καθημερινής ζωής, πρόλογος Χαράλαμπος Μπαλτάς, μετάφραση Γ. Καράμπελας- Χ. Μπαλτάς, Futura ISSN:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "καθημερινής ζωής, πρόλογος Χαράλαμπος Μπαλτάς, μετάφραση Γ. Καράμπελας- Χ. Μπαλτάς, Futura ISSN: 1790-8574 147"

Transcript

1 ΠΟΛΙΤΟΦΡΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ : Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Χαράλαμπος Μπαλτάς Το κείμενο που ακολουθεί συσχετίζει από τη μια μεριά τον τρέχοντα θεωρητικό προβληματισμό για την έννοια του πολιτικού και τη σχέση της με την παιδική ηλικία και από την άλλη, με αφορμή τη δραστηριοποίηση μη κυβερνητικών οργανώσεων για τα δικαιώματα του παιδιού, δραστηριοποίηση που τείνει να ταυτίζει τα δικαιώματα με τη πολιτική, στέκεται κριτικά/ αναστοχαστικά απέναντι σ αυτό που εργαλειακά ονομάζουμε Δικαιώματα του Παιδιού. Ο στόχος είναι, μέσα επίσης από την καταγραφή μιας εναλλακτικής προσέγγισης του μαθήματος της «Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής» στο 35 ο Ολοήμερο Δημοτικό σχολείο, να αναδειχτούν τα όρια της κανονιστικής πρόσληψης της πολιτικής και της αντίπαλης αξίας των αναδυόμενων projects, την πολιτικής έτσι όπως την αφηγούνται τα παιδιά. Η κατασκευή μιας προβληματικής, όπως η συσχέτιση της πολιτοφροσύνης με την παιδική ηλικία, δεν προϋποθέτει αναγκαστικά μόνο ούτε ως μοναδικό πεδίο τα βιβλία 93 Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή ούτε το απροϋπόθετο της παιδικής ηλικίας. Για την δυνατότητα ύπαρξης της τελευταίας ο διάλογος είναι μεγάλος 94 κι όσο για το περιεχόμενο της έννοιας του «πολιτικού» μια συμφωνία καταρχήν φαίνεται να συγκεντρώνεται στην ψυχαναλυτική απόφανση ότι η πολιτική είναι ένα κενό σημαίνον, ή, με άλλα λόγια, ότι η πολιτική είναι ένα κενό. 95 Οι κρίσεις αυτές είναι απαγορευτικές αν τις εκλάβουμε τοις μετρητοίς, για την απόπειρα που γίνεται εδώ να συσχετίσουμε τον κόσμο των παιδιών με την πολιτοφροσύνη, μια έννοια η οποία συνδυάζει την πολιτική με την φρόνηση και είναι κατά κάποιο τρόπο η μετάφραση της γαλλικής λέξης civillite. H εναλλακτική εκδοχή της πολιτοφροσύνης, η πολιτειότητα, 96 ως μετάφρασης της αγγλικής λέξης citizenship και η αποδοχή της δεν μας βγάζει από το αδιέξοδο καθώς μια κενή περιεχομένου πολιτική και μια παιδική 93 Γ.Κονταξάκης, Αν.Λαμπρινίδης, Γ.Περπιράκης, Γ. Τζάννης, Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, Ε και ΣΤ, ΟΕΔΒ, Αθήνα Γ.Κονταξάκης, Αν.Λαμπρινίδης, Γ.Περπιράκης, Γ. Τζάννης, Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή, Βιβλίο για το δάσκαλο, Ε και ΣΤ, ΟΕΔΒ, Αθήνα Διαθεματικό πλαίσιο σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.), Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (Α.Π.Σ), Αθήνα Δες Νιλ Πόστμαν, «Για την προέλευση της παιδικής ηλικίας και γιατί αυτή εξαφανίζεται»,στο Η πυξίδα του μέλλοντος, Πώς το παρελθόν μπορεί να βελτιώσει το μέλλον μας, εις.-επιμ.στέλιος Παπαθανασόπουλος, μετ. Κάτια Μεταξά, Καστανιώτης, Αθήνα 2002, σελ Δες επίσης Neil Postman, «Η εξαφάνιση της παιδικής ηλικίας», μετ. Μάνος Σπυριδάκης, στο Παιδική ηλικία, επιμέλεια Δήμητρα Μακρυνιώτη, Νήσος, Αθήνα 1997, σελ Σε διάλογο με τον Neil Postman είναι ο Dieter Lenzen, ο οποίος αντιτίθεται στη «εξαφάνιση» της παιδικής ηλικίας εξαιτίας των ΜΜΕ και αντιτείνει την «εξαφάνιση» των ενηλίκων, λόγω μιας διαρκούς επιστροφής στη παιδικότητα. Δες Dieter Lenzen, «Η εξαφάνιση των ενηλίκων, η παιδική ηλικία ως λύτρωση», στο Δήμητρα Μακρυνιώτη (επιμ.), Κόσμοι της παιδικής ηλικίας, Τοπικά δ, Νήσος, Αθήνα 2003, σελ Alain Badiou, «Φιλοσοφία και Πολιτική», μετάφραση Μπάμπης Μπαλτάς, επιμέλεια μετάφρασης Μαίρη Δισσερή, περιοδικό Στίγμα, τεύχος 13, Μάιος-Ιούνιος 2004, σελ Δες επίσης, Alain Badiou, «Δημοκρατικός υλισμός και υλιστική διαλεκτική», μετ. Μαίρη Δισσερή, Μπάμπης Μπαλτάς, περ. Στίγμα, τ.18, Δεκέμβριος 2005, σελ Σταμάτης Παντίδης, Γεώργιος Κ. Πασιάς, Ευρωπαϊκή διάσταση στην εκπαίδευση, Gutenberg, Αθήνα 2004, σελ Οι συγγραφείς επισημαίνουν τις εναλλακτικές μεταφράσεις του όρου citizenship ως ιθαγένεια και υπηκοότητα αλλά ατή η εκδοχή αναγνωρίζουν πως δεν συνάδει με την ευρωπαϊκή διάσταση των εθνικών κρατών. ISSN:

2 ηλικία η οποία έχει σε αναστολή τα πολιτικά δικαιώματα μόνο προβλήματα μπορεί να μας δημιουργήσει προκειμένου να διατρέξουμε τις σχέσεις δημόσιου/ ιδιωτικού και να αποφανθούμε υπέρ του πρώτου. Ο όρος πολιτοφροσύνη [civillite] είναι δανεισμένος από τον Ζαν Κλωντ Μισεά, ο οποίος με την σειρά του παραπέμπει στον Αλαίν Καγιέ. Προκειμένου να οριστεί ο όρος θα γίνει μια μικρή παράθεση από το τελευταίο βιβλίο του Ζαν Κλωντ Μισεά, Η εκπαίδευση της αμάθειας (1999):«Επί του παρόντος, παρ όλο που σβήνει από τη ζωή μας (σε λίγο θα χαθεί κι από τη μνήμη μας), καταλαβαίνουμε κάπως καλύτερα τι ήταν πραγματικά ο σύγχρονος κόσμος μέχρι μια ορισμένη χρονολογία. Την ουσιαστική του πολυπλοκότητα, πέρα από τις τελετουργικές απλουστεύσεις της ιδεολογίας, την συνιστούσε ακριβώς αυτή η συνεχής αντίφαση μεταξύ των οικουμενικών κανόνων του καπιταλιστικού συστήματος και της προσίδιας πολιτοφροσύνης στις διάφορες κοινωνίες στις οποίες εφαρμοζόταν. Είχαμε λοιπόν, ένα κόσμο στον οποίο ο καπιταλιστικός κόσμος παραγωγής κάθε άλλο παρά ήταν ο απόλυτος άρχων». 97 Η πολιτοφροσύνη είναι το περιεχόμενο της πολιτικής των νεωτερικών κοινωνιών, το περιεχόμενο αυτού του κενού σημαίνοντος που ονομάζεται «πολιτική». Είναι αυτός ο συνδυασμός πόλης, πολιτικής και πολιτισμού που συνδυάζεται στο σχολείο για να γίνει κριτική στη καπιταλιστική οικονομία μέσα από την ανάπτυξη της κριτικής διάνοιας. Με άλλα λόγια η πολιτοφροσύνη είναι αυτή η νεωτερική θέσμιση της πολιτικής που ελέγχει την οικονομία, αμφισβητεί την ταξικότητα, συνδέεται με τις δεξιότητες του εγγραμματισμού και εκφράζει τις αξιακές αντιστάσεις των πολιτών. Για λόγους μεθοδολογικής αρχής, καθώς η μέθοδος γραφής αυτού του κειμένου είναι το δοκίμιο 98 ως επιστημολογία ανασυγκρότησης των κατασκευασμένων εννοιών και των εμπειριών του βιόκοσμου ενήλικων/ παιδικής ηλικίας έτσι όπως λαβαίνουν χώρα στη σχολική κοινότητα, η πολιτική θα ιδωθεί από την μεγαλύτερη δυνατή προσδιορισιμότητά της με τη μορφή του περιεχομένου που παίρνει μέρος στη καθημερινότητα του σχολείου. Η διεύρυνση του πεδίου της διδασκαλίας/ μάθησης πέρα από το μάθημα της «Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής» γίνεται ακριβώς από το πεδίο της καθημερινότητας, κι όχι μόνο από το Διαθεματικό πλαίσιο σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) ή το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (Α.Π.Σ, 2002) που το συνοδεύει. Ακριβώς επειδή η καθημερινότητα στον 20 ο αιώνα φιλοδόξησε να συσχετίσει την θεωρία με την πράξη, 99 ή με άλλα λόγια επειδή η καθημερινότητα 97 Ζαν -Κλωντ Μισεά, Η εκπαίδευση της αμάθειας, μετάφραση Άγγελος Ελεφάντης, Βιβλιόραμα, Αθήνα 2002, σελ.27. για τη μετάφραση του όρου civillite ως πολιτοφροσύνη δες τα σχόλια του Άγγελου Ελεφάντη, ό.π, σελ.108. Γράφει πιο συγκεκριμένα: «Δύστροπη λέξη στη μετάφρασή της (και η δική μου λύση δεν είναι παρά μια πρόταση, που εύχομαι να αντικατασταθεί με κάποια άλλη πιο εύστοχη. Έφριξα όμως, όταν κάπου είδα η civillite να μεταφράζεται ως ευγένεια. Είναι η δημόσια αρετή, είναι ο σεβασμός του δημοσίου συμφέροντος, ο σεβασμός των στοιχειωδών κανόνων πολιτισμού που επιτρέπουν την κοινωνική συμβίωση» 98 Theodor W. Adorno, Το δοκίμιο ως είδος, μετάφραση Βασιλική Ρουστοπάνη-Neuman, Έρασμος, Αθήνα Ο Adorno κάνοντας κριτική στο θετικισμό προτείνει μεθοδολογικά το δοκίμιο ως διαλεκτικό είδος γραφής το οποίο συνδέει αποσπασματικά μέλη. Γράφει πιο συγκεκριμένα: «Το δοκίμιο κατακερματίζεται ανάμεσα σε μια οργανωμένη επιστήμη οπό τη μία μεριά, όπου ο καθένας υποτίθεται ελέγχει τον καθένα και το κάθε τι και όπου ό,τι δεν ταιριάσει με την τρέχουσα κοινή συναίνεση αποκλείεται, ενώ εκθειάζεται ως διαισθητικό και διεγερτικό, κι από την άλλη πλευρά σε μια φιλοσοφία η οποία πρέπει να αρκεσθεί στα κενά και αφηρημένα κατάλοιπα αυτού, το οποίο δεν έχει ακόμα ιδιοποιηθεί το επιστημονικό εγχείρημα και το οποίο θεωρείται από τη ίδια τη φιλοσοφία ως αντικείμενο δευτέρας τάξεως» (σελ. 43). 99 Γενικότερα για την έννοια της καθημερινότητας δες John Roberts, Σχετικά με τη φιλοσοφία της καθημερινής ζωής, πρόλογος Χαράλαμπος Μπαλτάς, μετάφραση Γ. Καράμπελας- Χ. Μπαλτάς, Futura ISSN:

3 είναι είτε ο βιόκοσμος που προηγείται είτε το πεδίο του μετασχηματισμού που έπεται, η πολιτοφροσύνη στις καλύτερες στιγμές της μπορεί να συσχετίζει τις ιδέες με τα συναισθήματα, όπως το θάρρος και ο ενθουσιασμός, με το υψηλό και μη αναπαραστάσιμο της πολιτικής. 100 Πρακτικά αυτό σημαίνει μια αναθεώρηση της ορθολογικότητας και μια υπεράσπιση του μειωμένου απ αυτήν πεδίου των συναισθημάτων. Το συναισθηματικά αντίθετο, κι όχι ορθολογικά, θα μπορούσε να είναι αυτό που οι δυτικές κοινωνίες ονομάζουν πολιτική αδιαφορία, θυμό, αγωνία, άγχος, έλλειψη νοήματος και ενδιαφερόντων, ή απώλεια πολιτικής συμμετοχής. Εξάλλου, δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η παιδική ηλικία είναι μια ηλικία με αναστολή της πολιτικής ιδιότητας κι αυτό κάνει πιο δύσκολη την κατασκευή των εννοιών, καθώς τα παιδιά εξαιτίας της εκπροσώπησης, ταιριάζουν πιο πολύ, στα ζητήματα της πολιτικής κουλτούρας, με την νεωτερική αντιπροσωπευτική δημοκρατία, πράγμα βεβαίως που μας κάνει να μπορούμε στο πρόσωπό τους να καθρεφτίζουμε όψεις και πλευρές είτε των επιτεύξεών της είτε των προβλημάτων της. Ένα από τα προβλήματα προς κατασκευή είναι αυτό της έννοιας του πολίτη και του κοινωνικού συμβολαίου. Η έννοια του πολίτη σήμερα αποτελεί ένα νέο αντικείμενο στοχασμού. 101 Συγχρόνως η χρήση της έννοιας «πολίτης» σημαίνει τον αποκλεισμό αυτού που δεν είναι πολίτης Όψεις και πλευρές μιας εναλλακτικής «ευέλικτης ιδιότητας του πολίτη», ακόμα και από τη σκοπιά του φύλου, χωρίς κλειστή ταυτότητα, με έντονο το κριτήριο της πολιτικής συμμετοχής και με τα χαρακτηριστικά του νομαδικού υποκειμένου, ήδη τίθεται στη δημόσια σφαίρα. 102 Η προβληματική του Antonio Negri στην Αυτοκρατορία (2000) σχετικά με την πρόταση υιοθέτησης από τα κινήματα και τις κυβερνήσεις της παγκόσμιας υπηκοότητας απέβλεπε στην άρση αυτού του αποκλεισμού, 103 με υποκείμενο αυτής της διαδικασίας μετασχηματισμού το πλήθος. Ειδικά στο περιβάλλον της τάξης με την συμμετοχή αλλόγλωσσων παιδιών, η διδασκαλία/ μάθηση του αντικειμένου της «πολιτικής» γίνεται με την αφοριστική απόφανση του είδους «μερικοί από εσάς εδώ μέσα δεν είναι ή δεν θα γίνουν πολίτες ποτέ». Ή θα γίνουν με τα πρώτα πολιτικά δικαιώματα των μεταναστών γονιών τους στις μελλοντικές εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Με την έννοια αυτή οι δυτικές μετανεωτερικές κοινωνίες, ως «μετά το έθνος-κράτος κοινωνίες», δοκιμάζονται μέσα σ αυτά τα μη ικανοποιητικά κριτήρια για τον ποιον/ ποια θα αποκαλούν πολίτη, σ αυτό που αποκαλούμε παθητική συμμετοχή στην πολιτική, αυτό που ονομάζεται απαξίωση της πολιτικής, και συγχρόνως, στο όνομα της «υπερπολιτικοποίησης» περιοχών που έπρεπε να θεωρούνται πολιτικές και δεν είναι ακόμα ή διέρχονται κρίση, όπως είναι ο αγώνας για μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών ή ο αγώνας για μείωση της αποχής από τις εκλογές. Η δυσκολία επίτευξης Βιβλιοκριτική: Φώτης Τερζάκης, «Αμφισημίες του πολιτικού», εφ. Κυριακάτικη Αυγή, 4/1/2004, σελ Christian Ruby, Ο Ενθουσιασμός, Δοκίμιο για το συναίσθημα στην πολιτική, μετάφραση Νικόλας Σεβαστάκης, Scripta, Αθήνα, 1999, σελ Patrice Canivez, Ποια αγωγή για τον πολίτη;, μετάφραση Λουκία Σκουρολιάκου, επιμέλεια Γεωργία Παπαγεωργίου, Scripta, Αθήνα Rosi Braidotti, «Η Ευρώπη δεν μας κάνει να ονειρευόμαστε», μετάφραση Μάρλεν Λογοθέτη, Παναγιώτης Καλαμαράς, περιοδικό Αυτονοmedia,τ.19, Φθινόπωρο 2004, σελ Το κείμενο της Rosi Braidotti θα μπορούσε να είναι μια καλή απάντηση στο Δ.Ε.Π.Π.Σ της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής, αλλά και στη πολιτειότητα (citizenship), καθώς το προτεινόμενο σχέδιο εργασίας «Το σχολείο στην Ευρωπαϊκή Ένωση» έρχεται αντιμέτωπο με το φτωχό φαντασιωτικό των πολιτών για την Ευρώπη και την ανάγκη να υπάρξει ένα φαντασιωτικό πέρα από τους εθνικισμούς και την επιστροφή στις ρίζες. 103 Michael Hardt - Antonio Negri, Αυτοκρατορία, μετάφραση Νεκτάριος Καλαϊτζής, Scripta, Αθήνα 2002, σελ ISSN:

4 του «Κοινωνικού συμβολαίου», καθώς απουσιάζει η αναγνώριση των συμβαλλόμενων μερών, λόγω της κρίσης της έννοιας του πολίτη, έτσι όπως έγινε ιστορικά με την Γαλλική Επανάσταση ή ειδώθηκε θεωρητικά από τον Ρουσσώ, σημαίνει πως μια μεγάλη ιστορική στιγμή δεν μπορεί τελικά να επαναληφθεί προσομοιωτικά στη σχολική κοινότητα, προκειμένου να οικοδομηθούν έννοιες όπως κυβέρνηση, σύνταγμα, νόμιμη εξουσία, κόμματα, βουλή, αρχή διάκρισης των εξουσιών και εκλογική διαδικασία. Το κοινωνικό συμβόλαιο είναι απαραίτητο στην τάξη μόνο για την επίλυση συγκρούσεων και εφαρμόζεται στη δυναμική ομάδων. Η χρήση του κοινωνικού συμβολαίου από τις πολιτικές πρόληψης που εφαρμόζονται στα σχολεία μας, προκειμένου να έχουμε την κατάκτηση δεξιοτήτων πέρα από τις γνωστικές, σημαίνει πως το κοινωνικό συμβόλαιο έχασε τα πολιτικά του χαρακτηριστικά, έτσι όπως έγινε και με τα δικαιώματα. Τα τελευταία είναι ανθρώπινα κι όχι πολιτικά και η παραβίασης τους για πολλούς στοχαστές, όπως η Hannah Arendt οφείλεται σ αυτόν ακριβώς το λόγο. 104 Ο προηγούμενος αιώνας ονομάστηκε «αιώνας των δικαιωμάτων» και δίκαια, γιατί αν και ως έννοια χρονολογείται από αρκετά παλαιότερα, εντούτοις, μετά το Β Παγκόσμιο βρισκόμαστε στη θέση να ασχολούμαστε διαρκώς με αυτά, είτε μέσω οργανώσεων που ιδρύονται με στόχο την προάσπισή τους είτε μέσα από την υπογραφή διακηρύξεων και συμβάσεων τις οποίες καλούνται όλο και περισσότερα κράτη να επικυρώσουν και με αυτό τον τρόπο να εξασφαλίσουν την κοινή αντιμετώπιση των πολιτών τους στα πλαίσια της διεύρυνσης των κοινωνιών, του ανοίγματος των συνόρων και της μετάβασης σε ένα κόσμο πέρα από το έθνος κράτος και τους περιορισμούς του. Ωστόσο, αν και τα ανθρώπινα δικαιώματα εξασφαλίζουν την ισότητα χωρίς διακρίσεις και όρους, το υποκείμενό τους είναι αφηρημένο, ορθολογικό, χωρίς σώμα, γυμνό και απροστάτευτο. Παρόλα αυτά, στον αιώνα του θριάμβου τους, στον αιώνα που και θεσμικά έχουν κατοχυρωθεί μέσα από πολυάριθμα νομικά και άλλα κείμενα και παρόλο που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος κυβερνήσεων, διεθνών οργανισμών και οργανώσεων, μη κυβερνητικών και άλλων ομάδων, έχουν σημειωθεί οι περισσότερες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και έχουν πραγματοποιηθεί οι περισσότεροι πόλεμοι στο όνομα αυτών από ποτέ. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο διπλό τους ρόλο: παρόλο που από τη μια πλευρά αποτελούν νόμο στα χέρια κάθε ανθρώπου τον οποίο χρησιμοποιεί προκειμένου να επιτύχει την κοινωνική δικαιοσύνη και καλύτερες συνθήκες ζωής, από την άλλη τα ανθρώπινα δικαιώματα φαίνεται να εξυπηρετούν τους σκοπούς μιας εξουσίας που επιδιώκει την απόλυτη κυριάρχησή της στον κόσμο μέσα από την επιβολή της μιας καθολικότητας και ομοιομορφίας. Με αυτό τον τρόπο τα ανθρώπινα δικαιώματα ταυτόχρονα ενισχύουν και περιορίζουν την ελευθερία των πολιτών, αναγνωρίζουν αλλά και επιδιώκουν τη συμμόρφωση της ιδιαιτερότητας, χειραφετούν αλλά και δημιουργούν ένα βιοπολιτικό χώρο. Αν δούμε τα κείμενα της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του παιδιού θα διαπιστώσουμε ότι μέσα από αυτά αναδύεται ένα αφηρημένο υποκείμενο, το υποκείμενο όπως το κατασκευάζει η φιλελεύθερη θεωρία η οποία γνωρίζει από πριν ποιές είναι οι ανάγκες και οι δυνατότητές του και υποτάσσει την ιδιαιτερότητα στην καθολικότητα εγείροντας τις διαφωνίες κατ αρχήν των κοινοτιστών και στην συνέχεια κάθε είδους «μειονοτήτων», είτε πρόκειται για τις γυναίκες είτε για τους ομοφυλόφιλους, τους πολιτισμικά διαφορετικούς κτλ. Έτσι η ταύτιση της πολιτικής με τα δικαιώματα, ή η εκχώρηση της «πολιτικής» είτε στο Συνήγορο του Παιδιού, είτε στο Δίκτυο Για τα Δικαιώματα του παιδιού, δεν φτάνει. 104 Hannah Arendt, Το ολοκληρωτικό σύστημα, μετάφραση Γιάννη Λάμψα, Ευρύαλος, Αθήνα ISSN:

5 Στο 35 ο Ολοήμερο Δημοτικό σχολείο τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουν υλοποιηθεί πολιτικές για την μετατροπή της παιδικής ηλικίας σε υποκειμενικότητα με κοινωνικούς και πολιτικούς όρους στα πλαίσια του μαθήματος της «Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής». Η κατασκευή του αντικειμένου «πολιτική», πέρα από τις ενεργητικές διαδικασίες της διδακτικής της επιστήμης σχεδιάστηκε πάνω σε τέσσερις άξονες: α) Με βάση τη παραγωγή κειμένων πάνω στο πολιτικό συναίσθημα του ενθουσιασμού και του θάρρους, ένα εγχείρημα το οποίο δρομολογήθηκε με αφετηρία την ανάληψη ενός ευρωπαϊκού προγράμματος με θέμα τη συναισθηματική και πνευματική υγεία.(αισθάνομαι, Συναισθάνομαι, Εκφράζομαι, Συλλογικό, Αθήνα 2004). Στην ίδια ενότητα αντικείμενο αποτέλεσαν επίσης τα συναισθήματα της νίκης και της ήττας, όπως και τα συναισθήματα της πλειοψηφίας και της μειοψηφίας. β) Τη συμμετοχή με μια έρευνα για το ρατσισμό στο Β Πανελλήνιο διαγωνισμό που διοργάνωσε το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού. γ) Τη συμμετοχή στο διαγωνισμό ποίησης «Γιάννη Κουτσοχέρα». δ) Την παραγωγή αιτημάτων, την αποδοχή, την αναγνώριση ή την απόρριψή τους από τη σχολική κοινότητα καθώς και την εκ των υστέρων διαχείριση των συναισθημάτων που δημιουργήθηκαν από την επιτυχία ή την αποτυχία. Στη περίπτωση αυτή αξιοποιήθηκε το σύνολο των συναντήσεων, επιμορφωτικών ή των οργάνων της σχολικής κοινότητας στα πλαίσια του προγράμματος που εφαρμόζεται στο σχολείο μας από το ΚΕΘΕΑ. Μέρος των στόχων της σχολικής κοινότητας ήταν και είναι και η έκδοση και η συνέχεια της έκδοσης του περιοδικού «Ανεμόπτερο» στο οποίο δίνεται η δημοσιότητα όλου του παραπάνω προβληματισμού. Αν θα υπήρχε κάποια ιδιαίτερη απάντηση στο τρόπο που θεσμίζεται η «πολιτική» στα σχολεία αυτή θα είχε να κάνει περισσότερο με τον μηντετερμινιστικό χαρακτήρα της. Στην άμεση ορθολογική σχέση μέσου και σκοπού και στην αίσθηση «κάναμε αυτό αλλά τι καταφέραμε;», φαίνεται τα συναισθήματα να είναι από τη μεριά της μη-ικανοποίησης αλλά ωστόσο μακροπρόθεσμα να επιτυγχάνονται πολιτικές, οι οποίες δεν σχετίζονται αναγκαστικά με τη δράση. Ένα καλό παράδειγμα είναι το εξής: όταν διεκδικεί η σχολική κοινότητα πράσινο, όταν έχουμε δράση, δεν είναι σίγουρο ότι την ενσωματώνει το σύστημα - δήμος. Αλλά το σύστημα δήμος μπορεί «από τα πάνω» στην ίδια σχολική κοινότητα, ανεξάρτητα από τη δράση της, να δημιουργήσει τους όρους πράσινης ανάπτυξης σ έναν χρονικό ορίζοντα πολύ μεγαλύτερο απ αυτόν που θα εξασφάλιζε τη συνέχεια ανάμεσα στις υποκειμενικότητες, την ιστορική σκέψη και τον εξωτερικό κόσμο. Η κυριότερη όμως απάντηση είναι πως αυτό που ο ορθολογισμός έχει καταδικάσει σε διαρκή ανυποληψία είναι τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη των στόχων, εκτός βέβαια από το μέσο της δημόσιας σφαίρας. Σ αυτά τα πλαίσια χρειάζεται είτε μια άλλη συγκρότηση του πολιτικού, όπως για παράδειγμα μια φαινομενολογία του πολιτικού, 105 η οποία θα δίνει βάρος στη παραγωγή υποκειμενικότητας, είτε μια αποκατάσταση των «παραδοσιακών» μέσων διεκδίκησης και της ένταξής τους στο μάθημα της «Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής». Πέρα από τη φαινομενολογία του πολιτικού, η καλύτερη εννοιολογική στάθμιση των προβλημάτων που μας απασχολούν είναι αυτή της διαμάχης Giddens/ Chatterjee, μιας διαμάχης που το διαφορετικό όνομα της είναι αυτό της νεωτερικότητας/ μετανεωτερικότητας. Αν για τον Giddens η νεωτερικότητα 105 Χαράλαμπος Μπαλτάς, «Για μια φαινομενολογία του πολιτικού», περιοδικό Στίγμα, τ.19, Μάρτιος 2006, σελ ISSN:

6 ταυτίζεται με την αναστοχαστικότητα, 106 την κανονιστικότητα και την οικουμενικότητα, για τον Chatterjee και τις μετά αποικιοκρατικές σπουδές κεντρική παραδοχή είναι ότι η κουλτούρα διαμεσολαβεί τους τρόπους οικείωσης της πολιτικής. Ενδεικτική της διαμάχης είναι η συγκριτική έρευνα 107 που έγινε από την Γίτσα Κοντογιαννοπούλου Πολυδωρίδη και την επιστημονική της ομάδα για την κοινωνική και πολιτική εκπαίδευση των μαθητών/ τριων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα της επιστημονικής συνεισφοράς της έννοιας της «πολιτισμικής οικείωσης», ως τρόπου ιδιοποίησης της πολιτικής κανονιστικότητας. Αυτό που διαπίστωνε η έρευνα είναι πως η διαδικασία επίδοσης των αιτημάτων, οι καταλήψεις, οι απεργίες, οι πορείες και οι διαμαρτυρίες του μαθητικού κινήματος τη δεκαετία του 90 δεν ήταν διδακτικό αντικείμενο του μαθήματος της «Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής», έτσι ώστε να μεγαλώνει η διαφορά ακαδημαϊκού περιεχομένου και βιωμένων εμπειριών των παιδιών. Η υπάρχουσα κριτική 108 στο μάθημα της «Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής» δεν φαίνεται να προτείνει στα σχολεία μας την «πολιτισμική οικείωση» των ιστορικών τρόπων της πολιτικής διαμαρτυρίας και το είδος της πολιτικής κοινωνικοποίησης που προτείνεται είναι μόνο οριακά κριτικό με ακαδημαϊκό τρόπο. Η πιο ριζοσπαστική εκδοχή κριτικής 109 είναι αυτή που παρουσιάζεται από τον Γ. Κουζέλη ως προβληματική για την έκθεση/ ανάπτυξη των Κοινωνικών Επιστημών στη σχολική εκπαίδευση:η Πολιτική Αγωγή ως μείζονα κοινωνική επιστήμη, δεν συγκροτείται με όρους επιστήμης αλλά με όρους αγωγής, πράγμα που σημαίνει ότι στην καλύτερη των περιπτώσεων διατυπώνεται με όρους πρακτικού, ρυθμιστικού και προγραμματικού χαρακτήρα, με όρους παρέμβασης και διόρθωσης στα υπάρχοντα προβλήματα. Η αγωγή είναι απαραίτητη όπως γράφει και ο ίδιος «για τη διαμόρφωση και την εμπέδωση μορφών κοινωνικής υποκειμενικότητας», όπως είναι αυτή της ιδιότητας του πολίτη. Ωστόσο η μη-αμφισβήτηση της δεν σημαίνει ότι οι κοινωνικές επιστήμες μπορούν να εξαντληθούν σ αυτή. Αντίθετα χρειάζονται όροι και προϋποθέσεις, στα πλαίσια της μετάβασης από την αγωγή στο επιστημονικό αντικείμενο, να οικοδομηθεί μια «εικόνα» κοινωνικών επιστημών, μια επιστημολογική συγκρότησή τους που θα παρακολουθεί τις αλλαγές παραδειγμάτων, θα παρουσιάζει στην ιστορικότητά τους, θα αναπτύσσει έννοιες και θα συμβάλλει 106 Εγχώρια εκδοχή αποτελούν οι ιδέες του Ν. Μουζέλη. Δες Ν. Μουζέλης, «Οι τρεις βασικές διαστάσεις της παιδείας», εφημερίδα Το Βήμα, Νέες Εποχές, Κυριακή 12/11/2006. Το κείμενο αυτό αποτέλεσε ανακοίνωση στο συνέδριο της Σχολής Μωραΐτη, με τίτλο «Που πάει το σχολείο:», Δες επίσης Μενέλαος Γκίβαλος, «Κοινωνικές και πολιτικές αξίες στο σύγχρονο κόσμο», στο Ελληνικό Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης, Γνώσεις, αξίες και δεξιότητες στη σύγχρονη εκπαίδευση, Πρακτικά 2 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου με διεθνή συμμετοχή Μαρτίου 2003, Αθήνα 2003, σελ Γίτσα Κοντογιαννοπούλου Πολυδωρίδη (επιμέλεια), Η Δημοκρατία, ο πολίτης και οι άλλοι, Πολιτισμική οικείωση της κοινωνικής και της πολιτικής εκπαίδευσης, Gutenberg, Αθήνα 2005, σελ Το ίδιο ισχύει και για τις ολιστικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις, αλλά και τις ατομικιστικές, οι οποίες εμπνέονται από τον Max Weber. Δες για παράδειγμα Κέντρο Μαρξιστικών Μελετών, Το μάθημα και τα βιβλία της Κοινωνικής και πολιτικής Αγωγής στην πρώτη βαθμίδα της εκπαίδευσης, Αθήνα Το μάθημα καταγγέλλεται λίγο-πολύ ως προπαγάνδα του αστικού κράτους. Δες επίσης και μια προσέγγιση μεθοδολογικού ατομισμού, η οποία δίνει έμφαση στην ορθολογική υποκειμενικότητα στο άρθρο της Σουζάνας Μαρίας Νικολάου, «Η πολιτική κοινωνικοποίηση του μαθητή και το μάθημα της κοινωνικής και πολιτικής Αγωγής», στο Ελληνικό Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης, Γνώσεις, αξίες και δεξιότητες στη σύγχρονη εκπαίδευση, Πρακτικά 2 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου με διεθνή συμμετοχή Μαρτίου 2003, Αθήνα 2003, σελ Γεράσιμος Κουζέλης, Ενάντια στα φαινόμενα, Για μια επιστημολογική προσέγγιση της Διδακτικής των Κοινωνικών Επιστημών, Νήσος, Αθήνα 2005, σελ ISSN:

7 στην δημιουργία μιας «γλώσσας» διδακτικής των κοινωνικών επιστημών, πέρα από της «επιστημολογία της καθημερινότητας», πέρα από την ταύτιση της καθημερινής γλώσσας με την επιστήμη. Και κάτι τελευταίο. Μπορούμε να υποθέσουμε πώς αν το μάθημα της «Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής» ήδη από την δεκαετία του 80 δεν οδηγούσε τον πολιτικό προσανατολισμό της στον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας, αν το κύριο χαρακτηριστικό της είναι το έθνος 110 και η κατασκευή του, αν η κύρια διαμάχη μεταξύ κανονιστικότητας και σχετικισμού έμεινε απ έξω από τη διδακτική της πολιτικής επιστήμης και πολύ λίγα σχολεία μπορούνε να καυχώνται την ενδυνάμωση της διαφορετικότητας, αν η διαμάχη φιλελευθερισμού/ κοινοτισμού, ήδη από την δεκαετία του 70 δεκαετία, σημαίνει την επικράτηση της έννοιας των δικαιωμάτων παρά αυτών των προσδιορισμένων ως αγαθά της σχολικής κοινότητας, 111 αν η ακραία εκδοχή του κοινοτισμού που λειτουργεί ως φόβητρο και παραβίαση των δικαιωμάτων είναι το κινηματογραφικό έργο του Λάρς Φον Τρίερ Dogwille (1999), αν η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών πάνω σε ζητήματα φύλου και ισότητας από το ΚΕΘΙ είναι μια ανεκπλήρωτη υπόσχεση από το Υπουργείο Παιδείας, τότε το «πολιτικό» του δημόσιου της «Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής» δραματικά θα μειώνεται προς όφελος του ιδιωτικού, το οποίο πάντα θα πασχίζει να ονοματιστεί και να προστατεύεται και πάντα θα επιστέφει ως σχέσεις εξουσίας χωρίς δημοκρατικό έλεγχο. Αυτό το ιδιωτικό είναι το προηγουμένως αλλά και το μετέπειτα οικονομικά ισχυρό μιας αδύνατης πολιτοφροσύνης. 110 Ιωσήφ Σολομών, Άννυ Ασημάκη Ασημακοπούλου, Φίλιππος Βλάχος, «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή και οι προσεγγίσεις (της έννοιας) του έθνους», περιοδικό Σύγχρονη Εκπαίδευση, τ.90-91, Σεπτέμβριος Δεκέμβριος 1996, σελ Για μια παρουσίαση της διαμάχης με όρους εφαρμογής της στο σχολικό περιβάλλον δες Λολίτσας Κωνσταντίνος, «Ο μαθητής ως πρόσωπο και ως πολίτης στην πολυπολιτισμική κοινωνία», περιοδικό Επιστημονικό Βήμα του δασκάλου, τ.4, Φεβρουάριος 2005, σελ ISSN:

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Διαθεματική-διεπιστημονική προσέγγιση Η παραδοσιακή διάταξη των περιεχομένων, η οποία σήμερα εφαρμόζεται ευρύτερα, ακολουθεί την αρχή των επιστημών, δηλαδή την διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή... 13 MΕΡΟΣ Ι. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. 1.1. Προσεγγίσεις στην έννοια της διδασκαλίας... 22

Περιεχόμενα. Εισαγωγή... 13 MΕΡΟΣ Ι. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. 1.1. Προσεγγίσεις στην έννοια της διδασκαλίας... 22 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 13 MΕΡΟΣ Ι. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 1.1. Προσεγγίσεις στην έννοια της διδασκαλίας... 22 1.1.1. Τι είναι διδασκαλία... 25 1.1.2. Διδασκαλία και μάθηση... 28 1.1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική. Οργάνωση μαθήματος Αντικείμενο της Παιδαγωγικής Επιστήμης

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική. Οργάνωση μαθήματος Αντικείμενο της Παιδαγωγικής Επιστήμης Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Οργάνωση μαθήματος Αντικείμενο της Παιδαγωγικής Επιστήμης Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Μάθημα επιλογής Διδάσκουσα: Ζουνχιά Αικατερίνη, Καθηγήτρια Αθλητικής Παιδαγωγικής Διάλεξη Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματική-διεπιστημονική προσέγγιση

Διαθεματική-διεπιστημονική προσέγγιση Ιωάννης Ε. Βρεττός Διαθεματική-διεπιστημονική προσέγγιση επιστήμη θέματα γνώση Η παραδοσιακή διάταξη των περιεχομένων, η οποία σήμερα εφαρμόζεται ευρύτερα, ακολουθεί την αρχή των επιστημών, δηλαδή τη διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών και Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΚΑΤΖΙΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΜΤΕΕ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΠΕ

Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών και Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΚΑΤΖΙΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΜΤΕΕ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΠΕ Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών και Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΚΑΤΖΙΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΜΤΕΕ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΠΕ Για πρώτη φορά στην ιστορία προετοιμάζουμε τα παιδιά για ένα μέλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Ζ. Διδακτική της Πληροφορικής II

Ομάδα Ζ. Διδακτική της Πληροφορικής II Διδακτική της Πληροφορικής II Ομάδα Ζ Γούλιας Νίκος Σκούρτης Τάσος Πινήτας Γιώργος Λαζαρίδης Λάζαρος Πεχλιβανίδου Κατερίνα Μαρμαροκόπος Γιώργος Σταγκοπούλου Αλεξάνδρα 1 Περιεχόμενα Παρουσίασης Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού Η ξεκάθαρη εφαρμογή της αντιρατσιστικής πολιτικής του Υ.Π.Π. στη σχολική

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1220 Διδάσκων: Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

Μπαλτάς Χαράλαµπος, M.Ed, δάσκαλος

Μπαλτάς Χαράλαµπος, M.Ed, δάσκαλος Κοινωνικές κατασκευές του πολιτικού και πολιτικός εγγραµµατισµός: το παράδειγµα των νέων βιβλίων Πολιτικής και Κοινωνικής Αγωγής στην πρωτοβάθµια εκπαίδευση Μπαλτάς Χαράλαµπος, M.Ed, δάσκαλος Περίληψη:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 1: Η πολυπολιτισμικότητα στην κοινωνία και στο σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Αντικείμενο του Τμήματος Το Τμήμα ασχολείται με την μελέτη των πολιτικών φαινομένων, των πολιτικών θεσμών, διαδικασιών και ανταγωνισμών.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ Ρέθυμνο, 12 Αυγούστου 2013 Δεύτερη Αναγγελία Η Ελληνική Επιστημονική Ένωση

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας»

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» «Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2016 2017 Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ΕΔΕ 1 H ετερότητα στις

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ Επιμέλεια 7 o Διήμερο Διαλόγου για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών 15 & 16 Μαρτίου 2008 Ομάδα Έρευνας της Μαθηματικής Εκπαίδευσης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ i ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ Ανατροφοδότηση εκπαιδευτικής διαδικασίας Εντοπισμός μαθησιακών ελλείψεων Στασιμότητα μαθητών Επανάληψη τάξης Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών ΟιΤΠΕχαρακτηρίζουνόλαταμέσαπουείναιφορείς άυλων μηνυμάτων (χαρακτήρες, εικόνες, ήχοι). Η αξιοποίησή

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 «Ευαισθητοποίηση των μαθητών κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και προώθηση της ισότητας και του σεβασμού, στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά της

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Citation (ΑΡΑ format): Μουζάκης, Χ. (2017, 2 Μαρτίου). Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo [Webinar], Στο: Webinars ΠΕ19-20 Ιστο-διαλέξεις για καθηγητές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικο-πολιτισμική ετερότητα & Αναλυτικό Πρόγραμμα

Κοινωνικο-πολιτισμική ετερότητα & Αναλυτικό Πρόγραμμα Εισήγηση-παρουσίαση: Κοινωνικο-πολιτισμική ετερότητα & Αναλυτικό Πρόγραμμα Βασίλης Τσάφος, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία, Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολιάζουν: Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

Η επιμόρφωση εκπαιδευτικών για το πολυπολιτισμικό σχολείο: εφαρμογές οφέλη συνέχεια

Η επιμόρφωση εκπαιδευτικών για το πολυπολιτισμικό σχολείο: εφαρμογές οφέλη συνέχεια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Πράξη "Εκπαίδευση Αλλοδαπών & Παλιννοστούντων Μαθητών" υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση" και συγχρηματοδοτείται

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αξιολόγηση του μαθητή Βασικός στόχος της αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ Μάθημα 1 ο 14/3/2011 Περίγραμμα και περιεχόμενο του μαθήματος Μάθηση με την αξιοποίηση του Η/Υ ή τις ΤΠΕ Θεωρίες μάθησης Εφαρμογή των θεωριών μάθησης στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες:

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες: 1 Σχέδια Δράσης Πεδία: 1. Εκπαιδευτικές διαδικασίες. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Τομείς: 1. Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής Διδακτική της Πληροφορικής Ενότητα 1: Εισαγωγή Δημήτριος Τσώλης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών Προβληματική Την τελευταία εικοσαετία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες)

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) Αξίες αδιαµφισβήτητες από γενιά σε γενιά Οι σχέσεις καθορισµένες από ήθη και έθιµα Εξωτερική ηθική Κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή σε θεματικό Δίκτυο για το Ν. Καζαντζάκη

ΘΕΜΑ: Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή σε θεματικό Δίκτυο για το Ν. Καζαντζάκη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ηράκλειο, 09-11-2016 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτ: 140 & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ 1 ης, 5 ης, 6

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Διδάσκων: Βασίλης Γραμματικόπουλος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ - ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Μια σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Χούμκοζλης Χρήστος Υποψήφιος Διδάκτορας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκη, Ελλάδα houm@eng.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική μάθηση εκπαιδευτικών στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: εισαγωγικές παρατηρήσεις

Επαγγελματική μάθηση εκπαιδευτικών στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: εισαγωγικές παρατηρήσεις Επαγγελματική μάθηση εκπαιδευτικών στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: εισαγωγικές παρατηρήσεις Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Λοϊζίδου Προϊσταμένη Τομέα Επιμόρφωσης Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 23 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 6.1 Κοινωνικοποίηση και πολιτικοποίηση 6.1 ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1/13 Ένταξη και ενσωμάτωση στο κοινωνικό σύνολο Οριοθέτηση ορθών συμπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Τσίρος Νικόλαος Αναπληρωτής Καθηγητής Πάρεδρος Νομικού Συμβουλίου του Κράτους

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Τσίρος Νικόλαος Αναπληρωτής Καθηγητής Πάρεδρος Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Τσίρος Νικόλαος Αναπληρωτής Καθηγητής Πάρεδρος Νομικού Συμβουλίου του Κράτους e-mail: n.tsiros@nsk.gr 1. Τίτλοι Σπουδών και Υποτροφίες - 1987: Πτυχίο Νομικής Σχολής Αθηνών, τμήμα Νομικό. - 1988-1992:

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης»

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική Η διεύρυνση της συμμετοχής του ανθρώπινου δυναμικού σε δράσεις δια βίου εκπαίδευσης για την

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Διαπανεπιστημιακό Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα»

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα» Θεματική Εβδομάδα 2016-17 «Σώμα και Ταυτότητα» Υλοποίηση στο Γυμνάσιο Θεματικής Εβδομάδας Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης σε ζητήματα Διατροφής, Εθισμού-Εξαρτήσεων και Έμφυλων Ταυτοτήτων 1 Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών

ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών ΤΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠο ΤΗΝ ΕΜΠΕΔΩΣΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚB Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών 15 Μαΐου 2012 Τι είναι Εμπέδωση; ΠΡΙΝ Εξατομίκευση Θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

Μαργαρίτα Μανσόλα Dip.Ed. M.A. Psychology of Education, CPsychol (BPS)

Μαργαρίτα Μανσόλα Dip.Ed. M.A. Psychology of Education, CPsychol (BPS) Μαργαρίτα Μανσόλα Dip.Ed. M.A. Psychology of Education, CPsychol (BPS) «Κάθε συνηθισμένο παιδί είναι ικανό για ασυνήθιστα κατορθώματα» (Τζ. Ρόουλινγκ) «Όλοι οι μαθητές πρέπει να βιώνουν μια εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο Διδακτικής των Μαθηματικών με ΤΠΕ

Επιμορφωτικό Σεμινάριο Διδακτικής των Μαθηματικών με ΤΠΕ ΞΑΝΘΗ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2016 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2017 Επιμορφωτικό Σεμινάριο Διδακτικής των Μαθηματικών με ΤΠΕ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ):

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): στόχοι, μέθοδοι, προοπτικές Αναγνωστάκης Σπύρος, Υπεύθυνος - Οικονόμου Κων., Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Κισσάβου Ελασσόνας Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση»

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή»

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» 20 ο Διεθνές Συνέδριο «Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» Πάτρα, 6-8 Νοεμβρίου 2015 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών E-mail επικοινωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ (ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ) Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας Τηλ. 22510-36554 Εισαγωγή. Η διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Διαγράμματα Eικόνες... 13. Πρόλογος... 17. Εισαγωγή... 21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΝEΑ ΕΠΟΧH ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡAΚΤΗΡΙΣΤΙΚA ΤΗΣ

Πίνακες Διαγράμματα Eικόνες... 13. Πρόλογος... 17. Εισαγωγή... 21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΝEΑ ΕΠΟΧH ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡAΚΤΗΡΙΣΤΙΚA ΤΗΣ Περιεχόμενα Πίνακες Διαγράμματα Eικόνες... 13 Πρόλογος... 17 Εισαγωγή... 21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΝEΑ ΕΠΟΧH ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡAΚΤΗΡΙΣΤΙΚA ΤΗΣ Η Νέα Εποχή και τα χαρακτηριστικά της... 31 Μια νέα εποχή... 31 Η παγκοσμιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας

Μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας ΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΠΑΣΣΑΣ Μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας Τεύχος Β (για τη Β Λυκείου) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΣΣΑΣ Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993,

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Προγράμματος Σπουδών SDM / Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση

Διάταξη Προγράμματος Σπουδών SDM / Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση Διάταξη Προγράμματος Σπουδών SDM / Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών SDM Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Σεμιναριακό Εργαστήριο

Σεμιναριακό Εργαστήριο Σεμιναριακό Εργαστήριο Μέθοδοι και τεχνικές στη σύγχρονη Θρησκευτική Εκπαίδευση Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003).

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Δ.Ε.Π.Π.Σ. : Οργανωμένο σύστημα εργασίας, το οποίο σκιαγραφεί τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά, τις διαδικασίες με τις οποίες επιτυγχάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικά στοιχεία Ευάγγελος Κελεσίδης Δάσκαλος (ΠΕ70) Έτος γέννησης 1963 Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος Αλεξανδρείας 68 546 45 Θεσσαλονίκη Τηλ. 2310 851 117 (οικ), 6947838389

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα