Tίτλοσ Διπλωματικήσ Εργαςίασ: Οικολογικό Διαχεύριςη τησ Περιοχόσ τησ Λύμνησ Καώϊφα (Δυτικό Πελοπόννηςο), του Δικτύου Υύςη 2000

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Tίτλοσ Διπλωματικήσ Εργαςίασ: Οικολογικό Διαχεύριςη τησ Περιοχόσ τησ Λύμνησ Καώϊφα (Δυτικό Πελοπόννηςο), του Δικτύου Υύςη 2000"

Transcript

1 ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ Γηαηκεκαηηθφ πξφγξακκα κεηαπηπρηαθψλ ζπνπδψλ ζηηο Πεξηβαιινληηθέο επηζηήκεο Tίτλοσ Διπλωματικήσ Εργαςίασ: Οικολογικό Διαχεύριςη τησ Περιοχόσ τησ Λύμνησ Καώϊφα (Δυτικό Πελοπόννηςο), του Δικτύου Υύςη 2000 Μεηαπηπρηαθή θνηηήηξηα: Τπεχζπλνο θαζεγεηήο: Παππά Γηνλπζία Γεσξγηάδεο Θεφδσξνο ΠΑΣΡΑ

2 Δικόνα Δξωθύλλος: Ζ Λίκλε Κατάθα θαη ην λεζί ηεο Αγίαο Αηθαηεξίλεο, κπξνζηά απφ ην φξνο Λαπίζα 2

3 ΜΔΛΖ ΣΡΗΜΔΛΟΤ ΔΠΗΣΡΟΠΖ: Γεσξγηάδεο Θεφδσξνο Καζεγεηήο, Σνκέαο Βηνινγίαο Φπηψλ, Σκήκα Βηνινγίαο Παλεπηζηήκην Παηξψλ Παπαζηεξγηάδνπ Δχα Δπ. Καζεγήηξηα, Σνκέαο Βηνινγίαο Φπηψλ, Σκήκα Βηνινγίαο Παλεπηζηήκην Παηξψλ Σεληαθνχ Αξγπξψ Δπ. Καζεγήηξηα, Σνκέαο Βηνινγίαο Φπηψλ, Σκήκα Βηνινγίαο Παλεπηζηήκην Παηξψλ 3

4 ΕΤΦΑΡΙΣΙΕ Κατ αρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον καθηγητή μου κύριο Γεωργιάδη Θεόδωρο, για την καθοδήγησή του, την κατανόησή του και την βοήθειά του, σε κάθε φάση της Μεταπτυχιακής μου Διατριβής. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω όλα τα μέλη του εργαστηρίου του Σομέα Βιολογίας Υυτών και ιδιαίτερα τον κύριο Δημητρέλλο Δημήτριο, η βοήθεια του οποίου υπήρξε ανεκτίμητη και θεμελιώδης, καθώς και τα μέλη της εξεταστικής επιτροπής, κυρίες Παπαστεργιάδου Εύα και Σηνιακού Αργυρώ, για την προσεκτική ανάγνωση και αξιολόγηση της παρούσης διατριβής. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στην συνάδελφο Γεωπόνο, κυρία Σσαντίλη Κατερίνα για το πολύτιμο υλικό που μου παρείχε, τον Δήμο Ζαχάρως, το Δασαρχείο Κρεστένων και ιδιαιτέρως τον δασάρχη κύριο Γιακουμή Βασίλη και την γραμματεία της βιβλιοθήκης του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων και Τγροτόπων. Ευχαριστώ τους φίλους μου Μυτιλέκα Νικόλαο, Καλαντζή Υωτεινή και Σσουνάκα ταυρούλα για την υλική και ηθική υποστήριξή τους καθώς τους γονείς μου Δημήτρη και Ελένη και τον αδερφό μου Παναγιώτη, για την απεριόριστη στήριξη που μου παρείχαν. 4

5 ΠΗΝΑΚΑ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΧΝ ΠΔΡΗΛΖΦΖ ΚΤΡΗΟ ΜΔΡΟ Κεθ.1. Δηζαγσγή 1.1. θνπφο ηεο Έξεπλαο 1.2. Μέζνδνη θαη Μέζα Κεθ.2. Γεληθά ζηνηρεία Τγξνηφπσλ- Τγξνηνπηθά νηθνζπζηήκαηα 2.1. Οξηζκφο 2.2. Φπζηθέο Λεηηνπξγίεο Τγξνηφπσλ 2.3. Τπεξεζίεο θαη αγαζά πνπ πξνζθέξνπλ νη πγξφηνπνη ζηνλ άλζξσπν 2.4. Σχπνη Τγξνηφπσλ Κεθ.3. Γίθηπν NATURA 2000 Κεθ.4. Γεληθά ηνηρεία ηεο ππφ Μειέηε Πεξηνρήο 4.1. Γεσγξαθηθή ζέζε, φξηα, έθηαζε, δηαίξεζε ηνπ ρψξνπ 4.2. Ηζηνξηθά ζηνηρεία πεξηνρήο Κεθ. 5. Πεξηγξαθή 5.1. Φπζηθφ πεξηβάιινλ Σνπνγξαθηθά ζηνηρεία Κιηκαηηθέο ζπλζήθεο Γεσινγία - εηζκνινγία - Τδξνινγία Βιάζηεζε - Υισξίδα Ηακαηηθέο πεγέο 5.2. Δγθαηαζηάζεηο 5.3. Οηθνλνκηθέο, Κνηλσληθέο, θαη Πνιηηηζηηθέο ζπλζήθεο Παξαγσγηθέο δξαζηεξηφηεηεο - ηνηρεία γηα ηνλ Ηακαηηθφ ηνπξηζκφ Πιεζπζκηαθά θαη πνιηηηζηηθά ζηνηρεία Ηζηνξηθά θαη αξραηνινγηθά κλεκεία Κεθ.6. Αλζξψπηλεο επηδξάζεηο 6.1. Οη Ππξθαγηέο 6.2. Ζ Γεσξγία 6.3. Ο Σνπξηζκφο 5

6 6.4. Ζ Κηελνηξνθία 6.5. Οη Αζιεηηθέο Δγθαηαζηάζεηο 6.6. Άιινη Λφγνη Κεθ.7. Αμηνιφγεζε 7.1. Αμηνιφγεζε νηθνηφπσλ θαη εηδψλ 7.2. Αμηνιφγεζε ηνπ νηθνζπζηήκαηνο 7.3. Αμηνιφγεζε ησλ ζήκεξα αζθνχκελσλ αλζξψπηλσλ δξαζηεξηνηήησλ 7.4. πκπεξάζκαηα Κεθ.8. Πξνζπάζεηεο Αλαβάζκηζεο 8.1. Πξνζπάζεηεο Αλαβάζκηζεο κέζσ Δθπνλεζείζσλ Μειεηψλ Σνπηθφ Αλαπηπμηαθφ Πξφγξακκα LIFE Οηθνλνκνηερληθή Μειέηε ρνιηαζκφο Μειεηψλ 8.2. Ζκεξνιφγην Μεκνλσκέλσλ θαη Οξγαλσκέλσλ Παξεκβάζεσλ Κεθ.9. Ννκηθφ θαζεζηψο Πεξηνρήο 9.1. Γηα πεξηνρέο εληφο ησλ Εσλψλ Οηθηζηηθνχ Διέγρνπ 9.2. Γηα ηηο εθηφο ζρεδίνπ ησλ ΕΟΔ πεξηνρέο Κεθ.10. Πξνηάζεηο Γηαρείξηζεο Πξφγξακκα Παξαθνινχζεζεο Μέηξα γηα ηελ Δπίηεπμε ηνπ Γεληθνχ Δθηθηνχ θνπνχ Γηαρείξηζεο Γεληθά Μέηξα Πξνζηαηεπηηθά Μέηξα Γηαρεηξηζηηθά Αλαπηπμηαθά Μέηξα Δπαηζζεηνπνηήζε θαη Καηάξηηζε Άιια Μέηξα Μέηξα γηα ηελ Δπίηεπμε Δπηκέξνπο Δθηθηψλ θνπψλ Γηαρείξηζεο Σεο παξαζαιάζζηαο πεξηνρήο πνπ πεξηιακβάλεη θαη ηηο ακκνζίλεο Σσλ βξαρψδσλ φξσλ κε ηα ζπήιαηα πνπ αλαβιχδνπλ ζεξκέο πεγέο Σεο ιίκλεο Κατάθα πνπ εθηείλεηαη κεηαμχ ησλ δχν αλσηέξσλ νηθνζπζηεκάησλ Σνπ πεπθνδάζνπο πνπ εμαπιψλεηαη ζε φιε ηελ γχξσ πεξηνρή Πξφγξακκα Παξαθνινχζεζεο ε επίπεδν πεξηνρήο ε επίπεδν Σχπσλ Οηθνηφπσλ 6

7 ε επίπεδν ρισξίδαο ε επίπεδν παλίδαο ε επίπεδν αβηνηηθψλ παξαγφλησλ Φνξέαο πινπνίεζεο ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ ΔΝΘΔΣΟ ΦΧΣΟΓΡΑΦΗΧΝ ΥΑΡΣΔ ΠΔΡΗΟΥΖ 7

8 ΠΔΡΗΛΖΦΖ Σν παξφλ θείκελν απνηειεί ηελ Μεηαπηπρηαθή εξγαζία ε νπνία εθπνλήζεθε ζηα πιαίζηα ηνπ Γηαηκεκαηηθνχ Μεηαπηπρηαθνχ Πξνγξάκκαηνο πνπδψλ «Πεξηβαιινληηθέο Δπηζηήκεο», ηνπ ηκήκαηνο Βηνινγίαο, ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ. Ζ παξνχζα έθζεζε πεξηγξάθεη ηελ Οηθνινγηθή Γηαρείξηζε ηεο Πεξηνρήο ηεο Λίκλεο Κατάθα, πνπ αλήθεη ζην δίθηπν ΦΤΖ Ζ πεξηνρή έρεη ζπνπδαία Οηθνζπζηήκαηα, κε παξαιηαθή ακκφθηιε βιάζηεζε, παξάθηηα δάζε πεχθεο θαη ιηκλνζαιάζζηα βιάζηεζε. Τπάξρνπλ ζεκαληηθνί ηχπνη νηθνηφπσλ θαη παξάιιεια έληνλε αλζξψπηλε επίδξαζε, ηφζν ιφγσ ησλ ηακαηηθψλ ινπηξψλ φζν θαη ιφγσ ηεο αλαςπρήο, ζηηο εθηεηακέλεο ακκψδεηο παξαιίεο. Χζηφζν, ζεκαληηθφ κέξνο ηεο πεξηνρήο έρεη θαηαζηξαθεί απφ ηηο ηειεπηαίεο ππξθαγηέο. Χο εθ ηνχηνπ, παξαηίζεληαη γεληθά ζηνηρεία πεξηγξαθήο ησλ πγξνηφπσλ θαη ηνπ δηθηχνπ ΦΤΖ (ΝΑΣURA) 2000, πιήξεο πεξηγξαθή ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ νηθνζπζηήκαηνο, αλάιπζε ησλ επηδξάζεσλ πνπ δέρεηαη ε πεξηνρή, αμηνιφγεζε ησλ παξακέηξσλ θαη πξνηάζεηο δηαρείξηζεο κέζσ ελφο πξνγξάκκαηνο παξαθνινχζεζεο. ην ηέινο ηεο εξγαζίαο παξαηίζεηαη θαη έλα έλζεην θσηνγξαθηψλ ηεο πεξηνρήο. 8

9 ΚΤΡΗΟ ΜΔΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΑΓΩΓΘ 1.1 κοπόρ ηηρ έπεςναρ Δικ.1. Δπηζθέπηεο ζηηο εγθαηαζηάζεηο ηεο ιίκλεο, 1950 Οη ζηφρνη ηεο παξνχζεο εξγαζίαο είλαη: 1. Θ παρουςίαςθ και θ περιγραφι των φυςικϊν οικοςυςτθμάτων τθσ περιοχισ. 2. Θ παρουςίαςθ τθσ χλωρίδασ και των τφπων οικοτόπων τθσ περιοχισ. 3. Θ παρουςίαςθ τθσ χρθςιμοποίθςθσ τθσ λίμνθσ ωσ μζςω αναψυχισ αλλά και των αρνθτικϊν ανκρϊπινων παρεμβάςεων που ζχει δεχκεί ο υγρότοποσ, δίνοντασ ζμφαςθ ςτισ πυρκαγιζσ, κεωρϊντασ τεσ ανκρϊπινα ζργα και όχι φυςικά φαινόμενα. 4. Θ αξιόλογθςθ των ειδϊν τθσ χλωρίδασ, τθσ περιοχισ και των δυνατοτιτων τθσ, προκειμζνου να κακοριςκοφν οι ςκοποί και τα μζτρα διαχείριςθσ. 5. Θ διατφπωςθ των διαχειριςτικϊν προτάςεων και μζτρων που ζχουν ιδθ υιοκετθκεί. 9

10 6. Θ διαμόρφωςθ προτάςεων για τα απαιτοφμενα ζργα τα οποία κα αναβακμίςουν το περιβάλλον τθσ περιοχισ και κα ςυμβάλλουν ςτθν ανάπτυξι τθσ, με ςκοπό τθν αειφορικι διαχείριςθ τθσ περιοχισ και τθν προςταςία του περιβάλλοντοσ Μζκοδοι και μζςα Σο κφριο πλάνο πάνω ςτο οποίο βαςίςτθκε θ παρουςίαςθ αλλά και ο τρόποσ ςκζψθσ για τθν εκπόνθςθ τθσ παροφςθσ εργαςίασ, ζγινε με βάςθ τισ προδιαγραφζσ ςφνταξθσ των ολοκλθρωμζνων διαχειριςτικϊν ςχεδίων προςτατευόμενων περιοχϊν του Ελλθνικοφ Κζντρου Βιοτόπων Τγροτόπων. Οι ςπουδαιότερεσ πθγζσ πλθροφοριϊν που χρθςιμοποιικθκαν ιταν θ περιγραφι του οικοςυςτιματοσ από το δίκτυο «Φφςθ 2000 (Natura 2000)», εκπονθκείςεσ μελζτεσ που είχαν κατατεκεί ςτο Διμο Ηαχάρωσ για διαφόρουσ ςκοποφσ (Πίνακασ 1), κακϊσ και πλικοσ ενθμερϊςεων και πλθροφοριϊν από το Τπουργείο Περιβάλλοντοσ (Πίνακασ 2). Για να ολοκλθρωκεί θ εργαςία ςυγκεντρϊκθκαν φωτογραφίεσ, είτε από ιδία παρατιρθςθ και χριςθ ψθφιακϊν μζςων, είτε αντίτυπα παλαιότερων φωτογραφιϊν ι ακόμα και πινάκων ηωγραφικισ που εμπνεφςτθκαν από το τοπίο. Αδιαμφιςβιτθτθ ιταν και θ παροχι υλικοφ από το διαδίκτυο, όπωσ αεροφωτογραφιϊν και δορυφορικϊν εικόνων. Οι χάρτεσ που βοικθςαν ςτθν τελικι εικόνα τθσ παροφςθσ εργαςίασ προζρχονται από τοπογραφικά προγράμματα, GIS και Autocad 2000 μζςα από ςχζδια εκπόνθςθσ ζργων. Θ κφρια μζκοδοσ που χρθςιμοποιικθκε ιταν αυτι τθσ ζρευνασ και τθσ πλθροφόρθςθσ, μζςα από ςυηθτιςεισ με υπεφκυνουσ φορζων (Νομάρχθσ Θλείασ, Σοπογράφοσ Διμου Ηαχάρωσ, Δαςάρχθσ Κρεςτζνων) αλλά και με επιςτιμονεσ που ζχουν αςχολθκεί με τθν περιοχι, κακϊσ και μζςα από μελζτθ επιςτθμονικά αποδεκτϊν εργαςιϊν αλλά και βιβλίων που τθν περιγράφουν. ε ότι αφορά τθν ανάλυςθ των πολιτιςτικϊν και ιςτορικϊν ςτοιχείων ςε μεγάλο βακμό ςυνζβαλαν οι μόνιμοι κάτοικοι αλλά και οι τοπικζσ εφθμερίδεσ. Φυςικά, ο πιο άρτιοσ τρόποσ ζρευνασ ιταν θ ίδια θ παρατιρθςθ τθσ περιοχισ, μζςα από αλλεπάλλθλεσ επιςκζψεισ. Σο ςθμαντικότερο πρόβλθμα που παρουςιάςκθκε, ιταν θ μθ φπαρξθ παλαιότερθσ περιβαλλοντικισ μελζτθσ για τθν λίμνθ Καϊάφα, κακϊσ και θ αλλαγι του τοπίου μετά από τθν μεγάλθ πυρκαγιά του Αυγοφςτου του 2007, που άλλαξε τθν δομι τθσ εργαςίασ. 10

11 TITΛΟ ΜΕΛΕΣΘ - ΕΚΘΕΘ ΦΟΡΕΑ ΤΛΟΠΟΙΘΘ ΦΟΡΕΑ ΚΑΣΑΘΕΘ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΣΑΘΕΘ Θ λίμνθ ωσ Ναυτακλθτικό κζντρο Διμοσ Ηαχάρωσ ΕΟΣ 1991 Ηαχάρω-Καϊάφα: Προςταςία και Ανάπτυξθ ενόσ ςπάνιου οικοςυςτιματοσ που περιλαμβάνει βουνό, λίμνθ, δάςοσ και κάλαςςα LIFE 1993 Διμοσ Ηαχάρωσ 1993 Θ αξιοποίθςθ του Οικονομοτεχνικι Διμοσ 1995 οικοςυςτιματοσ Ηαχάρωσ Ιδιωτικι Εταιρεία Ηαχάρωσ Σοπικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Αναπτυξιακόσ Νομαρχία 2005 ςφνδεςμοσ 1 θσ Θλείασ Γεωγραφικισ Ενότθτασ νομοφ Θλείασ τρατθγικι Μελζτθ Ελλθνικό Πρόγραμμα Ευρωπαϊκι 2006 Περιβαλλοντικών Επιπτώςεων ΠΕΠ Δυτικισ Ελλάδοσ, Πελοποννιςου και Ιονίων νιςων Μεταρρυκμίςεων (ΕΠΜ) Επιτροπι Πιν.1. Οη κειέηεο πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ σο πεγέο ηεο παξνχζεο εξγαζίαο θαη έρνπλ θαηαηεζεί ζε Οξγαληζκνχο ηεο Σνπηθήο Απηνδηνίθεζεο 11

12 ΣΙΣΛΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ- ΦΟΡΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ- ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΘΕΘ- ΕΝΘΜΕΡΩΘ ΕΚΘΕΘ- ΕΝΘΜΕΡΩΘ ΚΑΣΑΘΕΘ - ΚΤΚΛΟΦΟΡΘΘ Γνωρίηοντασ τουσ υγρότοπουσ Ενθμερωτικό Φυλλάδιο 1997 ΤΠΕΧΩΔΕ Εκνικι τρατθγικι για τουσ ΤΠΕΧΩΔΕ 1999 Τγροτοπικοφσ Πόρουσ Πρόγραμμα Ευαιςκθτοποίθςθσ Επιχειρθςιακό Πρόγραμμα για πάνια Είδθ Ηώων «Περιβάλλον» , ΤΠΕΧΩΔΕ Ζκκεςθ Περιβαλλοντικών Οργανιςμόσ για τθν Οικονομικι 2001 Επιδόςεων τθσ Ελλάδασ υνεργαςία και Ανάπτυξθσ 2000, ΤΠΕΧΩΔΕ Προκαταρκτικι περιβαλλοντικι Πρόγραμμα «Δρόμοι 2005 εκτίμθςθ και αξιολόγθςθ (ΠΠΕΑ) του ζργου: «Οδικόσ άξονασ Πάτρα- Πφργοσ- Σςακώνα» Ανάπτυξθσ», ΤΠΕΧΩΔΕ Δθλώςεισ Τπουργοφ Γ. ουφλιά, για τθν υπογραφι τθσ ςφμβαςθσ παραχώρθςθσ για τθ Βορειοδυτικι Οδό Πελοποννιςου Ενθμερϊςεισ ΤΠΕΧΩΔΕ 2008 Πιν.2. Οη εθζέζεηο πξνγξακκάησλ θαη νη ελεκεξψζεηο ηνπ ΤΠΔΥΧΓΔ, πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ σο πεγέο ηεο παξνχζεο εξγαζίαο 12

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΓΕΝΙΚΑ ΣΟΙΧΕΙΑ ΤΓΡΟΣΟΠΩΝ- ΤΓΡΟΣΟΠΙΚΑ ΟΙΚΟΤΣΘΜΑΣΑ 2.1. Οπιζμόρ Απφ επηζηεκνληθήο άπνςεο ε ιέμε πγξφηνπνο αλαθέξεηαη ζε θάζε ηφπν πνπ θαιχπηεηαη, επνρηθά ή κφληκα, απφ ξερά λεξά ή πνπ δελ θαιχπηεηαη πνηέ απφ λεξά αιιά έρεη ππφζηξσκα (έδαθνο, άκκνο, ραιίθηα θ.ι.π) πγξφ γηα κεγάιν δηάζηεκα ηνπ έηνπο. Ο φξνο πξνέξρεηαη απφ ηελ απφδνζε ηνπ αγγιηθνχ Wetland πνπ ζπρλά απνδίδεηαη θαη σο πγξνβηφηνπνο. χκθσλα κε ην άξζξν 1 ηεο «χκβαζεο γηα ηνπο Τγξνηφπνπο Γηεζλνχο εκαζίαο σο Δλδηαηηήκαηνο Τδξνβίσλ Πνπιηψλ, 1971», γλσζηή θαη σο πλζήθε Ρακζάξ νη πγξφηνπνη είλαη «θπζηθέο ή ηερλεηέο πεξηνρέο απνηεινχκελεο απφ έιε κε μπιψδε βιάζηεζε, απφ κε απνθιεηζηηθψο νκβξνδίαηηα έιε κε ηπξθψδεο ππφζηξσκα, απφ ηπξθψδεηο γαίεο ή απφ λεξφ. Οη πεξηνρέο απηέο θαηαθιχδνληαη κνλίκσο ή πξνζσξηλψο κε λεξφ, ην νπνίν είλαη ζηάζηκν ή ξένλ, γιπθφ, πθάικπξν ή αικπξφ. ε απηέο, πεξηιακβάλνληαη θαη εθείλεο πνπ θαιχπηνληαη απφ ζαιαζζηλφ λεξφ, ην βάζνο ηνπ νπνίνπ θαηά ηελ ξερία δελ ππεξβαίλεη ηα έμη κέηξα». Βάζε ηνπ ίδηνπ νξηζκνχ, ζηνπο πγξνηφπνπο κπνξνχλ λα εληαρζνχλ θαη «νη παξφρζηεο ή παξάθηηεο δψλεο πνπ γεηηνλεχνπλ κε πγξνηφπνπο ή κε λεζηά ή κε ζαιάζζηεο πδαηνζπιινγέο θαη πνπ είλαη βαζχηεξεο κελ απφ έμη κέηξα θαηά ηε ξερία, αιιά βξίζθνληαη κέζα ζηα φξηα ηνπ πγξνηφπνπ». 13

14 2.2. Φςζικέρ Λειηοςπγίερ Τγποηόπων Οη πγξφηνπνη είλαη νηθνζπζηήκαηα πνπ επηηεινχλ πνιιαπιέο θπζηθέο δηεξγαζίεο, ησλ νπνίσλ ε γλψζε είλαη απαξαίηεηε γηα ηελ ζσζηή δηαρείξηζε ηνπ εθάζηνηε νηθνζπζηήκαηνο. Ο πξσηαξρηθφο παξάγνληαο ν νπνίνο θαζνξίδεη πσο ιεηηνπξγεί έλαο πγξφηνπνο είλαη ην πδξνινγηθφ θαζεζηψο ηνπ. ε έλαλ πγξφηνπν κπνξεί λα παξαηεξεζνχλ νη εμήο ιεηηνπξγίεο: Εμπλουτιςμόσ των υπόγειων υδροφόρων Σροποποίθςθ πλθμμυρικϊν φαινομζνων Παγίδευςθ ιηθμάτων και άλλων ουςιϊν Αποκικευςθ και ελευκζρωςθ κερμότθτασ Απορρόφθςθ διοξειδίου του άνκρακα Δικ.2. Παλνξακηθή άπνςε ηεο ιηκλνζάιαζζαο ηνπ Κνηπρίνπ ζηελ Βνξεηδπηηθή Ζιεία Δζςμευςθ τθσ θλιακισ ακτινοβολίασ και ςτιριξθ τροφικϊν πλεγμάτων Οη ιεηηνπξγίεο απηέο δελ είλαη αλεμάξηεηεο αιιά δξνπλ ζπλεξγηζηηθά Τπηπεζίερ και αγαθά πος πποζθέποςν οι ςγπόηοποι ζηον άνθπωπο Οη αμίεο ησλ πγξνηφπσλ δηαρσξίδνληαη ζε θνηλσληθέο θαη θαηαλαισηηθέο. Οη ππεξεζίεο απηέο δελ είλαη αλεμάξηεηεο κεηαμχ ηνπο, ζπλήζσο ε αλαβάζκηζε ή 14

15 ππνβάζκηζε κηαο, πξνθαιεί αληίζηνηρα ηελ αλαβάζκηζε ή ππνβάζκηζε κηαο άιιεο ή θαη πεξηζζνηέξσλ. Μεξηθέο απφ απηέο παξνπζηάδνληαη παξαθάησ: I. Βηνινγηθή αμία II. Τδξεπηηθή θαη Αξδεπηηθή αμία III. Αιηεπηηθή, Κηελνηξνθηθή, Τινηνκηθή θαη Θεξακαηηθή αμία IV. Βειηησηηθή ηεο πνηφηεηαο ηνπ λεξνχ V. Αλαςπρή θαη Πνιηηηζηηθή Αμία VI. Κιηκαηηθή Αμία VII. Δπηζηεκνληθή θαη Δθπαηδεπηηθή Αμία 2.4. Σύποι Τγποηόπων Οη θπζηθνί πγξφηνπνη κπνξεί λα είλαη παξάθηηνη ή εζσηεξηθνί. ηελ πξψηε θαηεγνξία, ζχκθσλα κε κηα απιή, φρη απζηεξά ηεξαξρηθή θαηάηαμε, ηνπ Γηεζλνχο Γξαθείνπ Έξεπλαο Τδξνβίσλ Πνπιηψλ θαη Τγξνηφπσλ (IWRB), πεξηιακβάλνληαη ηα ξερά ζαιαζζηλά λεξά, ηα δέιηα θαη νη εθβνιέο ησλ πνηακψλ, ηα αικπξά έιε, νη θιεηζηέο ή νη αλνηρηέο ιηκλνζάιαζζεο, νη ακκνλεζίδεο, νη παξάθηηνη ζακλψλεο θ.ι.π. Ζ δεχηεξε θαηεγνξία πεξηιακβάλεη ηνπο πνηακνχο, ηα ξπάθηα, ηηο ιίκλεο, ηα έιε, ηα πγξά ιηβάδηα, ηνπο θαιακψλεο, ηα παξφρζηα ή παξαπνηάκηα δάζε θαη ζακλψλεο. Αθφκα ππάξρνπλ ηερλεηνί ή εκηηερληθνί πγξφηνπνη πνπ δεκηνπξγνχληαη γηα δηάθνξνπο ζθνπνχο (π.ρ. γηα παξαγσγή αιαηηνχ, πδαηνθαιιηέξγεηεο, απνζήθεπζε λεξνχ, πδξεπηηθά θαη αξδεπηηθά έξγα, παξαγσγή πδξνειεθηξηθήο ελέξγεηαο) θαη πεξηιακβάλνπλ ηηο αιπθέο, ηηο εληαηηθέο θαη εκηεληαηηθέο ηρζπνθαιιηέξγεηεο, ηνπο νξπδψλεο, ηηο αξδεπηηθέο δηψξπγεο θαη ηηο ζηξαγγηζηηθέο ηάθξνπο, ηηο ηερλεηέο ιίκλεο ή άιινπο κηθξφηεξνπο ηακηεπηήξεο θαζψο θαη ηηο ιεθάλεο θαζαξηζκνχ ιπκάησλ, (ρεδ.1). 15

16 σεδ.1. Ο δηαρσξηζκφο ησλ πγξνηφπσλ 16

17 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3 ΔΙΚΣΤΟ NATURA 2000 Σν Γίθηπν Natura 2000 (ΦΤΖ 2000) απνηειεί έλα Δπξσπατθφ Οηθνινγηθφ Γίθηπν πεξηνρψλ, νη νπνίεο θηινμελνχλ θπζηθνχο ηχπνπο νηθνηφπσλ θαη νηθνηφπνπο εηδψλ πνπ είλαη ζεκαληηθνί ζε επξσπατθφ επίπεδν. Απνηειείηαη απφ δχν θαηεγνξίεο πεξηνρψλ: Σηο «Ζώνεσ Ειδικισ Προςταςίασ (ΖΕΠ)» (Special Protection Areas - SPA ) γηα ηελ Οξληζνπαλίδα, φπσο νξίδνληαη ζηελ Οδεγία 79/409/ EK, θαη ηνπο «Σόπουσ Κοινοτικισ θμαςίασ (ΣΚ)» (Δηθ. 3, ΣΚ Πεινπνλλήζνπ) (Sites of Community Importance - SCI) φπσο νξίδνληαη ζηελ Οδεγία 92/43/ΔOΚ. H νδεγία 92/43/ΔΟΚ ηνπ πκβνπιίνπ ηεο 21 εο Μαΐνπ 1992, ε νπνία αλαθέξεηαη θαη σο Οδεγία ησλ Οηθνηφπσλ (ελδηαηηεκάησλ), «Γηα ηε δηαηήξεζε ησλ θπζηθψλ νηθνηφπσλ, θαζψο θαη ηεο απηνθπνχο ρισξίδαο θαη άγξηαο παλίδαο» ζε ζπλδπαζκφ κε ην Γίθηπν Φχζε 2000, απνηειεί ζεκαληηθή κεζνηνκή ζηε δηαηήξεζε ηεο βηνπνηθηιφηεηαο ηεο Διιάδαο, ιακβάλνληαο ηαπηφρξνλα ππφςε ηηο νηθνλνκηθέο, θνηλσληθέο θαη πνιηηηζηηθέο απαηηήζεηο ηεο θάζε πεξηνρήο. Οη ΕΔΠ, κεηά ηνλ ραξαθηεξηζκφ ηνπο απφ ηα Κξάηε Μέιε, εληάζζνληαη απηφκαηα ζην Γίθηπν Natura 2000 θαη ε δηαρείξηζή ηνπο αθνινπζεί ηηο δηαηάμεηο ηνπ άξζξνπ 6 ηεο Οδεγίαο 92/43/ΔΟΚ. Αληίζεηα, γηα ηελ έληαμε ησλ ΣΚ πξαγκαηνπνηείηαη επηζηεκνληθή αμηνιφγεζε θαη δηαπξαγκάηεπζε κεηαμχ ησλ Κξαηψλ Mειψλ θαη ηεο Δπξσπατθήο Δπηηξνπήο, ζχκθσλα κε ηα απνηειέζκαηα ησλ θαηά νηθνινγηθή ελφηεηα Βηνγεσγξαθηθψλ εκηλαξίσλ. Θα πξέπεη σζηφζν λα ηνληζζεί φηη νη πεξηνρέο πνπ έρνπλ επηιεγεί δελ ηίζεληαη ππφ θαζεζηψο απφιπηεο πξνζηαζίαο, αιιά εηδηθήο δηαρείξηζεο ε νπνία δελ ζίγεη νπζηαζηηθά ηηο δξαζηεξηφηεηεο πνπ αζθνχληαη αιιά ζέηεη νξηζκέλεο ξπζκίζεηο ζηελ ελάζθεζή ηνπο, κε ζθνπφ ηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ηελ αεηθνξηθή δηαρείξηζε ηνπ θάζε ελδηαηηήκαηνο. 17

18 ηα πιαίζηα ηνπ έξγνπ επηιέρζεθαλ 296 πεξηνρέο πνπ αλήθνπλ ζηνλ Δληαίν Καηάινγν ηνπ δηθηχνπ NATURA 2000, κεηαμχ ησλ νπνίσλ θαη ε ιίκλε Κατάθα (Πίλ.3). SITECODE CATEGORY SITE NAME ΟΝΟΜΑΗΑ ΣΟΠΟΤ AREA (ha) ΖΛΔΗΑ 178 GR SCI/SPA OROPEDIO FOLOIS ΟΡΟΠΔΓΗΟ ΦΟΛΟΖ 9741,95 EKVOLES (DELTA) ΔΚΒΟΛΔ (ΓΔΛΣΑ) 179 GR SCI PINEIOU ΠΖΝΔΗΟΤ 945, GR SCI OLYMPIA ΟΛΤΜΠΗΑ 314, GR SCI 182 GR SCI 183 GR SCI THINES KAI PARALIAKO DASOS ZACHAROS, LIMNI KAIAFA, STROFYLIA, KAKOVATOS LIMNOTHALASSA KOTYCHI, BRINIA PARAKTIA THALASSIA ZONI APO AKR. KYLLINI EOS TOUMPI-KALOGRIA ΘΗΝΔ & ΠΑΡΑΛΗΑΚΟ ΓΑΟ ΕΑΥΑΡΟ, ΛΗΜΝΖ ΚΑΪΑΦΑ, ΣΡΟΦΤΛΗΑ, ΚΑΚΟΒΑΣΟ 3274,32 ΛΗΜΝΟΘΑΛΑΑ ΚΟΣΤΥΗ, ΒΡΗΝΗΑ 1647,02 ΠΑΡΑΚΣΗΑ ΘΑΛΑΗΑ ΕΩΝΖ ΑΠΟ ΑΚΡ. ΚΤΛΛΖΝΖ ΔΩ ΣΟΤΜΠΗ - ΚΑΛΟΓΡΗΑ 13259, GR SCI 185 GR SPA THALASSIA PERIOCHI KOLPOU KYPARISSIAS: AKR. KATAKOLO- KYPARISSIA LIMNOTHALASSA KOTHYCI - ALYKI LECHENON ΘΑΛΑΗΑ ΠΔΡΗΟΥΖ ΚΟΛΠΟΤ ΚΤΠΑΡΗΗΑ, ΑΚΡ. ΚΑΣΑΚΟΛΟ - ΚΤΠΑΡΗΗΑ 11038,83 ΛIΜΝΟΘΑΛΑΑ ΚΟΣYΥI - ΑΛYΚΖ ΛΔΥΔΝΩΝ 2351,00 Πιν.3. Μέξνο ηνπ Δληαίνπ Καηαιφγνπ ηνπ δηθηχνπ NATURA 2000, απφ ηνπ Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, πνπ πεξηιακβάλεη ηελ ιίκλε Κατάθα 18

19 Δικ.3. Υάξηεο ηφπσλ Κνηλνηηθήο εκαζίαο Πεινπνλλήζνπ, ΤΠΔΥΧΓΔ 2008 πσο κπνξεί λα παξαηεξεζεί ζηελ Δηθφλα 3 αιιά θαη ζηνλ παξαπάλσ πίλαθα, ε Γπηηθή Πεινπφλλεζνο, πεξηιακβάλεη 8 πεξηνρέο πνπ αλήθνπλ ζην δίθηπν NATURA Σν πην ηδηαίηεξν απφ απηά, εθηείλεηαη ζην ζηνλ Κπιιήλην Κφιπν. Ζ αθηή ηεο Καινγξηάο, ε ιηκλνζάιαζζα Κνηχρη θαη ην δάζνο ηεο ηξνθπιηάο, απνηεινχλ έλα κσζατθφ νηθνζπζηεκάησλ, πνπ πξνζηαηεχεηαη απφ ηελ ζπλζήθε Ρακζάξ. Ζ αθηή ηεο Καινγξηάο επηθνηλσλεί κε ηελ ιίκλε Πξνθφπνπ, θπζηθφ ηρζπνηξνθείν πνπ θηινμελεί ηνπο ρεηκσληάηηθνπο κήλεο πδξφβηα πηελά. Σν Kνηχρη ή Νέβπζνο, κεηά ηελ απνμήξαλζε ηεο ιίκλεο Αγνπιηλίηζαο, είλαη ν κεγαιχηεξνο εληαίνο πγξφηνπνο ηεο Πεινπνλλήζνπ, κε έθηαζε πεξίπνπ ζηξεκκάησλ. Γηαρσξίδεηαη απφ ηελ ζάιαζζα κε κηα επηκήθε ακκνλεζίδα. Με θαηεχζπλζε πξνο ην βνξξά, εκθαλίδνληαη νη πξψηεο ζπζηάδεο πεχθσλ, ην δάζνο ηεο ηξνθπιηάο, πνπ εθηείλεηαη θαηά κήθνο ακκνπδεξήο παξαιίαο πεξί ηα 15 ρικ. Γηαπεξλψληαο ηνλ εχθνξν θάκπν ηεο Ζιείαο θαη θζάλνληαο ζηνλ Κππαξηζζηαθφ Κφιπν απφ ην αθξσηήξη ηνπ Καηαθφινπ σο ηηο εθβνιέο ηνπ πνηακνχ Νέδα, αλαηνιηθά, ζπλαληάκε ην ππέξνρν δάζνο ηεο Οιπκπίαο ζηνλ Κξφλην ιφθν θαη δπηηθά, ηελ παξαιία ηεο Εαράξσο θαη ηε ιίκλε Κατάθα. 19

20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΓΕΝΙΚΑ ΣΟΙΧΕΙΑ ΣΘ ΤΠΟ ΜΕΛΕΣΘ ΠΕΡΙΟΧΘ 4.1. Γεωγπαθική θέζη, όπια, έκηαζη, διαίπεζη ηος σώπος Κωδικόρ ςγποηόπος: GR Ο ηφπνο κε ηελ πιήξε νλνκαζία «Θίλεο, παξαιηαθφ δάζνο Εαράξσο θαη ιίκλε Κατάθα», ζηελ νξηνζεηεκέλε ηνπ επηθάλεηα έρεη έθηαζε ζηξ.. Σν γεσγξαθηθφ ηνπ κήθνο είλαη Δ 21 ν ελψ ην γεσγξαθηθφ ηνπ πιάηνο είλαη 37 ν Σν κέζν πςφκεηξφ ηνπ θπκαίλεηαη ζηα 145 κ., ην κέγηζην θζάλεη ηα 290 κ. θαη ην ειάρηζην βξίζθεηαη ζην επίπεδν ηεο ζάιαζζαο. Ζ πεξηνρή βξίζθεηαη ζην λφηην ηκήκα ηνπ λνκνχ Ζιείαο (θσδηθφο NUTS: GR233), 4 ρικ Β.Γ. ηνπ Γήκνπ Εαράξσο θαη αλήθεη δηνηθεηηθά ζηελ πεξηνρή ηνπ Γήκνπ. Απηφ πνπ θάλεη ηελ πεξηνρή μερσξηζηή θαη ζπάληαο νκνξθηάο είλαη ε απφιπηε θαη ηζνξξνπεκέλε ζπλχπαξμε ηεζζάξσλ θχξησλ νηθνζπζηεκάησλ: 1. Σθ παρακαλάςςια περιοχι που περιλαμβάνει και τισ αμμοκίνεσ 2. Σα βραχϊδθ όρθ (όροσ Ελλθνικό ι πιλαιο) με τα ςπιλαια που αναβλφηουν τισ κερμζσ πθγζσ 3. Σθ λίμνθ Καϊάφα που εκτείνεται μεταξφ των δφο ανωτζρων οικοςυςτθμάτων και 4. Σο πευκοδάςοσ που εξαπλϊνεται ςε όλθ τθν παραπάνω περιοχι και ολοκλθρϊνει το τοπίο Οη ζίλεο πνπ ππάξρνπλ ζηελ παξαιία ηνπ Κατάθα ζρεκαηίδνπλ ηξεηο παξάιιειεο δψλεο. Οη πξψηεο είλαη πξσηνγελείο, ππνηππψδεηο θηλνχκελεο ακκνζίλεο, πνπ ζρεκαηίδνληαη κε ηε βνήζεηα ηνπ αλέκνπ θαη έρνπλ αξαηή θπηνθάιπςε απφ ην είδνο Ammophila arenariae θαη βξίζθνληαη κε ην κέησπν πξνο ηε ζάιαζζα. Πην πίζσ, βξίζθνληαη νη θηλνχκελεο ή ιεπθέο ακκνζίλεο, πνπ είλαη επκεηάβιεηεο, θαζψο βξίζθνληαη δηαξθψο ζε δπλακηθή εμέιημε, κε ακκφινθνπο θάπνηνπ χςνπο θαη ζηαζεξφηεξα ξηδσκέλα θπηά ηνπ είδνπο Agropyretum mediterraneum. Αθφκα πην 20

21 πίζσ, απνκαθξχλνληαο απφ ηελ παξαιία, βξίζθνληαη ζηαζεξέο ζίλεο κε θπξίαξρα είδε ηελ Euphorbia terracina θαη ηε Silene nicaensis. Σα βξαρψδε φξε βξίζθνληαη πην αλαηνιηθά, απνκαθξπζκέλα απφ ηελ παξαιία, δελ έρνπλ ηδηαίηεξε βιάζηεζε αιιά ζην εζσηεξηθφ ηνπο αλαβιχδνπλ ζεξκέο πεγέο πνπ πξνζδίδνπλ ζηε πεξηνρή θαη κία πην ηνπξηζηηθή πξννπηηθή. Ζ ιίκλε Κατάθα, έθηαζεο πεξίπνπ 200 ha, βξίζθεηαη πίζσ απφ ην δάζνο ηεο ηξνθπιηάο, αλάκεζα ζηα βξαρψδε φξε θαη ζηηο ζίλεο θαη ζπλδέεηαη κε ην Ηφλην Πέιαγνο κέζσ ελφο θαλαιηνχ. Σν δάζνο ηεο ηξνθπιηάο απνηειείηαη απφ Pinus halepensis θαη P. pinea θαη είλαη κνλαδηθφ ζε κνξθή θαη κέγεζνο. εκαληηθφ ηκήκα ηεο πεξηνρήο θαιχπηνπλ ζπζηάδεο κε Platanus orientalis θαη Ceratonia siliqua, θαζψο θαη ζάκλνη Pistacia lentiscus, Cistus creticus, Asparagus acutifolius θαη Quercus coccifera. Ζ παξαπάλσ πεξηγξαθή θαίλεηαη ζηηο εηθφλεο 4 θαη 5. 21

22 Δικ.4-5. Κάηνςε ηεο πεξηνρήο κειέηεο απφ δνξπθφξν θαη απφ ην ηνπνγξαθηθφ ηνπ ΔΟΣ (1:5000), αληηζηνίρσο 22

23 4.2. Ηζηοπικά ζηοισεία πεπιοσήρ Ζ πεξηνρή είλαη ζηελά ζπλδεδεκέλε κε ηελ ηζηνξία ηεο Αξραίαο Οιπκπίαο αιιά θαη ηεο Διιάδνο γεληθφηεξα. Δθεί, ζεσξείηαη φηη βξηζθφηαλ ην ζέξεηξν ησλ Οιπκπίσλ ζεψλ θαη ηνπνζεηνχληαη ηα αξραία αλάθηνξα ηνπ Νέζηνξα. Ζ ρξήζε ησλ ηακαηηθψλ πεγψλ αλαθέξεηαη απφ ηνλ ηξάβσλ ζην θεθάιαην Ζ ησλ «Γεσγξαθηθψλ», ην 10 κ.υ, φπνπ αλαθέξεη: Σν έδαθνο γχξσ απφ ην ζπήιαην ησλ Αληγξηάδσλ λπκθψλ γίλεηαη πγξφ θαη ειψδεο εμ αηηίαο κηαο πεγήο ηεο νπoίαο ηα χδαηα ράλνληαη [ ], πάλησο ζήκεξα ην λεξφ απηφ ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ ζεξαπεία αιθψλ, ιεπθψλ θαη ιεηρήλσλ. Ο Παπζαλίαο πνπ πέξαζε απφ ηνλ Κατάθα κεηαμχ ησλ εηψλ κ.υ αλαθέξεη ζηα «Ζιηαθά» φηη ηα λεξά ηνπ πνηακνχ Αληγξνχ δελ κπνξνχλ λα θζάζνπλ ζηε ζάιαζζα εμ αηηίαο ησλ αλέκσλ πνπ πλένπλ θαη θξάδνπλ κε άκκν ηελ εθβνιή ηνπ. χκθσλα κε ηα φζα γλσξίδνπκε θαηά ηελ αξραηφηεηα, ε ιίκλε δελ ππήξρε. ρεκαηίζηεθε ηνλ 6ν πρ αηψλα (άιινη κηινχλ γηα ηνλ κεζαίσλα) απφ κεγάινπο ζεηζκνχο πνπ έπιεμαλ ηελ πεξηνρή θαη πηζαλέο θαζηδήζεηο ηνπ εδάθνπο (πεγή: LIFE 1993: «Ζαράξω- Καϊάθα- Πξνζηαζία θαη Αλάπηπμε ελόο ζπάληνπ νηθνζπζηήκαηνο πνπ πεξηιακβάλεη βνπλό, ιίκλε, δάζνο θαη ζάιαζζα», Γήκνο Εαράξσο ). ήκεξα ε ιίκλε θαιχπηεη κεηά ηελ εμπγίαλζε ηεο επηθάλεηα 1500 ζηξεκκάησλ πεξίπνπ. Πνιιέο εηθαζίεο ππάξρνπλ ζρεηηθά κε ηελ ηζηνξία ηεο ιίκλεο, γεγνλφο πνπ δείρλεη πφζν ζεκαληηθφ ξφιν δηαδξακαηίδεη ζηελ δσή ησλ ληφπησλ θαηνίθσλ. Λέγεηαη, φηη θάησ απφ ηε ιίκλε ππάξρεη κηα πφιε βπζηζκέλε θαη φηαλ ηα λεξά είλαη θαζαξά νη ςαξάδεο βιέπνπλ ζην βπζφ, ηεξάζηηνπο βξάρνπο πνπ είλαη ίζσο ηα εξείπηα θάπνηνπ αξραίνπ νηθηζκνχ. Αιινη πάιη ιέλε φηη ε ιίκλε Δικ. 6. Γθξαβνχξα ηνπ 1907 κε ηίηιν «Γεληθή άπνςηο ησλ Λνπηξψλ Καηάθα» θηινμελεί έλα εθαίζηεην πνπ κπνξεί θάπνηα 23

24 ζηηγκή λα μππλήζεη. Οη ζξχινη θαη νη εθδνρέο γηα ηελ νλνκαζία ηεο ράλνληαη ζηα βάζε ησλ αηψλσλ, ε πην γλσζηή εθδνρή είλαη φηη νθείιεη ηελ νλνκαζία ηεο ζηνλ αξρηεξέα ησλ Ηνπδαίσλ, "Κατάθα", ν νπνίνο λαπάγεζε εθεί πεγαίλνληαο απφ ηελ Ηνπδαία ζηε Ρψκε. Λνχζηεθε, ιέλε, ζηα λεξά θαη νη πεγέο πήξαλ ην φλνκα ηνπ αιιά θαη ηε δπζνζκία απφ ηα ακάξηεκαηά ηνπ. Έλαο δεχηεξνο ζξχινο, ζρεηίδεηαη θαη απηφο κε ηνλ αξρηεξέα ηεο Ηνπδαίαο θαη αλαθέξεη φηη ν Κατάθαο πέζαλε πάλσ ζην θαξάβη ηνπ θαη ηνλ πέηαμαλ ζηελ ζάιαζζα. Απηή φκσο δελ ηνλ δέρηεθε θαη ηνλ μέβξαζε ζηελ αθηή, φπνπ θαη ηνλ βξήθαλ νη Αξελαίνη θαη ηνλ έζαςαλ ζηελ ζπγθεθξηκέλε πεξηνρή. Δθδνρή παξεκθεξή κε απηή ηεο κπζνινγίαο, απνδίδεη ηε δπζνζκία ησλ πδάησλ απηψλ, ζην γεγνλφο φηη ν Κέληαπξνο Υείξσλ έπιπλε ζ' απηά ηηο πιεγέο ηνπ. Αιιεο εθδνρέο είλαη φηη έρεη ηνχξθηθε πξνέιεπζε θαη ζεκαίλεη «κεγάιε πέηξα» (Kάγηα Φαο), ή αθφκα θαη αξαβηθή θαη ζεκαίλεη «Κφθθηλνο βξάρνο» εμαηηίαο ηνπ ρξψκαηνο ησλ βξάρσλ. Σν πηζαλφηεξν είλαη λα πξνήιζε απφ ηελ Νχκθε Καιηάθεηα πνπ δνχζε ζην ζπήιαην ησλ Αλπγξίδσλ Νπκθψλ, καδί κε ηηο λχκθεο Πεγαία θαη ηελ Ίαζε. Οη Ρσκαίνη ρξεζηκνπνηνχζαλ ηηο Θεξαπεπηηθέο ηδηφηεηεο ησλ ηακαηηθψλ πεγψλ φπσο καξηπξνχλ ππνιείκκαηα απφ ηείρε, ηεο επνρήο εθείλεο, πνπ ζψδνληαη ζην πήιαην ησλ Αλπγξίδσλ Νπκθψλ. Μεηαξσκατθά δελ ηεθκεξηψλεηαη ε ρξήζε ησλ ινπηξψλ. Καηά ην δεχηεξν ήκηζπ ηνπ 19νπ αηψλα, άξρηζε λα δηαδίδεηαη μαλά ζην Παλειιήλην ε θήκε ησλ Λνπηξψλ "Κατάθα", παξά ηηο δχζθνιεο ζπλζήθεο δηαβίσζεο ζηελ πεξηνρή, (θίλδπλνη εινλνζίαο, έιιεηςε ζπγθνηλσλίαο, πξσηφγνλε δηακνλή, ιεζηέο πνπ ιπκαίλνληαλ ηελ πεξηνρή θ.ι.π.). ηηο αξρέο ηνπ αηψλα έγηλε ε πξψηε νινθιεξσκέλε επηρεηξεκαηηθή εθκεηάιιεπζε ησλ πεγψλ απφ ηδηψηε, ζρεδφλ ηαπηφρξνλα κε ηελ εκθάληζε ηδεξνδξνκηθνχ δηθηχνπ ζηελ πεξηνρή (Δηθ. 6.). ηα κέζα ηνπ αηψλα, ηα ινπηξά θξαηηθνπνηνχληαη θαη παξακέλνπλ σο ζήκεξα ζηε δηθαηνδνζία ηνπ Διιεληθνχ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ (ΔΟΣ). Ζ ζπγθέληξσζε ζηελ ίδηα πεξηνρή ηφζν δηαθνξεηηθψλ ηνπίσλ (ζάιαζζα, ιίκλε, δάζνο, ηακαηηθέο πεγέο) θαη ε πιήξεο ηζνξξνπία ζηελ νπνία βξίζθνληαη, δεκηνπξγνχλ έλα πνιχ αμηφινγν νηθνζχζηεκα, πνπ πξνζθέξεηαη γηα επηζηεκνληθή θαη ηνπξηζηηθή αμηνπνίεζε πςειψλ πξνδηαγξαθψλ. Γεδνκέλνπ κάιηζηα, φηη βξίζθεηαη κφιηο 20 ρικ. απφ ηελ Οιπκπία, ε ζέζε ηνπ θαζίζηαηαη αθφκα πην θξίζηκε ζηνλ αλαπηπμηαθφ ξφιν πνπ πξέπεη λα δηαδξακαηίζεη. \ 24

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΠΕΡΙΓΡΑΦΘ 5.1. Φςζικό πεπιβάλλον Σνπνγξαθηθά ζηνηρεία α. Πεπιγπαθή ηων Εωνών ηηρ Πεπιοσήρ Ζ πεξηνρή κπνξεί λα ρσξηζηεί ζε ηξεηο δψλεο, κε νκνηνγελή ραξαθηεξηζηηθά θαη πξνβιήκαηα: Α. Σελ παξαιηαθή δψλε (ζάιαζζα, ακκνπδηά, ζίλεο θαη δάζνο) Β. Σελ δψλε πνπ πεξηιακβάλεη ηελ ιίκλε ηνπ Κατάθα, ηηο γχξσ απφ ηε ιίκλε εθηάζεηο, θαη ηηο θαιιηεξγνχκελεο πεξηνρέο (Ξεξνρσξίνπ θαη Εαράξσο) θαη Γ. Σελ ηξίηε δψλε, ηελ βξαρψδε πνπ πεξηιακβάλεη ηνλ φγθν πνπ πςψλεηαη πίζσ απφ ηε ιίκλε, κε ηα ζπήιαηα θαη ηηο πεγέο. Α. Ζ παξαιηαθή δψλε Δίλαη κηα ισξίδα πιάηνπο κ. θαη εθηείλεηαη κεηαμχ ηεο ζάιαζζαο θαη ηεο ιίκλεο (ελδηάκεζα κεζνιαβεί ε Δζληθή Οδφο Πχξγνπ Κππαξηζζίαο). Απνηειεί κέξνο κηαο παξαιίαο δεθάδσλ ρικ. ην νπνίν φκσο θαιχπηεηαη απφ ακκνζίλεο πιάηνπο κέρξη 150κ., χςνπο Δικ.7. Ζ παξαιία ηεο Εαράξσο κέρξη 30 κ. κεξηθψο θαιπκκέλεο κε ππθλή βιάζηεζε απφ πνψδε, ζακλψδε θαη δελδξψδε (Δηθ. 7). Δίλαη ραξαθηεξηζκέλνο αξραηνινγηθφο ρψξνο θαη ηνπίν ηδηαίηεξνπ θπζηθνχ θάιινπο (ΦΔΚ 112/8/ , ππνπξγ.απφθαζε αξ. ΑI/Φ07 /65037 /2543). 25

26 Ζ ιεπηή ηζνξξνπία κεηαμχ ζαιάζζηνπ θαη γιπθνχ λεξνχ δηαηαξάζζεηαη απφ ηε δψλε αλάκημήο ηνπο. Ζ ιίκλε ζπλδέεηαη κε ηε ζάιαζζα κε έλα ηερλεηφ δίαπιν ηε Μπνχθα (Δηθ. 8 θαη 9) πιάηνπο κ, θαη ρξεζηκεχεη ζηελ παξνρέηεπζε ησλ πιενλαδφλησλ πδάησλ ην ρεηκψλα. Ζ δηαθνξά ππθλφηεηαο πνπ ππάξρεη αλάκεζα ζην αικπξφ θαη ην γιπθφ λεξφ έρεη σο απνηέιεζκα, φηαλ έξζνπλ ζε επαθή, ην αικπξφ λεξφ λα εηζέξρεηαη απφ θάησ σο βαξχηεξν θαη ην γιπθφ λεξφ απφ επάλσ, ζρεκαηίδνληαο κία ελδηάκεζε πθάικπξε δψλε κέζεο ππθλφηεηαο. ε απηή ηε δψλε (δψλε δηαζπνξάο θαη δηάρπζεο ή δψλε αλάκημεο), ην αικπξφ λεξφ αλακηγλχεηαη κε ην γιπθφ, ην νπνίν θηλνχκελν πξνο ηε ζάιαζζα, πξνθαιεί ηελ επαλαθπθινθνξία ηεο ξνήο ηνπ αικπξνχ λεξνχ θαηά κήθνο ηεο δψλεο αλάκημεο. Σν πάρνο αιιά θαη ε ζέζε ηεο δψλεο απηήο πνηθίιιεη θαη ζε ζπλζήθεο ηζνξξνπίαο εμαξηάηαη απφ ηηο πδξνινγηθέο παξακέηξνπο ηνπ πδξνθνξέα θαζψο θαη απφ ηελ παξνρή ηνπ γιπθνχ λεξνχ πνπ εθξέεη πξνο ηε ζάιαζζα. Απηή ε πδξαπιηθή ηζνξξνπία πνπ ππάξρεη, κπνξεί λα δηαηαξαρζεί ζεκαληηθά κε απνηέιεζκα ηε κεηαθίλεζε ηεο «ζθήλαο» ηνπ ζαιαζζηλνχ λεξνχ πξνο ηελ ελδνρψξα, είηε κε κείσζε ηεο παξνρήο ηνπ γιπθνχ λεξνχ πξνο ηε ζάιαζζα θαηά ηελ πεξίνδν ζπλερφκελσλ μεξψλ πδξνινγηθψλ εηψλ, είηε κε άλνδν ηεο ζηάζκεο ηεο ζάιαζζαο (πιεκκχξεο, αιινηψζεηο). Ζ θπζηθή βιάζηεζε πνπ ππάξρεη, παίδεη έλα ζεκαληηθφ ξφιν "αλεκνθξάθηε", έρεη φκσο θαη ηελ θαηάιιειε δηαπεξαηφηεηα, εκπνδίδνληαο ηνπο ηζρπξνχο πειαγηθνχο αλέκνπο λα θαηαζηξέςνπλ ηηο θαιιηέξγεηεο, αιιά θαη λα κεηαθέξνπλ ηηο ακκνζίλεο πξνο ηα ελδφηεξα, κεηαβάιινληαο ην ηνπίν αιιά θαη θαηαζηξέθνληαο ηηο θαιιηεξγνχκελεο εθηάζεηο ζε κεγάιν βάζνο. ηελ παξαιηαθή δψλε ππάξρεη ε Δζληθή Οδφο (Δηθ.8), πνπ απνηειεί έλα ηερλεηφ φξην κε ηε δψλε ηεο ιίκλεο. Δρεη πξνηαζεί ζε πνιιέο κειέηεο ε κεηαθνξά ηεο θαη ε ζχλδεζε θαη αλαβάζκηζε ησλ δχν δσλψλ γηα ηελ αμηνπνίεζε ηεο πεξηνρήο. Δπίζεο απφ ην ίδην ζεκείν δηέξρεηαη παξάιιεια θαη ε ζηδεξνδξνκηθή γξακκή πνπ ελψλεη ηνλ Πχξγν κε ηελ Καιακάηα (Έλζεην, Δηθ. 19, 20) 26

27 Δικ.8-9. Φσηνγξαθίεο απφ δνξπθφξν (Δηθ. 8.) θαη επηηφπηα παξαηήξεζε (Δηθ. 9.), ηνπ ηερλεηνχ δηαχινπ πνπ ζπλδέεη ηελ ιίκλε κε ηελ ζάιαζζα. ην θέληξν ηεο πξψηεο δηαθξίλεηαη ε Δζληθή νδφο (Δ55) πνπ πεξλά θάζεηα ηνπ δηαχινπ θαη ζηελ δεχηεξε νη ζηδεξνδξνκηθέο γξακκέο πνπ δηαπεξλνχλ ηελ «Μπνχθα». Β. Ζ δψλε πνπ πεξηιακβάλεη ηε ιίκλε ηνπ Κατάθα. Ζ δψλε απηή πεξηιακβάλεη ηε ιίκλε, ηηο ρεξζαίεο γχξσ απφ ηε ιίκλε εθηάζεηο θαη ηηο πεξηνρέο γεσξγηθήο εθκεηάιιεπζεο Εαράξσο θαη Ξεξνρσξίνπ. Ζ ιίκλε Κατάθα έρεη έθηαζε 1600 πεξίπνπ ζηξ., κέζν βάζνο 5-7κ. κέζν 27

28 κήθνο 2500 ρικ. (κέγηζην 4ρικ.). Σα λεξά ηεο πξνέξρνληαη απφ ηξεηο πεγέο: ησλ Αλπγξίδσλ Νπκθψλ, ησλ πεγψλ Γεξαλίνπ θαη ηνπ Γεξαλίνπ αχιαθα πνπ δηνρεηεχεη ηα λεξά ηεο επξχηεξεο πεξηνρήο θαηά ηε δηάξθεηα ησλ βξνρνπηψζεσλ. ηε ιίκλε ππάξρεη ην λεζάθη ηεο "Αγίαο Αηθαηεξίλεο" ην νπνίν ζπλδέεηαη κε ηελ μεξά κε κηα ζηελή ισξίδα γεο (Δηθ. 10.). Δικ.10. Παλνξακηθή άπνςε ηεο ιίκλεο θαη ηνπ λεζηνχ ηεο Αγίαο Αηθαηεξίλεο Ζ ιεθάλε απνξξνήο ηεο ιίκλεο πεξηιακβάλεη ηελ θνηλφηεηα Ξεξνρσξίνπ θαη έλα κέξνο ησλ θαιιηεξγνχκελσλ εθηάζεσλ ηνπ Γήκνπ Εαράξσο. Σν ζχλνιν ησλ εθηάζεσλ απηψλ θζάλεη ηα ζηξ., ελψ ησλ θαιιηεξγνχκελσλ εθηάζεσλ ηα ζηξ.. Γ. Ζ βξαρψδεο δψλε. Πίζσ απφ ηε ιίκλε, Βφξεηα θαη Αλαηνιηθά ππάξρνπλ απφηνκνη αζβεζηνιηζηθνί φγθνη (Δηθ. 11), πνπ αλήθνπλ ζην φξνο Λάπηζα (πςφκεηξν 821 κ.), ζηηο ξίδεο ησλ νπνίσλ βξίζθνληαη νη ηακαηηθέο πεγέο (Δηθ. 12) θαη ακέζσο κεηά ε ιίκλε. Οη θπξηφηεξεο απφ απηέο είλαη ε πεγή ησλ «Αληγξίδσλ Νπκθψλ» θαη ε πεγή «Γεξαλίνπ». Σν ζπήιαην ησλ «Αληγξίδσλ» έρεη ζπλνιηθφ κήθνο 71κ., κέγηζην χςνο 7κ. θαη βάζνο 2.5-3κ. ελψ έρεη έθηαζε ζην επίπεδν ησλ πδάησλ 340 η.κ. Σν ζπήιαην ζηακαηά ζε ζρηζκή απφ ηελ νπνία αλαβιχδεη κείγκα ζεξκνκεηαιιηθνχ ζαιαζζηλνχ λεξνχ ζεξκνθξαζίαο κέρξη 36 ν C. Απφ ηελ πεγή ηνπ "Γεξαλίνπ" αλαβιχδεη κείγκα ζεξκνκεηαιιηθνχ - γιπθνχ 28

29 λεξνχ. Δικ Σα αζβεζηνιηζηθά βνπλά ηνπ φξνπο Λάπηζα θαη νη ηακαηηθέο πεγέο ζηνπο πξφπνδεο ηνπο Κιηκαηηθέο ζπλζήθεο Σα ζηνηρεία πνπ παξαηίζεληαη ζηνλ Πίλαθα 4, αλαθέξνληαη ζηελ επξχηεξε πεξηνρή ηεο ιίκλεο Κατάθα θαη αληηζηνηρνχλ ζηα θιηκαηνινγηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο πεδηλήο θαη εκηνξεηλήο δψλεο. Βαζίδνληαη ζε ζηνηρεία ηεο Διιεληθήο Μεηεσξνινγηθήο Τπεξεζίαο γηα ηελ πεξίνδν , απφ ηνλ πην πιεζηέζηεξν ζηελ πεξηνρή κεηεσξνινγηθφ ζηαζκφ, πνπ βξίζθεηαη ζηνλ Πχξγν, ηελ πξσηεχνπζα ηνπ λνκνχ. ΜΖΝΑ ΜΔΖ ΘΔΡΜΟΚΡΑΗΑ ΑΔΡΟ ( O C) ΜΔΖ ΜΔΓΗΣΖ ΘΔΡΜΟΚΡΑΗΑ ΑΔΡΟ ( O C) ΜΔΖ ΔΛΑΥΗΣΖ ΘΔΡΜΟΚΡΑΗΑ ΑΔΡΟ ( O C) ΜΔΟ ΤΦΟ ΝΔΡΟΤ (mm) ΜΔΖ ΜΖΝΗΑΗΑ ΤΓΡΑΗΑ (%) ΗΑΝ 9,9 14,6 4,2 119,6 73,7 ΦΔΒ 10,5 15,4 5,2 115,2 72,7 ΜΑΡΣ 12,3 16,9 6,7 80,4 71,9 ΑΠΡΗΛ 15,3 20,0 7,9 57,8 71,0 ΜΑΗΟ 21,3 26,8 11,0 21,2 67,8 29

30 ΗΟΤΝ 24,2 31,9 15,5 9,7 61,6 ΗΟΤΛ 25,3 32,7 17,6 2,4 61,1 ΑΤΓ 26,5 30,6 18,1 3,8 61,7 ΔΠΣ 24,1 29,6 16,9 39,3 69,3 ΟΚΣ 17,8 23,2 11,7 102,8 70,9 ΝΟΔΜ 12,7 18,8 8,9 140,1 73,2 ΓΔΚ 10,8 16,4 5,4 151,4 75,7 ΔΣΖΗΑ 17,6 23,1 10,8 843,7 69,2 Πιν.4. Κιηκαηνινγηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο επξχηεξεο εκηνξεηλήο θαη πεδηλήο πεξηνρήο ηεο ιίκλεο Κατάθα γηα ηελ πεξίνδν Σα βαζηθά ζπκπεξάζκαηα απφ ηελ παξνπζίαζε ησλ ζηνηρείσλ θαη ηελ κειέηε ηεο θιηκαηνινγίαο είλαη φηη ε πεξηνρή: 1) Παξνπζηάδεη κέγηζηε κέζε ζεξκνθξαζία αέξα ηνλ κήλα Αχγνπζην, ζηνπο 26,5 o C θαη ειάρηζηε ηνλ Ηαλνπάξην, κε 9,9 o C. 2) Οη πην αθξαίεο ζεξκνθξαζίεο αέξα γηα ην ζπγθεθξηκέλν ρξνληθφ δηάζηεκα είλαη 42,5 o C θαη -4,9 o C. 3) Σν κέζν εηήζην χςνο βξνρνπηψζεσλ γηα ηελ πεξίνδν κειέηεο είλαη 843,7 ρηιηνζηά. 4) Ζ κέζε εηήζηα πγξαζία αγγίδεη ηηκέο πεξί ηα 69,2 %. 5) ηελ πεξηνρή επηθξαηνχλ Βνξεηνδπηηθνί άλεκνη. Γεληθφηεξα, ην θιίκα ηεο εκηνξεηλήο θαη ηεο πεδηλήο πεξηνρήο ζεσξείηαη ήπην, κε αξθεηά πςειή ζεξκνθξαζία θαζ φιε ηε δηάξθεηα ηνπ έηνπο θαη απμεκέλεο ηηκέο βξνρφπησζεο θαη ειηνθάλεηαο. Παξαθάησ δίλεηαη θαη ην νκβξνζεξκηθφ δηάγξακκα ηεο πεξηνρήο γηα ηελ πεξίνδν (Γηάγξακκα 2). 30

31 Γιαγπ.2. Οκβξνζεξκηθφ δηάγξακκα ηεο πεξηνρήο γηα ην ρξνληθφ δηάζηεκα Θεξκνθξαζία ( ν C), Mέζν Μεληαίν Όςνο Βξνρήο (mm) Βιοκλίμα πεπιοσήρ Γηα ηνλ ραξαθηεξηζκφ ηνπ βηνθιίκαηνο ηεο πεξηνρήο ζα ρξεζηκνπνηεζεί ε κέζνδνο Emberger- Sauvage. ην θαηαθφξπθν άμνλα ηνπ δηαγξάκκαηνο (Γηάγξακκα 2) αληηπξνζσπεχεηαη ην νκβξνζεξκηθφ πειίθν Q 2, φπνπ P: Ζ εηήζηα βξνρφπησζε ζε mm M:Ο κέζνο φξνο ησλ κέγηζησλ ζεξκνθξαζηψλ ηνπ ζεξκφηεξνπ κήλα ( ν Κ) m:ο κέζνο φξνο ησλ ειάρηζησλ ζεξκνθξαζηψλ ηνπ ςπρξφηεξνπ κήλα ( ν Κ) ηελ ηεηκεκέλε ηνπ δηαγξάκκαηνο αληηπξνζσπεχεηαη ν m ( ν Κ). 31

32 Γηα ηελ ζπγθεθξηκέλε πεξηνρή ηζρχεη Q 2 = 101,5, άξα, βάζε ηνπ ζρεδηαγξάκκαηνο 3, ην βηνθιίκα ηεο πεξηνρήο ραξαθηεξίδεηαη σο χθπγξo. Γιαγπ.3. Σν θιηκαηφγξακκα Emberger- Sauvage Με βάζε ηελ θιηκαηηθή θαηάηαμε θαηά Köppen ην θιίκα ραξαθηεξίδεηαη σο C(sa), δειαδή θιίκα ηεο ελδνρψξαο ηεο Μεζνγείνπ. C(sa) Kλίμα ηηρ Eνδοσώπαρ ηηρ Μεζογείος: C = Μεςόκερμα ι κερμά εφκρατα κλίματα: βροχερά κλίματα με ιπιουσ χειμϊνεσ. Θ μζςθ κερμοκραςία του κερμότερου μινα είναι μεγαλφτερθ των 10 ο C (Σ Αυγοφςτου = 26,5 ο C) και του ψυχρότερου βρίςκεται ανάμεςα 18 ο C και -3 ο C (Σ Iανουαρίου = 9,9 ο C) s = Ξθρι περίοδοσ το κζροσ: το φψοσ τθσ βροχόπτωςθσ του ξθρότερου κερμοφ μινα είναι μικρότερο των 30 mm και μικρότερο του 1/3 του φψουσ βροχισ του βροχερότερου μινα (r Ioυλίου =2,4 mm> 30 και r Ioυλίου =2,4 mm> r Δεκεμβρίου /3) a = Κλίματα πολφ κερμοφ κζρουσ: Θ τιμι τθσ μζςθσ μθνιαίασ κερμοκραςίασ του κερμότερου μινα είναι ίςθ ι μεγαλφτερθ των 22 ο C (T Aυγοφςτου =26,5 ο C > 22 ο C) Ζ κηθξή λέθσζε θαη ε κεγάιε δηάξθεηα ειηνθάλεηαο έθαλαλ ηνλ Αθαδεκατθφ Μεηεσξνιφγν- Κιηκαηνιφγν Corczynski αλαθεξφκελνο ζηελ πεξηνρή απηή, λα ηελ 32

33 απνθαιέζεη «Αλαηνιηθή Ρηβηέξα» θαη λα ηελ ζεσξεί κία απφ ηηο πην επλνεκέλεο πεξηνρέο ηεο Μεζνγείνπ. Χζηφζν, ππάξρεη θαη ε νξεηλή πιεπξά, ηεο νπνίαο νη ηηκέο ησλ θιηκαηηθψλ ραξαθηεξηζηηθψλ ηεο, δηαθέξνπλ απφ ηηο αληίζηνηρεο ηεο πεδηλήο θαη ηεο εκηνξεηλήο. Σα ζηνηρεία απηά παξαηίζεληαη ζηνλ Πίλαθα 5. ΜΖΝΑ ΜΔΖ ΜΔΓΗΣΖ ΜΔΖ ΔΛΑΥΗΣΖ ΜΔΟ ΘΔΡΜΟΚΡΑΗΑ ΘΔΡΜΟΚΡΑΗΑ ΤΦΟ ΑΔΡΟ ( O C) ΑΔΡΟ ( O C) ΝΔΡΟΤ (mm) ΗΑΝ 6,9 2,9 192,3 ΦΔΒ 8,7 4,3 127,5 ΜΑΡΣ 14,1 8,7 44,5 ΑΠΡΗΛ 15,9 9,2 102,3 ΜΑΗΟ 21,1 14,3 63,8 ΗΟΤΝ 26,3 18,1 15,0 ΗΟΤΛ 27,2 20,2 5,8 ΑΤΓ 26,9 19,6 18,5 ΔΠΣ 21,7 17,5 61,4 ΟΚΣ 19,0 11,8 124,5 ΝΟΔΜ 13,9 9,7 203,1 ΓΔΚ 9,6 7,1 303,2 ΔΣΖΗΑ 17,6 12,0 1261,9 Πιν. 5. Κιηκαηνινγηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο επξχηεξεο νξεηλήο πεξηνρήο ηεο ιίκλεο Κατάθα γηα ηελ πεξίνδν Απφ ηα παξαπάλσ παξαηεξείηαη κηα ειαθξά αχμεζε ηεο κέζεο κέγηζηεο εηήζηαο ζεξκνθξαζίαο, κία αχμεζε ηεο ηάμεο ηνπ 1,2 O C ηεο κέζεο ειάρηζηεο εηήζηαο ζεξκνθξαζίαο θαη ζεκαληηθά κεγαιχηεξν κέζν χςνο βξνρνπηψζεσλ απ φηη ζηελ παξαιηαθή δψλε. Δίλαη απηνλφεην φηη απηνχ ηνπ είδνπο νη θιηκαηηθέο ζπλζήθεο, επεξεάδνπλ άκεζα ηελ δηακφξθσζε ησλ νηθνζπζηεκάησλ ηεο πεξηνρήο. ηελ παξαιηαθή πιεπξά, ε βιάζηεζε ραξαθηεξίδεηαη απφ ηελ θπξηαξρία, ησλ πξνζαξκνζκέλσλ ζε μεξά θιίκαηα, αείθπιισλ θαη ζθιεξφθπιισλ ζάκλσλ θαη ηε κεγάιε ζπκκεηνρή πηελψλ θαη εξπεηψλ. Αληίζηνηρα, ζην ππφινηπν κέξνο ππάξρεη δελδξψδεο βιάζηεζε απφ θσλνθφξα θαη πιαηχθπιια δέληξα. Καη ζηηο δχν πεξηνρέο (πεδηλή, νξεηλή) ηα θπηά 33

34 πξνζαξκφζζεθαλ ζην λα αλέρνληαη ή λα απνθεχγνπλ ηελ καθξά πεξίνδν μεξαζίαο ζηε δηάξθεηα ηνπ θαινθαηξηνχ θαη λα αληεπεμέξρνληαη ζηηο ζπρλέο ππξθαγηέο, νη νπνίεο είλαη θαζνξηζηηθέο γηα ηνλ ηχπν ηεο βιάζηεζεο πνπ ζα επηθξαηήζεη Γεσινγία εηζκνινγία Τδξνινγία Γεσινγία Σα θχξηα ραξαθηεξηζηηθά ηεο κειεηψκελεο πεξηνρήο είλαη ηα αζβεζηνιηζηθά βνπλά θαη νη ακκνζίλεο. Ζ πεξηνρή απνηειεί πεδηλφ ηκήκα ρακειψλ πςνκέηξσλ πνπ αξρίδεη απφ ηνπο δπηηθoχο πξφπνδεο κηαο ινθνζεηξάο θαη κε ήπηεο θιίζεηο αλαπηχζζεηαη κέρξη ηε ζάιαζζα ηνπ Κππαξηζζηαθνχ θφιπνπ (Υάξηεο 1), απφ ηελ νπνία δηαθφπηεηαη απφ κία ακκψδε ζίλα αηνιηθνχ ζρεκαηηζκνχ πνπ θαηαιακβάλεη φιν ην Γπηηθφ ηκήκα (Δηθ. 13). Μία άιιε ζίλα βξίζθεηαη πην αλαηνιηθά απφ απηήλ, ζε κηθξή απφζηαζε θαη κηθξφηεξνπ χςνπο, πνπ νδεχεη παξάιιεια κε απηήλ κέζα ζηελ γεσξγηθή πεξηνρή. Ζ πεξηνρή δηαζρίδεηαη απφ κηθξφ αξηζκφ ρεηκάξξσλ Δικ.13. Οη ακκνζίλεο ηεο παξαζαιάζζηαο πεξηνρήο κηθξήο δηαηνκήο, νη νπνίνη ζπληεινχλ ζηελ απνκάθξπλζε ησλ επηθαλεηαθψλ πδάησλ, πνπ πξνέξρνληαη απφ ηηο βξνρνπηψζεηο. Ζ ιεθάλε απνξξνήο απνηειείηαη απφ γεσηεθηνληθήο απφςεσο απφ ηηο δψλεο Γαβξφβνπ - Σξηπφιεσο θαη Χινλνχ - Πίλδνπ. Σα ηδήκαηα ηεο δψλεο Γαβξφβνπ πεξηιακβάλνπλ ηα αλζξαθηθά πεηξψκαηα ηνπ Κξεηηδηθνχ αζβεζηφιηζνπ, πνπ εκθαλίδεηαη σο ζπκπαγήο, παρπζηξσκαηψδεο κε ξνπδηζηέο θαη θαηαιακβάλνπλ ην δπηηθφ κηζφ ηνπ φξνπο Λάπηζαο θαζψο θαη ηνλ θιχζρε πνπ εκθαλίδεηαη ζαλ ελαιιαγέο ςακκηηψλ θαη αξγηιηθψλ ζρηζηνιίζσλ, πνπ θαηαιακβάλεη ην αλαηνιηθφ 34

35 κηζφ ηνπ ίδηνπ φξoπο. Σα ηδήκαηα ηεο δψλεο Χινλνχ - Πίλδνπ πεξηιακβάλνπλ αζβεζηφιηζνπο ηνπ Άλσ Κξεηηδηθνχ πνπ εκθαλίδνληαη ζην βνξεηναλαηνιηθφ κέξνο ηεο πεξηνρήο. Δπίζεο εκθαλίδνληαη κεηαιπηθά ηδήκαηα φπσο : 1. Νενγελή πιεηνθαηληθά απνηεινχκελα απφ άκκνπο, ακκνχρεο ηιπψδεηο θαη αξγηινχρεο απνζέζεηο. 2. Κξνθαινπαγή ηνπ Άλσ Πιεηφθαηλνπ ζην βνξεηνδπηηθφ ηεο πδξνινγηθήο ιεθάλεο. 3. Οινθαηληθή αλψηεξε βαζκίδα πνπ ζπλίζηαηαη απφ ραιίθηα, άκκν, πειφ θιπ. 4. Οινθαηληθά ιηκλνζαιάζζηα ηδήκαηα θνληά ζηε ιίκλε Κατάθα. 5. Αιινπβηαθέο απνζέζεηο ζην πεδηλφ ηκήκα ηεο ιεθάλεο. 6. Λφθνη απφ ζίλεο θαηά κήθνο ηεο παξαθάησ δψλεο πνπ παίδνπλ ξφιν θξάγκαηνο πξνο ηε ζάιαζζα. Οη ζίλεο απνηεινχληαη απφ αζβεζηνιηζηθνχο θαη ραιαδηαθνχο θφθθνπο. εηζκνινγία Έρνπλ πξαγκαηνπνηεζεί αξθεηέο ηεθηνληθέο θαη ζεηζκνηεθηνληθέο κειέηεο ζηελ Πεινπφλλεζν (εηδηθφηεξα ζην δπηηθφ ηεο κέξνο) θαη απηφ δηφηη, παξνπζηάδεη ζεκαληηθφ νηθνλνκηθφ αιιά θαη επηζηεκνληθφ ελδηαθέξνλ. Σν νηθνλνκηθφ ελδηαθέξνλ εζηηάδεηαη ζηε βνξεηνδπηηθή Πεινπφλλεζν θαη ηνλ Κππαξηζζηαθφ θφιπν (θχξηα πεηξειαηνγεσινγηθφ ελδηαθέξνλ, αιιά θαη εθκεηαιιεχζηκα θνηηάζκαηα ιηγλίηε) θαζψο θαη ζηε θεληξνδπηηθή Πεινπφλλεζν (Μεγαιφπνιε) ιφγσ ησλ κεγάισλ ιηγληηηθψλ θνηηαζκάησλ. Δπηζηεκνληθφ ελδηαθέξνλ παξνπζηάδεη δηφηη, ιφγσ ηνπ φηη ε πεξηνρή βξίζθεηαη πνιχ θνληά ζηε ηάθξν ηνπ Ηνλίνπ πειάγνπο, είλαη κηα απφ ηηο πιένλ ζεηζκηθά ελεξγέο πεξηνρέο ηεο Διιάδαο θαη σο εθ ηνχηνπ είλαη πξνλνκηαθφο ρψξνο κειέηεο ηεο λενηεθηνληθήο παξακφξθσζεο ηνπ ζηεξενχ θινηνχ ηεο γεο. 35

36 Δικ.14. Υάξηεο ζεηζκηθψλ επηθέληξσλ απφ ην ζηνλ Κππαξηζζηαθφ θφιπν Ζ ζεηζκηθή ζπκπεξηθνξά ηεο πεξηνρήο επεξεάδεηαη απφ ηελ Αηγηαθή ππνπιάθα (ηεθηνληθή ππνπιάθα θάησ απφ ηελ νπνία δηεηζδχεη ε Αθξηθαληθή πιάθα). Ηζηνξηθά, ζηελ πεξηνρή έρνπλ εθδεισζεί αξθεηνί ζεηζκνί (Δηθ. 14) πνπ έρνπλ αιιάμεη ηα γεσινγηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο. Αλ θαη δελ είλαη επηζηεκνληθφ απνδεδεηγκέλν, ιέγεηαη πσο ε ιίκλε δεκηνπξγήζεθε απφ θαηνιηζζήζεηο εδάθνπο,κεηά απφ κεγάιν ζεηζκφ. Πεξηζζφηεξν ζεηζκνγελήο είλαη ε παξαιηαθή πιεπξά ηεο ιίκλεο φπνπ έρεη αληηζεηζκηθφ ζπληειεζηή 0,12 ελψ ε ππφινηπε πεξηνρή αγγίδεη ην 0,08. Τδξνινγία Ζ πδξνινγηθή ιεθάλε απνηειείηαη απφ δχν δηαθνξεηηθά ηκήκαηα, έλα πεδηλφ κε ήπηεο θιίζεηο, πνπ είλαη θαηάιιειν γηα γεσξγηθή εθκεηάιιεπζε κε αξνηξαίεο θαιιηέξγεηεο θαη έλα νξεηλφ κε ηζρπξέο θιίζεηο, δαζνζθεπέο θαη δηαπιαθσκέλν απφ πινχζην δίθηπν ρεηκάξξσλ, μεξηθήο κνξθήο, εθηφο απφ ηηο πεξηφδνπο ησλ βξνρνπηψζεσλ, πνπ εκθαλίδνπλ πδάηηλε δίαηηα. Πεγαία λεξά πνπ λα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ γηα άξδεπζε θαιιηεξγεηψλ, δελ εκθαλίδνληαη ζηελ πεξηνρή. Δπηθαλεηαθά λεξά εκθαλίδνληαη ζην ΒΓ άθξν, φπνπ ππάξρεη ε ιίκλε, ηεο νπνίαο ηα λεξά είλαη εκπινπηηζκέλα κε άιαηα (θπξίσο λαηξίνπ, ρισξίνπ θαη ζεηηθά κε ειεθηξηθή αγσγηκφηεηα κ. ΜΖΟS), αθαηάιιεια γηα άξδεπζε. ην άθξν ηεο 36

37 ιίκλεο εκθαλίδνληαη πεγέο κε κεγάιε παξνρή πδάησλ, ηα νπνία έρνπλ ηακαηηθέο ηδηφηεηεο κε ειεθηξηθή αγσγηκφηεηα κ. MHOS, πινχζηα ζε λάηξην, ριψξην, ζείν θιπ.. Ο ππφγεηνο πδάηηλνο νξίδνληαο κε κεγάιε έθηαζε ζην ΒΓ ηκήκα, βξίζθεηαη ζε βάζνο 2.3 κ., ην νπνίν κεηψλεηαη πξννδεπηηθά πξνο ηε ιίκλε. Ζ θαηαιιειφηεηα ησλ ππνγείσλ λεξψλ γηα άξδεπζε είλαη πξνο κειέηε. Ζ ιίκλε αλήθεη, ζηηο εχθξαηεο, ηάμεο 1, εχηξνθεο ιίκλεο, θαη ηα ραξαθηεξηζηηθά ηεο παξνπζηάδνληαη ζηνλ πίλαθα 6. Θερμοκραςία επιφάνειασ ο C Ποικίλει, πάνω και κάτω από 4 ο c Θερμοκραςία πυκμζνα ο C 4 κακ' όλο το ζτοσ χετικό βάκοσ Μικρό Θρεπτικά ςτοιχεία Πολλά Ολικόσ φώςφοροσ (mg/l) >100 Διαφάνεια Μικρι Ο 2 % 0-30 Ριηωμζνα υδρόφυτα Πολλά Παραγωγικότθτα Μεγάλθ Κυκλοφορία νεροφ Δφο περίοδοι (άνοιξθ και φκινόπωρο), ςυχνά καμία) Πιν.6. Τδξνινγηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο ιίκλεο Κατάθα (πεγή: Δλεκεξσηηθή Πηλαθίδα πνπ ππήξρε ζηελ είζνδν ησλ εγθαηαζηάζεσλ) 37

38 Βιάζηεζε- Υισξίδα α. Σχπνη Δλδηαηηεκάησλ Γηα ηελ ζπγθεθξηκέλε πεξηνρή κε sitecode GR , έρεη γίλεη, βάζε ηνπ Γηθηχνπ Φχζε 2000, κία πεξηγξαθή φισλ ησλ ελδηαηηεκάησλ πνπ ππάξρνπλ, θσδηθνπνηεκέλα αλά θαηεγνξίεο θαη κε πνζνζηφ θάιπςεο ηνπ θαζελφο θαη παξνπζηάδνληαη ζηνλ πίλαθα 7. GR N01 Θαιάζζηνη Κνιπίζθνη 00,01% N03 Αικπξά Έιε, Ληβάδηα θαη ηέππεο 02,60% N04 Παξάθηηνη ακκφινθνη, Παξαιίεο 20,67% N06 Δζσηεξηθνί Οξγαληζκνί Όδαηνο (ηαηηθνί θαη Δλ 01,03% θηλήζεη) N07 Διε πιαηζησκέλα απφ πδξνραξή βιάζηεζε, Βάιηνη 01,23% N08 Ρπάθηα, Φπζηθνί Τδξαγσγνί 02,09% N15 Καιιηεξγήζηκε γε 63,78% N16 Γαζψδεο πεξηνρή κε Φπιινβφια 00,07% N17 Κσλνθφξα Γάζε 07,23% N22 Βξαρψδεο πεξηνρή 00,25% N23 Βηνκεραληθή πεξηνρή (Γξφκνη, ρσξηά θ.η.ι., 01,03% ζηδεξφδξνκνο) Πιν.7. Γεληθή πεξηγξαθή ησλ ελδηαηηεκάησλ ηεο πεξηνρήο, βάζε ηνπ NATURA β. Σχπνη Οηθνηφπσλ χκθσλα κε ηελ αλαιπηηθή πεξηγξαθή θαη ην έληππν απνγξαθήο νηθνηφπσλ ηνπ Γηθηχνπ Φχζε 2000, ε πεξηνρή κε ην φλνκα: «Θίλεο θαη παξαιηαθφ δάζνο Εαράξσο, Λίκλε Καηάθα» κε θσδηθφ: GR πεξηιακβάλεη έληεθα δηαθνξεηηθνχο νηθνηφπνπο. Ζ παξνπζηάζε ηνπο γίλεηαη παξαθάησ αλαθέξνληαο αξρηθά ηνλ θσδηθφ ηεο Οδεγίαο 92/43/ΔΟΚ, ηνλ ηχπν ηνπ νηθνηφπνπ θαη ηελ βαζηθή 38

39 κνλάδα βιάζηεζεο, ηελ πεξηγξαθή ηνπ, ηελ ζεκαζία θαη ηελ εππάζεηά ηνπ θαζψο θαη παξαηεξήζεηο πνπ έγηλαλ απφ ηελ επηηεκνληθή νκάδα ηνπ ηκήκαηνο βηνινγίαο ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ κε επηζηεκνληθφ ππεχζπλν ηνλ θαζεγεηή θχξην Θ. Γεσξγηάδε, θαηά ηελ απνγξαθή ηνπο. Α. 1410:ΜΔΟΓΔΗΑΚΑ ΑΛΗΠΔΓΑ (Juncetalia martitimi) Εψλε βιάζηεζεο πνπ πεξηβάιιεη ιηκλνζάιαζζεο ή αικπξά έιε θαη απαληάηαη ζε φιε ηελ Διιάδα. ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ: Καιακψλεο ζε ακκψδεο, ιαζπψδεο ππφζηξσκα θπξίσο βφξεηα ηεο πεξηνρήο πνπ αλήθνπλ ζηελ ζπλέλσζε Juncus maritime. Υαξαθηεξηζηηθά είδε: Juncus bufonius, Juncus heldreichienus, Juncus effuses. Βιάζηεζε πνπ θαηαιακβάλεη εζσηεξηθέο σο πξνο ηελ αθηή ζέζεηο πνπ πιεκκπξίδνπλ παξνδηθά. ΖΜΑΗΑ-ΔΤΠΑΘΔΗΑ: εκαληηθφο ηχπνο νηθνηφπνπ γηα ηελ νξληζνπαλίδα (ρξεζηκεχεη σο ρψξνο θσιηάζκαηνο, μεθνχξαζεο θιπ.). Βξίζθεηαη ζε πνιχ πεξηνξηζκέλε έθηαζε ζηελ πεξηνρή ΠΑΡΑΣΖΡΖΔΗ: Παξαηεξήζεθαλ εθηάζεηο απφ θακκέλα Σamarix spp. θαη Juncus spp. Β. 2110: ΤΠΟΣΤΠΧΓΔΗ ΚΗΝΟΤΜΔΝΔ ΘΗΝΔ Θεξνθπηηθέο θνηλφηεηεο ηεο δψλεο ηεο θπκαγσγήο πνπ αλαπηχζζνληαη ζε ζηελέο παξαιίεο ή ζηελ πξψηε δψλε ησλ ακκνζηλψλ. Ο νηθφηνπνο απηφο απαληάηαη ζε πνιιέο παξαιίεο ζε φιε ηελ Διιάδα. Τπφθεηληαη ζε θαηαθιπζκφ απφ ην ζαιαζζηλφ λεξφ πνπ ζπρλά είλαη εκπινπηηζκέλν κε ζαιάζζηνπο νξγαληζκνχο ζε απνζχλζεζε. ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ: Θίλεο κε ακκφθηια θπηηθά είδε (Ammophila arenaria, Elymus farctus). Καηαηάζζνληαη ζηε ζπλέλσζε Agroryrion juncei, θπηνθνηλσλία Eryngio- Elymetum farcti. Οη ζίλεο απηέο αληηπξνζσπεχνπλ ην πξψην ζηαδην ζρεκαηηζκνχ ησλ ζηλψλ. ΖΜΑΗΑ- ΔΤΠΑΘΔΗΑ: Οη ζίλεο απηέο θηλδπλεχνπλ απφ ηηο αλζξσπνγελείο επηδξάζεηο, αθνχ βξίζθνληαη ζε παξαιίεο εχθνια πξνζβάζηκεο ζην θνηλφ. ΠΑΡΑΣΖΡΖΔΗ: Ο νηθφηνπνο απηφο θηλδπλεχεη κε ππνβάζκηζε θαζφηη, ζπγθεληξψλεη κεγάιν αξηζκφ παξαζεξηζηψλ. 39

40 Γ. 2120: ΚΗΝΟΤΜΔΝΔ ΘΗΝΔ ΣΖ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΖ ΜΔ ΑMMOPHILA ARENARIA (Λεπθέο Θίλεο) Άξηζηα αλαπηπγκέλε θάζε ησλ αζηαζψλ παξαιηαθψλ ακκνζηλψλ πνπ δεκηνπξγνχληαη απφ ηελ αηνιηθή ζπζζψξεπζε παξαζαιάζζηαο άκκνπ. ηηο αθηέο πνπ δελ εθνδηάδνληαη κε άκκν ζπλερψο, νη νηθφηνπνη απηνί εληνπίδνληαη απνθιεηζηηθά ζε ζέζεηο κε επαξθή απφζεζε ακκσδψλ ζσκαηηδίσλ. ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ: Ακκψδεηο ζίλεο θαηά κήθνο ηεο αθηήο φπνπ επηθξαηεί ε Ammophila arenaria. πλέλσζε ε Ammophilion arenariae. Γεσινγηθφ ππφζηξσκα ακκψδεο (άκκνο δηακέηξνπ κ.). ΖΜΑΗΑ- ΔΤΠΑΘΔΗΑ: Ηδηαίηεξα επαίζζεηνο ηχπνο νηθνηφπνπ πνπ επεξεάδεηαη ζηελ πεξηνρή άκεζα απφ αλζξψπηλεο παξεκβάζεηο, αθνχ ραξαθηεξίδεηαη απφ έληνλε ηνπξηζηηθή δξαζηεξηφηεηα. ΠΑΡΑΣΖΡΖΔΗ: Τπνβαζκηζκέλνο ηχπνο νηθνηφπνπ ιφγσ απζαίξεησλ θηηζκάησλ θαη πνηθίισλ αλζξσπίλσλ παξεκβάζεσλ. Γ. 2220: ΘΗΝΔ ΜΔ EUPHORBIA TERRACINA Θίλεο πνπ αλαπηχζζνληαη πίζσ απφ ηηο ιεπθέο ζίλεο, φπνπ έρεη επηηξαπεί ε ζηαζεξνπνίεζε ηνπο, ζε θπζηθέο ζπλζήθεο. ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ: Παξάθηηεο ζίλεο κε θνηλσλίεο κε είδε, φπσο ην Euphorbia terracina θιπ. Ο ηχπνο απηφο νηθνηφπνπ πεξηιακβάλεη πιένλ πνιχ κηθξή έθηαζε ζηελ πεξηνρή. Απαληάηαη ζε ζηαζεξνπνηεκέλεο ζίλεο (ιεπηή ζε δηάκεηξν άκκνο πινχζηα ζε αζβέζηην). ΖΜΑΗΑ- ΔΤΠΑΘΔΗΑ: Απεηιείηαη απφ απζαίξεηε νηθηζηηθή αλάπηπμε θαη απφ ζπκπίεζε ηνπ εδάθνπο απφ ηνπξίζηεο - επηζθέπηεο (trampling). H πεξηνρή πθίζηαηαη αλζξψπηλεο επηδξάζεηο εδψ θαη πνιχ θαηξφ. ΠΑΡΑΣΖΡΖΔΗ: ηαζεξνπνηεκέλεο ζίλεο ζην πίζσ κέξνο ηεο παξαιίαο. Κξίλεηαη απαξαίηεηε ε ιήςε κέηξσλ γηα ηελ πξνζηαζία ηνπο. Δ. 2270: ΘΗΝΔ ΜΔ ΓΑΖ ΑΠΟ PINUS PINEA Ή/ΚΑΗ PINUS PINASTER ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ: Παξάθηηεο ζίλεο κε ζεξκφθηια πεχθα (Pinus halepensis θαη Pinus pinea). Eπηθξαηεί ην Pinus halepensis ιφγσ ηνπ φηη είλαη πην δπλακηθφ ζε ζχγθξηζε 40

41 κε ηελ Pinus pinea πνπ θπηξψλεη πην δχζθνια, παξνπζηάδεη πνιχ κηθξή σο κεδεληθή αλαγέλλεζε. Κνηλφηεηα Pinus pinea. ΖΜΑΗΑ- ΔΤΠΑΘΔΗΑ: εκάδηα ππεξβφζθεζεο. Δπαίζζεηνο ηχπνο νηθνηφπνπ πνπ δέρεηαη έληνλε αλζξψπηλε πίεζε γηαηί βξίζθεηαη θνληά ζε παξαιίεο φπνπ έρνπλ κεγάιε ηνπξηζηηθή θίλεζε. ΠΑΡΑΣΖΡΖΔΗ: Μεδεληθή αλαγέλλεζε ηεο Pinus pinea. Τπεξβφζθεζε ηνπ δάζνπο θαη ινηπέο αλζξψπηλεο επηδξάζεηο (απζαίξεηα θηίζκαηα θιπ) Σ. 5210: ΥΖΜΑΣΗΜΟΗ ΜΔ ΑΡΚΔΤΘΟΤ ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ: Γελδξψδεηο ζακλψλεο κε Juniperus phoenicea. Υαξαθηεξηζηηθά είδε: Juniperus phoenicea, Asparagus acutifolius. ΖΜΑΗΑ- ΔΤΠΑΘΔΗΑ: To κεγαιχηεξν πξφβιεκα πνπ αληηκεησπίδεη ν ζπγθεθξηκέλνο ηχπνο νηθνηνπνπ ζηελ πεξηνρή (αιιά θαη άιινη ηχπνη νηθνηφπσλ) είλαη ε έληνλε βφζθεζε πνπ έρεη ππνβαζκίζεη ζε καγάιν βαζκφ ηε θπζηθή βιάζηεζε. Αμίδεη λα ζεκεησζεί σο παξάγνληαο ππνβάζκηζεο ε χπαξμε ιαηνκείνπ ζηελ πεξηνρή. ΠΑΡΑΣΖΡΖΔΗ: ε νξηζκέλα ζεκεία ηα άηνκα ηνπ Juniperus phoenicea παξνπζηάδνπλ θαινχο πιεζπζκνχο ζε άιια δε ζεκεία είλαη έληνλα ππνβαζκηζκέλα ιφγσ βφζθεζεο. Ε. 7230: ΑΛΚΑΛΗΚΑ ΔΛΖ ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ: Αιθαιηθά έιε. Υαξαθηεξηζηηθά είδε: Cladium mariscus, Phragmites australis. Φπηνθνηλσλία πνπ απαληά εδψ είλαη ε Dorycnio - Cladietum marisci. Ζ γεσγξαθηθή εμάπισζε ηνπ Cladium mariscus εθηείλεηαη θχξηα ζηελ Γπηηθή θαη Κεληξηθή Διιάδα. ΖΜΑΗΑ- ΔΤΠΑΘΔΗΑ: Καηαιακβάλεη εδάθε πνπ πνπ θαιχπηνληαη κνλίκσο απφ λεξφ (0,2-2m.) αιιά θαη επνρηαθά θαηαθιπδφκελα εδάθε ζηηο φρζεο ησλ εξεπλεζέλησλ νηθνζπζηεκάησλ. Σν Cladium mariscus είλαη είδνο επαίζζεην ζηηο αιιαγέο ησλ πδξνινγηθψλ ζπλζεθψλ θαζψο θαη ζηηο αλζξσπνγελείο επηδξάζεηο. ΠΑΡΑΣΖΡΖΔΗ: Σν Cladium mariscus αλαπηχζζεηαη ζε γιπθά θαη πθάιπξα λεξά. Σχπνο νηθνηφπνπ πξνηεξαηφηεηαο ζχκθσλα κε ηελ νδεγία 92/43/ΔΟΚ. 41

42 Ζ. 72ΑΟ: ΚΑΛΑΜΧΝΔ ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ: ρεκαηηζκνί απφ θαιακψλεο, φρη πνιιά είδε. Υαξαθηεξηζηηθά είδε: Phragmites australis. Φπηνθνηλσλία Phragmites australis. Σν Phragmites australis εμαζθεί απφιπηε αληαγσληζηηθφηεηα κε απνηέιεζκα λα εηζρσξνχλ πνιχ ιίγα είδε ζηηο ζπζηάδεο απηέο. ΖΜΑΗΑ- ΔΤΠΑΘΔΗΑ: εκαληηθφ ελδηαίηεκα γηα πιήζνο νξληζνπαλίδαο. Πξνζθέξεη επίζεο θαηαθχγην θαη ζε άιια δψα (ρειψλεο θιπ.), γη απηφ πξέπεη λα πξνζηαηεπθζεί ψζηε λα δηεμαζθαιηζζεη θαη ε άγξηα δσή πνπ θηινμελεί ν νηθφηνπνο απηφο. ΠΑΡΑΣΖΡΖΔΗ: πλνδεχνληαη απφ πγξνηνπηθή βιάζηεζε κε Saccharum ravene θαη Saccharum spontaneum. Θ. 8210: ΑΒΔΣΟΛΗΘΗΚΑ ΒΡΑΥΧΓΖ ΠΡΑΝΖ ΜΔ ΥΑΜΟΦΤΣΗΚΖ ΒΛΑΣΖΖ ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ: Βξάρηα κε ραξαθηεξηζηηθή βξαρφθηιε βιάζηεζε (Asperula ssp., Campanula rupestis) ζηα αλψηεξα ηκήκαηα ησλ νπνίσλ εηζέξρεηαη καθία. ΖΜΑΗΑ- ΔΤΠΑΘΔΗΑ: Ο ηχπνο απηφο νηθνηνπνπ θαηαιακβάλεη κηθξή έθηαζε (>1% ηεο ζπλνιηθήο επηθάλεηαο) ζπκβάιινληαο ζηελ αχμεζε ηεο βηνπνηθηιφηεηαο ηεο. ΠΑΡΑΣΖΡΖΔΗ: Αθζνλία ηεο Euphorbia dendroides I. 92D0: ΘΔΡΜΟΜΔΟΓΔΗΑΚΔ ΠΑΡΑΠΟΣΑΜΗΔ ΣΟΔ (Nerio- Tamaricetea) ΚΑΗ ΠΑΡΑΠΟΣΑΜΗΔ ΣΟΔ ΣΖ ΝΟΣΗΟΓΤΣΗΚΖ ΗΒΖΡΗΚΖ ΥΔΡΟΝΖΟΤ (Securinegion tinctoriae) ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ: ρεηηθά θαιέο δηαπιάζεηο κε Tamarix πνπ θαηαιακβάλνπλ φκσο κηθξή έθηαζε. Άιια ραξαθηεξηζηηθά είδε πνπ εκθαλίδνληαη: Saccharum ravenae. πλέλσζε πνπ απαληά εδψ είλαη ε Nerion oleandri. ΖΜΑΗΑ- ΔΤΠΑΘΔΗΑ: Mεγάιεο αηζζεηηθήο αμίαο ηχπνο νηθνηφπνπ ζε ππνιεηκκαηηθή θαηάζηαζε. ΠΑΡΑΣΖΡΖΔΗ: Σν Tamarix σο είδνο ραξαθηεξίδεηαη απφ κεγάιν νηθνινγηθφ εχξνο αλάπηπμεο. Μπνξνχκε λα ζεσξήζνπκε φηη ην είδνο απηφ απνηειεί έλαλ νηθφηνπν θαηά ηελ κεηάβαζε απφ ηα πγξνηνπηθά πξνο ηα ρεξζαία εδάθε. 42

43 Κ. 9540:ΜΔΟΓΔΗΑΚΑ ΓΑΖ ΠΔΤΚΖ ΜΔ ΔΝΓΖΜΗΚΑ ΜΔΟΓΔΗΑΚΑ ΔΗΓΖ ΠΔΤΚΖ ΠΔΡΗΚΛΔΗΟΜΔΝΧΝ ΣΖ PINUS MUGO ΚΑΗ PINUS LEUCODERMIS ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ: Γάζε πεχθεο φπνπ επηθξαηεί ην Pinus halepensis. Καηαιακβάλνπλ κεγάιε έθηαζε θαη εκθαλίδνπλ θαιή αλάπηπμε θαη αλαγέλλεζε. Φπηνθνηλσλία Pinus halepensis. ΖΜΑΗΑ- ΔΤΠΑΘΔΗΑ: Πην ζεκαληηθφ ην εηδνο Pinus halepensis απφ ην Pinus pinea, θαηαιακβάλεη ζηγά ζηγά θαη ηηο ζέζεηο πνπ ην Δικ.15. Δπθάιππηνη ζηηο φρζεο ηηο ιίκλεο ηειεπηαίν θαηείρε αθνχ εκθαλίδεη κεδεληθή αλαγέλλεζε. ΠΑΡΑΣΖΡΖΔΗ: Δχζξαπζην ππφζηξσκα κε θαηνιηζζήζεηο. 43

44 TΤΠΟΗ ΟΗΚΟΣΟΠΧΝ ΣΔΣΡΑΦΖΦΗΟ KΧΓΗΚΟ NATURA (2000) ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ 1410 Μεζνγεηαθά αιίπεδα (Juncetalia maritimi) 2110* Τπνηππψδεηο θηλνχκελεο ζίλεο* 2120* Κηλνχκελεο ζίλεο ηεο αθηνγξακκήο κε Ammophila arenaria (ιεπθέο ζίλεο)* 2220 Θίλεο κε Euphorbia terracina 2270 Θίλεο κε δάζε Pinus pinea ή/θαη P. pinaster 5210 ρεκαηηζκνί κε άξθεπζνπο 7230* Αιθαιηθά έιε 72Α0 Καιακψλεο 8210 Αζβεζηνιηζηθά βξαρψδε πξαλή κε ραζκνθπηηθή βιάζηεζε 92D0 Θεξκν- Μεζνγεηαθέο παξαπνηάκηεο ζηνέο (Nerio- Tamaricetea)θαη παξαπνηάκηεο ζηνέο λνηην- δπ Ηβεξηθήο Υεξζνλήζνπ (Securinegion tinctoriae) 9540 Μεζνγεηαθά δάζε πεχθεο κε ελδεκηθά κεζνγεηαθά είδε πεχθεο πεξηθιεηνκέλσλ ηεο Pinus mugo Pinus leucodermis 44

45 5.1.4.γ. Πεξηγξαθηθή Καηάζηαζε Υισξίδαο Οη ζίλεο πνπ παξαηεξνχληαη ζηελ παξαιία Κατάθα ζρεκαηίδνπλ 2 παξάιιειεο δψλεο. Ζ πξψηε απέρεη 30 κ. απφ ηελ ζάιαζζα θαη έρεη χςνο 1,5-2 κ. Δθεί απαληά ε θπηνθνηλσλία Agropyrum mediterraneum, ηα Ammoplila arenaria (Φάζα) θαη Pancratium maritimum (Δηθ. 16, Κξίλνο ηεο Θάιαζζαο). Ζ δεχηεξε δψλε έρεη χςνο 12 κ θαη εθεί αλαπηχζζνληαη νη ειιεληθέο ζηαζεξέο ζίλεο κε θπξίαξρα είδε ηo Euphorbia terracina (Δηθ. 17) θαη ηo Silene nicaensis. ηελ παξαιία κεηαμχ ηεο πεξηνρήο ηνπ Κατάθα θαη ηεο Εαράξσο αλαπηχζζνληαη ζίλεο κε κέζν πιάηνο κ. θαη κέζν χςνο 7-10 κ., κε θπξίαξρν ην είδνο Ammophila arenaria. ηα πθάικπξα λεξά ηεο ιηκλνζάιαζζαο, ζηα θαλάιηα γιπθνχ λεξνχ, θαζψο θαη ζε φιε ηελ πδάηηλε Δικ Κξίλν ηεο ζάιαζζαο, Pancratium maritimum θαη Euphorbia terracina, θνηλά είδε ζε ζηαζεξέο ζίλεο ιεθάλε θαηά κήθνο ηεο ιίκλεο αλαπηχζζεηαη ε ζεκαληηθφηεξε βιάζηεζε ηνπ πγξνηφπνπ. Δθεί ζπλαληάκε ηνπο θαιακψλεο Phragmites australis (Αγξηνθάιακν), Typha latifolia.(φαζηά) θαη Sparganium spp. 45

46 ε τμιματα τθσ περιμετρικισ ηϊνθσ του υγροτόπου υπάρχουν αροτριαίεσ καλλιζργειεσ και δάςθ κωνοφόρων. Σο δάςοσ τθσ τροφιλιάσ αποτελείται από Pinus halepensis (Χαλζπιοσ πεφκθ, Εικ. 18) και Pinus pinea (Κουκουναριά, Εικ. 19) και είναι μοναδικό ςε μορφι και μζγεκοσ. θμαντικό τμιμα τθσ περιοχισ καλφπτουν επίςθσ κάποιεσ ςυςτάδεσ με Platanus Δικ.18. Υαιέπηνο Πεχθε (P. halepensis), orientalis και Ceratonia siliqua. Γχξσ απφ ηελ ζάιαζζα απαληνχλ ππθλέο θαη εθηεηακέλεο θπηνθνηλσλίεο κε Phragmites australis κέζα ζηηο νπνίεο παξαηεξείηαη θαη ην απεηινχκελν είδνο Cladium mariscus. Κνληά ζηε δψλε ησλ θαιακηψλσλ αλαπηχζζνληαη ζπζηάδεο κε Scirpus maritimus. Δικ.19. Κνπθνπλαξηά, Pinus pinea 46

47 5.1.4.γ. Υισξηδηθή αλάιπζε: Υξεζηκνπνηψληαο ηελ βάζε δεδνκέλσλ ηνπ NATURA 2000, ηηο δεηγκαηνιεςίεο πνπ έγηλαλ γηα ηελ ζπκπιήξσζε απηψλ ησλ δεδνκέλσλ θαη ηελ πξαγκαηνπνίεζε επαλεηιεκκέλσλ επηζθέςεσλ ζηελ πεξηνρή, έγηλε θαηακέηξεζε 241 θπηηθψλ taxa, ηα νπνία θαηαλέκνληαη ζε 60 νηθνγέλεηεο θαη 164 γέλε. Ζ θαηαλνκή ηνπο αλαιπηηθά, θαηά ζπζηεκαηηθή κνλάδα, θαίλεηαη ζηνλ παξαθάησ πίλαθα: ςζηημαηική μονάδα Οικογένειερ Γένη Δίδη Τποείδη Σaxa Ποζοζηό (%) Gymnospermae ,67 Dicotyledones ,42 Monocotyledones ,91 ΤΝΟΛΟ Πηλ.8. Ζ θαηάηαμε ηεο ρισξίδαο αλα ζπζηεκαηηθή κνλάδα Γηα ηνλ πξνζδηνξηζκφ ησλ εηδψλ ρξεζηκνπνηήζεθε θπξίσο ε FLORA EUROPAEA θαη ε FLORA HELLENICA, ελψ γηα ηελ νλνκαηνινγία ηνπο ρξεζηκνπνηήζεθε ε FLORA EUROPAEA (TUTIN & al ) θαη ην GLOBAL BIODIVERSITY INFORMATION FACILITY. 47

48 5.1.4.δ. Υισξηδηθφο θαηάινγνο πεξηνρήο κειέηεο Cupressaceae Juniperus phoenicea GYMNOSPERMAE Ephedraceae Ephedra foeminea Pinaceae Pinus halepensis Pinus pinea Aceraceae Acer sempervirens DICOTYLEDONES Amaranthaceae Amaranthus hypochondriacus Anacardiaceae Pistacia lentiscus Pistacia terebinthus Apiaceae Pseudorlaya pumila Aristolochiaceae Aristolochia elongata Asclepiadaceae Periploca graeca Asplenium ceterach Asteraceae Chondrilla juncea 48

49 Cirsium arvense Crepis capillaris Crepis dioscoridis Crepis incana Crepis neglecta Matricaria recutita Ptilostemon chamaepeuce Reichardia picroides Boraginaceae Alkanna tinctoria Anchusa variegata Cynoglossum officinale Onosma frutescens Brassicaeae Biscutella didyma Cakile maritima Matthiola sinuata Matthiola tricuspidata Campanulaceae Campanula erinus Campanula rupestris Campanula saxatilis Capparaceae Capparis spinosa Caryophyllaceae Arenaria serpyllifolia Cerastium illyricum Petrorhagia obcordata Polycarpon tetraphyllum Silene ionica Sinapis alba Spergularia maritima Spergularia salina Chenopodiaceae Arthrocnemum macrostachyum Salicornia europaea 49

50 Cistaceae Cistus creticus Cistus salviifolius Fumana arabica Clusiaceae Blackstonia perfoliata Compositae Aetheorhiza bulbosa Anthemis cotula Anthemis tomentosa Aster tripolium ssp. pannonicus Aster tripolium ssp.tripolium Bellis perennis Carduus pycnocephalus Carduus tmoleus Centaurea solstitialis Centaurea sonchifolia Centaurea sphaerocephala Dittrichia viscosa Inula candida Inula conyzae Inula verbascifolia Otanthus maritimus Phagnalon graecum Senecio vernalis Senecio vulgaris Sonchus asper Xanthium strumarium Convolvulaceae Convolvulus elegantissimus Crassulaceae Sedum album Umbilicus erectus Cruciferae Aurinia saxatilis Malcolmia flexuosa Malcolmia maritima Malcolmia nana Ericaceae Arbutus unedo 50

51 Erica arborea Erica manipuliflora Euphorbiacheae Euphorbia apios Euphorbia dendroides Euphorbia exigua Euphorbia paralias Euphorbia peplus Euphorbia terracina Mercurialis annua Fabaceae Ceratonia siliqua Dorycnium hirsutum Lotus corniculatus Melilotus sulcatus Pisum sativum Psoralea bituminosa Scorpiurus muricatus Fagaceae Quercus coccifera Geraniaceae Erodium cicutarium Erodium laciniatum Geranium molle Geranium robertianum ssp. Purpureum Globulariaceae Globularia alypum Guttiferae Hypericum empetrifolium Labiatae Coridothymus capitatus Mentha pulegium Prasium majus Salvia fruticosa Salvia officinalis Salvia viridis Teucrium chamaedrys Teucrium flavum Teucrium flavum ssp. hellenicum 51

52 Lamiaceae Calamintha nepeta Micromeria cremnophila Micromeria graeca Micromeria juliana Phlomis fruticosa Leguminosae Anthyllis hermanniae Calicotome villosa Coronilla scorpioides Lathyrus aphaca Lathyrus laxiflorus Lathyrus saxatilis Lotus cytisoides Lotus edulis Medicago littoralis Medicago marina Medicago orbicularis Ononis variegata Spartium junceum Trifolium arvense Trifolium campestre Trifolium cherleri Trifolium hirtum Trifolium lappaceum Trifolium repens Trifolium scabrum Trifolium squamosum Vicia sativa Vicia villosa Linaceae Linum strictum Myrtaceae Myrtus communis Oleaceae Olea europaea Phillyrea latifolia Plattaginaceae Plantago afra Plantago coronopus Plantago crassifolia Plantago lagopus 52

53 Plantago lanceolata Plantago major Polygonaceae Rumex bucephalophorus Rumex conglomeratus Primulaceae Anagallis arvensis Cyclamen graecum Cyclamen hederifolium Samolus valerandi Ranunculaceae Anemone pavonina Clematis flammula Ranunculus acris Ranunculus arvensis Ranunculus ficarioides Ranunculus marginatus Ranunculus sardous Ranunculus trichophyllus Rhamnaceae Rhamnus alaternus Rhamnus lycioides Rhamnus lycioides ssp. Graeca Rhamnus lycioides ssp. oleoides Rosaceae Crataegus monogyna Pyrus spinosa Rubus sanctus Rubus ulmifolius Rubiaceae Asperula chlorantha Galium aparine Rubia peregrina Sherardia arvensis Silene colorata Scrophulariaceae Gratiola officinalis Parentucellia viscosa Scrophularia heterophylla Scrophularia nodosa 53

54 Valantia muralis Veronica hederifolia Tamariaceae Tamarix hampeana Tamarix parviflora Ulmaceae Celtis australis Umbelliferae Echinophora spinosa Eryngium maritimum Scaligeria napiformis Tordylium apulum Torilis arvensis Urticaceae Parietaria judaica Urtica dioica Urtica pilulifera Urtica urens Valerianaceae Centranthus ruber Verbeaceae Lippia nodiflora MONOCOTYLEDONES Amaryllidaceae Pancratium maritimum Araceae Arum italicum Arum maculatum Cyperaceae Carex acuta Carex distachya Carex extensa Carex hispida Cladium mariscus Cyperus capitatus 54

55 Isolepis setacea Schoenus nigricans Dioscoraceae Tamus communis Gramineae Ammophila arenaria Brachypodium distachyon Brachypodium retusum Brachypodium sylvaticum Bromus madritensis Hordeum murinum Iridaceae Gladiolus italicus Iris unguicularis Juncaceae Juncus acutus Juncus bufonius Juncus effusus Juncus heldreichianus Liliaceae Allium ampeloprasum Allium guttatum Allium subhirsutum Asparagus acutifolius Asparagus aphyllus Asphodelus ramosus Ruscus aculeatus Smilax aspera Urginea maritima Orchidaceae Ophrys lutea s.str Orchis laxiflora Serapias lingua Typha latifolia Poaceae Catapodium rigidum 55

56 Cutandia maritima Elymus farctus Hyparrhenia hirta Lagurus ovatus Phleum arenarium ssp. Caesium Phragmites australis Piptatherum coerulescens Piptatherum miliaceum Saccharum ravennae Ruppia maritima 56

57 5.1.4.ε Καηάινγνο ζεκαληηθψλ εηδψλ (ελδεκηθά, απεηινχκελα, ζπάληα) OIKOΓENEIA ΓΔΝΟ ΔΗΓΟ ΚΟΗΝΖ ΟΝΟΜΑΗΑ Amarylliadaceae Pancratium maritinum Κξίλνο ηεο L. ζάιαζζαο Πιν.9. Καηάινγνο ζεκαληηθψλ εηδψλ Σν θπηηθφ είδνο Pancratium maritinum, πεξηνξίδεηαη ζε έλα πιεζπζκφ κε ιηγφηεξα απφ 200 άηνκα, πνπ θχνληαη κφλν ζηελ παξαιία. Απεηιείηαη απφ ηηο ζπλερείο έληνλεο αλζξσπνγελείο επηδξάζεηο, ηφζν ζηε ζπγθεθξηκέλε παξαιία, φζν θαη ζε παλειιαδηθφ επίπεδν ζη. Καηάινγνο ελδεκηθψλ Δπξσπατθψλ εηδψλ Παξαθάησ παξνπζηάδνληαη ηα Δπξσπατθά ελδεκηθά είδε πνπ θπξηαξρνχλ ζηελ πεξηνρή (πνπ είλαη θαηαγεγξεκκέλα ζην Royal Botanic Garden ρξεζηκνπνηψληαο ηελ βάζε δεδνκέλσλ Flora Europaea). OIKOΓENEIA ΓΔΝΟ ΔΗΓΟ ΚΟΗΝΖ ΒΗΟΣΟΠΟ ΟΝΟΜΑΗΑ Gramineae Ammophila arenaria Φάζα 2110, 2120 Liliaceae Asparagus acutifolius παξάγγη 5210 Cyperaceae Cladium mariscus Κιάδην 7230 Euphorbiaceae Euphorbia dendroides Γελδξνθιψκνο 8210 Euphorbiaceae Euphorbia terracina 2220 Juncaceae Juncus acutus πάξην 1410 Cupressaceae Juniperus phoenicea 5210 Apocynaceae Nerium oleander Γάθλε 92D0 57

58 Gramineae Phragmites australis Nεξνθάιακν 7230, 72A0 Πιν.10. Καηάινγνο ελδεκηθψλ Δπξσπατθψλ εηδψλ δ. Πξνηάζεηο γηα είδε δείθηεο ή άιιεο παξακέηξνπο θαηάιιειεο γηα παξαθνινχζεζε Καηεγνξίεο νξγαληζκψλ, πνπ νλνκάδνληαη βην-ελδείθηεο (δείθηεο), αληαπνθξίλνληαη ζηνλ ηξφπν πξνζδηνξηζκνχ ησλ ηξνπνπνηήζεσλ ηνπ πεξηβάιινληφο ηνπο θαη πξνκεζεχνπλ πιεξνθνξίεο, ζπκπιεξσκαηηθέο απηψλ ησλ ρεκηθψλ θαη θπζηθψλ αλαιχζεσλ. ηελ κειεηψκελε πεξηνρή, ππάξρνπλ θπηηθά είδε ή νκάδεο εηδψλ, πνπ κεηψλνπλ ηελ αηζζεηηθή αμία ησλ θπζηθψλ νηθνηφπσλ θαη αλάινγα κε ηελ ζπρλφηεηα εκθάληζήο ηνπο θαη ην βαζκφ θπηνθάιπςεο, κπνξνχλ λα εμαρζνχλ ζπκπεξάζκαηα γηα ηελ έληαζε ησλ αλζξσπνγελψλ δξαζηεξηνηήησλ. ηελ πεξηνρή ηνπ ελδηαηηήκαηνο πνπ ζπλνξεχεη κε θαιιηεξγνχκελεο εθηάζεηο, φπνπ αθζνλνχλ αδσηνχρα πιηθά, αλαπηχζζεηαη έλα είδνο ληηξφθηιεο πνψδνπο βιάζηεζεο: Amaranthus albus (Αγξηνβιήην), Calystegia sepium (Κακπαλέιια), Cynara cardunculus (Αγξηναγθηλάξα), Galium aparine (Κνιιεηζίδα), Silybum marianum (Γατδνπξάγθαζν). ηελ παξαιίκληα πεξηνρή, φπνπ θπξηαξρνχλ νξγαληθέο ελψζεηο απφ ηελ απνζχλζεζε ησλ πδξνθχησλ, αθζνλνχλ είδε, φπσο: Butomus umbellatus (Βνχηνκνο), Humulus lupulus (Λπθίζθνο), Mentha longifolia (Αγξηνδπφζκνο), Sonchus oleraceus (Ενρφο). Μέζα ζηελ ιίκλε, αλαπηχζζεηαη κηα ρισξίδα απφ θχθε (ρισξνθχθε, μαλζνθχθε, ραξνθχθε θαη θπαλνθχθε) ε. Φαξκαθεπηηθά θπηά ηεο πεξηνρήο Απφ αξραηνηάησλ ρξφλσλ είλαη γλσζηέο νη ζεξαπεπηηθέο ηδηφηεηεο ησλ θπηψλ κε βάζε ηα ελεξγά ζπζηαηηθά ηνπο. Δλαο κεγάινο αξηζκφο θαξκάθσλ παξάγεηαη απφ θπηηθέο νπζίεο θαη ε βνηαλνζεξαπεία, ζηηο κέξεο καο, απνθηά φιν θαη πεξηζζφηεξνπο νπαδνχο. Απφ ηα 241 είδε πνπ απαληνχλ ζηελ πεξηνρή κειέηεο, βξέζεθαλ 38 θαη εμνρήλ θαξκαθεπηηθά θπηά, ηα νπνία αλαθέξνληαη παξαθάησ. 58

59 Δπηζηεκνληθή Ολνκαζία Κνηλή Ολνκαζία Anagallis arvensis Πεξδηθνχιη, Αλαγαιιίδα Arbutus unedo Κνπκαξηά Arum italicum Φηδφρνξην, Γξαθφρνξην Asparagus acutifolius παξάγγη Capparis spinosa Κάππαξε Centranthus ruber Αλάιαηνο, Μάεο Cistus creticus Λνπβνπδηά, Λάδαλνο Cistus salviifolius Dittrichia viscosa Erica manipuliflora Erodium cicutarium Eryngium maritimum Euphorbia exigua Euphorbia peplus Galium aparine Geranium robertianum Juniperus phoenicea Lotus corniculatus Mentha pulegium Myrtus communis Olea europaea Phragmites australis Pistacia lentiscus Λνπβηδηά, Κνπλνχθια Φπιιήζξα, Κνλπδηά Ρείθη Γεξάλη Αγθαζηά, Άζπαξην Γαιαηζίδα Γαιαηζίδα Κνιιεηζίδα Γεξάλη Αγξηνθππάξηζζν Αγξηνζηξνθχιιη Φιηζθνχλη, Βιερψλη Μπξηηά, κπξηηά Διηά Νεξνθάιακν ρίλνο 59

60 Pistacia terebinthus Plantago lagopus Plantago lanceolata Plantago major Pyrus spinosa Quercus coccifera Rubus sanctus Salvia officinalis Smilax aspera Tamus communis Teucrium chamaedrys Tordylium apulum Urginea maritima Urtica dioica Xanthium strumarium Κνθθνξεβπζηά Νεξνθφληδα Πεληάλεπξν Φπιιφρνξην Ακπγδαιηά, Γθνξηζηά Πνπξλάξη Βαηνκνπξηά, Βάηνο Φαζθφκειν κίιαθαο, Αξθνπδφβαηνο Βξπσληά Υακαηδξπά Καπθαιήζξα Αζθέιια, θπινθξεκκχδα Σζνπθλίδα Αγξηνκειηηδαληά, Ήκεξε Πιν.11. Σα θαηεμνρήλ θαξκαθεπηηθά θπηά ηεο πεξηνρήο κειέηεο Ηακαηηθέο πεγέο Ζ ππφ κειέηε πεξηνρή θαηέρεη φιεο ηηο αμίεο πνπ απνδίδνληαη ζηνπο πγξνηφπνπο, κε πην ζεκαληηθέο απηέο ηνπ Δπηζηεκνληθνχ, Βηνινγηθνχ θαη Δθπαηδεπηηθνχ ελδηαθέξνληνο, αιιά ζην επξχ θνηλφ είλαη γλσζηή γηα ηελ Φπραγσγηθή θαη Σνπξηζηηθή αμία ηεο. Σν πην ελδηαθέξνλ θαη αμηφινγν ηκήκα ηνπ Κατάθα είλαη νη ηακαηηθέο ηνπ πεγέο θαη ε βάζε γηα ηελ κειινληηθή ηνπ αλάπηπμε θαη αμηνπνίεζε. Οη ηακαηηθέο πεγέο ηνπ Κατάθα πξνζειθχνπλ πνιινχο επηζθέπηεο φιν ηνλ ρξφλν θαη απνηεινχλ ζεκαληηθή πεγή ηνπξηζκνχ ζηελ πεξηνρή. Ζ πδξνζεξαπεία ζε απηά ηα ινπηξά είλαη απφ ηηο πην απνηειεζκαηηθέο θαη παίδεη ζεκαληηθφ ξφιν ζηε δσή ησλ θαηνίθσλ αιιά θαη ησλ επηζθεπηψλ ηνπ Κατάθα. Σα δεζηά λεξά ησλ 60

61 ινπηξψλ πεγάδνπλ απφ ην ζπήιαην ησλ Νπκθψλ Αληγξίδσλ, φπνπ ζχκθσλα κε ηελ κπζνινγία γελλήζεθε ν Γάξδαλνο, πξφγνλνο ησλ Σξψσλ. Σα λεξά ήηαλ γλσζηά γηα ηηο ζεξαπεπηηθέο ηνπο ηδηφηεηεο, απφ ηα αξραία ρξφληα. Σελ ηακαηηθή ηνπο ηδηφηεηα νη αξραίνη ηελ απέδσζαλ ζηηο λχκθεο πνπ θαηνηθνχζαλ ζηα δάζε ηεο πεξηνρήο, γη απηφ θαη ηα είραλ ζηνιίζεη κε λανχο θαη ηεξά κλεκεία πξνο ηηκή ηνπο α. Τδξνινγία Ηακαηηθψλ Πεγψλ Σα λεξά πεγάδνπλ κέζα απφ πεηξψκαηα θαη βξάρνπο πνπ βγαίλνπλ απφ ηα έγθαηα ηεο γεο θαη θαηαιήγνπλ ζε κία ζπειηά. Ζ ζπειηά είλαη ρσξηζκέλε ζε δχν πιεπξέο, ηε κεγάιε θαη ηε κηθξή. ηε κεγάιε ε ζεξκνθξαζία θπκαίλεηαη απφ 32 ν C έσο 35 ν C ελψ ζηε κηθξή απφ 29 ν C έσο 32 ν C. Σν κήθνο ηεο ζπειηάο θηάλεη κέρξη ηα 200 κέηξα. Απφ εθεί θαη πέξα είλαη αλεμεξεχλεην θαη ράλεηαη ζε δαηδαιψδε ηνχλει κέζα ζηα βνπλά. Σν βάζνο ηεο θπκαίλεηαη κεηαμχ 1 κε 1,5 κέηξα. Σν λεξφ αλαβιχδεη απφ ην έδαθνο, αιινχ δεζηφ θαη αιινχ θξχν θαη αλακεηγλχεηαη δεκηνπξγψληαο έλα θπζηθφ ρακάκ πνπ ελδείθλπηαη γηα πνιιέο παζήζεηο. Παζήζεηο πνπ αθνξνχλ ην κπνζθειεηηθφ ζχζηεκα. Δηδηθφηεξα αξζξίηηδα, απρεληθφ ζχλδξνκν, ζπνλδπιαξζξίηηδα, ςσξηαζηθή ξεπκαηνπάζεηα θαη ινηπέο παζήζεηο πνπ έρνπλ ζρέζε κε ηα νζηά θαη ηνπο κχεο. Παζήζεηο ηνπ δέξκαηνο θαη εηδηθά γηα ηελ ςσξίαζε. Δθηφο απφ ην κπάλην ν θάζε ελδηαθεξφκελνο κπνξεί λα καδέςεη απφ ηνπο βξάρνπο θαη ηα βαζνπιψκαηα πνπ ππάξρνπλ ζην ζπήιαην, έλα κείγκα ζε κνξθή θξέκαο, ην ιεγφκελν "Αλζφ ηνπ Θείνπ". ε απηή ηελ θξέκα είλαη ζπγθεληξσκέλα φια ζρεδφλ ηα ζπζηαηηθά πνπ ππάξρνπλ ζην λεξφ θαη κε ηελ κνξθή πδξαηκψλ "θάζνληαη" ζηνπο βξάρνπο. Ζ θξέκα έρεη ππφιεπθν ρξψκα θαη ηδηάδνπζα νζκή θαη ρξεζηκνπνηείηαη γηα επάιεηςε ησλ παζρνπζψλ πεξηνρψλ. Δπίζεο ζην ζπήιαην ζπκππθλψλνληαη νη αηκνί ηνπ ειεχζεξνπ ησδίνπ πνπ πεξηέρεη ην λεξφ δεκηνπξγψληαο έλα αλαπλεπζηήξην γηα άηνκα κε ρξφληα αλαπλεπζηηθά πξνβιήκαηα φπσο ην βξνγρηθφ άζζκα. Σέινο είλαη πνιινί απηνί πνπ ππνζηεξίδνπλ φηη ηα ινπηξά ελδείθλπληαη θαη γηα γπλαηθνινγηθέο παζήζεηο θαη εηδηθά γηα γπλαίθεο πνπ δελ κπνξνχλ λα ηεθλνπνηήζνπλ. Απηφ φκσο δελ είλαη ηαηξηθά επηβεβαησκέλν θαη αλαθέξεηαη κε επηθχιαμε. 61

62 Ζ κέζε ζεξκνθξαζία ηνπ λεξνχ είλαη 32 ν C, γεγνλφο πνπ θαζηζηά ηα ινπηξά ζεξκηθά. Ζ θχξηα ρεκηθή ηνπο ζχζηαζε απνηειείηαη απφ άλζξαθα, λάηξην, θάιην θαη πδξφζεην θαη ραξαθηεξίδνληαη σο κεηαιιηθά, ππνηνληθά (Mineral Hypotonic), (Πίλαθαο 12). Καηά ηελ είζνδν ηνπ ινπνκέλνπ ζην λεξφ αξρίδνπλ λα αλνίγνπλ νη πφξνη ηνπ δέξκαηνο. ε δέθα πεξίπνπ ιεπηά νη πφξνη έρνπλ αλνίμεη ηφζν ψζηε λα αξρίδνπλ λα εηζρσξνχλ ηα ζπζηαηηθά ζηνλ νξγαληζκφ. Γξα ελ νιίγνηο ζαλ έλαο θπζηθφο βεινληζκφο. Ο ρξφλνο ινχζεο είλαη είθνζη ιεπηά κε κηζή ψξα, γηαηί ηφζν ρξεηάδεηαη γηα λα γίλεη φιε ε δηεξγαζία. Γίλεηαη έλα κπάλην ηελ εκέξα θαη έλαο ηθαλνπνηεηηθφο αξηζκφο ινχζεσλ θαηά άηνκν είλαη 15. ε κηθξή απφζηαζε απφ ην ζπήιαην απηφ βξίζθεηαη ε πδξνζεηνρισξηνλαηξηνχρνο πεγή Γεξαλίνπ (πεξίπνπ ζηα 200 κέηξα), πνπ είλαη κφλν γηα πνζηζεξαπεία. Δλδείθλπηαη θπξίσο ζε παζήζεηο ησλ λεθξψλ, ηνπ ήπαηνο, ηεο ρνιεδφρνπ θχζηεο θαη ηεο νπξνδφρνπ θχζηεο. Δίλαη έλαο θπζηθφο ηξφπνο θαζαξηζκνχ ησλ νξγάλσλ απφ ηελ άκκν θαη ηηο πέηξεο. Σν λεξφ απηφ έρεη ρξψκα πξαζηλσπφ θαη ηδηάδνπζα νζκή θαη γεχζε. Βαζηθή πξνυπφζεζε γηα λα πηεη θάπνηνο απφ ην ζπγθεθξηκέλν λεξφ είλαη λα κελ έρεη πξφβιεκα ζηνκάρνπ, γηαηί ηα ζπζηαηηθά ηνπ λεξνχ κπνξεί λα θάλνπλ κεγαιχηεξε ηελ ήδε ππάξρνπζα βιάβε πνπ κπνξεί λα ππάξρεη ζην ζηνκάρη ή ζην έληεξν. ΥΖΜΗΚΖ ΤΝΘΔΖ ΝΗΣΡΗΚΟ ΚΑΛΗΟ KNO3 0,01445 γρμ ΥΛΩΡΗΟΤΥΟ ΚΑΛΗΟ Kcl 0,4617 γρμ ΥΛΩΡΗΟΤΥΟ ΝΑΣΡΗΟ Nacl 12,190 γρμ ΒΡΩΜΗΟΤΥΟ ΝΑΣΡΗΟ NaB2 0,01112 γρμ ΗΩΓΗΟΤΥΟ ΝΑΣΡΗΟ Nal 0, γρμ ΥΛΩΡΗΟΤΥΟ ΑΜΜΩΝΗΟ NH4cl 0,00842 γρμ ΤΓΡΟΘΔΗΟΤΥΟ ΝΑΣΡΗΟ NaHS 0, γρμ ΘΔΗΟΘΔΗΚΟ ΝΑΣΡΗΟ Na2S2O2 0, γρμ ΥΛΩΡΗΟΤΥΟ ΑΒΔΣΗΟ Cacl2 0,7504 γρμ ΘΔΗΗΚΟ ΑΒΔΣΗΟ CaSo4 1,4646 γρμ ΘΔΗΗΚΟ ΜΑΓΝΖΗΟ MgSO4 1,5885 γρμ ΤΓΡΑΝΘΡΑΚΗΚΟ ΜΑΓΝΖΗΟ [MgHCO3]2 0,00289 γρμ ΤΓΡΟΦΩΦΟΡΗΚΟ ΑΡΓΗΛΟ A2(HPO4)3 0, γρμ ΤΓΡΑΝΘΡΑΚΗΚΟ ΜΑΓΓΑΝΗΟ MN(HCO3)2 0,00380 γρμ 62

63 1.200 m 2 Γ. Σα «Λατθά θηίξηα», (Δηθ. 22), πνπ είλαη ηξία επηκήθε ηζφγεηα θηίξηα, ΘΔΗΗΚΟΤ ΑΡΓΗΛΟΤ Al2(SO4)3 0, γρμ ΜΔΣΑΠΤΡΗΣΗΚΟΤ ΟΞΔΩ H2 SlO3 0,0254 γρμ ΜΔΣΑΒΟΡΗΚΟΤ ΟΞΔΩ HBO2 0,00145 γρμ ΑΘΡΟΗΜΑ 165,233 γρμ ΔΛΔΤΘΔΡΟ ΑΝΘΡΑΚΗΚΟ ΟΞΤ co2 0,2039 γρμ ΔΛΔΤΘΔΡΟ ΤΓΡΟΘΔΗΟ 0,0488 γρμ ΔΛΔΤΘΔΡΟ ΑΕΩΣΟ 0,0102 γρμ ΑΘΡΟΗΜΑ ΑΠΑΝΣΩΝ ΤΣΑΣΗΚΩΝ Δ 1 16,7862 γρμ ΛΗΣΡΟ ΝΔΡΟΤ Πιν.12. Υεκηθή ζχλζεζε ηνπ λεξνχ ηεο ζπειηάο 5.2. Δγκαηαζηάζειρ ηελ δψλε ηνπ έξγνπ κειέηεο, παιαηφηεξα είραλ γίλεη δηάθνξα έξγα ππνδνκήο θαη αμηνπνίεζεο ησλ ινπηξψλ. Πάλσ ζην λεζάθη ηεο Αγίαο Αηθαηεξίλεο ν ΔΟΣ θαηαζθεχαζε εγθαηαζηάζεηο εμππεξέηεζεο ηνπξηζηψλ θαη ινπνκέλσλ. ήκεξα, ην ζπγθξφηεκα ησλ Ηακαηηθψλ Πεγψλ Κατάθα απνηειείηαη απφ ηηο αθφινπζεο εγθαηαζηάζεηο: Α. Σν Τδξνζεξαπεπηήξην (Δηθ. 20), θηίξην ηζφγεην, πεξίπνπ 850,00 m 2 πνπ ιεηηνπξγεί κφλν ηνπο ζεξηλνχο κήλεο κε θχξηα ρξήζε ηελ νκαδηθή ινπηξνζεξαπεία ζηηο θπζηθέο δεμακελέο πνπ ππάξρνπλ ζηελ επαθή ηνπ πδξνζεξαπεπηεξίνπ κε ηνλ βξάρν πίζσ απφ ην θηίξην. ηνλ ίδην ρψξν ζηεγάδεηαη θαη αηνκηθή ινπηξνζεξαπεία ζηα δσκάηηα πνπ δηαηάζζνληαη δεμηά ηνπ ρψξνπ ππνδνρήο ζην ηκήκα ηνπ θηηξίνπ πνπ βξίζθεηαη έμσ απφ ηελ «ζθηά» ηνπ βξάρνπ. Σέινο, ζε επαθή κε ην θηίξην θαη θάησ απφ ην βξάρν, ππάξρεη θαη κηα εμσηεξηθή θπζηθή δεμακελή γηα νκαδηθή ινπηξνζεξαπεία πνπ ιεηηνπξγεί φιε ηελ πεξίνδν ηνπ ρξφλνπ. Β. Σν μελνδνρείν Αξήλε (Δηθ. 21), θηίξην δηψξνθν, 70 θιηλψλ, ζπλνιηθνχ εκβαδνχ πεξίπνπ m 2, φρη, φκσο εθζπγρξνληζκέλεο δηαξξχζκηζεο θαη ιεηηνπξγίαο (θνηλά ινπηξά θιπ). Γ. Σν μελνδνρείν Γεξάλη, θηίξην δηψξνθν εξεηπσκέλν, εκβαδνχ πεξίπνπ ζπλνιηθνχ εκβαδνχ 1000 m 2, κε ιεηηνπξγία ιατθψλ θαηαιπκάησλ δειαδή ρσξίο κπάλην,θιπ. Δ. Σν πξφζθαηα αλαθαηληζκέλν μελνδνρείν ΟΛΤΜΠΗΑ, Γ θαηεγνξίαο ην νπνίν δηαζέηεη 28 θιίλεο θαη έλα εζηηαηφξην. Γπζηπρψο, παξφιν πνπ είλαη ην 63

64 κνλαδηθφ μελνδνρείν ηνπ λεζηνχ, πνπ ιεηηνπξγεί φιν ην ρξφλν, δελ θαιχπηεη πιήξσο ηηο ηνπξηζηηθέο αλάγθεο ηεο πεξηνρήο. Σ. Ξχιηλα δσκάηηα (Δηθ. 23) πνπ ππάξρνπλ ζηελ εζσηεξηθή πιεπξά ηνπ λεζηνχ ηα νπνία εμππεξεηνχλ απνθιεηζηηθά ηηο αζιεηηθέο εγθαηαζηάζεηο ζαιάζζηνπ ζθη. Γηα ηελ εμππεξέηεζε επηζθεπηψλ ζην λεζί ιεηηνπξγεί θαηά ηελ ηνπξηζηηθή πεξίνδν έλα αλαςπθηήξην πάλσ ζην λεζί θαη άιια δχν (πεξηζηαζηαθή ιεηηνπξγία) ζηελ πεξηνρή εθαηέξσζελ ηεο εζληθήο νδνχ. ηελ εζσηεξηθή πιεπξά πεξηκεηξηθά ηεο ιίκλεο ππάξρνπλ πέληε ηδησηηθά μελνδνρεία κε αμηφινγε πνηφηεηα ππεξεζηψλ. Δικ.20. Δηθφλα ηνπ πδξνζεξαπεπηεξίνπ (πξηλ ηηο ππξθαγηέο ηνπ 2008) Δικ.21. Σν μελνδνρείν ΑΡΖΝΖ, ζην λεζί ηεο Αγίαο Αηθαηεξίλεο ηελ λφηηα πιεπξά ηεο ιίκλεο έρνπλ δεκηνπξγεζεί εκηηειείο εγθαηαζηάζεηο καξίλαο γηα ηελ θηινμελία κηθξψλ ζθαθψλ, κε αμηνπνηήζηκεο ιφγσ ηεο κε πεξαηψζεσο ησλ έξγσλ επηθνηλσλίαο ηεο ιίκλεο κε ηε ζάιαζζα. ην βνξεηδπηηθφ ηεο κέξνο, ζηελ «Μπνχθα» ππάξρνπλ αθφκα εγθαηαιειεηκέλεο νη εγθαηαζηάζεηο ελφο ηρζπνηξνθείνπ πνπ ζηακάηεζε λα ιεηηνπξγεί ην 1987 θαη έλα ιαηνκείν εγθαηαιειεκέλν απφ ην

65 Δικ Οη θηηξηαθέο εγθαηαζηάζεηο ηνπ ΔΟΣ, γλσζηέο θαη σο «Λατθά θηίξηα» θαη ηα «μχιηλα ζπίηηα» ησλ εγαηαζηάζεσλ ηνπ ζαιάζζηνπ ζθη. 65

66 5.3. Κοινωνικέρ, Οικονομικέρ και Πολιηιζηικέρ ζςνθήκερ Παξαγσγηθέο δξαζηεξηφηεηεο ηνηρεία γηα ηνλ ηακαηηθφ ηνπξηζκφ Γεσξγία Οη θαιιηέξγεηεο ζηελ πεξηνρή, ζχκθσλα κε ζηνηρεία ηεο Ννκαξρίαο Ζιείαο, είλαη νη θάησζη : Αξνηξαίεο θαιιηέξγεηεο (ζηηεξά γηα θαξπφ, φζπξηα βξψζηκα, βηνκεραληθά θπηά, θηελνηξνθηθά θπηά, κπνζηάληα, παηάηεο) Λαραλνθεπεπηηθά (θαζνιάθηα ρισξά, αγγνχξηα, θξεκκχδηα μεξά, ιάραλα ) Γελδξψδεηο θαιιηέξγεηεο (ειαηφδεληξα, εζπεξηδνεηδή) ηαθηδάκπεινη (άκπεινη /θνξηλζηαθήο θαη ζνπιηαλίλαο ) Κηελνηξνθία Σα θχξηα πξντφληα δστθήο παξαγσγήο πνπ παξάγνληαη ζηελ επξχηεξε δψλε ηνπ Κατάθα είλαη γάια θαη θξέαο, ησλ νπνίσλ ηα πνζνζηά θαίλνληαη ζην παξαθάησ ζρεδηάγξακκα τόννοι σεδ.4. Παξαγσγή θπξηφηεξσλ αγξνηηθψλ πξντφλησλ ηεο επξχηεξεο πεξηνρήο ηνπ Κατάθα 66

67 Σνπξηζκφο θαη αλαςπρή Σνπξηζκφο Ο ηνπξηζκφο ηφζν ζηελ Εαράξσ, φζν θαη ζηελ ζπγθεθξηκέλε πεξηνρή βξίζθεηαη ζε ζεκαληηθή εμέιημε θαη εκθαλίδεη ζπλερψο απμεηηθέο ηάζεηο, φπσο θαη ε ίδξπζε λέσλ επηρεηξήζεσλ θαη μελνδνρείσλ ζηνλ ζπγθεθξηκέλν ηνκέα. Οη δηαλπθηεξεχζεηο ζηελ πεξηνρή, αληηπξνζσπεχνπλ ην 34,5% ηνπ ζπλφινπ ησλ δηαλπθηεξεχζεσλ ηνπ λνκνχ Ζιείαο, ελψ νη δηαλπθηεξεχζεηο αιινδαπψλ, αληηπξνζσπεχνπλ ην 50% ηνπ ζπλφινπ ησλ δηαλπθηεξεχζεσλ αιινδαπψλ ηνπ λνκνχ. ηνηρεία γηα ηνλ ηακαηηθφ ηνπξηζκφ ηνπ Κατάθα Ζ Διιάδα δηαζέηεη έλα ηζρπξφ δπλακηθφ πξνζθνξάο ζηνλ ηακαηηθφ ηνπξηζκφ, κε 822 ζεξκνκεηαιιηθέο πεγέο. Σν είδνο απηνχ ηνπ ηνπξηζκνχ ζπκβάιιεη ζε κεγάιν βαζκφ ζε φινπο ηνπο ζεκαληηθνχο δείθηεο, πνπ αθνξνχλ ηηο αθίμεηο εκεδαπψλ ηνπξηζηψλ, ζηελ πιεξφηεηα ησλ μελνδνρείσλ θαη ζηελ άκεζε απαζρφιεζε κε ηνλ ηνπξηζκφ. Ζ Πεινπφλλεζνο, ζπκπιεξψλεη ην δεχηεξν κεγαιχηεξν πνζνζηφ ζεξκνκεηαιιηθψλ πεγψλ (14%) κεηά ηελ Αηηηθή (22%), (αθξηβψο ην ίδην πνζνζηφ κε ηε Μαθεδνλία). πγθεθξηκέλα, ν ηακαηηθφο ηνπξηζκφο ηνπ Κατάθα έρεη έλα ηζρπξφ πνζνζηφ δπλακηθήο, πνπ παξνπζηάδεη δηαθπκάλζεηο κε ην πέξαζκα ησλ ρξφλσλ. ζνλ αθνξά ηελ απαζρφιεζε ζηηο πεγέο, ν πίλαθαο 13 θαζηζηά θαλεξή ηελ αλαινγία αλάκεζα ζην κέγεζνο ηεο πεγήο θαη ηνλ αξηζκφ ησλ απαζρνινχκελσλ. Χζηφζν δελ ππάξρνπλ ζηνηρεία γηα ηελ εηδίθεπζε ηνπ πξνζσπηθνχ. ΑΡΗΘΜΟ ΑΡΗΘΜΟ ΑΡΗΘΜΟ ΑΡΗΘΜΟ ΑΡΗΘΜΟ ΤΓΡΟΘΔΡΑΠΔΤ- ΞΔΝΟΓΟ- ΞΔΝΟΓΟ- ΚΛΗΝΧΝ ΑΠΑΥΟΛΟΤ- ΣΖΡΗΧΝ ΥΔΗΧΝ ΥΔΗΑΚΧΝ ΔΝΟΗΚΗΑΕΟ- ΜΔΝΧΝ ΚΑΣΑ ΣΖ ΚΛΗΝΧΝ ΜΔΝΧΝ ΘΔΡΗΝΖ ΠΔΡΗΟΓΟ ΓΧΜΑΣΗΧΝ

68 ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ ΜΔΟ ΑΡΗΘΜΟ ΑΣΟΜΧΝ ΜΔΟ ΑΡΗΘΜΟ ΛΟΤΔΧΝ Πίν Υαξαθηεξηζηηθά ηνπξηζηηθήο ζεκαζίαο ηακαηηθψλ πεγψλ Κατάθα, σο πξνο ηηο Δγθαηαζηάζεηο θαη ην Λνηπφ Γπλακηθφ, , ζηνηρεία ΚΠΟΔ 2000, Έθζεζε 29 θαη σο πξνο ηνλ κέζν αξηζκφ επηζθεπηψλ θαη ινχζεσλ, , ΚΠΟΔ, Λνπηξά Κατάθα ηνλ πίλαθα 14 παξνπζηάδεηαη ν κέζνο αξηζκφο αηφκσλ (ινπνκέλσλ) θαη ν κέζνο αξηζκφο ινχζεσλ αλά δεθαεηία απφ ην 1950 έσο θαη ην Αλαιχνληαο ηνπο αξηζκνχο, είλαη θαλεξή ε κεγάιε απμεηηθή ηάζε πξνο ηνλ ηακαηηζκφ, απφ ην 1951 εσο ην 1980 θαη ε έληνλε πηψζε ηηο δχν επφκελεο δεθαεηίεο. ην ζρεδηάγξακκα πνπ αθνινπζεί, θαηαγξάθνληαη νη απμνκεηψζεηο ηνπ αξηζκφ ησλ ινπνκελσλ, απφ ην 1995 εσο θαη ην Ζ ηάζε πξνο απηνχ ηνπ είδνπο ηνπξηζκφ κεηψλεηαη ζηαδηαθά απφ ην 1995 σο ην 1999, ελψ κηα απμεηηθή δήηεζε παξνπζηάδεηαη έσο ην 2002, ζηε ζπλέρεηα αθνινπζεί κία πεληαεηία κε απμνκεηψζεηο, γηα λα θαηαιήμνπκε ζηελ ξαγδαία πηψζε ην 2007, ρξνληά πνπ ε πεξηνρή επιήγε απφ θαηαζηξεπηηθέο ππξθαγηέο. Σν 2008 εκθαλίδεη πην επνίσλα ζηνηρεία, θαλεξψλνληαο φκσο θαη ην κεγάιν εχξνο ηεο δεκηάο, αθνχ ν ηνπξηζκφο ζα αξγήζεη λα επαλέιζεη ζηα θπζηνινγηθά, γηα ηελ πεξηνρή, επίπεδα. 68

69 ΑΡΙΘΜΟ ΛΟΤΟΜΕΝΩΝ σεδ.5.ο αξηζκφο ησλ ινπνκέλσλ αλα έηνο, απφ ην 1995 έσο θαη ην 2008, ΚΠΟΔ, Λνπηξά Κατάθα Ζ δήηεζε γηα ηνλ ηακαηηθφ ηνπξηζκφ, φπσο είλαη θπζηθφ, ραξαθηεξίδεηαη απφ έληνλε επνρηθφηεηα. Σν κεγαιχηεξν πνζνζηφ ινπνκέλσλ εκθαλίδεηαη θπξίσο ηνλ επηέκβξην θαη αθνινπζεί ν Αχγνπζηνο, αληίζεηα κε φηη ζπκβαίλεη ζηνλ ππφινηπν ηνπξηζκφ, ηνπ νπνίνπ ν κήλαο αηρκήο είλαη ν Αχγνπζηνο. Οη εθηηκήζεηο γηα ηα πνζνζηά ησλ ινχζεσλ πνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ εμακήλνπ Μάηνο - Οθηψβξηνο 2008, θαίλνληαη ζην ζρεδηάγξακκα % ΛΟΤΕΩΝ Μάϊοσ Ιοφνιοσ Ιοφλιοσ Αφγουςτοσ επτζμβρθσ Οκτϊβρθσ % ΛΟΤΕΩΝ σεδ.6. Πνζνζηά ησλ ινχζεσλ πνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ απφ ηνλ Μάην έσο θαη ηνλ Οθηψβξην ηνπ 2008, ΚΠΟΔ 69

70 Μεηνλέθηεκα ηεο δξαζηεξηφηεηαο ηνπ ηακαηηθνχ ηνπξηζκνχ ζηελ Διιάδα, είλαη φηη ε δήηεζε πξνέξρεηαη απφ ηνλ εζσηεξηθφ ηνπξηζκφ, ελψ ε δήηεζε πνπ παξαηεξείηαη ζε νξηζκέλεο πεξηπηψζεηο απφ αιινδαπνχο είλαη ζπλήζσο πξφζθαηξε θαη ζπκπησκαηηθή. Ζ πνζνζηηαία ζχλζεζε ηνπ ηφπνπ πξνέιεπζεο ησλ αηφκσλ, πνπ ρξεζηκνπνηνχλ ηηο ηακαηηθέο πεγέο, εθηηκήζεθε δεηγκαηνιεπηηθά γηα 29 ηακαηηθέο πεγέο απφ ην Κέληξν Πξνγξακκαηηζκνχ θαη Οηθνλνκηθψλ Δξεπλψλ. Δθηηκήζεθε φηη, θαηά κέζν νξφ γηα ην ζχλνιν ηεο ρψξαο, γηα ην δηάζηεκα , ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ αηφκσλ πξνέξρεηαη απφ ηνπο άιινπο λνκνχο ηεο ρψξαο (41%) θαη αθνινπζνχλ ηα άηνκα απφ ηελ πεξηθέξεηα ηεο ηακαηηθήο πεγήο (33,8%), ηα άηνκα απφ ηνλ ίδην λνκφ ηεο πεγήο (23,3%), ελψ ειάρηζηα είλαη ηα άηνκα απφ ην εμσηεξηθφ (1,9%), (ρεδηάγξακκα 7) Από όλθ τθν υπόλοιπθ χϊρα Από τθν ίδια τθν περιφζρεια % ΛΟΤΟΜΕΝΩΝ Από τον ίδιο το νομό Από το εξωτερικό % ΛΟΤΟΜΕΝΩΝ σεδ.7. Πνζνζηά ινπνκέλσλ απφ ην 1990 έσο θαη ην 2000, ζε ζρέζε κε ηνλ ηφπν πξνέιεπζήο ηνπο, ΚΠΟΔ Ο κέζνο φξνο παξακνλήο ησλ αηφκσλ ζηηο εγθαηαζηάζεηο ησλ ινπηξψλ ή ζηα μελνδνρεία ηεο πεξηνρήο είλαη εκέξεο. ζν αθνξά ηελ ειηθία θαη ην θχιν ησλ ινπνκέλσλ, παξαηεξείηαη φηη είλαη ζπλήζσο άηνκα ειηθίαο άλσ ησλ 50 εηψλ ζηελ ζπληξηπηηθή πιεηνςεθία γπλαίθεο (60% - 65%). 70

71 Πιεζπζκηαθά θαη πνιηηηζηηθά ζηνηρεία Year Communal population Change % Πίν.15. Ζ πιεζπζκηαθή κεηαβνιή απφ ην ζε πνζνζηά Οη κφληκνη θάηνηθνη ηεο πεξηνρήο είλαη κφιηο 114, παξνπζηάδνληαο φκσο, έλα ηεξάζηην ξπζκφ αχμεζεο αλά δεθαηία, φρη ηφζν ζε πξαγκαηηθνχο αξηζκνχο φζν ζε πνζνζηά (Πίλ. 15). Ζ ππφ κειέηε πεξηνρή αλήθεη ζηνλ δήκν Εαράξσο θαη πιαηζηψλεηαη απφ ηα δεκνηηθά δηακεξίζκαηα Εαράξσο, Νενρσξίνπ θαη Ξεξνρσξίνπ. χκθσλα κε ηελ απνγξαθή ηνπ 2001 ν πιεζπζκφο ησλ ζπγθεθξηκέλσλ δηακεξηζκάησλ είλαη 6.639, 401 θαη 669 θάηνηθνη αληηζηνίρσο. Ζ παξαιηαθή δψλε, βξαβεχεηαη κε ηελ γαιάδηα ζεκαία ηεο Δ.Δ. ζπλερψο, απφ ηεο θαζηεξψζεσο ηνπ Δπξσπατθνχ απηνχ ζεζκνχ. Έηζη κε απηά ηα θπζηθά πξνλφκηα θαη πξνζφληα, απνηέιεζε ην πξψην δηεζλέο ηνπξηζηηθφ ζέξεηξν ηεο Διιάδαο θαη άθκαζε ηελ πεξίνδν ηνπ Μεζνπνιέκνπ. Απφ πεληεθνληαεηίαο πεξίπνπ, κε λφκν ηνπ θξάηνπο βαπηίζζεθε Λνπηξφπνιε. ηα ππάξρνληα Σνπξηζηηθά Ξελνδνρεία, θεκηζκέλα γηα ηελ αξρηηεθηνληθή ηνπο γξακκή θαη ηελ πνιπηέιεηα (ηεο επνρήο), θαηέιπαλ Δπξσπατθέο πξνζσπηθφηεηεο ηεο πνιηηηθήο, ηνπ πλεχκαηνο θαη ηεο ηέρλεο πνπ επέιεγαλ, κφληκα θαη απνθιεηζηηθά, ηνλ Κατάθα, γηα ηηο ζεξηλέο δηαθνπέο ηνπο. ηε ζπλέρεηα, κεηά ηνλ πφιεκν, αθνινχζεζε θαη ε ηνπξηζηηθή παξαθκή. 71

72 Ηζηνξηθά θαη αξραηνινγηθά κλεκεία ηελ παξαιία ηνπ Κατάθα ππάξρεη έλαο πχξγνο πνπ ρηίζζεθε απφ ηνπο Φξάγθνπο γχξσ ζην 1230 (Δηθ. 24, 25), ν νπνίνο είλαη θαηεζηξακέλνο θαη θαθνδηαηεξεκέλνο κε ηα ζεκάδηα ηεο θζνξάο εκθαλή πάλσ ηνπ. Γεληθφηεξα, νη παιηέο μελνδνρεηαθέο εγθαηαζηάζεηο ζεσξνχληαη δηαηεξεηέεο σο ηζηνξηθά κλεκεία ηεο λεφηεξεο Διιάδνο (1920) θαζψο θαη ν ζηδεξνδξνκηθφο ζηαζκφο πνπ θηίζζεθε ην 1887 γηα ηηο αλάγθεο ηνπ πξψηνπ ζηδεξνδξνκηθνχ δηθηχνπ ηεο Διιάδνο (Δηθ. 26, 27). Δικ Ο πχξγνο ζηελ παξαιία ηεο Εαράξσο 72

73 Δικ. 26. Σν θαηεζηξακκέλν μελνδνρείν πνπ ζα αλαθαηαζθεπαζζεί Δικ. 27. Ο ζηδεξνδξνκηθφο ζηαζκφο πνπ βξίζθεηαη ζηελ παξαιία 73

74 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΑΝΘΡΩΠΙΝΕ ΕΠΙΔΡΑΕΙ Δίλαη γλσζηφ φηη ν άλζξσπνο κε ηηο παξεκβάζεηο ηνπ ζην θπζηθφ πεξηβάιινλ, ζπληειεί ζηελ ππνβάζκηζή ηνπ. ηελ αξρή βέβαηα, απηή, γηλφηαλ κε πνιχ αξγνχο ξπζκνχο, πνπ έδηλε ηε δπλαηφηεηα ζηε θχζε λα αλαπιεξψλεη φ,ηη ηεο έπαηξλε ν άλζξσπνο. Σψξα φκσο νη ξπζκνί ηεο θχζεο δελ κπνξνχλ λα αληαγσληζηνχλ απηνχο ησλ αλζξσπίλσλ παξεκβάζεσλ. χκθσλα κε ην ηππνπνηεκέλν Γειηίν Γεδνκέλσλ ηνπ Φχζε 2000 νη αλζξψπηλεο επηπηψζεηο θαη νη δξάζεηο κέζα θαη γχξσ απφ ηνλ ηφπν παξνπζηάδνληαη ζηνλ πίλαθα 16. Κωδικόρ Πεπιγπαθή Δίδορ δπαζηηπιόηηηαρ 100 Καιιηέξγεηα Γεσξγία 120 Λίπαλζε 140 Βνζθή 170 Κηελνηξνθία 180 Κάςηκν (θαιακηψλ θ.ι.π) 200 Αιηεία Αιηεία- Θήξα- 230 Θήξα πγθνκηδή 490 Αζηηθέο θαη άιιεο βηνκεραληθέο δξαζηεξηφηεηεο Αζηηθνπνίεζε- Βηνκεραλνπνίεζε 502 Απηνθηλεηφδξνκνο Μεηαθνξέο θαη 503 ηδεξνδξνκηθέο γξακκέο επηθνηλσλία 608 Καηαζθήλσζε, ηξνρφζπηηα Σνπξηζκφο 623 Μεραλνθίλεηα νρήκαηα 690 Άιιεο ηνπξηζηηθέο δξαζηεξηφηεηεο 701 Ρχπαλζε λεξνχ Ρχπαλζε θαη άιιεο 720 Πνδνπάηεκα, ππέξρξεζε αλζξψπηλεο δξαζηεξηφηεηεο 802 Αλάθηεζε γεο απφ εθβνιέο θαη έιε Αλζξψπηλεο 870 Σάθξνη- αλαρψκαηα δξαζηεξηφηεηεο πνπ 74

75 πξνθαινχλ αιιαγέο ζηηο πδξνινγηθέο ζπλζήθεο Πίν.16. Oη αλζξψπηλεο επηπηψζεηο θαη νη δξάζεηο, κέζα θαη γχξσ απφ ηνλ ηφπν GR , κε βάζε ην Γίθηπν Γεδνκέλσλ ηνπ NATURA 2000 Με ζεηξά πξνηεξαηφηεηαο θαη δπζκελψλ επηπηψζεσλ νη θχξηεο δξάζεηο πνπ έρνπλ αλαηαξάμεη ηελ ηζνξξνπία ηνπ ππφ κειέηε πγξνηφπνπ θαη ζα αλαιπζνχλ είλαη: 1. Οι πυρκαγιζσ 2. Θ γεωργία 3. Ο τουριςμόσ 4. Θ κτθνοτροφία 5. Οι ακλθτικζσ εγκαταςτάςεισ 6. Άλλοι λόγοι 6.1. Οι πςπκαγιέρ Οη δαζηθέο ππξθαγηέο πνπ έπιεμαλ ην λνκφ Ζιείαο ηνλ Αχγνπζην ηνπ 2007 θαηεγξάθεζαλ σο νη πην θαηαζηξνθηθέο ησλ ηειεπηαίσλ δεθαεηηψλ, φρη κφλν ζε εζληθφ επίπεδν, αιιά θαη ζε Δπξσπατθφ. Σν ζχλνιν ησλ θακέλσλ εθηάζεσλ μεπέξαζε ηα 2,5 εθ. ζηξέκκαηα, εθ ησλ νπνίσλ ηα ζηξέκκαηα αθνξνχλ πξνζηαηεπφκελεο πεξηνρέο ηνπ δηθηχνπ Natura Γηα πξψηε κάιηζηα θνξά νη θαηαζηξνθέο επεθηάζεθαλ πνιχ πέξα απφ ηα δάζε θαη ηηο αγξνηηθέο θαιιηέξγεηεο θαη έπιεμαλ ζνβαξά νηθηζκνχο θαη ππνδνκέο. Σν ηδηαίηεξν φκσο ζηνηρείν ηεο αλζξψπηλεο ηξαγσδίαο κε 67 λεθξνχο θαη ρηιηάδεο άζηεγνπο θαη νηθνλνκηθά πιεγέληεο έδσζε κηα πξαγκαηηθά ηξνκαθηηθή δηάζηαζε ζηελ θαηαζηξνθή. Γεληθά Ζ επεμεξγαζία δνξπθνξηθψλ εηθφλσλ φιεο ηεο Πεινπνλλήζνπ (Δηθ. 28), απφ επηζηεκνληθή δεθαπεληακειήο επηηξνπή ηνπ Αξηζηνηειείνπ Παλεπηζηεκίνπ Θεζζαινλίθεο θαη ηεο WWF-Hellas, έδσζε ηα αθφινπζα ζηνηρεία (Πηλ. 17) γηα ηελ έθηαζε ηεο θαηαζηξνθήο θαη ηνλ ραξαθηήξα ησλ εθηάζεσλ πνπ θαηαζηξάθεθαλ: 75

76 Δικ.28. Γνξπθνξηθή εηθφλα πνπ δείρλεη ην κέγεζνο ηεο θαηαζηξνθήο, κε γθξη ρξψκα εκθαλίδνληαη νη θακκέλεο πεξηνρέο Καηεγνξία έθηαζεο Έθηαζε (ζηξέκκαηα) Πνζνζηφ επί ηνπ ζπλφινπ Γάζη και θςζικέρ εκηάζειρ ,0% Σεσνηηέρ επιθάνειερ ,9% (οικιζμοί, δπόμοι, γήπεδα, κλπ) Γεωπγικέρ καλλιέπγειερ ,1% χλνιν ,0% Πιν. 17. Απνινγηζκφο ησλ ππξθαγηψλ ηνπ Απγνχζηνπ 2007, ζε ζηξέκκαηα, κε βάζε δνξπθνξηθέο αλαιχζεηο 76

77 Απνηίκεζε δεκηψλ ζηελ επξχηεξε πεξηνρή ηεο ιίκλε Κατάθα Ζ θσηηά θαηέθαςε νιφθιεξε ηε δψλε πνπ πεξηβάιιεη ηε ιίκλε, ηηο παξπθέο ηνπ φξνπο Λάπηζα (Δηθ. 29), κέξνο ηνπ πεπθνδάζνο θάησ απφ απηήλ (Δηθ. 30), θαζψο θαη ηηο πξψηεο ακκνζίλεο ηεο παξαιίαο. Σν θχξην δάζνο θνπθνπλαξηάο ζην βφξεην θνκκάηη ηεο πεξηνρήο έκεηλε αιψβεην. Δίλαη ζίγνπξν φηη ε εξπεηνπαλίδα ηεο πεξηνρήο έρεη πιεγεί ζε κεγάιν βαζκφ. Άγλσζηεο παξακέλνπλ νη επηπηψζεηο ηεο ππξθαγηάο ζηελ πδξνινγία ηεο πεξηνρήο, ζηε δπλαηφηεηα επηβίσζεο ηνπ δάζνπο θνπθνπλαξηάο θαη ηεο ηρζπνπαλίδαο ηεο ιίκλεο. πλνιηθά, εληφο ηεο πξνζηαηεπφκελεο πεξηνρήο θάεθαλ ζηξέκκαηα, Δικ Σν θακκέλν φξνο Λάπηζα θαη ην δάζνο, κέζα ζηηο ζηάρηεο πέληε κεξεο κεηά ηελ θαηαζηξνθή ήηνη ην 22,5% ηνπ ζπλφινπ ηεο. Δθηφο φκσο ηεο νηθνινγηθήο θαηαζηξνθήο ππάξρνπλ θαη κεγάιεο επηπηψζεηο ζην ηνκέα ηεο νηθνλνκίαο. Ζ νηθνλνκηθή θαηαζηξνθή ζηελ πεξηνρή ηνπ Κατάθα ζεσξείηαη αλππνιφγηζηε. Ζ θνληθή ππξθαγηά ηνπ Απγνχζηνπ ζάξσζε ην δάζνο ηεο ηξνθπιηάο θαη ηηο γχξσ εθηάζεηο, φηαλ ε ηνπξηζηηθή ζεδφλ ζηελ πεξηνρή είρε κφιηο μεθηλήζεη. Οη θάηνηθνη, νη νπνίνη ζηεξίδνπλ ην εηήζην εηζφδεκά ηνπο ζρεδφλ απνθιεηζηηθά ζηνλ ηνπξηζκφ, είδαλ κε απφγλσζε ηελ νηθνλνκηθή ηνπο θαηάξξεπζε. Σα ινπηξά δηέθνςαλ ηε ιεηηνπξγία ηνπο κία εκέξα κεηά ην πέξαζκα ηεο θσηηάο θαη νη ζπλέπεηεο ζηνλ ηνπξηζηηθφ ηνκέα ππήξμαλ αιπζηδσηέο. χκθσλα κε ηνλ θ. Λεπθαδίηε, δηεπζπληή ηoπ πδξνζεξαπεπηεξίνπ, ηελ επνρή απηή πεξίπνπ 600 άλζξσπνη πεξλνχζαλ θαζεκεξηλά απφ ηνλ Κατάθα, αθήλνληαο ζηα ινπηξά θαη ζηα ηξία ζπκβεβιεκέλα μελνδνρεία έζνδα πνπ άγγηδαλ ηα επξψ εκεξεζίσο. Οη ηνπξηζηηθέο κνλάδεο πνπ εδξεχνπλ ζηνλ Κατάθα ιεηηνπξγνχζαλ κε άμνλα ηηο 77

78 ηακαηηθέο πεγέο, γεγνλφο πνπ είρε σο ζπλέπεηα λα δερηνχλ ηελ επνκέλε ηεο θαηαζηξνθήο αθπξψζεηο κέρξη θαη 100% ζηηο θξαηήζεηο πνπ είραλ εμαζθαιίζεη. 78

79 Οη ζπλζήθεο πνπ επηθξαηνχλ ζήκεξα ήκεξα, έλα έηνο κεηά ηελ θαηαζηξνθή, ν ρξφλνο βξίζθεη ηε ιίκλε αθφκα ζνβαξά πιεγσκέλε. ην πδξνζεξαπεπηήξην ιεηηνπξγεί κφλν ε εμσηεξηθή θπζηθή δεμακελή, αθνχ εζσηεξηθά δελ έρνπλ γίλεη φιεο νη απαξαίηεηεο δηεξγαζίεο γηα ηελ πξνζηαζία ηνπ ρψξνπ απφ ηηο δηαβξψζεηο θαη ηηο θαηνιηζζήζεηο βξάρσλ. Γείγκαηα αλαγέλλεζεο θάπνησλ εηδψλ ηεο ρισξίδαο είλαη έληνλα εκθαλή [θπξίσο θαιάκηα (Phragmites) θαη είδε ηνπ γέλνπο Typha spp., Δηθ. 31] ελψ ε ππεξπδαηηθή θαη πγξνιηβαδηθή βιάζηεζε θαίλεηαη λα αληεπεμήιζε ζηηο δχζθνιεο ζπλζήθεο (Δηθ. 32). Οζνλ αθνξά ηελ παλίδα ηνπ πγξνηφπνπ απφ ηνπο πξψηνπο κήλεο επέζηξεςαλ ζην ελδηαίηεκά ηνπο αξθεηά είδε πνπιηψλ (Δηθ. 33) θαη εξπεηψλ, ρσξίο λα ππάξρνπλ αθφκα αξθεηέο ζεηηθέο ελδείμεηο γηα ηα ζειαζηηθά θαη ηα πδξφβηα δψα. Ζ νμχηεηα ηεο ιίκλεο απμήζεθε πάξα πνιχ θαη είλαη έληνλν ην θαηλφκελν ηνπ επηξνθηζκνχ ηεο, κε ζηνηρεία αλαιχζεσλ ηνπ Γήκνπ Εαράξσο ζε ζχγθξηζε κε παιαηφηεξα δεδνκέλα Δικ Σα πξψηα ζεκάδηα επηβίσζεο ηεο ρισξίδαο κεηά ηελ θαηαζηξνθή (Χθεαλνγξαθηθέο παξαηεξήζεηο ιηκλνζάιαζζαο Κατάθα, Μπνχδνο Γ. θαη Κνληφπνπινο Ν., Παλεπηζηήκην Παηξψλ, 2004). Δθηφο φισλ ησλ παξαπάλσ πξνβιεκάησλ ε πεξηνρή έρεη λα αληηκεησπίζεη θαη ηελ αλζξψπηλε αλαιγεζία αθνχ πνιινί είλαη νη έκπνξνη μπιείαο πνπ πξνζέγγηδαλ ηνπο πξψηνπο κήλεο θαζεκεξηλά ην δάζνο θαη έθνβαλ θνξκνχο δέληξσλ ηα νπνία είραλ αξρίζεη λα εθθχνπλ πξάζηλνπο θιάδνπο, ζεκάδη αλαγέλλεζεο (Δηθ. 34), (Δθεκεξίδα «Πξψηε», 16/10/2007) 79

80 Αλαγέλλεζε πεπθνδάζνπο Ζ ραιέπηνο πεχθε είλαη θαη' εμνρήλ ππξφθηιν είδνο θαη απηφ ην ραξαθηεξηζηηθφ εθδειψλεηαη κε ηε δηαηήξεζε αξηζκνχ θψλσλ (κάππνπξνη) πνπ δελ αλνίγνπλ παξά κφλν αλ εθδεισζεί ππξθαγηά. Δπεηδή ζην κεγαιχηεξν κέξνο ηνπ θακέλνπ δάζνπο ππάξρνπλ ψξηκα πεχθα κε θιεηζηνχο θψλνπο θαη πγηείο ζπφξνπο, ζεσξεηηθά ε αλαγέλλεζε είλαη εμαζθαιηζκέλε. Μθχανιςμοί αναγζννθςθσ: 1. Μθχανιςμοί προςταςίασ των ςπερμάτων 2. Μεγιςτοποίθςθ τθσ διακεςιμότθτασ ςπόρων μετά τθ φωτιά 3. Αποτελεςματικι και ομοιόμορφθ διαςπορά των ςπερμάτων με τον άνεμο μετά τθ φωτιά 4. Αριςτοποίθςθ τθσ βλάςτθςθσ των ςπερμάτων Ζ θπζηθή αλαγέλλεζε είλαη ηηο πεξηζζφηεξεο θνξέο απνηειεζκαηηθή. Δπεξεάδεηαη θπξίσο απφ ηελ ζχλζεζε θαη ηε δνκή ζπζηάδσλ πνπ πξνυπήξραλ, θαζψο θαη απφ ηελ πνηφηεηα ηνπ ηφπνπ θαη ηηο εμσηεξηθέο επεκβάζεηο. Σν ηνπίν απνθαζίζηαηαη ζηαδηαθά θαη πιήξσο, αλ φιεο νη ζπλζήθεο είλαη θαλνληθέο, κεηά απφ δέθα ρξφληα. ε νηθνζπζηήκαηα πνπ πξνέξρνληαη απφ αλαδαζψζεηο, κπνξεί κεηά ηε θσηηά λα εληζρπζεί ε θπζηθή αλαγέλλεζε κε θπηεχζεηο θαη ζπνξέο. Μέηξα αλαγέλλεζεο ηνπ πεπθνδάζνπο Οη παξαηεξήζεηο πνπ έγηλαλ απφ ηε Γαζηθή Τπεξεζία, θαηέδεημαλ φηη φπνπ ε έληαζε ηεο ππξθαγηάο ήηαλ κεγάιε, θαηαζηξάθεθαλ θαη ηα ζπέξκαηα. Δπίζεο δηαπηζηψζεθε φηη έλα κεγάιν κέξνο ησλ ζπεξκάησλ θαγψζεθαλ απφ πνπιηά, θπξίσο απφ πέξδηθεο θαη θάζζεο. Λακβάλνληαο ππφςε ηα πην πάλσ θαη ην γεγνλφο φηη ζε κεξηθά ζεκεία ππήξραλ λεαξά πεχθα ρσξίο ψξηκνπο θψλνπο, γίλεηαη θαηαλνεηφ φηη ε αλζξψπηλε παξέκβαζε είλαη επηβεβιεκέλε αλ ζέινπκε κηα νκνηφκνξθε θαη ηθαλνπνηεηηθή αλαγέλλεζε ηνπ πεπθνδάζνπο. Σα κέηξα πνπ έρνπλ πξνγξακκαηηζηεί απφ ην Γαζαξρείν γηα ηελ επαλεγθαηάζηαζε ηνπ δάζνπο είλαη ηα αθφινπζα: 80

81 Δικ.33. Νεθηηθά πνπιηά επέζηξεςαλ ζηνλ πγξφηνπν Δικ.34. Κνκκέλνη θνξκνί δέληξσλ απφ εκπφξνπο πξηλ γίλεη ν έιεγρνο απφ ηα εηδηθά θιηκάθηα γηα ην πνηά ζα κπνξνχζαλ λα επηβηψζνπλ πνξά ζε επηιεγκέλεο ζέζεηο (φπνπ ε έληαζε ηεο θσηηάο ήηαλ κεγάιε, φπνπ ππήξρε λεαξφ δάζνο θαη φπνπ έρεη παξαηεξεζεί φηη ε πνζφηεηα ηνπ ζπφξνπ ήηαλ αλεπαξθήο). Ζ ζπνξά αιινχ ζα γίλεη επηθαλεηαθά, αιινχ θαηά ζέζεηο, κε ζθέπαζκα ηνπ ζπφξνπ θαη ζα θαιχςεη 300 εθηάξηα. Φχηεπζε κε πεχθα θαη ζάκλνπο ηεο πεξηνρήο θνληά ζε θχξηνπο δξφκνπο, θπξίσο ζε ζέζεηο κε κηθξή θιίζε (ηα θπηά ζα πνηίδνληαη) ζε ζπλνιηθή έθηαζε πεξίπνπ εθηαξίσλ. Τδξνζπνξά ζε απφηνκα πξαλή ζε κηθξή έθηαζε 5-10 εθηαξίσλ. Σν κείγκα ηνπ ζπφξνπ, πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζεί, ζα πεξηέρεη ζπφξνπο πεχθνπ θαη ηνπηθψλ ζάκλσλ. Κακηά ελέξγεηα - ζε θαιέο πνηφηεηεο ηφπνπ κε άθζνλν ζπφξν (200 εθηάξηα). Γηα λα γίλνπλ νξηζκέλεο εξγαζίεο (θνξκνδέκαηα, θνξκνθξάγκαηα, πδξνζπνξά), είλαη αλαγθαίν λα θνπνχλ δέληξα. Φπζηθά, ζε απφηνκεο θαη θξεκλψδεηο πεξηνρέο ηα δέληξα παξακέλνπλ σο έρνπλ, γηα λα κε γίλεη νπνηαδήπνηε δηαηάξαμε. πλνιηθά, ζχκθσλα κε ην Γαζαξρείν Κξεζηέλσλ, ππνινγίδεηαη φηη ην 70% ηεο μπιείαο πνπ ππάξρεη, δελ ζα απνκαθξπλζεί. 81

82 ηνηρεία γηα Ππξθαγηέο εθηφο ηνπ Απγνχζηνπ ηνπ 2007 Φπζηθά, νη ππξθαγηέο ηνπ Απγνχζηνπ ηνπ 2007, δελ ήηαλ νη κφλεο πνπ απείιεζαλ ηελ πεξηνρή, αιιά παξνπζηάζηεθαλ αλαιπηηθά σο νη πην θαηαζηξεπηηθέο φισλ ησλ επνρψλ. χκθσλα κε ζηνηρεία ηνπ Γαζαξρείνπ Κξεζηέλσλ ηελ ηειεπηαία δεθαεηία ππήξμαλ άιιεο δψδεθα ππξθαγηέο ζηελ πεξηνρή κειέηεο (Πίλαθαο 18). ΕΣΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΕΣΡΑΓΩΝΙΚΑ ΜΕΣΡΑ 1998 ΚΑΜΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ 1999 ΚΑΜΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ 2000 ΚΑΜΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ Ιαν Παραλία και δάςοσ τροφυλιάσ επ Δάςοσ τροφυλλιάσ 10 5-επ Δάςοσ τροφυλλιάσ Δεκ Παρόχκια βλάςτθςθ τθσ λίμνθσ Απρ Παραλία και δάςοσ τροφυλιάσ Απρ Παραλία Ιουλ Καλλιεργοφμενεσ εκτάςεισ γφρω από τθ λίμνθ Δεκ Καλλιεργοφμενεσ εκτάςεισ γφρω από τθ λίμνθ Ιουν Παραλία και δάςοσ τροφυλιάσ επ Καλλιεργοφμενεσ εκτάςεισ γφρω από τθ λίμνθ ΚΑΜΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ Ιουλ Δάςοσ Χαλζπιοσ Πεφκθσ ΚΑΜΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ, ΠΛΘΝ ΣΩΝ ΑΝΑΦΕΡΘΕΝΣΩΝ 2008 ΚΑΜΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ Πίν. 18. ηνηρεία ππξθαγηψλ απφ ην 1998 σο ην 2008, ζχκθσλα κε ην Γαζαξρείν Κξεζηέλσλ 82

83 σεδ. 8. χλνιν ππξθαγηψλ απφ ην 1998 σο ζήκεξα (ρσξίο λα πεξηιακβάλνληαη νη ππξθαγηέο ηνπ Απγνχζηνπ 2007) Ζ Γεσξγία Απφ ηα παξαπάλσ, θαίλεηαη φηη ην θαηλφκελν ήηαλ έληνλν απφ ην 2001 σο θαη ην πλνιηθά εθείλν ην δηάζηεκα, θάεθαλ 2292 ηεηξαγσληθά κέηξα εθ ησλ νπνίσλ ηα 1000 η.κ. ήηαλ παξφρζηα βιάζηεζε ηεο ιίκλεο, 662 η.κ. αλήθαλ ζηελ παξαιία θαη ζην δάζνο, ελψ 630 η.κ. ήηαλ θαιιηεξγνχκελεο εθηάζεηο γχξσ απφ ηελ ιίκλε. ην δηάζηεκα 2004 σο 2008, εμαηξψληαο ηηο ππξθαγηέο ηνπ Απγνχζηνπ ηνπ 2007, θαηαζηξάθεθαλ 110 η.κ., εθ ησλ νπνίσλ ηα 105 η.κ. αλήθαλ ζηελ παξαιία θαη ζην δάζνο ελψ ηα ππφινηπα 5 η.κ ήηαλ θαιιηεξγνχκελεο εθηάζεηο γχξσ απφ ηελ ιίκλε. πλνιηθά, θαηαζηξάθεθαλ 2862 η.κ., εθ ησλ νπνίσλ ην 35% ήηαλ παξφρζηα βιάζηεζε ηεο ιίκλεο (1000 η.κ.), ην 40% ήηαλ πεξηνρέο ηεο παξαιίαο θαη ηνπ παξαιηαθνχ δάζνπο (1150 η.κ.),ην 19% ήηαλ θαιιηεξγνχκελεο εθηάζεηο γχξσ απφ ηελ ιίκλε (630 η.κ.) θαη ην 2% ήηαλ δέληξα ηνπ δάζνπο ηεο ηξνθπιηάο (77 η.κ.). Σα αίηηα ησλ ππξθαγηψλ ήηαλ θπξίσο απφ αλζξψπηλα ιάζε ελψ ζε θακία απφ ηηο παξαπάλσ πεξηπηψζεηο δελ απνδείρζεθε πξάμε εκπξεζκνχ. Άμηα αλαθνξάο είλαη ηα έηε 1998, 1999, 2000, 2005 θαη 2008 θαηά ηα νπνία δελ αλαθέξζεθε θακία πχξηλε απεηιή ηνπ ππφ κειέηε νηθνζπζηήκαηνο. 83

84 6.2. Ζ γεωπγία Ζ απζαίξεηε θαη άλαξρε δφκεζε θαζψο θαη νη απζαίξεηεο θαιιηεξγνχκελεο εθηάζεηο κέζα ζην δάζνο ηεο ηξνθπιηάο (Δηθ. 35) πεγάδνπλ ζίγνπξα απφ ηελ αλάγθε επίιπζεο θάπνησλ πξνβιεκάησλ πνπ απαζρνινχλ ηνπο θαηνίθνπο ηεο πεξηνρήο. Ζ αιφγηζηε ρξήζε θπηνθαξκάθσλ ζηηο ηνπηθέο θαιιηέξγεηεο είλαη δείγκα ηεο άγλνηαο θαη ηεο αδηαθνξίαο γχξσ απφ ηηο επηπηψζεηο ζηελ ξχπαλζε ηεο πεξηνρήο. Δίλαη επίζεο δείγκα ηεο έιιεηςεο επαγγεικαηηθήο εθπαίδεπζεο ησλ θαιιηεξγεηψλ νη νπνίνη παξαβιέπoπλ ην γεγoλφο φηη θάζε θαηλνχξγηα ηερληθή βειηίσζε ηεο θαηάζηαζεο δελ είλαη παξά κηα αθφκα απφδεημε ηεο εμάληιεζεο ηνπ εδάθνπο ηνπο. Απνζηξαγγίζεηο ησλ βξφρηλσλ λεξψλ ηεο γχξσ αγξνηηθήο πεξηνρήο πνπ μεπιέλνπλ ηα ππνιείκκαηα ησλ ιηπαζκάησλ, εληνκνθηφλσλ, παξαζηηνθηφλσλ θαη άιισλ θπηνθαξκάθσλ αλακηγλχνληαη θαη απηά κε ην λεξφ ηεο ιίκλεο πξνθαιψληαο επηξνθηζκφ (Δηθ. 36). Σα επηξνθηθά λεξά ή λεξά πνπ ππάξρεη αθζνλία ηξνθηθψλ ζπζηαηηθψλ ζπρλά είλαη ζπλψλπκν ηεο νηθνινγηθήο ππνβάζκηζεο. Καζψο ηξνθηθέο νπζίεο, θπξίσο άδσην θαη θψζθνξνο απμάλνληαη, κηθξννξγαληζκνί θπηψλ θαη δψσλ πνιιαπιαζηάδνληαη θαη θαηαλαιψλνπλ πεξηζζφηεξν νμπγφλν. ηαλ ηα επίπεδα νμπγφλνπ πέζνπλ θάησ απφ νξηζκέλν ζεκείν, νξγαληζκνί φπσο ηα ςάξηα παχνπλ πηα λα επηβηψλνπλ. Δικ.35. Οξγαλσκέλεο θαη απζαίξεηεο θαιιηέξγεηεο γχξσ απφ ηελ ιίκλε Παξαηεξείηαη ηέιoο αιινίσζε ηνπ ζπζρεηηζκνχ θαιιηεξγνχκελσλ δαζηθψλ εθηάζεσλ απφ ηελ παξνπζία απζαηξέησλ θαιιηεξγεηψλ κέζα ζην δάζνο. Δθηφο φκσο ηεο ππεξθαηαλάισζεο ιηπαζκάησλ ππάξρεη θαη ε ππεξθαηαλάισζε λεξνχ. Σν 84

85 πνηηζηηθφ λεξφ πνπ δελ απνξξνθάηαη απφ ηελ γε κεηαθηλείηαη ζηελ επηθάλεηα ή ζην ππέδαθνο θαη, κεηαθέξνληαο θαηάινηπα ιηπαζκάησλ θαηαιήγεη ζηε δεμακελή ηεο ιίκλεο. ζν κεγαιχηεξεο πνζφηεηεο λεξνχ ή ιηπαζκάησλ, ρξεζηκνπνηνχληαη ηφζν κεγαιχηεξα ζα είλαη ηα ηξνθηθά ζπζηαηηθά πνπ ζα θαηαιήγνπλ ζηε ιίκλε. Δικ.36. Φαηλφκελν επηξνθηζκνχ ζηηο φρζεο ηεο ιίκλεο 6.3. Ο Σουριςμόσ Ζ θπζηθή νκνξθηά θαη ε ηζηνξία πνπ ζπλνδεχεη ηελ πεξηνρή, νδήγεζαλ ζηελ αλάπηπμε θαη ηνπ ηνπξηζκνχ. Ζ γεηηλίαζε ηεο παξαιίαο Κατάθα κε ηελ Αξραία Οιπκπία, έρεη ζαλ απνηέιεζκα ηελ απμεκέλε πξνέιεπζε ηνπξηζηψλ, πξνθαιψληαο αξλεηηθέο επηδξάζεηο. ηελ παξαιία ηνπ Κατάθα έρεη ήδε θαηαζθεπαζηεί έλα απζαίξεην νηθνδφκεκα γηα ζεξηλή ηνπξηζηηθή ρξήζε, ελψ ε γεηηνληθή πεξηνρή έρεη θαηαρσξεζεί γηα λα ρξεζηκνπνηεζεί σο ρψξνο θαηαζθήλσζεο. Οη, ρσξίο ζρεδηαζκφ, νηθηζηηθέο δξαζηεξηφηεηεο ηφζν ζηελ ακκψδε παξαιία, φζν θαη ζην δάζνο ηεο ηξνθπιηάο δηαηαξάζζνπλ θαη ππνβαζκίδνπλ ηηο πεξηνρέο απηέο. Απηφ έρεη σο απνηέιεζκα ηελ πξνζβνιή ησλ πεχθσλ απφ αζζέλεηεο κε θίλδπλν λα θαηαζηξαθνχλ. Οη αιινηψζεηο ζηελ πνηφηεηα ηνπ λεξνχ νθείινληαη ζηελ κφιπλζε πνπ πξνθαιείηαη απφ ηα μελνδνρεία ηνπ Δ.Ο.Σ., απφ πνιιά παξάλνκα ελνηθηαδφκελα δσκάηηα γχξσ απφ ηελ ιίκλε θαη απφ ηηο παξάλνκεο θαηαζθελψζεηο. Οη δψλεο ησλ θαιακηψλσλ θαη ηα πγξά ιηβάδηα γχξσ απφ ηελ ιίκλε, έρνπλ επεξεαζηεί ηδηαίηεξα απφ ηηο πξνζπάζεηεο πξνζρψζεσλ θαη βαζχλζεσλ, πξνθεηκέλνπ λα κεηαηξαπεί ε ιίκλε ζε καξίλα. Ζ πεξηνρή ησλ πθάικπξσλ λεξψλ κε ην είδνο Rupia maritima θαη ην πδξφβην είδνο 85

86 Cladium mariscus είλαη ηδηαίηεξα απεηινχκελε. Οη αλζξψπηλεο δξαζηεξηφηεηεο ζηηο ακκψδεηο πεξηνρέο επεξεάδνπλ ηηο θσιενπνηεηηθέο δξαζηεξηφηεηεο ηεο ρειψλαο Caretta caretta. Παράλλθλα, θ ελεφκερθ καταςκινωςθ μζςα ςτο δάςοσ διαταράςςει τθν αιςκθτικι του τοπίου και επιβαρφνει τθν ρφπανςθ με ςτερεά και οργανικά απορρίμματα, ενϊ αυξάνει τουσ κινδφνουσ για πυρκαγιά Η Κτθνοτροφία Θ βλάςτθςθ των υγρολίβαδων είναι πλοφςια πθγι κρεπτικϊν ςτοιχείων για τα βοοειδι και τα αιγοπρόβατα (Εικ. 37). Σα αγροτικά ηϊα ςυνυπάρχουν με το οικοςφςτθμα και ανικουν ςτθν ηωοκοινότθτα του. Θ ιςορροπία αυτι όμωσ διαταράςςεται μετά από μεγάλεσ μεταβολζσ ςτον υγρότοπο. υγκεκριμζνα, μετά τισ πυρκαγιζσ, θ υπερβόςκθςθ μπορεί να προκαλζςει ςοβαρά προβλιματα ςτθν χλωρίδα, αφοφ θ βλάςτθςθ που αρχίηει να ςχθματίηεται και τα είδθ που καταφζρνουν να επιβιϊςουν από τισ φλόγεσ απειλοφνται ςοβαρά να αφανιςτοφν (Σςουγκράκθσ Ι., 1995, «Θ βόςκθςθ αγροτικών ηώων ςτουσ υγροτόπουσ και οι επιδράςεισ τθσ ςτθν ορνικοπανίδα»,, Ελλθνικό Κζντρο Βιοτόπων και Τγροτόπων) Επίςθσ υπάρχουν και παράνομεσ αποκικεσ- ςτάβλοι ςτθν περιοχι γφρω από τθ λίμνθ που διαταράςςουν τθν ιςορροπία και ομοιομορφία του οικοςυςτιματοσ, ενϊ τα απόβλθτά τουσ εκχζονται ςτα νερά τθσ λίμνθσ, ρφπαινοντάσ τα. Ζ παξφρζηα δψλε ησλ πγξνηφπσλ είλαη πνιχ ειθπζηηθή γηα ηα αγξνηηθά δψα θαη θπξίσο γηα ηα βννεηδή ιφγσ ησλ παξαθάησ γλσξηζκάησλ (Παπαλαζηάζεο, 1990): 1. Απνηειεί θξίζηκε πεγή θπηηθήο θαη δσηθήο πνηθηιφηεηαο. 2. Δίλαη πεξηζζφηεξν παξαγσγηθή ζε βηνκάδα ζε ζρέζε κε ηα γεηηνληθά ιηβάδηα 3. Έρεη ήπην αλάγιπθν 4. Τπάξρεη ζπλερήο παξνπζία λεξνχ Δικ.37. Οη πγξφηνπνη πξνζθέξνπλ πινχζηα βνζθήζηκε χιε ζε βννεηδή. 86

87 5. Ζ πνψδεο θαη ε μπιψδεο βιάζηεζε παξακέλεη ελεξγή θαηά ην καθξχ θαη άλνκβξν θαινθαίξη παξέρνληαο έηζη ηξνθή πςειήο ζξεπηηθήο αμίαο 6. ηαλ ε δψλε είλαη θαη δαζσκέλε, ηα δψα κπνξνχλ λα αλαδεηνχλ πξνζηαζία απφ ηνλ θαχζσλα, ηηο θαηαηγίδεο θαη ηνπο ηζρπξνχο αλέκνπο Σα αγξνηηθά δψα επηδξνχλ κε πνηθίινπο ηξφπνπο ζην νηθνζχζηεκα θαη ζηηο δνκηθέο ηνπο κνλάδεο. Ζ βφζθεζε είλαη κία ζχλζεηε έλλνηα πνπ πεξηιακβάλεη ηηο εμήο παξακέηξνπο: 1. Έληαζε 2. πρλφηεηα 3. Δπνρή 4. Δπηιεθηηθφηεηα Ο ζπλδπαζκφο ησλ παξακέηξσλ απηψλ θαζψο θαη ηνπ είδνπο ηνπ βφζθνληνο δψνπ έρνπλ ζαλ απνηέιεζκα πνιχπινθεο επηδξάζεηο ζηα θπηά, ηηο θπηνθνηλφηεηεο, ην έδαθνο, ην λεξφ θαη ηελ παλίδα. ηα θπηά ηα θπηνθάγα δψα επεξεάδνπλ: 1) Σνλ πνιιαπιαζηαζκφ ηνπο 2) Σελ δηαζπνξά θαη ηελ εγθαηάζηαζή ηνπο 3) Σελ αχμεζε θαη ηελ επηβίσζε ηνπο Χο ζπλέπεηα ησλ παξαπάλσ, ε βφζθεζε επεξεάδεη άκεζα θαη ηηο θπηνθνηλφηεηεο κεηαβάιινληαο κεηαμχ άιισλ θαη ηελ ζχλζεζή ηνπο κε πηζαλφ απνηέιεζκα ηελ δηαηήξεζε ηνπ πθηζηάκελνπ ζηαδίνπ δηαδνρήο ή ηελ νπηζζνδξφκεζε πξνο ηα αξρηθά ζηάδηα (Ryder 1980, Παπαλαζηάζεο θαη Νντηζάθεο 1992). ζνλ αθνξά ην έδαθνο, ε βφζθεζε επηδξά ζε απηφ είηε άκεζα, κε ην πνδνπάηεκα απφ ηα δψα, είηε έκκεζα κε ηελ δηαηάξαμε ηεο βιάζηεζεο, έηζη κπνξεί λα έρνπκε κείσζε ηεο δηεζεηηθφηεηαο, αχμεζε ηεο απνξξνήο, έλαξμε δηάβξσζεο θαη απνζηαζεξνπνίεζε ησλ φρζησλ ξεπκάησλ κε ζνβαξέο ζπλέπεηεο ζηελ ηρζπνπαλίδα (Skovlin 1984, Παπαλαζηάζεο θαη Νντηζάθεο 1992). ρεηηθά κε ηελ πνηφηεηα ηνπ λεξνχ, ηα δψα επεξεάδνπλ έληνλα ηηο θπζηθέο, ρεκηθέο θαη βηνινγηθέο παξακέηξνπο ηεο, ελψ κε ηηο δηάθνξεο βηνινγηθέο εθθξίζεηο ηνπο, πξνζζέηνπλ αδσηνχρεο θαη θσζθνξνχρεο νπζίεο θαη παζνγελή βαθηήξηα. Ζ πνιππινθφηεηα ησλ επηδξάζεσλ ηεο βφζθεζεο ζηελ παλίδα νθείιεηαη ηφζν ζηηο παξακέηξνπο ηεο, φζν θαη ζηα γλσξίζκαηα ησλ δνκηθψλ κνλάδσλ ηνπ νηθνζπζηήκαηνο. Οη επηπηψζεηο πνηθίινπλ αλάκεζα ζηηο δηάθνξεο επνρέο, ηα είδε ησλ άγξησλ θαη ήκεξσλ δψσλ, ηελ επνρή βφζθεζεο θαη ηηο θιηκαηηθέο κεηαβιεηέο. 87

88 πγθεθξηκέλα γηα ηελ νξληζνπαλίδα νη θχξηεο επηδξάζεηο ηεο βφζθεζεο νθείινληαη ζηελ θαηαζηξνθή θσιηψλ απφ πνδνπάηεκα (trampling) Οι Ακλθτικζσ Εγκαταςτάςεισ Έλα ζεκείν αλαθνξάο θαη ζπγθξνχζεσλ γηα ηελ ιίκλε Κατάθα παξνπζηάζζεθε ιίγν πξηλ ην θαινθαίξη ηνπ Οη εγθαηαζηάζεηο ηεο, θηινμέλεζαλ ην 1ν Παγθφζκην Πξσηάζιεκα ζαιάζζηνπ ζθη, ην νπνίν μεθίλεζε ζηηο 16 Ηνπιίνπ Πνιινί ήηαλ νη ππνζηεξηθηέο απηνχ ηνπ εγρεηξήκαηνο αμηνπνίεζεο ηεο ιίκλεο αιιά αξθεηέο ήηαλ νη νξγαλψζεηο πνπ ελαληηψζεθαλ ζε απηή ηε πξσηνβνπιία. Σα πξνβιήκαηα πνπ πξνθιήζεθαλ βαζίδνληαη ζηελ αλεπζπλφηεηα ησλ αξκνδίσλ, αθνχ κεηά ηνπο αγψλεο νη εγθαηαζηάζεηο παξνπζίαζαλ ζεκάδηα εγθαηάιεηςεο (Δηθ. 38) θαη έγηλαλ εζηίεο ξχπαλζεο, ζπγθέληξσζεο κηθξννξγαληζκψλ θαη αλνκνηνκνξθίαο ζην ηνπίν ηεο ιίκλεο. Οη αξλεηηθέο ζπλέπεηεο απφ ηνπο πνιινχο επηζθέπηεο είλαη αθξηβψο ίδηεο κε απηέο πνπ αλαθέξζεθαλ ζηα πξνβιήκαηα πνπ δεκηνπξγεί ν έληνλνο θαη κε νξγαλσκέλνο ηνπξηζκφο. Δικ.38. εκάδηα εγθαηάιεηςεο ηεο ιίκλεο, κεηά ηνπο αγψλεο ηνπ Άλλοι Λόγοι Θ χάραξθ τθσ Ιονίασ Οδοφ Ζ πεξηνρή ζε ιίγν θαηξφ ζα έξζεη αληηκέησπε κε έλα ζνβαξφ πξφβιεκα πνπ ζα δπζρεξαίλεη αθφκα πεξηζζφηεξν ηελ επηβίσζε ηεο, ηελ ράξαμε ηεο Ηνλίαο Οδνχ. Γπζηπρψο, θπξίαξρν θξηηήξην γηα ηε ράξαμε ελφο απηνθηλεηνδξφκνπ απνηειεί ην θφζηνο απηνχ θαη παξαβιέπεηαη ε ζπκβνιή ηνπ ζηελ θαηαζηξνθή ησλ νηθνζπζηεκάησλ θαη νη επηπηψζεηο ηνπ ζηελ πνηφηεηα δσήο ησλ πνιηηψλ. Ο θ. Κσλζηαληίλνο Α- 88

89 γξαπηδάο, Γηδάθησξ Παληείνπ Παλεπηζηεκίνπ θαη Πξφεδξνο ηνπ πιιφγνπ Πεξηβαιινληηθήο Πξνζηαζίαο Εαράξσο, ππνζηεξίδεη φηη: «Ζ αληίιεςε απηή ζα ήηαλ δηθαηνινγεκέλε ηε δεθαεηία ηνπ '50, φηαλ άξρηδε ν αλαπηπμηαθφο νξγαζκφο ζηε ρψξα καο, αιιά είλαη παληειψο άηνπε ζηηο ζχγρξνλεο ζπλζήθεο ηεο ξαγδαίαο θαηαζηξνθήο ησλ νηθνζπζηεκάησλ θαη ηεο κεγάιεο ξχπαλζεο, νη νπνίεο έρνπλ επηθέξεη αλαηξνπή ηεο νηθνινγηθήο ηζνξξνπίαο θαη επξχηαηεο θιηκαηηθέο αιιαγέο ζε φιν ηνλ πιαλήηε». Οπνηαδήπνηε επέκβαζε ζηε ιίκλε ή γχξσ απφ απηή, ηζνδπλακεί κε άκεζε νηθνινγηθή θαηαζηξνθή. Ζ θαηαζθεπή απηνθηλεηνδξφκνπ δηακέζνπ ηνπ ζπάληνπ απηνχ νηθνζπζηήκαηνο ζπλεπάγεηαη ηε δηάζπαζε ηνπ, ηελ θαηαζηξνθή ησλ θπζηθψλ ελδηαηηεκάησλ θαη ηεο βηνπηθνηιφηεηάο ηνπ. Χζηφζν, ε θνηλνπξαμία "Οιπκπία Οδφο", θαηά ηε δηάξθεηα θαηαζθεπήο ηνπ λένπ νδηθνχ άμνλα απφ ηνλ Πχξγν έσο ηελ Σζαθψλα πξνηείλεη ηελ δηάλνημε ππφγεηνπ ηνχλει κήθνπο 350 κέηξσλ ζην νηθνζχζηεκα ηεο ιηκλνζάιαζζαο ηνπ Κατάθα, ελέξγεηα πνπ πξνθαιεί αληηδξάζεηο απφ Πεξηβαιινληηθέο νξγαλψζεηο ζηε Εαράξσ, ην ηερληθφ επηκειεηήξην ηνπ Πχξγνπ θαη ηε λνκαξρηαθή απηνδηνίθεζε Ζιείαο, πνπ ππνζηεξίδνπλ φηη ζα ππάξμεη αιινίσζε ηνπ νηθνζπζηήκαηνο απφ ην έξγν θαη επηκέλνπλ ζε κηα ράξαμε ηνπ δξφκνπ πνπ δε ζα πεξλά κέζα απφ ην βηφηνπν ηνπ Κατάθα αιιά αλαηνιηθφηεξα κέζα απφ ην φξνο Λαπίζαο Άλλα Προβλιματα Μία απφ ηηο ζνβαξφηεξεο αηηίεο κφιπλζεο ηεο ιίκλεο είλαη ηα πγξά απφβιεηα ησλ ειαηνπξγείσλ πνπ είλαη δηάζπαξηα ζηελ πεξηνρή. Σα απφβιεηα απηά δηακέζνπ θπζηθψλ απνδεθηψλ θαηαιήγνπλ ζηε ζάιαζζα θαη κεξηθψο ζηε ιίκλε. Υαξαθηεξηζηηθή είλαη ε πεξηγξαθή απφ θάηνηθν ηεο πεξηνρήο γηα ηελ αηζζεηηθή ξχπαλζε πνπ πξνθαινχλ: "Η ζάιαζζα καπξίδεη ζην ζεκείν εθβνιήο θάπνηωλ ρεηκάξξωλ ηελ πεξίνδν επεμεξγαζίαο ηωλ ειαηνθάξπωλ". Δλδεηθηηθά αλαθέξεηαη φηη ηα απφβιεηα ελφο, κέζεο δπλακηθφηεηαο ειαηνπξγείνπ (50 m3/ εκέξα, BOD 5 : 40 g/lt), ηζνδπλακνχλ κε ιχκαηα ελφο νηθηζκνχ θαηνίθσλ. Ζ επεμεξγαζία θαη δηάζεζε ησλ απνβιήησλ απηψλ θαζίζηαηαη δπζρεξήο γηα ιφγνπο πνπ ζπλδένληαη άκεζα κε ηελ θπζηθνρεκηθή ηνπο ζχζηαζε (ρακειφ ΡΖ, πεξηεθηηθφηεηα θαηλνιηθψλ ελψζεσλ, ιηπαξψλ νμέσλ θαη ρξσζηηθψλ, θπηνηνμηθέο ηδηφηεηεο), ηελ ηερληθν-νηθνλνκηθή δνκή ηνπ ειαηνπξγείνπ (κέζνπ νηθνλνκηθνχ δπλακηθνχ, θπξίσο ηδησηηθέο αιιά θαη ζπλεηαηξηζηηθέο, επνρηαθήο 89

90 ιεηηνπξγίαο, γεσξγν-βηνκεραληθέο κνλάδεο) αιιά θαη ην δηάζπαξην ηεο γεσγξαθηθήο ηνπο θαηαλνκήο. ηελ ξχπαλζε απφ ηα ειαηνπξγεία, ζα πξέπεη λα πξνζηεζεί θαη ε ξχπαλζε απφ ηα απνξξίκκαηα πνπ εγθαηαιείπνπλ νη ινπφκελνη θεχγνληαο. Ζ έιιεηςε ζηνηρεηψδνπο πγεηνλνκηθήο ππνδνκήο ζηελ παξαιία γίλεηαη έληoλε θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο ζεξηλήο πεξηφδνπ. Δθηφο ησλ παξαπάλσ φκσο, ε ιίκλε γίλεηαη θαη ηειηθφο απνδέθηεο ησλ ιπκάησλ ηνπ δηθηχνπ ηνπ δήκνπ Εαράξσο, ηα νπνία πεξλνχλ απφ έλα «ηππηθφ» βηνινγηθφ θαζαξηζκφ πνπ θαηαζθεπάζηεθε πεξίπνπ ην Άμηεο αλαθνξάο είλαη θαη νη απεηιέο ηεο ιαζξνυινηνκίαο πνπ πθίζηαληαη νη δαζηθέο εθηάζεηο ηνπ πγξφηνπνπ θαη ηνπ παξάλνκνπ θπλεγηνχ ησλ πδξνβίσλ απνδεκεηηθψλ πηελψλ. Φυςικά, το ςοβαρότερο πρόβλθμα που αντιμετωπίηει όχι μόνο θ ςυγκεκριμζνθ υπό μελζτθ περιοχι, αλλά κάκε οικοςφςτθμα του πλανιτθ είναι θ ζλλειψθ ατομικοφ και κοινωνικοφ ςεβαςμοφ του ανκρϊπου. Πολλά από τα προαναφερκζντα περιβαλλοντικά προβλιματα δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιςκοφν μόνο με νομοκετικζσ διατάξεισ ι κρατικζσ επεμβάςεισ. Σθ δφναμθ για τθν αντιμετϊπιςι τουσ πρζπει να τθν αντλιςει ο κακείσ από μζςα του βαςιηόμενοσ ςτθν ατομικι αλλά και κοινωνικι ευκφνθ που τον βαραίνει. Για παράδειγμα, θ καταςτροφι χιλιάδων ςτρεμμάτων δαςικισ ζκταςθσ ςε όλθ τθν Πελοπόννθςο δεν βαςίηεται ςε φυςικά αίτια, ο άνκρωποσ είναι αυτόσ που τα προκάλεςε, ο ίδιοσ, που κα δεχκεί και τισ ςυνζπειεσ. 90

91 ΚΕΦAΛΑΙΟ 7 ΑΞΙΟΛΟΓΘΘ Προκειμζνου να κακοριςτοφν οι ςκοποί και τα μζτρα διαχείριςθσ, είναι απαραίτθτθ θ αξιολόγθςθ τθσ βλάςτθςθσ αλλά και τθσ ίδιασ τθσ περιοχισ μελζτθσ. Αυτι περιλαμβάνει τθν αξιολόγθςθ των φυςικϊν δομικϊν γνωριςμάτων των οικοτόπων και των ειδϊν που απαντϊνται ςτθν περιοχι, αλλά και αυτι των φυςικϊν λειτουργικϊν γνωριςμάτων και των αξιϊν του τόπου. 7.1 Αξιολόγηζη Oικοηόπων και Διδών Ζ αμηνιφγεζε ησλ εηδψλ επηθεληξψλεηαη ζηα θπηηθά είδε, ζηε δπλακηθή ησλ πιεζπζκψλ ηνπο θαη ζηνπο ηχπνπο νηθνηφπσλ ηεο πεξηνρήο θαη γίλεηαη βάζε ην λνκνζεηηθφ πιαίζην ηεο Διιάδαο θαη ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο. Ηδηαίηεξα ζηελ παξνχζα εξγαζία ειήθζεζαλ ππφςε ηα παξαθάησ: o Θ οδθγία 92/43/ΕΟΚ «Για τθν διατιρθςθ των φυςικϊν οικοτόπων κακϊσ και τθσ άγριασ πανίδασ και χλωρίδασ» o Διεκνισ φμβαςθ «Για τθν διατιρθςθ τθσ άγριασ ηωισ και του φυςικοφ περιβάλλοντοσ τθσ Ευρϊπθσ», (φμβαςθ τθσ Βζρνθσ) o φμβαςθ «Για το διεκνζσ εμπόριο των απειλοφμενων ειδϊν άγριασ πανίδασ και χλωρίδασ» (CITES) o Ευρωπαϊκόσ Κόκκινοσ Κατάλογοσ των Παγκοςμίωσ Απειλοφμενων Ηϊων και Φυτϊν (United Nations 1991) o Κατάλογοσ τθσ Κατάςταςθσ Διατιρθςθσ των Φυτϊν (Word Conservation Monitoring Centre 1993) Αμηνιφγεζε νηθνηφπσλ Γηα ηελ αμηνιφγεζε ησλ ηχπσλ νηθνηφπσλ ρξεζηκνπνηήζεθε ε αξηζκεηηθή θιίκαθα ησλ 3 θαηεγνξηψλ: Δμαίξεηε αμία (A), ηθαλνπνηεηηθή (B), επαξθήο (C), φπσο 91

92 παξνπζηάδνληαη ζηνλ πίλαθα 9. Δδψ δελ πεξηιακβάλεηαη ε αμηνιφγεζε ησλ θπζηθψλ θαη ηερλεηψλ ηχπσλ νηθνηφπσλ. Ζ πεξηνρή «Θίλεο, παξαιηαθφ δάζνο Εαράξσο θαη ιίκλε Κατάθα», πεξηιακβάλεη 11 ηχπνπο νηθνηφπσλ, εθ ησλ νπνίσλ ηξεηο (2110, 2120 θαη 7130) είλαη πξνηεξαηφηεηαο (*), φινη είλαη θπζηθνί, εθηφο απφ έλα πνπ είλαη εκηθπζηθφο (2270) θαη φινη αλήθνπλ ζηνπο ηχπνπο νηθνηφπσλ ηεο Οδεγίαο 92/43, εθηφο απφ έλαλ (72ΑΟ). Γηα ηελ αμηνιφγεζε ηνπο ρξεζηκνπνηήζεθαλ ηα θξηηήξηα : Φπζηθφηεηα, αληηπξνζσπεπηηθφηεηα, θάιπςε, ζρεηηθή επηθάλεηα, θαηάζηαζε δηαηήξεζεο, ζπλνιηθή εθηίκεζε. Σν εχξνο ησλ θιηκάθσλ θπκαίλεηαη απφ Α- D θαη ε παξνπζηάζε ηεο αμηνιφγεζεο γίλεηαη αλαιπηηθά ζηνλ πίλαθα 19 πνπ αθνινπζεί. εκείσζε: Ζ αμηνιφγεζε έρεη γίλεη απφ ην Διιεληθφ Κέληξν Βηνηφπσλ-Τγξνηφπσλ (ΔΚΒΤ), ζχκθσλα κε ζηνηρεία πξηλ απφ ηηο ππξθαγηέο ηνπ Ζ κφλε δηαθνξά πνπ παξνπζηάδεηαη κεηά απφ ηηο ππξθαγηέο, είλαη φηη ν νηθφηνπνο 9540: «Μεζνγεηαθά δάζε πεχθεο κε ελδεκηθά κεζνγεηαθά είδε πεχθεο πεξηθιεηνκέλσλ ηεο Pinus mugo θαη Pinus leucodermis)», κε θξηηήξην ηελ θπζηθφηεηα, είλαη ηχπνπ Β θαη φρη Α, αθνχ έγηλε κεηαθχηεπζε θαη κε ηερλεηά κέζα. 92

93 TΤΠΟΗ ΟΗΚΟΣΟΠΧΝ ΚΡΗΣΖΡΗΑ ΣΔΣΡΑΦΖΦΗ Ο KΧΓΗΚΟ NATURA (2000) EΞΑΦΖΦΗΟ KΧΓΗΚΟ NATURA (2000) ΚΧΓΗΚΟ CORINE & PAL.CLAS S 1991 ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ Μεζνγεηαθά αιίπεδα (Juncetalia maritimi) 2110* * Τπνηππψδεηο θηλνχκελεο ζίλεο* 2120* * Κηλνχκελεο ζίλεο ηεο αθηνγξακκήο κε Ammophila arenaria (ιεπθέο ζίλεο)* ΤΝ.ΑΡΗΘ. Releve ΣΖΝ ΠΔΡΗΟΥΖ ΦΤΗΚΟ ΣΖΣΑ ΑΝΣΗΠΡΟΧ ΠΔΤΣΗΚΟΣΖ ΣΑ ΚΑΛ ΤΦΖ ΥΔΣΗ ΚΖ ΔΠΗΦ ΑΝΔΗ Α ΚΑΣΑ ΣΑΖ ΓΗΑΣΖ ΡΖΖ ΔΤ ΑΗ ΘΖ ΗΑ 8 A C 2,6% B C B C ΤΝΟ ΛΗΚΖ ΔΚΣΗ ΜΖΖ 9 A B 6,2% B B A B 6 A B 3,6% B C A B Θίλεο κε Euphorbia 5 A C 0% B C A C terracina , Θίλεο κε δάζε Pinus 5 B C 10,9 A C A B 42.8 pinea ή/θαη P. pinaster % ρεκαηηζκνί κε 5 A C 2% C C B C άξθεπζνπο 7230* * 54.2 Αιθαιηθά έιε 3 A B 0,2% C B A B 72Α0 1 72Α011 1 Καιακψλεο 1 6 A C 0% C C B C Αζβεζηνιηζηθά βξαρψδε πξαλή κε ραζκνθπηηθή βιάζηεζε 92D0 92D0 Θεξκν- Μεζνγεηαθέο παξαπνηάκηεο ζηνέο 5 A B 0,2% C C C B 8 A C 0,1% C C B C 93

94 (Nerio- Tamaricetea)θαη παξαπνηάκηεο ζηνέο λνηην- δπηηθήο Ηβεξηθήο Υεξζνλήζνπ (Securinegion tinctoriae) Μεζνγεηαθά δάζε πεχθεο κε ελδεκηθά κεζνγεηαθά είδε πεχθεο πεξηθιεηνκέλσλ ηεο Pinus mugo θαη Pinus leucodermis) 5 A C 6,9% C B C C Πίν. 19. Αμηνιφγεζε ηχπσλ νηθνηφπσλ Δπεμεγήζεηο πίλαθα: Φςζικόηηηα: Φπζηθνχο (A), Ζκηθπζηθνχο (B), Σερλεηνχο (C) Ανηιπποζωπεςηικόηηηα: Άξηζηε (A), Ηθαλνπνηεηηθή (B), Μηθξή (C), Μεδακηλή (D) σεηική επιθάνεια: (ξ:επηθάλεηα), 15% < ξ 100% (A), 2% < ξ 15% (B), 0% < ξ 2% (C) Καηάζηαζη διαηήπηζηρ: Δμαίξεηε (A), Ηθαλνπνηεηηθή (B), Μέηξηα ή Μεησκέλε (C) Δςαιζθηζία: Μεγάιε (A), Μέηξηα (B), Μηθξή (C) ςνολική Δκηίμηζη: Δμαίξεηε αμία (A), Ηθαλνπνηεηηθή αμία (B), Δπαξθήο αμία (C) * Σχπνο πξνηεξαηφηεηαο 1 : Σχπνο νηθνηφπνπ πνπ δελ αλήθεη ζηελ Οδεγία 92/43 94

95 Με βάζε ηα ζηνηρεία ηνπ πίλαθα 14 πξνθχπηεη ε νηθνινγηθή αμηνιφγεζε ησλ ηχπσλ νηθνηφπσλ ηεο πεξηνρήο (Πίλαθαο 20). ΤΝΟΛΟ ΣΤΠΧΝ ΔΞΑΗΡΔΣΖ ΑΞΗΑ (A) ΗΚΑΝΟΠΟΗΖΣΗΚΖ ΑΞΗΑ (B) ΔΠΑΡΚΖ ΑΞΗΑ (C) ΟΗΚΟΣΟΠΧΝ 11 0 (0%) 5 (41%) 6 (59%) Πίν.20. πλνιηθή αμία ησλ ηχπσλ νηθνηφπσλ Γειαδή, ζηελ επξχηεξε πεξηνρή «Θίλεο, παξαιηαθφ δάζνο Εαράξσο θαη ιίκλε Κατάθα» έρνπκε αληηπξνζψπεπζε ησλ δχν θαηεγνξηψλ αμηψλ. Σν κεγαιχηεξν πνζνζηφ (59%) αλήθεη ζηελ θαηεγνξία κε επαξθήο αμία αιιά θαη έλα κεγάιν πνζνζηφ (41%) έρεη ηθαλνπνηεηηθή αμία. Σν κεγαιχηεξν κέξνο ησλ ηχπσλ νηθνηφπσλ είλαη θπζηθνί (91%) θαη έλα κέξνο είλαη εκηθπζηθνί (9%), ελψ δελ ππάξρεη ηερλεηφο νηθφηνπνο. ΤΝΟΛΟ ΦΤΗΚΟΗ (Α) ΖΜΗΦΤΗΚΟΗ (Β) ΣΔΥΝΖΣΟΗ (C) ΣΤΠΧΝ ΟΗΚΟΣΟΠΧΝ (91%) 1 (9%) 0 (0%) Πίν.21. Πνζνζηά ηχπσλ νηθνηφπσλ, σο πξνο ηελ θπζηθφηεηά ηνπο Ζ αμηνιφγεζε ησλ εηδψλ θαη ηχπσλ νηθνηφπσλ ππνδεηθλχεη ηελ κεγάιε νηθνινγηθή αμία ηεο πεξηνρήο θαη ηελ δπλαηφηεηα δηαηήξεζεο ησλ γλσξηζκάησλ ηεο κε ηα θαηάιιεια κέηξα δηαρείξηζεο Αμηνιφγεζε εηδψλ H κειεηψκελε πεξηνρή απνηειεί έλα πνιχ ζεκαληηθφ νηθνζχζηεκα, κε πινχζηα ρισξίδα, ιφγσ ηνπ ζπλδπαζκνχ παξάθηηνπ δάζνπο ζηλψλ θαη ιίκλεο. ηελ παξαιία κεηαμχ ηεο πεξηνρήο ηνπ Κατάθα θαη ηεο Εαράξσο νη αλαπηπζζφκελεο ζίλεο είλαη ζε θαιή θαηάζηαζε. Σν είδνο Pancratium maritimum, είλαη έλα θπηφ, ηνπ νπνίνπ νη πιεζπζκνί έρνπλ κεησζεί ζεκαληηθά θαηά κήθνο ησλ Διιεληθψλ αθηψλ. Σν επηγελέο μελφθπην ηξνπηθήο πξνέιεπζεο Saccharum spontaneum πξφζθαηα βξέζεθε ζηελ πεξηνρή (πεγή: Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, Γίθηπν Δξεπλεηψλ δηαρείξηζεο Πεξηβάιινληνο). Οη δψλεο ησλ θαιακηψλσλ, ηα δάζε κε Tamarix θαη νη ζπζηάδεο κε 95

96 ςάζεο, νη ιηγνζηέο Pinus pinea θαη ηα αιθαιηθά έιε κε ην θηλδπλεχνλ πδξφβην είδνο Cladium mariscus είλαη πνιχ ζεκαληηθνί βηφηνπνη πνπ εμαζθαιίδνπλ ηξνθή θαη δηακνλή ζε πδξφβηα πηελά. Ζ αμία απηψλ ησλ βηνηφπσλ απέθηεζε ηδηαίηεξε ζεκαζία έπεηηα απφ ηελ απνμήξαλζε ηεο ιίκλεο Αγνπιηλίηζαο, πνπ ππήξρε βνξεηφηεξα, κέρξη ηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ

97 ΔΗΓΟ ΦΥΤΟΥ Ammophila arenaria Asparagus acutifolius ΚΧΓΗΚΟ ΟΗΚΟΣΟΠΟ Τ ΠΟΤ ΑΠΑΝΣΑΣΑ Η 2110, 2120 ΘΗΝΔ ΛΗΜΝΖ ΚΑΗΑΦΑ ΚΑΗ ΠΑΡΑΛΗΜΝΗΟ ΒΡΑΥΧΓ Ζ ΠΔΡΗΟΥΖ ΓΤΡΧ ΑΠ ΣΖ ΛΗΜΝΖ ΠΑΡΑΛΗΑK O ΓΑΟ ΕΑΥΑΡΧ ΠΛΖΘΤΜΟ ΒΑΘΜΟ ΓΗΑΣΖΡΖΖ ΓΤΝΑΣΟΣΖΣΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑ Ζ ΑΠΔΗΛΔ ΤΝΟΛΗΚ Ζ ΔΚΣΗΜΖ Ζ B B B A B C A A C C Asperula ssp C B B C C Campanula C B B C C rupestis Cladium mariscus Elymus farctus 2110 Euphorbia dendroides Euphorbia terracina Juncetalia mαritimi A B B C A B B B B C A A C D C 2220 C C C A B C B B C B Juncus acutus C B B B B Juncus C B B B B bufonius Juncus effuses C B B B B Juncus C B B D B heldreichienus Juniperus phoenicea B C B B B Nerium 92D0 + B B B D C 97

98 oleander Pancratium maritinum Phragmites australis Pinus halepensis Pinus leucodermis 2120, Β C B C A + B B B D C ,954 + A A A D B 7230, 72A C C C A B Pinus mugo C C C A B Pinus pinea C C B A A Saccharum 72A0, 92D0 + C B B C C ravene Tamarix spp. 92D0 + A A A C C Πίν. 22. Αμηνιφγεζε εηδψλ, θαηαγεγξακκέλσλ απφ ηελ εξεπλεηηθή επηηξνπή ηνπ NATURA 2000 Δπεμεγήζεηο πίλαθα 22: Πληθςζμόρ : (ξ:επηθάλεηα), 15% < ξ 100% (A), 2% < ξ 15% (B), 0% < ξ 2% (C) Βαθμόρ διαηήπηζηρ: Δμαίξεηε (A), Ηθαλνπνηεηηθή (B), Μέηξηα ή κεξηθψο ππνβαζκηζκέλα γλσξίζκαηα (C) Γςναηόηηηα αποκαηάζηαζηρ: Δχθνιε (A), Γπλαηή κε πξνζπάζεηα (B), Γχζθνιε ή αδχλαηε (C) Απειλέρ: Με απνκνλσκέλν (A), Με απνκνλσκέλν, αιιά ζηα φξηα εμάπισζεο ηνπ (B), ρεδφλ απνκνλσκέλν (C) ςνολική Δκηίμηζη: Δμαίξεηε αμία (A), Ηθαλνπνηεηηθή αμία (B), Δπαξθήο αμία (C) 98

99 7.2. Αξιολόγηζη οικοζςζηήμαηορ Αμηνιφγεζε παλίδαο Τπάξρνπλ ελληά είδε ζπνλδπισηψλ (εθηφο απφ πνπιηά) πνπ έρνπλ θαηαγξαθεί ζ απηήλ ηελ πεξηνρή. Σξία απφ απηά αλαθέξνληαη ζην Παξάξηεκα ΗΗ ηεο Οδεγίαο 92/43/EΟΚ (Εψα θαη Φπηηθά Δίδε Κνηλνηηθνχ Δλδηαθέξνληνο, ησλ νπνίσλ ε Γηαηήξεζε Δπηβάιιεη ηνλ Καζνξηζκφ Δηδηθψλ Εψλσλ Γηαηήξεζεο). Ηδηαίηεξε πξνζνρή ζα πξέπεη λα δνζεί ζηε ζαιάζζηα ρειψλα Caretta caretta πνπ είλαη είδνο πξνηεξαηφηεηαο θαη πεξηιακβάλεηαη ζην ειιεληθφ Βηβιίν Δξπζξψλ Γεδνκέλσλ ζηελ θαηεγνξία «Κηλδπλεχνληα». ζνλ αθνξά ην ζπγθεθξηκέλν ηφπν, απηή ε ρειψλα έρεη βξεη κηα πνιχ θαιή πεξηνρή σνηνθίαο φπνπ έρεη θαηαγξαθεί έλαο αξηζκφο κεηαμχ θσιηψλ αλά αλαπαξαγσγηθή πεξίνδν. Απηφο ν αξηζκφο αληηζηνηρεί ζε 7 θσιηέο/km/πεξίνδν θαη ππεξβαίλεη ηηο 5 θσιηέο/km/πεξίνδν πνπ ζεσξείηαη σο θαηψηεξν φξην γηα ην ραξαθηεξηζκφ κηαο ακκψδνπο παξαιίαο σο ζεκαληηθήο γηα ηελ σνηνθία ηεο Caretta caretta. Σν δεχηεξν είδνο ηνπ Παξαξηήκαηνο ΗΗ είλαη ε ρειψλα Testudo hermanni ε νπνία έρεη θαηαγξαθεί ζηηο ακκνζίλεο απηήο ηεο πεξηνρήο. Δπίζεο, ε λεξνρειψλα Mauremys caspica είλαη ην ηξίην είδνο πνπ αλαθέξεηαη ζην Παξάξηεκα ΗΗ. Απηφο ν ηφπνο (εηδηθά ε Λίκλε Κατάθα) είλαη επίζεο γλσζηφο γηα ηελ νξληζνπαλίδα ηνπ πνπ πεξηιακβάλεη ζπάληα θαη απεηινχκελα είδε (Νetta rufina, Falco peregrinus, Cisticola juncidis, Podiceps nigricollis θαη άιια) θαη ιφγσ απηήο ηεο αμηνζεκείσηεο νξληζνπαλίδαο ε πεξηνρή απηήο ηεο ιίκλεο έρεη νξηζηεί σο κηα Σεκαληηθή Πεξηνρή γηα ηα Πνπιηά ηεο Διιάδαο (ΠΠΔ) Άιια δνκηθά ραξαθηεξηζηηθά Δθηφο απφ ηνπο ηχπνπο νηθνηφπσλ θαη ηα είδε ρισξίδαο θαη παλίδαο ππάξρνπλ θαη άιια δνκηθά ζηνηρεία (γλσξίζκαηα) ηα νπνία πξέπεη λα αμηνινγεζνχλ. Παξαθάησ αθνινπζεί κηα επηγξακκαηηθή αμηνιφγεζε ησλ δηαθνξεηηθψλ ηνπίσλ, επηζεκαίλνληαο φηη ην ζηνηρείν ηεο ππνθεηκεληθφηεηαο ζπκκεηέρεη ζε ζρεηηθά κεγάιν βαζκφ. Οη επνρηαθέο κεηαβνιέο απμάλνπλ ηνλ αξηζκφ ησλ εθήκεξσλ ηνπίσλ ζηελ πεξηνρή ηεο ιίκλεο. Οη αλζξψπηλεο επεκβάζεηο κε ηε ρξήζε θαη εθκεηάιιεπζε ησλ θπζηθψλ πφξσλ έρνπλ αιιάμεη ηελ θπζηνγλσκία ηνπ ηνπίνπ (πρ. Κακέλεο εθηάζεηο,

100 θνπή παξαιίκληαο βιάζηεζεο, λαπηαζιεηηθφ θέληξν θ.ά). ηελ παξαζαιάζζηα πεξηνρή ην ηνπίν εθηηκάηαη σο ηδηαίηεξεο αμίαο θαη πξνζειθχεη πιήζνο ηνπξηζηψλ θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ θαινθαηξηνχ. ην δάζνο ηεο ηξνθπιιηάο ηα εθήκεξα ηνπία θπξηαξρνχλ θαη εθηηκνχληαη σο ηνπία κε κεγάιε αηζζεηηθή αμία. Σα βξαρψδε φξε ραξαθηεξίδνληαη σο ηνπία κέηξηαο αηζζεηηθήο αμίαο ελψ απηά πνπ δεκηνπξγνχληαη απφ ηηο γεσξγηθέο θαιιηέξγεηεο ραξαθηεξίδνληαη σο ηνπία ρακειήο αηζζεηηθήο αμίαο. ζνλ αθνξά ηεο παξνρή Γεκνζίσλ Τπεξεζηψλ φια θαίλεηαη λα ιεηηνπξγνχλ ρσξίο πξνβιήκαηα. ε αξθεηέο θνληηλέο θνηλφηεηεο ππάξρνπλ Αγξνηηθά ηαηξεία θαη ηα ζνβαξφηεξα πεξηζηαηηθά κεηαθέξνληαη ζην Γεληθφ Ννκαξρηαθφ Ννζνθνκείν Πχξγνπ. Ζ ζπγθνηλσλία είλαη επαξθήο, αλ ιάβνπκε ππφςηλ ην ππθλφ νδηθφ θαη ζηδεξνδξνκηθφ δίθηπν θαη νη ηειεπηθνηλσλίεο είλαη άξηηεο. Ο ηφπνο απηφο ζπζρεηίδεηαη θαη κε νηθνηφπνπο πνπ απαηηνχλ πξνζηαζία ζε εζληθφ θαη πεξηθεξεηαθφ επίπεδν. Δπηπιένλ, επηθαιχπηεηαη ελ κέξεη απφ κία πεξηνρή νξηζκέλε ζαλ θαηαθχγην ζεξακάησλ ζχκθσλα κε ην ΦΔΚ 541/Β/90. ιε ε πεξηνρή βξίζθεηαη θάησ απφ ηε δψλε ειέγρνπ νηθηζηηθήο αλάπηπμεο (ΕΟΔ) (ΦΔΚ 1161/Γ/93, 86/Γ/94). Με ηελ απφθαζε Α1/ΦΟ7/65037/2543/ (ΦΔΚ 112/Β/ ) ε πεξηνρή ηνπ Κατάθα, έρεη νξηζηεί σο ρψξνο αξραηνινγηθήο ζεκαζίαο θαη σο πεξηνρή θπζηθνχ θάιινπο Φπζηθά ιεηηνπξγηθά γλσξίζκαηα θαη αμίεο Οη θπζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ πγξνηφπσλ είλαη ηδηαίηεξα ζεκαληηθέο θαη απνηεινχλ αλεθηίκεην νηθνλνκηθφ, θνηλσληθφ, πνιηηηζηηθφ θαη θπζηθφ θεθάιαην θαη θάζε πεξαηηέξσ απψιεηα θαη ππνβάζκηζή ηνπο πξέπεη λα απνθεχγεηαη. (Γεξάθεο 1996). Έρνληαο ππφςηλ ηηο ιεηηνπξγίεο νη νπνίεο επηηεινχληαη απφ ηνπο πγξνηφπνπο φπσο απηέο έρνπλ πεξηγξαθεί (Γεξάθεο 1996), κπνξνχκε λα ζπκπεξάλνπκε φηη νη θπξηφηεξεο ιεηηνπξγίεο ηεο επξχηεξεο πεξηνρήο ηεο ιίκλεο Κατάθα θαίλνληαη ζηνλ παξαθάησ πίλαθα. α/α Γνώπιζμα Πολύ Δμθανέρ Λίγο Πιθανό εμθανέρ εμθανέρ 1. Δκπινπηηζκφο ππφγεησλ + 100

101 πδξνθφξσλ 2. Παγίδεπζε πιεκκπξηθψλ πδάησλ 3. Παγίδεπζε ηδεκάησλ + 4. Απνζήθεπζε θαη απειεπζέξσζε ζεξκφηεηαο 5. Απνξξφθεζε δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα 6. Γέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο Πίν.23. Οη θπξηφηεξεο ιεηηνπξγίεο ηεο επξχηεξεο πεξηνρήο Οη ίδηεο γεληθέο αξρέο πνπ δηαηππψζεθαλ γηα ηελ εθηίκεζε ησλ ιεηηνπξγηψλ ησλ πγξνηφπσλ ειήθζεζαλ ππφςηλ θαη γηα ηελ εθηίκεζε ησλ ιεηηνπξγηψλ ηεο πεξηβάιινπζαο βιάζηεζεο, νη νπνίεο ζπλνςίδνληαη ζηνλ πίλαθα 24. α/α Γνώπιζμα Δμθάνιζη ηος γνωπίζμαηορ Πνιχ Δκθαλέο Λίγν Πηζαλφ εκθαλέο εκθαλέο 1. Γέζκεπζε ειηαθήο αθηηλνβνιίαο, + ζηήξημε ηξνθηθήο αιπζίδαο 2. Ρχζκηζε θιίκαηνο + 3. Ρχζκηζε πδξνινγηθνχ θχθινπ + 4. Σξνπνπνίεζε ζχλζεζεο θαη + θίλεζεο ηνπ αέξα 5. Πξνζηαηεπηηθή επίδξαζε + 6. Έιεγρνο ρεηκκαξηθψλ + θαηλνκέλσλ 7. Πξνζηαζία εδαθψλ απφ ηε δηάβξσζε + Πίν.24 Οη θπξηφηεξεο ιεηηνπξγίεο ηεο πεξηβάιινπζαο βιάζηεζεο Δθηφο απφ ηηο θπζηθέο ιεηηνπξγίεο, θάζε πγξφηνπνο ραξαθηεξίδεηαη θαη απφ νξηζκέλεο αμίεο πνπ πξνθχπηνπλ σο ηδηαίηεξα πιενλεθηήκαηα γηα ηνλ άλζξσπν. 101

102 πλνπηηθά νη ζπνπδαηφηεξεο αμίεο ηεο πεξηνρήο «Θίλεο, παξαιηαθφ δάζνο Εαράξσο θαη ιίκλε Κατάθα» παξνπζηάδνληαη ζηνλ παξαθάησ πίλαθα θαη αμηνινγνχληαη. α/α ΑΞΗΔ ΔΚΣΗΜΖΖ 1. Βηνινγηθή A 2. Αξδεπηηθή C 3. Κηελνηξνθηθή Β 4. Αληηπιεκκπξηθή A 5. Κιηκαηηθή C 6. Θεξακαηηθή Β 7. Δπηζηεκνληθή A 8. Πνιηηηζηηθή A 9. Αλαςπρήο A 10. Δθπαηδεπηηθή A Πίν.25. Οη θπξηφηεξεο αμίεο ηεο επξχηεξεο πεξηνρήο Δπεμεγήζεηο πίλαθα 25: Δκηίμηζη: C= κηθξή, Β= κέζε, Α= κεγάιε αμία 7.3. Αξιολόγηζη ηων ζήμεπα αζκούμενων ανθπώπινων δπαζηηπιοηήηων και θςζικών διεπγαζιών Δθηφο ησλ αμηψλ πνπ πξνζθέξεη ζηνπο αλζξψπνπο ε Λίκλε Κατάθα θαη ε γχξσ πεξηνρή, δέρεηαη θαη αλζξψπηλεο δξαζηεξηφηεηεο (Κεθ. 6, Πίλαθαο 16) αιιά θαη θπζηθέο δηεξγαζίεο πνπ επεξεάδνπλ ηελ ιεηηνπξγία ηεο. 102

103 Δίδορ δπαζηηπιόηηηαρ Κωδικόρ Πεπιγπαθή Ένηαζη % ηος ηόπος Δπίδπαζη (+, -, 0) Γεωπγία 100 Καιιηέξγεηα Β Λίπαλζε C Βνζθή B Κηελνηξνθία B Κάςηκν (θαιακηψλ C 2 - θ.ι.π) Αλιεία- Θήπα- 200 Αιηεία C 7 - ςγκομιδή 230 Θήξα C Αζηικοποίηζη- 490 Αζηηθέο θαη άιιεο B 1 - Βιομησανοποίηζη βηνκεραληθέο δξαζηεξηφηεηεο Μεηαθοπέρ και 502 Απηνθηλεηφδξνκνο C 1 0 επικοινωνία 503 ηδεξνδξνκηθέο C 1 0 γξακκέο Σοςπιζμόρ 608 Καηαζθήλσζε, C 14 - ηξνρφζπηηα 623 Μεραλνθίλεηα C 93 - νρήκαηα 690 Άιιεο ηνπξηζηηθέο B δξαζηεξηφηεηεο Ρύπανζη και άλλερ 701 Ρχπαλζε λεξνχ B 7 - ανθπώπινερ 720 Πνδνπάηεκα, C 50 - δπαζηηπιόηηηερ ππέξρξεζε Ανθπώπινερ 802 Αλάθηεζε γεο απφ B 7 - δπαζηηπιόηηηερ πος πποκαλούν 870 εθβνιέο θαη έιε Σάθξνη- C 7 - αλλαγέρ ζηιρ ςδπολογικέρ ζςνθήκερ αλαρψκαηα Φςζικέρ 973 Φνξέαο αζζέλεηαο C

104 διεπγαζίερ Πίν.26. Αμηνιφγεζε αλζξψπηλσλ δξαζηεξηνηήησλ θαη θπζηθψλ δηεξγαζηψλ πνπ επεξεάδνπλ ην νηθνζχζηεκα Δπεμεγήζεηο πίλαθα 26: Ένηαζη: C= κηθξή, Β= κέζε, Α= κεγάιε 7.3. ςμπεπάζμαηα πσο είλαη εκθαλέο, ε πεξηνρή έρεη κεγάιν εχξνο δπλαηνηήησλ θαη ε αμία ηεο ζε θάζε ηνκέα είλαη αδηακθηζβήηεηε, αιιά ην ίδην ζνβαξνί είλαη θαη νη θίλδπλνη πνπ ηελ απεηινχλ. πλνςίδνληαο, ζην ζρεδηάγξακκα 9, αθνινπζεί κηα γεληθή αμηνιφγεζε φιεο ηεο πεξηνρήο κε βάζε ζπγθεθξηκέλα θξηηήξηα. 104

105 σεδ.9. Γεληθή αμηνιφγεζε φιεο ηεο πεξηνρήο, πεγή: Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, Νatura Δπεμήγεζε ζρεδηαγξάκκαηνο 9: Δςπάθεια: βαζκφο επαηζζεζίαο ησλ εηδψλ, βηνθνηλσληψλ θαη ελδηαηηεκάησλ ζε πεξηβαιινληηθέο κεηαβνιέο πανιόηηηα: ππνθεηκεληθή εθηίκεζε ηνπ βαζκνχ ζπαληφηεηαο κίαο πεξηνρήο κε βάζε ηελ χπαξμε ζπαλίσλ θαη ελδεκηθψλ εηδψλ, ζπαλίσλ ελνηήησλ βιάζηεζεο, νηθνζπζηεκάησλ θαη γλσξηζκάησλ ηνπ ηνπίνπ Βαθμόρ Γιαηάπαξηρ: βαζκφο ηξνπνπνίεζεο ηεο πεξηνρήο κειέηεο απφ ηνλ άλζξσπν Ανηιπποζωπεςηικόηηηα: χπαξμε ζηελ πεξηνρή κειέηεο ησλ πην αληηπξνζσπεπηηθψλ θαη θαιχηεξα δηαηεξεκέλσλ ελνηήησλ βιάζηεζεο ηεο επξχηεξεο πεξηνρήο Κοινωνική και Οικονομική Αξία: φηαλ ε πεξηνρή κειέηεο πεξηιακβάλεη είδε πνπ εθηηκψληαη ηδηαίηεξα, ζχκθσλα κε ηηο επηθξαηνχζεο θνηλσληθέο, πνιηηηζηηθέο θαη ζξεζθεπηηθέο αληηιήςεηο ηφηε απηή επλνείηαη θαη αμηνινγείηαη κε πςειφηεξνπο βαζκνχο ζε ζρέζε κε άιιεο Μέγεθορ: νη κεγάιεο πεξηνρέο ηείλνπλ λα αμηνινγνχληαη κε πςειφ βαζκφ γηαηί ζπλήζσο θαιχπηνληαη απφ κεγαιχηεξε επηθάλεηα ηχπσλ νηθνηφπσλ Ποικιλόηηηα: βηνπνηθηιφηεηα ζε φια ηα επίπεδα ηεο (εηδψλ, νηθνζπζηεκάησλ θαη ηνπίσλ) Γςναηόηηηα Ανόπθωζηρ: πεξηζψξηα πνπ ππάξρνπλ γηα αλφξζσζε κέζσ ηεο εθαξκνγήο δηαρεηξηζηηθψλ κέηξσλ Ποιόηηηα Σοπίος: ππνθεηκεληθή αμηνιφγεζε πνηφηεηαο ηνπίνπ ζε ζρέζε κε ηελ γχξσ πεξηνρή Ηζηοπική και Απσαιολογική Αξία: χπαξμε αξραηνινγηθψλ κλεκείσλ ή ηζηνξηθψλ ζηνηρείσλ 105

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Η Σ Ο Σ Δ Λ Δ Η Ο Π Α Ν Δ Π Η Σ Ζ Μ Η Ο Θ Δ Α Λ Ο Ν Η Κ Ζ

Α Ρ Η Σ Ο Σ Δ Λ Δ Η Ο Π Α Ν Δ Π Η Σ Ζ Μ Η Ο Θ Δ Α Λ Ο Ν Η Κ Ζ Α Ρ Η Σ Ο Σ Δ Λ Δ Η Ο Π Α Ν Δ Π Η Σ Ζ Μ Η Ο Θ Δ Α Λ Ο Ν Η Κ Ζ ΣΜΖΜΑ ΓΔΩΛΟΓΗΑ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΣΔΥΝΗΚΖ ΓΔΩΛΟΓΗΑ ΜΑΘΖΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΓΗΓΑΚΟΝΣΔ: Β. ΥΡΖΣΑΡΑ, Καθ. ΔΞΑΜΖΝΟ: 7 ο Β. ΜΑΡΗΝΟ, Δπ.Καθ. Φεβροσάριος

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΝΕΣΑΙΡΙΜΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΣΗΣΑ ΘΕΑΛΟΝΙΚΗ Γςναικείορ Αγποηικόρ ςνεηαιπιζμόρ παπαδοζιακών πποϊόνηων Αγ. Ανηώνιορ

ΤΝΕΣΑΙΡΙΜΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΣΗΣΑ ΘΕΑΛΟΝΙΚΗ Γςναικείορ Αγποηικόρ ςνεηαιπιζμόρ παπαδοζιακών πποϊόνηων Αγ. Ανηώνιορ ΤΝΕΣΑΙΡΙΜΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΣΗΣΑ ΘΕΑΛΟΝΙΚΗ Γςναικείορ Αγποηικόρ ςνεηαιπιζμόρ παπαδοζιακών πποϊόνηων Αγ. Ανηώνιορ Η πινύζηα βνξεηνειιαδίηηθε παξάδνζε βξίζθεη ηελ απόιπηε έθθξαζή ηεο ζηα μερσξηζηά πξντόληα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΗΜΑΙΑ ΣΩΝ ΦΤΣΩΝ ΣΗ ΓΙΑΒΡΩΗ ΣΟΤ ΔΓΑΦΟΤ

Η ΗΜΑΙΑ ΣΩΝ ΦΤΣΩΝ ΣΗ ΓΙΑΒΡΩΗ ΣΟΤ ΔΓΑΦΟΤ Η ΗΜΑΙΑ ΣΩΝ ΦΤΣΩΝ ΣΗ ΓΙΑΒΡΩΗ ΣΟΤ ΔΓΑΦΟΤ Η χπαξμε ησλ θπηψλ αλαγθάδεη ηα λεξά ηεο βξνρήο θαη ηνπ ρηνληνχ λα απνξξένπλ αξγά θαη δηάκεζνπ ηνπ εδάθνπο κε απνηέιεζκα λα παξαζέξλεηαη ιηγφηεξν ην ρψκα απφ ην

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 1 η ημέρα: ΑΘΗΝΑ ΜΠΑΝΓΚΟΚ πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην Διεπζέξηνο Βεληδέινο, θαη αλαρώξεζε γηα Μπαλγθόθ.Γηαλπθηέξεπζε

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 Σνκέαο Βνξείνπ Διιάδνο ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 «Ζ ΑΠΑΡΑΓΔΚΣΖ ΚΑΣΑΣΑΖ ΣΑΘΜΔΤΖ. ΓΤΝΑΣΟΣΖΣΔ ΒΔΛΣΗΩΖ ΜΔ ΤΓΥΡΖΜΑΣΟΓΟΣΖΖ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΑΠΟΓΟΖ»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα ΥΤΛΛΟ ΕΡΓΑΙΑ 8 Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα Α. Ψυχρά και Θερμά χρώματα Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας Ο πετροπαιχνιδιάτορας... φωτιά ναι το πηγούνι του χρυσάφι το πηρούνι του Οδ. Ελύτης Σα χρώματα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

Life Φχζε 04, Γξάζεηο γηα ηελ δηαηήξεζε ησλ Μεζνγεηαθψλ Δπνρηθψλ Ληκλίσλ ζηελ Κξήηε, i

Life Φχζε 04, Γξάζεηο γηα ηελ δηαηήξεζε ησλ Μεζνγεηαθψλ Δπνρηθψλ Ληκλίσλ ζηελ Κξήηε, i ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ελίδερ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1. ΔΗΑΓΩΓΖ... 1 1. Γενικά πεπί Μεζογειακών Δποσικών Λιμνίυν ΜΔΛ... 1 1.1 Υισξίδα θαη Παλίδα ησλ ΜΔΛ... 2 1.2 Οθέιε απφ ηα ΜΔΛ... 3 1.3 Η Τδξνινγία ησλ Μεζνγεηαθψλ Δπνρηθψλ Ληκλίσλ...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

1. Η απιή αξκνληθή ηαιάλησζε πνπ εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη πιάηνο Α = 20 cm θαη

1. Η απιή αξκνληθή ηαιάλησζε πνπ εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη πιάηνο Α = 20 cm θαη ΛΤΜΔΝΔ ΑΚΖΔΗ ΣΖΝ ΔΤΡΔΖ ΑΡΥΗΚΖ ΦΑΖ 1. Η αιή αξκνληθή ηαιάλησζε ν εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη ιάηνο Α = cm θαη ζρλόηεηα f = 5 Hz. Τε ρξνληθή ζηηγκή = ην κηθξό ζώκα δηέξρεηαη αό ηε ζέζε ανκάθξλζεο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ 1 ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάημε θηλεηηθώλ δεμηηήησλ θαη ηθαληεηηθή εθηέιεζε ξηζκέλσλ α αηέ Σηχ :1 και 4 Γλώζε ηε άζα κε δάηια ζηελ εηζθαίξηζε. Ειδιώξει Πειεχμεα Χ 1. Τα αηδηά λα κάζλ ηελ άζα κε δάηια. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Δπώλπκν Όλνκα Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε

Δπώλπκν  Όλνκα  Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο  Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε A.K. 0279 Δπώλπκν Υαξίδεκνο Όλνκα Γηώξγνο Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Υαξίηνο Σόπνο γελλήζεωο Κεθηζηά Ζκεξνκελία γελλήζεωο 1924 Ζκεξνκελία ζαλάηνπ 11 Απξηιίνπ 1996 Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Ήηαλ ν πξωηόηνθνο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX

ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX Σηότοι εργαζηηρίοσ Σην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ, νη θνηηεηέο ζα εμνηθεησζνύλ κε βαζηθέο εληνιέο δηθηπαθώλ πξσηνθόιισλ νη νπνίεο βξίζθνπλ εθαξκνγή ζε πεξηβάιινληα Windows

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΦΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕ ΣΟΠΙΟ ΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

ΣΟ ΦΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕ ΣΟΠΙΟ ΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΣΟ ΦΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕ ΣΟΠΙΟ ΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ζηο Δ. Γραμμένος ( επιμ. ), 200.000, 10.000, 5000 π.χ. Μια έκθεζη για ηη ζωή ζηην προϊζηορική Μακεδονία ( σπό έκδοζη ) «Τν ηνπίν είλαη νη εγγξαθέο ηνπ ρξόλνπ

Διαβάστε περισσότερα

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Τν crossover καλώδιο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ζπλδεζνύλ δπν ππνινγηζηέο κεηαμύ ηνπο θαη αλ θηηάμνπλ έλα κηθξό ηνπηθό δίθηπν(lan). Έλα LAN κπνξεί λα είλαη ηόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Οδηγίες για ηη διδαζκαλία ηων θιλολογικών μαθημάηων ζηο Ενιαίο Λύκειο (απόζπαζμα) Αθήνα 2001 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Α. Τν πεξηερόκελν ηεο πεξίιεςεο (0-12

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11.

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11. Ζκεξίδα 2/11/21 ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 2.11.21 Πεγέο ελέξγεηαο Σπλ. Πξσηνγελήο Δλέξγεηα = Σ Καηαλ. Δλέξγεηα θαπζίκνπ x Σπλη.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Διατείριζης για ηη διαηήρηζη ηων. Μεζογειακών Εποτικών Λιμνίων ηης Κρήηης (LIFE04NAT_GR_000105)

Οδηγίες Διατείριζης για ηη διαηήρηζη ηων. Μεζογειακών Εποτικών Λιμνίων ηης Κρήηης (LIFE04NAT_GR_000105) Οδηγίες Διατείριζης για ηη διαηήρηζη ηων Μεζογειακών Εποτικών Λιμνίων ηης Κρήηης (LIFE04NAT_GR_000105) Μάηνο, 2008 Ανάδοτος Έργοσ: ΗΝΣΗΣΟΤΣΟ ΔΩΣΔΡΗΚΩΝ ΤΓΑΣΩΝ ΔΛΛΖΝΗΚΟ ΚΔΝΣΡΟ ΘΑΛΑΗΩΝ ΔΡΔΤΝΩΝ (ΔΛ.ΚΔ.Θ.Δ.)

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα.

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα. Καηαζηάζεηο ηεο ύιεο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΗΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΟΗ ΦΤΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 1: ΔΗΑΓΧΓΖ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4: ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ 14 Σεπηεκβξίνπ Ση γηνξηάδνπκε ηελ εκέξα ηεο ύςσζεο ηνπ Σηκίνπ ηαπξνύ (1/6) Τν έηνο 326 ε Αγία Ειέλε πήγε ζηελ Ιεξνπζαιήκ γηα λα πξνζθπλήζεη ηνπο Αγίνπο Τόπνπο θαη λα επραξηζηήζεη

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΣΗΝ ΠΡΑΞΗ

ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΣΗΝ ΠΡΑΞΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΝΔΑ ΔΡΓΑ 173.9 εκ ΧΘΖΖ ΣΖΝ ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΔΠΙΠΛΔΟΝ ΘΔΔΙ ΔΡΓΑΙΑ ΓΖΜΙΟΤΡΓΙΑ ΒΔΛΣΙΧΖ ΣΖ ΠΟΙΟΣΖΣΑ ΕΧΖ ΣΧΝ ΠΟΛΙΣΧΝ Αλάπιαζε εκπνξηθνύ ηξηγώλνπ Μαθαξίνπ Δπαγόξνπ θαη ηαζηθξάηνπο μέπορ ηος ζσεδίος κινηηικόηηηαρ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΣΑ - ΚΕΘΣΟΤΡΓΘΙΗ ΑΞΘΑ

ΦΤΣΑ - ΚΕΘΣΟΤΡΓΘΙΗ ΑΞΘΑ ΦΤΣΑ - ΚΕΘΣΟΤΡΓΘΙΗ ΑΞΘΑ ΙΔΗΡΝΟΓΗΘΖ ΑΜΗΑ Αληηκεησπίδνπλ απνηειεζκαηηθά πξνβιήκαηα: 1) νπηηθήο όριεζεο 2) αλεπηζύκεηεο θίλεζεο αλζξώπσλ, δώσλ 3). πξνβιήκαηα ζνξύβνπ 4) θαζαξηζκόο αηκόζθαηξαο από ξύπνπο 5)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ

ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ Μεγάιε επηηπρία ζεκείωζε ε θνηλή εθδήιωζε γηα ηελ θνπή πίηαο γηα ην 2009, ηνπ Παλειιήληνπ πλδέζκνπ Δπηρεηξήζεωλ Πξνζηαζίαο Πεξηβάιινληνο (ΠΑΔΠΠΔ) θαη ηεο Διιεληθήο Δηαηξίαο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ Α. Αεπόβια ικανόηηηα: ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ 1. Φόλλοος ζηα δύο καλάθια: νη αζιεηέο είλαη απέλαληη από ηα ηακπιώ ζε δπν γξακκέο. Οη πξώηνη έρνπλ από κηα κπάια. Με ην ζύλζεκα θάλνπλ θόιιννπ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγία 91/271/ΕΟΚ ηος Σςμβοςλίος ηηρ 21ηρ Μαΐος 1991 για ηην επεξεπγαζία ηων αζηικών λςμάηων

Οδηγία 91/271/ΕΟΚ ηος Σςμβοςλίος ηηρ 21ηρ Μαΐος 1991 για ηην επεξεπγαζία ηων αζηικών λςμάηων Οδηγία 91/271/ΕΟΚ ηος Σςμβοςλίος ηηρ 21ηρ Μαΐος 1991 για ηην επεξεπγαζία ηων αζηικών λςμάηων Δπίζεκε Δθεκεξίδα αξηζ. L 135 ηεο 30/05/1991 ζ. 0040-0052 Φηλιαλδηθή εηδηθή έθδνζε: Κεθάιαην 15 ηφκνο 10 ζ.

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε- Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 2. Έληππν πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα εηδψλ θαζαξηφηεηαο Φξεκαηνδφηεζε : Ιδίνη Πφξνη Σ Δ Υ Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ 1 ΘΔΜΑ Α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΔΝΙΚΗΣ ΠΑΙΓΔΙΑΣ Να γπάτεηε ζηο ηεηπάδιό ζαρ ηον απιθμό καθεμιάρ από ηιρ παπακάηυ ημιηελείρ πποηάζειρ Α1 υρ Α5 και δίπλα ηο γπάμμα πος ανηιζηοισεί ζηη λέξη ή ηη θπάζη, πος ζςμπληπώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΑΘΗΜΑ 2T2 41 ΓΟΜΙΚΗ ΦΤΙΚΗ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΟΝΑΓΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΚΑΣΗΓΟΡΙΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΠΑΡΑΜΔΣΡΟΙ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ Σε όια ηα πξνβιήκαηα πνπ ζα αληηκεηωπίζνπκε, ην ειαηήξην ζα είλαη αβαξέο θαη ζα ηθαλνπνηεί ην λόκν ηνπ Hooke (ηδαληθό ειαηήξην), δειαδή ε δύλακε πνπ αζθεί έλα ηδαληθό ειαηήξην έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ. Η οικολογική διατείριζη ηης προζηαηεσμένης περιοτής ηοσ όροσς Βόρα ζηην περιοτή ηης Αριδαίας.

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ. Η οικολογική διατείριζη ηης προζηαηεσμένης περιοτής ηοσ όροσς Βόρα ζηην περιοτή ηης Αριδαίας. ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών πουδών στις Περιβαλλοντικές Επιστήμες χολή Θετικών Επιστημών Σμήμα Βιολογίας Η οικολογική διατείριζη ηης προζηαηεσμένης περιοτής ηοσ όροσς Βόρα ζηην

Διαβάστε περισσότερα

Δεςηέπα 18/05/2015. Απόνηερ : 1) Γεκόπνπινο Υξήζηνο 2) Καπώλεο πήιηνο 3) Κπξηαθόπνπινο Κπξηάθνο 4) Παλαγόπνπινο Βαζίιεο

Δεςηέπα 18/05/2015. Απόνηερ : 1) Γεκόπνπινο Υξήζηνο 2) Καπώλεο πήιηνο 3) Κπξηαθόπνπινο Κπξηάθνο 4) Παλαγόπνπινο Βαζίιεο 1 ΕΝΩΗ ΠΟΔΟΦΑΙΡΙΚΩΝ ΩΜΑΣΕΙΩΝ ΗΛΕΙΑ ΕΣΟ ΙΔΡΤΕΩ 1969 ΕΔΡΑ: ΠΤΡΓΟ Οδόο: Γξαγαηζαλίνπ 34 & Παπαθιέζζα Σει: 26210 33311 e-mail:epsilia@otenet.gr Φαμ: 26210 34004 Ππακηικό 35 ηρ ζςνεδπίαζηρ ηος Δ ηηρ ΕΠ Ηλείαρ

Διαβάστε περισσότερα

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ Ο πινχηνο ηεο Διιάδαο ζε θνηηάζκαηα καξκάξνπ εθιεθηήο

Διαβάστε περισσότερα

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;...

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;... ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Ιζοδύναμη ανηίζηαζη ζύνδεζηρ ανηιζηαηών Η δηδαζθαιία ηεο ηζνδύλακεο αληίζηαζεο γηα ζύλδεζε αληηζηαηώλ ζε ζεηξά θαη παξάιιεια ππάξρεη ζην Αλαιπηηθό Πξόγξακκα Σπνπδώλ ζηα καζήκαηα Φπζηθήο

Διαβάστε περισσότερα