ΟΞΕΙ ΩΤΙΚΗ ΑΦΥ ΡΟΓΟΝΩΣΗ ΠΡΟΠΑΝΙΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ ΜΕΣΟΠΟΡΩ Η ΠΥΡΙΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΞΕΙ ΩΤΙΚΗ ΑΦΥ ΡΟΓΟΝΩΣΗ ΠΡΟΠΑΝΙΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ ΜΕΣΟΠΟΡΩ Η ΠΥΡΙΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ"

Transcript

1 ΟΞΕΙ ΩΤΙΚΗ ΑΦΥ ΡΟΓΟΝΩΣΗ ΠΡΟΠΑΝΙΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ ΜΕΣΟΠΟΡΩ Η ΠΥΡΙΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Σταµατία Α. Καρακούλια Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, & Ινστιτούτο Τεχνικής Χηµικών ιεργασιών, Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, Τ.Θ. 361 Θέρµη, 57 1 Θεσσαλονίκη Κωνσταντίνος Σ. Τριανταφυλλίδης Τµήµα Χηµείας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Τ.Θ. 116, Θεσσαλονίκη Αγγελική Α. Λεµονίδου Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Πανεπιστηµιούπολη, Τ.Θ. 1517, Θεσσαλονίκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στα πλαίσια της παρούσας εργασίας παρασκευάστηκαν καταλύτες Ni σε τροποποιηµένα µε Al ή Ti υποστηριγµένα µεσοπορώδη (αργιλο ή τιτανο-)πυριτικά υλικά τύπου MCM41 παρασκευάστηκαν µε διάφορες συνθετικές µεθόδους. Γενικά οι καταλύτες νικελίου έδειξαν µεγάλη δραστικότητα στην αντίδραση ODH προπανίου καθώς η ενεργοποίηση της πραγµατοποιήθηκε σε χαµηλές θερµοκρασίες (25- C). Παρόλα αυτά η εκλεκτικότητα σε προπένιο ήταν αρκετά χαµηλή ακόµα και για τα αρχικά στάδια της αντίδρασης. Η προσθήκη ετεροατόµων Al ή Ti στον πυριτικό σκελετό επέφεραν βελτίωση στην αρχική εκλεκτικότητα προπενίου διατηρώντας παράλληλα τη µεγάλη δραστικότητα που προσδίδει η παρουσία των NiO x. Ο τρόπος εισαγωγής των ατόµων αργιλίου επηρέασαν την εκλεκτικότητα καθώς οι καταλύτες νικελίου που ήταν υποστηριγµένοι στα αργιλοπυριτικά υποστρώµατα ήταν περισσότερο εκλεκτικοί σε σχέση µε αυτούς που ήταν υποστηριγµένοι στα αντίστοιχα εµποτισµένα MCM41 µε συγκεκριµένο ποσοστό Al. Στην περίπτωση προσθήκης τιτανίου, ο τρόπος εισαγωγής του (είτε µε υποκατάσταση στο σκελετό του MCM41-16Ni/3.5TiMCM41- είτε µε διαδοχικό εµποτισµό -16Νi-3.5Ti/MCM41(seq)) δεν επηρέασε ιδιαίτερα τη δραστικότητα αλλά ούτε και την εκλεκτικότητα σε προπένιο. Αντίθετα ο ταυτόχρονος εµποτισµός νικελίου και τιτανίου στην επιφάνεια του MCM41 απέδωσε µικρότερη δραστικότητα και εκλεκτικότητα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η καταλυτική οξειδωτική αφυδρογόνωση (ODH) ελαφρών αλκανίων παρέχει µία υποσχόµενη εναλλακτική πορεία για την αποτελεσµατική παραγωγή αερίων αλκενίων C 2 = - C 4 = τα οποία αποτελούν µία από τις κυριότερες πρώτες ύλες στην πετροχηµική βιοµηχανία. Το σηµείο κλειδί της ODH αντίδρασης είναι η ανάπτυξη καταλυτών ικανών να ενεργοποιήσουν µόνο τους δεσµούς C-H των αλκανίων παρουσία οξυγόνου µε στόχο τη βελτίωση της εκλεκτικότητας και της παραγωγής των αλκενίων. Έτσι, η µετατροπή των αλκανίων σε αλκένια µέσω της διεργασίας ODH εξαρτάται σηµαντικά από τον καταλύτη και τις συνθήκες στις οποίες διεξάγεται η αντίδραση. Μεταξύ των καταλυτών που έχουν χρησιµοποιηθεί περισσότερο σε αυτή την αντίδραση είναι οξείδια µετάλλων µετάπτωσης όπως βανάδιο και µολυβδένιο υποστηριγµένα σε διάφορα υποστρώµατα, λόγω της µεγάλης δραστικότητας και εκλεκτικότητας τους προς παραγωγή προπενίου [1,2]. Ένας από τους κρισιµότερους παράγοντες όσο αφορά την ενεργότητα του καταλύτη στην ODH αντίδραση είναι η διασπορά και η σταθερότητα του µετάλλου πάνω στο υπόστρωµα. Μεσοπορώδη πυριτικά υποστρώµατα µε υψηλές ειδικές επιφάνειες, όπως το MCM-41 και το HMS, παρέχουν καλύτερη διασπορά των µετάλλων ακόµα και σε σχετικά υψηλά ποσοστά, σε σύγκριση µε κλασικά µη-πορώδη ή µικρής επιφάνειας οξείδια (όπως είναι η τιτάνια ή η αλούµινα). Προηγούµενες µελέτες έδειξαν ότι καταλύτες πάνω σε µεσοπορώδη υποστρώµατα

2 µπορούν να είναι πολύ ενεργοί και εκλεκτικοί στην οξειδωτική αφυδρογόνωση προπανίου προς την παραγωγή του επιθυµητού προπενίου [3,4]. Πρόσφατα, µελετήθηκαν καταλύτες οξειδίου του νικελίου, είτε υποστηριγµένοι σε αλούµινα είτε ως µικτά οξείδια µε νιόβιο, και έδωσαν υποσχόµενα αποτελέσµατα στην οξειδωτική αφυδρογόνωση αιθανίου επιδεικνύοντας µεγάλη δραστικότητα και εκλεκτικότητα προς παραγωγή αιθυλενίου [5]. Στην παρούσα εργασία συντέθηκαν NiO x υποστηριγµένα σε µεσοπορώδη (αργιλο- ή τιτανο-) πυριτικά υλικά τύπου MCM-41 και στη συνέχεια µελετήθηκαν οι καταλυτικές ιδιότητές τους στην ODH αντίδραση προπανίου προς παραγωγή προπενίου. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Η σύνθεση των µεσοπορωδών (αργιλο- ή τιτανο-) πυριτικών υποστρωµάτων τύπου MCM-41 βασίστηκε σε προηγούµενες µελέτες µε µεθόδους sol-gel [6,7]. Τα τελικά υποστρώµατα ονοµάστηκαν ως xalmcm41, ytimcm41 και MCM41, όπου x το % κ.β. ποσοστό Al και y το % κ.β. ποσοστό Ti στο υλικό. Η προσθήκη του καταλύτη νικελίου στα παραπάνω πυριτικά υλικά πραγµατοποιήθηκε µε τη µέθοδο του υγρού εµποτισµού. Η µεταλλική πηγή που χρησιµοποιήθηκε ήταν συγκεκριµένη ποσότητα νιτρικού νικελίου [Ni(NO 3 ) 2 6H 2 O] σε υδατικό διάλυµα ώστε το τελικό ποσοστό καταλύτη να κυµαίνεται από 3-16 % κ.β. σε Ni. Τα τελικά δείγµατα ονοµάστηκαν zni/xalμcm41 ή zni/ytimcm41 όπου z=3-16 είναι το % κ.β. ποσοστό του Ni, x=-1.3 το % κ.β. ποσοστό του ισόµορφα υποκατεστηµένου αργιλίου στο πυριτικό υπόστρωµα και y=-7 το % κ.β. ποσοστό του ισόµορφα υποκατεστηµένου τιτανίου στο πυριτικό υπόστρωµα. Για λόγους σύγκρισης, πραγµατοποιήθηκε υγρός εµποτισµός νιτρικού αργιλίου [Al(NO 3 ) 3 9H 2 O] ή τρι-χλωριούχου τιτανίου [ΤiCl 3 ] στο µεσοπορώδες ΜCM-41. Η ποσότητα του Al ή του Ti ήταν ίδια µε αυτή των αντίστοιχων αργιλo- και τιτανo-πυριτικών MCM-41 υποστρωµάτων. Τα τελικά δείγµατα ονοµάστηκαν xαl/μcμ41 και yti/μcμ41 όπου x=1.3-3 το % κ.β. ποσοστό του αργιλίου και y=3.5 τo % κ.β. ποσοστό του τιτανίου. Στα δείγµατα αυτά πραγµατοποιήθηκε επιπλέον εµποτισµός νιτρικού νικελίου. Τα τελικά δείγµατα ονοµάστηκαν zni-xαl/μcμ41(seq) και zni-yti/μcμ41(seq) όπου x, y και z τα % κ.β. ποσοστά των αντίστοιχων µετάλλων. Στην περίπτωση του µεσοπορώδους πυριτικού MCM-41 πραγµατοποιήθηκε και ένας ταυτόχρονος υγρός εµποτισµός (co-impregnation method) χλωριούχου νικελίου και χλωριούχου τιτανίου µε % κ.β. ποσοστά ίδια µε του αντίστοιχου επιλεγµένου καταλύτη zni-yti/μcμ41(seq). Τα τελικά δείγµατα είχαν την ονοµασία zniyti/μcμ41(coimp). Προτού δοκιµαστούν στην καταλυτική αντίδραση, όλοι οι καταλύτες πυρώθηκαν για 4-5 ώρες υπό ροή αέρα στους 45 C για την περίπτωση Ni και Ti και 55 C για την περίπτωση του εµποτισµένου αργιλίου. Τα καταλυτικά πειράµατα πραγµατοποιήθηκαν σε ίδιες συνθήκες όπου η συνολική ροή του µίγµατος ήταν ίση µε 5 ml min -1 µε αναλογίες 5 ml min -1 C 3 H 8 / 5 ml min -1 O 2 / 95 ml min -1 He ενώ το βάρος του καταλύτη ήταν σταθερό,.2g. Η θερµοκρασία της καταλυτικής αντίδρασης κυµάνθηκε µεταξύ 25 5 C. Πριν την έναρξη της αντίδρασης πραγµατοποιήθηκε προκατεργασία στους 45 C υπό ροή Ο 2 / He για min. Τα κύρια προϊόντα ήταν σε όλες τις περιπτώσεις το προπένιο και τα ανεπιθύµητα CO x και κυρίως CO 2. Εκτός από τα παραπάνω, σε κάποιες περιπτώσεις εντοπίστηκαν και αµελητέες ποσότητες αιθενίου. Εκτός από την αντίδραση ODH προπανίου, επιλεγµένοι καταλύτες δοκιµάστηκαν στην οξείδωση προπυλενίου µε συνολική ροή ίδια αυτής των αντίστοιχων πειραµάτων ODH και σύσταση µίγµατος 2 ml min -1 C 3 H 6 / 2 ml min -1 O 2 / 98 ml min -1. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ-ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η µελέτη των πορωδών χαρακτηριστικών των υποστηριγµένων καταλυτών έγινε σύµφωνα µε τα πειράµατα προσρόφησης/ εκρόφησης Ν 2 που έγιναν µε τη βοήθεια του αυτόµατου αναλυτή προσρόφησης αερίων Autosorb-1 της Quantachrome. Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται, η ειδική επιφάνεια και η µέση διάµετρος των πόρων των καταλυτών νικελίου υποστηριγµένων στα (αργιλό- ή τιτανό-) πυριτικά µεσοπορώδη τύπου MCM41 µετά την απαραίτητη πύρωσή τους.

3 Πίνακας 1. Πορώδη χαρακτηριστικά των καταλυτών Ni, Al και Ti υποστηριγµένων στο µεσοπορώδες MCM41. Υπόστρωµα/ Καταλύτης Ειδική επιφάνεια (m 2 /g) (1) Μείωση της ειδικής επιφάνειας (%) (2) Συνολικός Όγκος Πόρων (cm 3 /g) Μέση διάµετρος πόρων (nm) (3) MCM Al/MCM Ti/MCM Ni/MCM Ni/MCM Ni/MCM Ni-1.3Al/MCM41(seq) Ni-3Al/MCM41(seq) Ni-3.5Ti/MCM41(seq) Ni3.5Ti/MCM41(coimp) Ni7Ti/MCM41(coimp) AlMCM Ni/.8AlMCM AlMCM TiMCM Ni/3.5TiMCM (1) Από µετρήσεις ΒΕΤ (2) Tο ποσοστό µείωσης της ειδικής επιφάνειας σε σχέση µε την αρχική ειδική επιφάνεια που είχε το πυριτικό υπόστρωµα πριν τον εµποτισµό (3) Από ανάλυση BJH των δεδοµένων προσρόφησης/ εκρόφησης. Παρατηρούµε ότι µε την αύξηση του ποσοστού νικελίου, η µείωση της ειδικής επιφάνειας σχετικά µε την αρχική ειδική επιφάνεια του αντίστοιχου πυριτικού υποστρώµατος πριν τον εµποτισµό γίνεται ακόµα µεγαλύτερη παραµένοντας όµως σε υψηλά επίπεδα. Ο ταυτόχρονος 16Ni/1.3AlMCM41 16Ni/.8AlMCM41 16Ni/MCM o 43. o o o o 16Ni/MCM41 1.3AlMCM41.8AlMCM41 16Ni/.8AlMCM41 MCM41 16Ni/1.3AlMCM θ Γωνία (µοίρες) θ Γωνία (µοίρες) Σχήµα 1. ιαγράµµατα περίθλασης ακτίνων-χ για καταλύτες νικελίου α) µε ποσοστό 3-12 % κ.β. Ni υποστηριγµένων στο µεσοπορώδες MCM-41 β) µε ποσοστό 16 % κ.β. Ni υποστηριγµένων στο µεσοπορώδες HMS και στα τιτανο-πυριτικά 3.5TiHMS και 7TiHMS.

4 Ni/MCM41 7Ni/MCM41 12Ni/MCM41 16Ni/MCM41 Bulk NiO Θερµοκρασία Αντίδρασης ( ο C) Εκλεκτικότητα Προπενίου (%) Σχήµα 2. Μετατροπή προπανίου συναρτήσει της θερµοκρασίας αντίδρασης και εκλεκτικότητα προπενίου συναρτήσει µετατροπής προπανίου για καταλύτες νικελίου µε ποσοστό % κ.β. Νi υποστηριγµένους στο µεσοπορώδες MCM εµποτισµός των µετάλλων Ni και Ti στην επιφάνεια του MCM41 (co-impregnation method) επέφερε τη µεγαλύτερη µείωση της ειδικής επιφάνειας του. Μεταξύ των υποστρωµάτων, βλέπουµε ότι ο εµποτισµός του νικελίου µε το ίδιο ποσοστό µετάλλου, µειώνει σε µεγαλύτερο βαθµό την ειδική επιφάνεια του αργιλό- ή τιτανό-πυριτικού MCM-41 (Αl-MCM41 ή Ti- MCM-41) σε σχέση µε του απλού πυριτικού (ΜCM-41). H καλά οργανωµένη εξαγωνική δοµή των µεσοπορωδών (Al- ή Τi-)MCM-41 επιβεβαιώθηκε µε πειράµατα περίθλασης ακτίνων-χ που πραγµατοποιήθηκαν σε µικρές 2θ γωνίες (2- ) και µε εικόνες ηλεκτρονικής µικροσκοπίας διέλευσης (ΤΕΜ). Η ταυτοποίηση των κρυσταλλικών φάσεων του νικελίου στην επιφάνεια των µεσοπορωδών υλικών πραγµατοποιήθηκε µε περίθλαση ακτίνων-x σε µεγάλες 2θ γωνίες (5-85 ) ενώ το µέγεθος αυτών των κρυστάλλων προσδιορίστηκε µε τη βοήθεια της µεθόδου Scherrer από τις τρεις κυριότερες χαρακτηριστικές 2θ γωνίες του κρυσταλλικού ΝiO (37, 43 και 63 ). Ανάλογα µε τη φόρτιση του µετάλλου βρέθηκε ότι κυµαίνεται από 8 έως 25 nm. Στο Σχ.1 απεικονίζονται ενδεικτικά τα διαγράµµατα περίθλασης ακτίνων-χ για καταλύτες νικελίου µε ποσοστό 16 % κ.β. Ni υποστηριγµένων στο µεσοπορώδες MCM-41 και στα αργιλοπυριτικά 1.3AlMCM41 και 1.3AlMCM41 σε µικρές (Σχ.1α) και µεγάλες γωνίες (Σχ.1β). Στο Σχ.2α παρουσιάζεται η µετατροπή προπανίου συναρτήσει της θερµοκρασίας αντίδρασης για τους καταλύτες νικελίου µε ποσοστό µεταξύ % κ.β. Ni υποστηριγµένους στo µεσοπορώδες πυριτικό MCM41 ενώ στο Σχ.2β παρουσιάζεται η εκλεκτικότητα προπενίου των παραπάνω καταλυτών συναρτήσει της µετατροπής προπανίου. Στο ίδιο διάγραµµα παρουσιάζεται για σύγκριση και η καταλυτική συµπεριφορά του καθαρού NiO. Η δραστικότητά του είναι ιδιαίτερα υψηλή αλλά η εκλεκτικότητα δεν ξεπερνά το %. Η αύξηση του ποσοστού νικελίου στο µεσοπορώδες υπόστρωµα αύξησε σηµαντικά τη δραστικότητα (ίδιες µετατροπές προπανίου σε µικρότερες θερµοκρασίες αντίδρασης), Σχ.2α. Τη µεγαλύτερη εκλεκτικότητα εµφάνισε ο καταλύτης µε το µικρότερο ποσοστό νικελίου (3.5 % κ.β.) ενώ οι διαφορές στην εκλεκτικότητα είναι σχετικά µικρές (Σχ.2β). Αξιοσήµειωτο είναι το γεγονός ότι ο καταλύτης µε το µικρότερο (3.5 % κ.β.) αλλά και το υψηλότερο ποσοστό Ni (16 % κ.β.) εµφανίζουν σχεδόν παρόµοια εκλεκτικότητα υποδηλώνοντας ότι και στις δύο περιπτώσεις το είδος των εκλεκτικά δραστικών NiO x ειδών είναι το ίδιο. Εποµένως, η αύξηση του ποσοστού νικελίου στην επιφάνεια του µεσοπορώδους MCM41 έως και 16 % κ.β., επέδρασε θετικά στην οξειδωτική αφυδρογόνωση προπανίου. Γενικά, η δραστικότητα αυτών των καταλυτών κρίνεται ιδιαίτερα ικανοποιητική ενώ δεν παρατηρείται το ίδιο για την εκλεκτικότητα σε προπένιο η οποία ακόµη και σε χαµηλές µετατροπές δεν ξεπερνά το 6%. Προκειµένου λοιπόν να βελτιώσουµε την εκλεκτικότητα προπενίου, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της αντίδρασης, πραγµατοποιήθηκε ισόµορφη υποκατάσταση του πυριτικού σκελετού του MCM41 µε άτοµα αργιλίου. Στο Σχ.3α παρουσιάζεται η µετατροπή προπανίου συναρτήσει της θερµοκρασίας για τους καταλύτες µε ποσοστό νικελίου 16 % κ.β. υποστηριγµένους στα µεσοπορώδη MCM41,.8AlMCM41 και 1.3AlMCM41. Επίσης, στο ίδιο σχήµα συγκρίνεται

5 Ni/MCM-41 16Ni/.8AlMCM41 16Ni/1.3AlMCM41 16Ni-1.3Al/MCM41(seq) 16Ni-3Al/MCM41(seq) Θερµοκρασία Αντίδρασης ( ο C) Εκλεκτικότητα Προπενίου (%) Σχήµα 3. Μετατροπή προπανίου συναρτήσει της θερµοκρασίας αντίδρασης και εκλεκτικότητα προπενίου συναρτήσει µετατροπής προπανίου για καταλύτες νικελίου µε ποσοστό 16 % κ.β.νi υποστηριγµένους στα µεσοπορώδη MCM41,.8AlMCM41, 1.3AlMCM41 και στα αντίστοιχα εµποτισµένα MCM41 µε.8 και 1.3 % κ.β. Αl. και ο καταλύτης µε 16 % κ.β. Ni υποστηριγµένος στο εµποτισµένο µεσοπορώδες MCM-41 µε 1.3 και 3 % κ.β. Αl [16 Ni-1.3Al/MCM41(seq) και 16 Ni-3Al/MCM41(seq) αντίστοιχα]. Η προσθήκη αργιλίου έχει ως αποτέλεσµα τη µερική µείωση δραστικότητας των καταλυτών κάτι που µπορεί να οφείλεται εν µέρη στη δέσµευση κάποιων NiO x από άτοµα αργιλίου καθώς έτσι µειώνεται και ο αριθµός των ενεργών θέσεων νικελίου. Ο µειωµένος αριθµός ενεργών θέσεων µπορεί να οφείλεται και στη µικρότερη ειδική επιφάνεια που εµφανίζουν τα υποστρώµατα που περιέχουν αργίλιο σε σχέση µε τα καθαρά πυριτικά (Πίνακας 1) αποδίδοντας έτσι µικρότερη διασπορά. Παρόλα αυτά, οι καταλύτες εξακολουθούν να έχουν µεγάλη δραστικότητα καθώς ενεργοποιούν την οξειδωτική αφυδρογόνωση προπανίου σε χαµηλές θερµοκρασίες (-5 C) συγκριτικά µε άλλα δραστικά οξείδια µέταλλων µετάπτωσης για την συγκεκριµένη αντίδραση (π.χ. VΟ x και MoO x υποστηριγµένα σε οξείδια µετάλλων και µεσοπορώδη υλικά) που δρουν κυρίως στη θερµοκρασιακή περιοχή των 4-6 C [1]. Η προσθήκη αργιλίου στον πυριτικό σκελετό αλλά και πάνω στη µεσοπορώδη επιφάνεια (extra-framework species) βελτίωσε την αρχική εκλεκτικότητα έως και είκοσι ποσοστιές µονάδες υποδηλώνοντας τη µείωση του ρυθµού των ανεπιθύµητων παράπλευρων αντιδράσεων οξείδωσης προπανίου προς CO 2 στα πρώτα στάδια της αντίδρασης. Στην περίπτωση των καταλυτών υποστηριγµένων στα.8almcm41 και 1.3ΑlMCM41 ο ρυθµός µείωσης της εκλεκτικότητας µε την αύξηση της µετατροπής προπανίου µέχρι % παρέµεινε ίδιος σε σχέση µε αυτόν του καταλύτη χωρίς πρόσθετο αργιλίου (ίδια κλίση καµπύλης, Σχ.3β) υποδηλώνοντας ότι ο ρυθµός κατανάλωσης προπενίου προς CO x είναι ίδιος. Η βελτίωση της αρχικής εκλεκτικότητας µε την προσθήκη αργιλίου µπορεί να αποδοθεί στη δέσµευση κάποιων ειδών NiO x από άτοµα αργιλίου εξουδετερώνοντας έτσι τα ατελώς ανηγµένα ηλεκτρονιόφιλα είδη οξυγόνου (όπως Ο -, Ο 2- και O 2 2- ) που δηµιουργούνται στο NiO και οδηγούν, σύµφωνα µε τη βιβλιογραφία, στην ολική οξείδωση ελαφρού αλκανίου σε CO 2 [8]. Η αύξηση του ποσοστού αργιλίου στον πυριτικό σκελετό από µοριακό λόγο Si/Al= 5 (.8 % κ.β. Al) σε (1.3 % κ.β. Al) βελτίωσε ακόµα περισσότερο την εκλεκτικότητα ενώ η δραστικότητα παρέµεινε στα ίδια επίπεδα (Σχ.3α,β). Επιπλέον, ο τρόπος εισαγωγής του αργιλίου στο µεσοπορώδες υπόστρωµα επηρεάζει και την καταλυτική εφαρµογή. Ο καταλύτης νικελίου που εµποτίστηκε στο µεσοπορώδες MCM41 που περιείχε 1.3 % κ.β. Αl µε τη µέθοδο του υγρού εµποτισµού [16Ni-1.3Al/MCM41(seq)] ήταν λιγότερο εκλεκτικός σε σχέση µε τον αντίστοιχο καταλύτη που εµποτίστηκε στο ισόµορφα υποκατεστηµένο αργίλιο στο πυριτικό υπόστρωµα του MCM41 υποδηλώνοντας ότι η δέσµευση των µη εκλεκτικών NiO x από άτοµα αργιλίου ήταν λιγότερο αποτελεσµατική, στην περίπτωση του διαδοχικού εµποτισµού, καθώς η πτώση της εκλεκτικότητας προπενίου µε την αύξηση της µετατροπής προπανίου ήταν πολύ µεγαλύτερη. Η περαιτέρω αύξηση του ποσοστού αργιλίου µε τη µέθοδο του διαδοχικού εµποτισµού είχε αρνητικά αποτελέσµατα καθώς η εκλεκτικότητα προπενίου (Σχ.3β) αλλά και η δραστικότητα (Σχ.3α) µειώθηκαν ακόµη περισσότερο.

6 Ni/MCM-41 16Ni/3.5TiMCM41 16Ni-3.5Ti/MCM41(seq) 16Ni3.5Ti/MCM41(coimp) 16Ni7Ti/MCM41(coimp) Θερµοκρασία Αντίδρασης ( ο C) Εκλεκτικότητα Προπενίου (%) Σχήµα 4. Μετατροπή προπανίου συναρτήσει της θερµοκρασίας αντίδρασης και εκλεκτικότητα προπενίου συναρτήσει µετατροπής προπανίου για καταλύτες νικελίου µε ποσοστό 16 % κ.β. Νi υποστηριγµένους στα µεσοπορώδη MCM41, 3.5TiMCM41, 3.5Ti/MCM41. Στο ίδιο διάγραµµα εµφανίζεται και το ταυτόχρονα εµποτισµένο MCM41 µε 3.5 (ή 7) % κ.β. Ti και 16 % κ.β. Νi Στο Σχ.4α παρουσιάζεται η µετατροπή προπανίου συναρτήσει της θερµοκρασίας αντίδρασης για τους καταλύτες νικελίου µε ποσοστό 16 % κ.β. Ni υποστηριγµένους στo µεσοπορώδες πυριτικό MCM41, στο τιτανο-πυριτικό 3.5TiMCM41 και στο εµποτισµένο MCM41 µε 3.5 % κ.β. Ti. Στο ίδιο διάγραµµα υπάρχει και το ταυτοχρόνως εµποτισµένο MCM41 µε 16 % κ.β. Ni και 3.5 % (ή 7%) κ.β. Τi. Η προσθήκη τιτανίου µε υποκατάσταση στο σκελετό του πυριτικού MCM41 ή µε εµποτισµό στην επιφάνειά του δεν επέφερε κάποια ιδιαίτερη διαφορά στη δραστικότητα των καταλυτών NiO x. Αντίθετα ο ταυτόχρονως εµποτισµός µε Ni και Ti στην επιφάνεια του MCM41 επέδρασε αρνητικά κάτι που υποδηλώνει την ύπαρξη µικρότερου αριθµού ενεργών καταλυτικών θέσεων λόγω χαµηλότερης ειδικής επιφάνειας (βλ. Πίνακα 1, Σχ.4α). Όπως και στην περίπτωση του αργιλίου, η προσθήκη τιτανίου επέφερε βελτίωση στην αρχική εκλεκτικότητα προπενίου κατά περίπου είκοσι ποσοστιές µονάδες (Σχ.4β). Παρόλα αυτά, ο ταυτόχρονος εµποτισµός των Ni και Ti στην επιφάνεια του πυριτικού MCM41 [16Ni3.5Ti/MCM41(coimp)] σε σύγκριση µε το διαδοχικό εµποτισµό (πρώτα εµποτίστηκε το τιτάνιο και έπειτα το νικέλιο) [16Ni-3.5Ti/MCM41(seq)] επέδρασε λιγότερο θετικά καθώς ο ρυθµός µείωσης της εκλεκτικότητας προπενίου έγινε µεγαλύτερος µε την αύξηση της µετατροπής προπανίου ενώ επιπλέον αύξηση του ποσοστού σε τιτάνιο επέφερε ακόµη µεγαλύτερη µείωση στην εκλεκτικότητα. Πειράµατα οξείδωσης προπενίου έδειξαν ότι ο ρυθµός κατανάλωσης προπενίου προς παραγωγή CO x και κυρίως CO 2 αυξάνεται ως εξής: 16Ni/MCM41=16Ni/3.5TiMCM41= 16Ni-3.5Ti/MCM41(seq)<16Ni3.5Ti/MCM41(coimp)<<16Ni7Ti/MCM41(coimp) επιβεβαιώνοντας ότι η περαιτέρω µείωση στην εκλεκτικότητα προπενίου οφείλεται κυρίως στις παράπλευρες αντιδράσεις υπεροξείδωσης του παραγόµενου προπενίου προς CO x και κυρίως CO 2. Εποµένως, στην περίπτωση ταυτόχρονου εµποτισµού τα ενεργά καταλυτικά είδη ευνοούν περισσότερο τις αντιδράσεις οξείδωσης προπενίου προς CO x σε σχέση µε τα ενεργά καταλυτικά είδη που υπάρχουν στην επιφάνεια του τιτανο-πυριτικού υποστρώµατος (3.5TiMCM41) αλλά και αυτών που παρασκευάστηκαν µε τη µέθοδο του διαδοχικού εµποτισµού [16Ni-3.5Ti/MCM41(seq)]. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τη µεγαλύτερη συνολικά βελτίωση στη εκλεκτική δραστικότητα των παραπάνω καταλυτών φαίνεται να έδωσε η ισόµορφη υποκατάσταση του αργιλίου στο πυριτικό σκελετό του MCM41 µε ατοµικό λόγο Si/Al= (1.3 % κ.β. Al) ενώ αντίθετα η σύνθεση καταλυτών νικελίου/ αργιλίου µε τη µέθοδο του διαδοχικού εµποτισµού δεν επέφερε θετικά αποτελέσµατα. Στην

7 περίπτωση προσθήκης τιτανίου, ο τρόπος εισαγωγής του (είτε µε υποκατάσταση στο σκελετό του MCM41-16Ni/3.5TiMCM41- είτε µε διαδοχικό εµποτισµό -16Νi-3.5Ti/MCM41(seq)) δεν επηρέασε ιδιαίτερα τη δραστικότητα αλλά ούτε και την εκλεκτικότητα σε προπένιο. Αντίθετα ο ταυτοχρονως εµποτισµός νικελίου και τιτανίου στην επιφάνεια του MCM41 απέδωσε µικρότερη δραστικότητα και εκλεκτικότητα. Μελλοντικά πλάνα περιλαµβάνουν την εκτεταµένη µελέτη µηχανικής της αντίδρασης µε δυναµικά πειράµατα κινητικής µελετώντας διάφορες παραµέτρους όσο αφορά τις συνθήκες της αντίδρασης (συνολική ροή, µερική πίεση των αντιδρώντων, βάρος καταλύτη κ.α.). Επιπλέον, η διερεύνηση της δοµής και της επιφανειακής σύστασης θα µελετηθούν µε µεθόδους Φασµατοσκοπίας Υπεριώδους (UV-vis) και Υπερύθρου (FT-IR) ενώ η οξύτητα όλων των καταλυτών θα µελετηθεί µε µετρήσεις θερµοπρογραµµατιζόµενης εκρόφησης NH 3 (TPD-ΝΗ 3 ). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ [1]. F. Cavani, N. Ballarini, A. Cericola, Catal. Today 127:113 (7) [2]. E.Heracleous, M.Machli, A.A. Lemonidou, I.A. Vasalos, J. Mol. Catal. A 232:29 (5) [3]. Y.-M. Liu, W.-L. Feng, T.-C. Li, H.-Y. He, W.-L. Dai, W. Huang, Y. Cao, K.-N. Fan, J. Catal. 239:125 (6) [4]. S.A. Karakoulia, K.S. Triantafyllidis, A.A. Lemonidou, Microp. Mes. Mater. 1:157 (8) [5]. E. Heracleous A. A. Lemonidou, J. Catal 237:162 (6) [6]. M.T. Janicke, C.C. Landry, S.C. Christiansen, D. Kumar, G.D. Stucky, B.F. Chmelka, J. Am. Chem. Soc. 1:694 (1998) [7]. K.A. Koyano, T. Tatsumi, Microp. Mater. :259 (1997) [8]. X. Zhang, Y. Gong, G. Yu, Y. Xie, J. Mol. Catal. A 18 : 293 (2) ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Το πρόγραµµα ΠΕΝΕ 3 συγχρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο (75%) και το Υπουργείο Ανάπτυξης Γ.Γ.Ε.Τ. (25%).

ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2

ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2 ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2 Λ. Ναλµπαντιάν Ινστιτούτο Τεχνικής Χηµικών ιεργασιών, ΕΚΕΤΑ, Τ.Θ. 361, 57001, Θέρµη,Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση και αξιολόγηση σταθερών καταλυτών χαλκού για την εκλεκτική υδροαποξυγόνωση γλυκερόλης

Σύνθεση και αξιολόγηση σταθερών καταλυτών χαλκού για την εκλεκτική υδροαποξυγόνωση γλυκερόλης Σύνθεση και αξιολόγηση σταθερών καταλυτών χαλκού για την εκλεκτική υδροαποξυγόνωση γλυκερόλης Βασιλειάδου Ε. Σ. 1,2, Γκανάς Γ. 1, Λεµονίδου Α.Α. 1,2, T. M. Eggenhuisen 3, P. Munnik 3, P. E. de Jongh 3,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΕΡΙΝΗΣ ΠΡΟΣ ΥΨΗΛΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ: ΥΔΡΟΓΟΝΟΛΥΣΗ ΠΡΟΣ 1,2-ΠΡΟΠΑΝΟΔΙΟΛΗ

ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΕΡΙΝΗΣ ΠΡΟΣ ΥΨΗΛΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ: ΥΔΡΟΓΟΝΟΛΥΣΗ ΠΡΟΣ 1,2-ΠΡΟΠΑΝΟΔΙΟΛΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΕΡΙΝΗΣ ΠΡΟΣ ΥΨΗΛΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ: ΥΔΡΟΓΟΝΟΛΥΣΗ ΠΡΟΣ 1,2-ΠΡΟΠΑΝΟΔΙΟΛΗ Ε.Σ. Βασιλειάδου, Α.Α. Λεμονίδου Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, 6 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ CH 4 ΜΕ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΔΡΑΣΗ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΝiO ΩΣ ΦΟΡΕΩΝ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ CH 4 ΜΕ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΔΡΑΣΗ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΝiO ΩΣ ΦΟΡΕΩΝ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ 10 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 4-6 ΙΟΥΝΙΟΥ, 2015. ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ CH 4 ΜΕ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΔΡΑΣΗ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΝiO ΩΣ ΦΟΡΕΩΝ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νανοδομημένα μεσοπορώδη αργιλο-πυριτικά καταλυτικά υλικά για την παραγωγή βιο-καυσίμων και χημικών προϊόντων μέσω πυρόλυσης βιομάζας

Νανοδομημένα μεσοπορώδη αργιλο-πυριτικά καταλυτικά υλικά για την παραγωγή βιο-καυσίμων και χημικών προϊόντων μέσω πυρόλυσης βιομάζας 9ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Κατάλυσης, Λευκάδα, 6-7 Οκτωβρίου 2006 188 Νανοδομημένα μεσοπορώδη αργιλο-πυριτικά καταλυτικά υλικά για την παραγωγή βιο-καυσίμων και χημικών προϊόντων μέσω πυρόλυσης βιομάζας Ε.Φ.Ηλιοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ Ti ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ Ε. Πουλάκης, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργότητα καταλυτών νικελίου και ευγενών μετάλλων στην αναμόρφωση του οξικού οξέος με ατμό

Ενεργότητα καταλυτών νικελίου και ευγενών μετάλλων στην αναμόρφωση του οξικού οξέος με ατμό Ενεργότητα καταλυτών νικελίου και ευγενών μετάλλων στην αναμόρφωση του οξικού οξέος με ατμό Αικατερίνη Χ. Βάγια, Αγγελική Α. Λεμονίδου*, Ιάκωβος Α. Βασάλος Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΟΠΟΡΩΔΟΥΣ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Pt ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ Κ-ΔΕΚΑΕΞΑΝΙΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΟΠΟΡΩΔΟΥΣ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Pt ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ Κ-ΔΕΚΑΕΞΑΝΙΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΟΠΟΡΩΔΟΥΣ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Pt ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ Κ-ΔΕΚΑΕΞΑΝΙΟΥ Ε.Φ. Ηλιοπούλου*, Ε. Ηρακλέους, Α.Α. Λάππας, Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Καυσίμων & Υδρογονανθράκων, ΙΔΕΠ/ΕΚΕΤΑ, 57001,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωρισμός του Η 2 σε εμπορική μεμβράνη Pd-Cu/V

Διαχωρισμός του Η 2 σε εμπορική μεμβράνη Pd-Cu/V Διαχωρισμός του Η 2 σε εμπορική μεμβράνη Pd-Cu/V Δ. Κουτσονικόλας 1, Σ. Τόπης 3, Σ. Καλδής 2, Γ. Σκόδρας 1,2,3 και Γ.Π. Σακελλαρόπουλος 1,2,3 * 1 Εργαστήριο Γενικής Χημικής Τεχνολογίας, Τμήμα Χημικών Μηχανικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX

ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Χημείας Υλικών Γεράσιμος Αρματάς ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX ΖΕΟΛΙΘΟΙ Οι ζεόλιθοι (από το ζέω και λίθος) είναι μικροπορώδη, κρυσταλλικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΗΜΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΗΜΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Απόδοση σε αιθυλένιο% ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΗΜΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΝΘΕΣΗ ΜΕΣΟΠΟΡΩΔΩΝ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΟΞΕΙΔΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΜΕ ΑΤΜΟ ΣΕ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΟΒΑΛΤΙΟΥ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΒΑΛΤΙΟΥ

ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΜΕ ΑΤΜΟ ΣΕ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΟΒΑΛΤΙΟΥ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΒΑΛΤΙΟΥ 10 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 46 ΙΟΥΝΙΟΥ, 2015. ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΜΕ ΑΤΜΟ ΣΕ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΟΒΑΛΤΙΟΥ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΒΑΛΤΙΟΥ Ε. Παπαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Α.Μ. Νέτσου 1, Ε. Χουντουλέση 1, Μ.Περράκη 2, Α.Ντζιούνη 1, Κ. Κορδάτος 1 1 Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ 2 Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΛΟΥΜΙΝΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΘΗΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ (Ni) ΣΕ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΠΥΡΟΛΥΣΗΣ (FCC)

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΛΟΥΜΙΝΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΘΗΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ (Ni) ΣΕ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΠΥΡΟΛΥΣΗΣ (FCC) ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΑΛΟΥΜΙΝΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΘΗΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ (Ni) ΣΕ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΠΥΡΟΛΥΣΗΣ (FCC) Α.Χ. Ψαρράς, E. Παχατουρίδου, Ε.Φ. Ηλιοπούλου, Α.Α. Λάππας Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Καυσίμων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΓΟΝΩΣΗ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΠΡΟΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗ ΣΕ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΜΕΤΑΠΤΩΣΗΣ

ΥΔΡΟΓΟΝΩΣΗ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΠΡΟΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗ ΣΕ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΜΕΤΑΠΤΩΣΗΣ ΥΔΡΟΓΟΝΩΣΗ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΠΡΟΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗ ΣΕ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΜΕΤΑΠΤΩΣΗΣ Α. Βούρρος, Β. Κυριάκου, Ι. Γκαραγκούνης, Μ. Στουκίδης Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Πολυτεχνική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ε. Πουλάκης, Α. Ζέρβα, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 157 80 Αθήνα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η φωτοκαταλυτική επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΧΑΛΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΕΚΤΙΚΗ ΥΔΡΟΑΠΟΞΥΓΟΝΩΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΓΛΥΚΕΡΟΛΗΣ

ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΧΑΛΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΕΚΤΙΚΗ ΥΔΡΟΑΠΟΞΥΓΟΝΩΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΓΛΥΚΕΡΟΛΗΣ ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΧΑΛΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΕΚΤΙΚΗ ΥΔΡΟΑΠΟΞΥΓΟΝΩΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΓΛΥΚΕΡΟΛΗΣ Ε.Σ. Βασιλειάδου, A.A. Λεμονίδου Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΞΕΙ ΩΣΗ ΣΩΜΑΤΙ ΙΩΝ ΑΙΘΑΛΗΣ

ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΞΕΙ ΩΣΗ ΣΩΜΑΤΙ ΙΩΝ ΑΙΘΑΛΗΣ Πρακτικά 2 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Χηµικής Μηχανικής, σελ.325 (1999) ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΞΕΙ ΩΣΗ ΣΩΜΑΤΙ ΙΩΝ ΑΙΘΑΛΗΣ Ε.. Παπαϊωάννου,.Θ. Ζάρβαλης και Α.Γ. Κωνσταντόπουλος Ίδρυµα Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟKΤΑΕΔΡΙΚΑ ΜΟΡΙΑΚΑ ΚΟΣΚΙΝΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΟΞΕΙΔΙΑ ΤΟΥ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ : ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ

ΟKΤΑΕΔΡΙΚΑ ΜΟΡΙΑΚΑ ΚΟΣΚΙΝΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΟΞΕΙΔΙΑ ΤΟΥ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ : ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΟKΤΑΕΔΡΙΚΑ ΜΟΡΙΑΚΑ ΚΟΣΚΙΝΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΟΞΕΙΔΙΑ ΤΟΥ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ : ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ E. Πατρικιάδου, Χ. Γκεμεντζόγλου, Α.Δελημήτης, και Λ.Ναλμπαντιάν Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών Διεργασιών (ΙΤΧΗΔ) / Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΓΟΝΩΣΗ ΤΟΥ ΜΟΝΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΠΡΟΣ ΑΝΩΤΕΡΕΣ ΑΛΚΟΟΛΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Ni-Mo ΥΠΟΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΑ ΕΝΕΡΓΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ

ΥΔΡΟΓΟΝΩΣΗ ΤΟΥ ΜΟΝΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΠΡΟΣ ΑΝΩΤΕΡΕΣ ΑΛΚΟΟΛΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Ni-Mo ΥΠΟΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΑ ΕΝΕΡΓΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΥΔΡΟΓΟΝΩΣΗ ΤΟΥ ΜΟΝΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΠΡΟΣ ΑΝΩΤΕΡΕΣ ΑΛΚΟΟΛΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Ni-Mo ΥΠΟΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΑ ΕΝΕΡΓΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Ε.Θ. Λιακάκου 1,2, Κ.Σ. Τριανταφυλλίδης 1,3, Ε. Ηρακλέους 1,4 1 ΙΔΕΠ/ΕΚΕΤΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΑΠΟ Y ΑΤΙΚΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΑΠΟ Y ΑΤΙΚΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΑΠΟ Y ΑΤΙΚΑ ΙΑΛΥΜΑΤΑ Χ. Πολατίδης, Γ. Κυριάκου Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο, 54124 Θεσσαλονίκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία αυτή µελετήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

2. Ένα δείγµα βιοαερίου όγκου 5,6L (σε STP) που αποτελείται µόνο από

2. Ένα δείγµα βιοαερίου όγκου 5,6L (σε STP) που αποτελείται µόνο από ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΥΣΗ Καύση & εύρεση σύστασης βιοαερίου 1. Ένα δείγµα βιοαερίου όγκου 8,96L (σε STP) που αποτελείται µόνο από CH4 και CO2, καίγεται πλήρως. Τα καυσαέρια περιέχουν 10,8g Η2Ο.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ

ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ Αδαµαντία Ε. Παγανά,, Στυλιανή. Σκλαρή, Ευστάθιος Σ. Κικκινίδης,, Βασίλειος Τ. Ζασπάλης Εργαστήριο Ανόργανων Υλικών, Ινστιτούτο Τεχνικής Χηµικών

Διαβάστε περισσότερα

Η µελέτη αυτή είναι µέρος του έργου BIOFUELS-2G που χρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραµµα LIFE+ (LIFE08 ENV/GR/000569)

Η µελέτη αυτή είναι µέρος του έργου BIOFUELS-2G που χρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραµµα LIFE+ (LIFE08 ENV/GR/000569) Παραγωγή Βιοκαυσίµων µε Υδρογονοπεξεργασία Χρησιµοποιηµένων Τηγανελαίων ρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Χηµικός Μηχανικός Ερευνήτρια ΕΚΕΤΑ Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) Ινστιτούτο Τεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο 19 1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο Γενικά Αλκένια ονομάζονται οι άκυκλοι ακόρεστοι υδρογονάνθρακες, οι οποίοι περιέχουν ένα διπλό δεσμό στο μόριο. O γενικός τύπος των αλκενίων είναι C ν Η 2ν (ν 2). Στον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÃÁËÁÎÉÁÓ. Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÃÁËÁÎÉÁÓ. Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 20 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Δευτέρα 25 Μαΐου, 2015 Ημερίδα - Κ.Ε.Δ.Ε.Α. Θεσσαλονίκη Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

5.3 Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων

5.3 Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων 5. Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων Η ταξινόμηση των οργανικών αντιδράσεων μπορεί να γίνει με δύο διαφορετικούς τρόπους : α.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓENIKA Θερµική κατεργασία είναι σύνολο διεργασιών που περιλαµβάνει τη θέρµανση και ψύξη µεταλλικού προϊόντος σε στερεά κατάσταση και σε καθορισµένες θερµοκρασιακές και χρονικές συνθήκες.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Ni/Si-PILC, ΥΠΟ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΛΕΠΤΟΚΟΚΚΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΚΒΟΛΩΝ, ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΥΔΡΟΓΟΝΩΣΗΣ ΒΕΝΖΟΛΙΟΥ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Ni/Si-PILC, ΥΠΟ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΛΕΠΤΟΚΟΚΚΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΚΒΟΛΩΝ, ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΥΔΡΟΓΟΝΩΣΗΣ ΒΕΝΖΟΛΙΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Ni/Si-PILC, ΥΠΟ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΛΕΠΤΟΚΟΚΚΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΚΒΟΛΩΝ, ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΥΔΡΟΓΟΝΩΣΗΣ ΒΕΝΖΟΛΙΟΥ Α.Ε. Λουλούδη και Ν.Γ. Παπαγιαννάκος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π.,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡIΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΩΝ Ir KAI Ir-Ru ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΚΕΛΙΑ ΠΡΩΤΟΝΙΑΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πατρών, 26504, Πάτρα.

ΣΥΓΚΡIΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΩΝ Ir KAI Ir-Ru ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΚΕΛΙΑ ΠΡΩΤΟΝΙΑΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πατρών, 26504, Πάτρα. 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη ΣΥΓΚΡIΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΩΝ Ir KAI Ir-Ru ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΚΕΛΙΑ ΠΡΩΤΟΝΙΑΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Α. Γκούσεβ 1, Α. Κατσαούνης 1 και

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g)

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g) Α. Θεωρητικό μέρος Άσκηση 5 η Μελέτη Χημικής Ισορροπίας Αρχή Le Chatelier Μονόδρομες αμφίδρομες αντιδράσεις Πολλές χημικές αντιδράσεις οδηγούνται, κάτω από κατάλληλες συνθήκες, σε κατάσταση ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΑΝΟΠΤΗΣΗ - ΒΑΦΗ - ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Στο Σχ. 1 παρουσιάζεται µια συνολική εικόνα των θερµικών κατεργασιών που επιδέχονται οι χάλυβες και οι περιοχές θερµοκρασιών στο διάγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία

Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία Δρ Κυριάκος Παπαδόπουλος Ερευνητής Α Ινστιτούτο Φυσικοχημείας ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 20 & 21: Καρβοξυλικά οξέα, παράγωγα τους και αντιδράσεις ακυλο υποκατάστασης

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 20 & 21: Καρβοξυλικά οξέα, παράγωγα τους και αντιδράσεις ακυλο υποκατάστασης Οργανική Χημεία Κεφάλαια 20 & 21: Καρβοξυλικά οξέα, παράγωγα τους και αντιδράσεις ακυλο υποκατάστασης 1. Καρβοξυλικά οξέα Σημαντικά ακυλο (-COR) παράγωγα Πλήθος καρβοξυλικών ενώσεων στη φύση, π.χ. οξικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων ΑΣΚΗΣΗ 4η Οξύτητα (Acidity) Θεωρητικό υπόβαθρο Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων Εκφράζει την ποσοτική ικανότητα του νερού στην εξουδετέρωση ισχυρής βάσεως µέχρι επιθυµητής τιµής ph Οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΜΕΤΑΛΛΙΚΑ 3d-4f ΛΑΝΘΑΝΙ ΙΚΑ ΥΒΡΙ ΙΚΑ MOF ΥΛΙΚΑ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΕ ΑΙΣΘΗΤΗΡΕΣ

ΕΤΕΡΟΜΕΤΑΛΛΙΚΑ 3d-4f ΛΑΝΘΑΝΙ ΙΚΑ ΥΒΡΙ ΙΚΑ MOF ΥΛΙΚΑ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΕ ΑΙΣΘΗΤΗΡΕΣ ΕΤΕΡΟΜΕΤΑΛΛΙΚΑ 3d-4f ΛΑΝΘΑΝΙ ΙΚΑ ΥΒΡΙ ΙΚΑ MOF ΥΛΙΚΑ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΕ ΑΙΣΘΗΤΗΡΕΣ Κ. Γαβριήλ, Ρ. Τεκίδου, Α. Σαλίφογλου Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο, 54124 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΝΟ ΣΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΑΛΚΑΛΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΡΟΔΙΟΥ

ΕΚΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΝΟ ΣΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΑΛΚΑΛΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΡΟΔΙΟΥ 7 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 3-5 ΙΟΥΝΙΟΥ, 29. ΕΚΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΝΟ ΣΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΑΛΚΑΛΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΡΟΔΙΟΥ Γ. Πεκρίδης 1, Ν.

Διαβάστε περισσότερα

Α. Συμιλλίδης, Δ. Γρηγορίου, Α. Κατσαούνης, Κ. Γ. Βαγενάς

Α. Συμιλλίδης, Δ. Γρηγορίου, Α. Κατσαούνης, Κ. Γ. Βαγενάς ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΥΔΡΟΓΟΝΩΣΗ ΤΟΥ CO 2 ΣΕ ΥΠΟΣΤΗΡΙΓΜΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ Ru ΣΕ TiO 2, Co ΣΕ TiO 2 ΚΑΙ Ru/Co ΣΕ TiO 2 Α. Συμιλλίδης, Δ. Γρηγορίου, Α. Κατσαούνης, Κ. Γ. Βαγενάς Εργαστήριο Χημικών Διεργασιών και Ηλεκτροχημείας,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΕΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΟΛΕΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΛΕΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Εκφώνηση ΚΑΥΣΗ CH4 + O2 (πλήρης καύση) αιθάνιο + Ο2 (πλήρης καύση) προπάνιο + O2 πλήρης καύση C2H2 + O2 (πλήρης καύση) CH3CH2OH + O2

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΜΜΩΝΙΑΣ ΣΕ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΤΥΠΟΥ BaCe0.2Zr0.7Y0.1O2.9

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΜΜΩΝΙΑΣ ΣΕ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΤΥΠΟΥ BaCe0.2Zr0.7Y0.1O2.9 ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΜΜΩΝΙΑΣ ΣΕ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΤΥΠΟΥ BaCe.2Zr.7Y.1O2.9 Ε. Βασιλείου, Β. Κυριάκου, Ι. Γκαραγκούνης, Α. Βούρρος και Μ. Στουκίδης Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Πολυτεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΛΥΦΩΝ ΑΥΓΩΝ ΑΠΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ Η/ΚΑΙ ΑΣΤΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΜΕΣΩ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΑΝΘΡΑΚΑ

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΛΥΦΩΝ ΑΥΓΩΝ ΑΠΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ Η/ΚΑΙ ΑΣΤΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΜΕΣΩ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΑΝΘΡΑΚΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΛΥΦΩΝ ΑΥΓΩΝ ΑΠΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ Η/ΚΑΙ ΑΣΤΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΜΕΣΩ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΑΝΘΡΑΚΑ Ζ. Σκούφα, Β. Στρατιώτου-Ευστρατιάδης, Α. Α. Λεμονίδου Εργαστήριο Πετροχημικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΙΤΡΩΔΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΝΕΡΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 να επιλέξτε τη σωστή απάντηση:

Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 να επιλέξτε τη σωστή απάντηση: Διαγώνισμα Χημείας B Λυκείου 2 ο και 3 ο Κεφάλαιο 19/04/2015 1 ο Θέμα.... Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.10 να επιλέξτε τη σωστή απάντηση: 1.1. Με προσθήκη νερού στο CH 2 =CHCH 3 σχηματίζεται κύριο προϊόν: α)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΜΗΛΟ ΙΑΣΤΑΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ SiC

ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΜΗΛΟ ΙΑΣΤΑΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ SiC ΤΙΤΛΟΣ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΒΗΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΧΑΜΗΛΟ ΙΑΣΤΑΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ SiC Λαφατζής ηµήτριος Υποψήφιος διδάκτωρ στο Α.Π.Θ. Τµήµα Φυσικής ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Καθηγ. ΛΟΓΟΘΕΤΙ ΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ (Τµ. Φυσικής,

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης Η πραγµατική επιφάνεια ξήρανσης είναι διασπαρµένη και ασυνεχής και ο µηχανισµός από τον οποίο ελέγχεται ο ρυθµός ξήρανσης συνίσταται στην διάχυση της θερµότητας και της µάζας µέσα από το πορώδες στερεό.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 16 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών

Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών 1525-ΒΕΤ-2013 PhoReSΕ: Ανάκτηση φωσφόρου από τη δευτεροβάθμια εκροή εγκαταστάσεων επεξεργασίας αστικών λυμάτων ΠΡΑΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6-1 6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6.1. ΙΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Πολλές βιοµηχανικές εφαρµογές των πολυµερών αφορούν τη διάδοση της θερµότητας µέσα από αυτά ή γύρω από αυτά. Πολλά πολυµερή χρησιµοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου

Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου Χηµεία Β' Γενικού Λυκείου Λύσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή λύσεων: Χρήστος Κόκκινος ΘΕΜΑΤΑ (17740-18017) Χρησιμοποιείτε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Δίνονται: Κ a CH 3 COOH = 10 5, Κ b NH 3 = 10 5 Μονάδες 3 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 28 Μαΐου, 2015 8:00 11:00

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΙΑΧΥΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΑ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑ. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΥΧΑΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΗΣ ΙΑΣΤΟΛΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΙΑΧΥΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΑ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑ. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΥΧΑΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΗΣ ΙΑΣΤΟΛΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΙΑΧΥΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΑ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑ. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΥΧΑΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΗΣ ΙΑΣΤΟΛΗΣ Β. Κανελλόπουλος, Γ. οµπάζης, Χ. Γιαννουλάκης και Κ. Κυπαρισσίδης Τµήµα Χηµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

E.E.4 Πειράματα σε κλίνες με κοκκώδες υλικό Διάρκεια: 12 μήνες Έναρξη: 4 ος μήνας- Λήξη 15 ος μήνας

E.E.4 Πειράματα σε κλίνες με κοκκώδες υλικό Διάρκεια: 12 μήνες Έναρξη: 4 ος μήνας- Λήξη 15 ος μήνας E.E.4 Πειράματα σε κλίνες με κοκκώδες υλικό Διάρκεια: 12 μήνες Έναρξη: 4 ος μήνας- Λήξη 15 ος μήνας Τίτλος Παραδοτέου: Πειράματα σε κλίνες άμμου Κατάσταση Παραδοτέου: Σε εξέλιξη 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην Ε.Ε.4 πραγματοποιήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις.

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περίληψη Η επιβάρυνση του περιβάλλοντος που προκαλείται από την παροχή ηλεκτρικής ή θερµικής ενέργειας είναι ιδιαίτερα σηµαντική.

Διαβάστε περισσότερα

CH COOC H H O CH COOH C H OH

CH COOC H H O CH COOH C H OH ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑ 2 ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ (ΧΚ2) ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 2013-14 ΤΜΗΜAΤΑ TΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ Τίτλος Πειράματος: ΚΙΝΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΚΑ ΠΟΛΥΜΕΡΗ ΠΟΡΩΔΗ ΥΛΙΚΑ (MOFs) ΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ Η 2

ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΚΑ ΠΟΛΥΜΕΡΗ ΠΟΡΩΔΗ ΥΛΙΚΑ (MOFs) ΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ Η 2 ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΚΑ ΠΟΛΥΜΕΡΗ ΠΟΡΩΔΗ ΥΛΙΚΑ (MOFs) ΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ Η 2 Επιστημονική Υπεύθυνη: Δρ.Αικατερίνη Ραπτοπούλου, Ερευνήτρια Β, ΙΕΥ Το υδρογόνο ως φορέας ενέργειας παρουσιάζει συγκεκριμένα Πλεονεκτήματα:α)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΝΤΕΛΗ. Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13, Τηλ. 210 8048919 / 210 6137110 Κτίριο 2 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 29, Τηλ. 210 8100606 ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ

ΠΕΝΤΕΛΗ. Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13, Τηλ. 210 8048919 / 210 6137110 Κτίριο 2 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 29, Τηλ. 210 8100606 ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ Τάξη Μάθημα Εξεταστέα ύλη Καθηγητές Γ Λυκείου XHMEIA Γ Λυκείου Οργανική-Οξειδοαναγωγή- Θερμοχημεία-Χημική κινητική Δημητρακόπουλος Θοδωρής Τζελέπη Αναστασία ΠΕΝΤΕΛΗ Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13,

Διαβάστε περισσότερα

Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας

Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας Heriot-Watt University Technological Education Institute of Piraeus Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας 3 Δεκεμβρίου 2011, Αθήνα Περίληψη Εισαγωγή Δημιουργία πλέγματος & μοντελοποίηση CFD Διακρίβωση

Διαβάστε περισσότερα

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα.

6. To στοιχείο νάτριο, 11Na, βρίσκεται στην 1η (IA) ομάδα και την 2η περίοδο του Περιοδικού Πίνακα. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11 Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. 2. Σε 2 mol NH 3 περιέχεται ίσος αριθμός μορίων

Διαβάστε περισσότερα

Αναγωγή Οξειδίων με Άνθρακα, Μονοξείδιο του Άνθρακα και Υδρογόνο

Αναγωγή Οξειδίων με Άνθρακα, Μονοξείδιο του Άνθρακα και Υδρογόνο Μάθημα Αναγωγή Οξειδίων με Άνθρακα, Μονοξείδιο του Άνθρακα και Υδρογόνο Εξαγωγική Μεταλλουργία Καθ. Ι. Πασπαλιάρης Εργαστήριο Μεταλλουργίας ΕΜΠ Αναγωγικά μέσα Πως μπορεί να απομακρυνθεί το O 2 (g) από

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΙΣΟ-ΟΚΤΑΝΙΟΥ ΣΕ ΚΥΨΕΛΗ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΣΤΕΡΕΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΝΟΔΙΚΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΟΥ Co/CeO 2

ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΙΣΟ-ΟΚΤΑΝΙΟΥ ΣΕ ΚΥΨΕΛΗ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΣΤΕΡΕΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΝΟΔΙΚΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΟΥ Co/CeO 2 ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΙΣΟ-ΟΚΤΑΝΙΟΥ ΣΕ ΚΥΨΕΛΗ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΣΤΕΡΕΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗΜΕ ΧΡΗΣΗ ΑΝΟΔΙΚΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΟΥ Co/CeO 2 A. Al-Musa 1, M. Al-Saleh 1, R. Al-Shehri 1, Γ.Ε. Μαρνέλλος 2,3, Ν. Κακλίδης 2, Β.Κυριάκου 3,4 1 King

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Η ενέργεια ιοντισµού

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ.

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. 1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. Ο σίδηρος πολύ σπάνια χρησιμοποιείται στη χημικά καθαρή του μορφή. Συνήθως είναι αναμεμειγμένος με άλλα στοιχεία, όπως άνθρακα μαγγάνιο, νικέλιο, χρώμιο, πυρίτιο, κ.α.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Συνθετική Οργανική Χημεία

Κεφάλαιο 5. Συνθετική Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 5 Συνθετική Οργανική Χημεία Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό αναπτύσσονται θέματα σχετιζόμενα με την οργανική σύνθεση, δηλαδή την Παρασκευή, οργανικών ενώσεων μέσω αντιδράσεων. Σε ορισμένες περιπτώσεις,

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Χημική Ισορροπία 61 Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 62 Τι ονομάζεται κλειστό χημικό σύστημα; Παναγιώτης Αθανασόπουλος Κλειστό ονομάζεται το

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων 1. Ερώτηση: Ποια θεωρούνται θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου και γιατί; Θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου είναι: η ατομική ακτίνα, η ενέργεια ιοντισμού και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 14 Απριλίου 01 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

4.15 Αλογόνωση των αλκανίων RH + X 2 RX + HX

4.15 Αλογόνωση των αλκανίων RH + X 2 RX + HX 4.15 Αλογόνωση των αλκανίων R + X 2 RX + X Ενεργειακό περιεχόμενο R + X 2 RX + X εκρηκτική για το F 2 εξώθερμη για το Cl 2 και το Br 2 ενδόθερμη για το I 2 4.16 Χλωρίωση του Μεθανίου Χλωρίωση του Μεθανίου

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 16: Χημεία του βενζολίου: ηλεκτρονιόφιλη αρωματική υποκατάσταση

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 16: Χημεία του βενζολίου: ηλεκτρονιόφιλη αρωματική υποκατάσταση Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 16: Χημεία του βενζολίου: ηλεκτρονιόφιλη αρωματική υποκατάσταση 1. Αντιδράσεις αρωματικών ενώσεων Σημαντικότερη αντίδραση αρωματικών ενώσεων: ηλεκτρονιόφιλη αρωματική υποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph Ιωάννης Πούλιος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Για τις προτάσεις 1.1 έως και 1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στο σωστό συµπλήρωµά της.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

EXPANDEX ΑΘΟΡΥΒΟ ΙΟΓΚΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

EXPANDEX ΑΘΟΡΥΒΟ ΙΟΓΚΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ EXPANDEX ΑΘΟΡΥΒΟ ΙΟΓΚΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Το υλικό µε την εµπορική ονοµασία EXPANDEX είναι ένα µη εκρηκτικό χηµικό µέσο εξόρυξης σκληρών και συµπαγών υλικών, όπως τα διάφορα πετρώµατα, το σκυρόδεµα κλπ. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ÊÏÑÕÖÇ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ÊÏÑÕÖÇ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 2 η θεματική ενότητα: Χημικοί δεσμοί και μοριακές ιδιότητες Σχολή: Περιβάλλοντος Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Εκπαιδευτής: Χαράλαμπος Καραντώνης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Βιοαερίου Από Βαμβακόπιτα & Ακάθαρτη Γλυκερίνη. Μαρινέλλα Τσακάλοβα

Παραγωγή Βιοαερίου Από Βαμβακόπιτα & Ακάθαρτη Γλυκερίνη. Μαρινέλλα Τσακάλοβα Παραγωγή Βιοαερίου Από Βαμβακόπιτα & Ακάθαρτη Γλυκερίνη Μαρινέλλα Τσακάλοβα Παραπροϊόν της παραγωγής του βιοντίζελ Ακάθαρτη Γλυκερίνη Crude Glycerine Αυξανόμενη παραγωγή του Τεράστια αποθέματα ακάθαρτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΕ ΝΕΡΟ ΓΕΝΙΚΑ Με το πείραμα αυτό μπορούμε να προσδιορίσουμε δύο βασικές παραμέτρους που χαρακτηρίζουν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της Περιεχόµενης Αργίλου στα Αδρανή στην Θλιπτική Αντοχή του Σκυροδέµατος και Τσιµεντοκονιάµατος

Επίδραση της Περιεχόµενης Αργίλου στα Αδρανή στην Θλιπτική Αντοχή του Σκυροδέµατος και Τσιµεντοκονιάµατος Επίδραση της Περιεχόµενης Αργίλου στα Αδρανή στην Θλιπτική Αντοχή του Σκυροδέµατος και Τσιµεντοκονιάµατος.Χ.Τσαµατσούλης, ΧΑΛΥΨ ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α.Ε, Τµήµα Ποιότητας Ν. Γ. Παπαγιαννάκος Καθηγητής ΕΜΠ, Τµήµα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 1434 ΛΕΥΚΩΣΙΑ. 31 Οκτωβρίου 2005. Θέμα: Υποστηρικτικό υλικό στο μάθημα της Χημείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 1434 ΛΕΥΚΩΣΙΑ. 31 Οκτωβρίου 2005. Θέμα: Υποστηρικτικό υλικό στο μάθημα της Χημείας. 1 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αρ. Φακ. 7.12.12.32.1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 1434 ΛΕΥΚΩΣΙΑ 31 Οκτωβρίου 2005 Διευθυντές/ντριες Λυκείων Θέμα: Υποστηρικτικό υλικό στο μάθημα της Χημείας. Σας αποστέλλουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΜΙΜΗΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΩΣ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ

ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΜΙΜΗΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΩΣ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ 9ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Κατάλυσης, Λευκάδα, 6-7 Οκτωβρίου 2006 349 ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΜΙΜΗΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΩΣ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ Βαρτζούμα Χρυσούλα, Άγγελος Σταμάτης, Μαρία Λουλούδη* Τομέας Ανόργανης και Αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυψέλες καυσίμου με απευθείας τροφοδοσία φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας:

Διαβάστε περισσότερα