Χειμερινό εξάμηνο Πέμπτη 12-3 μμ Αίθουσα: Α31. Διδάσκων: Μ. Φωτιάδης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χειμερινό εξάμηνο 2012-2013 Πέμπτη 12-3 μμ Αίθουσα: Α31. Διδάσκων: Μ. Φωτιάδης"

Transcript

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙA (ΑΠΡ 501) Χειμερινό εξάμηνο Πέμπτη 12-3 μμ Αίθουσα: Α31 Διδάσκων: Μ. Φωτιάδης Το μάθημα προσφέρει βασικές γνώσεις για τον κλάδο τής Προϊστορικής Αρχαιολογίας. Παρουσιάζονται συνοπτικά οι επιστημονικοί στόχοι του κλάδου, οι μέθοδοι και τεχνικές τής έρευνας πεδίου, οι εργαστηριακές αναλύσεις στις οποίες υποβάλλονται τα προϊστορικά ευρήματα και οι μέθοδοι με τις οποίες χρονολογούνται. Τονίζεται ο διεπιστημονικός χαρακτήρας της Προϊστορικής Αρχαιολογίας, η εξάρτησή της από επικουρικούς κλάδους, όπως η γεωμορφολογία, η φυσική ανθρωπολογία, και η παλυνολογία. Παρουσιάζεται επίσης η διαδοχή των πολιτισμών στην ηπειρωτική Ελλάδα και στον Αιγαιακό χώρο κατά την Εποχή του Λίθου και την Εποχή τού Χαλκού. Το μάθημα είναι υποχρεωτικό για όλους τούς φοιτητές τού πρώτου έτους σπουδών στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας. Ο τελικός βαθμός βασίζεται σε γραπτές εξετάσεις. ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ Renfrew, Colin και Paul Bahn Αρχαιολογία. Θεωρίες, μεθοδολογία και πρακτικές εφαρμογές. Αθήνα: Ινστιτούτο του Βιβλίου-Α. Καρδαμίτσα. Συντομογραφείται παρακάτω ως Renfrew & Bahn. Treuil, René, Pacal Darcque, Jean-Calude Poursat και Gilles Touchais Οι πολιτισμοί του Αιγαίου. Ινστιτούτο του Βιβλίου-Α. Καρδαμίτσα, Αθήνα. Συντομογραφείται παρακάτω ως Treuil et al.

2 ΜΑΘΗΜΑ 1 Τι ονομάζουμε 'προϊστορική περίοδο'; Πώς διαφοροποιείται από τους ιστορικούς χρόνους; [Απουσία γραπτών πηγών και τι θεωρείται «πηγή»] Πότε άρχισε να γίνεται συστηματικά αυτή η διάκριση; [Παράδειγμα: 'αστροπελέκια'/'ceraunia' και οι 'διάδοχοί' τους, 'λίθινα εργαλεία'] Πού τοποθετείται το χρονικό όριο ανάμεσα στην προϊστορική περίοδο και τους ιστορικούς χρόνους σε διάφορες περιοχές τού κόσμου; Πώς ορίζεται η αρχαιολογία γενικά, και πώς διακρίνεται η προϊστορική αρχαιολογία από εκείνη των ιστορικών χρόνων; [αντικείμενο/χρονικά όρια, αλλά και μέθοδοι]. Πότε 'αρχίζει' η προϊστορία για τους αρχαιολόγους σήμερα; Τι προηγείται και ποιοι επιστημονικοί κλάδοι μελετούν τις παλαιότερες εποχές; Πώς είναι δυνατόν η αρχαιολογία να παράγει πειθαρχημένη, στερεή γνώση για το προϊστορικό παρελθόν τη στιγμή που δεν υπάρχουν γραπτά τεκμήρια γι'αυτό; [Παραδείγματα] Η προϊστορική αρχαιολογία σήμερα. Οι στόχοι τού κλάδου (π.χ., η μελέτη των προϊστορικών κοινωνιών και των μετασχηματισμών τους μέσα στο χρόνο). Η στενή σχέση/συντονισμός με άλλους επιστημονικούς κλάδους (έμφαση στη σχέση με την εθνογραφία, την εθνοαρχαιολογία και την πειραματική αρχαιολογία. Σχέση/συντονισμός με άλλους κλάδους, π.χ. επιστήμες τού φυσικού περιβάλλοντος, σε μελλοντικά μαθήματα). Συζήτηση: Γιατί μπορεί να μας ενδιαφέρει η προϊστορική αρχαιολογία σήμερα; Τι έχει να μας προσφέρει η μελέτη της προϊστορίας; Η 'τοπική σκηνή' και η 'παγκοσμιοποιημένη': η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και τα περιοδικά και βιβλία της για το εισαγωγικό μάθημα στην προϊστορική αρχαιολογία. Διαδκτυακοί τόποι, οι αρετές και τα προβλήματά τους. Renfrew & Bahn, Εισαγωγή και Κεφάλαιο 1.

3 ΜΑΘΗΜΑ 2 Σύντομη επισκόπηση τής ιστορίας του κλάδου της προϊστορικής αρχαιολογίας (1850-σήμερα) Το Σύστημα των Τριών Εποχών (C.J. Thomsen, 1836, 1848) Η παλαιότητα του ανθρώπινου είδους (Boucher de Perthes αλλά και John Evans κ.α., 1859) Pre-historic Times (J. Lubbock) 1865 Τροία (και Μυκήνες, Τίρυνθα) και H. Schliemann ( ) Χ. Τσούντας: Κυκλαδικός πολιτισμός, Μυκηναϊκή εποχή, δεκαετία του 1890) και Νεολιθική Θεσσαλία (δεκαετία του 1900). Flinders Petrie, η χρονολόγηση των Μυκηνών και το «Αγαίο» ( ) Κρήτη: Evans κ.α., (δεκαετία του 1900) V.G. Childe και η «Ευρωπαϊκή προϊστορία (εποχή του μεσοπολέμου) Ανάπτυξη τής προϊστορικής αρχαιολογίας από το 1950 και μετά Μεθοδολογικές εξελίξεις: ραδιοχρονολόγηση, εργαστηριακές αναλύσεις διαφόρων ειδών (π.χ., ιχνοστοιχεία αλλά και DNA. Τάυτιση πηγών πρώτης ύλης, ταύτιση βαθμού συγγένειας μεταξύ διαφόρων ειδών του γένους Homo) Θεωρητικές εξελίξεις: η «Νέα Αρχαιολογία» (δεκαετίες του σήμερα «διαδικαστική αρχαιολογία») [διαδικασία/συμπεριφορά] και η «μεταδιαδικαστική αρχαιολογία» (δεκαετίες του ) [έμφαση στο υποκείμενο, ανάλογα με τη θέση του] Ανακαλύψεις (στο Αιγαίο): Ακρωτήρι (Θήρα). Παλαιολιθικές θέσεις. Τα υλικά κατάλοιπα τού προϊστορικού παρελθόντος Ο προϊστορικός αρχαιολόγος αντλεί γνώση για το ανθρώπινο προϊστορικό παρελθόν από τα υλικά κατάλοιπα αυτού του παρελθόντος. Αλλά τι είδους κατάλοιπα Μια χονδροειδής αλλά και χρήσιμη διάκριση: Μνημεία και «απορρίμματα». Συζήτηση: Γιατί μπορεί να μας ενδιαφέρουν τα «απορρίμματα»; Τι πολύτιμο μπορούμε να μάθουμε από τη μελέτη τους; Τέχνεργα και άλλα κατάλοιπα (π.χ.;) Τέχνεργα: διάκριση ανάμεσα σε «κινητά» και «(μόνιμες) κατασκευές»διατήρηση υλικών: Λίθινα εργαλεία (και ίχνη χρήσης). Εδαφολογικό/οικοδομικό υλικό. Κεραμικά. Μεταλλικά. ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Οστά/οστέινα τέχνεργα, άλλα ζωικά κατάλοιπα. Ξύλο ως κάρβουνο και ως ξύλο. Φυτικά κατάλοιπα, π.χ., σπόροι και καρποί, φυτικές ίνες/ενδύματα Renfrew & Bahn, Κεφάλαιο 1, και Κεφ. 2, ενότητα «Φυσικές διαδικασίες σχηματισμού...»

4 ΜΑΘΗΜΑ 3 Αρχαιολογική θέση συγκέντρωση αρχαιολογικών καταλοίπων... και περιοχή/σημείο ανθρώπινων δραστηριοτήτων... Στόχος της προϊστορικής αρχαιολογίας είναι να ερμηνεύσει αυτές τις συγκεντρώσεις, να ανασυστήσει δηλαδή τις ανθρώπινες δραστηριότητες των στις οποίες οφείλονται. Περιβάλλον, συνευρήματα (context, «συμφραζόμενα»): Τα υλικά κατάλοιπα του παρελθόντος δεν απαντώνται μεμονωμένα, αλλά (κατά κανόνα) το κάθε αντικείμενο βρίσκεται μαζί με άλλα τα οποία αποτελούν το περιβάλλον του (context). Δηλ., το περιβάλλον ενός αρχαιολογικού αντικειμένου είναι όλα τα αντικείμενα, τέχνεργα και άλλα (έδαφος, κλπ.), με τα οποία το αντικείμενο βρέθηκε μαζί: τα συνευρήματά του. Συζήτηση: Γιατί μπορεί να μας ενδιαφέρει το περιβάλλον ενός αρχαιολογικού αντικειμένου; Δεν μας αρκεί να δούμε το αντικείμενο σε μια βιτρίνα στο μουσείο; Διάκριση ανάμεσα σε φυσικές και ανθρωπογενείς αποθέσεις: Οι αποθέσεις οι οποίες αποτελούν μία αρχαιολογική θέση είναι κατά κανόνα ανθρωπογενείς, έχουν όμως επηρεαστεί/αλλοιωθεί και από φυσικές διαδικασίες. Μια χρήσιμη φράση: το αρχαιολογικό αρχείο τι σημαίνει, και πώς χρησιμοποιείται; (π.χ., «Το αρχαιολογικό αρχείο της Νεολιθικής Πελοποννήσου δεν ευνοεί τέτοιο συμπέρασμα», κ.α. Γιατί οι ανθρωπογενείς αποθέσεις των προϊστορικών χρόνων βρίσκονται τόσο συχνά κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και χρειάζονται ανασκαφή για να αποκαλυφθούν; Διαδικασίες σχηματισμού του αρχαιολογικού αρχείου μιας θέσης, περιοχής, κλπ. Από τον κατοικημένο, ζώντα οικισμό στη δημιουργία αρχαιολογικής θέσης: 1. Τι υλικά μεταφέρουν και αποθέτουν οι κάτοικοι ενός οικισμού μέσα στον οικισμό; (αποθετικές δραστηριότητες) 2. Τι συμβαίνει μακροχρόνια σ αυτά τα υλικά όταν εγκαταλειφθεί ο οικισμός; (μετααποθετικές διαδικασίες). [Συσσώρευση αποθέσεων από διάλυση κατασκευών και κτιρίων. Σχηματισμός γήλοφου («τούμπα», «μαγούλα», «tell»)] Συζήτηση: Γιατί μας ενδιαφέρουν οι μετα-αποθετικές διαδικασίες (και όχι μόνο οι αποθετικές δραστηριότητες των ανθρώπων); Από τον κατοικημένο, ζώντα οικισμό στη θαμμένη (ολικά ή εν μέρει) αρχαιολογική θέση: Ποιες φυσικές διαδικασίες μπορεί να οδηγήσουν στην κάλυψη των ανθρωπογενών αποθέσεων μιας αρχαιολογικής θέσης; Παραδείγματα διαδικασιών. Πλατιά Μαγούλα Ζάρκου: θέση εν μέρει θαμμένη. Από τον κατοικημένο, ζώντα οικισμό στο (σχεδόν) τίποτα: διάβρωση ανθρωπογενών αποθέσεων. Renfrew & Bahn, Κεφάλαιο 2, ενότητες «Βασικές κατηγορίες των αρχαιολογικών μαρτυριών» σχηματισμού...», «Διαδικασίες σχηματισμού» και «Πολιτισμικές διαδικασίες σχηματισμού...» Καρκάνας, Παναγιώτης Εισαγωγικές έννοιες της γεωαρχαιολογίας. Ανάσκαμμα 1,

5 ΜΑΘΗΜΑ 4 Ι. Συγκεφαλαίωση - Οι βασικές έννοιες: αρχαιολογική θέση (συγκέντρωση αρχαιολ. υλικού αλλά και χώρος/σημείο ανθρώπινης δραστηριότητας) περιβάλλον ενός αντικειμένου ή μιας ομάδας αντικειμένων (context, συνευρήματα) φυσικές και ανθρωπογενείς αποθέσεις αρχαιολογικό αρχείο και διαδικασίες σχηματισμού του αρχαιολογικού αρχείου (αρχαιολογία, η επιστήμη που μελετάει τις διαδικασίες σχηματισμού το αρχαιολογικού αρχείου) αποθετικές δραστηριότητες/διαδικασίες και μετα-αποθετικές διαδικασίες (κυρίως φυσικές): ταφή (αλλά και εξαφάνιση) αποθέσεων ή και ολόκληρων θέσεων λόγω διάβρωσης (ισοπέδωσης, εκσκαφής, κλπ) ΙΙ. Αποθέσεις (στρώματα) και στρωματογραφία Στρωματογραφία ως φυσικό φαινόμενο: γεωλογική ιστορία Οι αποθέσεις/στρώματα διακρίνονται από το χρώμα και την υφή τους... [λεπτόκοκκα, μεσόκοκκα, κλπ.]. Η κάθε απόθεση/στρώμα αντιστοιχεί σε ένα αποθετικό επεισόδιο. Επάλληλες αποθέσεις: κάθε απόθεση είναι παλαιότερη από την απόθεση που βρίσκεται από πάνω της και νεότερη από την απόθεση που βρίσκεται από κάτω της. Τα ίδια ισχύουν και για την ανθρωπογενή στρωματογραφία. Αλλά η ανθρωπογενής στρωματογραφία είναι συνήθως πιο περίπλοκη Γιατί; (Συζήτηση) Άσκηση. Με ποια χρονολογική σειρά σχηματίστηκαν οι αποθέσεις που εικονίζονται στο παρακάτω στρωματογραφικό διάγραμμα; ΙΙΙ. Σχετική και απόλυτη χρονολόγηση IV. Τρόποι σχετικής χρονολόγησης με αναφορά στη στρωματογραφία. Έμφαση σε τυπολογικές ακολουθίες. IV. Ραδιομετρικές μέθοδοι απόλυτης χρονολόγησης. Έμφαση στη μέθοδο με 14 C. Άλλες μέθοδοι ( 40 K 40 Ar, σειρές ουρανίου) V. Βαθμονόμηση (διόρθωση) χρονολογήσεων με 14 C, με αναφορά κυρίως σε δενδροχρονολόγηση. Renfrew & Bahn, Κεφάλαιο 4 (Δώστε έμφαση σε μεθόδους που αφορούν στην προϊστορία).

6 ΜΑΘΗΜΑ 5 Έρευνα πεδίου Ι. Ανασκαφή: αποκάλυψη και τεκμηρίωση όχι μεμονωμένων αντικειμένων, αλλά χώρων με κατασκευές, αντικείμενα, κλπ. δηλ. περιβαλλόντων. Μέθοδοι/τεχνικές Οριζόντιες συντεταγμένες (κάνναβος) & κατακόρυφες συντεταγμένες (πάσες & βάθη). Μάρτυρες & παρειές. Στρωματογραφία και η παρακολούθησή της. Συνεχής τεκμηρίωση. Το αρχαιολογικό αρχείο ως παλίμψηστο. [Τι είναι το παλίμψηστο;] Συζήτηση: Θα μπορούσε το παρόν (δηλ. ο υλικός πολιτισμός γύρω μας σήμερα) επίσης να έχει το χαρακτήρα του παλίμψηστου; Ή η ιδέα αυτή ισχύει μόνο για το αρχαιολογικό αρχείο; Σκεφτείτε παραδείγματα. Η συζήτηση αυτή (με παραδείγματα που θα σκεφτείτε) θα συνεχιστεί και στο επόμενο μάθημα. Η (μικρο)-κλίμακα της παρατήρησης. Παράδειγμα: το νεροκόσκινο. Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα σε σχέση με το (ξηρό) κοσκίνισμα. Ανασκαφή και δειγματολειψία. Τι θα πει δείγμα ; Στατιστική σημασία τα δείγματα πρέπει να είναι αντιπροσωπευτικά, δηλαδή να αντιπροσωπεύουν ένα πληθυσμό μεγαλύτερο από αυτόν που περιλαμβάνεται στα δείγματα. Tο νεροκόσκινο ως δειγματολειψία... Το πρόβλημα της ανασκαφής παράδειγμα: Çatal Höyük. ΙΙ. Επιφανειακή έρευνα ([surface] survey) Α. Τοπογραφικές έρευνες (κυρίως 19 ος αιώνας): εντοπισμός θέσεων γνωστών ως ονόματα από αρχαίες πηγές Β. Εντατικές επιφανειακές έρευνες (κυρίως 1960-σήμερα): ολική κάλυψη ή αντιπροσωπευτική δειγματολειψία; Μέθοδοι/τεχνικές στις εντατικές επιφανειακές έρευνες Σάρωση όλης της επιφάνειας μιας περιοχής (ή μιας θέσης) με κάνναβο. Σάρωση ενός ποσοστού (π.χ., 10%) της επιφάνειας μιας περιοχής (ή μιας θέσης) με κάνναβο. Δειγματολειψία. [Άκηση: Στόχος ο υπολογισμός του πληθυσμού των θέσεων που υπάρχουν σε μια περιοχή. Μέθοδος: Δειγματολειψία 20%.] Τι μπορούμε να μάθουμε από εντατικές επιφανειακές έρευνες; [Παραδείγματα: έκταση μιας θέσης, αριθμός θέσεων σε μια περιοχή, αυξομειώσεις του αριθμού θέσεων σε μια περιοχή μέσα στο χρόνο (δημογραφικά μεγέθη), συγκρίσεις πυκνότητας θέσεων ανάμεσα σε διάφορες περιοχές.] Renfrew & Bahn, Κεφάλαιο 3, ενότητες «Ανακαλύπτοντας αρχαιολογικές θέσεις...» & «Ανασκαφή».

7 ΜΑΘΗΜΑ 6 Έρευνα πεδίου (συνέχεια) ΙΙΙ. Περιβαλλοντική έρευνα Α. Οι μεταμορφώσεις του φυσικού περιβάλλοντος Γεωμορφολογική και παλυνολογική έρευνα Πλειστόκαινο & Ολόκαινο: οι μεγάλες κλιματικές αλλαγές και οι συνέπειές τους στη βλάστηση, στη διασπορά των ζωικών ειδών και στη στάθμη της θάλασσας. Διεθνείς συντομογραφίες: BP, Ma (ή Mya), ka (ή kya) Π.χ.: 2,5 Ma = 2,5 εκατομμύρια χροόνια πριν από σήμερα. 48 ka = χρόνια πρίν από σήμερα Β. Το φυσικό περιβάλλον ως βιοτικός χώρος. Έμφαση στην εποχιακότητα και η διάκριση ανάμεσα σε μετακινούμενες και εγκατεστημένες κοινότητες (κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες και γεωργοίκτηνοτρόφοι). Πρώτες ύλες και η κατασκευή εργαλείων και σκευών Α. Λίθινα εργαλεία/όπλα 1. Πελεκητά (ή απολεπισμένα) εργαλεία: πρώτες ύλες (διάφορα είδη πυριτόλιθου, οψιανός, κ.α.), μέθοδοι κατασκευής, και χρήσεις. Αναγνώριση ανθρωπογενών απολεπισμάτων (πώς διαφέρουν από κοινές πέτρες;): κάποια τεχνικά χαρακτηριστικά. Λέξεις-κλειδιά (ορολογία): Φλοιός. Κρουστήρας. Πυρήνας απολέπισμα. Φολίδα/λεπίδα. Ράχη κοιλιά. Δευτερογενής επεξεργασία. Τεχνικές απολέπισης, από την πρώτη τους εμφάνιση (2,6 Ma) μέχρι την Εποχή του Χαλκού. Ολδόβια και Αχελαία λιθοτεχνία, τεχνική Levallois, λιθοτεχνία πρισματικών πυρήνων (λεπίδες) Οψιανός (ή οψιδιανός): οι πηγές (λατομεία) και η διακίνησή του στο Αιγαίο και την Εγγύς Ανατολή 2. Τριπτά (ή λειασμένα) εργαλεία: πρώτες ύλες (διάφορα πετρώματα, που επιλέγονται ανάλογα με την επιθυμητή χρήση του υπό κατασκευή εργαλείου), και μέθοδοι κατασκευής. Εργαλεία με κόψη (π.χ., πελέκεις) και άλλα (π.χ., τριβεία, γουδιά και γουδοχέρια, στιλβωτήρες) Από την πρώτη τους εμφάνιση (τελευταίες φάσεις της Παλαιολιθικής περιόδου, περίπου BP) ως τους Ιστορικούς χρόνους. Renfrew & Bahn, Κεφάλαιο 6, ενότητες «Ανασυνθέτοντας το φυτικό περιβάλλον», «Αρχαίες ακτογραμμές», «Ανιχνεύοντας βυθισμένες επιφάνειες...» & «Ανάλυση των πηγών μιας θέσης». Κεφ. 8, ενότητες «Κατασκευή λίθινων εργαλείων», «Αναγνώριση της λειτουργίας των λίθινων εργαλείων...» (δύο ενότητες). Treuil et al., Εισαγωγή, ενότητες Αρχαιολογία και φυσική γεωγραφία, Ο Αιγαιακός χώρος: ένα πλαίσιο και μία ιστορία & Το Αιγαιακό περιβάλλον στη... Επίσης μπορείτε να επισκεφτείτε τον ιστόποπο

8 ΜΑΘΗΜΑ 7 Ι. Πρώτες ύλες και η κατασκευή εργαλείων και σκευών (συνέχεια) Β. Αγγειοπλαστική. Έμφαση στις συνταγές κατασκευής χειροποίητων αγγείων, από την επιλογή/συλλογή του ωμού πηλού ως το ψήσιμο των αγγείων. Σύγκριση με τα τροχήλατα αγγεία (τι είναι το πλεονέκτημα των τελευταίων;) Γ. Άλλες τεχνολογίες: Οικοδομή οικοδομικά υλικά. Μεταλλουργία: από τον καθαρό φυσικό χαλκό στα κράματα ΙΙ. Παλαιολιθική Εποχή Κατώτερη Παλαιολιθική 2,6 Ma 300/100 ka Μέση Παλαιολιθική 300/ ka Ανώτερη Παλαιολιθική ka «Κοινωνίες ομάδων» και τα χαρακτηριστικά τους: Κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες. (Δεν αποθηκεύουν την τροφή τους) Μετακίνηση που ακολουθεί την εποχιακή διαθεσιμότητα των πηγών διατροφής. Μικρό μέγεθος των ομάδων (μερικές δεκάδες άτομα, συχνά πολύ μικρότερο). Μεταβαλλόμενο, ανάλογα με την εποχή. Μικρή κοινωνική διαφοροποίηση ανάμεσα στα μέλη της ομάδας (ηλικία, φύλο) Οι αρχαιολογικές θέσεις της Παλαιολιθικής αντιπροσωπεύουν προσωρινές κατασκηνώσεις, όχι μόνιμες εγκταστάσεις/οικισμούς. Απουσία κτιρίων. Υπαίθριες θέσεις και σπήλαια/βραχοσκεπές Η αφρικανική προέλευση του γένους Homo και ο αποικισμός της Ευρώπης. Έμφαση στους αποικισμούς από H. heidelbergensis (=πρόγονοι των Νεάντερταλ) και H. sapiens. Απολιθώματα και τέχνεργα. ΙΙΙ. Κάποιες σημαντικές αρχαιολογικές θέσεις της Παλαιολιθικής στη περιοχή του Αιγαίου: Πετράλωνα (σπήλαιο, Χαλκιδική) και ο «άνθρωπος των Πετραλώνων» (Η.heidelbergensis), ka Κοκκινόπηλος (υπαίθρια θέση, Ήπειρος), Κατώτερη Παλαιολιθική ka (αλλά και Mέση Παλαιολιθική, με Μουστέριες αιχμές) Ασπροχάλικο (βραχοσκεπή, Ήπειρος), Μέση Παλαιολιθική. Θέση κατάλληλη για καταφύγιο κυνηγών. Εφήμερες αλλά επαναλαμβανόμενες κατασκηνώσεις Πλακιάς, Νότια Κρήτη, πολλές υπαίθριες θέσεις, Κατώτερη & Μέση Παλαιολιθική. Οι παλιότερες ka Tο ζήτημα των θαλάσσιων ταξιδιών Σπήλαιο Λακωνίς Ι, Μάνη, Μέση Παλαιολιθική. Νεάντερταλ ka Σπήλαιο Καστρίτσας, Ήπειρος, Ανώτερη Παλαιολιθική IV. Μεσολιθική Εποχή η συνέχιση του κυνηγετικού-τροφοσυλεκτικού τρόπου ζωής μετά το τέλος του Πλειστοκαίνου, δηλ. μέσα στο Ολόκαινο. Σημαντική θέση: Σπήλαιο Φράνγθης (Αργολίδα) Renfrew & Bahn, Κεφ. 8, ενότητες «Αγγειοπλαστική», «Μη σιδηρούχα μέταλλα» & «Κράματα». Κεφάλαιο 5, Σελ και ενότητες «Ταξινόμηση των κοινωνιών», «Εθνοαρχαιολογία» και «Τεχνικές μελέτης για τις κοινωνίες ομάδων». Ντάρλας Ανδρέας, «Ο ελλαδικός χώρος κατά την Παλαιολιθική Εποχή»

9 ΜΑΘΗΜΑ 8 Ι. Οι απαρχές της γεωργίας/κτηνοτροφίας στην Εγγύς Ανατολή & η εξάπλωσή της στο Αιγαίο. Από μετακινούμενες ομάδες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών σε μόνιμους οικισμούς γεωργώνκτηνοτρόφων στην Εγγύς Ανατολή ( π.χ). Η αποθήκευση της τροφής. Κάποιες σημαντικές θέσεις στην Εγγύς Ανατολή: Göbekli Tepe & Çatal Hüyük Οι πρώτες γεωργο-κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις στην Εγγύς Ανατολή (Προκεραμική Νεολιθική, 10η-8η χιλιετία π.χ.). Τα φυτικά και ζωικά είδη που εξημερώθηκαν στην διάρκεια της Προκεραμικής Νεολιθικής: Μονόκοκκο & δίκοκκο σιτάρι, σιτάρι αρτοποιίας (T. aestivum), κριθάρι, μπιζέλι, φακή, ρεβύθι, ρόβι, λινάρι. Βοοειδή, αίγες, πρόβατα, χοίροι, σκύλος. Συζήτηση: Τι εννοούμε με εξημέρωση ; [Μακροχρόνια διαδικασία. Επιλογή. Το εξημερωμένο είδος διαφέρει τόσο μορφολογικά όσο και στη συμπεριφορά του από τον άγριο πρόγονό του. Εξάρτηση του εξημερωμένου είδους από τον άνθρωπο.] Παραδείγματα: Triticum boeoticum > T. monococcum & Bos primigenius > B. taurus. Οι πρώτες γεωργο-κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις στο Αγαίο: πρώιμη 7η χιλιετία π.χ., Προκεραμική ή (καλίτερα) Αρχική Νεολιθική). Κνωσσός: σχεδιασμένος αποικισμός (αλλά από πού;) Άλλες περιοχές: Θεσσαλία (Σέσκλο, Άργισα), Αργολίδα (Φράνγθη) Διαφορές ανάμεσα στην Προκεραμική Νεολιθική της Εγγύς Ανατολής και εκείνη του Αιγαίου ΙΙ. Η Αρχαιότερη (ΑΝ) και η Μέση (ΜΝ) Νεολιθικη στο Αγαίο (6500/ /5300 π.χ) Θεσσαλία και η μεγάλη πυκνότητα των οικισμών (ΑΝ-ΜΝ) Κάποιοι σημαντικοί οικισμοί [χωροταξία-οικήματα. Μέθοδοι δόμησης]: Νέα Νικομήδεια (ΑΝ) Σέσκλο (ΑΝ & ΜΝ) Το μέγεθος του νεολιθικού νοικοκυριού (πρβλ. οικήματα) και η πιθανή σύστασή του. Η εργαλειοθήκη των πρώιμων νεολιθικών νοικοκυριών. Λίθινα εργαλεία αλλά και εργαλεία υφαντικής. Κεραμικά δοχεία: χρηστικά (για αποθήκευση, μαγείρεμα, κλ.π.) ή κυρίως με συμβολική αξία; Η εξέλιξη της αγγειοπλαστικής στην ΑΝ & ΜΝ. Ανταλλαγές και ο χαρακτήρας τους: το παράδειγμα του οψιανού. Συζήτηση: Τι θα μπορούσε να ανταλλάσσεται; και τι εξυπηρετούσαν οι ανταλλαγές; και με τι μεταφορικά μέσα γίνονταν; Οι νεκροί και οι ζωντανοί: ταφές και καύσεις. Ταφές εντός οικισμών αλλά και εκτός ( νεκροταφεία ). Treuil et al., Εισαγωγή, ενότητες Η Εύφορη Ημισέλινος και η λεκάνη του Αιγαίου, & Πρώτο Βιβλίο, Κεφάλαιο 1, Νεολιθική Εποχή. (Οδηγία: Επικεντρωθείτε σε ό,τι αφορά στην ΑΝ και ΜΝ.)

10 ΜΑΘΗΜΑ 9 Ι. Οι όψιμες φάσεις της Νεολιθικής στο Αιγαίο (5400/ /3200 π.χ.) Συνέχειες και ασυνέχειες από τη Μέση στη Νεότερη Νεολιθική (c. 5400/5300 π.χ.). Πολλές νέες εγκαταστάσεις και επέκταση της κατοίκησης σε ξηρότερα εδάφη καθώς και στα μικρά νησιά του Αιγαίου (Κυκλάδες, κ.α.) Τεχνολογικές καινοτομίες στη Νεότερη Νεολιθική (ΝΝ, 5400/ /4500 π.χ.) Νέες κεραμικές τεχνολογίες και (μετά το 5000 π.χ.) τα πρώτα μεταλλικά τέχνεργα (κοσμήματα από χαλκό, όχι κράματα). Οικισμοί και κοινωνική οργάνωση στη Νεότερη ΝΝ. Το Διμήνι (5 η χιλιετία π.χ.) και οι περίβολοί του: οχύρωση ή χωροταξία; Η διαφοροποίηση των νοικοκυριών. Μακρύγιαλος (Ν. Μακεδονία): ημιυπόγειες κατοικίες και τάφροι γύρω από τον οικισμό. Δίκτυα ανταλλαγών μεγάλης εμβέλειας: κοσμήματα από το όστρεο Spondylus gaederopus, από το Αιγαίο στην κεντρική Ευρώπη. ΙΙ. Από τη Νεολιθική στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού Η μακριά φάση της Τελευταίας (ή Τελικής) Νεολιθικής (ΤΝ, 4700/ /3200 π.χ.) Οι μεταμορφώσεις της κεραμικής τεχνολογίας. Πυροτεχνολογία και η διάδοση της κατεργασίας των μετάλλων (χαλκός, χρυσός, άργυρος). Κοσμήματα, και τα πρώτα χάλκινα εργαλεία και όπλα. Εργαστήρια μεταλλουργίας από τη Μακεδονία ως το Γυαλί (Δωδεκάνησος). Νεκροταφείο Βάρνας (ΒΑ Βουλγαρία, π.χ.). Ταφές με μεγάλες ποσότητες χρυσών και άλλων πολύτιμων τέχνεργων: ποια η σημασία τους για την κοινωνική ιεράρχηση; Σημαντικές οχυρωμένες θέσεις της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (ΠΕΧ, 3300/ π.χ.) στο Αιγαίο: Τροία, Πολιόχνη (Λήμνος), Θερμή (Λέσβος). Οχυρωμένοι οικισμοί των Κυκλάδων (Καστρί Σύρου κ.α.). Κοινωνική οργάνωση/ιεραρχία (έμφαση στην Τροία (Ι & ΙΙ) Η εξέλιξη & γενίκευση της μεταλλουργίας στην ΠΕΧ: ορείχαλκος, όπλα και εργαλεία. «Θησαυροί» ορειχάλκινων αντικειμένων και η σημασία τους. Κοσμήματα. Συζήτηση: Τι μορφή θα μπορούσε να είχαν οι πολεμικές επιχειρήσεις στη Νεολιθική; Τι ίσως άλλαξε στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού; Για το Δημίνι: και Για την ΠΕΧ: Treuil et al., Πρώτο Βιβλίο, Κεφάλαιο ΙΙ, Ενότητα Α, 1, «Το πέρασμα στην Εποχή του Χαλκού: διακοπή ή συνέχεια;» (σελ ). Ενότητα Β («Η εξέλιξη του πολιτισμού»). Ενότητα Γ, 1 («Τα μέσα συντήρησης"). Ενότητα Γ, 2, «Η μεταλλοτεχνία...» και «Η ενδυμασία και η κόσμηση». Ενότητα Γ, 3 («Οι ανταλλαγές»). Επίσης μπορείτε να επισκεφτείτε τον ιστόποπο (για την Τροία) Και να διαβάσετε Κωτσάκης, Κ Παραλιακή περιοχή της Θεσσαλίας. Στο Γ.Α. Παπαθανασόπουλος, επιμ., Νεολιθικός πολιτισμός στην Ελλάδα. Αθήνα: Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Ιδρυμα Ν.Π. Γουλανδρή,

11 ΜΑΘΗΜΑ10 Από τα «Κτίρια με διαδρόμους» στα ανακτορικά συγκροτήματα της Κρήτης Ποικιλίες οικιστικών τύπων στην τρίτη χιλιετία π.χ. (ΠΕΧ). Παραδείγματα οικισμών: Τροία (μέγαρα) Σιταγροί (επιμήκεις οικίες) Ζυγουριές (συγκροτήματα) Θερμή, Λιθαρές κλπ. (δρόμοι) Οχυρώσεις & φυσικές ακροπόλεις Διαφοροποιήσεις στο μέγεθος των οικισμών: τι μπορεί να σημαίνουν; «Κεντρικές» & «περιφερειακές» θέσεις. Ιεραρχία οικισμών. Λέρνα (Αργολίδα) Η «Οικία των κεράμων» (2300 π.χ. [;;]). Αρχιτεκτονική και κατασκευαστικές ιδιαιτερότητες. Ο τύπος του «Κτιρίου με διαδρόμους» και η γεωγραφική & χρονολογική διασπορά του (Πελοπόννησος, Αττική, Βοιωτία π.χ. ή κάποιο μέρος αυτής της περιόδου.) Τα σφραγίσματα (Συζήτηση: Τι σκοπό εξυπηρετεί το σφράγισμα;) Τα είδη των «δοχείων» που σφραγίζονταν & τα πιθανά είδη αγαθών που περιείχαν. Η Λέρνα ως κέντρο αναδιανομής αγαθών, αλλά σε τι κλίμακα; Συγκρίσεις με συστήματα ελέγχου της ίδιας εποχής στην Εγγύς Ανατολή. Η Κρήτη στην ΠΕΧ (Πρωτομινωική περίοδος (ΠΜ), π.χ.) Περιφερειακοί οικισμοί (π.χ., Βασιλική, Μύρτος, Τρυπητή) και η ιδιαίτερη θέση του Μόχλου. Οι κυκλικοί τάφοι της Μεσαράς: οικογενιακοί ή κοινοτικοί; Τα πρώτα ανάκτορα στην Κρήτη (Μεσομινωική περίοδος (ΜΜ)) Τι δείχνουν τα ερείπια των ανακτορικών και συναφών κτιρίων για το χαρακτήρα της ανακτορικής κοινωνίας. Έμφαση στη Φαιστό και στα Μάλλια. Αποθήκευση, τελετουργίες/δρώμενα, εργαστήρια/παραγωγή ειδών πολυτελείας. Ανακτορικές κεραμικές. Λογιστική σε ιερογλυφική και σε γραμμική Α γραφή. Η συνοικία Μ των Μαλλίων: σχέση με το ανάκτορο; Ανάκτορα, επαύλεις και οικισμοι στην Κρήτη την εποχή της ακμής της ανακτορικής κοινωνίας (Υστερωμινωική (ΥΜ) Ι περίοδος, 1700/ π.χ) Σε ό,τι αφορα την Πρωτομινωική περίοδο, βλ. Μάθημα 9, ενότητες από Treuil et al. Τα παρακάτω αφορούν στην ανακτοριική περίοδο. Treuil et al., Δεύτερο Βιβλίο, Κεφάλαιο Ι, ενότητα Β («Η οικιστική ανάπτυξη και η εμφάνιση των ανακτόρων»). Ενότητες Γ, 1 («Η πολιτική οργάνωση»), Γ, 2 («Η κοινωνία») και Γ, 4 («Οικινομική οργάνωση και εξωτερικές επαφές». Ενότητα Ε, 1 («Το τέλος των Παλαιών ανακτόρων...». Κεφάλαιο ΙV, ενότητες Β, 1 «Η εξάπλωση της μνημειακής αρχιτεκτονικής» και «Οι νεοανακτορικές πόλεις». Ενότητες Γ, 1 («Οι επαύλεις της ΥΜ Ι φάσης...») και Γ, 2 («Η μινωική κοινωνία στη ΥΜ Ι φάση»)

12 ΜΑΘΗΜΑ11 Η Ύστερη Εποχή του Χαλκού (ΥΕΧ) στον Αιγαιακό κόσμο Οι λακκοειδείς τάφοι των Μυκηνών (ταφικοί περίβολοι Α και Β, 17 ος -16 ος αιώνας π.χ.). Αρχιτεκτονική: κατασκευαστικές καινοτομίες. Οι ταφές: πολυτέλεια και (α) πώς μπορεί να συσσωρεύτηκε; (β) τα χαρακτηριστικά της πολιτικής δύναμης στην εποχή των λακκοειδών τάφων. Θολωτοί τάφοι και η διασπορά τους: ποιοι θάβονταν εκεί; Και που θάβονταν οι υπόλοιποι; Θαλαμοειδείς τάφοι. Οχυρώσεις, πόλεις και ακροπόλεις της ΥΕΧ Τίρυνθα, Μυκήνες. «Κυκλώπεια» τείχη. Γκλά (Βοιωτία). Πύλος. Παυλοπέτρι (Λακωνία) Ανάκτορα Τίρυνθα, Πύλος («ανάκτορο του Νέστορα»), Έμφαση στο ανάκτορο της Πύλου: διοικητικά αρχεία (Γραμμική Β), στρατιωτική δύναμη (άρματα, άλογα, όπλα) και πολυτέλεια (τοιχογραφίες και εορταστικά δείπνα). Παραγωγή και συναλλαγές Έμφαση στην υφαντική: υφάντρες και υφάσματα. Οι μαρτυρίες των πινακίδων (Γραμμική Β) της Πύλου και της Κνωσσού για την υφαντική (μαλλί). Άλλες υλικές μαρτυρίες: υφαντικά βάρη (π.χ., Παυλοπέτρι). Δρόμοι της Μυκηναΐκής εποχής. Επικοινωνίες και μεταφορές. Δίκτυα μικρού και μεγάλου βεληνεκούς. (Έλαια-ψευδόστομοι αμφορείς, αλλά και κεχριμπάρι). Η αξία των μετάλλων. Τάλαντα (χαλκός) και πανοπλίες. Treuil et al., Δεύτερο Βιβλίο, Κεφάλαιο V, Εισαγωγή (σελ ) και ενότητες Α, «Ταφική αρχιτεκτονική και ταφικά έθιμα», «Γλυπτική» & «Όπλα και εργαλεία». Τρίτο Βιβλίο, Κεφάλαιο III, ενότητες Α, «Τα ανάκτορα» & «Οχυρώσεις και ακροπόλεις». Ενότητα Β («Ταφική αρχιτεκτονική και ταφικά έθιμα»). Επίσης μπορείτε να διαβάσετε... Treuil et al., Τρίτο Βιβλίο, Κεφάλαιο III, ενότητες» Γ («Πολιτική, διοικητική και κοινωνική οργάνωση» & Δ («Η οργάνωση της οικονομικής παραγωγής»). Eιδικά για το Παυλοπέτρι, μπορείτε ακόμα να δείτε ένα πρόσφατο ντοκυμανταίρ του BBC. Για να το βρείτε στο Διαδίκτυο, κάντε αναζήτηση με τον όρο «Παυλοπέτρι Λακωνίας».

Χειμερινό εξάμηνο Πέμπτη 12-3 μμ Αίθουσα Α31. Διδάσκων: Μ. Φωτιάδης

Χειμερινό εξάμηνο Πέμπτη 12-3 μμ Αίθουσα Α31. Διδάσκων: Μ. Φωτιάδης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙA (ΑΠΡ 501) Χειμερινό εξάμηνο 2016-2017 Πέμπτη 12-3 μμ Αίθουσα Α31 Διδάσκων: Μ. Φωτιάδης Το μάθημα προσφέρει βασικές γνώσεις για τον κλάδο τής προϊστορικής αρχαιολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια ΠΡΟΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Πριν από τις επιφανειακές έρευνες στην περιοχή του Πλακιά και της Πρεβέλης στη νότια Κρήτη, τα μόνα γνωστά προνεολιθικά ευρήματα προέρχονταν από το εσωτερικό του σπηλαίου Ασφέντου στο

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Από τη Μεσοχαλκή στην Υστεροχαλκή Στην αρχή της ΥΧ περιόδου η εικόνα σε κάθε περιοχή παραμένει η ίδια με τη ΜΧ, με εξαίρεση την Ηπειρωτική Ελλάδα. Κρήτη: η ανακτορική κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο Κεφάλαιο 1 Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου H εξέλιξη του ανθρώπου κράτησε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008)

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Με την αρχή της ΕΧ παρατηρείται μια αλλαγή στη συμβολική έκφραση των προϊστορικών κοινοτήτων στο βόρειο

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΟΥ ΡΕΒΕΚΚΑ ΓΚΑΡΓΚΑΛΗ ΑΝΘΗ ΚΟΝΤΣΕ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΛΙΟΥΜΠΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΟΥ ΡΕΒΕΚΚΑ ΓΚΑΡΓΚΑΛΗ ΑΝΘΗ ΚΟΝΤΣΕ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΛΙΟΥΜΠΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΟΥ ΡΕΒΕΚΚΑ ΓΚΑΡΓΚΑΛΗ ΑΝΘΗ ΚΟΝΤΣΕ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΛΙΟΥΜΠΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Η προϊστορία και η ιστορία του ανθρώπου σηματοδοτήθηκαν από τη χρήση των υλικών. Με βάση την τεχνολογική εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ.

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Α Ενότητα: Άνθρωπος και Τοπίο Τροία, πεδιάδα Σκαμάνδρου Ιράκ Ποταμός Ευφράτης Ιορδανία Ιορδάνης και υψίπεδα Μάλτα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Όνομα: Χολέβα Βασιλική Εξάμηνο: Η Μάθημα: Το Αιγαίο κατά την 3η χιλιετία π.χ Διδάσκων: Βλαχόπουλος Ανδρέας ΠΑΛΑΜΑΡΙ I ΠΧ II ΠΑΛΑΜΑΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διατολογίας-Διατροφής, Αθήνα 2 Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος,Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 2.1: Το Δομικό Σύστημα «ΔΟΚΟΣ ΕΠΙ ΣΤΥΛΩΝ» -Η εφαρμογή του συστήματος κατά την Προϊστορία Δρ Σταματίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών 1. Ιστορική αναδρομή στην τεχνολογία παρασκευής - χρήσης του υλικού στην αρχαιολογία και τέχνη (4 ώρες θεωρία) 2. Αναγνώριση - διάγνωση τεχνικών κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Στα δυτικά της εθνικής οδού Τρικάλων - Ιωαννίνων, 3χλμ πριν από τα Μετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης για τη χρήση της ελιάς:

Πηγές πληροφόρησης για τη χρήση της ελιάς: Η χρήση της ελιάς σο στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής, Διατροφής, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πλειόκαινο, περ. 3.500.000 χρόνια: πρώτη εμφάνιση ανθρώπου (Αφρική) -Τεταρτογενές - Πλειστόκαινο = από 2 εκατ. χρόνια-10.000 π.χ.

Στο Πλειόκαινο, περ. 3.500.000 χρόνια: πρώτη εμφάνιση ανθρώπου (Αφρική) -Τεταρτογενές - Πλειστόκαινο = από 2 εκατ. χρόνια-10.000 π.χ. Γεωλογικές Χρονολογίες (ιστορία της γης) Καινοζωϊκός Αιών -Τριτογενές = 65-2 εκατ. χρόνια πριν Τα τέλη του Τριτογενούς: Νεογενές = 20-5 εκατ. χρόνια πριν Τέλος Νεογενούς = Πλειόκαινο = 5-2 εκατ. χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ-ΜΕΣΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (2.000.000 (;)-9.000 π.χ.)

ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ-ΜΕΣΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (2.000.000 (;)-9.000 π.χ.) ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ-ΜΕΣΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (2.000.000 (;)-9.000 π.χ.) Δημιουργία της ζωής Εξέλιξη του Ανθρώπου Απολιθώματα της εξέλιξης των ανθρωπίδων στο Μουσείο Οστεολογίας στην Οκλαχόμα, ΗΠΑ Homo Ηabilis (2,9 εκ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. βιβλ Μινωικός πολιτισμός ΙΣΤΟΡΙΑ Κ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. βιβλ Μινωικός πολιτισμός ΙΣΤΟΡΙΑ Κ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. βιβλ. 60-97 Μινωικός πολιτισμός Γενικές πληροφορίες Τι είναι ο Μινωικός πολιτισμός; Μινωικός πολιτισμός είναι ο πολιτισμός που αναπτύχθηκε την εποχή του χαλκού στην Κρήτη και φέρει

Διαβάστε περισσότερα

προϊστορικά και πρωτοϊστορικά χρόνια: τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα

προϊστορικά και πρωτοϊστορικά χρόνια: τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα Η καλλιέργεια των φυτών στην Ελλάδα στα προϊστορικά και πρωτοϊστορικά χρόνια: τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα Τάνια Βαλαμώτη, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Τομέας Αρχαιολογίας, Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Κατά τη δεκαετία 2000-2010 η ΕΠΣΝΕ, παράλληλα προς τις σωστικές ανασκαφές και αυτοψίες της σε σπήλαια και θέσεις παλαιοανθρωπολογικού ενδιαφέροντος,

Διαβάστε περισσότερα

Η Προέλευση των Ελλήνων. Από τους Πελασγούς στους Δωριείς

Η Προέλευση των Ελλήνων. Από τους Πελασγούς στους Δωριείς Η Προέλευση των Ελλήνων Θεωρητικά προβλήματα και το ζήτημα της γλώσσας Από τους Πελασγούς στους Δωριείς Αρχαιολογικά δεδομένα, πολιτισμικές μεταβολές και θεωρίες μεταναστεύσεων Γλώσσα Με βάση τα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολική και ιδεολογική ζωή.

Συμβολική και ιδεολογική ζωή. Συμβολική και ιδεολογική ζωή. Αικατερίνη Παπανθίμου, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας, Α.Π.Θ. Η ιδεολογία, που θεωρήθηκε συνώνυμη με τις πίστεις, τις κοσμολογικές αντιλήψεις και τη θρησκεία των κοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνία και Οικονομία στην Ανατολική Μεσόγειο από τη Νεολιθική έως και την Ύστερη Εποχή του Χαλκού

Κοινωνία και Οικονομία στην Ανατολική Μεσόγειο από τη Νεολιθική έως και την Ύστερη Εποχή του Χαλκού 2 ο Συνέδριο Μεταπτυχιακών Φοιτητών Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Κοινωνία και Οικονομία στην Ανατολική Μεσόγειο από

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Παναγιώτης Καπλάνης Διδάσκων: Ανδρέας Βλαχόπουλος Σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Ελλάδα Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χάρτης με οικισμούς της υστεροελλαδικής περιόδου Είναι ο πρώτος ελληνικός πολιτισμός Προέλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΑΥ-21 ΛΟΓΙΑ - ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ / ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΛΟΓΙΑΣ - ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΔΡΙΒΑΛΙΑΡΗ 14/06/201 11.00 ΑΥ-24 ΟΣΤΕΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΔΡΙΒΑΛΙΑΡΗ 14/06/201 11.00 ΑΥ-26 ΛΟΓΙΑ ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΔΡΙΒΑΛΙΑΡΗ 14/06/201 11.00 ΑΥΕ-30

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 09:00 12:00 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ Υ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015 2016 12Ι/ΔΠΑ 4=12Α/ΔΠΑ 4: Πολιτισμικά Αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

3. Η Προϊστορική Ήπειρος

3. Η Προϊστορική Ήπειρος 3. Η Προϊστορική Ήπειρος Στη συνέχεια η κα Κοτζαμποπούλου μας ξενάγησε στο Α.Μ.Ι. και συγκεκριμένα στην αίθουσα 1 η οποία είναι αφιερωμένη στην Προϊστορική Ήπειρο. 1 3.1 Οι Νεάντερταλ Η Ήπειρος ήταν ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ XEIMEΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ XEIMEΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ XEIMEΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2012-2013 ΠΡΟΣΟΧΗ! ΛΟΓΩ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΔΕΙΩΝ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ 1)

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ Λαογραφία Ορίζεται η επιστήμη που ασχολείται με όλες τις εκφάνσεις του λαϊκού πολιτισμού. Εξετάζει, καταγράφει και ταξινομεί όλα όσα ένας λαός κατά παράδοση

Διαβάστε περισσότερα

Προανακτορική Κρήτη Γιάννης Παπαδάτος

Προανακτορική Κρήτη Γιάννης Παπαδάτος Προανακτορική Κρήτη Η ανάδυση του Μινωικού Πολιτισμού Γιάννης Παπαδάτος Επίκουρος Καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Χρονολογικό Πλαίσιο Τελική Νεολιθική

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Εμμανουήλ Βαρβούνης, 5 Καθηγητής 3. Θεωρία και Μεθοδολογία. Αντώνιος Μπαρτσιώκας, τη Φυσική Ανθρωπολογία* Γεώργιος Αγελαρίδης, ΕΕΔΙΠ.

Εμμανουήλ Βαρβούνης, 5 Καθηγητής 3. Θεωρία και Μεθοδολογία. Αντώνιος Μπαρτσιώκας, τη Φυσική Ανθρωπολογία* Γεώργιος Αγελαρίδης, ΕΕΔΙΠ. Συνοπτικός κατάλογος διδασκόμενων μαθημάτων ακαδημαϊκού έτους 2013 2014 Α. Υποχρεωτικά μαθήματα (Υ) Α εξάμηνο (χειμερινό εξάμηνο 2013 2014) Α/Α Αριθμός Διδάσκων πιστωτικών μονάδων / 1. Εισαγωγή στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Ιστορία της Μεσογείου κατά την Αρχαιότητα 3 5 Εισαγωγή στην Πολιτική Επιστήμη 3 5 Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ηαρχή της Νεολιθικής στην Ελλάδα και τα νέα δεδομένα

Ηαρχή της Νεολιθικής στην Ελλάδα και τα νέα δεδομένα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Ηαρχή της Νεολιθικής στην Ελλάδα και τα νέα δεδομένα Μεταπτυχιακή Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ:

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 2009 11-13 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΧΩΡΟΣ ΤΑΦΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Γεωργία Στρατούλη, Σέβη Τριανταφύλλου,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δημογραφικών & Κοινωνικών Αναλύσεων

Εργαστήριο Δημογραφικών & Κοινωνικών Αναλύσεων ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΕΣΥΕ) ΤΙΤΛΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΟΣ Γλώσσα ελληνική και αγγλική γαλλική * Εξαντλημένο Γλώσσα που αποδίδεται το δημοσίευμα - Γλώσσα που δε χρησιμοποιήθηκε το δημοσίευμα ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κρίσεις Συνέχειες - Ασυνέχειες στην Εξέλιξη του Πολιτισμού του Ελλαδικού Χώρου

Κρίσεις Συνέχειες - Ασυνέχειες στην Εξέλιξη του Πολιτισμού του Ελλαδικού Χώρου Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2012 «Ευρώπη μια Κοινή Κληρονομιά» 28-30 Σεπτεμβρίου 2012 Υλικός & Άυλος Πολιτισμός : Κρίσεις - Συνέχειες και Ασυνέχειες ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΕΣΥΕ) ΤΙΤΛΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΟΣ

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΕΣΥΕ) ΤΙΤΛΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΕΣΥΕ) ΤΙΤΛΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΟΣ 1 Γλώσσα ελληνική και αγγλική γαλλική * Εξαντλημένο Γλώσσα που αποδίδεται το δημοσίευμα - Γλώσσα που δε χρησιμοποιήθηκε το δημοσίευμα ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου

Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας Ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου Μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΧΩΡΟΙ

ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΧΩΡΟΙ Γ. Στρατούλη N. H. Andreasen E. Καλογηροπούλου Ν. Κατσικαρίδης Δ. Κλουκίνας Γ. Κορομηλά Ε. Μαργαρίτη Τ. Μπεκιάρης ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΒΕΛΔΕΜΙΡΗ. 2/5/1973 Αθ. Διάκου 7-9, Άγιος Παύλος, Θεσσαλονίκη

ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΒΕΛΔΕΜΙΡΗ. 2/5/1973 Αθ. Διάκου 7-9, Άγιος Παύλος, Θεσσαλονίκη ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΒΕΛΔΕΜΙΡΗ 2/5/1973 Αθ. Διάκου 7-9, Άγιος Παύλος, Θεσσαλονίκη 2310247570-6978 315324 info@stefanieveldemiri.com Η επαγγελματική εξειδίκευση της Στεφανίας Βελδεμίρη που αφορά τη συντήρηση αρχαιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΒ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Έως πρόσφατα στη δικαιοδοσία της ΙΒ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, με έδρα τα Ιωάννινα, περιλαμβάνονταν οι Ν. Ιωαννίνων, Άρτας, Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

Μία νέα οπτική στο τοπίο και στην οικιστική οργάνωση της Νεολιθικής Θεσσαλίας μέσα από τη συνεισφορά των γεωφυσικών διασκοπήσεων.

Μία νέα οπτική στο τοπίο και στην οικιστική οργάνωση της Νεολιθικής Θεσσαλίας μέσα από τη συνεισφορά των γεωφυσικών διασκοπήσεων. Μία νέα οπτική στο τοπίο και στην οικιστική οργάνωση της Νεολιθικής Θεσσαλίας μέσα από τη συνεισφορά των γεωφυσικών διασκοπήσεων. Σαρρής Απόστολος, Καλογηροπούλου Εβίτα, Kalayci Tuna, Simon François, Donati

Διαβάστε περισσότερα

Kάποτε, στα πολύ παλιά χρόνια ο Δίας θύμωσε με τους ανθρώπους και αποφάσισε

Kάποτε, στα πολύ παλιά χρόνια ο Δίας θύμωσε με τους ανθρώπους και αποφάσισε o μύθος των ανθρώπων που γεννήθηκαν από τις πέτρες Kάποτε, στα πολύ παλιά χρόνια ο Δίας θύμωσε με τους ανθρώπους και αποφάσισε να τους καταστρέψει με έναν μεγάλο κατακλυσμό. Ο Τιτάνας Προμηθέας, θέλησε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ Κ3: Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας.

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΛΑΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ Κ3: Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας. ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΥ 12Κ5 Εισαγωγή στην Επιστήμη της Αρχαιολογίας 12Κ3 Εισαγωγή στην Αρχαία Ιστορία 12Κ4 Εισαγωγή στην Βυζαντινή Ιστορία (Α Εξάμηνο-Μάθημα Κορμού) 12Κ17 Ιστορία της Τέχνης: Μεσαίωνας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΔΡΟΥΔΗΣ 111 ΔΕ 18.30-21.00 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Π. 112 ΔΕ 18.30-21.00

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΔΡΟΥΔΗΣ 111 ΔΕ 18.30-21.00 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Π. 112 ΔΕ 18.30-21.00 ΚΩΔΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡ Α ΩΡΑ ABY 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΔΡΟΥΔΗΣ 111 ΔΕ 18.30-21.00 ΑΒΥ 101 ΕΙΣ. ΣΤΗ ΧΡΙΣΤ.ΚΑΙ ΒΥΖ.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Π. 112

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ... σελ.3. Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ...σελ.3. Ι. Γενική επισκόπηση σελ.3-4. ΙΙ. Γεωγραφικό πλαίσιο... σελ.4

ΕΙΣΑΓΩΓΗ... σελ.3. Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ...σελ.3. Ι. Γενική επισκόπηση σελ.3-4. ΙΙ. Γεωγραφικό πλαίσιο... σελ.4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... σελ.3 Ο ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ....σελ.3 Ι. Γενική επισκόπηση σελ.3-4 ΙΙ. Γεωγραφικό πλαίσιο... σελ.4 ΙΙΙ. Η διάρθρωση της Μυκηναϊκής κοινωνίας σελ.4 ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΕΠΙΡΟΟΕΣ ΤΟΥ ΜΥΚΗΝΑΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

τρεις Μινωικός Κυκλάδων ηπειρωτικής Μυκηναϊκή

τρεις Μινωικός Κυκλάδων ηπειρωτικής Μυκηναϊκή Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Λίγο αργότερα από τους πολιτισμούς που αναπτύσσονται στην Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία, τρεις νέοι, μεγάλοι πολιτισμοί άνθισαν στο χώρο του Αιγαίου και στην ελληνική χερσόνησο: Ο Μινωικός

Διαβάστε περισσότερα

Λιθοστρωματογραφία. Αποτελεί μέθοδο έρευνας της Στρωματογραφίας που έχει σκοπό την ταξινόμηση των ΣΤΡΩΜΕΝΩΝ πετρωμάτων

Λιθοστρωματογραφία. Αποτελεί μέθοδο έρευνας της Στρωματογραφίας που έχει σκοπό την ταξινόμηση των ΣΤΡΩΜΕΝΩΝ πετρωμάτων Λιθοστρωματογραφία Αποτελεί μέθοδο έρευνας της Στρωματογραφίας που έχει σκοπό την ταξινόμηση των ΣΤΡΩΜΕΝΩΝ πετρωμάτων σε ΕΝΟΤΗΤΕΣ με βάση τα λιθολογικά τους χαρακτηριστικά (σύσταση, χρώμα, στρώσεις, υφή,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 10Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 10Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ Ν έ α Α ρ χ α ι ο λ ο γ ί α Π ο λ ι τ ι σ μ ι κ ή ε ξ έ λ ι ξ η Π ο λ ι τ ι σ μ ι κ ό χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ό Π ο λ ι τ ι σ μ ό ς Σ τ ρ ω μ α τ ο γ ρ α φ ί α Σ ω σ τ ι κ ή Α ρ χ α ι ο λ ο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ02 ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΙΑ02 ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΙΑ02 ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Μεταλλουργία Πρώιμη Εποχή Χαλκού 3.200 2.000 π.χ. Αντίθετα με την Νεολιθική, στην Πρώιμη Χαλκοκρατία επισημαίνονται: 1) συχνότερες μεταλλουργικές δραστηριότητες. 2)παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; 137 Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Νεολιθικής Εποχής; Πώς μετακινούνταν; Πού έκτιζαν τα χωριά τους; Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που ΠΕΡΙΛΗΨΗ H διδακτορική διατριβή με θέμα: «Σύγκλιση Απόκλιση. Έρευνα & Συνεισφορά στην τοπική κεραμική της Περιφέρειας Αρμένων-Ρεθύμνου και στην Κεραμική Παραγωγή της Κρήτης κατά τον 14 ο και 13 ο π. Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος µαθήµατος : Β. Λαµπρινουδάκης Εισήγηση Βαγγέλης Παπούλιας ( )

Υπεύθυνος µαθήµατος : Β. Λαµπρινουδάκης Εισήγηση Βαγγέλης Παπούλιας ( ) Υπεύθυνος µαθήµατος : Β. Λαµπρινουδάκης Εισήγηση Βαγγέλης Παπούλιας (24-10-2016) Η διαχείριση της πολιτισµικής κληρονοµιάς αποτελεί πεδίο ιδιαίτερης επιστηµονικής βαρύτητας και σύγχρονη αντίληψη προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Ανάλυσης. Καταστρεπτικές χρειάζεται να αποσπαστεί μικρό κομμάτι από το αντικείμενο και να διαμορφωθεί ανάλογα με τον τύπο της ανάλυσης

Μέθοδοι Ανάλυσης. Καταστρεπτικές χρειάζεται να αποσπαστεί μικρό κομμάτι από το αντικείμενο και να διαμορφωθεί ανάλογα με τον τύπο της ανάλυσης Μέθοδοι Ανάλυσης Καταστρεπτικές χρειάζεται να αποσπαστεί μικρό κομμάτι από το αντικείμενο και να διαμορφωθεί ανάλογα με τον τύπο της ανάλυσης Πετρογραφία (λεπτές τομές) Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο Σάρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2012 παντέχνου πυρός σέλας: λαμπερές ιστορίες φωτιάς. Χρήστος Ν. Κλείτσας

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2012 παντέχνου πυρός σέλας: λαμπερές ιστορίες φωτιάς. Χρήστος Ν. Κλείτσας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΙΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΝΟΜΟΣ: 3028/2002 ΦΕΚ: Α 153/28.06.2002 ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΘΡΟ 1: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ 1. Στην προστασία που παρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ, Ανοιχτό Πανεπιστημιακό Πρόγραμμα / / Το Ανοιχτό Πανεπιστημιακό Πρόγραμμα «ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ στην Ιστορία, την Αρχαιολογία και την Ιστορία της Τέχνης» φιλοδοξεί να φέρει σε επαφή το της Φιλοσοφικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Παπαγεωργίου. Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών

Βασιλική Παπαγεωργίου. Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών Βασιλική Παπαγεωργίου Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών 2 3 Οι νέες τεχνολογίες στη στρατηγική του Υπουργείου Η αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam@culture.gr

Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam@culture.gr Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam@culture.gr Τίτλος προγράμματος: «Ποιος να έμενε εδώ;». Τα σπίτια στην προϊστορική Σαντορίνη Ηλικία παιδιών: Γ ημοτικού Χώρος διεξαγωγής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Το ανάκτορο της Ζάκρου

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Το ανάκτορο της Ζάκρου ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Το ανάκτορο της Ζάκρου Ανάκτορο της Κάτω Ζάκρου Το ανάκτορο της Κάτω Ζάκρου βρίσκεται στο ΝΑ άκρο της Κρήτης στον ομώνυμο ευρύχωρο όρμο. Η θέση ήταν γνωστή από τον 19 ο αι.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τα φύλλα εργασίας προέρχεται εξολοκλήρου από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Διαβάζουμε: Οι Κυκλάδες οφείλουν το όνομά τους στη γεωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ (ΕΣΥΕ)

ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ (ΕΣΥΕ) ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ (ΕΣΥΕ) ΤΙΤΛΟΣ ΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΟΣ Γλώσσα ελληνική και αγγλική γαλλική * Εξαντληµένο Γλώσσα που αποδίδεται το δηµοσίευµα - Γλώσσα που δε χρησιµοποιήθηκε το δηµοσίευµα ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ (

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Συνεδρίου. 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας. 4-7 Δεκεμβρίου 2008

Πρόγραμμα Συνεδρίου. 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας. 4-7 Δεκεμβρίου 2008 2ο Συνέδριο Προϊστορικής Αρχαιολογίας Κτίριο "Αλέξανδρος Δελμούζος" - Αμφιθέατρο "Δημήτρης Σαράτσης" Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας - Βόλος Πρόγραμμα Συνεδρίου 4-7 Δεκεμβρίου 2008 http://web.auth.gr/prehist-conf2

Διαβάστε περισσότερα

Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες

Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες Διάλεξη 7α: Νοητικοί Χάρτες Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ευανθία Μιχαηλίδου Στόχος εκπαίδευσης Κατανόηση γεωγραφικού χώρου Οπτική αντίληψη

Διαβάστε περισσότερα

7o Ταξίδι στην Θράκη. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

7o Ταξίδι στην Θράκη. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. 7o Ταξίδι στην Θράκη Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. 7o Ταξίδι στην Θράκη Δευτέρα, 17 Αύγουστος 2015 Παραλία Μακρύαμμου Παραδεισένια και πλήρως εξοπλισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος

Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Μαύρη Θάλασσα. Ιστορία και Πολιτισμός MA in Black Sea Cultural

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Τετάρτη, 29 Μαΐου 2013 Αριθμ. Πρ.: 1750 2013-14 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΜΗΣΕΙΣ... 11 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΜΕΡΟΣ Α ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΙΒΛΙΚΟΣ ΙΣΡΑΗΛ Εισαγωγικά... 27 1. Αρχαιολογία του βιβλικού Ισραήλ... 29

Διαβάστε περισσότερα