Η Εγκληματολογία μέσα από τα Ιερά Ευαγγέλια*

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Εγκληματολογία μέσα από τα Ιερά Ευαγγέλια*"

Transcript

1 Η Εγκληματολογία μέσα από τα Ιερά Ευαγγέλια* Αντώνη Δ. Μαγγανά Καθηγητή Τομέα Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου Με σχόλια της Καθηγήτριας Χριστίνας Ζαραφωνίτου (με την ένδειξη ΧΖ) και του Αναπληρωτή Καθηγητή Γρηγόρη Λάζου (με την ένδειξη ΓΛ) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από την αρχή επιθυμώ να κάμω δύο επισημάνσεις: 1 ο Αναλύω τα Ιερά Ευαγγέλια ως εγκληματολόγος και χωρίς καμία άλλη ιδιότητα δεδομένου ότι δεν διαθέτω τις γνώσεις για να προσεγγίσω τα θέματα ως Θεολόγος επί παραδείγματι. 2 ο Θα μπορούσα να κάμω μια πιο εκτεταμένη ανάλυση. Αυτό θα αντέβαινε προς δύο πράγματα: α) Προς το πνεύμα των ίδιων των Ευαγγελίων. Ο Χριστός μίλησε για όλο τον κόσμο και όχι για ορισμένους «εκλεκτούς» και «ειδήμονες». Για το λόγο αυτό εξ άλλου χρησιμοποιεί, συχνά, τις παραβολές. Στόχος του ήταν να τον καταλάβουν όλοι οι άνθρωποι χωρίς καμία διάκριση. β) Προσωπικά σε όλες μου τις δημοσιεύσεις προσπάθησα να είμαι απλός και κατανοητός εφ όσον πιστεύω ότι και τα πιο σύνθετα πράγματα μπορούν να παρουσιασθούν με τρόπο σαφή και απλό χωρίς να επηρεάζεται η «επιστημοσύνη» τους. Παρ όλ αυτά δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι παρά την απλότητα της διδασκαλίας του Χριστού, η εφαρμογή της στην πράξη είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Αν σε προηγούμενη δημοσίευσή μας 1 είχαμε καταλήξει ότι, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, είμαστε όλοι «δυνάμει» παραβατικοί αυτό ισχύει σε πολύ μεγαλύτερη έκταση απέναντι στη διδασκαλία του Χριστού. Βάση για την ανάλυσή μας αποτέλεσε το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Σε πρώτη φάση κρατήσαμε από όλα τα Ευαγγέλια τα εδάφια εκείνα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τις εγκληματολογικές επιστήμες. Προηγούνται τα σχετικά Κεφάλαια και εδάφια των Ιερών Ευαγγελίων και ακολουθεί ο σχολιασμός. Είναι σαφές ότι και σε άλλα σημεία αναφέρονται ζητήματα που αφορούν εγκλήματα και κυρώσεις. Δεν τα θίξαμε, όμως, γιατί απαιτούσαν εξειδικευμένες γνώσεις Θεολογίας Το πόνημα αυτό αποτελεί μια πρώτη προσέγγιση. Ασφαλώς και πρέπει να ακολουθήσει μια βαθύτερη ανάλυση η οποία απαιτεί μια διεπιστημονική συνεργασία. * Βλ. Η Καινή Διαθήκη, Αθήνα, Εκδόσεις «Ζωή» Βλ. Α. Μαγγανά και Γρ. Λάζου, Κοινωνικές αξίες παραβατικών και μη παραβατικών 1

2 Στην παρούσα μορφή, η μελέτη συνοδεύεται από τα επιστημονικά σχόλια των συναδέλφων Χριστίνας Ζαραφωνίτου, Καθηγήτριας, και Γρηγόρη Λάζου, Αναπληρωτή Καθηγητή που, από την πλευρά της/του η καθεμία/καθένας δίνουν μια σφαιρική διάσταση στο εγχείρημα αυτό και για το λόγο αυτό τους ευχαριστώ. Ι. Ανάλυση του Κατά Ματθαίον Ευαγγελίου, Κεφ. 5 (3-10) «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, ότι αυτών εστίν η βασιλεία των ουρανών. Μακάριοι οι πενθούντες, ότι αυτοί παρακληθήσονται. Μακάριοι οι πραείς, ότι αυτοί κληρονομήσουσι την γην. Μακάριοι οι πεινώντες και διψώντες την δικαιοσύνην ότι αυτοί χορτασθήσονται Μακάριοι οι ελεήμονες, ότι αυτοί ελεηθήσονται. Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία, ότι αυτοί τον Θεόν όψονται. Μακάριοι οι ειρηνοποιοί, ότι αυτοί υιοί Θεού κληθήσονται. Μακάριοι οι δεδιωγμένοι ένεκεν δικαιοσύνης, ότι αυτών εστιν η βασιλεία των ουρανών». Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι Αν δεχθούμε, όπως υποστηρίζει ο Καθ. Στέργιος Αλεξιάδης 2 ότι ο εγωισμός και η επιθυμία του ανθρώπου (και θα προσέθετα η αδικία) 3 [ΓΛ1] προσδιορίζουν την εγκληματική συμπεριφορά, όλ αυτά τα στοιχεία βρίσκονται στους Μακαρισμούς 4. 1 η Ενότητα (κατά του εγωισμού) α) Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι. 2 η Ενότητα (κατά της επιθετικότητας) α) Μακάριοι οι πραείς 5[ΓΛ2] β) Μακάριοι οι ειρηνοποιοί 6[ΓΛ3] 2 Στ. Αλεξιάδης, Εγκληματολογία, Θεσ/νίκη Σάκκουλας, 2004, σελ [ΓΛ1] Άλλωστε, σχηματικά, υπάρχουν εγκλήματα συσσώρευσης και εγκλήματα επιβίωσης. Είναι η αδικία, η διευρυνόμενη ανισότητα, που προκαλεί τα δεύτερα. 4 Βλ. και κατά Λουκά, κεφ. 6, εδ [ΓΛ2] Μήπως όμως στις μέρες μας είναι πολυτέλεια; Πώς μπορεί να είναι πράος ο αδικούμενος ή αυτός που βλέπει να περιορίζονται δικαιώματά του για μιαν αξιοπρεπή ζωή; Μήπως σε αυτές τις συνθήκες η πραότητα είναι ηττοπάθεια, συντριβή του ηθικού, απώλεια (του κοινωνικού εαυτού, αποδοχή της αδικίας και της ανισότητας); Η πραότητα, σε μεγάλο βαθμό, προϋποθέτει συνθήκες πραότητας. Συνθήκες στη ζωή του ίδιου αλλά και ευρύτερες συνθήκες. Ακόμα και αν οι συνθήκες στη δική μου ζωή το επιτρέπουν, πώς μπορώ να είμαι πράος μπροστά σε αθλιότητες που υφίστανται άλλοι; Αν είμαι πράος σ αυτές τις συνθήκες, τότε παύω να είμαι ενάρετος. 6 [ΓΛ3] Εξίσου διλημματικό: Μπορεί να προωθήσω την ειρήνη σε συνθήκες όπου είναι διασφαλισμένα κάποια ελάχιστα αξιοπρέπειας και αξιοπρεπούς διαβίωσης. Αν όμως προωθήσω την ειρήνη σε συνθήκες όπου κάποιος έχει επιβάλλει την κυριαρχία του πάνω στον άλλο (περίπτωση ΗΠΑ στο Ιράκ), ουσιαστικά έρχομαι να ενισχύσω την εξουσία του απαγορεύοντας στους άλλους να επιδιώξουν την άρση της κατάστασης στην οποία έχουν βρεθεί. (Πώς με ποιο ηθικό δικαίωμα (που δεν είναι ύποπτο αλλότριων σκοπών) μπορώ να ζητήσω από τους φοιτητές μου να ειρηνεύσουν και να επιστρέψουν στα μαθήματά τους σε συνθήκες επιθετικότητας απέναντι στη δημόσια παιδεία αλλά και ύφους κυβερνητικού αυταρχισμού και τσαμπουκά στην επιβολή αυτών των μέτρων; Τα αυτά ισχύουν και για την πραότητα). 2

3 3 η Ενότητα (κατά της αδικίας) α) Μακάριοι οι πεινώντες και διψώντες την δικαιοσύνην. β) Μακάριοι οι δεδιωγμένοι ένεκεν της δικαιοσύνης 7[ΓΛ4]. Είναι σαφές ότι το να επιδιώξει, κάποιος αυτά που αναφέρει ο Χριστός τον απομακρύνει εντελώς από την παραδοσιακή μορφή του εγκλήματος οποιαδήποτε θεωρία και αν υιοθετήσουμε από τις υπάρχουσες εγκληματολογικές θεωρίες (παραδοσιακές, κριτικές ή καταργητικές). Η ταπεινοφροσύνη και η μη αλαζονεία αντιπαρατίθενται στον εγωισμό, η πραότητα και η επιδίωξη της ειρηνικής συμβίωσης στην επιθετικότητα και η επιδίωξη της δικαιοσύνης στην αδικία 8[ΓΛ5]. Σε αυτές τις καταστάσεις, που αποτελούν και τον ακρογωνιαίο λίθο της διδαχής του Χριστού η έννοια του εγκλήματος και του εγκληματία φαίνονται ασυμβίβαστες 9[ΓΛ6]. Τα εγκλήματα 10[ΧΖ1] αρχίζουν να εμφανίζονται από τη στιγμή που απομακρυνόμαστε από αυτές τις αρχές και η βαρύτητα των εγκλημάτων θα εξαρτηθεί από το πόσο απομακρύνθηκε κάποιος από μια αρχή 11[ΓΛ7]. Το ζήτημα αν μπορούμε να απομονώσουμε τις αξίες αυτές και να πούμε, για παράδειγμα, ότι ο Α είναι πράος αλλά δεν είναι δίκαιος ή ο Β είναι επιθετικός αλλά είναι και δίκαιος αν και από πρώτη άποψη μπορεί να φαίνεται πιθανό κανονικά δεν είναι δυνατό να συμβεί. Μπορείς, άραγε, να είσαι εγωιστής και να 7 [ΓΛ4] Στα α και β δείχνει να μας δίνει δύο τύπους δικαιοσύνης: Στην πρώτη περίπτωση, δείχνει να αναφέρεται στο ιδανικό της δικαιοσύνης (σε κριτικούς όρους, αυτό που οι κριτικοί εγκληματολόγοι και νομικοί ονομάζουν κοινωνική δικαιοσύνη). Στη δεύτερη περίπτωση, αναφέρεται στη δικαιοσύνη ως όπλο ελέγχου και καταπίεσης. 8 [ΓΛ5] Η επιδίωξη της δικαιοσύνης δεν αντιτίθεται πάντα και εξ ορισμού στην αδικία. Πρώτο, εξαρτάται από το για ποια δικαιοσύνη μιλάμε (προηγούμενη υποσημείωση). Μια δικαιοσύνη της ελεύθερης αγοράς, διευρύνει τις κοινωνικές αδικίες στο όνομα της δικαιοσύνης. Επιπλέον, η αδικία είναι πρακτικό ζήτημα. Σε ένα επίπεδο υψηλών ιδανικών όλοι εμφανίζονται ως πολέμιοί της. Έχει ιδιαίτερη σημασία το τι είδους πράξη υπονοεί και περιλαμβάνει ένα σύστημα δικαιοσύνης. 9 [ΓΛ6] Υπό τον όρο ότι οι περιβάλλουσες συνθήκες υποστηρίζουν την ταπεινοφροσύνη, την μη αλαζονεία (και αντιπαρατίθενται στον εγωισμό), την ειρηνική συμβίωση, την προώθηση της δικαιοσύνης σε πλαίσιο μείωσης των κοινωνικών ανισοτήτων. Με το 20% του πληθυσμού στην Ελλάδα (με βάση τις επίσημες στατιστικές) να είναι κάτω από το όριο της φτώχειας και με τους νεόπτωχους να αυξάνουν, με ποιο ηθικό δικαίωμα μπορώ να ευαγγελίζομαι πραότητα, ειρηνικότητα, υπακοή στο νόμο; (Μπορώ όμως και σ` αυτές τις συνθήκες να ευαγγελίζομαι τη μη αλαζονεία και την άρση του εγωισμού.) 10 [ΧΖ1] Είναι σαφές ότι το έγκλημα ταυτίζεται με την αμαρτία και άρα, οι κανόνες απομάκρυνσης από την αμαρτία αποτελούν ταυτόχρονα και κανόνες πρόληψης του εγκλήματος. Οι εν λόγω κανόνες, εφόσον λειτουργούν μέσω της ανάπτυξης αντικινήτρων απέναντι στην «εγκληματική επιλογή» εντάσσονται στη γενική κοινωνική πρόληψη και υλοποιούνται βασικά μέσα από την άσκηση του αυτοελέγχου. Έτσι, γίνεται εμφανής ο ρόλος της χριστιανικής θρησκείας στην επιδίωξη της κοινωνικής ειρήνης μέσω θρησκευτικών (= ηθικών) κανόνων προληπτικού χαρακτήρα, ενώ ο κατασταλτικός χαρακτήρας των αντικοινωνικών (= αμαρτωλών) συμπεριφορών δεν έχει το προβάδισμα. 11[ΓΛ7] Συμφωνώ αλλά υπό την προϋπόθεση ότι λαβαίνουμε υπόψη τις περιβάλλουσες συνθήκες. Ζητήματα σαν κι αυτά είναι κοινωνικά, δεν περιορίζονται σε επιλογές του ατόμου. 3

4 επιδιώκεις τη δικαιοσύνη? Ο πραγματικά δίκαιος και πρώτα-πρώτα με τον ίδιο του τον εαυτό και ύστερα με τους άλλους δεν μπορεί να είναι και εγωιστής ή επιθετικός 12[ΓΛ8], 13[ΧΖ2]. Ασφαλώς η κατάσταση που περιγράφει ο Χριστός είναι η τελειότητα και σ ένα κόσμο υλικό και φθαρτό όπως ο γήινος πρέπει ο άνθρωπος να αγωνίζεται συνέχεια για να χτυπήσει τον εγωισμό, την επιθετικότητα ή την αδικία. Γιατί, για παράδειγμα, ν αγοράσει κάποιος ένα πολυτελές αυτοκίνητο ή ένα τεράστιο σπίτι αντί ν αρκεσθεί σε κάτι το αναγκαίο και το αρκετό? Διότι, κατά κανόνα, για ν αποκτήσει κάποιος αυτά τα πολυτελή αγαθά και επιθετικός και άδικος μπορεί να γίνει 14[ΓΛ9] 15 [ΧΖ3]. Ή ακόμη ο Α που πιστεύει ότι είναι ωραίος και θέλει να κατακτήσει όλες τις γυναίκες 16[ΧΖ4] μπορεί να παρενοχλήσει σεξουαλικά μια 12 [ΓΛ8] Όπως σου έχω ήδη δείξει, κάπου συμφωνώ και κάπου διαφωνώ. Δεν μπορείς να είσαι εγωιστής και συγχρόνως δίκαιος. Μπορείς όμως να είσαι πράος και ειρηνικός και (σε συνθήκες κοινωνικής αδικίας) ακριβώς γι` αυτό να είσαι άδικος (υποστηρικτής της αδικίας με το να αρνείσαι την οργή, την εξέγερση, την επιβολή δικαίου) σε χριστιανική ορολογία, να ρέπεις προς την κόλαση. Με πραότητα και ειρηνικότητα θα πεισθούν τα ΜΑΤ να γίνουν αδέρφια των διαδηλωτών και η αυτή κυβέρνηση θα πεισθεί να προσέλθει σε ειλικρινή διάλογο με σκοπό την αναβάθμιση της δημόσιας παιδείας; Με πραότητα και ειρηνικότητα θα πεισθούν οι λίγοι αντιεξουσιαστές (που οι πιο πολλοί βλέπουν το μέλλον τους κατεστραμμένο) να γαληνέψουν; Ο Χριστός δεν εξοργίστηκε; (Και ενάντια σε ποιους; Ούτε ενάντια στις εκδιδόμενες, ούτε τους κλέφτες.) Συνεπώς, αν διαφωνώ σε κάποια από τα μέρη διαφωνώ και στο γενικό. Για να συμφωνήσω, για να σταθεί γενικά, χρειάζονται ευρύτερες κοινωνιακές προϋποθέσεις. Δως μοι πα στω και ταν γαν κινάσω. Χρειάζεται η κοινωνιακή πλαισίωση που θα τα καθιστά δυνατά. Αλλιώς μπορεί να αποδειχτούν καταστροφικά ή και εχθροί της αρετής. Συνεπώς, χρειάζεται ένας χριστιανισμός και με κοινωνική διάσταση, να μην περιορίζεται στο να χρεώνει τα πάντα στο άτομο. (Γίνεται φανερό ότι η επιχειρηματολογία που ακολουθείται πρέπει να ενισχυθεί από πολλές πλευρές και συνεπώς να διευρυνθεί. Ουσιαστικά είναι ακριβώς αυτές οι διευρύνσεις, οι τροποποιήσεις ή προσθήκες ή συγκεκριμενοποιήσεις σε διάφορες πτυχές ώστε να ενισχυθεί το κεντρικό επιχείρημα που αναβαθμίζουν την κεντρική ιδέα σε μικρή μονογραφία ή και μάθημα που απαιτούνται αρκετές ώρες ώστε να αναπτυχθεί με πληρότητα. 13 [ΧΖ2] Σαφώς πρόκειται για ένα «ολοκληρωμένο» πλαίσιο ηθικών κανόνων με αντίκτυπο στην κοινωνική συμβίωση, το οποίο έχει έντονα ιδεατό χαρακτήρα και εστιάζει κυρίως στην τάση (και διαδικασία) τελειοποίησης παρά στο ίδιο το αποτέλεσμα, εφόσον τέλειος δεν μπορεί να είναι άλλος κανείς πλην του Θεού. 14 [ΓΛ9] Και βέβαια, ο νόμος και η κυρίαρχη ιδεολογία όχι απλώς τα επιτρέπουν αλλά τα προωθούν. 15 [ΧΖ3] Η επιδίωξη απόκτησης συνεχώς και περισσότερων υλικών αγαθών αποτελεί μια ματαιοδοξία και στο πλαίσιο της χριστιανικής ηθικής, είναι αμαρτία. Στην πράξη δεν μπορεί να συνδεθεί αιτιωδώς το ένα με το άλλο. Όμως, το «αμάρτημα» έγκειται στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων παραβίασης των κανόνων ηθικής (και άρα, στο πέρασμα στην εγκληματική πράξη) εάν δεχθούμε ως βάσιμη την υπόθεση πως ούτε όλοι έχουν τα μέσα απόκτησης των υλικών αγαθών ούτε όμως και τα υπάρχοντα μέσα μπορούν να καλύψουν τις συνεχώς ανανεούμενες υλικές απαιτήσεις. Και ο Durkheim δεν είχε διατυπώσει, άλλωστε, την άποψη πως σε περιπτώσεις έντονου ανικανοποίητου από την κάλυψη των προσωπικών επιθυμιών δημιουργείται το συνδεόμενο με την ανομία αίσθημα αποστέρησης; Αντίστοιχα, και ο Merton, δεν διατύπωσε τους πέντε τύπους ανομικής συμπεριφοράς στη βάση της απόκλισης μεταξύ μέσων και στόχων (θεμιτών και αθέμιτων - αποδεκτών και μη αποδεκτών); 16 [ΧΖ4] Μέσα από περίπτωση της Μαρίας Μαγδαληνής αλλά και ευρύτερα μέσα από τη χριστιανική προσέγγιση, η γυναίκα αντιμετωπίζεται σε βάση ισοτιμίας με τον άνδρα και αναγνωρίζεται η πνευματική και ηθική της υπόσταση ως ικανή να προκαλέσει το σεβασμό. Με τον τρόπο αυτό, μετατοπίζεται το πρίσμα αντιμετώπισής της ως αποκλειστικό «αντικείμενο» σεξουαλικής ικανοποίησης και, άρα, δημιουργούνται οι προληπτικές προϋποθέσεις απόστασης από παραβιάσεις της σεξουαλικής ελευθερίας της. 4

5 υφισταμένη, να «ρίξει» τη γυναίκα κάποιου φίλου του διαλύοντας οικογένειες ή να κάνει οτιδήποτε για χατίρι μιας νέας «κατάκτησης». Από πρώτη άποψη φαίνεται να μένει μετέωρο το «Μακάριοι οι πενθούντες». Όμως αν δούμε συνολικά την κατάσταση στην οποία διαβιούν οι άνθρωποι σε ορισμένες χώρες τότε δεν πρέπει να πενθούμε; Αν δεν το κάνουμε δεν τελούμε μια μορφή εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας; 17[ΧΖ5] Ως προς το «Μακάριοι οι καθαροί την καρδίαν», νομίζω ότι αφορά την ενοχή, το ηθικό στοιχείο του εγκλήματος ( mens rea) 18 [ΓΛ10]. Στο σημείο αυτό βλέπουμε τη σημασία που δίνει ο Χριστός όχι μόνο στις πράξεις που εκδηλώνουν επιθετικότητα και εγωισμό αλλά και στη σκέψη. Σε τελική ανάλυση αυτή η «καθαρότητα» της καρδιάς (όχι άλλα σκέφτομαι και άλλα κάνω) δεν είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις άλλες αρχές; Πρόκειται ουσιαστικά για τη συνέπεια μεταξύ λογισμού (πρόθεσης) και πράξης 19[ΧΖ6]. Και στην προκειμένη περίπτωση οι δύο έννοιες είναι συνυφασμένες μεταξύ τους. Είναι σαφές ότι αν ακολουθήσει κάποιος αυτές τις αρχές είναι ξένος προς την έννοια του εγκλήματος. Δυστυχώς, όμως, ο καθένας μας είναι και λίγο άδικος ή επιθετικός ή εγωιστής όταν κρίνουμε ότι το συμφέρον μας το απαιτεί ή οι περιστάσεις μας αναγκάζουν. Τότε τελούμε τις διάφορες εγκληματικές πράξεις των οποίων η βαρύτητα θα εξαρτηθεί από τις συνέπειες, τις συνθήκες και την πρόθεση. 20 [ΧΖ7] 17 [ΧΖ5] Στην εποχή μας θα ήταν παρακινδυνευμένη μια τόσο απόλυτη ερμηνεία, πολλώ μάλλον όταν μπορεί να οδηγήσει σε «δίκη προθέσεων». Ωστόσο, στον εν λόγω «αφορισμό» θα μπορούσε να επισημανθεί ως εγκληματολογικά σημαντικό αυτό που υποβόσκει και αποτελεί προϋπόθεση του πολύ έντονου αυτού συναισθήματος. Πρόκειται για την προσωπική στάση απέναντι σε καταστάσεις που προξενούν πόνο στον άλλο και όχι αποκλειστικά στο ίδιο το υποκείμενο. Η αναφορά αυτή παραπέμπει ευθέως στον ορισμό του Garofalo για τον εγκληματία, ο οποίος είναι εκείνος που στερείται των συναισθημάτων του οίκτου και της εντιμότητας. Η συναισθηματική ψυχρότητα/σκληρότητα ή αδιαφορία αποτελεί συστατικό στοιχείο των μηχανισμών περάσματος στην εγκληματική πράξη είτε αναφέρεται στις "προϋποθέσεις" του Manouvrier είτε στον πυρήνα της προσωπικότητας κατά Pinatel. 18 [ΓΛ10] Αλλά και κάθε πράξης που ταπεινώνει ή φθείρει κάποιον άλλο, έστω και αν δεν ορίζεται ως παράβαση από το νόμο. 19 [ΧΖ6] Ισχύουν όσα προείπα περί μη αποδοχής κάθε «δίκης προθέσεων». Εξάλλου, η ιστορία βρίθει αρνητικών παραδειγμάτων που έγραψαν με μελανά γράμματα πολλές σελίδες της, όταν με το πρόσχημα απονομής της δικαιοσύνης καταπατήθηκαν οι ατομικές ελευθερίες (αντιπροσωπευτικό το παράδειγμα της ιεράς εξέτασης αλλά και σύγχρονων απολυταρχικών καθεστώτων πολιτικού ή θρησκευτικού χαρακτήρα). Εν προκειμένω είναι, βέβαια σαφές ότι η χριστιανική ηθική στοχεύει, όπως προανέφερα, στη δημιουργία μιας συνολικά συνεπούς συμπεριφοράς με το σκεπτικό ότι η διαδικασία συμμόρφωσης στους κανόνες δημιουργεί την προοπτική ηθικοποίησης και άρα απομάκρυνσης από την αμαρτία (και άρα και το έγκλημα). 20 [ΧΖ7] Σύμφωνα με την κλασική σχολή του ποινικού δικαίου, και σε αντίθεση με τους ιταλούς θετικιστές, κάθε άτομο (πλην ειδικών περιπτώσεων) έχει την ελευθερία επιλογής της συμπεριφοράς του και άρα, οι ατομικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες επηρεάζουν μεν την κρίση και τη συμπεριφορά του αλλά δεν την καθορίζουν. Αυτός είναι και ο λόγος επιβολής ποινών (και κατ εξαίρεση μόνο μέτρων ασφαλείας) αντίστοιχων της βαρύτητας των αξιόποινων συμπεριφορών. Η δικαστική ανταπόδοση, όπως δομήθηκε στη βάση της φιλοσοφικής προσέγγισης των διαφωτιστών 5

6 Πράγματι, ο Χριστός αναγνωρίζει ότι υπάρχει διαφορετική βαρύτητα σε κάθε πταίσμα (έγκλημα). Διαφορετική είναι και η διαδικασία αλλά και ο τρόπος ρύθμισης. Ο εξοργιζόμενος, αναίτια, είναι υπεύθυνος. Η δικαιολογημένη, όμως, οργή δεν τιμωρείται. Αυτό φαίνεται και από τον εξοργισμένο τρόπο με τον οποίο «έδιωξε» ο Χριστός τους εμπόρους από το Ναό, οι οποίοι τον είχαν μετατρέψει σε οίκο εμπορίου. Εδώ η οργή όχι μόνο συγχωρείται (λόγος που αίρει τον καταλογισμό) αλλά και δικαιολογείται (λόγος που αίρει τον άδικο χαρακτήρα της πράξης) 21 [ΓΛ11]. Κεφ. 5 εδ «Ηκούσατε ότι ερρέθη τοις αρχαίοις, ου φονεύσεις` ος δ αν φονεύση ένοχος έσται τη κρίσει.. Εγώ δε λέγω υμίν ότι πας ο οργιζόμενος τω αδελφώ αυτού εική ένοχος έσται τη κρίσει` ος δ αν είπη τω αδελφώ αυτού ρακά, ένοχος έσται τω συνεδρίω` ος δ αν είπη μωρέ, ένοχος έσται εις την γέενναν του πυρός.» 22[ΓΛ12] Αναλύοντας την Εντολή «ου φονεύσεις» ο Χριστός μιλά για κατ εξοχήν προληπτική (αντεγκληματική) πολιτική. Όχι απλά δεν πρέπει να φονεύσεις αλλά αν και μόνο εξοργισθείς κατά του αδελφού σου (έλεγχος του θυμού) είσαι ένοχος «κρίσεως», Αν τον εξυβρίσεις τότε η κύρωση θα είναι βαρύτερη ενώ αν του πεις «Μωρέ» η καταδίκη θα είναι απόλυτη (εις την γέενναν του πυρός). Ερωτήματα μπορεί να μας δημιουργήσει η ρήση «αν σε ραπίσει κάποιος στρέψε και το άλλο μάγουλο» 23 [ΧΖ8]. Πρόκειται, ουσιαστικά, για μια άρνηση του Χριστού (επηρεασμένων άλλωστε σε σημαντικό βαθμό από τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους) διέπεται από τις βασικές αρχές της ισότητας, νομιμότητας, αναλογικότητας και αναγκαιότητας. Η ανθρωπιστική επίδραση της «νέας κοινωνικής άμυνας» συνέβαλε, άλλωστε, στη συνύπαρξη της νομιμότητας με την εξατομίκευση της ποινής κατά τρόπο ώστε η απονομή της ποινικής δικαιοσύνης να μην είναι «τυφλή». Σε κάθε περίπτωση, το σύγχρονο ποινικό σύστημα βασίζεται, και πολύ ορθά, στην πράξη και όχι στο δράστη ή τις προθέσεις τους (εφόσον δεν υλοποιήθηκαν). Έτσι, πολλά εγκλήματα (συνήθως τα μη βίαια ή τα εγκλήματα πάθους) μπορούν να τελεσθούν από τον καθένα ανάλογα με τις συνθήκες και περιστάσεις. Για το λόγο αυτό και οι σύγχρονη αντεγκληματική πολιτική επαναφέρει σημαντικά στο προσκήνιο το ρόλο της πρόληψης μέσα από παρεμβάσεις στο υποκειμενικό και αντικειμενικό περιβάλλον. Ενδεικτική και η σύγχρονη προσέγγιση της «εγκληματολογίας της καθημερινής ζωής». 21 [ΓΛ11] Το άγγιξα λίγο παραπάνω. Μήπως μπορεί να υποστηριχθεί ότι, σε κάποιες συνθήκες, η οργή (ή η συλλογική οργή δηλαδή η εξέγερση είναι υποχρέωση ή ακόμα και καθήκον; Σκέψου σε πόσες περιπτώσεις έχεις αναγκασθεί να παρέμβεις για να άρεις μιαν αδικία σε βάρος κάποιου-ας που δεν ήταν σε θέση να αμυνθεί (και μάλιστα χωρίς εσύ να έχεις να κερδίσεις κάτι ή, ακόμα περισσότερο, βγαίνοντας και χαμένος). [Αντιπειθαρχιστές και αναρχικοί ή αντιεξουσιαστές.] Ένα τέτοιο άνοιγμα του στοχασμού τείνει προς έναν ριζοσπαστικό χριστιανισμό. (Η ψυχή σου όμως προς τα πού ρέπει; Πχ., έβλεπα τα περυσινά γεγονότα στο Παρίσι και ήμουν με τους κολασμένους που συγκρούονταν με την οργανωμένη καταστολή εξαθλιωμένοι οικονομικά και πολιτικά αλλά ακόμα ζωντανοί. Εξεγέρθηκαν γιατί δεν είχαν κάτι να χάσουν πλέον εκτός από τις αλυσίδες τους. Και αυτό σε μια κοινωνία του πλούτου και της χλιδής, με μέση ετήσια τραπεζική κερδοφορία στο 44,5%. Στην Ελλάδα σήμερα, βρίσκεται στο 44%. [Νεομαρξιστές και αριστεροί ρεαλιστές]) 22 [ΓΛ12] Εδώ χρειάζονται διευκρινίσεις, αφού σήμερα το μωρέ είναι στη καθομιλουμένη συχνά φιλικό. 23 [ΧΖ8] Ενδεχομένως, θα μπορούσε να ασκηθεί στο σημείο αυτό μια κριτική όσον αφορά στην «παθητική αντίσταση» εκείνων που στρέφουν και την άλλη παρειά όταν δέχονται το ράπισμα των 6

7 να μπει στον κύκλο της βίας εφ όσον η βία φέρνει βία και δεν επιλύει καμία διαφορά. Μέσα σε μια κατάσταση βίας ο άνθρωπος δεν πρέπει να την πυροδοτεί περαιτέρω αλλά, αποστρεφόμενός την να επιζητά μια ειρηνική επίλυση της διαφοράς (εναλλακτικές μορφές απονομής της δικαιοσύνης) 24[ΓΛ13] Ο Χριστός τονίζει τους ειρηνικούς τρόπους επίλυσης των διαφορών («ειρήνευσον μετά του αντιδίκου σου ταχέως») αλλά και την απόδοση του οφειλομένου (αποκατάσταση). Εδ «Ηκούσατε ότι ερρέθη τοις αρχαίοις, ου μοιχεύσεις. Εγώ δε λέγω υμίν ότι πας ο βλέπων γυναίκα προς το επιθυμήσαι αυτήν ήδη εμοίχευσεν αυτήν εν τη καρδία αυτού.» Ως προς την Εντολή «ου μοιχεύσεις» και στο σημείο αυτό τονίζεται η πρόληψη εφ όσον ο λογισμός (η επιθυμία) κρίνεται αρκετός. Αν αφήσει κάποιος την επιθυμία να υπάρχει είναι βέβαιο ότι αν δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες θα υλοποιηθεί. Κεφ. 6, εδ. 14 «Εάν γαρ αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, αφήσει και υμίν ο πατήρ υμών ο ουράνιος.» 25[ΧΖ9] Εδώ διδάσκεται η συγγνώμη και η συγχώρηση των πταισμάτων των άλλων 26. Αν και η συμπεριφορά αυτή δεν φαίνεται εύκολη, ίσως είναι ο μοναδικός, βαθύτερος ισχυρών (και επιθετικών). Πρόκειται για ανωτερότητα της ψυχής τους ή για αδυναμία και υποταγή τους; 24 [ΓΛ13] Και αν δεν απαντήσεις στη βία και, κατόπιν, ο άλλος το επαναλάβει, τι κάνεις; Πού οδηγεί κάτι τέτοιο, αν λάβουμε υπόψη ότι έχεις καθήκοντα να σέβεσαι τον εχθρικό άλλο αλλά να σέβεσαι και τον όμοιό σου και τον εαυτό σου; Σε Μαρξική ορολογία: στον καπιταλισμό, η συσσώρευση του πλούτου είναι οικονομικά αέναη, μπορεί να ανασχεθεί μόνο με τη δημιουργία πολιτικών εμποδίων. Πότε το κεφάλαιο, ο κάθε κεφαλαιοκράτης, είπε ως εδώ, δεν θέλω άλλα ; Ένα παράδειγμα μέσα σε χιλιάδες: Ακόμα και στις περιπτώσεις που η Adidas ή η Nike (πχ., Τουρκία) χρησιμοποιούν παιδιά 10 ετών για 10 ώρες την ημέρα (έναντι 4,5 ευρώ) πιέζουν για το 12ωρο και επιμένουν να μην δικαιούνται τα παιδιά αυτά ασφάλισης. Πρέπει να εμποδιστούν αυτά τα φαινόμενα; Αν ναι, πώς; 25 [ΧΖ9] Η αναφορά αυτή σε συνδυασμό με τα παραπάνω λεχθέντα σχετικά με τους συμφιλιωτικούς τρόπους επίλυσης των διαφορών, προφανώς δεν μπορούν να εφαρμοσθούν σε όλα τα «παραπτώματα» αλλά μόνο στα ελαφρύτερα. Εκεί η λειτουργία τους μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματική εφόσον θα αποφευχθεί το αντιπαραθετικό και συγκρουσιακό πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας. Άρα, πρόκειται για κατ εξοχήν πρόσφορο πεδίο εφαρμογής εναλλακτικών ποινικών κυρώσεων. Αντίθετα, σε περιπτώσεις σοβαρής εγκληματικότητας, οι στάσεις των πολιτών είναι αναφανδόν υπέρ των αυστηρότερων ποινών και σε αυτά περιλαμβάνουν τόσο τα εγκλήματα βίας όσο και τη διαφθορά. Η τιμωρητική αυτή στάση είναι ενδεικτική τόσο του φόβου του εγκλήματος (βίαιη εγκληματικότητα) όσο και της προβληματικής σχέσης κράτους-πολίτη (διαφθορά). 26 Βλ. κατά Μάρκον κεφ. 12, εδ. 25επ. και κατά Λουκά κεφ.6, εδ

8 και ουσιαστικός τρόπος επούλωσης των πληγών που έχει δημιουργήσει το πταίσμα (έγκλημα) 27[ΓΛ14]. Εδ. 24 «Ουδείς δύναται δυσί κυρίοις δουλεύειν` ει γαρ τον ένα μισήσει και τον έτερον αγαπήσει, η ενός ανθέξεται και του ετέρου καταφρονήσει. Ου δύνασθε Θεώ δουλεύειν και μαμωνά». «Δεν μπορείς να δουλεύεις δύο κυρίους». 28 Στο σημείο αυτό αναφέρεται η διπλή συμπεριφορά του ανθρώπου, η έλλειψη συνέπειας. Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα συχνό στις μέρες μας κυρίως στον τομέα των οικονομικών εγκλημάτων όπου το άτομο επιδεικνύει διπλή συμπεριφορά 29[ΓΛ15] Εδ. 25, 27 «Διά τούτο λέγω υμίν, μη μεριμνάτε τη ψυχή υμών τι φάγητε και τι ποίητε, μηδέ τω σώματι υμών τι ενδύσησθε` ουχί η ψυχή πλείον εστί της τροφής και το σώμα του ενδύματος;» «Τις δε εξ υμών μεριμνών δύναται προσθείναι επί την ηλικίαν αυτού πήχυν ένα ;». «Μη μεριμνάτε για τη ζωή σας, τι θα φάτε και τι θα πιείτε» 30. Στο σημείο αυτό διδάσκεται η αυτάρκεια και η λιτότητα που υπογραμμίζουν τη ματαιότητα της απόκτησης υλικών αγαθών και τη φροντίδα που πρέπει να δίνεται στην ψυχή, το «άφθαρτο». Ένα μεγάλο μέρος της εγκληματικότητας οφείλεται στην πρόταξη από τους ανθρώπους των υλικών αγαθών όπως στην περίπτωση της κτητικής εγκληματικότητας. Η επιθυμία να αποκτήσεις και να πολλαπλασιάσεις τα υλικά αγαθά αποτελεί, στις μέρες μας πρωταρχική αξία και επιδίωξη 31[ΓΛ16]. 27 [ΓΛ14] Όσο πιο ισχυρός είναι κάποιος τόσο περισσότερο έχει τη δυνατότητα να ασκήσει τη (και να ασκηθεί στη) συγνώμη και τη συγχώρηση. Ή έστω, μήπως η αρχή της συγχώρησης θα πρέπει να ασκείται πρώτα προς τα κάτω και μετά προς τα πάνω; (Άλλως, όπως συνηθίζεται άλλωστε, οι πρώτοι το απολαμβάνουν στην αρχή και, στη συνέχεια, το μέτρο παύει να ισχύει.) Επίσης, σε ένα άλλο επίπεδο, όσο περισσότερα πολιτισμικά κεφάλαια έχει κάποιος αφομοιώσει στο χαρακτήρα του επίσης είναι σε θέση να ασκήσει τις δύο πράξεις. 28 Βλ. και κατά Λουκά κεφ. 16, εδ [ΓΛ15] Αν το πάρουμε κατά γράμμα, εδώ ο Χριστός δείχνει να αποδέχεται τη σχέση κυρίου-δούλου (γενικότερα, κυρίαρχου, κυριαρχούμενου). Αν το δεχτούμε σε επίπεδο αρχών, ουσιαστικά μέμφεται τον τυχοδιωκτισμό και την έλλειψη αρχών. Αυτή η ερμηνεία ενισχύεται από το αμέσως επόμενο. 30 Βλ. και κατά Λουκά κεφ. 14, εδ [ΓΛ16] Και εδώ, το αμέριμνο δεν είναι εύλογο να ληφθεί κατά γράμμα. Όντως συνιστά πρόταξη της λιτότητας. (Προσθήκη: η πλειονότητα δεν μεριμνά για την αύξηση μόνο του υλικού πλούτου αλλά και της εξουσίας προς τους άλλους. Και η εξουσία συνιστά μορφή πλούτου.) 8

9 «Κανείς δεν μπορεί να προσθέσει μια πήχη στο ανάστημά του». Είναι γεγονός ότι η φροντίδα για τα υλικά αγαθά σε προσεγγίζει προς την εγκληματικότητα. Η φροντίδα για την ψυχή, το «άυλο» σε απομακρύνει. Και όπως αναφέρθηκε παραπάνω, δεν μπορείς να επιδιώκεις δύο στόχους που είναι αντίθετοι. Ή τον Κύριο ή τον μαμωνά θα υπηρετείς 32[ΓΛ17]. Κεφ, 7 εδ. 1 «Μη κρίνετε ίνα μη κριθήτε» 33 Εδώ ο Ιησούς τονίζει ότι εφ όσον είμαστε άνθρωποι δεν είμαστε σε θέση να κρίνουμε τους άλλους 34[ΓΛ18]. Στο σημείο αυτό φαίνεται να έχει δίκιο ο Άγγλος δικαστής που είχε χαρακτηρίσει την κρίση για την ενοχή κάποιου ως θεϊκό άθλο. 35[ΧΖ10] Το εδάφιο αυτό πρέπει να συνδυασθεί με τη ρήση «ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω». Με τον τρόπο αυτό βγαίνει στην επιφάνεια ο «εύθραυστος» και ατελής χαρακτήρας του συστήματος της αναγνώρισης της ενοχής και της επιβολής και εκτέλεσης της ποινής. Κεφ. 13 εδ. 4-8 «Ιδού εξήλθεν ο σπείρων του σπείραι, και εν τω σπείρειν αυτόν ά μεν έπεσε παρά την οδόν, και ελθόντα τα πετεινά κατέφαγον αυτά` άλλα δε έπεσεν επί τα πετρώδη, όπου ουκ είχε γην πολλήν και ευθέως εξανέτειλε διά το μη έχειν βάθος γης` ηλίου δε ανατείλαντος εκαυματίσθη και διά το μη έχειν ρίζαν εξηράνθη` άλλα δε έπεσεν επί τας ακάνθας, και ανέβησαν αι άκανθαι και απέπνιξαν αυτά άλλα δε έπεσεν επί τη γην την καλήν και εδίδου καρπόν ό μεν εκατόν, ό δε εξήκοντα, ό δε τριάκοντα». Η παραβολή των σπόρων που φύτρωσαν σε διαφορετικά εδάφη 36, 37[ΧΖ11]. 32 [ΓΛ17] Ίσως εδώ τονίζεται η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στον ουσιαστικό πλούτο (στην ποιότητα του χαρακτήρα) και στον εικονικό πλούτο (σε όρους ισχύος, χλιδής, επίδειξη τεχνητών προσθηκών). 33 Βλ. και κατά Λουκά κεφ. 6, εδ [ΓΛ18] Πρέπει να διευκρινιστεί ότι η θέση δεν προσανατολίζεται στο μηδενισμό της κρίσης και της λογικής του ανθρώπου. Προσανατολίζεται στην κρίση που αποβλέπει στη απόδοση κάποιας τιμωρίας, ποινής. Έρχεται να ενισχύσει, να διαπλατύνει και όχι να μηδενίσει την κριτική ικανότητα. (Η ερμηνεία αυτή απομακρύνεται ή μάλλον αντιτίθεται στην άποψη περί των πιστών ως κοπαδιού.) επίσης, η συγκεκριμένη θέση προκρίνει τη συμπάθεια προς τον άλλο συμπάθεια με την έννοια του να μπορείς να έρθεις στη θέση του, να τον κατανοήσεις. Ίσως, η θέση αυτή πλησιάζει (ομοιάζει) τη μέθοδο των Becker και Matza για την προσέγγιση του παραβατικού και του αποκλίνοντα. 35 [ΧΖ10] Εδώ θα επαναλάβω κάτι που λέω στους φοιτητές μου στο μάθημα της ανακριτικής, ότι ο μόνος άνθρωπος που μπορεί να κρίνει αν η δικαστική απόφαση περί ενοχής ή αθώωσης είναι δίκαιη είναι μόνο ο κατηγορούμενος! 36 Βλ. και κατά Μάρκον κεφ. 4, εδ

10 Η παραβολή αυτή εξηγεί τη διαφορετική πορεία των διαφόρων ανθρώπων ως προς το έγκλημα (εγκληματογένεση). Κατ αρχάς πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των σπόρων που έπεσαν δίπλα στο δρόμο, εκείνων που έπεσαν σε βραχώδες έδαφος και εκείνων που φύτρωσαν μαζί με τα αγκάθια. Αν και από πρώτη άποψη δεν φαίνεται να υπάρχει διαφορά ανάμεσα στις δύο πρώτες κατηγορίες δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δίπλα στο δρόμο το έδαφος είναι πατημένο και δεν φυτρώνει τίποτε. Πρόκειται για τους ανθρώπους που προσομοιάζουν προς τους «εκ φύσεως» εγκληματίες, σύμφωνα με παλαιότερες απόψεις ή, διαφορετικά τους γονιδιακά βεβαρυμένους όπου, προς το παρόν δεν υπάρχουν τα μέσα για να διορθωθεί το πρόβλημά τους. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν τα άτομα που ενώ στην αρχή είναι δεκτικά και έχουν καλή θέληση διαβιώνουν σ ένα ιδιαίτερα βεβαρυμένο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον όπου τα καλά στοιχεία εξανεμίζονται και το άτομο εγκαταλείπει τον αγώνα. Ο σπόρος που φύτρωσε στα αγκάθια προσομοιάζει προς τους ανθρώπους που οι φροντίδες της καθημερινής ζωής και η απατηλή έλξη του πλούτου οδήγησε να προβούν σε συνεχείς παραχωρήσεις και συμβιβασμούς 38[ΓΛ19]. Στο κατά Μάρκον, μάλιστα Ευαγγέλιο (Κεφ. 4 εδ.19) η επιθυμία απόκτησης άλλων πραγμάτων προστίθεται στην απατηλή έλξη του πλούτου. Είναι γνωστό ότι για ένα μεγάλο μέρος της εγκληματικότητας οι δύο τελευταίοι παράγοντες ανάγονται σε κύριες αιτίες του περάσματος στην πράξη. Ο καλός σπόρος προϋποθέτει το κατάλληλο έδαφος τον μη περισπασμό από τις φροντίδες της καθημερινής ζωής (τα ζιζάνια) και τις κατάλληλες συνθήκες για να μεγαλώσει και να «αποδώσει»39 [ΓΛ20]. Στο σημείο αυτό ο Χριστός μιλά για την τελική κρίση τη Θεϊκή κρίση των ανθρώπων ανάλογα με τη συμπεριφορά που επέδειξαν. Τότε θα επιβληθούν κυρώσεις σ αυτούς που, συνειδητά 40[ΓΛ21], επέδειξαν μια κακή συμπεριφορά. Αυτό, από πρώτη άποψη, φαίνεται αντιφατικό με τη διδασκαλία για αγάπη και συγγνώμη. Δυστυχώς το «κακό» και το διεστραμμένο» υπάρχει διάσπαρτο στη Γη. 37 [ΧΖ11] Ο ρόλος του περιβάλλοντος στην εκδήλωση ή μη εγκληματικής συμπεριφοράς επισημάνθηκε ιδιαίτερα από τη γαλλοβελγική χαρτογραφική σχολή, τη σχολή του κοινωνικού περιβάλλοντος και βέβαια, από την οικολογική σχολή του Σικάγου, απόρροια της οποίας υπήρξε και το πρώτο πρόγραμμα περιβαλλοντικής πρόληψης. Θα έπρεπε στο σημείο αυτό, να γίνει πάντως και μια αναφορά στο ρόλο του «περιβάλλοντος» όχι μόνο στους παράγοντες εγκληματογένεσης αλλά και στους παράγοντες εγκληματοποίησης, διότι δεν αρκεί να είναι ένοχοι όσοι συλλαμβάνονται αλλά θα πρέπει να συλλαμβάνονται ΟΛΟΙ οι ένοχοι. Μόνο έτσι, η δικαιοσύνη έχει κοινωνικό και ηθικό έρεισμα. 38 [ΓΛ19] Από την κριτική οπτική μου (ειδικότερα, τη νεομαρξιστική και τη φεμινιστική τάση) αυτά τα δύο πρέπει καταρχήν να παρατίθενται σε αντιδιαστολή. Είναι εντελώς διαφορετικό να στρέφεσαι στο έγκλημα λόγω των προβλημάτων στη ζωή από το να στρέφεσαι σ` αυτό λόγω της απατηλής έλξης του πλούτου. Τι κοινό έχουν ο εθνικός προμηθευτής (που σε τη συνδρομή του ΠΑΣΟΚ εξασφάλιζε ληστρικές συμβάσεις με το δημόσιο) και ο νεαρός Αλβανός (που μέσα στο άγχος του τι θα φάει απόψε στρέφεται και αρπάζει τσάντες) ή η ανύπαντρη μητέρα που στρέφεται στην παράνομη πορνεία; 39 [ΓΛ20] Είναι αυτό που παραπάνω έχω κατ` επανάληψη τονίσει άλλωστε, συνιστά μιαν από τις κύριες εμφάσεις της κριτικής εγκληματολογίας: την ύπαρξη (ή δημιουργία) των κατάλληλων κοινωνιακών συνθηκών που να επιτρέπουν στον άνθρωπο να ανατείνει. 40 [ΓΛ21] Και ενώ είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν την καλή συμπεριφορά. 10

11 Ακόμη και αν οι προσπάθειες ορισμένων ανθρώπων να το περιορίσουν έχουν αποφέρει καρπούς, το «κακό» δεν μπορεί να εξαφανιστεί 41[ΓΛ22], 42 [ΧΖ12] Τη στιγμή, όμως, της Τελικής Κρίσης η αντιπαράθεση καλού και κακού θα φθάσει στο κορύφωμά της και τότε το κακό θα πάει, πλέον, οριστικά στο κακό και τo καλό στο καλό. Γι αυτό ο Χριστός λέγει ότι «έχοντες σκανδαλίσει και οι άνομοι» θα υποστούν τη βαρύτατη ποινή του να ριφθούν στην κάμινο του πυρός όπου θα υπάρχει ο κλαυθμός και ο βρυγμός των οδόντων. 43[ΧΖ13] Θα ήταν πολύ απλουστευτικό να λέγαμε ότι η παραβολή αυτή αφορά τους παραβατικούς οι οποίοι χωρίζονται στις παραπάνω κατηγορίες. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει, όμως, ότι όλοι μας θα βρεθούμε κάποια στιγμή μπροστά στο δίλημμα να υιοθετήσουμε ή όχι παραβατική συμπεριφορά 44[ΓΛ23]. Πάντως η παραβολή των σπόρων δεν πρέπει να μας οδηγήσει στο να εγκαταλείψουμε τις προσπάθειες για τον περιορισμό του «κακού». Αντίθετα η υιοθέτηση συμπεριφορών που προσεγγίζουν προς τη διδασκαλία του Χριστού αφ ενός μπορεί να έχει ευεργετική επίδραση στους άλλους και αφ ετέρου μπορεί να παρεμποδίσει την τέλεση νέων εγκλημάτων. Η κοινωνική αλληλεγγύη και προσφορά μπορούν να αποτελέσουν ισχυρά «αντιπαραδείγματα» στα παραδείγματα που προσφέρει η σύγχρονη καταναλωτική κοινωνία της απόλαυσης στους ανθρώπους και ιδιαίτερα τους νέους. Kεφ. 15 εδ. 19 «εκ γαρ της καρδίας εξέρχονται διαλογισμοί πονηροί, φόνοι, μοιχείαι, πορνείαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι» 45[ΧΖ14]. 41 [ΓΛ22] Πρόκειται για μια διαλεκτική εμπλοκή με τη θέση (κακό;) και την αντίθεση (καλό;) να μορφοποιούνται σε διάφορες διαδοχικές συνθέσεις, πότε με τον ένα και πότε με τον άλλο πόλο να έχουν τον πρώτο λόγο. [Η απόδοση του κακού σε θέση και του κακού σε αντίθεση απλώς εκφράζει την αισιόδοξη εναλλακτική της διαλεκτικής.] 42 [ΧΖ12] Η παγκοσμιότητα και η διαχρονικότητα είναι συστατικά στοιχεία του εγκληματικού φαινομένου. 43 [ΧΖ13] Βλ. όσα προανέφερα για το ρόλο της ποινής. Ισχύει η επιλογή περί «ελεύθερης βούλησης» και για το λόγο αυτό ο «πέλεκυς της δικαιοσύνης» είναι βαρύς. Ο «αμαρτωλός» (= εγκληματίας) ο οποίος, παρότι του δόθηκαν πολλές ευκαιρίες να συμμορφωθεί, δεν το έκανε είναι βέβαιο ότι θα τύχει αυστηρής τιμωρίας κατά την «τελική κρίση». Πρόκειται για ένα σύστημα συνδυαστικό: ανθρωπισμός και επιείκεια για όσους «έσφαλαν» και επανεντάχθηκαν (=μετανόησαν) και αυστηρότητα και τιμωρία για όσους επέλεξαν την παραβατική συμπεριφορά. 44 [ΓΛ23]. Εδώ αναδύονται πολλά ζητήματα, με διαφορετική βαρύτητα: Πρώτο, συνιστά μια σκληρή τιμωρητική προσέγγιση που έχει αξιοποιηθεί αέναα από τα διάφορα τιμωρητικά συστήματα. Δεύτερο, μάλλον αναφέρεται όχι μόνο σε παραβατικές πράξεις αλλά και σε πράξεις που βλάπτουν τον άλλο υλικά ή ηθικά έστω και αν δεν προβλέπονται νομικές κυρώσεις. 45 [ΧΖ14] Και εδώ ισχύουν τα παραπάνω σχόλιά μου σχετικά με την πιθανότητα διάπραξης αδικημάτων από όλους τους ανθρώπους και όχι από ορισμένους (δεν γεννιέται ο εγκληματίας αλλά γίνεται) και ενισχύεται και πάλι η ελευθερία της βούλησης του ατόμου ως ικανή να οδηγήσει στην απόσταση (desistance/ self-control) από το έγκλημα. 11

12 «Από την καρδιά μας πηγάζουν οι πονηροί διαλογισμοί καθώς και τα εγκλήματα όπως φόνοι, μοιχείες, πορνείες, κλοπές, ψευδομαρτυρίες» 46. Στο εδάφιο αυτό αναφέρονται ευθέως τα εγκλήματα κοινού ποινικού δικαίου και ότι όλα πηγάζουν από την εγκληματική πρόθεση του ατόμου ήτοι την ελεύθερη βούληση του. Ο Χριστός μιλά καθαρά για την ελευθερία της βούλησης του ατόμου. Κεφ. 16 εδ.. 27 «Μέλλει γαρ ο υιός του ανθρώπου έρχεσθαι εν τη δόξη του πατρός αυτού μετά των αγγέλων αυτού, και τότε αποδώσει εκάστω κατά την πράξιν αυτού. 47 [ΧΖ15] Ο Χριστός κατά την Τελική Κρίση θα αποδώσει εις έκαστον κατά την πράξιν αυτού. Δύο θέματα αναφύονται εν προκειμένω.: α) Ο καθένας θα κριθεί με βάση την καθημερινή του συμπεριφορά. Επομένως, ο άνθρωπος βρίσκεται σε καθεστώς συνεχούς δοκιμασίας (probation) για τις πράξεις του. β) Θα μπορούσε κάποιος να ισχυρισθεί ότι στο εδάφιο αυτό βρίσκει την αιτιολόγησή της η θεωρία του just desert (ότι του αξίζει-δίκαιη ποινή) κατά την επιβολή των ποινών. Εδώ όμως χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Αν αυτό μπορεί να εφαρμοσθεί στην Τελική Κρίση όπου ο Θεός θα αποτιμήσει τη συμπεριφορά των ανθρώπων δεν είναι δυνατό να εφαρμοσθεί χωρίς επιφυλάξεις και περιορισμούς στον τομέα της ανθρώπινης δικαιοσύνης η οποία μέσα στις ατέλειές της δεν μπορεί να συγκριθεί με τη Θεϊκή Δικαιοσύνη. Σε τελική ανάλυση αυτό σημαίνει ότι απόλυτα προσδιορισμένες ποινές δεν μπορεί να υπάρξουν αλλά ούτε και ότι οι επιβαλλόμενες ποινές είναι οι ιδανικές. Κεφ.18, εδ.6 «Ος δ αν σκανδαλίση ένα των μικρών τούτων των πιστευόντων εις εμέ, συμφέρει αυτώ ίνα κρεμασθή μύλος ονικός εις τον τράχηλον αυτού και καταποντισθή εν τω πελάγει της θαλάσσης». 48[ΧΖ16] «Όποιος σκανδαλίσει ένα παιδί καλλίτερα να δέσει μια μυλόπετρα στο λαιμό του και να πέσει στη θάλασσα» Βλ. και κατά Μάρκον κεφ. 7, εδ [ΧΖ15] Εδώ δεν τίθεται ζήτημα «σκοτεινού αριθμού» της εγκληματικότητας. Έτσι η πράξη συνυπάρχει με την «ανταπόδοσή» της, σε αντίθεση με όσα πολύ ορθά επεσήμανε ο Léauté λέγοντας ότι δεν πρέπει να συγχέουμε τους παράγοντες σύλληψης με τους παράγοντες εγκληματογένεσης. 48 [ΧΖ16] Η εκμετάλλευση και κακοποίηση ανηλίκων δεν είναι επιδεκτική επιεικούς αντιμετώπισης. Έτσι, διακρίνεται η αντιμετώπιση των παραβατών βάσει της βαρύτητας της πράξης τους. 49 Βλ. και κατά Μάρκον κεφ. 10 εδ.42, κατά Λουκά κεφ. 17 εδ

13 Ο Χριστός θεωρεί την κακοποίηση παιδιών ως ιδιαίτερα σοβαρό αδίκημα. Η σε παγκόσμια κλίμακα αυστηροποίηση των νομοθεσιών για την πάταξη της παιδικής κακοποίησης και παραμέλησης ευθυγραμμίζεται απόλυτα προς τη διδασκαλία του Χριστού. «Όποιος δεχτεί ένα παιδί στο όνομά μου εμένα δέχεται» συμπληρώνει ο Ιησούς. Κεφ. 18, εδ. 7 «Ουαί τω κόσμω από των σκανδάλων` ανάγκη γαρ εστιν ελθείν τα σκάνδαλα` πλην ουαί τω ανθρώπω εκείνω δι ου το σκάνδαλον έρχεται». «Αλίμονο στον κόσμο από τα σκάνδαλα και αλίμονο σ αυτόν που θα φέρει τα σκάνδαλα στον κόσμο». Κατά την άποψή μας ο όρος «σκάνδαλο» περιέχει την παρέκκλιση από τις βασικές Αρχές που δίδαξε ο Χριστός. Ιδιαίτερα στις μέρες μας ως σκάνδαλα θεωρούνται: α) Η επιδίωξη της απόλαυσης πάση θυσία και η αποφυγή οποιασδήποτε δυσκολίας. β) Το γκρέμισμα κάθε ορίου στις κοινωνικές σχέσεις των ανθρώπων, ορίου που επιβάλλουν ο σεβασμός και η αγάπη καθώς και όλες οι αρχές που αναφέρονται στους Μακαρισμούς στην αρχή του Ευαγγελίου. γ) Η ασυδοσία στη θέση της ελευθερίας. δ) Η υπέρμετρη ανάπτυξη των εγωκεντρικών συναισθημάτων. Ως παράδειγμα μπορεί να δοθεί η ευκολία με την οποία ζητούνται και δίνονται τα διαζύγια με την πρώτη δυσκολία που θα συναντήσει το ζευγάρι και ανεξάρτητα από τα προβλήματα που θα δημιουργηθούν για τα παιδιά. ε) Η θεοποίηση του χρήματος και η προτίμηση προς τα υλικά αγαθά. Η κύρωση γι αυτόν που επιφέρει τα «σκάνδαλα» αυτά είναι αυστηρή «το πυρ το αιώνιο». Η σοβαρότητα της αντιμετώπισης παρόμοιων συμπεριφορών εξηγείται από το γεγονός ότι με τέτοιες παραβιάσεις δυναμιτίζεται όλη η κοινωνική ζωή των ανθρώπων. Αποτελούν ουσιαστικά μια αυτοαναίρεση της ίδιας της αρμονικής κοινωνικής συνύπαρξης. Εξ άλλου με το να προτιμήσει κάποιος να κόψει το πόδι του ή να βγάλει το μάτι του παρά να «σκανδαλίσει» τονίζεται η σημασία της πρόληψης. Κεφ. 18, εδ. 23 επ «Διά τούτο ωμοιώθη η βασιλεία των ουρανών ανθρώπω βασιλεί, ος ηθέλησε συναραι λόγον μετά των δούλων αυτού. Αρξαμένου δε αυτού συναίρειν προσηνέχθη εις οφειλέτης μυρίων ταλάντων` μη έχοντος δε αυτού αποδούναι εκέλευσεν αυτόν ο κύριος αυτού πραθήναι και την γυναίκα αυτού και τα τέκνα και πάντα όσα είχε και αποδοθήναι` πεσών ουν ο δούλος προσεκύνει αυτώ λέγων`κύριε μακροθύμησον επ εμοί και πάντα σοι αποδώσω. Σπλαχνισθείς δε ο κύριος του δούλου εκείνου απέλυσεν αυτόν και το δάνειον αφήκεν αυτώ. Εξελθών δε ο δούλος εκείνος εύρεν ένα των συνδούλων αυτού, ος ώφειλεν αυτώ εκατόν δηνάρια, και κρατήσας αυτόν έπνιγε λέγων` απόδος μοι ει 13

14 τι οφείλεις. Πεσών ουν ο σύνδουλος αυτού εις του πόδας αυτού παρεκάλει αυτόν λέγων` μακροθύμησον επ εμοί και αποδώσω σοι. Ο δε ουκ ήθελεν, αλλά απελθών έβαλεν αυτόν εις φυλακήν έως αποδώ το οφειλόμενον. Ιδόντες δε οι σύνδουλο αυτού τα γενόμενα ελυπήθησαν σφόδρα, και ελθόντες διεσάφησαν τω κυρίω εαυτών πάντα τα γενόμενα. Τότε προσκαλεσάμενος αυτόν ο κύριος αυτού λέγει αυτώ` δούλε πονηρέ, πάσαν την οφειλήν εκείνην αφήκα σοι επεί παρεκάλεσάς με. Ουκ έδει και σε ελεήσαι τον σύνδουλόν σου, ως και εγώ σε ελέησα? Και οργισθείς ο κύριος αυτού παρέδωκεν αυτόν εις βασανιστάς έως ου αποδώ παν το οφειλόμενον αυτώ». Στην παραβολή αυτή ο δούλος μη μπορώντας να εξοφλήσει το δάνειο παρεκάλεσε τον κύριό του να δείξει επιείκεια. Όταν έγινε έτσι ο δούλος με τη σειρά του έδειξε σκληρότητα απέναντι σε σύνδουλό του που του χρωστούσε χρήματα. Μαθαίνοντας αυτό ο κύριος τον υποχρέωσε άμεσα να αποδώσει το χρέος με την απειλή ποινής. Εν προκειμένω αναγνωρίζεται η αρχή της επιείκειας και της συγχώρησης των άλλων για τα πταίσματά τους υπό τον όρο ότι το άτομό θα αναγνωρίσει και θα αποδεχθεί το σφάλμα του αναλαμβάνοντας να το επανορθώσει. Εφ όσον δεν υπάρξει πραγματική μεταμέλεια θα επακολουθήσει δίκαιη τιμωρία. Στην παραπάνω περίπτωση ο δούλος όχι μόνο δεν μεταμελήθηκε αλλά, ουσιαστικά, υποτροπίασε απαιτώντας από το σύνδουλό του αυτό που ο ίδιος δεν είχε καταβάλλει στον κύριό του που τον συγχώρησε. Αν πρωτίστως επικρατεί η αγάπη μέσω της συγχώρησης των πταισμάτων των άλλων δεν παύει να υπάρχει και η δικαιοσύνη μέσω της απαίτησης της πραγματικής αναγνώρισης των σφαλμάτων πράγμα που επιδιώκουν και οι νέες μορφές απονομής της δικαιοσύνης όπως η επανορθωτική (restorative) 50[ΧΖ17]. Κεφ. 19, εδ.23, 23 «Ο δε Ιησούς είπε τοις μαθηταίς αυτού` αμήν λέγω υμίν ότι δυσκόλως πλούσιος εισελεύσεται εις την βασιλείαν των ουρανών` πάλιν δε λέγω υμίν, ευκολώτερον εστι κάμηλον διά τρυπήματος ραφίδος διελθείν η πλούσιον εις την βασιλείαν των ουρανών εισελθείν». Πρόκειται για την παραβολή με τον πλούσιο και πόσο δύσκολο είναι να πάει στον Ουρανό. 51, 52[ΧΖ18] 50 [ΧΖ17] Πράγματι, η επανορθωτική ή αποκαταστατική δικαιοσύνη στηρίζεται βασικά στην μεταμέλεια του δράστη και στην έμπρακτη συγνώμη του, η οποία αποτελεί προϋπόθεση μη προσφυγής στην ποινική διαδικασία. Ο «ωφελιμιστικός» χαρακτήρας της διαμεσολάβησης έγκειται κατά κύριο λόγο στην μελλοντική επανένταξη του δράστη και άρα τη διασφάλιση τόσο του θύματος όσο και της κοινωνίας από μελλοντικές απειλές. 51 Βλ. και κατά Μάρκον κεφ. 10 εδ. 23, κατά Λουκά κεφ. 6 εδ.24, κεφ.18, εδ [ΧΖ18] Η χριστιανική θρησκεία θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως θρησκεία των κοινωνικά αδύναμων οι οποίοι έρχονται αντιμέτωποι με αντίξοες συνθήκες και εκμετάλλευση. Η εκμετάλλευση κάθε αδύναμου (όπως και των παιδιών, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα) είναι κατακριτέα. Οι πλούσιοι θεωρείται, στο πλαίσιο αυτό, ότι παραβαίνουν το χριστιανικό νόμο δεδομένης της συσσώρευσης πλούτου για ατομική ευχαρίστηση και εικαζόμενης της προσκώλυσής τους στη διατήρηση και αύξηση του πλούτου αυτού, που τους φέρνει κοντά στην πιθανότητα χρήσης παραβατικών μέσων (της 14

15 Στο σημείο αυτό ο Χριστός καταδικάζει χωρίς ενδοιασμούς την εγκληματικότητα των «ισχυρών» και πόσο δύσκολο είναι οι τα υλικά κατέχοντες να σεβαστούν τις άλλες αξίες που έχουν, ήδη, αναφερθεί. Το εδάφιο αυτό αποτελεί ένα από τα πολλά όπου ο Χριστός κατακρίνει τους πλούσιους, τους ισχυρούς και τους αλλαζόνες. Είναι γνωστό ότι η εγκληματικότητα των ισχυρών αποτελεί κομβικό στοιχείο για την Κριτική Εγκληματολογία. Η τελειότητα για το Χριστό συνίσταται στην πλήρη απάρνηση των υλικών αγαθών. Δυστυχώς, η πλειονότητα από εμάς σήμερα επιδιώκουμε το ακριβώς αντίθετο. Υπ αυτή την έννοια είμαστε όλοι λιγότερο ή περισσότερο παραβατικοί ανάλογα με τη σημασία που αποδίδουμε στα υλικά αγαθά και δεδομένου ότι ο Χριστός υπονοεί ότι το να αποκτήσεις υπερβολικά υλικά αγαθά δεν μπορεί να γίνει παρά μέσω της παραβίασης βασικών αρχών όπως της εντιμότητας, της ευθύτητας και της κοινωνικής αλληλεγγύης. Κεφ. 21, εδ «Και εισήλθεν ο Ιησούς εις το ιερόν του Θεού, και εξέβαλε πάντας τους πωλούντας και αγοράζοντας εν τω ιερώ και τας τραπέζας των κολλυβιστών κατέστρεψε και τας καθέδρας των πωλούντων τας περιστεράς, και λέγει αυτοίς` γέγραπται, ο οίκος μου οίκος προσευχής κληθήσεται` υμείς δε αυτόν εποιήσατε σπήλαιον ληστών». Ο Χριστός εκδιώκει τους εμπόρους και αργυραμοιβούς από το Ναό. Εντύπωση προκαλεί η βιαιότητα της αντίδρασης του Ιησού η οποία έρχεται σε αντίθετη προς την πραότητα που τον διακρίνει. Ιδιαίτερα, πρέπει να προσεχθεί το σημείο όπου αναφέρει προς τους εμπόρους ότι μετέτρεψαν τον οίκο προσευχής σε σπήλαιο ληστών. Είναι σημαντικό το ότι παρουσιάζει τους ανθρώπους αυτους που έδρασαν κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες ως ληστές. Κεφ. 23, εδ.13 «Ουαί δε υμίν, γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί, ότι κατεσθίετε τας οικίας των χηρών και προφάσει μακρά προσευχόμενοι` διά τούτο λήψεσθαι περισσότερον κρίμα». Ο Χριστός κατακρίνει έντονα τους Φαρισαίους 53. Πρόκειται για ένα άλλο σημείο όπου ο Ιησούς δείχνεται ιδιαίτερα αυστηρός απέναντι στους «ισχυρούς» και την υποκριτική τους στάση. Το γεγονός μάλιστα ότι από τη μια κατατρώγουν τα σπίτια των χηρών και από την άλλη κάνουν μακρές προσευχές χειροτερεύει τη θέση τους. Τη στάση αυτή υιοθετούμε συχνά για πολλά ζητήματα. Κεφ. 25, εδ. 42επ. εκμετάλλευσης των αδύναμων συμπεριλαμβανομένης). Η κοινωνική δικαιοσύνη είναι συστατικό στοιχείο της χριστιανικής θρησκείας και αυτό προκύπτει με σαφήνεια από την παραβολή αυτή. 53 Βλ. κατά Λουκά κεφ. 11 εδ. 43 και κεφ. 21 εδ

16 «Επείνασα γαρ, και ουκ εδώκατέ μοι φαγείν, εδίψησα, και ουκ εποτίσατέ μοι, ξένος ήμην, και ου συνηγάγετέ μοι, γυμνός και ου περιεβάλετέ με, ασθενής και εν φυλακή, και ουκ επεσκέψασθέ με.αμήν λέγω υμίν, εφ όσον ουκ εποιήσατε ενί τούτων των ελαχίστων, ουδέ εμοί εποιήσατε. Και απελεύσονται ούτοι εις κόλασιν αιώνιον, οι δε δίκαιοι εις ζωήν αιώνιον». Ένοχος κρίνεται ο μη υπηρετών τον πεινασμένο, διψασμένο, ξένο, ασθενή ή φυλακισμένο 54. Μεγάλη σημασία αποδίδει ο Χριστός στην κοινωνική αλληλεγγύη προς αυτές τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, θεωρώντας ως έγκλημα τη μη συμπαράσταση προς αυτούς τους ανθρώπους. Προς την άποψη αυτή προσεγγίζουν οι θέσεις των κριτικών εγκληματολόγων οι οποίοι θεωρούν ως έγκλημα τη μη ικανοποίηση των βασικών δικαιωμάτων των ατόμων όπως το δικαίωμα για στέγαση και για αξιοπρεπή ζωή 55. ΙΙ) Συμπληρωματικές παρατηρήσεις από τα λοιπά Ευαγγέλια Α) Το Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο, Κεφ. 4 εδ.19 Στην παραβολή για τους σπόρους αναφέρεται ως αιτία που «συμπνίγει» τους σπόρους και η επιθυμία απόκτησης άλλων πραγμάτων εκτός από την απάτη του πλούτου. Οι δύο αυτοί παράγοντες θεωρούνται ως οι κύριες αιτίες του περάσματος στο έγκλημα. Κεφ. 12, εδ.3 επ. Στην παραβολή με τον κύριο που ζήτησε από τους γεωργούς που δούλευαν γι αυτόν τα δεδουλευμένα κι εκείνοι προσπάθησαν να καρπωθούν την περιουσία του κακοποιώντας τους απεσταλμένους του και σκοτώνοντας το γιο του καταδικάζεται η πλεονεξία του να αποκτήσουν περισσότερα αγαθά χρησιμοποιώντας τη βία Κεφ. 11, εδ. 52 «Ουαί υμίν τοις νομικοίς ότι ήρατε την κλείδα της γνώσεως` αυτοί ουκ εισήλθετε, και τους εισερχομένους εκωλύσατε». Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ξεχωριστή μνεία για τους νομικούς. Είναι, πράγματι, σπάνιο να κατακρίνει ο Ιησούς κάποιο συγκεκριμένο επάγγελμα. Κατ αρχάς οι νομικοί φέρουν μια μεγάλη ευθύνη: να γνωρίσουν την αλήθεια στον κόσμο. Ο Χριστός τους κατακρίνει διπλά: «Ούτε την αλήθεια παρουσιάσατε στους 54 Βλ. κατά Λουκά κεφ. 10, εδ Βλ. Ηλ. Δασκαλάκης, Εγκληματολογία της Κοινωνικής Αντίδρασης, Αθήνα, Σάκκουλας,

17 ανθρώπους αλλά και επί πλέον τους παρεμποδίσατε από το να τη μάθουν». Ή κατά διαφορετική απόδοση αφαίρεσαν το κλειδί της γνώσης με αποτέλεσμα οι ίδιοι να μη μπορέσουν να μπούν μέσα και να την κατακτήσουν αλλά και να παρεμποδίσουν τον κόσμο να την αποκτήσει. Β) Το Κατά Λουκά Ευαγγέλιο Κεφ. 12, εδ.4 «Λέγω δε υμίν τοις φίλοις μου` μη φοβηθείτε από των αποκτεινόντων το σώμα, και μετά ταύτα μη εχόντων περισσότερόν τι ποιήσαι». Μη φοβηθείτε αυτούς που σκοτώνουν το σώμα σας. Δεν μπορούν να κάνουν τίποτε περισσότερο. Το εδάφιο αυτό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και εναντίον της θανατικής ποινής δείχνοντας τη ματαιότητα της πράξης του να σκοτώσεις το υλικό σώμα. Κεφ. 12, εδ. 20 «Είπε δε αυτώ ο Θεός` άφρων, ταύτη τη νυκτί την ψυχήν σου απαιτούσιν από σου` α δε ητοίμασας τίνι έσται; Ούτως ο θησαυρίζων εαυτώ και μη εις Θεόν πλουτών». Κατακρίνεται όποιος θησαυρίζει στη γη. Ο Χριστός τονίζει το ρήμα θησαυρίζει κατακρίνοντας έτσι την πλεονεξία και απληστία. Κεφ. 12, εδ. 47 «Εκείνος δε ο δούλος, ο γνους το θέλημα του κυρίου εαυτού και μη ετοιμάσας μηδέ ποιήσας προς το θέλημα αυτού, δαρήσεται πολλάς` ο δε μη γνους, ποιήσας δε άξια πληγών, δαρήσεται ολίγας.». «Ο γνωρίζων και πράτων θέλει δαρθεί πολύ». Αναγνωρίζονται διαφορετικοί βαθμοί ευθύνης (και κύρωσης) γνωρίζει ο πράτων. ανάλογα με το τι Κεφ. 14, εδ.12επ. «Έλεγε δε και τω κεκληκότι αυτόν` όταν ποιείς άριστον η δειπνούν, μη φώνει τους φίλους σου μηδέ τους αδελφούς σου μηδέ τους συγγενείς σου μηδέ γείτονας πλουσίους, μήποτε και αυτοί σε αντικαλέσωσι και γενήσεταί σοι ανταπόδομα. Αλλ όταν ποιής δοχήν, κάλει πτωχούς, αναπήρους, χωλούς, τυφλούς». Μη προσκαλείς ανθρώπους στους οποίους πρέπει να ανταποδώσεις. Κάλεσε φτωχούς πολίτες. 17

18 Στο σημείο αυτό τονίζεται η προσφορά χωρίς αναμονή ανταπόδοσης χωρίς, ουσιαστικά, συμφέρον πράγμα που είναι ιδιαίτερα δύσκολο. Κεφ. 14, εδ. 33 «Ούτως ουν πας εξ υμών, ος ουκ αποτάσσεται πάσι τοις εαυτού υπάρχουσιν, ου δύναται είναι μου μαθητής». Αν δεν απαρνηθεί κάποιος τα υπάρχοντά του δεν μπορεί να λογίζεται μαθητής του Ιησού. Η λιτότητα και η αυτάρκεια εκτός του ότι αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της διδασκαλίας του Χριστού, στο επίπεδο της Εγκληματολογίας παίζουν σίγουρα εγκληματοπροληπτικό ρόλο. Γενικά δεν υπάρχουν κίνητρα για να πάρεις κάτι από κάποιον που γνωρίζεις ότι δεν έχει. Κεφ. 15, εδ. 7 «Λέγω υμίν ότι ούτω χαρά έσται εν τω ουρανώ επί ενί αμαρτωλώ μετανοούντι ή επί εννενήκοντα εννέα δικαίοις, οίτινες ου χρείαν έχουσι μετανοίας». Η παραβολή του ασώτου. Μέσω της παραβολής αυτής βλέπουμε πόσο σημαντικό είναι ένα παραβατικό. να επανεντάξουμε Γ) Το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο Κεφ. 8, εδ.3 «άγουσι δε οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι γυναίκα επί μοιχεία κατειλημμένην, και στήσαντες αυτήν εν μέσω λέγουσιν αυτώ` διδάσκαλε, αύτη η γυνή κατείληπται επ αυτοφώρω μοιχευομένη` και εν τω νόμω ημών Μωυσής ενετείλατο τας τοιαύτας λιθάζειν. Συ ουν τι λέγεις? Τούτο δε είπον εκπειράζοντες αυτόν ίνα σχώσι κατηγορίαν κατ αυτού. Ο δε Ιησούς κάτω κύψας τω δακτύλω έγραφεν εις την γην. Ως δε επέμενον ερωτώντες αυτόν, ανέκυψε και είπεν αυτοίς` ο αναμάρτητος υμών πρώτος βαλέτω λίθον επ αυτήν. Και πάλιν κάτω κυψας έγραφεν εις την γην. Οι δε ακούσαντες εξήρχοντο είς καθ είς, αρξάμενοι από των πρεσβυτέρων, και κατελείφθη ο Ιησούς και η γυνή εν μέσω ούσα. Ανακύψας δε ο Ιησούς είπεν αυτή` γύναι, πού εισιν; Ουδείς σε κατέκρινεν? Η δε είπεν` ουδείς Κύριε. Είπε δε ο Ιησούς` ουδέ εγώ σε κατακρίνω` πορεύου και από του νυν μηκέτι αμάρτανε». Η απόπειρα λιθοβολισμού της μοιχαλίδας. Κανείς αναμάρτητος δεν βρέθηκε μεταξύ αυτών που απειλούσαν τη γυναίκα με λιθοβολισμό. Ο ίδιος ο Ιησούς αρνήθηκε να την καταδικάσει λέγοντάς της απλά: «Πήγαινε και μην αμαρτάνεις εφεξής». Στο εδάφιο αυτό φαίνεται το πόσο δύσκολο και εύθραυστο είναι να κρίνει κάποιος την ενοχή ενός άλλου για κάποιο έγκλημα. 18

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Γιατί λέγεται φυσικό; 1. Γιατί προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Ακαδ.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Ακαδ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος 2003-2004 Ο σκοτεινός αριθμός. Λόγοι ύπαρξης και συνέπειες στην εγκληματολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους!

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Πόσο καλά ξέρεις τα δικαιώματά σου; Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Στις 20 Νοεμβρίου 2015 η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού γίνεται 26 χρονών. Πόσο την χρησιμοποιούμε για να διεκδικούμε

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 29 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Ο Φραντς Κάφκα στη σκιαγραφία του σύγχρονου ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΟΜΙΛΗΤΕΣ ΔΗΜ. ΠΟΤΕΤΣΙΑΝΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤ. ΣΥΝ. στο Ι.Π.Α ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΟΛΗ ΔΝΤΡΙΑ ΕΚΠ/ΡΙΩΝ ΧΟΥΡΔΑΚΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΤΕΠΑΕΣ ΠΑΤΡΑΣ 1 Σύστ. Προσκόπων Βύρωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων.

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων. ΘεμελειώδειςΑρχές ΘέσειςτηςΕκκλησίαςτηςΕλλάδος γιατηνπροστασίατωνπροσφύγων. Η Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία δείχνει μια ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στον ξένο. Άλλωστε και ο Ιδρυτής Της, ο Κύριος Ημων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 2 ΜΑΘΗΜΑ 1 ο : ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ - 1.1, 1.2. «Διαδικασία ένταξης και ενσωμάτωσης του ατόμου σε ένα κοινωνικό σύνολο, μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Α. Τα γνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΞΕΠΛΥΜΑ ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Εισαγωγή...5 2. Η επιρροή του αμερικανικού

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 Α. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή...25 ΙΙ. Ιστορική επισκόπηση του θεσμού της ασφάλισης και των νομοθετικών μέτρων που τιμωρούν την απάτη

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας.

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας. Diversity Διαφορετικότητα Ο σεβασμός στην διαφορετικότητα του άλλου καθώς και η έμπρακτή αποδοχή της, συμβάλει στην δημιουργία κοινωνιών οι οποίες χαρακτηρίζονται από ιδέες ισότητας, αλληλοσεβασμού και

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. Νέστορα Κουράκη, Καθηγητή Εγκληματολογίας, Τμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών: Προλεγόμενα 15 Ελένης Αποσπόρη, Επικ. Καθηγήτριας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών: Εγκληματολογική Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Δικαιώματα των Θυμάτων Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Η εμπορία ανθρώπων παραβιάζει τα δικαιώματα και επηρεάζει τις ζωές αμέτρητων ανθρώπων τόσο στην Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο και πιο συχνά κάνει την εµφάνισή

Διαβάστε περισσότερα

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος 2 Tesalonika 1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος τη εκκλησια θεσσαλονικεων εν θεω πατρι ημων και κυριω ιησου χριστω 2 χαρις υμιν και ειρηνη απο θεου πατρος ημων και κυριου ιησου χριστου 3 ευχαριστειν

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας για την καταπολέμηση της διαφθοράς στην Χώρα μας, νομίζω ότι είναι σωστό να κάνουμε δύο διαπιστώσεις:

Μιλώντας για την καταπολέμηση της διαφθοράς στην Χώρα μας, νομίζω ότι είναι σωστό να κάνουμε δύο διαπιστώσεις: ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ Υπό Ιωάννου Διώτη α) Εισαγωγή Μιλώντας για την καταπολέμηση της διαφθοράς στην Χώρα μας, νομίζω ότι είναι σωστό να κάνουμε δύο διαπιστώσεις: Από την μια πλευρά δηλαδή πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις»

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Θέµα: Τροποποίηση άρθρου 200 Α Κώδικα Ποινικής ικονοµίας Α. Αιτιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

"(Aν)ασφάλεια καταστηματαρχών Αθήνας και Πειραιά και νέες μορφές αστυνόμευσης "

(Aν)ασφάλεια καταστηματαρχών Αθήνας και Πειραιά και νέες μορφές αστυνόμευσης "(Aν)ασφάλεια καταστηματαρχών Αθήνας και Πειραιά και νέες μορφές αστυνόμευσης " Καθηγήτρια Χριστίνα Ζαραφωνίτου, Διευθύντρια του ΠΜΣ Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου Συνεργασία: Α.Πατελάκη & Β.Λέκκα,

Διαβάστε περισσότερα

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις 24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις ιακρίσεις των ποινών Οι ποινές διακρίνονται σε κύριες και παρεπόµενες. Κύριες ποινές είναι εκείνες που µπορούν να επιβληθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ ΛΟΝΤΙΟ ΛΥΚΙΟ ΠΤΗΣΙΩΝ ΟΜΔ ΝΝΤΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΚΦΟΙΣΜΟ ΡΩΤΗΜΤΟΛΟΙΟ ΔΙΡΥΝΗΣΗΣ 009-00 Μια από τις πρώτες δράσεις της Ομάδας νάντια στο Σχολικό κφοβισμό σχεδόν μόλις αυτή συστάθηκε ήταν η εκπόνηση ενός ερωτηματολογίου

Διαβάστε περισσότερα

Έργο: «Χέρια» Καλλιτέχνης: Μπάμπης Βενετόπουλος. Μοτίβο: Ερώτηση, εξέταση, έρευνα. Μάθημα: Θρησκευτικά

Έργο: «Χέρια» Καλλιτέχνης: Μπάμπης Βενετόπουλος. Μοτίβο: Ερώτηση, εξέταση, έρευνα. Μάθημα: Θρησκευτικά Έργο: «Χέρια» Καλλιτέχνης: Μπάμπης Βενετόπουλος Μοτίβο: Ερώτηση, εξέταση, έρευνα Μάθημα: Θρησκευτικά Κοιτάζοντας το έργο του Βενετόπουλου αναρωτιόμουν πως θα μπορούσε να αξιοποιηθεί στη διδακτική πράξη.

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Γιόγκα Ελλάδας

Σύλλογος Γιόγκα Ελλάδας ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ Σύλλογος Γιόγκα Ελλάδας Η έννοια του συγκεκριμένου Κώδικα Ηθικής Δεοντολογίας, είναι να προσδιορίζει το ήθος και την συμπεριφορά που αρμόζουν στα μέλη του «Συλλόγου Γιόγκα Ελλάδας».

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Αριστείδης Ν. Χατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Τμήμα Μ.Ι.Θ.Ε. 17/3/2014 ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗΣ 20

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΑΞΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ : ΑΝΙΧΝΕΥΟΥΜΕ ΤΙΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ, ΣΤΟΧΕΥΟΥΜΕ ΣΕ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ

ΑΤΑΞΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ : ΑΝΙΧΝΕΥΟΥΜΕ ΤΙΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ, ΣΤΟΧΕΥΟΥΜΕ ΣΕ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΤΑΞΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ : ΑΝΙΧΝΕΥΟΥΜΕ ΤΙΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ, ΣΤΟΧΕΥΟΥΜΕ ΣΕ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΉ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ Η λέξη αταξία αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 1. Ταυτότητα, Παιδική Ηλικία, Ελευθερία Έκφρασης. Άρθρο 1 : Ορισμός του Παιδιού Άρθρο 7 : Όνομα και εθνικότητα Άρθρο 8 : Κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι τα δικαιώματά μου; Έχουμε και υποχρεώσεις! Τα δικαιώματά μας είναι

Ποια είναι τα δικαιώματά μου; Έχουμε και υποχρεώσεις! Τα δικαιώματά μας είναι Ποια είναι τα δικαιώματά μου; Έχουμε και υποχρεώσεις! Τα δικαιώματά μας είναι ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Δικαιώματα επιβίωσης Τα παιδιά έχουν δικαιώματα. Ένα από αυτά είναι τα δικαιώματα για επιβίωση. Αυτά τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 37 Θέμα: Έπαινος της πολιτείας και των τρόπων ζωής του Αθηναίου πολίτη.

ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 37 Θέμα: Έπαινος της πολιτείας και των τρόπων ζωής του Αθηναίου πολίτη. ΕΡΚΛΕΥΣ ΕΑΦΣ-ΚΕΦ. 37 Θέμα: Έπαινος της πολιτείας και των τρόπων ζωής του Αθηναίου πολίτη. Λ Ε Α το αθηναϊκό πολίτευμα δεν είναι μόνο πρωτότυπο αλλά και πρότυπο (πολιτείᾳ οὐ ζηλούσῃ παράδειγμα δὲ μᾶλλον

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Ακαδημίας 98, Πλατεία Κάνιγγος Αθήνα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Ακόμη το να σφάλλει κανείς μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους (γιατί το κακό και το άπειρο πάνε μαζί,

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Θέµα: ΚΩΛΥΜΑ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΛΟΓΩ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΙΚΗΣ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήµονας: Ευτύχης Φυτράκης ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 Ο Συνήγορος του Πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566)

ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566) ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566) ΕΝΑ ΣΗΜΕΙΟ ΚΙ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑ «Προσέφεραν αύτω παραλυτικόν» Ένα σηµείο κι ένα θαύµα έκανε σήµερα ό Κύριος µας στο Ευαγγέλιο, σηµειώνει ο αοίδιµος µητροπολίτης Κοζάνης

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α Κείμενο Ἀκούσας ταῦτα ὁ Θηραμένης, ἀνεπήδησεν ἐπί τήν ἑστίαν καί εἶπεν: «Ἐγώ δ ἔφη, ὦ ἄνδρες, ἱκευεύω τά πάντων ἐννομώτατα, μή ἐπί Κριτίᾳ εἶναι ἐξαλείφειν

Διαβάστε περισσότερα