Βαγγέλης Π. Λιάπης. Ο Άγιος Βλάσιος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βαγγέλης Π. Λιάπης. Ο Άγιος Βλάσιος"

Transcript

1 Βαγγέλης Π. Λιάπης Ο Άγιος Βλάσιος Ελευσίνα 2006

2 ΕΡΕΥΝΑ ΕΛΕΥΣΙΝΙΑΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Οικογένεια Καλομενίδη (Γιάννης, Αλεξάνδρα, Θεόδωρος, Μαρία, Σοφία, Ευάγγελος) Στ. Τζαφέρη 12, Ελευσίνα Χορηγοί: Θεόφιλος Κολοβέντζος Χρήστος Κυριάκος Δημήτριος Λιάσκος (Χειμάρας) Νίκος Αθαν. Μαρούγκας (Ακύλας) Χριστίνα Μαρούγκα (Φωτογράφος) Το έντυπο είναι μη εμπορεύσιμο ISBN Προλογικά - 2 -

3 Κάνουμε άσχημα, όταν αξιολογούμε με οδηγό κοινωνικές, οικονομικές, ή άλλες αξίες. Υπάρχουν πλήθος ασήμαντα, όπως δείχνουν εξωτερικά. Περιέχουν όμως εσωτερικές αξίες που τραβούν την προσοχή μας, το ενδιαφέρον και τη στοργή μας. Σαν σταθούμε στην κορυφή ενός βουνού, τότε θα τραβήξει την προσοχή μας ο εκτεταμένος ορίζοντας. Σαν σταθούμε στην κλειστή σαρακοφαγωμένη πόρτα μιας έρημης εκκλησούλας, θα παρατηρήσουμε ότι η ησυχία του περιβάλλοντος παίρνει διαφορετική μορφή μέσα μας. Και στις δύο περιπτώσεις, χωρίς να το προκαλέσουμε, χωρίς να ξέρουμε γιατί, αναρωτιόμαστε ποια είναι το όρια μας σαν άνθρωποι, ποια είναι η αθλιότητά μας και ποιο το μεγαλείο μας. Ποια είναι η μοίρα μας, με λίγα λόγια. Τόσο στην κορυφή ενός βουνού, όσο και στην πόρτα ενός μικρού ναού, αισθανόμαστε κάτι σαν εξαΰλωση, ένα παρθένο χώρο μέσα μας έτοιμο να δεχθεί τη φυσική αρμονία και την ιερότητα του χώρου. Έρχεται στο μυαλό μου η παραστατική εικόνα της ερημικής εκκλησούλας, όπως μας την έδωσε ο ποιητής. Εις το βουνό ψηλά εκεί, ειν εκκλησιά ερημική. Το σήμαντρό της δεν χτυπά, δεν έχει ψάλτη ουδέ παπά. Ένα καντήλι μοναχό και έναν πέτρινο σταυρό έχει στολίδι μοναχό το εκκλησάκι το φτωχό. Και ο διαβάτης που περνά στέκεται και το προσκυνά και με ευλάβεια πολλή τον πέτρινο σταυρό φιλεί. Ποιος πέρασε από ένα τέτοιο ξωκλήσι και δε σταμάτησε, και δεν άφησε τον εαυτό του να του μιλήσει ο χώρος εκεί γύρω; Σ αυτή την ιερότητα να σταθούμε, γιατί πραγματικά είναι εξαγνισμός. Εκεί αλαφραίνουμε από τα εγκόσμια. Εκεί, στην κλειστή πόρτα του ξωκλησιού στη θέση "Καμάρι", στον Άγιο Βλάσιο, στάθηκα αρκετές φορές αναλογιζόμενος. Τα πράγματα ήρθαν ευνοϊκά τόσο, που με φίλους σκεφτήκαμε να παρουσιάσουμε τούτο το ενημερωτικό σημείωμα με όσα στοιχεία μπόρεσα και βρήκα μετά την απόφαση μας να το γράψω και να το κυκλοφορήσουμε. Βαγγέλης Π. Λιάπης - 3 -

4 - 4 -

5 Ο Άγιος Βλάσιος Ο Σταμάτης Σταμίδης ( ), μεγαλοκτηματίας στην εποχή του, χρημάτισε και Δήμαρχος ( ) του τέως Δήμου Ελευσίνας στις αρχές του περασμένου αιώνα, τότε που έδρα του Δήμου ήταν η Μάνδρα. Τότε, τα κύρια επαγγέλματα στην περιοχή ήσαν η κτηνοτροφία και γεωργία. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του Δήμου ήσαν κτηνοτρόφοι και γεωργοί μαζί. Δεν ξέρουμε αν μόνος του το αποφάσισε, ή του το ζήτησαν οι τσοπάνηδες της περιοχής, να χτίσει ένα ναό στο όνομα του Αγίου Βλασίου, που ήταν προστάτης των ποιμένων. Γεγονός παραμένει ότι με έξοδα και γη που παραχώρησε ο ίδιος, χτίστηκε ένα εξωκλήσι το βόρειο άκρο ενός βοσκοτόπου στη θέση «Καμάρι Κοκκινιού». Ανάθεσε λοιπόν το έργο σε Μανδραίους μαστόρους με «το κλειδί στο χέρι», που λένε. Και ήταν επόμενο να συμφωνηθεί έτσι. Δεν μπορούσε, δηλαδή, ένας Δήμαρχος να ασχολείται με όλα, μόνο που ο εργολάβος (ο αρχιμάστορας) που ανάλαβε το έργο παρακάλεσε το Δήμαρχο να τους εξασφάλιζε λάδι, ψωμί και κρασί, αφού επρόκειτο να μένουν στο έργο οι τεχνίτες εξαιτίας της απόστασης από τη Μάνδρα. Για το Σταμίδη δεν ήταν παρά μόνο να δώσει σχετικές εντολές στον επιστάτη του. Άρχισαν λοιπόν οι οικοδομικές εργασίες. Από εδώ και κάτω, στο ιστορικό που ακολουθεί, εκτός από τα γεγονότα, φαίνεται ότι εισχωρούν και κάποια φανταστικά στοιχεία, που ίσως να οφείλονται στη μεταφορά του περιστατικού από στόμα σε στόμα, γιατί είναι στον άνθρωπο, μεταφέροντας κάποιο γεγονός, να το «αλατίζει» και λίγο με δικές του προσθήκες ή μετατροπές

6 Εμείς θα καταθέσουμε τη μαρτυρία μας ακριβώς όπως μας τη διηγήθηκαν οι γνωρίζοντες τα πράγματα, όπως κι εκείνοι τα είχαν ακούσει από προηγούμενους. Στο σημείο τούτο πρέπει να προσθέσω ότι είχε αρχίσει να είναι παρελθόν το ιστορικό του Αγίου Βλασίου. Πήγαινε να ξεχαστεί. Το πρόλαβα, δηλαδή, «την τελευταία στιγμή» από τους τελευταίους γνωρίζοντες, εδώ και πάνω από 15 χρόνια περίπου. Θα ακολουθήσω, λοιπόν, πιστά τα γεγονότα καθώς μου τα διηγήθηκαν, χωρίς να θεωρηθώ κι εγώ ότι προσθέτω ή αφαιρώ, αφού αντιγράφω από μαγνητοταινία χρονολογίας 1989: Οι Μανδραίοι (γύρω στους εφτά-οχτώ) πριν αρχίσουν δουλειά, έφτιαξαν πρώτα το δικό τους σπίτι. Και με το δίκιο τους οι άνθρωποι. Ας ήταν καλοκαίρι, η βροχή όμως; Έφτιαξαν, λοιπόν, ένα στεγασμένο χώρο με λαμαρίνες και γύρω-γύρω με πούσια (κλαδιά πεύκου), όπως οι καλύβες των ρετσινιαρέων, μάζεψαν και ξύλα, νοικοκυρεύτηκαν. Ξεκίνησαν τη δουλειά. Όλα πήγαιναν καλά. Έφτιαχναν φαγητό, φασόλια, φακές, τραχανά, είχαν τις ελιές και το κρασί, και όλα έλεγαν ότι περπατούσε καλά το έργο. Ο επιστάτης του Σταμίδη, όμως, κάνοντας βέβαια όπως του έλεγε το αφεντικό, τους έφερε μία μέρα τρεις-τέσσερις οκάδες αρνίσιες μπριτζόλες, έτσι, για κέρασμα από το αφεντικό, όπως είπε. Έπεσαν σαν τα όρνια απάνω το μπριτζολικό και το κρασί κυλούσε ποτάμι. Ήρθαν στα κέφια, το 'ριξαν στο χορό, τους βρήκε το πρωί. Άντε τώρα να δουλέψεις! Καλάμια ο ήλιος απάνω κι αυτοί ροχάλιζαν του καλού καιρού. Θέλεις ο Σταμίδης, θέλεις ο επιστάτης, που κι αυτουνού του άρεσαν κάτι τέτοια, τους κακόμαθε. Κι αντί να ανεβαίνουνε οι τοίχοι της εκκλησίας, έμεναν χωρίς να μπαίνει απάνω ούτε πέτρα! Αλλά κι αυτοί το παράκαναν: «Είπαμε, γριά, να κλάνεις, μα εσύ το παρακάνεις». Καλός ο Σταμίδης, καλός ο επιστάτης, αυτοί όμως, - 6 -

7 μωρέ φίλε μου, δεν είχανε καθόλου φιλότιμο. Μία πέτρα, δύο, και από μία κούπα κρασί! Ώσπου να φτάσει το μεσημέρι, ήσαν όλοι μεθυσμένοι. Κι από εκεί και ύστερα, ας ήταν καλά οι σκιές κάτω από τα πεύκα ίσαμε που έμπαινε ο ήλιος. Για λασπά είχανε πάρει έναν ξένο, που έμενε στη Μάντρα. Τον έλεγαν Μαράκη -δεν θυμάμαι τ όνομά του. Ήταν ο πρώτος στη λάσπη, δούλευε και τραγουδούσε, δεν έπινε παρά μόνο νερό, έλεγε ωραίες ιστορίες και σκάρωνε στιχάκια στο λεπτό. Για όλα αυτά, τους ήταν απαραίτητος ο Μαράκης. Είχαν περάσει κάμποσες μέρες και δεν φαινόταν ο επιστάτης με μπριτζόλες. Είχαν κακομάθει. Δεν πίνεται το κρασί μόνο με ελιές! Απέναντι, βορινά, ήσαν χωράφια δερβενοχωρίτικα κι έφταναν ίσαμε εκεί και τα κοπάδια τους. Ένας από τους μαστόρους, παλιός κατσικοκλέφτης, καθώς δούλευε, είδε τα πρόβατα και θυμήθηκε την παλιά του τέχνη. Είχε ξεστρατίσει από το κοπάδι μία προβατίνα, δεν κρατήθηκε, του μπήκε ο διάβολος στο κεφάλι! Αφήνει τη δουλειά, δεν είπε τίποτα στους άλλους, παραμόνεψε, άρπαξε την προβατίνα και από εκεί και ύστερα, έγιναν όλα όπως τα ήξερε. Σε λιγότερο απ ώρα είχε τσουβαλιάσει το σφαχτό στα τέσσερα και είχε θάψει στο χωράφι τα πόδια, τα εντόσθια και το τομάρι. Ήτανε κοντά μεσημέρι. Άναψε φωτιά να γίνουν κάρβουνα, έκοψε μπριτζόλες, και τον πήραν χαμπάρι όταν έφτασε στη μύτη τους η μυρουδιά. Τον ρώτησε ο πρωτομάστορας πώς έγινε κι έφτασε κρέας ως εκεί, αφού δεν ήταν ο επιστάτης. Κι αυτός απάντησε: «Πήρε άδεια ο επιστάτης και μου ανάθεσε εμένα να φέρνω κρέας». Ο Μαράκης όμως, που τα είχε δει όλα, έφτιαξε τα στιχάκια του! Παλιά μου τέχνη κόσκινα, μου ήρθε στο κεφάλι Κι αμέσως ως το πι και φι, το κρέας στο τσουβάλι Σκόνταψε μία προβατίνα και μπήκε στο ταγάρι Ντροπή απ το αφεντικό, ο διάβολος να σε πάρει - 7 -

8 Ξύπνησε το κουσούρι σου, δεν ξέρω που θα φτάσει Προσέξτε, φουκαράδες μου, και το κακό θα σκάσει Τ αυτιά τους δεν άκουσαν τίποτα από αυτά, ούτε τα κατάλαβαν. Τους είχε μεθύσει ο καπνός της μπριτζόλας. Πέταξαν τα εργαλεία της δουλειάς κι έπεσαν απάνω στις μπριτζόλες, ενώ άδειαζαν τα γαλόνια του κρασιού. Τους έβλεπαν οι τσοπάνηδες από απέναντι κι έλεγαν μεταξύ τους: «Ρε, πόσο καλό αφεντικό έχουνε! Όλο μπριτζόλες τους ταίζει!». Πού να ξέρανε ότι έτρωγαν δική τους προβατίνα! Ο μόνος που ανησυχούσε ήταν ο λασπάς, ο Μαράκης. Κι όταν του ζήτησαν να τους τραγουδήσει, αυτός έφτιαξε τα στιχάκια που έπρεπε, μήπως τους κάνει να καταλάβουν το κακό που γινόταν. Μετά το καλοφάγωμα έχει και πικροχέσιμο Κι εγώ φοβάμαι πιο πολύ πώς θα 'ναι το ξεμπλέξιμο Μια του κλέφτη, δυο του κλέφτη, τρεις και την κακή του μέρα Σαν σας πάρουνε χαμπάρι σας τινάζουν στον αέρα. Αυτοί, όμως, το χαβά τους! Και ακολούθησε και δεύτερη και τρίτη προβατίνα. Τώρα επικαλείται τη βοήθεια του Αγίου Βλασίου ο Μαράκης, μήπως τους βάλει μυαλό: Βοήθησε, Άγιε Βλάση μου, προστάτη του τσοπάνη Να σταματήσει το κακό να βρει καλό η στάνη Καλά η μία, άντε δύο, όχι και τρεις και πάνω! Γιατί θα πέσει συμφορά στους άμυαλους απάνω! Ένας από αυτούς είδε όνειρο ότι πήγε να τον πνίξει ένας γέρος. Έβαλε φωνές, τρόμαξαν οι άλλοι. Τον έπιασαν, τον τίναξαν να συνέλθει και είπαν ότι ήταν από το πολύ κρασί. Αλλά και ο λασπάς τους είπε ότι είδε όνειρο τον Άγιο Βλάση που του είπε: «Βάλ τους μυαλό, γιατί θα τους πνίξω όλους!» Σωστά το έλεγε; Στα ψεύτικα το έλεγε; Φοβήθηκαν όμως! Ο Μαράκης, για να στερεώσει το φόβο τους και να σταματήσουν το κακό, πάλι το 'ριξε στο στιχάκι: - 8 -

9 Συνεχίζεται από τότε το τραπέζωμα στο ξωκλήσι κατά την ημέρα της γιορτής του Αγίου. Μακάρι να συνεχιστεί. Με νέους όπως εδώ το Νίκο Μαρούγκα όρθιο και τον Παπαγεωργίου καθήμενο στ' αριστερά ενώ χαίρεται ο Δ. Δήμας με τό ποτήρι στο χέρι. Τους τα είπα, Άγιε Βλάση μου, και σου ζητούν συγγνώμη Κι ένας πα την παρέα τους μου είπε και κάτι ακόμη Και ότι από δω και μπρος θα πέσουν στη νηστεία Μόνο νερό, ψωμί κι ελιές, να δώσεις προστασία. Πέρασαν μερικές ημέρες και ανέβηκαν οι τοίχοι της Εκκλησίας. Αλλά, ξανά ο σατανάς. Και μια μέρα, καθώς ανέβαινε ο καπνός από το ψημένο κρέας, φάνηκε από απέναντι ο Φιλιππής, που είχε έρθει στο χωράφι του να οργώσει, εκεί δηλαδή που το είχαν κάνει νεκροταφείο από κομμάτια προβατίνας. Όταν τους είδε ο Μαράκης, κατατρόμαξε! Τώρα θα έβγαιναν όλα τα άπλυτα και θα ερχόταν πολύ μεγάλο κακό! Και το 'ριξε στο τραγούδι, για να τους δώσει να καταλάβουν το κακό που τους περίμενε: Έφτασε ο νοικοκύρης το χωράφι να οργώσει Αμάν, Χριστέ και Παναγιά, όλα θα τα ξεχώσει Βοήθα, Χριστέ και Παναγιά, τ αλέτρι να του σπάσει Γιατί θα γίνει σκοτωμός και θα χαλάσει η πλάση

10 Όλοι κατάλαβαν το κακό που θα γινόταν. Και τον φώναξε ο αρχιμάστορας: «Γείτονα, έλα να σε κεράσουμε ένα ποτήρι κρασί, να σου ευλογήσει τη δουλειά ο Άγιος». Ο Φιλιππής σταμάτησε τις ετοιμασίες, πήγε. Το ένα ποτήρι έγιναν δύο, άνοιξαν κουβέντα κι ο κατσικοκλέφτης βρήκε καιρό έτρεξε, ξεβίδωσε τα παξιμάδια που κρατούσαν το υνί και πέταξε τις βίδες. Ξεκίνησε τη δουλειά ο Φιλιππής και μετά από λίγα μέτρα έφυγε το υνί από τη βάση του. Σταμάτησε, έψαξε, βρήκε τα παξιμάδια, όχι όμως και τις βίδες. Γύρισε στους μαστόρους, τους είπε τι έπαθε, και ζήτησε αν είχαν να του δώσουν βίδες. Βέβαια, και να είχαν δεν θα του έδιναν. Τον κέρασαν κι άλλο ένα κρασί, τα μάζεψε ο Φιλιππής και έφυγε. Ο Μαράκης έκανε το σταυρό του: «Δόξα σοι άγιε Βλάση μου, που μας φύλαξες από μεγάλο κακό!». Κι έτρεξαν να ξεθάψουν τα σημάδια. Ο λασπάς είχε τα κέφια του. Αυτοί ίδρωναν κι αυτός τους λιβάνιζε από πάνω: Σου το 'λεγα, σου το 'λεγα, πως ένα τέτοιο κλέψιμο Τ ακολουθεί από κοντά μεγάλο πικροχέσιμο Σκάβε τώρα και ξέθαβε, όλα σου τα κλεμμένα Πρόσεξε, κακομοίρη μου, μην αφήσεις κανένα Εγώ πολύ το χαίρομαι που τόσο υποφέρεις Για να σου γίνει μάθημα που πρέπει να το ξέρεις Πήγε την άλλη μέρα στο χωράφι ο Φιλιππής και «ούτε γάτα, ούτε ζημιά». Έλα, όμως, που η παρέα είχε κακομάθει! Πέρασαν λίγες ημέρες και ο μάγειρας της ημέρας είχε μαγειρέψει φασολάδα. Δεν ήξερε όμως από μαγειρική ο άνθρωπος και δεν είχε ρίξει καθόλου αλάτι και λίγο λάδι λες και ήσαν νερόβραστα φασόλια. Άρχισαν τις γκρίνιες όλοι, τα 'βαλαν μαζί του και το 'ριξαν στο ψωμί και στην ελιά. Ο Μαράκης δεν άφηνε τίποτα που να μην το περνούσε από το δικό του κόσκινο, είπαμε όμως ότι του άρεσε και το αστείο. Αλλά, μια και ήρθε η κουβέντα για το Μαράκη, πρέπει να σου πω ότι ήτανε γνωστός σε όλους τους οικοδόμους και τον προτιμούσανε, τόσο για την τέχνη του στη λάσπη, όσο το περισσότερο- για τα αστεία και τα στιχάκια που τραγουδούσε. Έλεγαν μάλιστα ότι του έδιναν και κάτι παραπάνω. Εγώ τον γνώρισα πολύ γέρο, περασμένα τα ογδόντα, σου λέω. Είχε μείνει εδώ σε μας από τους Κιούσηδες, τους οικοδόμους δηλαδή που ερχόντουσαν από την Ήπειρο και Θεσσαλία, κι έχτιζαν σπίτια. Έλεγαν ότι ήταν πεντάρφανος, ότι κανένας δεν τον περίμενε, όταν γύριζαν το χειμώνα στα σπίτια τους οι Κιούσηδες. Κι έτσι έμεινε ο Μαράκης. Δούλευε μάλιστα στα λιοτρίβια στους χειμωνιάτικους μήνες. Πολύ

11 καλό μεροκάματο! Τότε, έμενε όπου έβρισκε. Το χειμώνα μέσα στο λιοτρίβι, με την καλή ζεστασιά. Το αφεντικό του, βλέποντας την προθυμία του στη δουλειά ήταν ανοιχτόκαρδος, του παραχώρησε ένα καλυβάκι δίπλα στο λιοτρίβι και τον έπαιρνε στη δουλειά του στα χωριάφια, όταν δεν είχε δουλειά στην οικοδομή. Τον είχε «του σπιτιού του», που λέμε! Κάποτε, με το αφεντικό κουβαλούσαν κοπριά από μία στάνη γιδίσια (χρυσάφι, δηλαδή) και την πουλούσε ο Μαράκης σε κήπους σε πλουσιόσπιτα στην Αθήνα. Η στάνη με όλα τα γύρω ήταν του αφεντικού και έμενε έρημη. Άρεσε πολύ στον Μαράκη και παρακάλεσε το αφεντικό να μένει εκεί. Το αφεντικό τού είπε: «Δικιά σου, όσο ζήσεις». Από τότε δούλευε μόνο τα καλοκαίρια και το χειμώνα νοικοκύρευε τη στανη. Τι νοικοκυριό! Πρώτα-πρώτα μάντρωσε, άνοιξε πηγάδι και βρήκε νερό. Έφτιαξε την καλύβα σπίτι με τα όλα του, τη στάνη χτιστή και σκεπαστή. Έβαλε πρόβατα, κότες, κατσίκια, πήρε κι ένα σκύλαρο για φύλακα. Είδε αυτή την προκοπή το αφεντικό κι όλοι γύρω, θαυμάσανε, ώσπου τον πάντρεψε το αφεντικό με μία μικροχήρα συγγενή του. Από εκεί και πέρα, έγινε σωστός παράδεισος η στάνη. Βρέθηκε και η γυναίκα του το ίδιο χρυσοχέρα όπως αυτός, ταιριάξανε, κι έφτασε να τα έχουν όλα κι ας μην έκανε ούτε ένα μεροκάματο ο Μαράκης. Αυτά που σου είπα τα ξέρω από τους συγχωριανούς μας, που τα λένε όταν θέλουν να παινέσουν κάποιον για την νοικοκυροσύνη του. Λένε: «Νοικοκύρης σαν τον Μαράκη!»

12 Κι ας έρθουμε τώρα στην ιστορία μας. Είχαμε μείνει, λοιπόν, στη φασουλάδα χωρίς λάδι. Απάνω στην γκρίνια, που λες, το 'ριξε στο στιχάκι ο Μαράκης: Όταν δεν το επιτρέπει ο καιρός, επιτρέπει ο Άγιος να στρώνεται μέσα στο ξωκλήσι το τραπέζι Και τα φασόλια θέλουνε την τέχνη όπως ξέρεις Δεν είναι τούβλο ούτε μυστρί να κάνει ό,τι θέλεις Γι αυτό και αύριο εγώ θα φτιάξω φασουλάδα Και για να μη μαλώσετε θα μπήτε στην αράδα. Και τους έφτιαξε φασουλάδα, που τη θυμόντουσαν για χρόνια. Όσο να ναι όμως, το κακό χούι είναι σαν το στρείδι που κολλάει στην πέτρα. Ο κατσικοκλέφτης, ξαναπαρουσιάστηκε με το ταγάρι γεμάτο κρέας. Μόνο που, τούτη τη φορά, είχε περπατήσει κάπως περισσότερο ο άνθρωπος! Έμαθαν από τον επιστάτη ότι ψιλογκρίνιαζε ο Δήμαρχος. Κόντευε χειμώνας κι αυτοί ήσαν ακόμα στο χτίσιμο. Το κακό όμως δεν τους ήρθε από το Δήμαρχο. Είχαν φτάσει να ρίξουν τη στέγη. Είχαν φτιάξει τα ψαλίδια. Τα τοποθέτησαν. Κάρφωσαν απάνω και τον ξύλινο σταυρό και περίμεναν να έρθει ο Δήμαρχος, να κρεμάσει το μεταξωτό μαντίλι, καθώς και οι δικοί του θα είχαν βέβαια και τα έκτακτα της τσέπης. Απάνω εκεί, τους το φύλαξε ο Άγιος Βλάσιος. Είχανε καλοφάει κλεμμένη προβατίνα, είχανε κάνει το στομάχι κρασοτουλούμι και

13 πέσανε στον ύπνο. Κι εκεί έγινε το θαύμα. Πήρε ένα ραπαδόξυλο ο Άγιος που ήτανε από πουρνάρι και χτυπούσε όπου έβρισκε! Τους τουλούμιασε όλους στο ξύλο! Τους καταμελάνιασε! Τρελός από θυμό ο Άγιος, χτυπούσε στα τυφλά. Φωνές αυτοί, το έβαλαν στα πόδια. Μπρος αυτοί κούτσα-κούτσα, πίσω ο Άγιος με το πουρναρόξυλο. Ώσπου έφτασαν σε κακά χάλια στα σπίτια τους με κομμένη την ανάσα και κατάμαυροι από μελανιές σ όλο τους το σώμα. Μόνο ο Μαράκης δεν πειράχτηκε. Ούτε κατάλαβε τίποτα. Έκαναν σαράντα μέρες ο καθένας στο κρεβάτι. Και τους έβαζαν σουσούνια (βδέλες) να τραβήξουνε το σκοτωμένο αίμα. Το πρωί που ξημέρωσε, είδε ερημιά γύρω του ο Μαράκης. Φώναξε. Κανένας δεν απάντησε. Μόνο ακούστηκε φωνή μέσα από το ξωκλήσι: «Τιμωρούνται οι κλέφτες!». Έτρεξε να δει ποιος ήταν, να τον ρωτήσει τι έγινε, αλλά δεν ήταν κανείς. Κατάλαβε ότι η φωνή ήταν του Αγίου. Πήρε τα πόδια, κι έφτασε στη Μάντρα. Τους βρήκε όλους κρεβατωμένους σε πολύ κακά χάλια. Άλλος με μελανιασμένο μάτι, άλλος με φασκιωμένο κεφάλι, άλλος με τσιρότα, ήτανε όλοι για κλάματα. Νισάφι, όμως, το είχαν παρακάνει με τις προβατίνες, που τις προστάτευε ο Άγιος! Του ήρθε να τους τα τραγουδήσει από την καλή. Είχανε όμως και τη στεναχώρια τους, να τους χτυπούσε κι από πάνω; Έλα όμως που του ερχότανε το στιχάκι στο στόμα! Δεν το έκανε. Τους ευχήθηκε περαστικά κι έφυγε σιγοτραγουδώντας: Χωρίς ν ακούγεται. Μερικοί φεύγουν, όπως ο Βασίλης Τσάτας, τρίτος από αριστερά. Κάλλιο το 'χω για λασπάς να δουλεύω με το φτυάρι Παρά να ξυλοφορτωθώ με μαυρισμένο το τομάρι Καλά το 'πε ο Άγιος Βλάσης: «τιμωρία για τους κλέφτες» Μα ετούτοι, ρε παιδί μου, ήσαν και μεγάλοι ψεύτες!

14 Διάλεξαν την προβατίνα που ήταν έργο του τσοπάνη Και του Αγίου προστασία και λέω καλά τους κάνει! Ύστερα από αυτά, έβαλε άλλους ο Σταμίδης και τελείωσαν το ξωκλήσι. Τώρα θα μου πεις έγιναν αυτά; Εγώ δεν σου απαντώ. Μόνο σου λέω τι έλεγαν τότε. Αλλά, γιατί τάχα να μην έγιναν; Εδώ ακούμε θάματα και θάματα που γίνονται. Τάχα, δεν γίνονται θάματα στην Παναγία στην Τήνο, Την Παναγία την Πουρσιώτισσα και αλλού; Εγώ έτσι τα άκουσα που τα 'λεγαν, έτσι σου τα λέω. Αν σου κάνουνε, γράψε τα. Αν όχι, πέταξέ τα. (Προκόπης Μαυράκης, 1956) Το θαύμα με τον κουβά Εδώ και χρόνια περισσότερα από είκοσι στο πηγάδι κοντά στο ξωκλήσι βρίσκεται πάντα ένας κουβάς με σκοινί, έτσι ώστε να μπορεί ο καθένας να τραβήξει νερό. Το νερό είναι πόσιμο. Δημιουργεί όμως ερωτήματα το ότι είναι πάντα καινούριος ο κουβάς και το σκοινί. Κάποιο χέρι τον αντικαθιστά. Μιλούσαν για κάποιον Γιάννη Κανάκη από τον Ασπρόπυργο, ότι δηλαδή αυτός αντικαθιστούσε κάθε χρόνο τον κουβά και το σκοινί. Έκανα τακτικά επισκέψεις στο ξωκλήσι κάθε χρονιά στην ημέρα της γιορτής του Αγίου, στις 11 Φεβρουαρίου. Το ίδιο έγινε και στα Τότε στάθηκα τυχερός. Είδα τον Γιάννη Κανάκη ήταν αρκετά ηλικιωμένος. Αντικατέστησε τον παλιό κουβά με καινούριο. Έκανε το

15 σταυρό του, έριξε και τράβηξε νερό, σήκωσε τον κουβά και ήπιε. Έβρεξε το πρόσωπό του και είπε: «Δόξα σοι ο Θεός. Ας είμαστε καλά. Και του χρόνου». Δεν τον γνώριζα. Αυτός ήξερε ποιος ήμουν. Τον ρώτησα και μου μίλησε με προθυμία. -Είσαι μεγαλύτερός μου! -Όχι. Γιατί εγώ είμαι εφτά χρόνων. -Δηλαδή; -Τι θα πει «δηλαδή»; Όταν συμπληρώσεις τα εκατό, διαγράφονται και αρχίζεις από την αρχή. Καταλαβαίνω, θέλεις να σου μιλήσω για τον κουβά. -Θα με υποχρέωνες! -Ίσα-ίσα. Εγώ έχω υποχρέωση, γιατί ξέρω τι κάνεις, και ενδιαφέρομαι να μείνουν τούτα που θα σου πω. Πάνε κάμποσα χρόνια από τότε. Από νέος μου άρεσε πολύ το κυνήγι. Το εξακολούθησα μέχρι πριν από λίγα χρόνια. Είχαμε βγει για κυνήγι με φίλους. Είχαμε κορακιάσει για νερό. Ξέραμε τούτο το πηγάδι και τραβήξαμε κατά εδώ. Φτάσαμε. Δεν υπήρχε τρόπος να τραβήξουμε νερό. Πήγαμε στην εκκλησία ν ανάψουμε ένα κερί, μπορεί να υπήρχε εκεί ο κουβάς. Ψάξαμε και δεν βρήκαμε τίποτα. Άναψα κι εγώ το κεράκι μου, προσκύνησα στην εικόνα του Αγίου και ξεκίνησα να φύγω. Με το πρώτο βήμα, μπλέχτηκε το πόδι μου σε σκοινί. Πρόσεξα καλύτερα και είδα το σκοινί με κουβά. Όλη η παρέα πέρασε από το ίδιο σημείο και σε κανενός τα πόδια δεν πιάστηκε το σκοινί. Ήτανε θαύμα από τον Άγιο! Από τότε φέρνω κάθε χρόνο καινούριο κουβά, με καινούριο σκοινί. Περνάνε οι περαστικοί και οι τσοπάνηδες και πίνουνε νερό. Θα το αφήσω ευχή στα παιδιά και στα εγγόνια μου να το συνεχίσουν. Αλλά, πολύ καλύτερα είναι, να το γράψεις εσύ που ανακατεύεσαι με αυτά, γιατί έτσι θα μείνει». Εφέτος (2006) ο κουβάς ήταν στη θέση του, δεν ήταν όμως καινούριος... Φανταστικό αφήγημα, που συγκρατεί το «εγώ». Είναι βάση της εικόνας του εικονικού εγώ. Η ισχυρή επιρροή που ασκείται, ενεργητικά ή παθητικά, δημιουργεί συναισθηματικές έντονες καταστάσεις, στο σημείο που να είναι πραγματικό ακόμα και το φανταστικό

16 Εντυπωσιάζει η καθαριότητα γύρω από ένα πηγάδι σε ερημικό τόπο. Μήπως οφείλεται σε εντολή του Αγίου; Κάποιο χέρι διατηρεί καθαρό το χώρο γύρω από το πηγάδι. Τι να υποθέσει κανείς Κάθε χρόνο στις 11 Φεβρουαρίου, που είναι η γιορτή του Αγίου Βλασίου, προστάτη των τσοπάνηδων, γινόταν τρανό τραπέζωμα και γλέντι στο ξωκλήσι του Αγίου Βλασίου που βρίσκεται στη θέση «Καμάρι» της περιοχής Μαγούλας. Με σημερινά σημάδια, βρίσκεται ακριβώς νοτινά της τσιμεντοβιομηχανίας ΤΙΤΑΝ, χωρίζεται δε από αγροτικό δρόμο που αποτελεί και όριο των νομών Αττικής και Βοιωτίας. Μαζεύονταν εκεί οι τσοπάνηδες της περιοχής και σούβλιζαν αρνιά και γλεντούσαν. Τούτο γινόταν κάθε χρόνο, από τις αρχές του περασμένου αιώνα και ύστερα. Καθώς περνούσαν τα χρόνια (πόλεμοι, επαναστάσεις κ.λπ.) άρχισε σιγά-σιγά να χάνει το ενδιαφέρον του το πανηγύρι. Αραίωναν οι τσοπάνηδες όσο αραίωναν τα ποίμνια, έμεναν όμως κάποιοι πιστοί της παράδοσης, που εξακολουθούσαν να μένουν εκεί μετά τη Θεία Λειτουργία φέρνοντας μαζί τους κάποια τρόφιμα και κρασί. Τούτο συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Οι περισσότερο πιστοί ήσαν οι Μαγουλιώτες και Ελευσινιώτες κτηματίες, που είχαν ελαιοκτήματα στην περιοχή. Κι έτσι, περπατούσε το έθιμο από γενιά σε γενικά χάνοντας συνεχώς την επισημότητά του. Χρονολογικά υπολογίζεται από το 1910 μέχρι σήμερα. Βέβαια, διακόπηκε κατά τα κατοχικά χρόνια εξαιτίας του κινδύνου με τους Γερμανούς. Συνεχίστηκε, όμως, κατά τα μεταπολεμικά χρόνια, κυρίως από τους Ελευσινιώτες κτηματίες και λίγους Μαγουλιώτες

17 Θυμάμαι περισσότερο τον μπάρμπα-βάσο Δήμα, τον τακτικότερο που οργάνωνε τραπέζι με αρκετούς φίλους που δεν ήσαν κτηματίες. Το ίδιο συνέχισε και ο γιος του Δημήτρης με το φίλο Παναγιώτη Μουρίκη. Οι δυο αυτοί οργανώνουν το τραπέζι, με κύριο φαγητό μπακαλιάρο τηγανιτό. Το τραπέζι στρώνεται στην είσοδο του ναού, κι όταν δεν το επέτρεπε ο καιρός μέσα στον ναό. Ο Μήτσος Δήμας και ο Παναγιώτης Μουρίκης είναι οι τελευταίοι που τηρούν το έθιμο. Θεωρούνται μάλιστα και οικοδεσπότες, αφού κατά την αναχώρηση πρέπει να καθαριστεί ο χώρος μέσα και έξω από το ξωκλήσι. Δεν είναι γνωστό τι θα γίνει, όταν φύγουν αυτοί οι τελευταίοι. Φέτος απουσίασε ο Παναγιώτης Μουρίκης λόγω γήρατος κι έμεινε μόνος ο Μήτσος Δήμας, ο οποίος οργάνωσε και για εφέτος (2006) το τραπέζι στον Άγιο Βλάση, με τον τηγανιτό μπακαλιάρο βέβαια, και παρέα κάπου δέκα άτομα. Ένα έθιμο που εξακολουθεί να αντέχει στο χρόνο, εδώ και έναν αιώνα, δείχνει σημεία σταθερής κάμψης, η οποία βαδίζει προς την εξαφάνιση, γιατί, όπως δείχνουν τα πράγματα, δεν φαίνονται διάδοχοι να το τηρήσουν. Από έρευνα που έκανα, σχημάτισα τη γνώμη και είναι νομίζω ορθή- ότι το να γίνεται τραπέζι στον Άγιο Βλάση μετά την ιερολογία στη γιορτή δεν είναι κάτι που γεννήθηκε τότε. Πιστεύω ότι προέρχεται από το βίο του Αγίου και ότι το τηρούσαν οι τσοπάνηδες από πολύ πιο παλιά. Αναφέρεται στο βίο του Αγίου μία γυναίκα, που της άρπαξε ο λύκος το γουρουνάκι της, η οποία παρακάλεσε τον Άγιο Βλάσιο και έφτασε σώο το ζωάκι στα χέρια της. Αυτή το έσφαξε και αφού το μαγείρεψε πήγε το φαγητό στον Άγιο, που τον είχαν φυλακισμένο

18 Έφαγε ο Άγιος, την ευχαρίστησε και της είπε να το τηρούν αυτό οι άνθρωποι στη μνήμη του. Από εκεί πρέπει να κατάγεται το έθιμο. Πιστεύω ότι θα έκαναν κοινό τραπέζι οι τσοπάνηδες και της περιοχής μας ήδη προτού χτιστεί το ξωκλήσι. Είναι περισσότερο από πιθανό. Την άποψη αυτή ενισχύει το γεγονός ότι την ημέρα της γιορτής του Αγίου μαζεύονταν κάπου στο ύπαιθρο οι τσοπάνηδες, σούβλιζαν αρνιά, αφού είχε προηγηθεί λειτουργία σε γειτονικό ξωκλήσι, και έτρωγαν και γλεντούσαν όλοι μαζί. Τούτο είναι βεβαιωμένο από πληροφορίες γερόντων τσοπάνηδων. Κυρίως από το Μάρκο Αδάμ, τσοπάνη Μαγουλιώτη, που από το γιο του και φίλο μου Γιάννη Μάρκου Αδάμ έχω σχετική πληροφορία. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για κάτι που γεννήθηκε από τότε που χτίστηκε το ξωκλήσι στο "Καμάρι". Το ξωκλήσι μετέφερε το κοινό τραπέζι των τσοπάνηδων στον περίβολό του, κάτι που ταίριαζε. Άλλωστε, αυτό γινόταν μόνον από τσοπάνηδες στα χρόνια που ακολούθησαν, μετά τη λειτουργία του ναού. Δεν έχει σημασία ότι αραίωναν με τον καιρό οι σούβλες. Ίσως ακολουθούσαν το αραίωμα του τσοπάνικου επαγγέλματος εξαιτίας των πολέμων και της πολιτικής αταξίας με τη Μικρασιατική καταστροφή και τη νέα τάξη πραγμάτων με τους νέους όρους της ζωής. Σημαντικό παραμένει το γεγονός ότι συνεχίστηκε το έθιμο από μη τσοπάνηδες μέχρι σήμερα. Από το εσωτερικό του ναού

19 Εξ αιτίας μιας επίσκεψης Κάθε χρονιά παρουσιάζονταν και ξένοι περαστικοί. Έπρεπε, βέβαια, να τους κεράσουμε. Άρεσε σε μερικούς και έμεναν περισσότερο, τους λέγαμε για το έθιμο, μας έλεγαν κι αυτοί κάτι για τον εαυτό τους. Πάνε σήμερα πάνω από δέκα χρόνια, όταν μπήκε ένα παλικάρι κι άναψε κερί. Βέβαια, υποχρεώθηκε να καθίσει να τον κεράσουμε. Κουβέντα στην κουβέντα, μας είπε για το λόγο που ερχόταν κάθε χρόνο στη γιορτή του Αγίου. Μας διηγήθηκε ένα ενδιαφέρον προσωπικό περιστατικό, που σχετίζεται με τον Άγιο. Το δημοσίευσα και το παραθέτω πιο κάτω: Ο Χρήστος διηγείται στο συγγραφέα το περιστατικό που ακολουθεί

20 Του αγίου Βλασίου (11Φεβρουαρίου) Στο βόρειο άκρο του Νομού Αττικής, που συνορεύει με την Βοιωτία, βρίσκεται ένα ξωκλήσι στο όνομα του Αγίου Βλασίου, προστάτη των ποιμένων. Έχει οικοδομηθεί με έξοδα του Σταμάτη Σταμίδη σε δική του γη, που ήταν τότε Δήμαρχος στον παλιό Δήμο Ελευσίνος, που είχε έδρα την Μάνδρα και περιλάμβανε Ελευσίνα, Μαγούλα και Μάζι. Πολλές ιστορίες συνδέονται με το ξωκλήσι. Φαίνεται, όμως, ότι υπάρχουν κι άλλες, που δεν έχει ανακαλύψει η έρευνα μου. Στα παλιά χρόνια ανέβαινε σύννεφο θυσίας στον προστάτη Άγιο, ο καπνός από αρνιά στις σούβλες. Τον ήθελαν και γλεντζέ τον Άγιο Βλάσιο, γι αυτό δεν έλειπαν τα νταούλια και τα κλαρίνα, κάτι που έβρισκε το πρωί τους τσοπάνηδες χορεύοντας. Πέρασαν τα χρόνια, ο πόλεμος έγινε οδοστρωτήρας της προπολεμικής εποχής. Άφησε όμως πίσω του κάτι από τα παλιά, αν και ξεφτισμένο. Για ανάμνηση. Κάθε χρόνο, μια παρέα πάμε την ημέρα της γιορτής του Αγίου, στις 11 Φεβρουαρίου, και μετά την ιεροτελεστία στήνουμε κοινό τραπέζι. Αυτό γίνεται από τότε που χτίστηκε το ξωκλήσι. Στο βάθος διακρίνεται ο πιστός του περιστατικού που ανάβει το κεράκι του

21 Χαίρεται ο Άγιος που κρατάμε κάτι από τα παλιά του και μας επιτρέπει να τραπεζωνόμαστε μέσα στον ναό, όταν δεν το επιτρέπει ο καιρός, όπως έγινε εφέτος. Ένα παλικάρι ξενομερίτικο μπήκε και άναψε ένα κερί. Τον αναγκάσαμε να καθίσει, να τον κεράσουμε ένα ποτήρι κρασί. Και η πρώτη μου ερώτηση: "Τι είναι αυτό που σε κάνει να φτάσεις ως εδώ στα απόμερα, ν ανάψεις ένα κερί σ ένα ερημοκλήσι;" Κι έκανε το θαύμα του ο άγιος και προστέθηκε ακόμα ένα περιστατικό που συνδέεται μαζί του. Ο Χρήστος Κυριάκος από το Κλειδί (Κλιντέτι) Βοιωτίας (αυτός ήταν το παλικάρι) υπηρετούσε στην πολεμική αεροπορία. Μεταξύ των άλλων, και χειριστής στα Α7, που τα λένε και "κουρσάρους", γιατί έχουν έναν και μόνο χειριστή, που τα κάνει όλα. Δυο καρδιές χτυπάνε μαζί για ένα σκοπό. Ήταν μέλος της ομάδας αεροπλάνων αναχαίτισης των τουρκικών, που παραβιάζουν τον ελληνικό εναέριο χώρο. Μια διαρκής κουταμάρα των επεκτατικών τάσεων της Τουρκίας, που δεν αντιλήφτηκε ακόμα τη σημερινή τάξη πραγμάτων και αιμορραγεί οικονομικά, αναγκάζοντας και την Ελλάδα να ξοδεύει εκατομμύρια σε καύσιμα και αεροπλάνα. Ήταν μια απ αυτές τις ημέρες 11 Φεβρουαρίου Ο Χρήστος Κυριάκος μετείχε σε ομάδα αναχαίτισης με αεροπλάνα Α7. Μετά την επιχείρηση, επιστρέφουν στη βάση τους, στα Χανιά. Ο Χρήστος παρατηρεί καπνό στον κινητήρα. Κάτι δεν πάει καλά. Οι προσπάθειές του δεν φέρνουν αποτέλεσμα. Πρέπει να κόψει την τροφοδοσία σε καύσιμα, για να μην τιναχτεί στον αέρα το αεροπλάνο κι αυτός. Ο Θανάσης Ντούρμας από τη Στυλίδα, συνάδελφος χειριστής σε διπλανό αεροπλάνο, βλέπει τον κίνδυνο. "Καίγεται το αεροπλάνο σου". Ήταν ανάμεσα Μήλο και Κρήτη. Δεν είχε καιρό. Εις ενέργειαν το έσχατο μέσον σωτηρίας: Τράβηξε τον λεβιέ μέσα από τα πόδια του και τινάχτηκε εβδομήντα μέτρα ψηλά, ενώ το αεροπλάνο του έκανε μοιραία βουτιά στη θάλασσα. Ο Θανάσης έδωσε σήμα στη βάση για το τι έγινε, καθώς και το γεωγραφικό στίγμα. Ο καιρός ήταν φουρτουνιασμένος. Ο αέρας έπνεε με 45 χιλιόμετρα την ώρα. Το ελικόπτερο κατέβασε το συρματόσχοινο με το γάντζο, τον πέρασε ο Χρήστος στον "κρίκο της ζωής", έγινε εκκρεμές και σώθηκε

22 Είναι δύσκολο να εγκαταλείψεις το αεροπλάνο σου. Έχεις δεθεί πολύ γερά μαζί του. Είναι το όπλο σου, το παλικάρι σου, η σιγουριά σου. Από τη στιγμή που δεις ότι χάνεται και δεν υπάρχει θεραπεία, πρέπει ν αφήσεις τους συναισθηματισμούς και να σωθείς εσύ. Γιατί μπορεί να φτιάχνεται πάλι ένα αεροπλάνο, όχι όμως το ίδιο κι ένας άνθρωπος. Όπως τα λέγαμε με τον Χρήστο, η θέα της γης από ψηλά δίνει απροσδιόριστο δέος και διαμορφώνει ανάλογα τον χαρακτήρα του αεροπόρου οδηγώντάς τον περισσότερο προς τον ιδεαλισμό και λιγότερο προς την πραγματική όψη της ζωής. Δεν είναι παράδοξο το να πηγαίνει στον άγιο Βλάσιο ο Χρήστος Κυριάκος, αεροπόρος από το Κλειδί Βοιωτίας, για ν ανάβει ένα κερί κάθε χρόνο στις 11 Φεβρουαρίου από το 1983 ίσαμε σήμερα. Ούτε μπορούμε να δεχτούμε ότι το κάνει από το ότι του το είπε η μάνα του Δάφνη από τους Πανουργιάδες, από τα Σκούρτα, εδώ και είκοσι χρόνια. Οπωσδήποτε, παραδεχόμαστε μια δύναμη πέρα από μας, μια αρμονία του σύμπαντος ανεξήγητη, καλύπτουσα τα πάντα και τους πάντες. Οπωσδήποτε, όσα χρόνια κι αν περάσουν, κάποιοι θα εξακολουθούν να στήνουν τραπέζι στο εξωκλήσι του Αγίου Βλασίου στο "Καμάρι" και κάποιοι που το έχουν τάμα θ αφήνουν τη δουλειά τους και θα πηγαίνουν ν ανάψουν ένα κερί, όπως καλή ώρα κι ο Χρήστος Κυριάκος. Όσο για μένα, ευχαριστώ τον Άγιο Βλάση, που πρόσθεσε τούτη την ιστορία στις τόσες άλλες που έχω καταγράψει και συνδέονται μαζί του. Ο Χρήστος Κυριάκος, κάθισε και φέτος μαζί μας στο τραπέζι (2006). Τούτη τη φορά έφερε μαζί και τη γυναίκα του. Τώρα εργάζεται στην Ολυμπιακή Αεροπορία κι έχουν τρία παιδιά. Είμαι βέβαιος ότι θα μεταδώσει και στα παιδιά του αυτό που κάνει ο ίδιος

23 Μια πολύτιμη γνωριμία Εξαιτίας του επαγγέλματός μου είχα την τύχη να μάθω αρκετά γύρω από τον ποιμενικό βίο. Ο Κώστας Καλμπένης ήταν μεγαλοτσέλιγκας από την Ακαρνανία και κατέβαινε κάθε χειμώνα στην Αττική για χειμαδιό. «Πρόβατα καλοξεχειμωνιασμένα και με άνοιξη καλή σε κάνουν πλούσιο»: Τούτο είναι ένα από τα πολλά που διδάχθηκα από το σοφό πατέρα του. Είχε αγοράσει ένα κομμάτι απάγκιο βουνού κάπου στο «Μελετάκι» Μάνδρας και είχε εκεί τις ποιμενικές του εγκαταστάσεις, είχε δε νοικιάσει και τους γύρω βοσκότοπους. Δεν τον γνώριζα. Με πλησίασε, όταν ήμουν στο πταισματοδικείο στη Μάνδρα. Οι τελευταίοι πιστοί. Μακάρι να τους ακολουθήσουν διάδοχοι. -Λέγομαι Κώστας Καλμπένης. Είμαι ξένος. Το επάγγελμά μου είναι τσοπάνος. Έχω ανάγκη από δικηγόρο. Μου μίλησαν για σας. Σας άκουσα κι εδώ στο δικαστήριο. Θα θέλατε να γίνω πελάτης σας; -Γιατί όχι; Η δουλειά μου είναι αυτή. Θα χαρώ μάλιστα. Με περίμενε ώσπου να τελειώσω. Καθίσαμε κάπου και τα είπαμε. Δεν μου ανέθεσε συγκεκριμένη υπόθεση. -Σας θέλω για σύμβουλό μου. Βέβαια, και για τα δικαστήρια, όταν έχω τέτοια ατυχία. Θέλω να έχω ήσυχο το κεφάλι μου κάνοντας ή αποφεύγοντας κάτι. Για να παρακολουθώ καλύτερα τη δουλειά μου, για να μην πέσω έξω, επειδή δεν γνωρίζω κάτι, θα έρχομαι στο γραφείο σας, όταν χρειάζομαι τη συμβουλή σας

24 Δεν είχα αντίρρηση, ίσα-ίσα τον ενεθάρρυνα. Έτσι, ξεκίνησε η γνωριμία μου με τον Κώστα Καλμπένη. Γνώριζε τα πάντα γύρω από το επάγγελμά του και τα περί το επάγγελμα (προμήθειες τροφών, διάθεση προϊόντων, κ.λπ.). Δεν έκανε κάτι χωρίς να με ρωτήσει. Αυτό θεωρούσε ότι έπρεπε να πληρώνεται. Και το έπραττε λέγοντας: «Είναι καλύτερα έτσι, παρά να τρέχω και να μη προφταίνω». Το σπιτάκι, όπου έμενε ο σοφός πατέρας του. Δεξιά φαίνεται ο σπιτικός φούρνος Οι σχέσεις μας έγιναν στενότερες και στα οικογενειακά του. Είχε δύο θυγατέρες δίδυμες. Είχαν φτάσει σε ηλικία να πάνε στο σχολείο. Αφού από το Νοέμβριο έως τον Απρίλιο θα βρισκόταν εδώ, τι έπρεπε να κάνει; Είχε αποφασίσει να αφήσει τη γυναίκα του στο χωριό. Όταν με ρώτησε, του είπα ότι ήταν καλύτερα να πάνε στο σχολείο της Μάνδρας τα παιδιά του, κι έτσι δεν θα χώριζε η οικογένεια. «Δεν το σκέφτηκα Είναι πολύ καλύτερο! Έχω τον τρόπο να τα πηγαίνω στη Μάνδρα και να τα φέρνω πίσω». Πήγα στις ποιμενικές εγκαταστάσεις του κι έμεινα κατάπληκτος. Τα μαντριά ήσαν υπερσύγχρονα, με αυτοματισμούς στην τροφή και στο νερό (ταϊστρες ποτίστρες). Οι αποθήκες τροφών, τα χαγιάτια, ο

25 σπιτικός φούρνος, η τρακάδα 1 καυσόξυλα για τις ανάγκες της οικογένειας και θέρμανσης το χειμώνα ήσαν αριστοτεχνικά τοποθετημένα. Θα περίμενε κανείς να δει και κάποια μεγάλα ζώα για τις μεταφορές. Μόνον ένα μουλάρι υπήρχε, αλλά και δύο αυτοκίνητα, το ένα φορτηγό και το άλλο μικρότερο ημιφορτηγό. Το προσωπικό ήσαν τρία παλικάρια συχωριανοί και ο αριθμός των προβάτων ξεπερνούσε τα τριακόσια. Εντυπωσιάστηκα από την κατοικία. Υπήρχαν τα πάντα. Χωρίς να παρουσιάζει ένταση ο πλούτος, κυριαρχούσε όμως το παραδοσιακό χρώμα. Εκεί γνώρισα και τον πατέρα του Καλμπένη. Έκανα την πιο πάνω εισαγωγή κάπως πιο εκτεταμένη εξαιτίας αυτού του σοφού γέροντα, του γερο-μάνθου. Του είχε μιλήσει, καθώς φάνηκε, ο γιος του. -Καλώς μας ήρθες. Σε περίμενα. Σ ευχαριστώ που συμπαραστέκεσαι στο γιο μου! Ο Παναγιώτης Μουρίκης καμαρώνει, ο γιατρός Γιάννης Παπαδάκης σηκώνει το ποτήρι του ευχόμενος Φαινόταν να είχε περάσει τα ογδόντα, ήταν όμως ξάστερο μυαλό. Μιλούσε σιγά-σιγά, με τετράγωνες σκέψεις. Φαινόταν ότι γνώριζε πολλά παραδοσιακά κι άλλα παρόμοια. Άκουγες έναν άνθρωπο του περασμένου κόσμου, που κουβαλούσε στην πλάτη του την πείρα του 1. Καυσόξυλα τοποθετημένα σε κανονικά σχήματα σε υπόστεγο

26 παρελθόντος και την υπερηφάνεια της καταγωγής του. Η ζωή του βουνού και της στάνης ήταν το ωραιότερο όνειρο του γεροβοσκού. Τέτοιοι γνωστικοί άνθρωποι δίνουν την παραδοσιακή τους σοφία κι έτσι, από γενιά σε γενιά, περπατάει ίσαμε εμάς η παράδοση, οι αλήθειες, οι ιδέες και η πολιτιστική κληρονομιά, που δίνουν σοφά θησαυρίσματα και χαρίζουν ηρεμία στις σκέψεις. Μου μιλούσε σα να ήμουν εγγονός του. Μα χαιρόμουν και εγώ σαν εγγονός του ακούγοντάς τον. Δεν ξέρω πώς να εξηγήσω αυτή τη στενή ψυχική επαφή που αισθανόμουν, όσο τον άκουγα που μου μιλούσε. Τον επισκεπτόμουν συχνά. Πήρα μαζί μου το μαγνητόφωνο να κρατήσω φράσεις, ιδέες, σκέψεις και τοποθετήσεις του σοφού γέροντα και τους οραματισμούς του, για το μεταφυσικό κόσμο σε σχέση με τον κόσμο του. «...Εμείς οι προβατάρηδες είχαμε τους δικούς μας Αγίους. Τον Άγιο Μάμα, τον Άγιο Μόδεστο, τον Άγιο Βλάσιο, τον Άγιο Παρθένιο, που τους είχαμε και γιατρούς στα ζώα μας. «Μνήσθειτι του ονόματος του δούλου σου Μάμαντος, μη επέλθη εν τη ποίμνη αυτού διαβολική συμφορά ή άλλη νόσος». Θα σου πως και για τον Άγιο Μόδεστο: «Απέλασον και αποδίωξον διά του ονόματος του δουλου Σου Μοδέστου εκ πάντων αυτού των κτηνών παντοίαν βλάβην και νόσον». Αυτά τα γράφουν τα ιερά βιβλία Θα σου πω για το Μεγάλο Αγιασμό των Φώτων. Τα ραντίζαμε όλα: στάβλους, στρούγκες και τα ζώα, το ένα μετά το άλλο, με κλαδί δεντρολίβανο στο κεφάλι, στο μεσοκέρατο. Πού νάξερες; Κάπου θα 'χε φωλιάσει ο διάβολος. Φωνάζαμε τον παπά να διαβάσει εκεί τον Αγιασμό. Επί τόπου. Να σκάνε οι διάβολοι. Τον φιλεύαμε και κάτι παραπάνω, να διαβάσει την ευχή «Περιφρούρησον την ποίμνην των Αγίων Αγγέλων σου». Παρόλ αυτά, εμείς βάζαμε χίλια κακά στο μυαλό μας. Φτύναμε τρεις φορές στον κόρφο μας. Θυμώναμε κι αρχίζαμε τις ντουφεκιές γύρω από τη στάνη, φωνάζοντας: «Φύγε, διάβολε άτιμε, θα πεθάνεις, θα πεθάνεις!» «Από τα κονάκια μας δεν έλλειπαν οι εικόνες. Το ίδιο και εδώ. Κονάκι είναι και εδώ. Και το εικονοστάσι, και αναμμένο το καντήλι, και τούτο το τζάκι που μαζευόμαστε η οικογένεια»

27 «Η μεγάλη μας γιορτή είναι τα Χριστούγεννα. «και επί γης Ειρήνη». Τα χνώτα των προβάτων έσμιγαν για να ζεστάνουν το μωρό της Παναγιάς κι απ τα δικά μας φτωχικά ρούχα δώσαμε να ντυθεί. Εδώ στο κονάκι ζωντανεύει καλύτερα η Άγια Νύχτα. Πλημμυρίζει χαρά κι αγάπη η καρδιά σου. Όλα τα παιδιά καρτερούσαν τούτη τη μεγάλη νύχτα. Τα κοιμίζαμε εδώ μπροστά, να βάλει κι η Παναγιά το δικό της να ζεσταθεί». Έχουμε πολλά εθίματα εμείς οι τσοπαναραίοι. Κάθε τόσο μου 'ρχονται στο μυαλό. Σταύρωνα το καρβέλι πριν κόψω ψωμί να φάμε. Όταν μάλωναν δύο, τους μονιάζαμε. Έσκυβαν το κεφάλι τους, το σκεπάζαμε με καθαρή πετσέτα και ρίχναμε νερό κι αλάτι. Όποιος κατηγορούσε κορίτσι σε προξενιό, δεν έμενε σε χλωρό κλαρί. Ήτανε σα να γκρέμιζες εκκλησία! Ξέρω πολλά! Τα λέω να μένουνε. Τους λέω για τον καιρό. Τι καιρό θα κάνει, πότε έρχεται το χιόνι και πότε η βροχή. Μα σε ζάλισα, βρε παιδί μου. Με το συμπάθιο. Έτσι είμαστε εμείς οι γέροι, μας αρέσει η κουβέντα». Ο γερο-μάνθος παρουσίαζε για μένα σπάνιο λαογραφικό ενδιαφέρον. Ίσως αυτό να ήταν ο λόγος που με τραβούσε προς τα εκεί, αντί να διαθέτω αλλού τον ελεύθερο χρόνο μου. Αλλά και όταν με καλούσε ο Κώστας, έπαιρνα και το μαγνητόφωνο μαζί μου. Με είχε καλέσει ένα βράδυ με τη γυναίκα μου, μαζί και δύο φίλους του, γνωστούς μου από τη Μάνδρα. Έλειπε ο γερο-μάνθος από εκεί που ήξερα να κάθεται και ανησύχησα. Με είδε ο Κώστας. -Μην ανησυχείς! Είναι πολύ γερό κόκαλο. Απόψε θα μάθεις κι άλλα απ αυτά που σε ενδιαφέρουν, γιατί κοντά στα άλλα είναι και γιατρός ο πατέρας μου. Και μου τον έδειξε που ήταν πιο πέρα. Ήταν στο χαγιάτι πάνω σ ένα μακρύ τραπέζι. Μπροστά του είδα ξαπλωτή μία προβατίνα, που την κρατούσαν δύο από τους υπηρέτες. Ο γέρος, με σηκωμένα μανίκια, φρόντιζε το ζώο. Είχε βραχιαστεί 2 η προβατίνα, μαζί κι άλλη μία, και είχαν σπάσει το ένα από τα μπροστινά πόδια. Το έπαθαν, επειδή ήσαν υπέρβαρες λόγω της εγκυμοσύνης τους. Ο γέρος, ορθοπεδικός χειρουργός, βοηθούμενος από νοσηλευτές, έκανε τις δέουσες επεμβάσεις. Αντέγραφα και την ελάχιστη κίνησή του. Όταν τελείωσε και με τα δύο ζώα, έδωσε εντολές στους υπηρέτες, 2. Γκρεμίστηκε κι έπεσε πάνω σε βράχο

28 οπότε έφτασε η σειρά μου για λεπτομερή ανάκριση. Δεν χρειαζόταν όμως ερωτήσεις. Θέλησα όμως να τον πειράξω: -Δεν αξίζει τόσος κόπος για δύο προβατίνες, καλύτερα μαχαίρι και τελειώνεις! Με έβλεπε στα μάτια. Το ύφος του ήταν αυστηρό. Έδωσε τις τελευταίες εντολές. «Μαζεύτε τα εργαλεία και βάλ τε τα στη θέση τους». -Καταλαβαίνω τι θέλεις. Πάμε να καθίσω, γιατί κουράστηκα. -Γι αυτό σας είπα ότι δεν άξιζε τον κόπο. -Και τα ζώα έχουνε ψυχή. Και μάλιστα καταλαβαίνουνε κάποτε πολύ περισσότερα απ όσα ο άνθρωπος. Ας μείνουμε στα πρόβατα. Έχω πολλά να σου πω. Τα πρόβατα καταλαβαίνουνε κι από μουσική! Ημερώνουνε. Οι προβατίνες δίνουνε περισσότερο γάλα, όταν παίζει τη φλογέρα του ο τσοπάνος. Έπαιζα φλογέρα. Είδα ένα τσακάλι που παραφύλαγε ν αρπάξει μία ξεμοναχιασμένη προβατίνα. Κι αντί να το ντουφεκίσω, εξακολούθησα να παίζω πιο γλυκά τη φλογέρα μου. Και είδα το τσακάλι που κάθισε στα πισινά πόδια του και άκουγε. Και πέρασε μπροστά του η προβατίνα και σα να μην την είδε! Εξήγησέ το

29 εσύ, που διάβασες πολλά βιβλία. Τα δικά μας όμως βιβλία λένε ότι ο Άγιος Βλάσιος, που δεν έπαιζε φλογέρα, εκεί που καθόταν στη σπηλιά του έτρεχαν τα ζώα και τα αγριοπούλια, λαγοί, πέρδικες, και καθόντουσαν στα πόδια του και τα ευλογούσε. Δεν ξέρω αν το γράφουνε τα ιερά βιβλία, μου τα έλεγε όμως ο παππούς μου Θεός σχωρέσ τον-, ότι ήταν και γιατρός των ζώων ο Άγιος Βλάσιος. Όταν έπεφτε αρρώστια στο κοπάδι, το περνούσαν από το σπίτι του Αγίου, τη σπηλιά του δηλαδή, έβγαινε, τα ευλογούσε κι έφευγε η αρρώστια. Εγώ, πριν κάνω ό,τι έκανα σήμερα, προσευχήθηκα πρώτα στον Άγιο Βλάσιο και ύστερα έπιασα να δέσω τα τσακισμένα πόδια. Και είμαι σίγουρος ότι θα γειάνουν! Εμείς οι προβατάρηδες έχουμε προστάτη τον Άγιο Βλάσιο. Γράφουνε για το βίο του τα ιερά βιβλία ότι μιας γυναίκας της άρπαξε ο λύκος το γουρουνάκι της. Αυτό είχε μόνο. Παρακάλεσε τον Άγιο Βλάσιο, και να το γουρουνάκι στα χέρια της! Κι εμείς το κρατάμε από τότε. Κάθε χρόνο στις 11 Φλεβάρη, στη γιορτή του, μαζευόμαστε οι τσοπάνηδες. Προσευχόμαστε στον Άγιο και τρώμε όλοι σ ένα τραπέζι σουβλιστό γουρουνόπουλο. -Το κρατάτε το έθιμο; -Από τότε που ήμουν μικρός άρχισε να ξεφτάει. Σταμάτησε το γουρουνόπουλο κι έγινε αρνί. -Σήμερα; -Σήμερα δεν γίνεται. -Πες μου σχετικά με τις τραυματισμένες προβατίνες. -Είναι στις ημέρες τους να γεννήσουνε. Έχουνε από δύο αρνιά η κάθε μία. Τότε, εμείς τις χωρίζαμε από το κοπάδι. Οι σημερινοί τεμπελιάζουν. Με το βάρος, λοιπόν, δεν αντέχει το ζώο στο ανώμαλο έδαφος. Έτσι, έπεσαν και τσακίστηκαν. Μου μίλησες για μαχαίρι. Εύκολο είναι. Αλλά όχι για γκαστρωμένο ζώο, απάνω στην ώρα του να γεννήσει! Ούτε σφάζαμε μια γαλάρα 3 προβατίνα με το παραμικρό! -Τα γιατροσόφια τα έμαθες από τον πατέρα σου; -Καλύτερα να πεις, από τον παππού μου! Από αυτόν έμαθα τα σπασίματα των ποδιών. Πρώτα-πρώτα ποτίζουμε τσίπουρο το ζώο να ζαλιστεί και να μην πονάει. Το δεύτερο είναι να βρούμε το τσάκισμα. Κουρεύουμε γύρω το μέρος, βάζουμε στη θέση τους τα κόκκαλα. Δεξιά και αριστερά βάζουμε ένα πλατύ ξύλο ντυμένο με πανί, για να μη πληγιάζει, και τα δένουμε πάνω και κάτω. Ύστερα το δένουμε όλο το πόδι με ένα ύφασμα, που του έχουμε ρίξει σκόνη από λιβάνι καταβρεγμένο με οινόπνευμα και το δένουμε όλο το πόδι. Αυτό πετρώνει και δεν αφήνει να κουνιέται το σπασμένο μέρος. Δεν αφήνουμε το ζώο να περπατήσει τις πρώτες ημέρες. Το ταΐζουμε με 3. Κατά το χρόνο που της περισσεύει το γάλα

30 γάλα 3-4 ημέρες, ή ώσπου να σηκωθεί μόνο του. Τότε δεν πατάει το πόδι του, περπατάει με τα τρία κούτσα-κούτσα. Σου είπα: το ζώο καταλαβαίνει τι έχει πάθει και φροντίζει κι αυτό για τον εαυτό του. Κάποτε θα σου μιλήσω για τα γιατρικά, όπως τα δίδαξαν στους ανθρώπους οι άγιοι γιατροί από τη μάνα φύση! Για τα βότανα διατηρούσε δικό του δωμάτιο. Η μία πλευρά του δωματίου ήταν στο πίσω μέρος του τζακιού, ώστε να μεταδίδεται και στο δωμάτιό του η θέρμανση. Εντυπωσίαζε πλήθος σακουλάκια κρεμασμένα στον τοίχο. Στο καθένα ήταν κολλημένο ένα χαρτάκι, που έγραφε τι ήταν το περιεχόμενο. Απορούσα βλέποντάς τα. Το παρατήρησε. -Σου κάνει εντύπωση το δωμάτιό μου; Εδώ μαζεύομαι, όταν θέλω να κουβεντιάσω με εκείνους που έφυγαν. Αλλά και μ αυτά που έφυγαν, γιατί κι αυτά είχαν ζωή. Άλλο εμείς τότε, άλλο εσείς σήμερα, αλλά από μας ήλθατε εσείς οι σημερινοί! -Θέλετε να πείτε ότι ήταν καλύτερα τότε από σήμερα; -Δεν είπα κάτι τέτοιο. Είπα: άλλο τότε, άλλο σήμερα. Δηλαδή, διαφορετικό. Να στο πω κι αλλιώτικα; Εμείς είμαστε πολύ κοντά στη φύση. Εσείς στη μηχανή. Ούτε σε εμάς έλλειψε κάτι, όπως και σε εσάς.! Ένα δείγμα του βοτανικού φαρμακείου

31 -Τώρα, θέλεις να σου μιλήσω για τούτα τα σακουλάκια; Είναι και φαρμακείο το δωμάτιό μου. Αλλά, φαρμακείο όπως το έδωσε ο Θεός στους ανθρώπους. Γιατί και φάρμακα μας έδωσε ο Θεός: τούτα τα βότανα, και χιλιάδες άλλα είδη. Ο Θεός, όπως γράφουν τα ιερά γράμματα, όταν έφτιαξε τον πρωτόπλαστο Αδάμ, του άρεσε. Χάρηκε, λοιπόν, και «ενεφύσησεν αυτώ πνοήν ζωής». Δηλαδή, αυτό το θεϊκό του. Γι' αυτό, λοιπόν μπορεί ο άνθρωπος να ξέρει και να βρίσκει ό,τι του χρειάζεται. Τούτα που βλέπεις είναι όλα από τη μάνα φύση. Είναι βότανα, φυσικά φάρμακα για τον άνθρωπο και τα ζώα, που του χρειάζονται. Είναι από φυτά που έχουνε μέσα τους θεραπεία για όλες τις αρρώστιες. Με αυτά τα φάρμακα γιάτρευαν οι Άγιοι γιατροί τους ανθρώπους. Να σου πω και κάτι ακόμα; Την ιατρική την είχαν στα χέρια τους οι Άγιοι, που αγαπούσαν τους πιστούς. Το να θεραπεύεις από αρρώστια, είναι αγιοσύνη! Όλα σχεδόν τα φυτά και τα λουλούδια περιέχουν θεραπευτικές ουσίες. -Τούτα τα σακουλάκια, λοιπόν, έχουν μέσα αγιοσύνη; -Ακριβώς. Αλλά αγιοσύνη από το Θεό, που θεραπεύει. Μπήκε η εγγονή του. -Παππού, πού θα πιεις τον καφέ σου; -Πάρε τούτα τα λουλουδάκια, βράσε τα στο κατσαρόλι, και φέρε τα εδώ. Λέγαμε, λοιπόν, για τα βότανα. Σήμερα, αντί για καφέ, θα πιούμε μαζί από ένα χαμομήλι. Τα θεραπεύει όλα ένα είδος λάδι που έχει. Θεραπεύει τον πονόματο. Στο χαμομήλι είναι μέσα η ευλογία του Θεού. Αυτή την ημέρα ήπιαμε χαμομήλι αντί καφέ. Μου έδειξε ένα-ένα τα σακουλάκια και μου εξηγούσε

32 Για πόνους στις κλειδώσεις και πόνους από κούραση: Κάναμε ζεστό λουτρό από ζουμί μολόχας, ένα τέταρτο της ώρας και ύστερα εντριβές με τσίπουρο. Γινόμαστε περδίκι. Για πόνους στο λαιμό: Γαργάρες από ζουμί φύλλων αγκινάρας. Ρίχναμε και λίγο μέλι. Για πόνους στις αρθρώσεις: Πίναμε φασκόμηλο. Για τις αϋπνίες: Μία σταγόνα χυμού παπαρούνας, φύλλα κυδωνιάς και μελισσόχορτο. Μισό κουταλάκι μέλι γλύκαινε τον ύπνο. Για βήχα: Ζουμί μολόχας και φύλλα πορτοκαλιάς με λίγο μέλι έκοβαν το βήχα. Για τη διάρροια: Ένα φλιτζάνι ριγανόζουμο. Για τον πονόδοντο: Τρίβαμε τα ούλα και τα δόντια με ψιλό αλάτι. Ύστερα πλύσιμο. Μασούσαμε σέλινο. Κρατούσαμε στο στόμα ριγανόζουμο ή σμυρτόζουμο 4 και περνούσε ο πόνος. Τσιμπήματα σφήκας, δαγκώματα φιδιού: Τρίψιμο με κρεμμύδι ή κάτουρο και πίεση να φύγει το πρώτο αίμα. Καψίματα: Πρώτα επάλειψη με λάδι. Ύστερα κρύο ασβεστόνερο με λάδι, το χτυπούσαμε με δύο πιρούνια όπως τα αυγά και γινόταν αλοιφή. Πονοκέφαλος (κρυολόγημα): Εντριβές με τσίπουρο ή βρασμένο αλατόνερο ή πετρέλαιο ή νέφτι. Ζεστά κεραμίδια ή κατάπλασμα με ζεστά πίτουρα και σιναπόσπορο. Ρευματισμοί: Άπλυτα μαλλιά προβάτου τα πασπαλίζαμε με τσίπουρο και σκόνη καφέ, τα δέναμε στο μέρος που πονούσε και πίναμε μπόλικο φασκόμηλο. Φαγούρα: Τρίβαμε με λεμονόκουπα. Χιονίστρες: Πλήγιαζαν τα δάκτυλα από το κρύο. Δεν ξέραμε τότε τα γάντια. Λουτρό σε ζεστό νερό με βρασμένες φέτες λεμονιού. 4. Ζουμί από βρασμένα φύλλα μυρτιάς

33 Πόνος στο αυτί: Βαμβάκι με λάδι από το καντήλι. Στάζαμε δύο σταγόνες χυμού από πράσο. Βεντούζες: Ήταν το πρώτο-πρώτο για το κρυολόγημα. Κολλούσαμε στον πάτο ποτηριού λίγο βαμβάκι, του βάζαμε φωτιά και το κολλούσαμε στην πλάτη πριν καεί. Ρουφούσε το δέρμα! Ξεκολλούσαμε τη βεντούζα και χαράζαμε το κόκκινο δέρμα με ξυράφι. Ξαναβάζαμε τη βεντούζα στο ίδιο μέρος και τραβούσαμε το κρυολογημένο αίμα. Και το μαζεύαμε με καθαρό πανί. Αλείφαμε τις χαρακιές με οινόπνευμα κι από κοντά με λάδι. Ξεματιάσματα: Υπήρχαν πολλοί τρόποι. Είχαμε τα ξόρκια. Και όλα αυτά, με το να παρακαλούμε το Θεό στα ξεματιάσματα και να δείχνουμε το σταυρό στα ξόρκια, να φοβηθεί και να φύγει ο σατανάς. Αυτά και άλλα πολλά διδάχτηκα από το σοφό γέροντα. Η θεραπευτική με βότανα δεν έδωσε γρήγορα τη θέση της στη φαρμακολογία. Το βότανο χρησιμοποιείται και σήμερα. Στην Κίνα λειτούργησε το «φαρμακείο» με βότανα για αρκετά χρόνια δίπλα στο σύγχρονο φαρμακείο, έφτασε μάλιστα να γίνουν φάρμακα από βότανα χωρίς παρέμβαση της χημείας. Το ότι έγινε αιτία ο Άγιος Βλάσιος να παρουσιάσω τούτη την έρευνα, δεν δυσκολεύομαι να πω ότι οφείλεται στη δική του ευλογία

34 Ο Ιερομάρτυς Σεβαστείας Βλάσιος Ο βίος του αγίου Βλασίου αναγράφεται σε αρκετά ιερά βιβλία. Συμβουλεύτηκα κείμενα στη Μονή Ιβήρων, στη Μονή Μεγίστης Λαύρας και στο βιβλίο Μαγδαληνής μοναχής του ησυχαστήριου γυναικών «Αναλήψεως» Κοζάνης (έκδ.1985) Ο Βλάσιος γεννήθηκε στη Σεβάστεια του Πόντου στα 256 μ.χ., τελευταίος ύστερα από οκτώ αδέλφια αγόρια. Σπούδασε ιατρική στην Κωνσταντινούπολη και σε ηλικία 26 χρόνων επιστρέφει γιατρός στη γενέτειρά του

35 Σε ηλικία 28 χρόνων μετακομίζει στην Καισάρεια, σε σπηλιά προσευχόμενος. Ασκήτεψε δέκα χρόνια, γίνεται επίσκοπος Σεβάστειας, χτίζει εκκλησίες, χειροτονεί ιερείς. Γράφεται ότι υπήρξε άγιος, ότι έκανε θαύματα. Στα 302 μ.χ. φεύγει, ακολουθεί μοναχικό βίο και ζει με τα ζώα της περιοχής στο όρος Παρυάδρη. Μία μέρα κατηφόριζαν το βουνό ένα κοπάδι λύκοι, κι ένα λυκάκι ξεχωρίζει και τον πλησιάζει. Ένα σκληρό αγκάθι είχε μπει στο πόδι του. Το έβγαλε με προσοχή κι από τότε έμεινε κοντά του σαν πιστό σκυλί. Σιγά σιγά μαζεύονταν στο ασκητήριο του λύκοι, αγριογούρουνα, ελάφια, λιοντάρια αρκούδες και κάθε είδους ζώα, τα οποία ευλογούσε. Στα 305 μ.χ. ο αυτοκράτορας Ρώμης Διοκλητιανός δίνει εντολή στον Μαξιμιανό να εξοντωθούν όλοι οι Χριστιανοί και ο Δούκας της Σικελίας Αγρικόλος αναλαμβάνει την περιοχή της Σεβαστείας. Θανατώνονται πολλοί Χριστιανοί, άλλοι πνίγονται στη λίμνη, άλλοι εξορίζονται, φυλακίζονται, καίγονται και ρίχνονται στα θηρία. Ο Αγρικόλας, πληροφορούμενος τη χριστιανική δράση του Βλάσιου, εξαπολύει τμήματα στρατού να τον συλλάβουν. Τον βρίσκουν σε μια σπηλιά περικυκλωμένο από ζώα, όπου τα ευλογούσε. Τον ρώτησαν ποιος είναι και τους απάντησε με το όνομα του. Τον κατηγόρησαν ότι είχε αρπάξει χρήματα της πολιτείας και της εκκλησίας. Όταν πλησίασαν, σκότωσαν πολλά ζώα απ αυτά που ήσαν γύρω του. Μετά τον άφησαν φρουρούμενο από τέσσερις στρατιώτες, φόρτωσαν τα σκοτωμένα ζώα, τα μετέφεραν στον άρχοντα και του είπαν τι είχε συμβεί. Ο άρχοντας τους διέταξε να τον φέρουν ενώπιον του μαζί και άλλα σκοτωμένα ζώα. Δεμένο με αλυσίδες τον παρουσιάζουν στον έπαρχο. -Χαίρε Βλάσιε, φίλε των μεγάλων θεών. Και απαντά ο αλυσοδεμένος: -Χαίρε, ηγεμών. Μην ονομάζεις μεγάλους θεούς τα είδωλα, γιατί και συ εκμηδενίζεσαι μαζί τους. -Θέλω να μου πεις ειλικρινά: είσαι μάγος; -Μάγοι δε γίνονται ποτέ οι Χριστιανοί. Ακολουθούμε το Χριστό, που είναι η μόνη αλήθεια. Οι μάγοι ακολουθούν την απάτη, το ψεύδος, τον διάβολο. Είμαι Χριστιανός. Με τα λόγια του αυτά πέφτουν αστραπές και γίνεται σεισμός. Τα χάνει ο Αγρικόλας και προστάζει να

36 τον λύσουν. Τον γυμνώνουν, τον κρεμούν σε ένα στύλο και με μυτερά σίδερα του ξεσκίζουν τις σάρκες, εκείνος όμως υπομένει με υπομονή και ανδρεία. Τον κατεβάζουν και χαράζουν το πρόσωπο του με ξυράφι. Το θέαμα είναι φρικτό. Παρ όλους τους φρικτούς πόνους, αντέχει. Προσεύχεται. Τον πλησιάζει ο έπαρχος. -Έβαλες γνώση, Βλάσιε; Αρνείσαι το Χριστό; Προσκυνάς τους θεούς ; Σου υπόσχομαι ότι θα σε γιατρέψω. -Όχι. Πιστεύω στον Κύριο και Θεό μου Ιησού Χριστό. Συνεχίζονται φρικτότερα μαρτύρια. Του μπήγουν σουβλερά ξύλα στα αυτιά, του σπάνε τα δόντια. Ο Βλάσσιος πέφτει λιπόθυμος. Ξαφνικά, εφτά γυναίκες σπρώχνοντας το πλήθος και τους στρατιώτες πλησιάζουν τον άγιο, γονατίζουν, φιλούν τα ματωμένα χέρια και πόδια του, μαζεύουν το ματωβρεγμένο αίμα και ζητούν την ευχή του. Βλέποντάς τις ο άρχοντας Αγρικόλας, γίνεται έξω φρενών και διατάζει να τις φέρουν μπροστά του. - Τι τον έχετε αυτό τον ελεεινό; Τον άπιστο; Τον μάγο; Οι γυναίκες, έτοιμες να του επιτεθούν, απαντούν έξαλλες - Κλείσε το βρόμικο στόμα σου, άπιστε. Τούτος που βασανίζεις είναι ο προστάτης και πατέρας των φτωχών. Εσύ είσαι φονιάς ενός άγιου και σε περιμένουν μαρτύρια πιο φρικτά από τούτα που διατάζεις και γίνονται σε τούτο τον άγιο. Σκάσε, λοιπόν, παλιορωμαίε! Κάτασπρος από θυμό φωνάζει στον υπασπιστή του. - Χιλίαρχε, εάν ζει τούτος, διατάζω να ριχτεί στη φυλακή μαζί με τούτες τις εφτά. Αύριο να στηθεί κριτήριο στη λίμνη. Να μαζευτεί πλήθος να δει πώς θανατώνονται οι άπιστοι και να μείνει ιστορικός ο θάνατός τους, να τον θυμούνται και να ξέρουν τι θα πει Ρωμαϊκή εξουσία και ανδρεία. Πέταξαν στη φυλακή τον Βλάσιο και τις εφτά γυναίκες και τη νύχτα έγινε εκεί μέσα το μέγα θαύμα! Πλήθος αγγέλων θεραπεύει τον άγιο και προλέγει το μαρτύριο που τους περιμένει. Στήθηκε δικαστήριο στην όχθη της παγωμένης λίμνης. Όταν είδε τον Βλάσιο θεραπευμένο, ο Έπαρχος ξαφνιάστηκε, χλόμιασε, είναι έτοιμος να λιποθυμήσει. - Εσύ είσαι ο Βλάσιος ή με γελούν τα μάτια μου; - Σωστά βλέπεις. Θεραπεύτηκα με τη βοήθεια του Χριστού

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους.

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Κάθεται στο παράθυρο του δωματίου της και σκέφτεται, στεναχωρημένη τους παλιούς της φίλους και συμμαθητές.

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Μπεχτσή Μαρία του Κωνσταντίνου, 11 ετών

Μπεχτσή Μαρία του Κωνσταντίνου, 11 ετών Μπεχτσή Μαρία του Κωνσταντίνου, 11 ετών Το μυστήριο του πασχαλινού λαγού Του Κώστα Στοφόρου «Να βγούμε;» «Όχι ακόμα», είπε ο μπαμπάς. «Δεν θα έχει έρθει. Είναι πολύ νωρίς. Κάτσε να ξυπνήσει κι ο Δημήτρης».

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Η γυναίκα με τα χέρια από φως

Η γυναίκα με τα χέρια από φως ΛIΛH ΛAMΠPEΛΛH Σειρά: Κι αν σου μιλώ με Παραμύθια... Η γυναίκα με τα χέρια από φως Εφτά παραμύθια σχέσης από την προφορική παράδοση Τρεις τρίχες λύκου Ζούσε κάποτε, σ ένα μικρό χωριό, ένας άντρας και μια

Διαβάστε περισσότερα

Τοπαλίδης Ιπποκράτης, 13 ετών

Τοπαλίδης Ιπποκράτης, 13 ετών Τοπαλίδης Ιπποκράτης, 13 ετών Το μυστήριο του πασχαλινού λαγού Του Κώστα Στοφόρου «Να βγούμε;» «Όχι ακόμα», είπε ο μπαμπάς. «Δεν θα έχει έρθει. Είναι πολύ νωρίς. Κάτσε να ξυπνήσει κι ο Δημήτρης». «Ο Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν άνδρα που τον έλεγαν Ιωσήφ. Οι γονείς της, ο Ιωακείμ και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ:

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: Η ΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ: Η Αικατερίνη είχε κάλλος και ομορφιά ασύγκριτη. Η μητέρα της και οι συγγενείς της την πίεζαν συνεχώς να παντρευτεί, για να μην φύγουν από τα χέρια τους

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας χωριάτης κι ήτανε φτωχός. Είχε ένα γάιδαρο και λίγα τάλαρα. Εσκέφτηκε τότε να βάλει τα τάλαρα στην ουρά του γαϊδάρου και να πάει να τον πουλήσει στο παζάρι στην πόλη. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 [3] Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αφιερωμένο στον πατέρα μου Αλκιβιάδη Copyright

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 Θα ακούσετε δύο (2) φορές έναν συγγραφέα να διαβάζει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με θέμα τη ζωή του παππού του. Αυτά που ακούτε σας αρέσουν, γι αυτό κρατάτε

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

- Γιατρέ, πριν την εγχείρηση δεν είχατε μούσι... - Δεν είμαι γιατρός. Ο Αγιος Πέτρος είμαι...

- Γιατρέ, πριν την εγχείρηση δεν είχατε μούσι... - Δεν είμαι γιατρός. Ο Αγιος Πέτρος είμαι... - Γιατρέ, πριν την εγχείρηση δεν είχατε μούσι... - Δεν είμαι γιατρός. Ο Αγιος Πέτρος είμαι... - Γιατρέ, βλέπω μπλε και πράσινους κόκκους.. - Οφθαλμίατρο έχετε δει; - Οχι! Μόνο μπλε και πράσινους κόκκους...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγεωργίου Αννα-Μαρία του Αθανασίου, 10 ετών

Παπαγεωργίου Αννα-Μαρία του Αθανασίου, 10 ετών Παπαγεωργίου Αννα-Μαρία του Αθανασίου, 10 ετών Το μυστήριο του πασχαλινού λαγού Του Κώστα Στοφόρου «Να βγούμε;» «Όχι ακόμα», είπε ο μπαμπάς. «Δεν θα έχει έρθει. Είναι πολύ νωρίς. Κάτσε να ξυπνήσει κι ο

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Kangourou Greek Competition 2014

Kangourou Greek Competition 2014 Thales Foundation Cyprus P.O. Box 28959, CY2084 Acropolis, Nicosia, Cyprus Kangourou Greek Competition 2014 Level 3 4 Γ - Δ Δημοτικού 15 Νοεμβρίου/November 2014 10:00 11:15 Ερωτήσεις 1 12 = 3 βαθμοί η

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Μια μεγάλη γιορτή πλησιάζει

Μια μεγάλη γιορτή πλησιάζει Μια μεγάλη γιορτή πλησιάζει Πλησιάζει το Πάσχα. Η μητέρα άρχισε να καθαρίζει το σπίτι. Πλένει τις κουρτίνες και τα τζάμια. Καθαρίζει τα χαλιά. Συγυρίζει τα ερμάρια και τους πάγκους. Ο πατέρας βοηθά τη

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολή. Κρυμμένος Θησαυρός. Λίνα Σωτηροπούλου. Εικόνες: Ράνια Βαρβάκη

Αποστολή. Κρυμμένος Θησαυρός. Λίνα Σωτηροπούλου. Εικόνες: Ράνια Βαρβάκη διαβάζω ιστορίες Αποστολή Κρυμμένος Θησαυρός Λίνα Σωτηροπούλου Εικόνες: Ράνια Βαρβάκη 11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Το δώρο της γιαγιάς Μόλις χτύπησε το ξυπνητήρι, με έπιασε πανικός. Δεν μπορούσα να καταλάβω για ποιον

Διαβάστε περισσότερα

Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό

Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό - Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό μου να παίξουμε; Αν θέλει, ναι. Προσπάθησε να μην

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Η καλύτερη στιγμή των Χριστουγεννιάτικων διακοπών

Η καλύτερη στιγμή των Χριστουγεννιάτικων διακοπών Η καλύτερη στιγμή των Χριστουγεννιάτικων διακοπών Κ.Ν Α.Κ.Γ.Κ Η καλύτερη στιγμή μου ήταν η Πρωτοχρονιά που όταν ο παππούς μου έκοβε τη βασιλόπιτα και εγώ κέρδισα το φλουρί που ήταν ένα ευρώ. Ο Μπαμπάς

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου - από τον Φουάτ σε τρεις εταιρίες χρήματα... μπλου μπρουμέλ, άλλη μια P.A κάπως έτσι και άλλη μία που μου είχες πει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

Αυτήν εκεί την κοπελιά την ξέρεις; Πού είναι τα παιδιά; Γιατί δεν είναι μέσα στις τάξεις τους;

Αυτήν εκεί την κοπελιά την ξέρεις; Πού είναι τα παιδιά; Γιατί δεν είναι μέσα στις τάξεις τους; 1. Αυτήν εκεί την κοπελιά την ξέρεις; Πού είναι τα παιδιά; Γιατί δεν είναι μέσα στις τάξεις τους; Σήμερα αρχίζουν τα μαθήματα των ελληνικών. Η Ελένη έχει αγωνία: φοβάται ότι ξέχασε όλα όσα έμαθε το καλοκαίρι

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Σταμελάκη Φωτεινή του Δημητρίου, 9 ετών

Σταμελάκη Φωτεινή του Δημητρίου, 9 ετών Σταμελάκη Φωτεινή του Δημητρίου, 9 ετών Γίνεται Πάσχα χωρίς κόκκινα αυγά; Του Βαγγέλη Ηλιόπουλου Όταν έμαθα ότι για πρώτη φορά ο παππούς και η γιαγιά δεν θα έρχονταν να κάνουν Πάσχα μαζί μας, αλλά θα έμεναν

Διαβάστε περισσότερα

ταν ήμουνα μικρή, σαν κι εσάς και πιο μικρή, ο παππούς μου μου έλεγε παραμύθια για νεράιδες και μάγισσες, στοιχειωμένους πύργους, δράκους και ξωτικά. Εγώ φοβόμουν πολύ και τότε εκείνος μου έσφιγγε το χέρι

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Λιναρδάτου Θεοδώρα Μαρίνα του Γεράσιμου, 7 ετών

Λιναρδάτου Θεοδώρα Μαρίνα του Γεράσιμου, 7 ετών Λιναρδάτου Θεοδώρα Μαρίνα του Γεράσιμου, 7 ετών Γίνεται Πάσχα χωρίς κόκκινα αυγά; Του Βαγγέλη Ηλιόπουλου Όταν έμαθα ότι για πρώτη φορά ο παππούς και η γιαγιά δεν θα έρχονταν να κάνουν Πάσχα μαζί μας, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη...

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... τον Δάσκαλο μου, Γιώργο Καραθάνο την Μητέρα μου Καλλιόπη και τον γιο μου Ηλία-Μάριο... Ευχαριστώ! 6 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά και έναν καιρό, σ' ένα μεγάλο κήπο, ήταν ένα σαλιγκάρι μέσα στην φωλιά του. Ένα παιδάκι ο Γιωργάκης, έξω από την φωλιά του σαλιγκαριού

Μια φορά και έναν καιρό, σ' ένα μεγάλο κήπο, ήταν ένα σαλιγκάρι μέσα στην φωλιά του. Ένα παιδάκι ο Γιωργάκης, έξω από την φωλιά του σαλιγκαριού Μια φορά και έναν καιρό, σ' ένα μεγάλο κήπο, ήταν ένα σαλιγκάρι μέσα στην φωλιά του. Ένα παιδάκι ο Γιωργάκης, έξω από την φωλιά του σαλιγκαριού έπαιζε με την μπάλα του. Μετά από ένα δυνατό χτύπημα η μπάλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Ζούσε στην άκρη ενός χωριού που το έλεγαν Κεφαλοχώρι. Το Κεφαλοχώρι βρισκόταν στην κορυφή ενός βουνού και είχε λογής λογής κατοίκους.

Ζούσε στην άκρη ενός χωριού που το έλεγαν Κεφαλοχώρι. Το Κεφαλοχώρι βρισκόταν στην κορυφή ενός βουνού και είχε λογής λογής κατοίκους. Μέρος Α: Μια φορά και ένα καιρό ζούσε στην εξοχή, ένας κύριος κοντός, με μικρά χέρια και πόδια, ο κύριος Λαιμός. Είμαι ο Κύριος Λαιμός Ζούσε στην άκρη ενός χωριού που το έλεγαν Κεφαλοχώρι. Το Κεφαλοχώρι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ. ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις;

ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ. ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις; ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις; ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ Μια χαρά είμαι. Εσύ; ΑΡΗΣ Κι εγώ πολύ καλά. Πάρα πολύ καλά! ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ Σε βλέπω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνα Γεωργακάκου

Διαβάστε περισσότερα

Σταμελάκη Αντωνία του Δημητρίου, 8 ετών

Σταμελάκη Αντωνία του Δημητρίου, 8 ετών Σταμελάκη Αντωνία του Δημητρίου, 8 ετών Γίνεται Πάσχα χωρίς κόκκινα αυγά; Του Βαγγέλη Ηλιόπουλου Όταν έμαθα ότι για πρώτη φορά ο παππούς και η γιαγιά δεν θα έρχονταν να κάνουν Πάσχα μαζί μας, αλλά θα έμεναν

Διαβάστε περισσότερα

Σκαρπίδης Νίκος του Μάριου, 7 ετών

Σκαρπίδης Νίκος του Μάριου, 7 ετών Σκαρπίδης Νίκος του Μάριου, 7 ετών Το μυστήριο του πασχαλινού λαγού Του Κώστα Στοφόρου «Να βγούμε;» «Όχι ακόμα», είπε ο μπαμπάς. «Δεν θα έχει έρθει. Είναι πολύ νωρίς. Κάτσε να ξυπνήσει κι ο Δημήτρης».

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που φιλοξενεί όλους Ο Αβραάμ και η Σάρρα Μια μέρα, ο Αβραάμ καθόταν μπροστά στη σκηνή του κάτω από μια βελανιδιά. Ήταν μεσημέρι κι έκανε πολλή ζέστη. Τρεις άγνωστοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΗ ΕΝΟΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΟΥ

Η ΑΡΧΗ ΕΝΟΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΟΥ Την Πέμπτη 2 Απριλίου 2015 γιορτάσαμε την Παγκόσμια Μέρα Παιδικού Βιβλίου στη Δανειστική Βιβλιοθήκη του Δήμου Ιητών. Πήραν μέρος 22 παιδιά του Δημοτικού Σχολείου Ίου και βοήθησαν μαθήτριες του Βαλέτειου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΤΡΕΛΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΕ ΠΕΝΤΕ ΣΚΥΛΟΥΣ

ΜΙΑ ΤΡΕΛΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΕ ΠΕΝΤΕ ΣΚΥΛΟΥΣ ΜΙΑ ΤΡΕΛΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΕ ΠΕΝΤΕ ΣΚΥΛΟΥΣ Η μέρα που γεννιέμαι! Μια φορά και ένα καιρό υπήρχε μια σκυλίτσα, από βασιλική οικογένεια. Η μαμά της ήταν μοντέλο και η γιαγιά της,τι να σας πω είχε ολόκληρο οίκο

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΕΤΙΚΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ

21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΕΤΙΚΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΕΤΙΚΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ 1 ο Νηπιαγωγείο Κυπαρισσίας Διαβάσαμε το παραμύθι: «ΧΑΡΟΥΜΕΝΟ ΛΙΒΑΔΙ» Ερώτηση: ΠΟΙΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΔΕΧΟΝΤΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ; - Αυτοί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ 1η Σελίδα Η Γιώτα θα πάει για πρώτη φορά κατασκήνωση. Φαντάζεται πως θα περάσει πολύ άσχημα μακριά από τους γονείς και τα παιχνίδια της για μια ολόκληρη εβδομάδα. Αγχώνεσαι ή νοιώθεις άβολα όταν είσαι

Διαβάστε περισσότερα

The G C School of Careers

The G C School of Careers The G C School of Careers ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ευρυδίκη Αμανατίδου

Γράφει η Ευρυδίκη Αμανατίδου Γράφει η Ευρυδίκη Αμανατίδου Σε μια αυλή, ζούσαν καμιά δεκαριά γαλοπούλες, μαύρες και με μακριούς λαιμούς κι όλη την ώρα φώναζαν γλου-γλου-γλου. Αχώριστες ήταν και τριγυρνούσαν και τσιμπολογούσαν. Κι έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας ΘΥΜΑΜΑΙ; Πρόσωπα Ήρωας: Λούκας Αφηγητής 1: Φράνσις Παιδί 1: Ματθαίος Παιδί 2: Αιµίλιος Βασίλης (αγόρι):δηµήτρης Ελένη (κορίτσι): Αιµιλία Ήλιος: Περικλής Θάλασσα: Θεοδώρα 2 ΘΥΜΑΜΑΙ; CD 1 Ήχος Θάλασσας Bίντεο

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ: «ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ» «Στερνή μου γνώμη, να σε είχα πρώτα», λέει ο σοφός λαός μας. Και πόσο δίκιο έχει, μονολογεί ο Κωνσταντής,

Διαβάστε περισσότερα

Σταματέλου Πηνιώ του Ανδρέα, 14 ετών

Σταματέλου Πηνιώ του Ανδρέα, 14 ετών Σταματέλου Πηνιώ του Ανδρέα, 14 ετών Γίνεται Πάσχα χωρίς κόκκινα αυγά; Του Βαγγέλη Ηλιόπουλου Όταν έμαθα ότι για πρώτη φορά ο παππούς και η γιαγιά δεν θα έρχονταν να κάνουν Πάσχα μαζί μας, αλλά θα έμεναν

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Καραγκιόζης: Καλημέρα Πασά μου. Πασάς: Καλημέρα Καραγκιόζη. Πού πας και είσαι τόσο βιαστικός; Καραγκιόζης: Πάω να βρω δουλειά. Πασάς: Τι δουλεία ξέρεις να κάνεις εσύ; Καραγκιόζης:

Διαβάστε περισσότερα

Κοτρίδης Πέτρος του Γεωργίου, 7 ετών

Κοτρίδης Πέτρος του Γεωργίου, 7 ετών Κοτρίδης Πέτρος του Γεωργίου, 7 ετών Το μυστήριο του πασχαλινού λαγού Του Κώστα Στοφόρου «Να βγούμε;» «Όχι ακόμα», είπε ο μπαμπάς. «Δεν θα έχει έρθει. Είναι πολύ νωρίς. Κάτσε να ξυπνήσει κι ο Δημήτρης».

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

...Μια αληθινή ιστορία...

...Μια αληθινή ιστορία... ...Μια αληθινή ιστορία... Στην αρχή ήταν μια άδεια σελίδα. Την είχε ο Καλός Ζωγράφος, που ήταν γνωστός για την ικανότητά του να ζωγραφίζει τέλειες εικόνες. Μια μέρα ο Ζωγράφος άρχισε να ζωγραφίζει αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλη Αναστασία του Ιωάννη, 12 ετών

Μιχάλη Αναστασία του Ιωάννη, 12 ετών Μιχάλη Αναστασία του Ιωάννη, 12 ετών Γίνεται Πάσχα χωρίς κόκκινα αυγά; Του Βαγγέλη Ηλιόπουλου Όταν έμαθα ότι για πρώτη φορά ο παππούς και η γιαγιά δεν θα έρχονταν να κάνουν Πάσχα μαζί μας, αλλά θα έμεναν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ. Κατανόηση γραπτού λόγου. Γεια σου, Μαργαρίτα!

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ. Κατανόηση γραπτού λόγου. Γεια σου, Μαργαρίτα! Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ Κατανόηση γραπτού λόγου Γεια σου, Μαργαρίτα! Έμαθα να γράφω καλά. Ρώτησες πού μένω! Είμαι από την Ελλάδα αλλά μένουμε στην Αυστραλία.

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι ένα γαϊδούρι

Μια φορά κι ένα γαϊδούρι Μια φορά κι ένα γαϊδούρι Ερευνητική Εργασία Α Λυκείου Υπεύθυνοι Καθηγητές Κοκκίνου Ελένη Παπαζέτης Κωνσταντίνος Καϊµακάµης Αθανάσιος Συγγραφική Οµάδα Τσιρίδης Νίκος Ραχωβίτσας Δηµήτρης Σιέλης Χρίστος Σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου Με αφορµή το εκαπενθήµερο Οδικής Ασφάλειας που διοργανώθηκε στο σχολείο µας, τα παιδιά της Α 1 αποφάσισαν να γράψουν ένα δικό τους παραµύθι µε θέµα την Κυκλοφοριακή

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα