαρακτηριστικά, όπως είναι ο λόγος συγκέντρωσης στον όγκο προς τη συγκέντρωση στο φυσιολογικό υπόστρωμα του ίδιου ιστού, η ευαισθησία, η ειδικότητα, η θετική- αρνητική προγνωστική αξία κ.α. (Σχήμα 1). Σχήμα 1. Σπινθηρομαστογραφία. a) Πρόσθια λήψη b) Αριστερή πλάγια λήψη. Εστιακά αυξημένη συγκέντρωση του ΡΦ ( 99m Tc-ΜΙΒΙ) στο άνω έσω τεταρτημόριο του αριστερού μαστού (Η ασθενής μελετήθηκε σπινθηρογραφικά στο ιδιωτικό Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής, Ιατρική Απεικόνιση, Αθήνα). Η δοσιμετρική θεώρηση Η πυρηνική ιατρική εμπλέκεται σε όλα τα στάδια της ασθένειας του καρκίνου, από τον προληπτικό έλεγχο ως την διάγνωση και τη θεραπεία. Σε όλες τις χρήσεις ακτινοβολιών για ιατρικούς σκοπούς, η μέτρηση της δόσης είναι ένα από τα σημαντικότερα βήματα, καθώς το όφελος του ασθενούς από τη χρήση της ακτινοβολίας πρέπει να είναι πολύ μεγαλύτερο από τους ενδεχόμενους κινδύνους από αυτή. Όσον αφορά τη φύση των υπολογισμών, η υπολογιστική τεχνική που χρησιμοποιείται για την εξωτερική ακτινοβόληση, όπως συμβαίνει στην ακτινολογική μαστογραφία, διαφέρει από τον υπολογισμό της εσωτερικής δοσιμετρίας, που αφορά την περίπτωση της σπινθηρομαστογραφίας. Για τους υπολογισμούς στην εξωτερική ακτινοβόληση χρησιμοποιούνται ομοιώματα, δοσίμετρα, αναλυτικές σχέσεις και ψυχρά μαθηματικά μοντέλα. Η απορροφούμενη δόση επηρεάζεται κυρίως από τη γεωμετρία του μαστού, την ποιότητα της δέσμης των ακτίνων-χ και τα χαρακτηριστικά της ανιχνευτικής διάταξης. Στην ακτινοδιαγνωστική και την ακτινοθεραπευτική η πηγή της ακτινοβολίας είναι εξωτερική και είναι δυνατό να μετρήσουμε απορροφούμενες δό- σεις σε ομοίωμα ή in-vivo με τη χρήση ειδικών δοσιμέτρων όπως είναι οι κρύσταλλοι θερμοφωταύγειας, Thermo Luminescent Dosimeter (TLD). Στην πυρηνική ιατρική, εντούτοις, η χρήση της ακτινοβολίας είναι διαφορετική. Η πηγή της ακτινοβολίας είναι εσωτερική και ο ακριβής υπολογισμός της απορροφούμενης δόσης απαιτεί γνώσεις φαρμακοκινητικής και χρήση πολύπλοκων μεθόδων και μοντέλων [11]. Στους υπολογισμούς για την εσωτερική ακτινοβόληση χρησιμοποιείται η μεθοδολογία medical internal radiation dose (MIRD) όπου η απορροφούμενη δόση εξαρτάται από τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά των οργάνων αλλά και από τα φυσικά χαρακτηριστικά του ραδιονουκλίδιου που χρησιμοποιείται, τα χαρακτηριστικά της ανιχνευτικής διάταξης και την κινητική του ραδιοφαρμάκου (ΡΦ) που η πορεία του και ο χρόνος παραμονής του στον οργανισμό παίζει πρωτεύοντα ρόλο. Οι υπολογισμοί της απορροφούμενης δόσης για τις πάσχουσες από καρκίνο του μαστού είναι εξέχουσας σημασίας καθώς είναι πιθανό να λάβουν αυξημένη δόση κατά τη διαδικασία της διάγνωσης, της θεραπείας και της μετέπειτα παρακολούθησης. Το βασικό σχήμα εσωτερικής δοσιμετρίας Η δοσιμετρία ασχολείται με την ακριβή μέτρηση της απορροφούμενης δόσης της ακτινοβολίας. Ραδιενεργά υλικά που χορηγούνται στο ανθρώπινο σώμα διαγνωστικώς στην πυρηνική ιατρική κατανέμονται σ αυτό ακολουθώντας τους κανόνες της φαρμακοκινητικής ή παθοφυσιολογίας και όχι τους νόμους της Φυσικής [11]. Η ανάλυση του κινδύνου προς το όφελος για ασθενείς στην πυρηνική ιατρική εφαρμόζει απαραίτητα υπολογισμένες εκτιμήσεις της δόσης ακτινοβολίας οι οποίες ονομάζονται: απορροφούμενη δόση, ισοδύναμη δόση, ενεργός δόση κ.α. και αφορούν το άτομο που εκτίθεται σ αυτήν, έτσι ώστε να υλοποιείται η αρχή as low as reasonable achievable (ALARA) δηλαδή να επιτευχθεί το επιθυμητό διαγνωστικό αποτέλεσμα με τη χαμηλότερη το δυνατόν απορροφούμενη δόση. Ο κίνδυνος από εξετάσεις του πληθυσμού με ΡΦ εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως η ηλικία, ο ρυθμός δόσης, η βιοκινητική των οργάνων και οι παράγοντες βαρύτητας της ακτινοβολίας σε σχέση με την ηλικία του πληθυσμού [12, 13]. Επιπλέον, η γυναίκα που υποβάλλεται σε σπινθηρογράφημα, εισάγει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στην εκτίμηση της δόσης ακτινοβολίας και του ενδεχόμενου κινδύνου από ακτινοβολίες στην πυρηνική ιατρική [14]. Γενικά, το μέγεθος του σώματος και των οργάνων στις γυναίκες είναι μικρότερα από αυτά του μέσου άνδρα, έτσι ώστε οι δόσεις ακτινοβολίας θα είναι μεγαλύτερες για τα ίδια ποσά χορηγούμενης ενεργότητας και όμοιας βιοκινητικής του ΡΦ. Στις γυναίκες οι γονάδες βρίσκονται στο εσωτερικό του σώματος και πλησιέστερα σε όργανα που συχνά αποτελούν όργανα- πηγές στην εσωτερική δοσιμετρία όπως είναι η ουροδόχος κύστη, το ήπαρ και οι νεφροί. Έχει βρεθεί ότι οι απορροφούμενες δόσεις σε κρίσιμα όργανα της γυναίκας και οι ενεργές δόσεις (ICRP 53, 80,106) είναι περίπου 25% υψηλότερες από αυτές των ανδρών σε περίπου όλες τις εξετάσεις με ΡΦ [14]. Ειδικότερα, οι συνήθεις δόσεις στις γονάδες, μπορεί να είναι 2-3 φορές μεγαλύτερες από αυτές στους άνδρες [14]. 82 Hellenic Journal of Nuclear Medicine Ιανουάριος - Απρίλιος 2010

3 Δοσιμετρική ανάλυση Πρόσθετες πληροφορίες απαραίτητες για τη δοσιμετρική ανάλυση των εξετάσεων της πυρηνικής ιατρικής περιλαμβάνουν το ποσόν ενεργότητος που χορηγήθηκε ανά εξέταση, τον αριθμό των εξετάσεων που πιθανόν να τελεστούν σε συγκεκριμμένο χρόνο και την εκτίμηση του κινδύνου που ενέχεται στη μονάδα απορροφούμενης δόσης. Η κατανομή των δόσεων στον άνθρωπο αλλά και στον περιβάλλοντα χώρο ποικίλλει με το χρόνο και είναι ανομοιογενής τόσο στο μακροσκοπικό όσο και στο κυτταρικό επίπεδο. Τα ραδιονουκλίδια, όμως, στέλνουν την ακτινοβολία ισότροπα, δεν έχουν κατεύθυνση προτίμησης. Εκπέμπουν δηλαδή το ίδιο ποσοστό ενέργειας σε όλες τις διευθύνσεις του χώρου. Επιπρόσθετα, η εξασθένηση και η απορρόφηση της ακτινοβολίας σε παρεμβαλλόμενους ιστούς την εμποδίζουν να φθάσει σε μακρινά σημεία. Είναι, επομένως, απαραίτητη η ανάπτυξη ακριβέστατων πρότυπων μεταφοράς της ενέργειας, ρεαλιστικά με βάση την ανθρώπινη ανατομία [15]. Για τους δοσιμετρικούς υπολογισμούς απαιτείται επίσης η γνώση φυσικών και βιολογικών παραμέτρων. Η απορροφούμενη δόση εξαρτάται από τη χορηγηθείσα ραδιενέργεια, τον ενεργό χρόνο παραμονής της στο όργανο πηγή, τον παράγοντα για τις χρόνο-ανεξάρτητες παραμέτρους π.χ. τα χαρακτηριστικά του ραδιονουκλιδίου, το σχήμα και το μέγεθος των οργάνων πηγής και στόχου, την απόσταση και τη μάζα του στόχου. Για τον υπολογισμό της απορροφούμενης δόσης σε οποιοδήποτε όργανο είναι απαραίτητος ο προσδιορισμός του χρόνου παραμονής, τ, του ραδιενεργού συμπλέγματος καθώς και της αθροιστικής ραδιενέργειας, Α s αυτού μέσα στο όργανο. Χρόνος παραμονής τ, ορίζεται ο χρόνος που η ραδιενεργός ουσία παραμένει στο όργανο-πηγή και εξαρτάται από τον ενεργό χρόνο ημιζωής του ραδιοφαρμάκου. Ο ενεργός χρόνος ημιζωής, Τ eff, καθορίζεται από τη σχέση 1/Τ eff =1/Τ p + 1/T b όπου Τ p είναι ο φυσικός χρόνος ημιζωής του ραδιοϊσοτόπου και T b ο βιολογικός χρόνος ημιζωής. Ο χρόνος παραμονής τ δίδεται από τη θεωρητική σχέση: τ =1,443Τ eff για τις περιπτώσεις που υποθέτουμε ότι συμβαίνει άμεση καθήλωση του ΡΦ στο όργανο πηγή. Στους υπολογισμούς που γίνονται από σπινθηρογραφικές εικόνες, ο χρόνος παραμονής υπολογίζεται πειραματικά από τη σχέση τ = Α s /A 0, όπου A s η αθροιστική ραδιενέργεια και Α 0 η αρχικά χορηγηθείσα ενεργότητα. Γνωρίζοντας την χορηγηθείσα ενεργότητα (ραδιενέργεια) Α 0 και μετρώντας την αθροιστική ραδιενέργεια Α s από το εμβαδό της καμπύλης ενεργότητας - χρόνου σε (MBq.hrs) προσδιορίζουμε το χρόνο παραμονής του ραδιοφαρμάκου στο υπό μελέτη όργανο (Σχήμα 2). Απορροφούμενη δόση Σημαντικό βήμα στη διαδικασία της δοσιμετρικής ανάλυσης είναι η μέτρηση της απορροφούμενης δόσης D. Απορροφούμενη δόση είναι η ενέργεια που εναποτίθεται στη μονάδα μάζας του οργάνου και εκφράζεται από την εξίσωση: D = E/m όπου Ε είναι η εναποτιθέμενη στον ιστό ενέργεια και m η μάζα του συγκεκριμένου ιστού. Η μονάδα μέτρησης της απορροφούμενης δόσης ακτινοβολίας είναι το Gy (Grey) όπου 1Gy Σχήμα 2. Μετρήσεις χρόνου παραμονής τ και υπολογισμός Αθροιστικής Ραδιενέργειας Α s γνωρίζοντες την ακριβή χορηγούμενη ενεργότητα Α 0. Το παράδειγμα αναφέρεται σε μετρήσεις μας επί εικόνων εστίας στο μαστό (βλέπε Σχήμα 1) σε σπινθηρογραφικές λήψεις με 99m Tc-ΜΙΒΙ [22]. ισούται με την εναπόθεση ενέργειας: E ίσης με 1 Joule σε μάζα m ίση με 1kg. Η μονάδα 1Gy ισούται με 1 Joule/kg. Η μέση απορροφούμενη δόση είναι η μέση εναπόθεση ενέργειας στον ιστό για ομοιόμορφη κατανομή του ΡΦ. Δηλαδή η μέση απορροφούμενη δόση στο όργανο-στόχο είναι η ενέργεια που μεταφέρεται από την πηγή στον στόχο δια της μάζας του στόχου. Το κλάσμα της ενέργειας της ακτινοβολίας που εκπέμπεται από το όργανο-πηγή και φθάνει στο όργανο-στόχο είναι το απορροφούμενο κλάσμα. Η απορροφούμενη δόση ανά διάσπαση ορίζεται ως S και εξαρτάται από το ραδιονουκλίδιο, τον τρόπο διάσπασης και τη μάζα αυτού. Η απορροφούμενη δόση D στο όργανο-στόχο, είναι ανάλογη της αθροιστικής ραδιενέργειας Α s και του παράγοντα S, για τις χρόνο-ανεξάρτητες παραμέτρους δηλαδή τα φυσικά χαρακτηριστικά ραδιοϊσοτόπου, το σχήμα και μέγεθος οργάνων πηγής και στόχου, η απόσταση και η μάζα του στόχου. D στόχου = A s S (στόχος, πηγή). Επομένως φαίνεται ότι για τον υπολογισμό της απορροφούμενης ανά εξέταση δόσης απαιτείται ο προσδιορισμός παραγόντων απορροφούμενης δόσης σε ομοιώματα αναφοράς. Στον υπολογισμό των διαφόρων δόσεων στην πυρηνική ιατρική χρησιμοποιείται πολλές φορές και η τεχνική Monte Carlo (Σχήμα 3). Με τη χρήση υπολογιστικού κώδικα στο εικονικό περιβάλλον του ηλεκτρονικού υπολογιστή, προσομοιάζονται οι διαδοχικές αλληλεπιδράσεις των σωματιδίων που εκπέμπονται από κάθε ραδιενεργή διάσπαση με την ύλη. Έτσι υπολογίζεται η απορροφούμενη δόση από την εκπομπή όλων των ηλεκτρονίων και φωτονίων με προσομοίωση όλων των δυνατών αλληλεπιδράσεών τους, μέχρις ότου αυτά να εξέλθουν ή να σταματήσουν μέσα στο σώμα του ασθενή. Η χρήση εξειδικευμένων μετρήσεων σε κάθε ασθενή δίδει ακριβείς υπολογισμούς της απορροφούμενης δόσης. Συσχετίζεται ο αριθμός και το μέγεθος των ογκοστοιχείων (voxels) εικόνων αξονικής ή μαγνητικής τομογραφίας του ασθενούς με τις τιμές αθροιστικής ραδιενέργειας η οποία υπολογίζεται από τις σπινθηρογραφικές εικόνες του ασθενή. 83

4 κών διαγνωστικών μεθόδων πυρηνικής ιατρικής, ακτινολογίας και άλλων εφαρμογών των ιοντιζουσών ακτινοβολιών. Σχήμα 3. Παράδειγμα γραφικής καταγραφής του υπολογισμού απορροφούμενης και ενεργού δόσης μέσω του visual Monte Carlo code RANMAR, (VMC dose calculations) [33]. Η πηγή στο παράδειγμα ευρίσκεται στην περιοχή του πνεύμονα. Ενεργός και ολόσωμη δόση Η ενεργός δόση: Ε είναι το άθροισμα των απορροφουμένων δόσεων στα όργανα του σώματος, σταθμισμένο με ένα συντελεστή που εξαρτάται από το είδος των οργάνων και υπολογίζεται από την εξίσωση Ε = Σ D W, όπου D η απορροφούμενη από το όργανο δόση και W ο παράγων βαρύτητας κάθε οργάνου. Μονάδα μέτρησης της ενεργού δόσης είναι το 1 Sievert (Sv). Η ενεργός δόση: Ε είναι ενδεικτική για την εκτίμηση του λόγου του κινδύνου από την έκθεση στην ιοντίζουσα ακτινοβολία προς το όφελος. Ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο λόγω ακτινοβόλησης με ενεργό δόση ίση με 1 Sv είναι 6,2%. Αν υπολογίσουμε και τον κίνδυνο για μεταβίβαση κληρονομούμενων βλαβών στο 0,2% ανά Sv τότε φτάνουμε στον συνολικό κίνδυνο του 6,4% ανά Sv. Αυτό σημαίνει ότι αν ακτινοβοληθούν 1000 άτομα σε ενεργό δόση 1Sv, τα 64 από αυτά θα πεθάνουν ή θα εμφανίσουν σοβαρές βλάβες στην υγεία τους στις επόμενες δεκαετίες, λόγω της ακτινοβολίας [5]. Η ολόσωμη δόση είναι η συνολική ενέργεια που εναποτίθεται στο σώμα δια της συνολικής μάζας του σώματος χωρίς να γίνεται στάθμιση για τα διάφορα όργανα. Ο υπολογισμός της ολόσωμης δόσης δεν δίδει ρεαλιστικές τιμές όταν πρόκειται για ΡΦ που δεν κατανέμονται στο σώμα ομοιόμορφα. Λαμβάνοντας υπ όψιν τα χαρακτηριστικά των ραδιονουκλιδίων που εκπέμπουν την ακτινοβολία, η ενεργός δόση Ε μπορεί να υπολογισθεί από δύο έως εκατό φορές μεγαλύτερη από την ολόσωμη δόση και αξιολογεί καλύτερα απ ότι ή ολόσωμη δόση, τον συνολικό κίνδυνο από μία συγκεκριμένη εξέταση. Για διάφορες εξετάσεις της Πυρηνικής Ιατρικής σε ενήλικες στην Ελλάδα, οι τιμές της ενεργού δόσης κυμαίνονται από 0,3mSv έως 25mSv [16] Η ενεργός δόση E είναι η ποσότητα που δίνει την δυνατότητα σύγκρισης του κινδύνου μεταξύ διαφορετι- Η δοσιμετρική τεχνική στη σπινθηρομαστογραφία Η σπινθηρομαστογραφία πραγματοποιείται με την εξεταζόμενη σε πρηνή θέση και το μαστό να πέφτει ελεύθερα από ειδική οπή της εξεταστικής κλίνης ή με την εξεταζόμενη σε ύπτια θέση [17, 18]. Τελευταία έχουν αναπτυχθεί εξειδικευμένα συστήματα γ-camera που επιτρέπουν συμπίεση του μαστού και δίνουν εικόνες καλύτερης διακριτικής ικανότητας σε σχέση με τις συμβατικές γ-camera. Οι συγκεκριμένες θέσεις εξασφαλίζουν την μείωση του πάχους του μαστού ώστε να μειωθεί η σκεδαζόμενη ακτινοβολία από το μαστικό αδένα [19]. Η ενεργότητα που ενίεται είναι συνήθως 800MBq ΡΦ επισημασμένου με 99m Tc. Στην εσωτερική δοσιμετρία του μαστού η φαρμακοκινητική έχει μεγάλη σημασία, διότι το 99m Tc ακολουθεί μέσα στο σώμα τη μεταβολική και την απεκκριτική οδό του ΡΦ. Συνεπώς η συγκέντρωση του 99m Tc τοπικά και χρονικά μέσα στο σώμα του εξεταζόμενου εξαρτάται από την φαρμακοκινητική και την παθολογία. Επομένως για να γίνει μια ρεαλιστική δοσιμετρική μελέτη πρέπει να είναι καλά γνωστή η φαρμακοκινητική του ΡΦ. Ειδικά κινητικά μοντέλα έχουν αναπτυχθεί και βοηθούν στην εκτίμηση της αθροιστικής ραδιενέργειας που συσσωρεύεται σε διάφορα όργανα του σώματος. Το 99m Tc-MIBI είναι ένα χημικό σύμπλοκο κατιόντων που συγκεντρώνεται στο μυοκάρδιο ανάλογα με την περιφερική αιματική ροή του. Έχει όμως την ιδιότητα να προσλαμβάνεται και από καρκινικά κύτταρα στο μαστό. Η κύρια μεταβολική οδός για την αποβολή του είναι μέσω του γαστρεντερικού συστήματος. Οι δοσιμετρικοί υπολογισμοί γίνονται σύμφωνα με τη μέθοδο MIRD. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή η ραδιενέργεια κατανέμεται ομοιόμορφα στα όργαναπηγές. Οι μάζες των οργάνων και των ιστών του ανθρώπινου σώματος δίνονται από τις εκδόσεις του MIRD. Οι υπολογισμοί βασίζονται σε τιμές που λαμβάνονται από πίνακες για την απορροφούμενη δόση ανά μονάδα αθροιστικής ραδιενέργειας στα όργανα και τους ιστούς που μας ενδιαφέρουν [20]. Οι τιμές αυτές καταδεικνύουν το κλάσμα ενέργειας που εκπέμπεται από το όργανο πηγή και εναποτίθεται στο όργανοστόχο. Οι παραπάνω τιμές εξαρτώνται από το μέγεθος, το σχήμα, τη σύσταση και την πυκνότητα των οργάνων. Με τη μέθοδο MIRD γίνεται η απλούστευση της ομοιόμορφης κατανομής του ραδιονουκλιδίου μέσα σε κάθε όργανο-πηγή και παρέχεται η εκτίμηση της απορροφούμενης δόσης κατά μέσο όρο, σε κάθε όργανο-στόχο. Όσον αφορά το μαστό, οι πίνακες του MIRD δεν παρέχουν δεδομένα κατάλληλα για υπολογισμούς. Στη μεθοδολογία MIRD η συγκέντρωση του ΡΦ θεωρείται ομοιογενής μέσα στο όργανο στόχο. Κατά την απεικόνιση, όμως, ενός καρκινικού όγκου στο μαστό, η συγκέντρωση του ΡΦ είναι πολύ μεγαλύτερη στον καρκινικό όγκο σε σύγκριση με το υγιές παρέγχυμα του μαστού. Παρακάτω θα περιγράψουμε ένα παράδειγμα φαρμακοκινητικής που δείχνει την άμεση σχέση που υπάρχει στον τρό- 84 Hellenic Journal of Nuclear Medicine Ιανουάριος - Απρίλιος 2010

5 Ο μαστός αποτελείται από επιθήλιο, λίπος, συνεκτικό ιστό και από γαλακτοφόρους αδένες και διακρίνεται σε λοβούς και λόβια. Η ακτινική επιβάρυνση στη μαστογραφία εκτιμάται με τη μέση αδενική δόση (mean glandular dose, MGD) [24,25]. Ο υπολογισμός της MGD μπορεί να γίνει με τη χρησιμοποίηση κατάλληλου ομοιώματος και δοσιμέτρου. Μετράται η δόση εισόδου στην επιφάνεια του ομοιώματος και με γνωστή την ποιότητα της δέσμης των ακτίνων-χ που εκφράζεται σε πάχος ημι-εξασθένησης σε mm Al, υπολογίζεται με τη βοήθεια αναλυτικών σχέσεων η MGD. Παρακάτω περιγράφεται ένα αριθμητικό παράδειγμα υπολογισμού δόσης εισόδου και μέσης αδενικής δόσης για ψηφιακό μαστογράφο με άνοδο από βολφράμιο, φίλτρα ροδίου και αργύρου και ανιχνευτή ακτινοβολίας τεχνολογίας σεληνίου. Στο παράδειγμα έγινε μαστογραφία σε γυναίκα 53 ετών με τέσσερις λήψεις, δεξιά και αριστερή πρόσθια και δεξιά και αριστερή λοξή σε γωνία 60 μοιρών. Σε όλες τις περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκε στόχος βολφραμίου και φίλτρο ροδίου. Ο μαστός συμπιέστηκε με δύναμη 138Ν και τα αντίστοιχα πάχη ήταν 6,5cm 7,2cm 7,3cm και 7cm σε κάθε λήψη. Τα mas κάθε λήψης ήταν ,3-141,9 και 115,1 αντίστοιχα. Οι δόσεις εισόδου ήταν αντίστοιχα 5,42mGy, 6,64mGy, 8,89mGy και 7,13mGy. Οι αντίστοιχες MGD υπολογίστηκαν σε 1,3mGy, 1,44mGy, 1,9mGy και 1,58mGy αντίστοιχα. O υπολογισμός των δόσεων της ψηφιακής μαστογραφίας έγινε στο ιδιωτικό νοσοκομείο ΙΑΣΩ General το Ο υπολογισμός της MGD μπορεί να γίνει με χρήση δοσιμέτρων TLD και κατάλληλου ομοιώματος [26, 27]. Η δοσιμετρία με TLD είναι πιο απαιτητική σε εξοπλισμό και πιο δύσκολη στην εφαρμογή της όμως δίνει ακριβέστερα αποτελέσματα. Στα σύγχρονα συστήματα ακτινολογικής μαστογραφίας γίνεται βαθμονόμηση κατά την παραλαβή του μαστογράφου και η MGD όπως και η Eπιφανειακή Δόση Εισόδου (Entrance Surface Dose, ESD) υπολογίζονται από το σύστημα με ακρίβεια της τάξης του 10%. Οι Regulla and Eder (2005) [28] έδειξαν σημαντικές διαφορές στις ακτινολογικές πρακτικές στην Ευρώπη, με συνέπεια τις μεγάλες αποκλίσεις των τιμών της ESD στην μαστογραφία σε σχέση με την Δόση αναφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Σχήμα 5). Τέλος ο υπολογισμός της MGD μπορεί να γίνει με τη χρήπο διακίνησης του ΡΦ μέσα στο σώμα και στη δοσιμετρία. Έστω ότι θα χρησιμοποιηθεί το 99m Tc-ΜΙΒΙ για να γίνει σπινθηρογράφηση για την αναζήτηση καρκινικών βλαβών στο μαστό. Το 99m Tc-ΜΙΒΙ συγκεντρώνεται κυρίως στο ηπατογαστρικό σύστημα και περίπου το 33% της χορηγηθείσας ενεργότητας αποβάλλεται μέσω του γαστρεντερικού συστήματος μέσα σε 48ώρες. Το 27% αποβάλλεται μέσω της νεφρικής οδού μέσα σε 24ώρες. Η συγκέντρωση της ραδιενέργειας στο μυοκάρδιο είναι 1,5% και ο αντίστοιχος ενεργός χρόνος ημιζωής είναι 7 ώρες [21]. Μια απλή προσέγγιση στην πρακτική της και εύκολη να πραγματοποιηθεί είναι αυτή που απεικονίζεται στο Σχήμα 1. [22]. Σχήμα 4. Γεωμετρική αναπαράσταση του μαστού και της γειτνίασής του με τον πνεύμονα [22]. Θεωρείται ότι η ακτινοβολία που φθάνει στο μαστό είναι, κατά προσέγγιση, αυτή που συγκεντρώνεται μετά την απορρόφηση του κλάσματος ακτινοβολίας από τον πνεύμονα. Το πρότυπο του πνεύμονα θεωρείται ως ήμισυ ελλειψοειδές και Ι είναι το μέσο εύρος του πνεύμονα (μέσο Ι 1 και Ι 2 ). Εάν d είναι η απόσταση μεταξύ του μαστού και των ενδιάμεσων με τον πνεύμονα ιστών, η απορροφούμενη δόση από το μαστό εξαρτάται από την προσπίπτουσα στον πνεύμονα ακτινοβολία, την ακτινοβολία που διαδίδεται, χωρίς σκέδαση, μέσω του πνεύμονα και των ενδιάμεσων ιστών προς τον μαστό, καθώς και από την ακτινοβολία εντός του μαστού. Η απορρόφηση της ακτινοβολίας από τον αέρα προσομοιάζει με καλή ακρίβεια τα χαρακτηριστικά της απορρόφησής της από τον πνεύμονα ενώ το νερό προσομοιάζει τα χαρακτηριστικά της απορρόφησης της ακτινοβολίας από το μαστό. Ο ιστός μεταξύ του πνεύμονα και του μαστού είναι οστικός και μυϊκός και οι υπολογισμοί γίνονται βάζοντας ως συντελεστή απορρόφησης τη μέση τιμή των συντελεστών απορρόφησης του μυϊκού και του οστίτη ιστού. Ειδικότερα, η πραγματικά απορροφούμενη δόση ανά άτομο μπορεί να εξαχθεί με βάση τη μέθοδο Monte Carlo λαμβάνοντας πληροφορίες και δεδομένα από τη σπινθηρογραφική εικόνα του εξεταζόμενου. Ανάλυση με τον κώδικα Monte Carlo N-particle (MCNP) του ενεργειακού φάσματος σε σπινθηρογραφικές απεικονίσεις μαστού έδειξε ότι το ποσοστό των σκεδαζομένων συμβάντων στο ενεργειακό παράθυρο της απεικόνισης του μαστού είναι μικρό, εκτός από το άκρον του θωρακικού τοιχώματος προς τον ανιχνευτή [23]. Οδηγούμεθα στην εξατομικευμένη δοσιμετρική μελέτη κάθε ασθενούς, η οποία γίνεται με τη μέτρηση του ρυθμού διάσπασης είτε χρησιμοποιώντας πρόσθια και οπίσθια προβολική σπινθηρογραφική εικόνα είτε χρησιμοποιώντας τομογραφικές λήψεις. Ο ρυθμός διάσπασης μπορεί να μετατραπεί σε ενεργότητα στα όργανα πηγές εφόσον έχει προηγηθεί βαθμονόμηση της γ-camera. Η διαδικασία της βαθμονόμησης γίνεται με τη βοήθεια ομοιώματος στο οποίο τοποθετούνται γνωστές ενεργότητες και μετρούνται οι αντίστοιχοι ρυθμοί διάσπασης. Η ενεργότητα των οργάνων-πηγών Α σε διαφορετικούς χρόνους μετά τη χορήγηση υπολογίζεται, εξάγεται η αθροιστική ραδιενέργεια Α s, οι χρόνοι παραμονής τ, και τελικά η απορροφούμενη δόση D. Σε περίπτωση διάχυτης πρόσληψης ΡΦ από τον καρκινικό όγκο οι υπολογισμοί τροποποιούνται ανάλογα. Γενικότερα όταν η πρόσληψη δεν γίνεται σε εντοπισμένο όγκο αλλά σε ευρύτερη περιοχή, η απορροφούμενη δόση μικραίνει. Η δοσιμετρική τεχνική στην ακτινολογική μαστογραφία 85

6 Σχήμα 5. Εύρεση Επιφανειακής Δόσης Εισόδου σε ακτινολογική μαστογραφία σε 25 μέλη κράτη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Από Regulla, D. F. and Eder H., 2005 [28]. ση ψυχρών μαθηματικών μοντέλων, Monte Carlo. Η γεωμετρία του μαστού μοντελοποιείται με μαθηματικές εξισώσεις και με τη χρήση κατάλληλου υπολογιστικού κώδικα προσομοιάζονται οι επιδράσεις κάθε φωτονίου της δέσμης των ακτίνων X με το μαστό. Τα διαγνωστικά επίπεδα αναφοράς για την ακτινολογική μαστογραφία, στην Ελλάδα είναι εναρμονισμένα με αυτά της Ευρώπης και καθορίζουν ESD ίση με 7,0mGy/ λήψη και MGD στην τιμή των 1,5mGy/ λήψη. Συζήτηση Σήμερα έχουν αναπτυχθεί πολλές τεχνικές για τον υπολογισμό των απορροφούμενων και των ενεργών δόσεων στις διαγνωστικές εξετάσεις που γίνονται με τη χρήση ιοντιζουσών ακτινοβολιών. Οι προσπάθειες για τον πλέον ακριβή υπολογισμό της δόσης από ιοντίζουσες ακτινοβολίες ξεκίνησαν μόλις έγιναν αντιληπτές οι βλαπτικές δράσεις των ακτινοβολιών. Ο κλάδος της ακτινοπροστασίας έχει αποστολή την προστασία της ανθρωπότητας από τις βλαπτικές συνέπειες των ακτινοβολιών. Οι εξετάσεις με ιοντίζουσες ακτινοβολίες έγιναν σύντομα αρκετά ασφαλείς. Σκοπός της ακτινοπροστασίας είναι να μηδενίσει τα αιτιοκρατικά (deterministic) μη χρήσιμα αποτελέσματα των ιοντιζουσών ακτινοβολιών και να ελαχιστοποιήσει τα τυχαία (stochastic). Τα αιτιοκρατικά αποτελέσματα εμφανίζονται με την υπέρβαση μιας ορισμένης τιμής δόσης (δόση κατωφλίου) και η σοβαρότητά τους αυξάνει με την αύξηση της δόσης. Τα τυχαία αποτελέσματα εμφανίζονται από πολύ μικρές δόσεις και η σοβαρότητά τους δεν συσχετίζεται με την αύξηση της δόσης. Σήμερα στις διαγνωστικές εξετάσεις, εκτός από περιπτώσεις ατυχημάτων, δεν παρατηρούνται αιτιοκρατικά αποτελέσματα από τη χρήση ιοντιζουσών ακτινοβολιών. Η συνεχής προσπάθεια για την μείωση της απορροφούμενης δόσης τόσο χαμηλά όσο αυτό είναι λογικά εφικτό, έχει οδηγήσει σε εντυπωσιακή μείωση των απορροφούμενων δόσεων με την πάροδο του χρόνου. Ειδικά για το μαστό, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί σήμερα όσον αφορά την απορροφούμενη δόση καθώς νέες μετρήσεις δείχνουν ότι το όργανο είναι περισσότερο ακτινοευαίσθητο απ όσο παλαιότερα εθεωρείτο. Ο συντελεστής βαρύτητας οργάνου για το μαστό είναι 0,12. Αυτή είναι και η μέγιστη τιμή του συντελεστή βαρύτητας για τα όργανα του ανθρώπινου σώματος. Εκτός από το μαστό, την τιμή 0,12 ως συντελεστή βαρύτητας οργάνου έχουν το παχύ έντερο, ο πνεύμων, ο στόμαχος και ο ερυθρός μυελός των οστών. Όλα τα υπόλοιπα όργανα έχουν συντελεστές βαρύτητας οργάνου μικρότερους του 0,12 [5]. Συνεπώς η λεπτομερέστερη ανάλυση της απορροφούμενης δόσης κατά τη σπινθηρομαστογραφία και την ακτινολογική μαστογραφία είναι επίκαιρη. H δοσιμετρική μελέτη έχει δείξει ότι σε μεγάλους μαστούς ή πυκνούς μαστούς ή όταν υπάρχουν χειρουργικά εμφυτεύματα η σπινθηρομαστογραφία δίδει σημαντικά μικρότερη δόση από τη μαστογραφία [21, 30]. Επί πλέον, η μαστογραφία με ακτίνες Χ δεν συμβάλλει διαγνωστικά όταν οι μαστοί είναι πυκνοί ή ευμεγέθεις ή με εμφυτεύματα ή όταν υπάρχουν μεγάλες χειρουργικές τομές. Στις παραπάνω περιπτώσεις η σπινθηρομαστογραφία δίδει πολύ καλύτερα διαγνωστικά αποτελέσματα συγκρινόμενη με την ακτινολογική μαστογραφία [29, 30]. Η ευαισθησία στην σπινθηρομαστογραφία με τεχνήτιο έχει βρεθεί κατά μέσο όρο 83,8% και η ειδικότητα είναι 86,4% [31]. Η ευαισθησία στη μαστογραφία από 100% για λιπώδεις μαστούς μειώνεται σε 45% για ιδιαίτερα πυκνούς μαστούς [32]. Συμπερασματικά, η δοσιμετρική μελέτη κάθε ιατρικής πράξης που χρησιμοποιεί ιοντίζουσες ακτινοβολίες είναι απαραίτητη και έχει τεράστια σημασία διότι το όφελος του εξεταζόμενου πρέπει να είναι πολύ μεγαλύτερο από τον κίνδυνο λόγω της ακτινοβολίας. Αν και για τον εξεταζόμενο με ιοντίζουσες ακτινοβολίες δεν υπάρχει όριο στην δόση, εντούτοις η ακριβής γνώση της ενεργού δόσης που λαμβάνει, είναι ενδεικτική του κινδύνου που υπάρχει στην κάθε εξέταση. Εκτός από την ενεργό δόση έχει σημασία και η απορροφούμενη δόση από τα διάφορα όργανα, ιδιαίτερα από αυτά που έχουν αυξημένο παράγοντα βαρύτητας, όπως συμβαίνει με το μαστό. Σήμερα υπάρχουν αρκετές μέθοδοι που είναι κατάλληλες για τον υπολογισμό της απορροφούμενης δόσης από το μαστό και της ενεργού δόσης στην γυναίκα από την εξέταση του μαστού με ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Η μέτρηση της δόσης κατά την ακτινοβόληση του μαστού, θα μπορέσει να επιφέρει ακόμα μεγαλύτερη μείωση της δόσης στο μαστό είτε με βελτιστοποίηση των χρησιμοποιούμενων απεικονιστικών τεχνικών είτε με εκλογή της καταλληλότερης τεχνικής ανά περίπτωση. Λόγω της ευαισθησίας του μαστού απαιτείται η επιλογή ακριβούς μεθόδου δοσιμετρίας. Για την σπινθηρομαστογραφία, ο υπολογισμός της απορροφούμενης δόσης γίνεται με ικανοποιητική ακρίβεια, με χρήση τομογραφικών σπινθηρογραφικών εικόνων. Στην ακτινολογική μαστογραφία, για τη μέτρηση της δόσης ESD και της ΜGD προτείνεται ο υπολογισμός με βάση την ποιότητα δέσμης των ακτίνων Χ, την παροχή της ακτινοβολίας και το πάχος του μαστού. Βιβλιογραφία 1. Young K, Faulkner K, Wall B, Muirhead C. Review of Radiation Risks in Breast Screening. NHSBSP Publication 2003; Jaworowski Z. Radiation Risk and Ethics. Physics today 1999; 52: Ronkers CN, Erdmann CA, Land CE. Radiation and breast cancer. A 86 Hellenic Journal of Nuclear Medicine Ιανουάριος - Απρίλιος 2010

7 review of current evidence. Breast Cancer Res 2005; 7: Vollmar SV, Kalender WA. Reduction of dose to the female breast in thoracic CT: a comparison of standard-protocol, bismuth-shielded, partial and tube-current-modulated CT examinations. Europ Radiol 2008; 18: ICRP Publication 106.Addendum 3 to ICRP Publication 53.Recomendations of the ICRP, effective dose in medical exposures. International commission on radiological protection 2008; Cutrone JA, Shane Yospur L, Khalkhali I, et al. Immunohistologic assessment of 99m Tc-MIBI uptake in benign and malignant breast lesions. J Nucl Med 1998; 39: Chen SL, Yin YQ, Chen JX, et al. The usefulness of 99m Tc MIBI scintimammography in diagnosis of breast cancer: Using surgical histopathologic diagnosis as the gold standard. Intern J Cancer Res and Treatm 1997; 17(3B): Yang JG, Li CL, Hao RR et al. Primary osteogenic sarcoma of breast detected on 99m Tc-MIBI scintigraphy and 99m Tc MDP skeletal scintigraphy. Ann Nucl Med 2008; 22: Del Vecchio S, Salvatore M. 99m Tc-MIBI in the evaluation of breast cancer biology. Eur J Nucl Med Mol Imaging 2004; 31 (Suppl. 1): S88 S Del Vecchio S, Ciarmiello A, Pace L, et al. Fractional retention of technetium-99m-sestamibi as an index of p-glycoprotein expression in untreated breast cancer patients. J Nucl Med 1997; 38: ICRP Publication 80.Addendum 2 to ICRP Publication 53. Radiation Dose to Patients from Radiopharmaceuticals. International commission on radiological protection 2008; Toohey RE, Stabin MG. Comparative Analysis of Dosimetry, Parameters for Nuclear Medicine. Oak Ridge Institute for Science and Education 2000; 1: Simpkin S. Internal Dosimetry Radiographics 2001; 19: Stabin M. Health Concerns related to radiation exposure of the female nuclear medicine patient. Environ Health Perspect 1997; 105: Snyder WS, Ford MR, Warner GG. Estimates of specific absorbed fractions for photon sources uniformly distributed in various organs of a heterogeneous phantom. MIRD Pamphlet No5. J Nucl Med 1969; 10: El-Mantani Ordoulidis S, Siabanopoulou M. Effective doses in Nuclear Medicine diagnostic procedures in Greece. Hell J Nucl Med 2009; 12: Bombardieri E, Aktolun C, Baum R et al. Breast Scintigraphy Procedure Guidelines for tumor imaging. EANM Publications 2003; 2: Chalkhali I, Diggles LE, Taillefer R et al. Procedure Guideline for Breast Scintigraphy. J Nucl Med 1999; 40: Pani R, Scopinaro F, Pellegrini R et al. The role of Compton background and breast compression on cancer detection in scintimammography. Intern J Cancer Res and Treatm 1997; 17(3B): Snyder WS, Ford MR, Warner GG, Watson SB S. Absorbed dose per unit cumulated activity for selected radionuclides and organs. MIRD Pamphlet No11.The Society of Nuclear Medicine 1975; 1: Lyra M, Vamvakas I. Dosimetry at scintimammography with 99m Tc- MIBI, 99m Tc-Tetrofosmin, 99m Tc-(V)DMSA and 201 TlCl. Comparison to radiographic mammography. Hell J Nucl Med 2009; 12: Lyra M, Skouroliakou C, Lyra S et al. Breast Imaging by 99m Tc-MIBI Scintigraphy. Diagnostic Evaluation-Dosimetric Consideration, Where we stand with Breast Cancer Research. Hellenic Society for Breast Cancer Research, Agnantis N, Tsiftsis D Εds, Synedron Publ. ISBN , Athens 1999; Hruska CB and Michael K. O Connor MK. A Monte Carlo Model for Energy Spectra Analysis in Dedicated Nuclear Breast Imaging, IEEE Transactions on Nuclear Science 2008; 55(1): Dance DR, Skinner CL, Young KC et al. Additional Factors for the estimation of Mean Glandular breast dose. Τhe UK Mammography Dosimetry Protocol. Phys Med Biol 2000; 45: Verdun FR, Moeckli R, Valley JF et al. Image quality and dose levels in mammography. The Brit J Radiol 1996; 69: Law J, Faulkner K, Young KC. Risk factors for induction of breast cancer by X-rays and their implications for breast screening. Brit J Radiol 2007; 80: Tsapaki V, Tsalafoutas IA, Poga V et al. Investigation of breast dose in five screening mammography centres in Greece. J Radiol Prot 2008; 28: Regulla DF and Eder H. Patient exposure in medical X-ray imaging in Europe. Radiation Protection Dosimetry 2005: 114(1-3):11-25; doi: /rpd/nch Grammaticos PC, Evaluation of nuclear medicine tests for the diagnosis of breast carcinoma. Nuclear Medicine Review 2002; 5: Ozulker T, Ozulker F, Ozpacacı T. The efficacy of 99m Tc-MIBI scintimammography in the evaluation of the breast lesions and axillary ınvolvement: a comparison with X-rays mammography, ultrasonography and magnetic resonance ımaging. Hell J Nucl Med 2010; 13 (2) in press. 31. Scillaci O. Is there a clinical role for scintimammography in breast cancer diagnosis? J Nucl Med 2005; 40(10): Berg W.A, Cutierrez L, NessAiver M et al. Diagnostic accuracy of mammography, clinical examination, US and MRI imaging in preoperative assessment of breast cancer. Radiology 2004; 233: VMC dose calculations, Instituto de radioprotecao e dosimetria, 2005, } Editorial Absorption dose in scintimammography and in X-rays mammography Maria Lyra, Ioannis Vamvakas, Maria Gavriilelli, Christos Chatzigiannis Abstract Absorbed dose calculations in diagnostic applications using ionizing radiation are more accurate today than in past times. In this work we aim to demonstrate the methods used to calculate the absorbed dose of X-rays mammography and scintimammography. Absorbed dose estimation is achieved by calculations for internal dosimetry using Medical Internal Radiation Dose (MIRD), or Monte Carlo techniques, measurements in phantoms for mammography as well as patient specific calculations exploiting scintigraphic images data. Especially, the accurate calculation of the absorbed doses during diagnostic examinations of the breast gives the possibility of evaluation of the danger of the use of ionizing radiation for this organ. Optimization of used techniques points to the reduction of the radiation burden of the examined person, by these screening tests. As the radio sensitivity of breast is high, the selection of an accurate absorbed dose calculation method is necessary. The weighting factor for breast is This is the maximum value of the weighting factor for the various organs of the human body. Consequently, a detailed study of absorbed dose in breast, either in mammography or scintimammography, is crucial. Hell J Nucl Med 2010; 13(1): Published on line: 10 Αpril 2010 Correspondence address: Associate Professor Maria Lyra, PhD, A' Radiology Department, University of Athens, Aretaieio Hospital, 76 Vasilisis Sophias Ave, Athens 11528, Greece [ 87

Επιβάρυνση από την ακτινοβολία Δοσιμετρία στην Πυρηνική Ιατρική

Επιβάρυνση από την ακτινοβολία Δοσιμετρία στην Πυρηνική Ιατρική Επιβάρυνση από την ακτινοβολία Δοσιμετρία στην Πυρηνική Ιατρική Λίγα λόγια για τις συνέπειες από τις σπινθηρογραφικές διαγνωστικές εξετάσεις Καρδιάς- Νεφρών- Σκελετού- Θυρεοειδούς- Μαρία Λύρα Γεωργοσοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

A L A R A. Μαρία Λύρα

A L A R A. Μαρία Λύρα A L A R A Μαρία Λύρα 1ο Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών Σήμερα το ετήσιο επίπεδο της δόσης από την έκθεση στην ακτινοβολία από ιατρικές εφαρμογές είναι το ίδιο με το μέσο ετήσιο υπόστρωμα ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Σπινθηρομαστογραφία (Scintimammography)

Σπινθηρομαστογραφία (Scintimammography) Mαρία Λύρα Γεωργοσοπούλου,Αν Καθηγήτρια Α Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών 2003 Σπινθηρομαστογραφία (Scintimammography) ιαγνωστική συνεισφορά 2003 Maria Lyra Georgosopoulou Σπινθηρομαστογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Η δοσιμετρία στη σπινθηρομαστογραφία με τα ραδιοφάρμακα 99m Tc-ΜΙΒΙ, 99m Tc-Τetrofosmin, 99m Tc-(V)DMSA και το 201 TlCl

Η δοσιμετρία στη σπινθηρομαστογραφία με τα ραδιοφάρμακα 99m Tc-ΜΙΒΙ, 99m Tc-Τetrofosmin, 99m Tc-(V)DMSA και το 201 TlCl Η δοσιμετρία στη σπινθηρομαστογραφία με τα ραδιοφάρμακα 99m Tc-ΜΙΒΙ, 99m Tc-Τetrofosmin, 99m Tc-(V)DMSA και το 201 TlCl και η σύγκριση με την ακτινολογική μαστογραφία Μαρία Λύρα, Ιωάννης Βαμβακάς Α Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΡΑΔΙΟΦΑΡΜΑΚΑ - Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑΣ-

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΡΑΔΙΟΦΑΡΜΑΚΑ - Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑΣ- ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΡΑΔΙΟΦΑΡΜΑΚΑ - Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑΣ- Μαρία Λύρα Γεωργοσοπούλου, Αν. Καθ. Ακτινοφυσικός Μονάδα Ακτινοφυσικής, Α Εργαστήριο Ακτινολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών 1896 Henri Becquerel ανακαλύπτει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές ακτινοβολιών : Κεφάλαιο 11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑ. ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ PET ή PET/CT

ΘΕΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑ. ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ PET ή PET/CT ΘΕΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΙΑΓΝΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ PET ή PET/CT Λύρα Μ, Γώγος Κ Φιλιππόπουλος Κ, Ιορδάνου Ι, Βλάχος Λ. Α Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Αρεταίειο

Διαβάστε περισσότερα

Περιλήψεις Ομιλιών Abstracts

Περιλήψεις Ομιλιών Abstracts ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΦΙΕ Δοσιμετρία και Ακτινοπροστασία σε νεώτερες Ραδιοϊσοτοπικές Θεραπευτικές Εφαρμογές. Περιλήψεις Ομιλιών Abstracts Στόχος της ημερίδας η ανταλλαγή απόψεων και ενημέρωση στην εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΑ στην MDCT: Διεθνής βιβλιογραφία και τα πρώτα στοιχεία από την Ελλάδα

ΔΕΑ στην MDCT: Διεθνής βιβλιογραφία και τα πρώτα στοιχεία από την Ελλάδα ΔΕΑ στην MDCT: Διεθνής βιβλιογραφία και τα πρώτα στοιχεία από την Ελλάδα Γιώργος Σημαντηράκης Τμήμα Αδειών & Ελέγχων Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας www.eeae.gr Εισαγωγή Διαγνωστικά Επίπεδα Αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Υπάρχουν περιπτώσεις που μια μέλλουσα μητέρα χρειάζεται να υποβληθεί σε κάποια ιατρική διαγνωστική εξέταση ή θεραπεία με ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Επίσης, δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δοσιμέτρηση προσωπικού στην Πυρηνική Ιατρική Ε.Καρίνου Τμήμα Δοσιμετρίας, ΕΕΑΕ

Δοσιμέτρηση προσωπικού στην Πυρηνική Ιατρική Ε.Καρίνου Τμήμα Δοσιμετρίας, ΕΕΑΕ Δοσιμέτρηση προσωπικού στην Πυρηνική Ιατρική Ε.Καρίνου Τμήμα Δοσιμετρίας, ΕΕΑΕ www.eeae.gr Πηγές έκθεσης σε εργαζόμενους στον τομέα της πυρηνικής ιατρικής Η Πυρηνική Ιατρική σχετίζεται με το χειρισμό ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η Ακτινοπροστασία

Τι είναι η Ακτινοπροστασία Τι είναι η Ακτινοπροστασία Ίων Ε. Σταµατελάτος Εργαστήριο Ερευνητικού Αντιδραστήρα Ινστιτούτο Πυρηνικής Τεχνολογίας και Ακτινοπροστασίας ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος» ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ E-mail: ion@ipta.demokritos.gr Πυρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση. Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς. Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική

HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση. Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς. Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική Σεπτέμβριος 2003-Φεβρουάριος 2004 Πυρηνική Ιατρική Εισαγωγή Η Πυρηνική Ιατρική είναι κλάδος της ιατρικής που

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Συνέδριο Ακτινολογίας-Αθήνα 2000

Πανελλήνιο Συνέδριο Ακτινολογίας-Αθήνα 2000 ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΣΠΙΝΘΗΡΟΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΜΕ ΤC99m-TETROFOSMIN Γεωργοσοπούλου Μ, Λύρα Σ, Χατζηλύρα Π Γεωργούντζος Β, Παππάς, Μανδάλου Α, Τσουρούλας Μ, Στριγγάρης Κ, Βλάχος Λ Εργ. Ακτινολογίας Παν/μίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1ο Τυπική καμπύλη δόσης επιβίωσης για καρκινικά και υγιή κύτταρα μετά από ακτινοβόληση:

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητές πηγές ακτινοβολιών και η χρήση τους από τον άνθρωπο

Τεχνητές πηγές ακτινοβολιών και η χρήση τους από τον άνθρωπο Ιοντίζουσες ακτινοβολίες είναι οι ακτινοβολίες που μεταφέρουν ενέργεια ικανή να εισχωρήσει στην ύλη, να προκαλέσει ιοντισμό των ατόμων της, να διασπάσει βίαια χημικούς δεσμούς και να προκαλέσει βιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ 1 Η απεικόνιση βοηθά τους γιατρούς στη διάγνωση και στην

Διαβάστε περισσότερα

Δοσιμέτρηση προσωπικού στην Πυρηνική Ιατρική

Δοσιμέτρηση προσωπικού στην Πυρηνική Ιατρική Δοσιμέτρηση προσωπικού στην Πυρηνική Ιατρική Ε.Καρίνου Τμήμα Δοσιμετρίας, ΕΕΑΕ www.eeae.gr THERANOSIS: Ο ρόλος της Πυρηνικής Ιατρικής στις εξατομικευμένες θεραπείες του καρκίνου, 18 Μαΐου 2013 Ακτινοπροστασία

Διαβάστε περισσότερα

1. ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΙΣΟΤΟΠΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

1. ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΙΣΟΤΟΠΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ 1. ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΙΣΟΤΟΠΑ 1 x y 1. γ-κάµερα ή Κύκλωµα Πύλης Αναλυτής Ύψους Παλµών z κάµερα Anger (H. Anger, Berkeley, 1958) Λογικό Κύκλωµα Θέσης ιάταξη Φωτοπολλαπλασιαστών Μολύβδινη Θωράκιση

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά Επίπεδα Αναφοράς στην Επεμβατική Ακτινολογία

Διαγνωστικά Επίπεδα Αναφοράς στην Επεμβατική Ακτινολογία Διαγνωστικά Επίπεδα Αναφοράς στην Επεμβατική Ακτινολογία Γιώργος Σημαντηράκης Τμήμα Αδειών & Ελέγχων Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας www.eeae.gr Εισαγωγή Διαγνωστικά (;) Επίπεδα Αναφοράς στην ΕΑ.

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία και Aτομική Δοσιμέτρηση με δοσίμετρα θερμοφωταύγειας. Ε.Καρίνου Ακτινοφυσικός Τμήμα Δοσιμετρίας, ΕΕΑΕ ΕΕΑΕ

Επεμβατική Ακτινολογία και Aτομική Δοσιμέτρηση με δοσίμετρα θερμοφωταύγειας. Ε.Καρίνου Ακτινοφυσικός Τμήμα Δοσιμετρίας, ΕΕΑΕ ΕΕΑΕ Επεμβατική Ακτινολογία και Aτομική Δοσιμέτρηση με δοσίμετρα θερμοφωταύγειας Ε.Καρίνου Ακτινοφυσικός Τμήμα Δοσιμετρίας, ΕΕΑΕ ΕΕΑΕ Τμήμα Δοσιμετρίας Εξασφαλίζει την ατομική δοσιμέτρηση των εκτιθέμενων εργαζομένων

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες Δρ. Παναγιώτης Κηπουρός Φυσικός Ιατρικής - Ακτινοφυσικός Εισαγωγή Τα βιολογικά αποτελέσματα στο κύημα λόγω ακτινοβόλησης του εξαρτώνται από : Το στάδιο της ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ 2. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ Οι όγκοι χαρακτηρίζονται από πολλαπλές αλλαγές του μεταβολισμού. Η χαρακτηριστική μεταβολική λειτουργία μπορεί να μετρηθεί in vivo με τη βοήθεια ενός ραδιοσημασμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΣΕ ΤΜΗΜΑ PET/CT

ΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΣΕ ΤΜΗΜΑ PET/CT ΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΣΕ ΤΜΗΜΑ PET/CT a Νταλιάνης Κ., a Μαλαμίτση Ι., a Γώγου Λ., Βλάχου Φ, a Ανδρέου Ι., a Λουϊζη Α., b Γεωργίου Ε., a., a Πρασόπουλος Β.. * a Τμήμα PET/CT, Διαγνωστικό και

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερικός Έλεγχος Ποιότητας (External Quality Audit) στην Ακτινοθεραπεία στην Ελλάδα. Κώστας Ι. Χουρδάκης Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας

Εξωτερικός Έλεγχος Ποιότητας (External Quality Audit) στην Ακτινοθεραπεία στην Ελλάδα. Κώστας Ι. Χουρδάκης Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας Εξωτερικός Έλεγχος Ποιότητας (External Quality Audit) στην Ακτινοθεραπεία στην Ελλάδα Κώστας Ι. Χουρδάκης Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας Θεσσαλονίκη, 13 Απριλίου 2014 Εργαλεία Ποιότητας Διασφάλιση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ. Λία Ε. Μουλοπούλου Καθηγήτρια Ακτινολογίας Διευθύντρια Α Εργαστηρίου Ακτινολογίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ. Λία Ε. Μουλοπούλου Καθηγήτρια Ακτινολογίας Διευθύντρια Α Εργαστηρίου Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Λία Ε. Μουλοπούλου Καθηγήτρια Ακτινολογίας Διευθύντρια Α Εργαστηρίου Ακτινολογίας ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Μία ιατρική ειδικότητα που χρησιμοποιεί απεικονιστικές μεθόδους για να

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιενεργές διασπάσεις. Ραδιονουκλίδια στην ιατρική

Ραδιενεργές διασπάσεις. Ραδιονουκλίδια στην ιατρική Ραδιενεργές διασπάσεις Ραδιονουκλίδια στην ιατρική Νουκλίδια Οι πυρήνες µε διαφορετικό αριθµό πρωτονίων ή/και νετρονίων ονοµάζονται νουκλίδια. Υπάρχουν 1500 περίπου νουκλίδια (φυσικά +τεχνητά). Η ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Γ. Μπουλογιάννη 1, Α. Δρεβελέγκας 1, Ι. Χρυσογονίδης 2 1.Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ ΜΕ ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (PET-CT)

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ ΜΕ ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (PET-CT) ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ ΜΕ ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (PET-CT) Διάταξη ανιχνευτικού συστήματος PET Αριθμός δακτυλίων ανιχνευτών Διάμετρος δακτυλίων,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ 4. ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ 4. ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4. ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ Ιωάννα Δ. Αναστασοπούλου Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ Γενικά Σύστημα Αξονικής Τομογραφίας 128 τομών αποτελούμενα από :

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ Γενικά Σύστημα Αξονικής Τομογραφίας 128 τομών αποτελούμενα από : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ Γενικά Σύστημα Αξονικής Τομογραφίας 128 τομών αποτελούμενα από : 1. Gantry 2. Ακτινολογική λυχνία 3. Γεννήτρια Aκτίνων -Χ 4. Εξεταστική Τράπεζα 5.

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Αρχές συστημάτων PET/CT Ποζιτρονιακή τομογραφία / Αξονική τομογραφία

Φυσικές Αρχές συστημάτων PET/CT Ποζιτρονιακή τομογραφία / Αξονική τομογραφία Φυσικές Αρχές συστημάτων PET/CT Ποζιτρονιακή τομογραφία / Αξονική τομογραφία Για την καλύτερη διερεύνηση του εσωτερικού του σώματος Μαρία Λύρα Γεωργοσοπούλου Πανεπιστήμιο Αθηνών Το ποζιτρόνιο ψάχνει για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΔΟΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗ ΓΑΜΜΑ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΜΕ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΔΟΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗ ΓΑΜΜΑ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΜΕ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ e-περιοδικό Επιστήμης & Τεχνολογίας 79 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΔΟΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗ ΓΑΜΜΑ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΜΕ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ Γ. Τραμπίδου, Ι. Σταματελάτος, Π. Κρητίδης, Ε. Φλώρου.

Διαβάστε περισσότερα

Κλασική Ακτινολογία: Εισαγωγή και βασικές αρχές απεικόνισης

Κλασική Ακτινολογία: Εισαγωγή και βασικές αρχές απεικόνισης HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς Σημειώσεις I: Κλασική Ακτινολογία: Εισαγωγή και βασικές αρχές απεικόνισης Σεπτέμβριος 2003-Φεβρουάριος 2004 Α. Εισαγωγή στην Κλασική Ακτινολογία

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερες εξελίξεις στην MDCT: Δόση εξεταζομένων και Δ.Ε.Α.

Νεώτερες εξελίξεις στην MDCT: Δόση εξεταζομένων και Δ.Ε.Α. Νεώτερες εξελίξεις στην MDCT: Δόση εξεταζομένων και Δ.Ε.Α. Γιώργος Σημαντηράκης Τμήμα Αδειών & Ελέγχων Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας www.eeae.gr Δομή της παρουσίασης Εισαγωγή Μελέτη προσδιορισμού

Διαβάστε περισσότερα

http://www.physics.ntua.gr/~yorgos/med/index.php

http://www.physics.ntua.gr/~yorgos/med/index.php Εφαρμογές των Ιοντιζουσών Ακτινοβολιών στην Ιατρική & τη Βιολογία http://www.physics.ntua.gr/~yorgos/med/index.php Βιβλιογραφία Ε. Ν. Γαζής, Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Εφαρμογές στη Βιολογία & Ιατρική. Glenn

Διαβάστε περισσότερα

Ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Τι είναι, σε τι χρησιμεύουν; Σταυρούλα Βογιατζή Τμήμα Αδειών & Ελέγχων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ www.

Ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Τι είναι, σε τι χρησιμεύουν; Σταυρούλα Βογιατζή Τμήμα Αδειών & Ελέγχων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ www. Ιοντίζουσες ακτινοβολίες Τι είναι, σε τι χρησιμεύουν; Σταυρούλα Βογιατζή Τμήμα Αδειών & Ελέγχων Η ακτινοβολία ΔΕΝ «φαίνεται» ΔΕΝ «μυρίζει» ΔΕΝ προκαλεί - με την πρώτη επαφή - άμεσα συμπτώματα (πχ τσούξιμο,

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Στην Επεμβατική Ακτινολογία και

Στην Επεμβατική Ακτινολογία και Δοσιμέτρηση Προσωπικού Στην Επεμβατική Ακτινολογία και Ε.Καρίνου Τμήμα Δοσιμετρίας, Διεύθυνση Αδειών κι Ελέγχων www.eeae.gr Καρδιολογία Εισαγωγή Στις διαδικασίες επεμβατικής ακτινολογίας και καρδιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία από τις Ακτινοβολίες (Ακτινοπροστασία)

Προστασία από τις Ακτινοβολίες (Ακτινοπροστασία) Προστασία από τις Ακτινοβολίες (Ακτινοπροστασία) Σημαντηράκης Γεώργιος Φυσικός Ιατρικής - Ακτινοφυσικός Δομή της παρουσίασης Εισαγωγή Βασικές Αρχές Ακτινοπροστασίας Εφαρμογή Ακτινοπροστασίας στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα θέλετε να γνωρίζετε για τις ιατρικές εξετάσεις και θεραπείες με ιοντίζουσες ακτινοβολίες

Όλα όσα θέλετε να γνωρίζετε για τις ιατρικές εξετάσεις και θεραπείες με ιοντίζουσες ακτινοβολίες Όλα όσα θέλετε να γνωρίζετε για τις ιατρικές εξετάσεις και θεραπείες με ιοντίζουσες ακτινοβολίες 01 Η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), ως αρμόδια αρχή ακτινοπροστασίας στη χώρα, πραγματοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα Παρουσίασης 2.11

Περιεχόµενα Παρουσίασης 2.11 Κεφάλαιο2ο Πυρηνική Τεχνολογία - ΣΕΜΦΕ Παρουσίαση2.11 1 Περιεχόµενα Παρουσίασης 2.11 1. Αρχή Λειτουργίας των ΠΑΙ : Η Σχάση 2. Πυρηνική Ηλεκτροπαραγωγή ΠΗΣ 3. Πυρηνικά Υλικά και Τύποι ΠΑΙ 4. Σύγχρονοι ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. για τις ακτινοβολίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. για τις ακτινοβολίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ MAΘΑΙΝ ΥΜΕ για τις ακτινοβολίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Περί ακτινοβολίας Τι είναι η ακτινοβολία; Η ακτινοβολία είναι ενέργεια σε

Διαβάστε περισσότερα

μιας χημικής ουσίας. Θα πρέπει όμως η ουσία να μπορεί να χρησιμοποιηθεί κλινικά. Το 99m Tc ένας από τους πιο διαδεδομένους ιχνηθέτες

μιας χημικής ουσίας. Θα πρέπει όμως η ουσία να μπορεί να χρησιμοποιηθεί κλινικά. Το 99m Tc ένας από τους πιο διαδεδομένους ιχνηθέτες Ιδιότητες ραδιοφαρμάκου Ασφαλής χορήγηση ραδιοφαρμάκου Ασφάλεια για τον ασθενή και μη τοξικότητα για τον οργανισμό. Η ποσότητα της χημικής ουσίας που χορηγείται για να έχουμε την επιθυμητήδόσηναείναιμικρήώστεναμηνέχουμεπρόβληματοξικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Β.Πρασόπουλος /ντής Πυρηνικής Ιατρικής PET/CT.Θ.Κ.Α. Υγεία ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΘΥΡΕΟΕΙ ΟΥΣ -Ραδιοφάρµακο εκλογής I 131 -Εφαρµογή σε καλοήθεις και κακοήθεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ Όταν οι ακτίνες Χ περνούν μέσα από την ύλη (πχ το σώμα του ασθενή) μπορεί να συμβεί οποιοδήποτε από τα 4 φαινόμενα που αναλύονται στις επόμενες σελίδες. Πρέπει να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, 2. Εργαστήριο Ακτινολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, 3

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, 2. Εργαστήριο Ακτινολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, 3 ΑΝΆΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚHΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΞΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΟΥ ΤΑΝΥΣΤΗ ΔΙΑΧΥΣΗΣ (DTI) ΣΕ ΥΨΗΛΟ Τσούγκος Ιωάννης 1, Μπακώσης Μιχαήλ 1, Βλυχού Μαριάννα 2, Πουλτσίδη

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Τμήμα Χημικών Μηχανικών ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ιωάννα Δ. Αναστασοπούλου Βασιλική Δρίτσα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 2. ΤΡΙΤΙΟ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ

ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ ΣΩΤΗΡΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΔΕΙΩΝ & ΕΛΕΓΧΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Δύο είναι οι αιτίες ακτινικής επιβάρυνσης του προσωπικού κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση. ιδάσκων: Kώστας Μαριάς

HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση. ιδάσκων: Kώστας Μαριάς HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση ιδάσκων: Kώστας Μαριάς 7. Υπολογιστική τοµογραφία Η ανάγκη απεικόνισης στις 3- ιαστάσεις Στην κλασική ακτινολογία η τρισδιάστατη ανθρώπινη ανατοµία προβάλλεται πάνω στο ακτινογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΥΛΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΥΛΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΥΛΗ Φορτισμένα σωμάτια: Σωμάτια α, β και πρωτόνια Προκαλούν ιοντισμό των ατόμων και διέγερση, ιοντισμό ή και διάσπαση των μορίων. Ενέργεια σωματίου α ή β 1MeV Ενέργεια ιοντισμού

Διαβάστε περισσότερα

European Recommendations

European Recommendations Ποιοτικός έλεγχος Εργαστηρίων Πυρηνικής Ιατρικής European Recommendations Μαρία Λύρα Γεωργοσοπούλου Αν. Καθ. Ακτινοφυσικός Ιατρικής Α Εργ. Ακτινολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Οδηγίες/ Συστάσεις από Ευρωπαϊκούς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Αναλυτική Χημεία ορίζεται ως ο επιστημονικός κλάδος, που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές, για να δώσει πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση και φύση υλικών

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοφάρµακα του Τεχνητίου και του Ρηνίου. Εργαστήριο Ραδιοφαρµακευτικής Χηµείας, Ινστιτούτο Ραδιοϊσοτόπων και Ραδιοδιαγνωστικών Προϊόντων

Ραδιοφάρµακα του Τεχνητίου και του Ρηνίου. Εργαστήριο Ραδιοφαρµακευτικής Χηµείας, Ινστιτούτο Ραδιοϊσοτόπων και Ραδιοδιαγνωστικών Προϊόντων Ραδιοφάρµακα του Τεχνητίου και του Ρηνίου Μηνάς Παπαδόπουλος, Ιωάννης Πιρµεττής Εργαστήριο Ραδιοφαρµακευτικής Χηµείας, Ινστιτούτο Ραδιοϊσοτόπων και Ραδιοδιαγνωστικών Προϊόντων Ραδιοφάρµακα Είναι οργανικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Χ ΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΘΕΜΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΦΙΛΜ ΧΗΜΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Χ ΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΘΕΜΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΦΙΛΜ ΧΗΜΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Χ ΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΘΕΜΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΦΙΛΜ ΧΗΜΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Η ακτινοβολία χ που εξέρχεται από το σώμα, αλληλεπιδρά με το φθορίζον στρώμα της ΕΠ, μετατρέπεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Η κατάταξη γίνεται με εξετάσεις στα παρακάτω μαθήματα: Οι επιτυχόντες κατατάσσονται στα παρακάτω εξάμηνα ανά Κατηγορία πτυχιούχων

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Η κατάταξη γίνεται με εξετάσεις στα παρακάτω μαθήματα: Οι επιτυχόντες κατατάσσονται στα παρακάτω εξάμηνα ανά Κατηγορία πτυχιούχων ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Από το Τμήμα Ιατρικής ανακοινώνεται ότι για το ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 στο Τμήμα Ιατρικής κατατάσσονται : Οι πτυχιούχου Πανεπιστημίου, Τ.Ε.Ι. ή ισοτίμων προς αυτά, Α.ΣΠΑΙ.Τ.Ε., της Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινοπροστασία Ερευνητικού Αντιδραστήρα. Κ.. Κουνενάκη Κ. Κοβάτσος Σ. Βαλάκης Α. Χανούσης Φ. Τζίκα

Ακτινοπροστασία Ερευνητικού Αντιδραστήρα. Κ.. Κουνενάκη Κ. Κοβάτσος Σ. Βαλάκης Α. Χανούσης Φ. Τζίκα Ακτινοπροστασία Ερευνητικού Αντιδραστήρα Κ.. Κουνενάκη Κ. Κοβάτσος Σ. Βαλάκης Α. Χανούσης Φ. Τζίκα Ηαποστολή της ομάδας ακτινοπροστασίας (1) ΣΤΟΧΟΙ: Ηκαθιέρωση ενός προγράμματος ακτινοπροστασίας, σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΦΥΣΙΚΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΦΥΣΙΚΟΥ ΣΕ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ Χ1 Χ2 Χ3

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΦΥΣΙΚΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΦΥΣΙΚΟΥ ΣΕ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ Χ1 Χ2 Χ3 ΕΝΩΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΦΥΣΙΚΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΦΥΣΙΚΟΥ ΣΕ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ Χ1 Χ2 Χ3 ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Χρήστος Αντύπας, Γιάννης Λασπάς, Στέλιος Νικολετόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή ή Άσκηση η 3

Εργαστηριακή ή Άσκηση η 3 Μιχάλης Καλογεράκης 9 ο Εξάμηνο ΣΕΜΦΕ ΑΜ:09101187 Υπεύθυνος Άσκησης: Μ. Κόκκορης Συνεργάτης: Κώστας Καραϊσκος Ημερομηνία Διεξαγωγής: 9/11/005 Εργαστήριο Πυρηνικής Φυσικής και Στοιχειωδών ν Σωματιδίων Εργαστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

University of Cyprus Biomedical Imaging and Applied Optics. HMY 370 Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Μηχανική. Πυρηνική Απεικόνιση

University of Cyprus Biomedical Imaging and Applied Optics. HMY 370 Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Μηχανική. Πυρηνική Απεικόνιση University of Cyprus Biomedical Imaging and Applied Optics HMY 370 Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Μηχανική Πυρηνική Απεικόνιση Πυρηνική Ιατρική Ακόμα ένας τρόπος για να βλέπουμε μέσα στο ανθρώπινο σώμα Χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2005 EEAE ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. www.eeae.

ΑΘΗΝΑ 2005 EEAE ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. www.eeae. ΑΘΗΝΑ 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Το πρόγραμμα ακτινοπροστασίας που εφαρμόζει ένα κράτος βασίζεται στις ακόλουθες τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Διασφάλισης Ποιότητας στα Ακτινολογικά εργαστήρια Σωτήριος Οικονομίδης Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας

Συστήματα Διασφάλισης Ποιότητας στα Ακτινολογικά εργαστήρια Σωτήριος Οικονομίδης Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας Συστήματα Διασφάλισης Ποιότητας στα Ακτινολογικά εργαστήρια Σωτήριος Οικονομίδης Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας www.eeae.gr Συστήματα Διασφάλισης Ποιότητας (ΣΔΠ) Οδηγίες Προϊόντα συγκεκριμένης ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ευαιθησιομετρία Sensitometry ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-6

Ευαιθησιομετρία Sensitometry ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-6 Ευαιθησιομετρία Sensitometry ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-6 Ακτινοβολία Χ και φιλμ Οι ακτίνες- X προκαλούν στο ακτινολογικό φιλμ κατανομή διαφορετικών ΟΠ επειδή Η ομοιόμορφη δέσμη που πέφτει πάνω στο ΑΘ εξασθενεί σε

Διαβάστε περισσότερα

Αντιδιαχυτικό διάφραγμα. Ακτινολογία Ι -8

Αντιδιαχυτικό διάφραγμα. Ακτινολογία Ι -8 Αντιδιαχυτικό διάφραγμα Ακτινολογία Ι -8 Φωτόνια σκέδασης ευτερογενής ακτινοβολία Για όλες τις ακτινολογικές εξετάσεις εκτός από τη μαστογραφία, οι περισσότερες αλληλεπιδράσεις των φωτονίων με τους ιστούς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΣΚΕΥΗΣ & ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ(ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ)

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΣΚΕΥΗΣ & ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ(ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΣΚΕΥΗΣ & ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ(ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) Η παρούσα τεχνική προδιαγραφή αφορά την υπογραφή ετήσιας σύμβασης με φυσικό πρόσωπο ή εταιρία παροχής υπηρεσιών ακτινοπροστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: «ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ»

ΜΑΘΗΜΑ: «ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό &Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Μ.Δ.Ε. «Εφαρμογές της Βιολογίας στην Ιατρική» Διευθυντής: Καθηγητής Σταύρος Χαμόδρακας Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Ανακλώμενο ηλεκτρόνιο KE = E γ - E γ = E mc 2

Ανακλώμενο ηλεκτρόνιο KE = E γ - E γ = E mc 2 Σκέδαση Compton Το φαινόμενο Compton περιγράφει τη σκέδαση ενός φωτονίου από ένα ελεύθερο ατομικό ηλεκτρόνιο: γ + γ +. To φωτόνιο δεν εξαφανίζεται μετά τη σκέδαση αλλά αλλάζει κατεύθυνση και ενέργεια.

Διαβάστε περισσότερα

Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Ήπατος Σπληνός - Γαστρεντερικού Συστήματος

Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Ήπατος Σπληνός - Γαστρεντερικού Συστήματος Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Ήπατος Σπληνός - Γαστρεντερικού Συστήματος Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΟΣ-ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜ. ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΟΣ-ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜ. ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΟΣ-ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜ. ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Η θεραπεία του καρκίνου του μαστού εξαρτάται από την πρώιμη διάγνωσή του. Ο ρόλος της μαστογραφίας στην έγκαιρη

Διαβάστε περισσότερα

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος.

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥ Κ.,ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ Λ.,ΣΤΑΪΚΙΔΟΥ Ι.,ΓΙΑΝΝΙΚΟΥΡΗΣ Γ.,ΠΙΚΟΥΛΑΣ Κ.,ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ Λ.,ΜΑΝΤΖΙΚΟΠΟΥΛΟΣ Γ., ΚΟΚΚΙΝΗΣ Κ ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Πανοραμική ακτινογραφία. Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής

Πανοραμική ακτινογραφία. Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής Πανοραμική ακτινογραφία Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής Ενδοστοματικές ακτινογραφίες Εξωστοματικές ακτινογραφίες Οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για τις περισσότερες κλινικές ανάγκες είναι: Οι ενδοστοματικές

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνών. Maria Lyra,, Assoc Prof. Medical Physicist, University of Athens

Αθηνών. Maria Lyra,, Assoc Prof. Medical Physicist, University of Athens H ελαχίστη ακτινοβολία για να επιτύχουμε την βέλτιστη ποιότητα εικόνας Τo κύμα είvαι από τα πιo o oικείαo σε μας φυσικά φαιvόμε όμεvα. Καθέvας ας έχει παρατηρήσει κύματα στη θάλασσα, κι όλoι έχoυμε θαυμάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ. Φονταρά Σοφία, Ιατρός Ακτινολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Ά Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ. Φονταρά Σοφία, Ιατρός Ακτινολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Ά Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Φονταρά Σοφία, Ιατρός Ακτινολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Ά Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Η πρώτη ακτινογραφία μέλους ανθρώπινου σώματος. Είναι το χέρι της κυρίας

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιστοποίηση της ακτινοπροστασίας στην ενδοαγγειακή θεραπεία των περιφερικών αγγείων.

Βελτιστοποίηση της ακτινοπροστασίας στην ενδοαγγειακή θεραπεία των περιφερικών αγγείων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σεμινάριο ομάδων εργασίας Θεσσαλονίκη,, 18 20 Φεβρουαρίου 2010 Βελτιστοποίηση της ακτινοπροστασίας στην ενδοαγγειακή θεραπεία των περιφερικών αγγείων. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΣΑΜΑΡΤΖΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ. Ευάγγελος Παντελής Λέκτορας Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ. Ευάγγελος Παντελής Λέκτορας Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ευάγγελος Παντελής Λέκτορας Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών Κεφάλαιο 15 : Θεραπευτικές εφαρμογές ιοντιζουσών ακτινοβολιών - Ακτινοθεραπεία ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική της Ακτινοδιαγνωστικής. Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρικό Τμήμα, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Φυσική της Ακτινοδιαγνωστικής. Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρικό Τμήμα, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Φυσική της Ακτινοδιαγνωστικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρικό Τμήμα, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Willem Röntgen Η πρώτη του εικόνα 1895 Η απεικονιστική αλυσίδα 8 Στάδια Απεικόνισης 1. Πηγή: λυχνία ακτίνων

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των χαρακτηριστικών της β - ραδιενεργού εκποµπής

Μελέτη των χαρακτηριστικών της β - ραδιενεργού εκποµπής ΑΠ2 Μελέτη των χαρακτηριστικών της β - ραδιενεργού εκποµπής 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση µελετά τα χαρακτηριστικά της β - ακτινοβολίας. Πιο συγκεκριµένα υπολογίζεται πειραµατικά η εµβέλεια των

Διαβάστε περισσότερα

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά ευρήματα. Stafford Warren, 1930, επί ασθενών, (στερεοσκοπική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝ/ΚΗ ΠΝΕΥΜ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» Κλινική Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ Διευθυντής: Διονύσιος-Ελευθ. Π. Μάργαρης, Αναπλ. Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Υπολογισμός Θωρακίσεων Ακτινοπροστασίας στην Πυρηνική Ιατρική. Μαρία Θ. Κρατημένου

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Υπολογισμός Θωρακίσεων Ακτινοπροστασίας στην Πυρηνική Ιατρική. Μαρία Θ. Κρατημένου ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Υπολογισμός Θωρακίσεων Ακτινοπροστασίας Μαρία Θ. Κρατημένου Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Παναγιωτάκης Γεώργιος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩN ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

1/21/2013. 1, Εγκάρσιο κόλον 2, ήπαρ 3, δε. Νεφρός. 5, αορτή 6, κάτω πόλος αριστερού νεφρού 7, κατιόν κόλον 8, ορθός κοιλιακός μυς

1/21/2013. 1, Εγκάρσιο κόλον 2, ήπαρ 3, δε. Νεφρός. 5, αορτή 6, κάτω πόλος αριστερού νεφρού 7, κατιόν κόλον 8, ορθός κοιλιακός μυς 1, Δεξιός πνεύμων 2, αορτή. 3, αριστερός πνεύμων. 4, αριστερό επιεφρίδιο 5, σπλην 6, σπληνική. 7, Παχύ έντερο. 8, πυλαία φλέβα. 9, ηπατική φλέβα 10, ήπαρ. Κάτω κοίλη φλέβα 2, δεξιός νεφρός 3, κοιλιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ Μονάδες. Ε.Ν. ΓΑΖΗΣ ΣΕΜΦΕ-Τοµέας Φυσικής 04

ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ Μονάδες. Ε.Ν. ΓΑΖΗΣ ΣΕΜΦΕ-Τοµέας Φυσικής 04 ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ Μονάδες Ε.Ν. ΓΑΖΗΣ ΣΕΜΦΕ-Τοµέας Φυσικής 2003-04 04 1 Η ενέργεια των ιοντιζουσών ακτινοβολιών µετρείται σε µονάδες του ηλεκτρονιοβόλτ (ev), ορίζετα:ι: η ενέργεια που προσλαµβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Νομικό πλαίσιο διαχείρισης ραδιενεργών καταλοίπων. Σταυρούλα Βογιατζή Ακτινοφυσικός Ιατρικής Τμήμα Αδειών & Ελέγχων

Νομικό πλαίσιο διαχείρισης ραδιενεργών καταλοίπων. Σταυρούλα Βογιατζή Ακτινοφυσικός Ιατρικής Τμήμα Αδειών & Ελέγχων Νομικό πλαίσιο διαχείρισης ραδιενεργών καταλοίπων Σταυρούλα Βογιατζή Ακτινοφυσικός Ιατρικής Τμήμα Αδειών & Ελέγχων Δομή της ομιλίας Γενικά Κανονισμοί Ακτινοπροστασίας (Ορισμοί) Νομικό πλαίσιο Κανονισμοί

Διαβάστε περισσότερα

1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013. Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο

1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013. Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013 Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο Μερικά δεδομένα 50-60% των ασθενών αναπτύσσουν ηπατικές μεταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΙΣΟΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΩΔΥΝΩΝ ΟΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΧΑΤΖΗΠΑΥΛΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΤΜΗΜΑ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Α.Ν.Θ.

ΡΑΔΙΟΙΣΟΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΩΔΥΝΩΝ ΟΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΧΑΤΖΗΠΑΥΛΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΤΜΗΜΑ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Α.Ν.Θ. ΡΑΔΙΟΙΣΟΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΩΔΥΝΩΝ ΟΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΧΑΤΖΗΠΑΥΛΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΤΜΗΜΑ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» ΟΣΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 33-85% Ca Προστάτη 47-85% Ca Μαστού 32-60% Ca

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα