ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΑΠΟ ΤΗΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΑΠΟ ΤΗΝ"

Transcript

1 1 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ EΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΨΗΛΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΩΣ ΤΗΝ ΗΜΟΦΙΛΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΑΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ. ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ.: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΙΩΣΗΦ, ΚΑΘ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΑΘΗΝΑ 4 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2006

2 «Όταν εγκαινιαζόταν η Tate Modern - ο ναός της σύγχρονης τέχνης στο Λονδίνο - µια ιστορία διέρρευσε στον τύπο. Ένας επισκέπτης έχασε, λένε, το πορτοφόλι του σε µια από τις αίθουσες. Όταν το αντιλήφθηκε, γύρισε πίσω για να ανακαλύψει ότι ένα πλήθος είχε µαζευτεί και κοίταζε µε θαυµασµό το δερµάτινο αντικείµενο. Όταν έσκυψε να πάρει το πορτοφόλι του, ένας φύλακας τον εµπόδισε λέγοντάς του ότι απαγορεύεται να αγγίζουν οι επισκέπτες τα εκθέµατα. Πραγµατικό ή φανταστικό, το ανέκδοτο γρήγορα προστέθηκε στο σαρδόνιο ευαγγέλιο των εχθρών της µοντέρνας τέχνης, καταχωρισµένο δίπλα σε άλλες συναφείς ιστορίες, όπως αυτή για την καθαρίστρια που µάζεψε κάτι αντικείµενα που νόµιζε πως ήταν σκουπίδια, ενώ στην πραγµατικότητα ήταν το περίφηµο έργο Garbage or Sweet Paper, υποψήφιο για βραβείο». (απόσπασµα από άρθρο της εφηµερίδας Καθηµερινή, του Mart Lawson, «Η µοντέρνα τέχνη», Κυριακή 16 Ιουλίου 2006, δηµοσιευµένο αρχικά στην εφηµερίδα The Guardian). Σε ένα δοκίµιο 8 περίπου δακτυλογραφηµένων σελίδων και σε τρεις ενότητες να αναπτύξετε τα ακόλουθα θέµατα: α) µπροστά στον διπολισµό «υψηλή τέχνη µαζική κουλτούρα», πώς θα αντιµετώπιζε ένας διανοούµενος του 18ου και του 19ου αι. περιστατικά όπως αυτά που περιγράφονται στο παραπάνω απόσπασµα; β) τι θα αντέτειναν οι κοινωνιολόγοι Pierre Bourdieu και Karl Mannheim; γ) πώς τα περιστατικά που περιγράφει το απόσπασµα απεικονίζουν τη µεταµοντέρνα εποχή µας; 1

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 ΥΨΗΛΗ ΤΕΧΝΗ VS ΜΑΖΙΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΕΩΣ & ΤΟ 19 Ο ΑΙ....3 Η ΣΧΕΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΟΡΩΝ...5 ΤΕΧΝΗ & ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΑ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ...7 ΕΠΙΛΟΓΟΣ...11 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανεκδοτολογική υπόθεση του πορτοφολιού που συµπτωµατικά βρέθηκε σε γνωστό µουσείο µοντέρνας τέχνης και αναγνωρίσθηκε ως έκθεµα από το φιλότεχνο κοινό, καθώς επίσης και η παρανόηση της καθαρίστριας που εξέλαβε ένα υποψήφιο για βραβείο έργο τέχνης ως απορρίµµατα, αποτελούν πρόσφορο έναυσµα για τον προβληµατισµό και το σχολιασµό της εννοίας της τέχνης και κατ επέκταση της κουλτούρας και του πολιτισµού όπως αυτές εκλαµβάνονται µέσα στην ιστορική διαδροµή. Στο κείµενο που θα ακολουθήσει, θα παραέσουµε σε τρεις διαδοχικές ενότητες προβληµατισµούς και θέσεις περί κουλτούρας από την εποχή της νεωτερικότητας µέχρι τις µέρες µας. Εξ αφορµής των συγκεκριµένων περιστατικών θα σκιαγραφήσουµε την παράθεση υψηλής τέχνης και δηµοφιλούς κουλτούρας περιγράφοντας τις νοηµατικές µεταβολές των εννοιών και απόψεις που τις καθόρισαν. ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΥΨΗΛΗ ΤΕΧΝΗ VS ΜΑΖΙΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΕΩΣ & ΤΟ 19 Ο ΑΙ. Η υψηλή τέχνη ως όρος επινοήθηκε το 17 ο αιώνα από τους υποστηρικτές του κλασικισµού, αλλά απέκτησε την ιδεολογική της ταυτότητα στα τέλη του 18 ου και τις αρχές του 19 ου αιώνα. 1 Η καθιέρωση του όρου έχει τις ρίζες του εν µέρει στην επικράτηση του επαγγελµατισµού, όσο και στην ιδρυµατοποίηση της καλλιτεχνικής πρακτικής µέσω των ακαδηµιών. Τον επαγγελµατισµό ακολούθησε η ανάγκη υιοθέτησης προτύπων, τα οποία στην προκειµένη περίπτωση µεταλλάσσονται διαρκώς, στην προσπάθεια απορρόφησης των νέων τάσεων. 2 Ωστόσο θα λέγαµε πως από τη φύση του ο όρος είναι απολυταρχικός αφού θέτει, ή προσπαθεί να θέσει, οικουµενικούς κανόνες για µια αντικειµενική θεώρηση της τέχνης ενώ ουσιαστικά συνδέεται µε τη νοησιαρχία της κοινωνικής ελίτ της εκάστοτε εποχής. 3 Το φιλότεχνο κοινό ως τότε αντιπροσώπευε µια τάξη, την αριστοκρατική, για την οποία η τέχνη εκπλήρωνε άµεση λειτουργία στην καθηµερινή ζωή, ενώ συνάµα εξέφραζε και σηµατοδοτούσε την απόστασή της από τις κατώτερες κοινωνικές τάξεις 1 Arnold Hauser, Κοινωνική Ιστορία της Τέχνης, Τόµος 3 ος, µτφρ. Τάκη Κονδύλη, Αθήνα 1976, εκδ. Κάλβος, σελ Γ. Πασχαλίδης, «Ο θεσµός και η έννοια της υψηλής τέχνης», Εισαγωγή στον Ελληνικό πολιτισµό. Τόµος Α Η Έννοια του Πολιτισµού-Όψεις του Ελληνικού Πολιτισµού, Πάτρα 1999, εκδ. ΕΑΠ, σελ Arnold Hauser, Τόµος 3 ος, ό.π., σελ.74. 3

5 και τη συγγένειά της µε το µονάρχη. 4 Το καινούργιο κοινό της εποχής, η µεσαία αστική τάξη, εξελίχθηκε σε κοινό φιλοτέχνων µε αισθητικά ενδιαφέροντα, για τους οποίους η τέχνη έγινε αντικείµενο ελεύθερης εκλογής και µεταβολής ως προς το γούστο και ειδικότερα προς το µεγάλο ή υψηλό γούστο, το grand gout. 5 Τα χαρακτηριστικά της τέχνης, όπου το έργο πλέον εκτελείται σύµφωνα µε ένα πρότυπο σταθερό και καθολικά αναγνωρισµένο, υπηρετούν την άποψη της εποχής για την κουλτούρα και τον πολιτισµό. Η τέχνη είναι προϊόν αυτής της κουλτούρας, που αποκαλείται ποιοτική, και σύµφωνα µε τους απολογητές της στοχεύει στις υψηλότερες αξίες της πολιτισµικής ιεραρχίας, στα ιδεώδη της κοσµικής παιδείας, της τελειοποίησης, της αισθητικής αγωγής και της εν γένει ανύψωσης µέσα από την πνευµατική ανάταση και την ηθική διάπλαση. 6 Σύµφωνα µε την κυριαρχούσα άποψη της εποχής, τέχνη νοείται µόνο η υψηλή και απευθύνεται σε µια κοινωνική µειονότητα, µια ελίτ στα πλαίσια της ιεραρχικά δοµηµένης κοινωνίας. Πραγµατεύεται θέµατα υψηλά, σχετικά µε τη θρησκεία ή τη µυθολογία, µεγάλα ιστορικά γεγονότα και ηρωικά κατορθώµατα. Ακολουθεί τους ενδεδειγµένους κανόνες τεχνικής που κληρονόµησε από την κλασσική αρχαιότητα µέσω της Αναγέννησης και απεικονίζει το ιδεώδες της οµορφιάς, την υποδειγµατική αναπαράσταση του ιδανικού. 7 Κάθε τι έξω από την αντίληψη αυτή, αδυνατεί να υπηρετήσει τους στόχους και τις επιθυµίες της διανόησης τόσο στο 18 ο όσο και στο 19 ο αιώνα. Η πολιτισµική ιεραρχία, καλλιτέχνες και θεωρητικοί, οι αστοί διανοούµενοι της εποχής, το φιλότεχνο κοινό, αναζητούν την αισθητικά ενδεδειγµένη έκφραση των αιώνιων και οικουµενικών αληθειών. 8 Όταν στα µέσα περίπου του 19 ου αιώνα καθιερώνονται οι έννοιες µάζα και µαζική κοινωνία, για να περιγράψουν τα αστικοποιηµένα πλέον λαϊκά στρώµατα και τις εξισωτικές διεκδικήσεις τους, εµφανίζεται µε τη σειρά της και η έννοια της µαζικής κουλτούρας. Σε αντιδιαστολή µε την υψηλή κουλτούρα, η µαζική, περιλαµβάνει το σύνολο των προϊόντων που προσφέρονται, όχι σε έναν περιορισµένο κύκλο αλλά στην ολότητα των ανθρώπων. 9 Παραπέµπει στην ιδέα ενός ιδιαίτερου πολιτισµού που παράγει η «µάζα», ή µάλλον παράγεται για χάρη της µάζας από 4 Στο ίδιο, σελ Γ. Πασχαλίδης, ό.π., Πάτρα 1999, Εκδ. ΕΑΠ, σελ Στο ίδιο, σελ Στο ίδιο, σελ Στο ίδιο, σελ Στο ίδιο, σελ.83. 4

6 συγκεκριµένα κέντρα, τα οποία ακολουθούν το πρότυπο µιας µονόδροµης µετάδοσης, µε καθαρά κερδοσκοπικό κριτήριο. 10 Η επιλογή όµως ενός χρηστικού αντικειµένου -στην περίπτωση µας το πορτοφόλι- ως τέχνη, θα χαρακτηριζόταν από το διανοούµενο της εποχής, ως φαινόµενο παράλογο και αιρετικό. Χωρίς να ανταποκρίνεται σε κανένα από τα χαρακτηριστικά της υψηλής τέχνης που ορίσθηκαν παραπάνω, το γεγονός θα αντιµετωπιζόταν ως χυδαίο και κακόγουστο αλλά πρωτίστως ως επικίνδυνο αφού προσβάλλει την έντονα και απόλυτα διαµορφωµένη πολιτισµική, και κατ επέκταση πολιτική, ιεραρχία. Ο κόσµος της τέχνης αντιτίθεται στον κόσµο της καθηµερινής ζωής µε τον ίδιο τρόπο που το ιερό αντιτίθεται στο βέβηλο. Ο εθνοκεντρισµός, που σαν σύστηµα σκέψης εµποδίζει την εκτίµηση ενός πολιτισµού έξω από τα πλαίσια του κυρίαρχου και ήδη αναγνωρισµένου ως ανώτερου, 11 σε συνδυασµό µε την απολυταρχική αντίληψη ότι η καλλιτεχνική αξία αποτελεί εγγενή ιδιότητα µε διακριτά και αντικειµενικά κριτήρια, 12 οδηγούν τον υποθετικό παρατηρητή να απορρίψει το έκθεµα αυτό που φαντάζει στα µάτια του ως απίθανη παραδοξολογία. Ξένο προς το δικό του αισθητικό ιδεώδες, καθηµερινό αντικείµενο που δεν πραγµατεύεται υψηλά θέµατα και νοήµατα, προϊόν µαζικής παραγωγής, έξω από τις αναγνωρισµένες και ενδεδειγµένες φόρµες τέχνης, χωρίς να στοχεύει σε ηθική διάπλαση ή πνευµατική ανάταση, εφήµερο και καθηµερινό, µη µοναδικό άρα και µη εξαιρετικό δεν λογίζεται συνεπώς για τέχνη αλλά απαξιώνεται και αντιµετωπίζεται µε την εγγενή ιδιότητα και χρήση του. ΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ - Η ΣΧΕΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΟΡΩΝ Από τις αρχές ήδη του 20 ου αιώνα, από το 1900 στη ιεθνή Έκθεση στο Παρίσι, διαπιστώνεται η ρήξη που επήλθε ανάµεσα στις νεωτερικές δυνάµεις της τέχνης και τους επίσηµους κύκλους. Η σκανδαλώδη για την εποχή παρουσία των φωβιστών (από τη γαλλική λέξη fauve=θηρίο) στην έκθεση του φθινοπώρου του 1905 και η δηµοσίευση του κειµένου του Ματίς «Σηµειώσεις ενός ζωγράφου» το 1907, εκφράζουν τις αποκλίσεις και τις αλλαγές που συµβαίνουν στην τέχνη. Η αναζήτηση της έκφρασης που εντοπίζεται στη µορφή και λιγότερο στο θέµα, η απόλαυση της ίδιας της τέχνης και όχι του 10 Στο ίδιο, σελ Στο ίδιο, σελ Στο ίδιο, σελ.77. 5

7 µυνήµατός της είναι µερικές από τις νέες ρηξικέλευθες αντιλήψεις. 13 Η µία καλλιτεχνική επανάσταση διαδέχεται την άλλη µε τον κυβισµό να ακολουθεί τον εξπρεσιονισµό και αυτός µε τη σειρά του να ακολουθείται από τον κονστρουκτιβισµό, το ντανταϊσµό, το σουρεαλισµό και πολλά άλλα κινήµατα όπως πιο πρόσφατα την ποπάρτ και τον υπερρεαλισµό. Εικαστικά ρεύµατα που σάρωσαν στο διάβα τους τη θεώρηση της τέχνης όπως ίσχυε µέχρι τότε. 14 Στις αντιλήψεις περί τέχνης και κουλτούρας που εξέφραζε ο διανοούµενος έως και το τέλος του 19 ου αιώνα, αντιτίθεται πλέον ο πολιτισµικός σχετικισµός. Σε αντιπαράθεση µε την έννοια του εθνοκεντρισµού, ο σχετικισµός υποστηρίζει την ιδέα πως κάθε πολιτισµός πρέπει να κρίνεται µε βάση τις δικές του αξίες και πρότυπα συµπεριφοράς και όχι βάσει των αξιών ή των προτύπων συµπεριφοράς ενός άλλου πολιτισµού. Οι Pierre Bourdieu και Karl Mannheim, θιασώτες και εκφραστές του σχετικισµού, υιοθετούν µια µεθοδολογική προσέγγιση στο ζήτηµα της φύσης και του ρόλου των αξιών σε έναν πολιτισµό, η οποία µας ωθεί να συνειδητοποιήσουµε ότι οι αξίες µε τις οποίες ζει ένα ανθρώπινο σύνολο, συνδέονται άρρηκτα µε το ιδιαίτερο είδος πολιτισµικής καλλιέργειας την οποία βιώνει αυτό το σύνολο. Αυτή η προσέγγιση αποτελεί αναγκαία οπτική γωνία για την κατανόηση των διαρκών µεταβολών και των διαφορετικών διαστάσεων µιας παγκόσµιας, εξελισσόµενης πολυπολιτισµικής κοινωνίας. 15 Σύµφωνα µε τα παραπάνω, η αξιολογική κρίση ενός έργου τέχνης δεν κρίνεται από τα εγγενή χαρακτηριστικά του και τα παγιωµένα γνωρίσµατά του, αλλά στηρίζεται σε εξωγενείς παράγοντες και σχετίζεται µε το ευρύτερο κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον στο οποίο παράγεται και χρησιµοποιείται. Ο διαχωρισµός λοιπόν υψηλής και µαζικής τέχνης αντικατοπτρίζει την ιεραρχική δοµή της κοινωνίας στην οποία η προνοµιούχα πολιτικά και κοινωνικά οµάδα, µέσω της ελιτίστικης αντίληψης της για την τέχνη, αξιολογεί ότι την αφορά ως υψηλό και ανώτερο σε σχέση µε εκείνο που καταναλώνουν οι χαµηλότερες οµάδες Albert Châtelet, «Η τέχνη του εικοστού αιώνα», στο Albert Châtelet & Bernard Philippe Groslier (επιµ.), Ιστορία της Τέχνης. Τόµος 4ος Αθήνα 1994, εκδ. Βιβλιόραµα, σελ.42, Γ. Πασχαλίδης, ό.π., σελ Ν. Βερνίκος-Σ. ασκαλοπούλου, Πολυπολιτισµικότητα,, οι ιαστάσεις της Πολιτισµικής Ταυτότητας, Αθήνα 2002, Εκδ. Κριτική, σελ Γ. Πασχαλίδης, ό.π., σελ.77. 6

8 Η αστική τάξη, έχοντας εµπεδώσει την οικονοµική και πολιτική της κυριαρχία, θεωρεί τον εαυτό της φυσικό κληρονόµο της µακραίωνης καλλιτεχνικής παράδοσης. Η υψηλή τέχνη αποτελεί το αισθητικό ιδεώδες της κουλτούρας, µέσω του οποίου υπερασπίζεται τα προνόµια της, διεκδικεί την αυθεντία της και το δικαίωµα αποκλεισµού των άλλων κοινωνικών οµάδων ενώ επιβεβαιώνει την ιεραρχική της κυριαρχίας. 17 Η ελιτίστικη αντίληψή της, την οδηγεί όπως ήδη διαπιστώσαµε στη συλλήβδην απόρριψη των παράξενων εκθεµάτων, εξαιτίας των εγγενών χαρακτηριστικών τους σε αντίθεση µε τους σχετικιστές. Οι Pierre Bourdieu και Karl Mannheim, υποστηρίζουν ότι ένα έργο τέχνης χαρακτηρίζεται υψηλό ή χαµηλό όχι λόγω της καθοσίωσης του στους κανόνες της καθαγιασµένης υψηλής τέχνης αλλά εξαιτίας των καλλιτεχνικών διακρίσεων, των προτιµήσεων και των αξιολογήσεων του κοινού που το προσλαµβάνει. 18 Το υποκείµενο πλέον δεν είναι το έργο αλλά ο δέκτης και συνεπώς η αντίδρασή τους απέναντι στα εκθέµατα του µουσείου Tate Modern ή στην αντιµετώπιση ενός χρηστικού αντικειµένου ως έργο τέχνης θα ήταν τελείως διαφορετική. Αντί της απόρριψης, η αξιολόγησή τους θα προέκυπτε από τις προσλαµβάνουσες που προκαλεί το έργο στο κοινό, την επίδραση στην κουλτούρα του, τον προβληµατισµό, την αντίδραση που δηµιουργεί και την εν γένει «κατανάλωσή» του. Τα εκθέµατα υποστηρίζουν ότι έχουν την αξία του κοινού τους, αξία καθόλου αµελητέα αφού όπως πιστεύει ο Mannheim, όσο εξελίσσεται η κοινωνία, ο κοινωνικός και πολιτισµικός εκδηµοκρατισµός θα µειώνει την απόσταση ανάµεσα στο «υψηλό» και στο «χαµηλό». 19 ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΕΧΝΗ & ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΑ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ Στον αιώνα που διανύσαµε, ο ιστορικός έχει να αναλογιστεί και να µελετήσει αναρίθµητο πλήθος γεγονότων που διαµόρφωσαν το ιστορικό γίγνεσθαι, µέσα από συνεχής διαµάχες και αντιπαλότητες. Συγκρούσεις ανάµεσα σε κράτη, έθνη, θρησκείες, κοινωνικές οµάδες, συµφέροντα και ιδεολογίες αποτέλεσαν τους καταλύτες στις ζυµώσεις της ιστορικής πραγµατικότητας. Ο 20 ος αιώνας όµως χαρακτηρίσθηκε και από αντίστοιχες 17 Στο ίδιο, σελ Στο ίδιο, ό.π., σελ Στο ίδιο, σελ.92. 7

9 µας. 22 Η µηχανική µαζική αναπαραγωγή των έργων τέχνης, µε τη φωτογραφική ρηξικέλευθες πολιτισµικές αλλαγές, ενώ στην τέχνη καινοφανής ανατροπές έλαβαν χώρα. Τις πρώτες τέσσερες δεκαετίες, όπως ήδη σχολιάσαµε, η µία καλλιτεχνική πρωτοπορία ακολουθεί την άλλη, προκαλώντας την αισθητική ορθοδοξία και τους επίσηµους καλλιτεχνικούς θεσµούς. Οι καλλιτέχνες όµως, παρά τις όποιες αιρετικές απόψεις τους, λειτουργούν ως συνεχιστές της παράδοσης της υψηλής τέχνης, κρατώντας αποστάσεις από τη µαζική τέχνη. 20 Η ίδια κατάσταση συνεχίστηκε και µε τη µοντέρνα τέχνη ως το 1960 όταν το κεντρικό σηµείο στη σκέψη πολλών καλλιτεχνών, κυρίως Αµερικανών, είναι η υπέρβαση της τέχνης. 21 Είναι πλέον η σειρά του υπερρεαλισµού, κίνηµα που αντιµάχεται την έννοια του αριστουργήµατος και της καλλιτεχνικής ιδιοφυίας και ανατρέπει την πνευµατική ιεραρχία, προκαλώντας µε την ανάµειξη του υψηλού και του χαµηλού. Η µεγάλη ανατροπή του υπερρεαλισµού λειτούργησε σαν πρόδροµος της µεταµοντέρνας τέχνης του ύστερου 20 ου αιώνα του τελευταίου σηµαντικού αισθητικού κινήµατος που χαρακτηρίζει την εποχή ανατύπωση τους σε βιβλία, αφίσες, κάρτες ακόµα και γραµµατόσηµα, έχει στερήσει την αύρα από το έργο τέχνης που ως τότε εκτεθειµένο στα µουσεία, ενδεδυµένο µε τα άµφια της ιερής µοναδικότητας είχε µετατραπεί σε φετίχ. 23 Το µουσείο ο θεσµός που εισήγαγε η αστική τάξη το 19 ο αιώνα µεταλλάσσεται πλέον µε τη χρήση των νέων αυτών τεχνικών µέσων. Η αθρόα αναπαραγωγή αντιγράφων, η εύκολη πρόσβαση και η πλατιά διάδοση των καλλιτεχνηµάτων µε τη χρήση βιβλίων τσέπης, ψηφιακών δίσκων µουσικής και εικόνας, υπολογιστών, αφισών, περιοδικών και λευκωµάτων, δηµιούργησαν ένα καινούργιο µουσείο χωρίς τοίχους και όρια. Ένα µουσείο οικουµενικό εξαιτίας της προέλευσης των «εκθεµάτων» αλλά και των «επισκεπτών», της εξάλειψης των αποστάσεων και των συνόρων. 24 Η αποµυθοποίηση της τέχνης µε την αλλαγή του ρόλου των µουσείων συνεπικουρείται από την εξάπλωση του µεταµοντερνισµού. 20 Στο ίδιο, σελ Albert Châtelet, Τόµος 4ος, ό.π., Αθήνα 1994, εκδ. Βιβλιόραµα, σελ Γ. Πασχαλίδης, ό.π., σελ Στο ίδιο, σελ Στο ίδιο, σελ.87. 8

10 Από το 1912 ο Ντισάν πρώτος υποστηρίζει ότι το «έτοιµο» µη καλλιτεχνικό αντικείµενο µπορούσε να εκτεθεί ως τέχνη αφού πρώτα αποσυνδεθεί από το αρχικό του περιβάλλον, την αρχική χρήση και το αρχικό νόηµα. Ή σκέψη του να αντικαταστήσει την ίδια την έννοια της καλλιτεχνικής πρωτοτυπίας και την ιερότητα του µοναδικού πρωτότυπου έργου µε µαζικά αναπαραγόµενο αντικείµενο έθεσε τα διλήµµατα της µεταµοντέρνας τέχνης. 25 Χαρακτηριστικά του µεταµοντερνισµού είναι η αντικατάσταση της αύρας του πρωτότυπου έργου από την αύρα του καλλιτέχνη ή ενός οργανωµένου συµβάντος καθώς αυτά τα ίδια ανάγονται σε έργα τέχνης ή ακόµα και η µετάβαση της, µέσω της δύναµης της έκθεσης, από το αντικείµενο στον τόπο, την αίθουσα τέχνης ή το µουσείο. Η ποπάρτ µε τη σειρά της συµβάλει στο µεταµοντερνισµό της εποχής µας µετατρέποντας την ίδια τη βιοµηχανική παραγωγή σε τέχνη και περιορίζοντας την αύρα του έργου στη διασηµότητα της εικόνας. Οι προβληµατισµοί συνεχίζονται µε τη συρρίκνωση των εκφραστικών στοιχείων του µινιµαλισµού έως την πλήρη απόρριψη της αισθητικής διαδικασίας µε την εννοιολογική τέχνη. 26 Στη µεταµοντέρνα εποχή µας λοιπόν, η αναπαραγωγιµότητα δεν πολεµά την τέχνη, είναι τέχνη. Η µεγάλη χρηµατική αξία ενός πρωτότυπου έργου είναι συνήθως ευθέως ανάλογη µε τη διαθεσιµότητά του για µαζική αναπαραγωγή. Η δύσκολη και µη δηµοφιλής πρωτοποριακή µοντέρνα τέχνη, έγινε αποδεκτή ως το καθιερωµένο µέτρο του γούστου, µέσω της νοµιµοποίησής της από το σύστηµα της εµπορίας της τέχνης. Όσο περισσότερο προχώρησε η µείωση της αύρας και της αυτονοµίας της τέχνης, ακόµα και µε τις ακραίες προκλήσεις της αντι-τέχνης, τόσο υποκύπτει στη εξουσία του κριτικού κατεστηµένου, των επιµελητών, των εµπόρων τέχνης και των συλλεκτών. 27 Σήµερα λοιπόν ο καλλιτεχνικός κόσµος δίνει προσοχή και απολαµβάνει έργα τέχνης που στο παρελθόν θα απέρριπτε ασυζητητή και που το πλατύ απαίδευτο κοινό αντιµετωπίζει ακόµα µε δυσπιστία σκεπτικισµό και επιφυλακτικότητα. Οι θεαµατικές αλλαγές που βιώνουµε στο χώρο του πολιτισµού, η κατάρρευση των αισθητικών ιδεωδών των προηγούµενων εποχών, της παράδοσης και των συµβάσεων του παρελθόντος, οδηγεί στην 25 R. Appignanesi & C. Carrat, Ο Μεταµοντερνισµός µε εικόνες, Αθήνα 1998, Εκδ. ίαυλος, σελ Στο ίδιο, σελ Στο ίδιο, σελ.57. 9

11 υπέρβαση του διαχωρισµού της υψηλής µε τη µαζική τέχνη, που τώρα πλέον έχει µετασχηµατισθεί σε δηµοφιλή τέχνη. 28 Τα παραδείγµατα του αποσπάσµατος που αναδηµοσίευσε η εφηµερίδα Καθηµερινή, συγκεντρώνουν µεγάλο αριθµό στοιχείων που χαρακτηρίζουν την έννοια της τέχνης στην εποχή µας. Η υιοθέτηση του πορτοφολιού ως έργο τέχνης από το φιλότεχνο κοινό του φηµισµένου µουσείου µοντέρνας τέχνης, αντανακλά την αναγωγή ενός πεζού, χρηστικού αντικειµένου σε τέχνη. Όπως απαιτεί ο µεταµοντερνισµός απαραίτητη προϋπόθεση είναι η αποκοπή από την εγγενή του χρήση, ως θήκη φύλαξης χρηµάτων στην τσέπη ή την τσάντα του ιδιοκτήτη του και η τοποθέτησή του στο κατάλληλο σηµείο έκθεσης. Προϋποθέσεις που υλοποίησε η τύχη στο έπακρο µε την απώλεια του αντικειµένου στον ενδεδειγµένο τόπο και την κατάλληλη χρονική στιγµή. Το όλο γεγονός, µε τη συµµετοχή του κοινού που θαυµάζει, του ιδιοκτήτη καλλιτέχνη που διεκδικεί εκθέτει και του φύλακα που νοµιµοποιεί την καλλιτεχνική ιδιότητα του «εκθέµατος», έστω και ας µην είχε οργανωθεί ως συµβάν, αποτελεί επίσης ένα άλλο έργο τέχνης, όπως τα χάπενινγκ που ο µεταµοντερνισµός ένδυσε µε την αίγλη του έργου τέχνης. Είναι γεγονός ότι πάντα υπήρχε και ακόµα υπάρχει ένα στοιχείο διάστασης ανάµεσα στην ποιότητα και στη δηµοτικότητα της τέχνης, χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι οι πλατιές µάζες πήραν από λόγους αρχής, θέση ενάντια της ποιοτικά «καλής» τέχνης προς όφελος της «υποδεέστερης» δηµοφιλής. Η πολυπλοκότητα όµως της µοντέρνας τέχνης και η αποµάκρυνσή της από την καθεστηκυία αισθητική έκφραση δυσκολεύει την επαρκή κατανόηση. υστυχώς η προοδευτική τέχνη (ιδιαίτερα η εικαστική σε αντίθεση µε τον κινηµατογράφο) είναι σχεδόν βιβλίο σφραγισµένο για τον αµύητο, ένα είδος µυστικού κώδικα. 29 Η παρανόηση της καθαρίστριας, για ένα διάσηµο έργο τέχνης, υποψήφιο για βραβείο, επιβεβαιώνει την παραπάνω άποψη. Η καθαρίστρια που ως εργαζόµενη στο µουσείο είχε τουλάχιστον µια συχνή οπτική επαφή µε τα εκθέµατα, θα έπρεπε να µπορεί να αναγνωρίσει ό,τι θεωρείται σαν τέχνη στο χώρο εργασίας της. Η µη υποψιασµένη εργαζόµενη, εκπρόσωπος της 28 Γ. Πασχαλίδης, ό.π., σελ Arnold Hauser, Τόµος 4 ος, ό.π., σελ

12 τάξης της και της κουλτούρας της, τάχθηκε να καθαρίσει αυτό που αναγνώρισε ως σκουπίδια, άρα άχρηστο. Η αιτία της παρανόησής της οφείλεται στο πόσο ξένη για αυτήν είναι η εικαστική αξία του έργου ή στο πόσο οικεία είναι η εικόνα του στην καθηµερινότητά της; Η ειρωνεία που υποκρύπτει από το δίδυµο της καθαρίστριας και του επονοµαζόµενου σκουπίδι (garbage) έργου τέχνης πόσο µακριά είναι από τη σύλληψη του καλλιτέχνη και την ίδια την εικαστική αξία του έργου; ιλήµµατα, προβληµατισµοί και εκφάνσεις της µεταµοντέρνας εποχής µας που αντικατοπτρίζονται άριστα στα τυχαία αυτά περιστατικά που λοιδορούν οι πολέµιοι της µοντέρνας τέχνης. Περιστατικά όµως ικανά να απεικονίσουν τη µεταµοντέρνα εποχή µας µε σαφήνεια. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Η τέχνη αποτέλεσε το πεδίο των µαχών τόσο συχνά όσο η ιστορία και η κοινωνία. Είδαµε να µεταµορφώνεται από την υψηλή τέχνη της αστικής τάξης της νεωτερικότητας, στη δηµοφιλή τέχνη της εποχής µας. Η υψηλή θεµατολογία του νεοκλασικισµού κατέληξε στην τάση για το χειροπιαστό, τεκµήριο της πείνας της σηµερινής εποχής για πραγµατικότητα. Οι καθορισµένοι αισθητικοί κανόνες απορρίφθηκαν φθάνοντας έως την πλήρη απόρριψη της αισθητικής διαδικασίας. Η προσπάθεια προστασίας της τέχνης από τη µάζα και η αντίδραση στην εξάπλωσή της πέρα από την ελίτ, αντικαταστάθηκε από το στόχο της επέκτασής της σε όσο το δυνατό µεγαλύτερο ορίζοντα των µαζών. Τέχνη, η ελεύθερη δηµιουργική έκφραση του ανθρώπου µε έργα που διέπονται από αισθητικούς κανόνες. 30 Όµως είναι ασφαλώς ορθό ότι η τέχνη έχει δώσει πολλές από τις µεγαλύτερες δηµιουργίες της κάτω από τον εξαναγκασµό και την υπαγόρευση. 31 Επίσης η ύπαρξη αισθητικών κανόνων απορρίφθηκε από την εννοιολογική τέχνη. Πως ορίζουµε λοιπόν την τέχνη; Πως καθορίζουµε κάτι τόσο πολυσυλλεκτικό, που µεταλλάχθηκε τόσο έντονα και τόσο συχνά, που εξυπηρέτησε τόσο διαφορετικές ανάγκες και απασχόλησε των προβληµατισµό τόσων γενεών; 30 Γεώργιος.Μπαµπινιώτης, Λεξικό της νέας Ελληνικής γλώσσας, Αθήνα 1998, Εκδ. Κέντρο Λεξικολογίας ΕΠΕ, σελ Arnold Hauser, Τόµος 4 ος, ό.π., σελ

13 Όπως λέει ο διεθνούς φήµης, σύγχρονος Έλληνας καλλιτέχνης Παύλος ιονυσόπουλος, σηµαντικός εκπρόσωπος του Νεορεαλισµού, σε πρόσφατη συνέντευξή του στην εφηµερίδα Ελευθεροτυπία την 4 η Νοεµβρίου του 2006, «Υπάρχουν πολλοί που λένε, τέχνη είναι αυτό ή το άλλο, αλλά δεν το καταλαβαίνω, είναι λίγο σαν αυτό που λέω δεν είµαι απ αυτούς που δεν πιστεύουν στο Θεό αλλά ούτε απ αυτούς που καυχώνται ότι τον βρήκανε. Συνέχεια τον ψάχνω. Γιατί πιστεύω αλλά δεν τον βρήκα, δεν ξέρω ποιος είναι, αλλά τον ψάχνω να τον βρω. Αυτό είναι τέχνη, η διαρκής αναζήτηση». Είναι σαφώς ένα ερώτηµα που δεν αποδέχεται εύκολα µια ορισµένη απάντηση, όπως και αυτό που ρωτά για το µέλλον της τέχνης. Η ιστορία της τέχνης, όπως άλλωστε και η ιστορία, δεν µπορεί να κάνει προβλέψεις για το µέλλον. Όσο δυναστικό και αγωνιώδες είναι το ερώτηµα του σηµερινού καλλιτέχνη για το τι µπορεί να υπάρξει µετά από το µεταµοντέρνο, τόσο σκοτεινό είναι το ίδιο ερώτηµα για τον ιστορικό της τέχνης. Το παρελθόν δεν µπορεί να µας µιλήσει επί του θέµατος. Ας περιµένουµε λοιπόν να µιλήσει το µέλλον. 12

14 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ R. Appignanesi & C. Carrat, Ο Μεταµοντερνισµός µε εικόνες, Αθήνα 1998, Εκδ. ίαυλος Ν. Βερνίκος-Σ. ασκαλοπούλου, Πολυπολιτισµικότητα,, οι ιαστάσεις της Πολιτισµικής Ταυτότητας, Αθήνα Albert Châtelet, «Η τέχνη του εικοστού αιώνα», στο Albert Châtelet & Bernard Philippe Groslier (επιµ.), Ιστορία της Τέχνης. Τόµος 4ος Αθήνα Arnold Hauser, «Κοινωνική Ιστορία της Τέχνης, Τόµος 3 ος», µετάφρ. Τάκη Κονδύλη, Αθήνα Arnold Hauser, «Κοινωνική Ιστορία της Τέχνης, Τόµος 4 ος», µετάφρ. Τάκη Κονδύλη, Αθήνα Γεώργιος. Μπαµπινιώτης, Λεξικό της νέας Ελληνικής γλώσσας, Αθήνα Γ. Πασχαλίδης, Εισαγωγή στον Ελληνικό πολιτισµό. Τόµος Α Η Έννοια του Πολιτισµού-Όψεις του Ελληνικού Πολιτισµού, Πάτρα

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΑΤΟ Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη 1. Κοινωνική ιάρθρωση, διαστρωµάτωση, ταξική σύνθεση Ερώτηση ανάπτυξης Nα προσδιορίσετε τους λόγους για τους οποίους οι συγγραφείς

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο τέχνης στη μετανεωτερικότητα

Το μουσείο τέχνης στη μετανεωτερικότητα Το μουσείο τέχνης στη μετανεωτερικότητα Νέοι τρόποι έκθεσης και ανάλυσης των εκθέσεων Μετανεωτερικό μουσείο Το τέλος της καθολικότητας και της παγκοσμιότητας του μουσείου Το τέλος της κυρίαρχης, κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ Ραγδαία αύξηση μουσείων και κηρυγμένων ιστορικών χώρων Κάθε μουσειακή παρουσίαση συνιστά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ»

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» «DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Ι

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι Πολιτισμός;

Τι είναι Πολιτισμός; Τι είναι Πολιτισμός; Πόλις Αγριότητα Η μετάβαση Το Βουνό h2p://www.youtube.com/watch?v=- w2m- TeLi6I ELUVEITIE - The Call Of The Mountains Πολιτισμός και ταυτότητα πολιτισμός = ταυτότητα = εμείς αγριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ περιοδικό Tέταρτο, No.11, 03/1986, σελ.22-3 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ Η ρεαλιστική αναπαράσταση του κόσµου, επιδίωξη πολλών ζωγράφων από πολύ παλιά, κατορθώθηκε µε µοναδική επιτυχία µε την ανακάλυψη της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες)

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) Αξίες αδιαµφισβήτητες από γενιά σε γενιά Οι σχέσεις καθορισµένες από ήθη και έθιµα Εξωτερική ηθική Κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών Bασικό συνθετικό στοιχείο και παράλληλα ζητούμενο για τη Δημοκρατία αποτελεί η εμπεδωμένη σχέση, η επικοινωνία και

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Φωτεινή Αραβανή Βιβλιοθήκη Αρχείο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Η παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει την παραδοσιακή διεθνή κατάσταση. Σαρωτικές αλλαγές, οικονομικές και κοινωνικές συντελούνται ήδη, η ροή των γεγονότων έχει επιταχυνθεί και η πολυπλοκότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ίσως ο ρόλος του µουσειολόγου να µην έχει γίνει πλατύτερα. γνωρίζει καλά αυτό που η κυρία Σκαλτσά χαρακτηρίζει ως θεωρία του

Ίσως ο ρόλος του µουσειολόγου να µην έχει γίνει πλατύτερα. γνωρίζει καλά αυτό που η κυρία Σκαλτσά χαρακτηρίζει ως θεωρία του Τριήµερο συµπόσιο: Τα µουσεία και ο ρόλος τους στη σύγχρονη κοινωνία Για να µπορεί κάποιος να διαβάσει το µουσείο, πρέπει να έχει προηγηθεί η παρέµβαση του ειδικού µουσειολόγου, ο οποίος θα έχει σκεφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ψηφιακής Φωτογραφίας. Οδηγός Συµµετοχής

Εργαστήριο Ψηφιακής Φωτογραφίας. Οδηγός Συµµετοχής Εργαστήριο Ψηφιακής Φωτογραφίας Οδηγός Συµµετοχής Το «Εργαστήριο Ψηφιακής Φωτογραφίας» είναι πρωτοβουλία και δράση της Κίνησης «ΔΙΑ-ΛΟΓΟΣ-ΔΡΑΣΗ», µε την υποστήριξη του Τµήµατος Δηµοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο;

Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Θέλετε να διαθέσετε ένα αρχείο στο διαδίκτυο; Ένας σύντομος οδηγός για να σας διευκολύνει στη λήψη αποφάσεων για τη διάθεση του αρχείου σας σε αποθετήριο του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου - 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18497 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01/12/14 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΡΟΓΙΑΝΝΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α. ΘΕΜΑ: Η ραγδαία εξάπλωση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας και οι αναδιαρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 22 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 22 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 22 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Το περιεχόμενο της συνέντευξης επικεντρώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί µαθαίνουµε Ιστορία της Τέχνης;

Γιατί µαθαίνουµε Ιστορία της Τέχνης; Γιατί µαθαίνουµε Ιστορία της Τέχνης; Α. για ευρύτερη πνευµατική καλλιέργεια Β. για ανάπτυξη καλλιτεχνικού αισθητηρίου Γ. για ανάπτυξη της προσωπικότητας. για διερεύνηση εναλλακτικών τρόπων επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

185 Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Ιωαννίνων

185 Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Ιωαννίνων 185 Πλαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης Ιωαννίνων Το Τμήμα Επιστημών της Τέχνης αποτελεί ανεξάρτητο Τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος 2000-01. Το Τμήμα ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Η Τέχνη στο Πανεπιστήμιο

Η Τέχνη στο Πανεπιστήμιο Η Τέχνη στο Πανεπιστήμιο Δημήτριος Ζευγώλης Καθηγητής ΕΑΠ Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος e-mail:zevgolis@eap.gr web:dzevgolis.eap.gr Όσον αφορά την ουσία της τέχνης, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης τη χαρακτήρισαν

Διαβάστε περισσότερα

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017»

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΣΤΟΧΟΣ 3 ος : Η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου του συνόλου των κατοίκων της Ευρώπης και η ανάδειξη των κοινών στοιχείων και της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών πολιτισμών, μέσα από πολιτιστικές

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας με τα αρχαία

Μιλώντας με τα αρχαία Επίσκεψη στο μαντείο της Δωδώνης Πώς έβλεπαν το μέλλον οι αρχαίοι; Πώς λειτουργούσε το πιο αρχαίο μαντείο της Ελλάδας; Τι μορφή, σύμβολα και ρόλο είχε ο κύριος θεός του, ο Δίας; Τι σημασία είχαν εκεί οι

Διαβάστε περισσότερα

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία».

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } Σχολή της Φρανκφούρτης: η έννοια της «µαζικής κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } η«µαζική κουλτούρα» δεν είναι η κουλτούρα που προέρχεται από τις µάζες, αλλά αυτή που προορίζεται για αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19341 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4\12\2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Πυρίδου Κωνσταντίνα ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 Α. Σχεδιαγραμματική απεικόνιση της περίληψης ΘΕΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK ISBN: 978-960-8386-63-1 Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK Σχεδιασμός: Σοφία Κανελλοπούλου Διόρθωση: Κατερίνα Μοσχανδρέου Παραγωγή - κεντρική διάθεση: Βλαχάβα 6-8,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αχαρνών Γιάννη Κασσαβού στην Ορκωμοσία του νέου Δημοτικού Συμβουλίου 30/08/2014

Ομιλία Δημάρχου Αχαρνών Γιάννη Κασσαβού στην Ορκωμοσία του νέου Δημοτικού Συμβουλίου 30/08/2014 Ομιλία Δημάρχου Αχαρνών Γιάννη Κασσαβού στην Ορκωμοσία του νέου Δημοτικού Συμβουλίου 30/08/2014 Σεβασμιότατε, κύριοι βουλευτές, αγαπητοί συνάδελφοι, φίλες και φίλοι, Με την παρουσία σας απόψε, τιμάτε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Αντικείµενο του βιβλίου αυτού είναι οι ιεθνείς Οικονοµικές Σχέσεις οι οποίες αναλύονται τόσο στο θεωρητικό επίπεδο, όσο και στο επίπεδο των συνθηκών του πραγµατικού κόσµου µε έµφαση στο σύγχρονο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους 2010-2011 Φοιτητής : Λιούμπας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 5: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας 1. O μετρήσιμος χρόνος Η έννοια του χρόνου, αποτέλεσμα κοινωνικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένος και αφηρημένος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Η διατύπωση του ερωτήματος κρίνεται ως ασαφής και μάλλον ασύμβατη με το

Η διατύπωση του ερωτήματος κρίνεται ως ασαφής και μάλλον ασύμβατη με το ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΚΑΡΑΡΓΥΡΗ ΓΙΟΥΛΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 3ο μάθημα: Σχολικός χώρος και Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 3ο μάθημα: Σχολικός χώρος και Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας Α Φάση Δι.Με.Π.Α 3ο μάθημα: Σχολικός χώρος και Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας ΧΩΡΟΣ : Α) Τεχνοκρατική προσέγγιση (γεωμετρικά χαρακτηριστικά: εμβαδόν, διαστάσεις, ανοίγματα κ.λπ.) Β) Ανθρωποκεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη, πολιτική και δημόσιος χώρος

Τέχνη, πολιτική και δημόσιος χώρος Τέχνη, πολιτική και δημόσιος χώρος -Ιστορία, πολιτική και δημόσια γλυπτική -Land Art περιβαλλοντική τέχνη -Μνημειακή, αντι-μνημειακή τέχνη -Εφήμερες παρεμβάσεις -Συμμετοχικές Πρακτικές -Σύγχρονη Τέχνη

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος 3. Ικανότητα ανάληψης δράσης.

Μέρος 3. Ικανότητα ανάληψης δράσης. Μέρος 3. Ικανότητα ανάληψης δράσης. - 2 - Συσσωρευµένη γνώση και ικανότητες Ευαισθητοποίηση και αξιολόγηση της ατοµικής ικανότητας ανάληψης δράσης. Κοινωνική δεξιότητα Ικανότητα εκµάθησης Μεθοδικότητα

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΑ Μ.Μ.Ε.

Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΑ Μ.Μ.Ε. Ημερομηνία Ανάρτησης: 12/11/1998 Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΑ Μ.Μ.Ε. Ομιλία του Προέδρου της ΕΣΗΕΑ Αριστείδη Μανωλάκου, στην εκδήλωση που οργάνωσε το Υπουργείο Εξωτερικών, για τα 50 χρόνια από την Οικουμενική

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 6: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Θεωρίες τις Αναπαραγωγής: : Hall & Bourdieu Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 7ο (σελ. 150 164) 2 Ο ιδιότυπος ντετερμινισμός των δομών του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κύρια έννοια: Φιλία ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ «Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια επιλογής των φίλων µας;» ευτερεύουσες έννοιες: Κριτήρια επιλογής Ζητούµενο: Το θέµα Φιλία αποκαλείται το κοινωνικό συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Στο ΕΚΤ υποστηρίζουμε τις Σχολικές Βιβλιοθήκες με υποδομές και εργαλεία εδώ και 17 χρόνια.

Στο ΕΚΤ υποστηρίζουμε τις Σχολικές Βιβλιοθήκες με υποδομές και εργαλεία εδώ και 17 χρόνια. Στο ΕΚΤ υποστηρίζουμε τις Σχολικές Βιβλιοθήκες με υποδομές και εργαλεία εδώ και 17 χρόνια. Προσφέρουμε σημαντική τεχνογνωσία στην κοινότητα των Σχολικών Βιβλιοθηκών. Διαθέτουμε ανοικτά καταλόγους με το

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Α. Κείμενο Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας Στην αρχή τα μέσα ενημέρωσης αντικατέστησαν τον τελάλη που ενημέρωνε μια μικρή κοινότητα για το τι είχε συμβεί ή για αυτά που θα γίνονταν στο

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ 2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ 2.1. Πρόγραμμα Σπουδών Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας του Νηπιαγωγείου Στόχοι - Άξονες Περιεχομένου Κατανόηση θέματος που εκφέρεται στην ΕΝΓ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Υψηλή τέχνη για τους πολλούς]

Κείµενο [Υψηλή τέχνη για τους πολλούς] 41 Διαγώνισµα 111 Τέχνη Κείµενο [Υψηλή τέχνη για τους πολλούς] Η σχέση µεταξύ τέχνης και χρήµατος είναι αµφιλεγόµενη. Κάθε άλλο παρά σαφές είναι ότι τα κυριότερα επιτεύγµατα που πραγµατοποιήθηκαν και αφορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΙΡΗΝΗ -ΠΟΛΕΜΟΣ Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α - Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από τα κείμενα οι μαθητές: Να αναπτύξουν προβληματισμούς γύρω από τα θέματα της ειρήνης και του πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Συμπεριφορά

Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Οργανωσιακή Συμπεριφορά Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Οργανώσεις Ιωάννης Σαλμόν Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ Τ' ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ Τ' ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ Τ' ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Διεύθυνση Α/θμιας Εκπαίδευσης Ξάνθης 8/θ Μειονοτικό Δημοτικό Σχολείο Μύκης Ε τάξη Σχολικό έτος 2015-2016 2 1. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κώστας Ν. Τσιαντής Πρόβλημα που τέθηκε από τους διοργανωτές της διημερίδας Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Κογκίδου, Δ. & Τσιάκαλος Γ. Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα Η Κυριακάτικη Αυγή στις 24 Απριλίου 2005 και στο: Γ. Τσιάκαλος (2006) Απέναντι στα εργαστήρια του

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

25 1. « , ) , , ) «

25 1. « , ) , , ) « ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Τρίτη 27 Μαΐου 2014 ΚΕΙΜΕΝΟ: Όταν µιλούµε για µάζα, εννοούµε µικρό ή µεγάλο πλήθος ανθρώπων, το οποίο υφίσταται µιαν αλλαγή, ψυχική και πνευµατική, από αφορµές συνήθως τυφλής συναισθηµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ;

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Ή ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ; ΕΠΟ11 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ - ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2009 1495 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας: Πολλοί μελετητές αποφεύγουν

Διαβάστε περισσότερα

Ας μελετήσουμε. Ιστορία Γ τάξης. Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή

Ας μελετήσουμε. Ιστορία Γ τάξης. Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή Ας μελετήσουμε Ιστορία Γ τάξης Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ http://www.pi-schools.gr/programs/depps/ 1. Σκοπός της διδασκαλίας του

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Διάλογοι Σελίδα.1

Διάλογοι Σελίδα.1 Διάλογοι 2012-2013 Σελίδα.1 Επιφυλλίδα - Οπισθόφυλλο Η ουσία της έννοιας Νοημοσύνη Ζούμε σε έναν κόσμο όπου τα πράγματα τα ρυθμίζουν οι Αρχές και όχι οι επιθυμίες και οι στόχοι μας. Τα γεγονότα με σταθερότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ Ορισμός Ελεύθερος χρόνος είναι ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας έξω από το ωράριο της εργασίας και που μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε όπως θέλουμε. Γενικά Ελεύθερος χρόνος υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΕΡΙΔΩΝ 104 ΚΑΛΛΙΘΕΑ & ΑΙΓΑΙΟΥ 109 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ. www.proodos.gr

ΕΣΠΕΡΙΔΩΝ 104 ΚΑΛΛΙΘΕΑ & ΑΙΓΑΙΟΥ 109 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ. www.proodos.gr ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΠΡΟΟΔΟΣ» ΕΣΠΕΡΙΔΩΝ 104 ΚΑΛΛΙΘΕΑ & ΑΙΓΑΙΟΥ 109 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ www.proodos.gr 1 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 5 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 «Ελεύθερος χρόνος και

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ερευνητική Εργασία - Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ηλίας Νίνος Ερευνητική Εργασία µε θέµα: Μαθηµατικά και Τέχνη Υποθέµα: Μαθηµατικά και Ζωγραφική Οµάδα: Μαρία Βαζαίου- Ηρώ Μπρούφα- Μαθηµατικά εννοούµε την επιστήµη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Papadoperakiselid(eikones)_Layout 1 /2211/12 2:10 PM Page 3 ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ

Papadoperakiselid(eikones)_Layout 1 /2211/12 2:10 PM Page 3 ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ Η ΕΚΙΜ ευχαριστεί τους Ελένη Παπαδοπεράκη, Μιχάλη Βασιλάκη, Μανώλη Μπετεινάκη, Κωνσταντίνο Σταυρακάκη, Στέλιο & Λένια Καστρινάκη & την εταιρία ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ για τη συμβολή τους στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα