ΝΙΚΟΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. i κρίση µ ητροπολιτική αναδιάρθρωση, νέα πολεοδοµ ία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΝΙΚΟΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. i κρίση µ ητροπολιτική αναδιάρθρωση, νέα πολεοδοµ ία"

Transcript

1 ΝΙΚΟΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ i κρίση µ ητροπολιτική αναδιάρθρωση, νέα πολεοδοµ ία

2

3

4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 9 ΜΈΡΟΣ 1o: ΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ `1. ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΟΛΗ Από την φεουδαλική επέκταση στην κρίση του 14ου αιώνα Καπιταλιστική άνθιση και κρίση του εµπορικού καπιταλισµού Η ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΜΙΑ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΠΟΡΕΙΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ( ) ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΜΙΑ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ Η ΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗΣ -ΡΥΘΜΙΣΗΣ: ΜΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ έννοιες Κύριες µορφές και καθεστώτα συσσώρευσης Παράµετροι και συνθήκες της συσσώρευσης (ή συνθήκες αξιοποίησης του κεφαλαίου)... 66

6 2. ΠΟΛΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Η εµπειρική µαρτυρία: η πόλωση της συσσώρευσης του κεφαλαίου στον ελληνικό κοινωνικό σχηµατισµό Η αιτιότητα της πόλωσης της συσσώρευσης: στοιχεία µιας προβληµατικής Συνθήκες εκµετάλλευσης και πόλωση της µισθωτής σχέσης Παραγωγικότητα και πόλωση της παραγωγής Η επίδραση της πόλωσης στην κυκλοφορία του κεφαλαίου Οι επιπτώσεις της πόλωσης στις διαδικασίες ρύθµισης ΚΙΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΕΝ ΟΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΧΩΡΙΚΟΤΗΤΑ Η χωρικότητα της παραγωγής Η χωρικότητα της ανταλλαγής Η χωρικότητα της κατανάλωσης ή της αναπαραγωγής της εργατικής δύναµης Ενότητα και αλλοεπίδραση των χωρικοτήτων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑΣ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΗ ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΡΟΣ 2ο: Η ΧΩΡΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΧΩΡΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΝΕΑ ΧΩΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗΣ Η ΚΡΙΣΗ Η ΧΩΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Η ΝΕΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ Η ΑΣΤΙΚΟ-ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗΣ ιαδοµένες ερµηνείες της αστικο-αγροτικής µεταβολής

7 2.2. Αστικο-αγροτική µεταβολή και κρίση της καπιταλιστικής συσσώρευσης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΝΕΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ Ε ΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΟΙ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΥΦΕΣΗΣ Incubator έναντι τοπικών επιπτώσεων Η µητροπολιτική βιοµηχανική δοµή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Η ΧΩΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΙ ΜΟΡΦΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΟΡΦΕΣ ΙΑΙΡΕΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΩΤΕΡΙΣΜΟΙ, ΝΕΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ΧΩΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΙ ΜΟΡΦΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Χωρική αναδιάρθρωση της παραγωγής Χωρική αναδιάρθρωση της διαχείρισης και της ανταλλαγής ΜΕΡΟΣ 3ο: ΝΕΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ: ΑΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΡΎΘΜΙΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΧΩΡΙΚΟΤΗΤΑ, ΡΥΘΜΙΣΗ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Οι θεωρίες για την διάρθρωση και ανάπτυξη της πόλης Στόχοι, πολιτικές και τοµείς παρέµβασης του προγραµµατισµού Τα µέσα και οι θεσµοί της παρέµβασης Η διαδικασία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ, ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

8 1. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΩΡΙΚΟΤΗΤΑΣ Ο ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ Οι πολιτικές Οι θεσµικές µορφές Η ιδεολογία ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΑΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Η αποσύνδεση θεωρίας και πρακτικής Οι τοµεακές πολιτικές συλλογικής κατανάλωσης και βιοµηχανίας Η µεταβολή θεσµών και µεθόδων Η έµφαση στην αποκέντρωση ΜΕΡΟΣ 4ο: ΝΕΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ: ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ, ΠΡΟΤΥΠΑ, ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: ΤΑ ΝΕΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Η ΝΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΤΟΜΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΜΙΑ ΥΠΟΜΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΝΑΜΙΚΗ Η ΝΕΑ ΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Την αστικότητα, εικόνα, αίσθηση, βίωµα και αντικειµενική υπόσταση της πόλης, µέσα από τους ιδανικούς της τύπους (τη µητρόπολη, τον προγραµµατισµό και τον σχεδιασµό) διαπραγµατεύεται αυτή η σειρά των βιβλίων. Με µια προσέγγιση ταυτόχρονα φαινοµενολογική και ιστορικιστική, συγχρονική και δυναµική, ένα σύνολο ερωτηµάτων µετασχηµατίζονται σε υποθέσεις έρευνας και αντιπαραβάλλονται στον κόσµο της εµπειρίας, αναζητώνtας την κατανόηση και πρόβλεψη της µεταβολής του. Ως αρχικά ερωτήµατα θα µπορούσαν να θεωρηθούν: ένα περιγραφικό ερώτηµα, σχετικά µε τον χαρακτήρα και τις ιδιαιτερότητες της σύγχρονης πόλης και πολεοδοµίας ένα ερµηνευτικό, που αφορά στις δυνάµεις σχηµατισµού και τις σχέσεις µετασχηµατισµού της αστικότητας ένα διαρθρωτικό, σχετικά µε τους δεσµούς και τις αντιστοιχίες των επιµέρους διαδικασιών που διαµορφώνουν την αστικότητα. Σύντοµα τα ερωτήµατα αυτά παραχώρησαν την θέση τους και ενσωµατώθηκαν σε αντίστοιχες υποθέσεις έρευνας, δηλαδή: σε µια υπόθεση περιγραφική: ότι από την αρχή της δεκαετίας του 1970 συντελούνται ριζικές µεταβολές στις µητροπόλεις και στην πολεοδοµία, όπως η αντιστροφή των ρυθµών της αστικοποίησης, η κρίση των παλιών βιοµηχανικών κέντρων, η παραγωγική αποκέντρωση, η αποδιάρθρωση του στρατηγικού προγραµµατισµού και του φονξιοναλιστικού σχεδιασµού, σε µια υπόθεση ερµηνευτική: ότι οι παραπάνω µετασχηµατισµοί της πόλης και της πολεοδοµίας µπορούν να συναρτηθούν και να ερµηνευθούν από την δυναµική της συσσώρευσης του κεφαλαίου (των καθεστώτων της, της µεγέθυνσης, της ύφεσης, της γεωγραφίας της) και της ρύθµισης (των πολιτικών και ιδεολογικών µηχανισµών κανονικότητας της συσσώρευσης),

10 10 ΚΡΙΣΗ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ, ΝΕΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ σε µια υπόθεση διαρθρωτική: ότι η αστικότητα συντίθεται από τρεις επιµέρους διαδικασίες, τον χώρο της συσσώρευσης, τις ρυθµίσεις των κοινωνικών αντιθέσεων του, και τις ρυθµίσεις της µετατροπής σε κατασκευασµένο χώρο. Ανάµεσά τους, οι σχέσεις διάρθρωσης δεν είναι αιτιακές αλλά παραθετικές και οι µετασχηµατισµοί κάθε µιας είναι ανεξάρτητοι της κατάστασης των άλλων. Η έρευνα και ο έλεγχος των υποθέσεων εντοπίσθηκε σε µια ευνοϊκή συγκυρία. αυτήν της κρίσης που άρχισε στην δεκαετία του 1970, όπου η µεταβολή της αστικοποίησης. της παραγωγής. της κατανάλωσης, της δηµόσιας παρέµβασης κλπ., ήταν ιδιαίτερα εµφανείς. Επίσης νέα φαινόµενα εντοπίσθηκαν στην οικονοµία, στην πολιτική, στην ιδεολογία και στις κοινωνικές σχέσεις, που ανατρέποντας την γραµµική εξέλιξη και την συνέχεια των προηγούµενων τάσεων επιζητούν νέες πρακτικές και θεωρητικές απαντήσεις. Θα πρέπει να προσθέσουµε ότι το φάσµα των θεµάτων της έρευνας ήταν τόσο εκτεταµένο που µας ανάγκασε να χρησιµοποιήσουµε µόνο δηµοσιευµένα εµπειρικά στοιχεία για να ελέγχουµε τις θεωρητικές κατασκευές, τα ερωτήµατα και τις υποθέσεις. Οι πηγές του εµπειρικού υλικού ήταν πολύ διαφοροποιηµένες, πράγµα που αντανακλάται στην βιβλιογραφία. Συνολικός στόχος του εγχειρήµατος, µαζί µε την αξιολόγηση των υποθέσεων, είναι να γίνει κατανοητή η πορεία συγκρότησης και µετασχηµατισµού της αστικότητας, µέσα από την σύγκλιση τριών ασύνδετων µέχρι σήµερα πεδίων: των κοινωνικο-οικονοµικών αναλύσεων της αστικής ανάπτυξης, των θεωριών για το κράτος και τις πολιτικές παρεµβάσεις στην αστικοποίηση και αστική ανάπτυξη, των απόψεων για τον αστικό σχεδιασµό ή την µορφοποίηση του κατασκευασµένου χώρου της πόλης. Προσδιορίζεται έτσι µια κατεύθυνση έρευνας που συνδυάζει τις διαρθρωτικές προσεγγίσεις της πόλης της αρχής της δεκαετίας του µε τις ιστορικο-δυναµικές προσεγγίσεις της δεκαετίας του '80. * * * Κεντρικές έννοιες της συνολικής προσέγγισης είναι αυτές της

11 ΚΡΙΣΗ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ, ΝΕΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ 11 χωρικότητας, του αστικού προγραµµατισµού και του αστικού σχεδιασµού που αντιµετωπίζονται ως εξωτερικές εκδηλώσεις, στο πεδίο της πόλης, της συσσώρευσης και της ρύθµισης. Πάνω στις έννοιες αυτές οικοδοµείται η κύρια θεωρητική κατασκευή της έρευνας. Η κίνηση του κεφαλαίου µε προοπτική την επαύξηση του (συσσώρευση) συγκεντρώνει και διαρθρώνει µέσα στον χώρο την παραγωγή, τις ανταλλαγές, τα δίκτυα, την εργατική δύναµη και τις εγκαταστάσεις της αναπαραγωγής της. Αυτό που προκύπτει (η χωρικότητα της συσσώρευσης) είναι µια αντιφατική και µε αντιθέσεις συνάθροιση κοινωνικών πρακτικών και χρήσεων γης, που διέπεται από την λογική του κεφαλαίου και από τις συγκρούσεις των κοινωνικών οµάδων της συνάθροισης. Σχηµατίζεται έτσι ένα κοµβικό πλέγµα σχέσεων, συµφερόντων, αντιφάσεων και αντιθέσεων η δυναµικότητα του οποίου είναι ανάλογη µε την εκρηκτικότητά του. Τον εκρηκτικό και αντιφατικό χαρακτήρα της αστικής συγκέντρωσης, που απειλεί κάθε στιγµή τη λειτουργία της και εµποδίζει την αναπαραγωγή της, αναλαµβάνει να εξοµαλύνει και να ρυθµίσει η πολεοδοµία. εν πρόκειται για ένα ρόλο φιλανθρωπικό, αλλά για µια αναγκαιότητα που επιβάλλουν οι ίδιες οι σχέσεις που παράγουν την χωρικότητα. Είναι η άλλη πλευρά της διαλεκτικής των αντιθέσεων, αυτή της ενότητας και της συνάφειας. Εδώ ο εξοµαλυντικός ρόλος της πολεοδοµίας είναι διπλός: αφενός στρέφεται στις κοινωνικές αντιθέσεις και αντιφάσεις της χωρικότητας και αφ' ετέρου προς τον υλικό, τον κατασκευασµένο χώρο που την συγκεκριµενοποιεί. Μια διπλή παρέµβαση έτσι αναδύεται. που αποβλέπει στην εξοµάλυνση στο κοινωνικό επίπεδο (αστικός προγραµµατισµός) και στην ρύθµιση της µετατροπής της χωρικότητας σε κατασκευασµένο χώρο (αστικός σχεδιασµός). Εάν τα παραπάνω αποτελούν µια πρώτη και πολύ γενική περιγραφή του βασικού θεωρητικού σχήµατος (της συνάρθρωσης δηλ. της συσσώρευσης, της ρύθµισης, της χωρικότητας. του προγραµµατισµού και του σχεδιασµού) πρέπει να αναφερθούµε συνοπτικά στην κίνησή του. Για κάτι τέτοιο µας χρειάζονται οι έννοιες του καθεστώτος συσσώρευσης και του τρόπου ρύθµισης. Ισχυριζόµαστε ότι σε κάθε µακροπρόθεσµη ισορροπία των δυνάµεων της συσσώρευσης (καθεστώς συσσώρευσης). που εξασφαλίζεται από ορισµένους µηχανισµούς κανονικότητας (τρόπος ρύθµισης), αντιστοιχεί µια ορισµένη µορφή χωρικότητας, αστικού προγραµµατισµού, και αστικού σχεδιασµού. Έτσι σε κάθε εποχή ισορροπίας, µια άρρηκτη σχέση και συνάφεια συσσώρευσης, ρύθµισης και αστικότητας διαµορφώνεται. Όταν η

12 12 ΚΡΙΣΗ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ, ΝΕΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ κινητήρια δύναµη της συνάρθρωσης µετασχηµατισθεί (το καθεστώς συσσώρευσης) συµπαρασύρει µαζί του όλες τις αρθρωµένες πρακτικές έως ότου µια νέα ισορροπία αποκατασταθεί. Η διαχρονική λοιπόν και ιστορική κίνηση του θεωρητικού µας σχήµατος είναι αυτό της διαδοχής των εποχών, κάθε µία από τις οποίες χαρακτηρίζεται από τις δικές της εσωτερικές σχέσεις και από αποκλειστικές εκφράσεις της συσσώρευσης, της ρύθµισης, της χωρικότητας, του αστικού προγραµµατισµού, και του σχεδιασµού. Το βάρος της περιγραφής και τεκµηρίωσης αυτής της πορείας πέφτει στο πρώτο βιβλίο. Η θεωρητική κατασκευή που περιγράψαµε, στην στατική, και δυναµική της έκφανση, αναδύεται από την έρευνα του µετασχηµατισµού της αστικότητας που επιφέρει η κρίση της δεκαετίας του Το τέλος της λεγόµενης χρυσής µεταπολεµικής εποχής σ' αυτή την περίοδο, αναδεικνύει τις διαδικασίες διαµόρφωσης των νέων σχέσεων µεταξύ συσσώρευσης, ρύθµισης, χωρικότητας και πολεοδοµίας. Τα άλλα δύο βιβλία επικεντρώνονται στην µελέτη του αστικού προγραµµατισµού και του αστικού σχεδιασµού, όχι µόνο στο γενικό λειτουργικό τους µέρος, αλλά και στις τεχνικές που απαιτούνται για την ενεργοποίησή τους. Τα δύο αυτά βιβλία θα µπορούσαν να θεωρηθούν ως αναλυτικές παρενθέσεις στο τρίτο και τέταρτο µέρος του πρώτου βιβλίου της θεωρίας της αστικότητας. Μια τελευταία παρατήρηση αφορά τον ανοιχτό χαρακτήρα της προκείµενης θεωρητικής τριλογίας. µέσα από την έννοια υπόβαθρο "της αρθρωµένης εποχής" που της αντιστοιχεί µια ορισµένη χωρικότητα, πολεοδοµία και αστικότητα, πολλές ακόµη απόψεις της τελευταίας µπορούν να διερευνηθούν.

13 Μέρος 1ο : Συσσώρευση του Κεφαλαίου και Σχηµ ατισµ ός του Αστικού και Μητροπολιτικού Χώρου

14

15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Μια ιστορία του σχηµατισµού του αστικού και µητροπολιτικού χώρου µπορεί να διατυπωθεί µε την προϋπόθεση της κατασκευής ενός θεωρητικού σχήµατος ενοποίησης της ασυνέχειας και αποσπασµατικότητας των ιστορικών αναφορών και γεγονότων. Μ' αυτή την έννοια η ιστορία της πόλης γίνεται αντιληπτή µέσα από τις σχηµατοποιήσεις της θεωρίας, ή για να είµαστε περισσότερο ακριβείς µέσα από τις διαφορετικές σχηµατοποιήσεις των θεωριών. Η άρση της ασυνέχειας που χαρακτηρίζει τις ιστορικές αναφορές µέσα από την θεωρία πραγµατοποιείται µε δύο τρόπους: αφενός αποκαθίσταται µία συνέχεια διαδικασιών πάνω σε σχέσεις αιτιότητας, και αφ' ετέρου διατυπώνεται η σύνθεση των πρακτικών των οµάδων ή άλλων κοινωνικών υποκειµένων. Στην πρώτη περίπτωση ο θεωρητικός χειρισµός διαπραγµατεύεται διαρθρωτικές σχέσεις και τις αντιφάσεις τους, ενώ στην δεύτερη πρακτικές και τις αντιθέσεις τους. Σύµφωνα µ' αυτή την οπτική, η ερµηνεία της συγκρότησης του αστικού και µητροπολιτικού χώρου υποχρεωτικά περιλαµβάνει: α. την αποκατάσταση της συνέχειας ανάµεσα στις διαδικασίες που οδηγούν στον σχηµατισµό της πόλης, όπως είναι η αστικοποίηση, η διάρθρωση του δικτύου των οικισµών, η ρύθµιση της αστικής και µητροπολιτικής ανάπτυξης, β. την διευκρίνηση των κύριων αντιθέσεων και συγκρούσεων που διαδραµατίζονται στην παραπάνω πορεία, και γ. την αναφορά στις κύριες θεωρητικές σχηµατοποιήσεις της αστικοποίησης και της συγκρότησης της σύγχρονης πόλης. Ο πλούτος των θεωριών που αναφέρονται στην ανάπτυξη και στην οργάνωση της κοινωνικής ζωής στην πόλη είναι εξαιρετικά µεγάλος. Ενδεικτικά µπορούµε να αναφέρουµε ότι ο G. Sjoberg (1967) διακρίνει τις ακόλουθες σχολές: α. την σχολή της αστικοποίησης των Park, Burgess, Wirth, Redfield που βασίζεται σε απόψεις ευρωπαίων κοινωνιολόγων όπως οι Simmel, Maine, Durkheim, Max Weber, β. την σχολή του Σικάγο των Park και Burgess, γ. την σχολή του οικολογικού

16 16 ΚΡΙΣΗ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ, ΝΕΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ συµπλέγµατος των Duncan, Schnore, Gibbs, Martin, δ. την οικονοµική σχολή που περιλαµβάνει τις µαρξιστικές προσεγγίσεις αλλά και κοινωνιολόγους όπως οι Shevky, Bell, Lakoste, επηρεασµένους από τον Collin Clark, ε. την περιβαλλοντική σχολή, συνέχεια- των απόψεων του Ρ. Geddes, ζ. την τεχνολογική σχολή των Hawley και Ogburn, η. την σχολή των αξιών των Znaniecki, Firey και Willhelm, θ. την σχολή της κοινωνικής εξουσίας των Form, Meyerson και Banfield. Το σχήµα γίνεται ακόµη πιο πολύπλοκο αν πάρουµε υπ' όψη µας τις θεωρίες που αναφέρονται στην οργάνωση του δικτύου των οικισµών, εµπνεόµενες είτε από την κλασική οικονοµική σκέψη, όπως οι θεωρίες των Cristaller και Losch, είτε από θεωρίες διάχυσης, όπως των Perroux, Friedmann, Soja, Gould, North, για να αναφέρουµε τους πιο γνωστούς του παραδείγµατος της διάχυσης. Μπροστά σ' αυτή την πολυπλοκότητα των απόψεων, εµείς θα αναφερθούµε σ' ένα µικρό µόνο φάσµα θεωρητικών σχηµατοποιήσεων, που επιλέγονται µε την πεποίθηση ότι προσφέρουν την καλύτερη δυνατή αποκατάσταση της συνέχειας των διαδικασιών σχηµατισµού της πόλης και σύνθεση των διαφοροποιηµένων κοινωνικών πρακτικών της αστικοποίησης. 1. Αστικοποίηση και σύγχρονη πόλη Αν µε τον όρο αστικοποίηση εννοούµε την µετατόπιση της κοινωνικής ζωής, του πληθυσµού και των δραστηριοτήτων από την ύπαιθρο προς την πόλη και κατ' επέκταση την οργάνωση µιας νέας µορφής κοινωνικότητας στην πόλη, τότε οι κλασικές κατ' αρχήν κοινωνιολογικές θεωρίες των Weber, Marx και Durkheim τοποθετούν την αφετηρία της πρόσφατης πορείας της στην µετάβαση από την φεουδαρχία στον καπιταλισµό, τουλάχιστον στις αναφορές τους για τον ευρωπαϊκό χώρο. Ο Μ. Weber (1958) υποστηρίζει ότι οι µεσαιωνικές πόλεις έπαιξαν ένα ιδιαίτερο ρόλο στην κατάλυση των πολιτικών και οικονοµικών σχέσεων της φεουδαρχίας καθώς και στην διαµόρφωση του πνεύµατος του ορθολογισµού, τόσο κρίσιµου στην οργάνωση της εξουσίας και στην ανάπτυξη της καπιταλιστικής επιχείρησης. Σε αντίθεση µε τις πόλεις της αρχαιότητας που ο σχηµατισµός τους βασίζονταν στις σχέσεις των φυλών, µόνο στον δυτικό µεσαίωνα η πόλη µετατρέπεται σε βάσή της

17 ΚΡΙΣΗ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ, ΝΕΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ 17 ανθρώπινης οργάνωσης. Κύρια µορφή της νέας µη φυλετικής οργάνωσης είναι η συντεχνία που αναλαµβάνει την πολιτική και οικονοµική διαχείριση της µεσαιωνικής πόλης. Παρ' όλο που η µεσαιωνική συντεχνία δεν γεννά την καπιταλιστική βιοµηχανία οι καπιταλιστές επιχειρηµατίες οργανώνουν την δραστηριότητά τους σε αντίθεση µε τις συντεχνίες εντούτοις δηµιούργησε τις ιδεολογικές και πολιτικές συνθήκες για την διαµόρφωση του καπιταλιστικού πνεύµατος. Παράλληλα µεταβλήθηκε ο χαρακτήρας της πολιτικής εξουσίας: η στρατιωτικά θεµελιωµένη εξουσία της αριστοκρατίας µετατρέπεται στην οικονοµικά οριζόµενη εξουσία των συντεχνιών. Μ' αυτή την έννοια, η µεσαιωνική πόλη µαζί µε την προτεσταντική ηθική µετατρέπονται σε κινητήριες δυνάµεις του δυτικού καπιταλισµού. Οι Marx και Engels ανάγουν την αστικοποίηση και την διαµόρφωση της σύγχρονης πόλης στον καταµερισµό της εργασίας, στην αντίθεση πόλης-υπαίθρου που αποτελεί βάση και έκφραση ταυτόχρονα του καταµερισµού, στην κίνηση τέλος των δυνάµεων της ανάπτυξης του καπιταλισµού. Ο καταµερισµός της εργασίας µέσα στην κοινωνία, γράφει ο Marx (1978: 367, 368), και ο αντίστοιχος περιορισµός των ατόµων σε ιδιαίτερες επαγγελµατικές σφαίρες ξεκινάει από δύο αντίθετες αφετηρίες. Μέσα στην οικογένεια και κατ' επέκταση µέσα στην φυλή γεννιέται ένας φυσικός καταµερισµός της εργασίας πάνω σε καθαρά φυσιολογική βάση, που πλαταίνει µε την επέκταση της κοινότητας και την αύξηση του πληθυσµού. Επιπλέον όµως η ανταλλαγή των προϊόντων γεννά ένα κοινωνικό καταµερισµό της εργασίας µέσω του συσχετισµού διαφορετικών αλλά ανεξάρτητων µεταξύ τους σφαιρών παραγωγής. Βάση κάθε αναπτυγµένου καταµερισµού της εργασίας, που συντελείται µε την µεσολάβηση της ανταλλαγής εµπορευµάτων, είναι ο χωρισµός της πόλης από το χωριό. Όπως όµως την υλική προϋπόθεση για τον καταµερισµό της εργασίας µέσα στην µανουφακτούρα την αποτελεί ένας κάποιος αριθµός ταυτόχρονα εργαζοµένων εργατών, έτσι το µέγεθος του πληθυσµού και η πυκνότητα του αποτελούν προϋπόθεση για τον καταµερισµό της εργασίας µέσα στην κοινωνία. Η ανάπτυξη του καταµερισµού της εργασίας, ανάµεσα στο εµπόριο και στην παραγωγή στην αρχή, µέσα στην ίδια την παραγωγή στην συνέχεια, καταλύει τα στηρίγµατα της παλιάς µεσαιωνικής κοινωνίας. Το χρηµατικό κεφάλαιο που σχηµατίσθηκε από την τοκογλυφία, την ληστεία και το εµπόριο δεν µπορεί να µετατραπεί σε βιοµηχανικό µέσα στον

18 18 ΚΡΙΣΗ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ, ΝΕΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ συντεχνιακό έλεγχο των µεσαιωνικών πόλεων. Οι νέοι βιοµήχανοι εγκαθίστανται σε σηµεία µακριά από τον έλεγχο των συντεχνιών και των παλιών δήµων και συµπαρασύρουν µαζί τους µεγάλες µάζες αγροτικού πληθυσµού, που µέσα στην γενικευµένη κρίση της φεουδαρχίας έρχονται να πουλήσουν το µόνο χρήσιµο προϊόν που διαθέτουν, την εργατική τους δύναµη. Η µεγάλη βιοµηχανία επενεργεί έτσι πιο επαναστατικά από οτιδήποτε άλλο, µε την έννοια ότι καταστρέφει το προπύργιο της παλιάς κοινωνίας, τον αγρότη, και στην θέση του βάζει τον µισθωτό εργάτη. Τέλος ακόµη και ο Durkheim (1967) εντοπίζει τον µοναδικό ρόλο της πόλης στο τέλος της µεσαιωνικής περιόδου στην κατάλυση των δεσµών της παραδοσιακής ηθικής και στην επιτάχυνση του καταµερισµού της εργασίας που οδηγεί στην σύγχρονη κοινωνία. Οι θεωρίες των κλασικών της κοινωνικής σκέψης για την αστικοποίηση, την συνεισφορά της πόλης στην διαµόρφωση νέων κοινωνικών σχέσεων και vise-versa, µένουν στο περιθώριο της σχετικής προβληµατικής για µεγάλο διάστηµα. Οι αναφορές του Marx στην αντίθεση πόλης υπαίθρου και στον ρόλο της πόλης στον καπιταλισµό βρίσκουν συνέχεια µόλις µετά το Το δοκίµιο του Μ. Weber για την πόλη έρχεται στην επικαιρότητα το 1958, αν και η σκέψη του επηρεάζει την κυρίαρχη στην περίοδο σχολή του Σικάγο. Οι απόψεις του Durkheim µένουν χωρίς ουσιαστική συνέχεια µέχρι που θετικιστές κοινωνιολόγοι ξαναπροσεγγίζουν τα ζητήµατα της αλλοτρίωσης και της ανοµίας (Χαστάογλου 1984). Στην µεταπολεµική φιλολογία για την αστικοποίηση, που συνολικά χαρακτηρίζεται από την πεποίθηση της συνάφειας της µε την εκβιοµηχάνιση, δεσπόζει κατ' αρχήν η θεωρητικοποίηση των εµπειρικά διαπιστούµενων τάσεων συγκέντρωσης του πληθυσµού στις πόλεις. Χαρακτηριστικό "δείγµα" αυτού του τύπου θεώρησης είναι η προσέγγιση του Ν. Anderson (1964) που υποστηρίζει ότι µια χώρα µε ψηλό επίπεδο εκβιοµηχάνισης έχει και ψηλό επίπεδο αστικοποίησης (το τελευταίο µετριέται από το ποσοστό του πληθυσµού που ζει στις πόλεις) και στην συνέχεια επεξεργάζεται έννοιες όπως υπεραστικοποίηση και υποαστικοποίηση, υπερεκβιοµηχάνιση και υποεκβιοµηχάνιση. Ανάµεσα σε αστικοποίηση και εκβιοµηχάνιση διαµορφώνονται σχέσεις κανονικότητας, που προσδιορίζονται από τις µορφές της αντιστοιχίας τους στις καπιταλιστικές χώρες. Η κυριαρχία του εµπειρισµού και των θεωρητικών κατασκευών του σπάει στο τέλος της δεκαετίας του 1960 µέσα από την εισαγωγή ενός

19 ΚΡΙΣΗ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ, ΝΕΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ 19 νέου παραδείγµατος. Ο Η. Lefebvre κατ' αρχήν επανατοποθετεί διαφορετικά την άρθρωση αστικοποίησης-εκβιοµηχάνισης. Όταν ξεκινάει η εκβιοµηχάνιση, γράφει, όταν γεννιέται ο ανταγωνιστικός καπιταλισµός µε την βιοµηχανική αστική του τάξη, η πόλη αποτελεί ήδη µια ισχυρή κοινωνική πραγµατικότητα (Lefebvre 1968). Οι µεσαιωνικές πόλεις στο απόγειο της ανάπτυξης τους συγκεντρώνουν µια ανθούσα βιοτεχνία και ένα µεγάλο χρηµατικό πλούτο, από την τοκογλυφία και το εµπόριο. Αποτελούν τα κέντρα της πολιτικής και κοινωνικής ζωής, όπου συσσωρεύεται όχι µόνο το χρήµα αλλά και οι γνώσεις, οι τεχνικές, τα έργα τέχνης και τα µνηµεία. Σ' αυτό το περιβάλλον η εκβιοµηχάνιση προκαλεί µια ριζική µεταβολή, µέσω της επέκτασης των ανταλλαγών, της χρηµατικής οικονοµίας και της εµπορευµατικής παραγωγής. Αν και η βιοµηχανία που γεννιέται εγκαθίσταται έξω από τις πόλεις, γρήγορα αποδεικνύεται η θέση αυτή µη πρόσφορη και οι επιχειρήσεις προσεγγίζουν την πόλη. Παράλληλα η προϋφιστάµενη πόλή επιταχύνει τις διαδικασίες προσαρµογής της στην νέα κίνηση του κεφαλαίου και στις απαιτήσεις της παραγωγικότητάς του. Το φαινόµενο είναι πολύ πιο πολύπλοκο απ' ότι φαίνεται. Στην ουσία πρόκειται για µια διπλή διαδικασία ανάµεσα σε εκβιοµηχάνιση και αστικοποίηση, σε αύξηση και σε ανάπτυξη, σε οικονοµική παραγωγή και σε κοινωνική ζωή. Οι δύο πλευρές αυτής της διαδικασίας είναι αδιαχώριστες: έχουν και εσωτερική ενότητα και αντιφάσεις. Ιστορικά υπάρχει βίαιη αντίθεση ανάµεσα σε αστική και βιοµηχανική πραγµατικότητα, µε την έννοια της καταστροφής και υποβάθµιση του αστικού από το βιοµηχανικό περιβάλλον. Εντούτοις η σχέση των παραπάνω διαδικασιών δεν είναι γραµµική. Πολλές πόλεις αναδεικνύονται από την εκβιοµηχάνιση αλλά αλλού µια µαζική επέκταση της αστικοποίησης εµφανίζεται χωρίς παράλληλη εκβιοµηχάνιση. Η αστικοποίηση στην Αφρική και στην Ν. Αµερική εκρήγνυται µε το παιχνίδι των παγκόσµιων τιµών και της καταστροφής της αγροτικής οικονοµίας κάτω από την πίεση των βιοµηχανικών πόλων. Αλλά και σ' αυτή ακόµη την περίπτωση της αναντιστοιχίας ρυθµών εκβιοµηχάνισης και αστικοποίησης, το πλαίσιο της τελευταίας είναι η εκβιοµηχάνιση. Μια ακόµη υπόµνηση, πρέπει να γίνει για τον χαρακτήρα των παραπάνω διαδικασιών. Μακριά από το να θεωρούνται σαν µια φυσική συνέχεια, ανάγονται από τον Lefebvre στην προσχεδιασµένη δράση των κυρίαρχων τάξεων και οµάδων, που διαχειρίζονται όχι µόνο την οικονοµική απασχόληση και τις παραγωγικές επενδύσεις αλλά και την κοινωνία ολόκληρη, κινητοποιώντας το κεφάλαιο, την τέχνη, την γνώση

20 20 ΚΡΙΣΗ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ, ΝΕΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ και την ιδεολογία. Έτσι παρ' όλη την δυσκολία συστηµατοποίησης των απόψεων του Lefebvre, αναγνωρίζει κανείς τις θεωρητικές καταβολές της µαρξιστικής σκέψης του 19ου αιώνα, µε την οποία αποκαθίσταται µια νέα συνέχεια. Χαρακτηριστική στιγµή του νέου ιδεολογικού κλίµατος, που έτσι διαµορφώνεται είναι η προσέγγιση του Μ. Castells (1973). Εδώ η αστικοποίηση θεωρείται σαν µια διαδικασία οργάνωσης του χώρου που επαφίεται σε δύο σειρές γεγονότων: α. στην προηγούµενη αποδιάρθρωση των αγροτικών κοινωνικών δοµών και την µετανάστευση του πληθυσµού προς τα προϋφιστάµενα αστικά κέντρα, όπου παρέχουν την αναγκαία στην εκβιοµηχάνιση εργατική δύναµη, β. στο πέρασµα από µια οικιακή οικονοµία σε µια οικονοµία της µανουφακτούρας και στην συνέχεια σε µια οικονοµία του εργοστασίου, γεγονός που επιφέρει την χωρική συγκέντρωση της εργατικής δύναµης, την δηµιουργία αγοράς και την διαµόρφωση ενός βιοµηχανικού περιβάλλοντος. Αλλά και η αντίστροφη πορεία είναι επίσης σηµαντική. Εκεί που υπάρχουν λειτουργικά στοιχεία, πρώτες ύλες και µέσα µεταφοράς, η βιοµηχανία εγκαθίσταται και προκαλεί την αστικοποίηση. Και στις δύο περιπτώσεις το κυρίαρχο στοιχείο είναι η βιοµηχανία που οργανώνει τελείως το αστικό τοπίο. Κάτω όµως από την ένταση των θεωριών για την εξάρτηση και των απόψεων των Α. Emmanuel, F. Cardoso, Ρ. Baran και Α. G. Frank, διαφοροποιεί την παραπάνω πορεία της αστικοποίησης από τον τρόπο που αυτή εκδηλώνεται στις υπανάπτυκτες χώρες. Στις χώρες αυτές η αναντιστοιχία αστικοποίησης και εκβιοµηχάνισης ερµηνεύεται σαν αποτέλεσµα της εξάρτησης, διείσδυσης και επιβολής του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής των δυτικών κοινωνιών. Η αποδιάρθρωση της αγροτικής οικονοµίας που έτσι συντελείται οδηγεί στη µαζική µετανάστευση του αγροτικού πληθυσµού, στο πλαίσιο µιας προσπάθειας αναδιάρθρωσης του τοπικού παραγωγικού συστήµατος σύµφωνα µε τα συµφέροντα της µητρόπολης χώρας. Γρήγορα όµως το κέντρο του νέου παραδείγµατος το καταλαµβάνει η προβληµατική της καπιταλιστικής συσσώρευσης και οι επιπτώσεις της ή καλύτερα η αντιστοιχία της µε την οργάνωση-ανάπτυξη της πόλης..δη το 1972 δηµοσιεύεται ένα σύντοµο άρθρο του J. Lojkine (1972) που υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη τής παραγωγικότητας της εργασίας και κατά συνέπεια το µέγεθος της παραγόµενης υπεραξίας δεν εξαρτάται µόνο από τον τεχνικό εκσυγχρονισµό που πραγµατοποιείται µέσα στην

21 ΚΡΙΣΗ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ, ΝΕΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ 21 παραγωγή αλλά επίσης επηρεάζεται από τις λεγόµενες γενικές συνθήκες παραγωγής, µέρος των οποίων θεωρείται η αστικοποίηση και η αστική συγκέντρωση. Στην πόλη, η γενικές συνθήκες παραγωγής συγκεκριµενοποιούνται στα µέσα κοινωνικής κυκλοφορίας του κεφαλαίου, στα µέσα υλικής κυκλοφορίας των εµπορευµάτων και στην χωρική συγκέντρωση των µέσων παραγωγής και αναπαραγωγής του καπιταλιστικού κοινωνικού σχηµατισµού. Η καπιταλιστική συσσώρευση ωθεί την αστικοποίηση στο βαθµό που η τελευταία µετασχηµατίζεται σε εξωτερική οικονοµία περιορισµού των εξόδων κυκλοφορίας του κεφαλαίου και αύξησης κατά συνέπεια της αποδοτικότητας του. Στην ίδια κατεύθυνση, του συσχετισµού δηλ. πόλης, διαίρεσης εργασίας και συσσώρευσης του κεφαλαίου, αναπτύσσονται οι προσεγγίσεις των D. Harvey (1973), Α. Lipietz (1977), D. Gordon (1978), Ρ. Ashton (1978). Σ' ένα πιο περιορισµένο πεδίο, αυτό της κίνησης και συσσώρευσης του κεφαλαίου στον κλάδο των κατασκευών αναφέρονται οι µελέτες των C. Topalon (1970 και 1974), F. Ascher (1973) και R. Walker (1978), ενώ η κρατική παρέµβαση στην αστικοποίηση και συσσώρευση διακρίνεται σαν ένα ξεχωριστό αντικείµενο µελέτης από τους F. Ascher (1974), C. Pottier (1976), J. Lojkine (1977), R. Ηίll (1978), W. Tabb (1978). Στο πλαίσιο των τελευταίων θεωρητικών σχηµατοποιήσεων µπορούµε να προτείνουµε την ακόλουθη συνέχεια των ιστορικών αναφορών για την µετατόπιση των δυνάµεων της ιστορικής ανάπτυξης από τον αγροτικό χώρο στον αστικό και την έκρηξη της καπιταλιστικής αστικοποίησης. Από την πολυσύνθετη ιστορία της γεωγραφικής και κοινωνικής διαµόρφωσης του ευρωπαϊκού χώρου θα εντοπίσουµε µόνο τις καµπές, τα σηµεία δηλαδή ασυνέχειας και ανατροπής της προηγούµενης χωρικής οργάνωσης και αστικοποίησης. Από την φεουδαλική επέκταση στην κρίση του 14ου αιώνα Κατά τον 11ο αιώνα οι φεουδαλικές σχέσεις στον ευρωπαϊκό χώρο βρίσκονταν ακόµη σε µια πορεία σταθεροποίησης. Η ανάπτυξη του εµπορίου και των πόλεων ήταν αργή. Αυτή γίνεται εντονότερη τον 12ο

22 22 ΚΡΙΣΗ, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑ ΙΑΡΘΡΩΣΗ, ΝΕΑ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ αιώνα και ιδιαίτερα στο δεύτερο µισό του καθώς και στην διάρκεια του 13ου αιώνα. Το κέντρο της κοινωνικής ζωής εξακολουθεί να βρίσκεται στην ύπαιθρο και η γεωργία αποτελεί την κατ' εξοχήν παραγωγική δραστηριότητα. Βρισκόµαστε όµως µπροστά στην ανατροπή της παλιάς φεουδαρχικής τάξης, στην υποκατάσταση της φυσικής οικονοµίας των ανταλλαγών σε είδος και πληρωµών σε υπηρεσίες από την χρηµατική οικονοµία, στην ανάπτυξη της εξειδίκευσης στην γεωργία, στην αύξηση του αριθµού των αδεσµεύτων καλλιεργητών και στην ανύψωση του βιοτικού επιπέδου στην ύπαιθρο. Ακόµη αρχίζουν να ακµάζουν οι τράπεζες και οι οικονοµικοί οργανισµοί, µεγεθύνεται η κατανάλωση ειδών πολυτελείας και αρχίζει να υποχωρεί το θρησκευτικό αίσθηµα. Το δίκτυο των οικισµών στην κεντρική Ευρώπη τον 13ο αιώνα χαρακτηρίζεται από ένα σύνολο διασκορπισµένων µικρών οικισµών, κέντρων εµπορίου, σε µια απόσταση 6-20 χλµ. ο ένας από τον άλλο. Ένα δίκτυο δρόµων επιτρέπει την µεταξύ τους σύνδεση και επικοινωνία. Ο µέσος πληθυσµός των πιο µεγάλων από αυτούς, µε δυσκολία ξεπερνάει τα άτοµα. Οι οικισµοί αρθρώνονται µε το κύριο αστικό δίκτυο της εποχής, που για το σύνολο της Ευρώπης αποτελείται από 24 πόλεις ως κατοίκων και επιφάνειες 300 έως 600 εκταρίων. Οι πιο µεγάλες και πολυπληθείς πόλεις (το Παρίσι, το Μιλάνο) µε δυσκολία έφθαναν τους κατοίκους (Benevolo 1980). Η κοινότητα του φεουδαρχικού κάστρου ή του χωριού, που κάτω από ένα σχεδόν αυτόνοµο γαιοκτήµονα µπορούσε να καλύψει τις δικές της ανάγκες, είχε ήδη αντικατασταθεί από µια κοινωνική διάρθρωση που επέτρεπε πιο συχνές οικονοµικές και κοινωνικές σχέσεις µε τα αναπτυσσόµενα κέντρα. Είτε εµπορικά και βιοµηχανικά κέντρα, βάσεις για στρατιωτικές φρουρές, κέντρα γραφειοκρατικά, εκκλησιαστικά ή πανεπιστηµιακά, οι πόλεις εξαρτιόνταν από την γύρω τους ύπαιθρο για την διατροφή τους και οι κάτοικοι της υπαίθρου από το άλλο µέρος βασίζονταν στις αγορές των πόλεων για την διάθεση των εµπορικών καλλιεργειών τους. Η ζήτηση αυτή των αστικών κέντρων εκτείνονταν όχι µόνο στα τρόφιµα αλλά και στις πρώτες ύλες για βιοτεχνική επεξεργασία.

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη

α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη Σελ. 122 3. Οι ανακαλύψεις α. Προς αναζήτηση νέων δρόμων Η αναζήτηση νέων δρόμων είναι αναγκαία εξαιτίας : της τουρκικής κατάκτησης που είχε διακόψει την επικοινωνία Ευρώπης Ασίας της έλλειψης πολύτιμων

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Περιεχόμενα ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2 Διεθνές εµπόριο-1 Το διεθνές εµπόριο συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων της ανθρωπότητας γιατί ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής της συνολικής προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 1 ΗΣ ΙΑΛΕΞΗΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ι. ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τουρισµός είναι η επίσκεψη ενός τόπου της ηµεδαπής ή αλλοδαπής µε σκοπό την ξεκούραση ή ψυχαγωγία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Θέμα 3 ης Γραπτής Εργασίας Θεωρείτε ότι η Βιομηχανική Επανάσταση ήταν αποτέλεσμα εξελικτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Οικονομικής Γεωγραφίας - Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Οικονομικής Γεωγραφίας - Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Οικονομικής Γεωγραφίας - Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Ερωτήσεις 1. Εάν ο δείκτης συνεκτικότητας (β) ενός

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ Ι ΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικιακή σύνθεση πληθυσµού

Ηλικιακή σύνθεση πληθυσµού Ηλικιακή σύνθεση πληθυσµού Ηλικιακή πληθυσµιακή δοµή Χρήση διαγραµµάτων ηλικιακής δοµής 3 ηλικιακές κατηγορίες προαναπαραγωγική (0-14 ετών) αναπαραγωγική (15-44 ετών) µετα-αναπαραγωγική (45-85+ ετών) 1

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ;

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Ή ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΕΠΟ11 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2009 1495 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Πολλοί μελετητές αποφεύγουν

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ)

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Το βελγικό ΑΕΠ αντιπροσωπεύει το 2,9% του συνολικού ΑΕΠ της Ε.Ε., το 4% του ΑΕΠ της ευρωζώνης και το 0,97% του ΑΕΠ του ΟΟΣΑ (στοιχεία 2014). Το Βέλγιο είναι ένας σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΟΡΟΥ ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΟΡΟΥ ΤΗΛΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΟΡΟΥ ΤΗΛΕΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΛΕΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Κατ οίκον (πλήρη απασχόληση, µερική, ελεύθεροι επαγγελµατίες, κ.λ.π.) 2. Εν κινήσει εργαζόµενοι 3. Με σύνδεση µε τους εργοδότες 4. Μέσω τηλεκέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Αργύρης Δέντσορας Επίκουρος Καθηγητής ΔΟΜΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ. Πανεπιστημιακές Παραδόσεις

Αργύρης Δέντσορας Επίκουρος Καθηγητής ΔΟΜΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ. Πανεπιστημιακές Παραδόσεις Αργύρης Δέντσορας Επίκουρος Καθηγητής ΔΟΜΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ Πανεπιστημιακές Παραδόσεις ΠΑΤΡΑ 2003 ΟΜΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ i ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΟΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ 5 Εισαγωγή 5 Κατηγορίες δοµικών µηχανών 6

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας της Ελλάδος στην Τύνιδα 6, rue St. Fulgence, Notre Dame Tunis 1082 Tel. +216 71 288411-846632 Fax +216 71 789518

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία

Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία Εργασιακή Θεωρία της Αξίας του Μαρξ Σημειώσεις του Λευτέρη Τσουλφίδη Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Ο Νόμος της Αξίας του Μαρξ Ο καπιταλισμός ορίζεται ως το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΗ: «Ο συμβιβασμός της ισορροπίας»

ΠΟΛΗ: «Ο συμβιβασμός της ισορροπίας» ΛΟΓΙΑ ΤΗΣ... ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΗ: «Ο συμβιβασμός της ισορροπίας» Το αδόμητο με το δομημένο, το γεμάτο με το άδειο, το κινούμενο με το ακίνητο, το μικρό με το μεγάλο, ο πολίτης ως κλίμακα, δράση, ποιότητα, σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΟ10 ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή

Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου Université de Paris Dauphine Ινστιτούτο Διπλωματίας Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 2013 Η Στρατηγική για την 4 η Προγραµµατική Περίοδο Ιωάννης Φίρµπας Προϊστάµενος Ειδικής Υπηρεσίας Στρατηγικής, Σχεδιασµού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος 14

Περιεχόμενα. Πρόλογος 14 Περιεχόμενα Πρόλογος 14 Κεφάλαιο 1 Ιστορική εξέλιξη των πόλεων 17 1.1 Ορισμός της πόλης και βασικές έννοιες.................... 17 1.2 Η εξέλιξη των πόλεων............................... 21 1.3 Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 1 Ο χωρικός σχεδιασµός στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

2.1 Από την αγροτική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης 2.1.1 Αγροτική κοινωνία Αγροτικές ονομάζονται οι κοινωνίες που ζουν από

2.1 Από την αγροτική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης 2.1.1 Αγροτική κοινωνία Αγροτικές ονομάζονται οι κοινωνίες που ζουν από ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ---ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΩΡΕΣ: 4 2.1 Από την αγροτική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης 2.1.1 Αγροτική κοινωνία Αγροτικές ονομάζονται οι κοινωνίες που ζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr. ΕΠΟ 11-2 η Γραπτή Εργασία 2007-2008

Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr. ΕΠΟ 11-2 η Γραπτή Εργασία 2007-2008 Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr ΕΠΟ 11-2 η Γραπτή Εργασία 2007-2008 ΘΕΜΑ: "Πώς καθορίστηκε η φυσιογνωµία του ευρωπαίου εµπόρου κατά την πρώιµη νεότερη περίοδο. Ποια τα κοινωνικά χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής Σε τι αναφέρεται το μάθημα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία Σωτήρης Χτούρης,

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. ii αστικός προγραµµατισµ ός και κοινωνική ρύθµ ιση

ΝΙΚΟΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. ii αστικός προγραµµατισµ ός και κοινωνική ρύθµ ιση ΝΙΚΟΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ii αστικός προγραµµατισµ ός και κοινωνική ρύθµ ιση ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 9 ΜEΡΟΣ 1o: ΘΕΩΡIΑ ΚΑΙ Ι ΕΟΛΟΓIΑ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟY ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟY ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Εξέλιξη του λιανικού εμπορίου. Προς νέες κεντρικότητες στον αστικό χώρο.

Εξέλιξη του λιανικού εμπορίου. Προς νέες κεντρικότητες στον αστικό χώρο. Εξέλιξη του λιανικού εμπορίου. Προς νέες κεντρικότητες στον αστικό χώρο. Βάλια Αρανίτου, ΙΝΕΜΥ, Πανεπιστήμιο Κρήτης Ιων Σαγιάς, ΕΜΠ ΟΡΣΑ-ΕΣΕΕ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΠΟΛΗ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του Smith Καµπύλες χωρικού κόστους

Η προσέγγιση του Smith Καµπύλες χωρικού κόστους Η προσέγγιση του Smith Καµπύλες χωρικού κόστους O Smith (1966, 1981), διατύπωσε ένα άλλο υπόδειγµα, στο οποίο οι επιχειρήσεις µεγιστοποιούν τα κέρδη τους, συνδυάζοντας την καµπύλη των χωρικών εσόδων µε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις Εδώ και µια εικοσαετία, οι Έλληνες καταναλωτές έχουν εξοικειωθεί µε τους ηλιακούς θερµοσίφωνες για την παραγωγή ζεστού νερού. Απόρροια

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος 2 ΤΟ ΘΕΜΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η ανάπτυξη των Λαχανοκήπων και της ευρύτερης περιοχής Α. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 2015 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΙΚΙΖΑΣ ΑΒΕΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ δραστηριοποιείται από το 1947 στην παραγωγή ζυμαρικών Διαθέτει καθετοποιημένο συγκρότημα Μύλου & Μακαρονοποιείου στη Λάρισα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΒ ΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 7.1 Η Έννοια του Εισοδήµατος 7.2 Μορφές Εισοδήµατος 7.3 Οι Μεταβιβαστικές Πληρωµές 7.4 Η ιανοµή του Εισοδήµατος και Η Φτώχεια ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Σανταµούρης ΚΑΠΕ - ΕΚΠΑ

Μ. Σανταµούρης ΚΑΠΕ - ΕΚΠΑ EXOIKONOMHΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ Μ. Σανταµούρης ΚΑΠΕ - ΕΚΠΑ Σύµφωνα µε το Εθνικό Σχέδιο ράσης και το σενάριο αναφοράς, αναµένεται για το 2030 αύξηση της

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το 1993 ως Επίτροπος Περιβάλλοντος της ΕΕ είχα επισηµάνει ότι σήµερα το απαρχαιωµένο πρότυπο ανάπτυξης δηµιουργεί 5 σοβαρά αδιέξοδα:

Το 1993 ως Επίτροπος Περιβάλλοντος της ΕΕ είχα επισηµάνει ότι σήµερα το απαρχαιωµένο πρότυπο ανάπτυξης δηµιουργεί 5 σοβαρά αδιέξοδα: ΠΡΟΣ ΕΝΑ ΝΕΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΖΩΗΣ Εισήγηση Ιωάννου Παλαιοκρασσά Αντιπροέδρου της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισµού στα Περιβαλλοντικά Μαθήµατα του ήµου Ηρακλείου 17 Μαρτίου 2008 Το σηµερινό πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π.

ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. Περιβαλλοντική Μηχανική και Γεωπεριβάλλον Αν αναρωτηθεί κανείς

Διαβάστε περισσότερα