ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΓΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Ανάπτυξης Νομού Ηρακλείου Η Προσέγγιση LIPSOR» ΕΚΠΟΝΗΣΗ: Ελένη Μπακούλα ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: κ. Μ. Γιαουτζή Αθήνα, Ιούνιος 2007

2 .T TΦυσικό.T TΚοινωνικό.T TΔείκτες.T TΟικονομικό.T TΠολιτιστικό.T TΔίκτυα.T TΠεριφερειακή ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ T1.T TΣΤΟΧΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣT...11 T1.1.T TΗ Περιοχή ΜελέτηςT...11 T1.2.T TΠεριγραφή Στόχου και ΥποστόχωνT...13 T1.3.T TΗ Μεθοδολογική Προσέγγιση της ΕργασίαςT...16 T2.T TΜΕΛΕΤΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥT...18 T2.1.T TΔιοικητική Διάρθρωση του Νομού ΗρακλείουT...18 T2.2 ΠεριβάλλονT...20 T2.2.1.T TΦυσιογραφίαT...20 T2.2.2.T TΌρηT...20 T2.2.3.T TΟροπέδια και ΠεδιάδεςT...21 T2.2.4.T TΣτρωματογραφίαT...21 T2.2.5.T TΦαράγγιαT...21 T2.2.6.T TΥδρογραφίαT...22 T2.2.7.T TΑκτογραφίαT...22 T2.2.8.T TΚλίμαT...22 T2.2.9.T TΒλάστησηT...22 T T TΠανίδαT...23 T T TNatura 2000T...23 T2.3 ΠεριβάλλονT...23 T2.3.1.T TΠληθυσμιακά χαρακτηριστικάt...23 T2.3.2.T TΜορφωτικό επίπεδοt...26 T2.4 ΕυημερίαςT...27 T2.4.1.T TΑπασχόλησηT...27 T2.4.2.T TΑνεργίαT...29 T2.5 ΠεριβάλλονT...29 T2.5.1.T TΠεριφερειακό ΑΕΠT...30 T2.5.2.T TΠρωτογενής τομέαςt...30 T2.5.3.T TΔευτερογενής τομέαςt...30 T2.5.4.T TΤριτογενής τομέαςt...31 T2.6 ΠεριβάλλονT...35 T2.6.1.T TΠαραδοσιακά επαγγέλματαt...35 T2.6.2.T TΛαϊκός πολιτισμός και παράδοσηt...35 T2.6.3.T TΠαραδοσιακή αρχιτεκτονικήt...35 T2.6.4.T TΤραγούδιαT...36 T2.6.5.T TΧοροίT...36 T2.7 ΥποδομέςT...36 T2.7.1.T TΛιμάνιαT...36 T2.7.2.T TΑεροδρόμιαT...37 T2.8.T TΠρότυπα Χωρικής Οργάνωσης στο νομό ΗρακλείουT...37 T2.9 Πολιτική - Νομοθετικό ΠλαίσιοT...38 T2.9.1.T TΠεριφερειακή ΠολιτικήT...38 T2.9.2.T TΝομοθετικό ΠλαίσιοT...48 T2.10.T TΣχετικές ΜελέτεςT

3 T TΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ.T TΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑT T T T T T TΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ T TΔΟΜΙΚΗ.T TΠεριγραφή T T T T.T TΗ T T T T T T T.T TΗ.T TΕφαρμογή T T T T T T T T3. ΣΕΝΑΡΙΩΝT...51 T3.1.T TΠερί ΣεναρίωνT...51 T3.2.T TΜεθοδολογικές Προσεγγίσεις στη Προσεγγίσεις στη Δόμηση ΣεναρίωνT...53 T3.3.T TΟι Προσεγγίσεις Backasting και ForecastingT Πλεονεκτήματα της Προσέγγισης των Σεναρίων...55 T4. ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗT...58 T4.1.T TΗ Προσέγγιση LIPSORT...58 T4.2.T TΠεριγραφή της Προσέγγισης του LIPSORT...61 T4.3 των Μεθόδων που χρησιμοποιεί η Προσέγγιση LIPSORT...62 T4.3.1.T TΜέθοδος δομικής ανάλυσης - Η μέθοδος MICMACT...63 T4.3.2.T TO ρόλος των συντελεστών της περιοχής - Η μέθοδος MACTORT...63 T4.3.3.T TΑνάλυση Αλληλοσυσχέτισης Η Μέθοδος SMIC PROB-EXPERTT...64 T4.3.4.T TΔόμηση σεναρίων - Η μέθοδος MORPHOLT Αξιολόγηση Η Μέθοδος Multipol...65 T5. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - Η ΜΕΘΟΔΟΣ MICMACT..66 T5.1 Μέθοδος MICMACT...66 T5.1.1.T TΟ καθορισμός των μεταβλητώνt...66 T5.1.2.T TΗ περιγραφή των σχέσεων μεταξύ των μεταβλητώνt...67 T5.1.3.T TΗ ταξινόμηση των μεταβλητών με τη μέθοδο MICMACT...67 T5.1.4.T TΗ σύγκριση των επιμέρους ταξινομήσεωνt...68 T5.2.T TΕφαρμογή της Μεθόδου MICMACT Σχολιασμός Αποτελεσμάτων από τη Μέθοδο MICMAC...80 T6. TΟ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ - Η ΜΕΘΟΔΟΣ MACTORT...83 T6.1 Μέθοδος MACTORT...83 T6.1.1.T TΚατασκευή του πίνακα στρατηγικής των συντελεστών - actorst...83 T6.1.2.T TΔιερεύνηση στρατηγικών στόχων των συντελεστών (actors)t...84 T6.1.3.T TΘέση των συντελεστών (actors) απέναντι στους τεθέντες στόχους του υπό μελέτη συστήματος - Σύγκλιση και απόκλιση των συντελεστών από τους στόχους αυτούςt...85 T6.1.4.T TΙεράρχηση των στόχων (ranking) για κάθε συντελεστή (actor)t TΠροσδιορισμός της ισορροπίας δυνάμεων μεταξύ των συντελεστών (actors)t...86 T6.1.6.T TΕνσωμάτωση της ισορροπίας δυνάμεων των συντελεστών στην ανάλυση σύγκλισης - απόκλισης μεταξύ των συντελεστών και των στόχωνt...88 T6.1.7.T TΔιατύπωση στρατηγικών και κρίσιμων ζητημάτων για το μέλλον.t της Μεθόδου MACTORT...89 T6.2.1.T TΤα δεδομέναt Σχολιασμός Αποτελεσμάτων από τη Μέθοδο MACTOR...94 T7. T ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ T

4 TU TU ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΧΑΡΤΩΝ TUΧάρτης 1-1: Η θέση του Ν. Ηρακλείου στην Περιφέρεια Κρήτης.UT...13 TUΧάρτης 2-1: Οι μεγαλύτερες πόλεις του Ν. Ηρακλείου.UT...20 TUΧάρτης 2-2: Τα Αιολικά Πάρκα στην Κρήτη για τα οποία έχει εκδοθεί άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τη Ρ.Α.Ε. (ημερομηνία ενημέρωσης: 17 Φεβρουαρίου 2004).UT...32 TUΧάρτης 2-3: Περιοχή εφαρμογής του προγράμματος Leader II.UT...40 TUΧάρτης 2-4: Περιοχή εφαρμογής του προγράμματος Leader+.UT...45 TUΧάρτης 5-1: Άμεση επιρροή / επίδραση μεταβλητών.ut...73 TUΧάρτης 5-2: Άμεση εν δυνάμει επιρροή / επίδραση μεταβλητών.ut...76 TUΧάρτης 5-3: Έμμεση επιρροή / εξάρτηση μεταβλητών.ut...78 TUΧάρτης 5-4: Εν δυνάμει έμμεση επιρροή / επίδραση.ut...79 TUΧάρτης 6-1: Χάρτης επιρροής - εξάρτησης μεταξύ των συντελεστών.ut...95 Χάρτης 6-2: Ο βαθμός σύγκλισης μεταξύ των συντελεστών με βάση την ιεράρχηση των στόχων.ut Χάρτης 6-3: Ο βαθμός σύγκλισης μεταξύ των συντελεστών με βάση την ιεράρχηση των στόχων.ut TUΧάρτης 6-4: Η στάση των συντελεστών απέναντι στους στόχους με βάση τη βαρύτητα που δίνει ο κάθε συντελεστής στον εκάστοτε στόχο (3CAA).UT TUΧάρτης 6-5: Η στάση των συντελεστών απέναντι στους στόχους με βάση τη βαρύτητα που δίνει ο κάθε συντελεστής στον εκάστοτε στόχο (3CAA).UT TUΧάρτης 6-6: Πίνακας αποκλίσεων μεταξύ των συντελεστών (1DAA).UT TUΧάρτης 6-7: Πίνακας αποκλίσεων μεταξύ των συντελεστών (1DAA).UT TUΧάρτης 6-8: Valued divergence map (2DAA).UT TUΧάρτης 6-9: Valued divergence graph (2DAA).UT TUΧάρτης 6-10: Weighted valued divergence map (3DAA).UT TUΧάρτης 6-11: Weighted valued divergence graph (3DAA).UT TUΧάρτης 6-12: Ευθείες σχέσεις μεταξύ των στόχων του υπό μελέτη συστήματος.ut TUΧάρτης 6-13: Ευθείες σχέσεις μεταξύ των στόχων του υπό μελέτη συστήματος.ut TUΧάρτης 6-14: Ευθείες σχέσεις μεταξύ των actors του υπό μελέτη συστήματος.ut TUΧάρτης 6-15: Ευθείες σχέσεις μεταξύ των actors του υπό μελέτη συστήματος.ut ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ TUΠίνακας 2-1: Σύνθεση πληθυσμού.ut...26 TUΠίνακας 2-2: Νόμιμος πληθυσμός Νομού Ηρακλείου.UT...26 TUΠίνακας 2-3: Οικονομικά Ενεργός και μη Ενεργός πληθυσμός, σύνολο πληθυσμού.ut...28 TUΠίνακας 2-4: Οικονομικά Ενεργός και μη Ενεργός πληθυσμός, ηλικίας ετών.ut...28 TUΠίνακας 2-5: Οικονομικά Ενεργός και μη Ενεργός πληθυσμός, ηλικίας ετών.ut...29 TUΠίνακας 5-1: Μεταβλητές του υπό μελέτη συστήματος.ut...69 TUΠίνακας 5-2: Στατιστικά στοιχεία της δομικής ανάλυσης, άμεσης ταξινόμησης.ut...71 TUΠίνακας 5-3: Άμεση επιρροή και εξάρτηση μεταβλητών.ut

5 TU TU TU TU TU TUΠίνακας 5-4: Στατιστικά στοιχεία της δομικής ανάλυσης, εν δυνάμει άμεσης ταξινόμησης.ut Πίνακας 5-5: Εν δυνάμει σχέσεις επιρροής / επίδρασης μεταξύ των μεταβλητών.ut...75 TUΠίνακας 5-6: Έμμεσες σχέσεις επιρροής / εξάρτησης των μεταβλητών.ut...77 TUΠίνακας 5-7: Κυρίαρχες μεταβλητές για κάθε ταξινόμηση.ut Πίνακας 5-8: Μεταβλητές που δέχονται την μεγαλύτερη επίδραση σε κάθε ταξινόμηση.ut...82 Πίνακας 6-1: Πίνακας αλληλεπίδρασης των συντελεστών (actors).ut...84 TUΠίνακας 6-2: Θέση των συντελεστών-actors απέναντι στους στόχους (Πίνακας 1ΜΑΟ).UT...85 TUΠίνακας 6-3: Θέση των συντελεστών-actors απέναντι στους στόχους (Πίνακας 2ΜΑΟ)UT...86 TUΠίνακας 6-4: Θέση των συντελεστών -actors απέναντι στους στόχουςut...88 TUΠίνακας 6-5: Πίνακας άμεσης επίδρασης των συντελεστών (actors).ut...91 TUΠίνακας 6-6: Πίνακας συντελεστών και στόχων του συστήματος του Ν. Ηρακλείου (2MAO).UT...92 TUΠίνακας 6-7: Άμεσης και έμμεσης επίδρασης MDII.UT...94 TUΠίνακας 6-8: Βαθμός επιρροής - εξάρτησης μεταξύ των συντελεστών.ut...96 TUΠίνακας 6-9: Πίνακας ανταγωνιστικότητας των συντελεστών.ut...97 TUΠίνακας 6-10: Θέση των συντελεστών- actors απέναντι στους στόχους (1ΜΑΟ).UT.108 Πίνακας 6-11: Θέση των συντελεστών- actors απέναντι στους στόχους (2ΜΑΟ).UT.109 TUΠίνακας 6-12: Θέση των συντελεστών- actors απέναντι στους στόχους (3ΜΑΟ). UT.110 TUΠίνακας 6-13: Πίνακας συγκλίσεων (convergence matrix - 1CAA).UT Πίνακας 6-14: Ο βαθμός σύγκλισης μεταξύ των συντελεστών με βάση την ιεράρχηση των στόχων.ut TUΠίνακας 6-15: Η στάση των συντελεστών απέναντι στους στόχους με βάση τη βαρύτητα που δίνει ο κάθε συντελεστής στον εκάστοτε στόχο (3CAA).UT TUΠίνακας 6-16: Πίνακας αποκλίσεων μεταξύ των συντελεστών (1DAA).UT TUΠίνακας 6-17: Valued divergence matrix (2DAA).UT TUΠίνακας 6-18: Weighted valued divergence matrix (3DAA).UT TUΠίνακας 6-19: Actor s ambivalence matrix.ut ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ TUΓράφημα 2-1: Πυραμίδα ηλικιών Νομού Ηρακλείου.UT...24 TUΓράφημα 2-2: Πληθυσμιακή εξέλιξη Νομού Ηρακλείου.UT...24 TUΓράφημα 2-3: Πληθυσμιακή σύνθεση Νομού Ηρακλείου.UT...25 TUΓράφημα 2-4: Συγκριτικό διάγραμμα αστικοποίησης Νομού Ηρακλείου.UT...25 TUΓράφημα 2-5: Μορφωτικό επίπεδο Νομού Ηρακλείου.UT...27 TUΓράφημα 2-6: Ξενοδοχεία 5 και 4 αστέρων ανά νομό.ut...33 TUΓράφημα 5-1: Σχέσεις άμεσης επιρροής/εξάρτησης.ut...73 TUΓράφημα 5-2: Σχέσεις άμεσης εν δυνάμει επιρροής μεταξύ των μεταβλητών.ut...76 TUΓράφημα 5-3: Γράφημα έμμεσης επιρροής / επίδρασης.ut...79 TUΓράφημα 5-4: Γράφημα εν δυνάμει έμμεσης ταξινόμησης.ut

6 TU TU TU TU TU TU TU TU UT ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ TUΣχήμα 6-1: Διάγραμμα σύγκλισης μεταξύ των συντελεστών-actors.ut...85 TUΣχήμα 6-2: Διάγραμμα επιρροής εξάρτησης των συντελεστών-actors.ut...87 Σχήμα 6-3: Ιστόγραμμα ανταγωνιστικότητας των συντελεστών.ut...97 TUΣχήμα 6-4: Ο ρόλος των συντελεστών για το στόχο της περιβαλλοντικής προστασίας TUΣχήμα 6-5: Διαφοροποίηση στάσης του συντελεστή Ακτοπλοϊκές Εταιρίες για το στόχο «Προστασία του Περιβάλλοντος».UT...99 TUΣχήμα 6-6: Διαφοροποίηση στάσης του συντελεστή Παράγοντες του πρωτογενή τομέα-αγρότες για το στόχο «Προστασία του Περιβάλλοντος».UT...99 TUΣχήμα 6-7: Διαφοροποίηση στάσης του συντελεστή Περιβαλλοντικές Οργανώσεις για το στόχο «Προστασία του Περιβάλλοντος».UT TUΣχήμα 6-8: Στάση των actors απέναντι στο στόχο «Ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού».ut TUΣχήμα 6-9: Διαφοροποίηση στάσης του συντελεστή Περιβαλλοντικές Οργανώσεις για το στόχο «Ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού».ut TUΣχήμα 6-10: Διαφοροποίηση στάσης του συντελεστή Επιστημονικές Ομάδες για το στόχο «Ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού».ut TUΣχήμα 6-11: Ο ρόλος των συντελεστών για το στόχο της προώθησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.ut TUΣχήμα 6-12: Διαφοροποίηση στάσης του συντελεστή Περιβαλλοντικές Οργανώσεις για το στόχο «προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας».ut Σχήμα 6-13: Διαφοροποίηση στάσης του συντελεστή Επιστημονικές Ομάδες για το στόχο «προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας».ut Σχήμα 6-14: Ο ρόλος των συντελεστών για το στόχο «βελτίωση των δικτύων μεταφορών».ut Σχήμα 6-15: Διαφοροποίηση στάσης του συντελεστή Ξενοδοχειακές Μονάδες για το στόχο «Βελτίωση των δικτύων υποδομών».ut Σχήμα 6-16: Διαφοροποίηση στάσης του συντελεστή Επιστημονικές Ομάδες για το στόχο «Βελτίωση των δικτύων υποδομών».ut Σχήμα 6-17: Ο ρόλος των συντελεστών για την επίτευξη του στόχου για την ανάπτυξη του εμπορίου.ut Σχήμα 6-18: Διαφοροποίηση στάσης του συντελεστή Αεροπορικές Εταιρίες για το στόχο «Προώθηση Εμπορίου».UT Σχήμα 6-19: Διαφοροποίηση στάσης του συντελεστή Παράγοντες του πρωτογενή τομέα -Αγρότες για το στόχο «Βελτίωση των δικτύων υποδομών».ut.106 TUΣχήμα 6-20: Ο ρόλος των συντελεστών για την επίτευξη του στόχου της διάδοσης των καινοτομιών.ut TUΣχήμα 6-21: Διαφοροποίηση στάσης του συντελεστή Περιβαλλοντολογικές Ομάδες για το στόχο «Διάδοση Καινοτομιών».UT TUΣχήμα 6-22: Η στάση των συντελεστών απέναντι σε κάθε στόχο.ut TUΣχήμα 6-23: Συμμαχίες - συγκρούσεις μεταξύ των συντελεστών με βάση την ιεράρχηση των στόχων.ut TUΣχήμα 6-24: Συγκλίσεις μεταξύ των actors.ut

7 TUΣχήμα 6-25: Διάγραμμα σύγκλισης των actors.ut ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ο στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η εκπόνηση ενός Ολοκληρωμένου Προγράμματος Ανάπτυξης του Νομού Ηρακλείου, ενός προγράμματος δηλαδή το οποίο εκφράζει τη διάσταση της Ολοκληρωμένης Βιώσιμης Ανάπτυξης του συγκεκριμένου νομού στη βάση της αρμονικής συνύπαρξης κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών παραμέτρων. Στο πλαίσιο αυτό στοχεύει στην ανάπτυξη της περιοχής μελέτης σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο σε συνδυασμό με την προστασία των φυσικών και πολιτιστικών πόρων, μέσα από την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ανταγωνιστικών της πλεονεκτημάτων. Η δομή της εργασίας ακολουθεί τα στάδια της διαδικασίας του σχεδιασμού, υιοθετώντας την προσέγγιση σχεδιασμού σεναρίων του LIPSOR. Η συγκεκριμένη προσέγγιση στηρίζει με συστηματικό τρόπο κάθε στάδιο της διαδικασίας σχεδιασμού, αξιοποιώντας συγκεκριμένες μεθόδους και εργαλεία, έτσι ώστε να οδηγεί σε λύσεις διάφανες και καλά τεκμηριωμένες, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη τους τόσο τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τ ης περιοχής μελέτης όσο και τι ς εξελίξεις στ ο ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτή εντάσσεται. Στο πλαίσιο αυτό, στηρίζει με συστηματικό και ουσιαστικό τρόπο τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στα πλαίσια της χάραξης πολιτικής για τη μελλοντική εξέλιξη της περιοχής μελέτης. Ταυτόχρονα θέτει τη βάση για τη συμμετοχή ενός ευρύτερου κοινού σε όλες τις φάσεις της διαδικασίας σχεδιασμού σεναρίων, επιχειρώντας να διασφαλίσει ευρύτερες συνεργασίες και συναίνεση ανάμεσα στους συντελεστές της περιοχής μελέτης με σκοπό την προώθηση των όποιων λύσεων επιτυγχάνει μέσα από τη δέσμευση όλων των παραγόντων προς την επίτευξη κοινών στόχων. Ευχαριστίες Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την επιβλέπουσα καθηγήτρια της διπλωματικής μου εργασίας κ. Μ. Γιαουτζή καθώς και την λέκτορα της σχολής κ. Αν. Στρατηγέα για την πολύτιμη βοήθεια τους, τη γνώση, τη διδασκαλία και τη στήριξη που μου προσέφεραν τόσο στην παρούσα εργασία όσο και κατά τα χρόνια φοίτησής μου στη σχολή Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών. Οφείλω πολλές ευχαριστίες στους παρόντες και προηγούμενους καθηγητές μου για τις γνώσεις που μου προσέφεραν. Οφείλονται ευχαριστίες σε όλους όσους µε οποιοδήποτε τρόπο συνέβαλαν στην εκπόνηση της παρούσας διπλωματικής εργασίας. Ειδικότερα, σε αυτούς που αφιέρωσαν χρόνο για να διαβάσουν, διορθώσουν και ασκήσουν εποικοδομητική κριτική στην παρούσα εκπόνηση και να με προστατεύσουν από λάθη και παραλείψεις αξίζει ένα ειλικρινές ευχαριστώ. Οποιοδήποτε λάθος ή παράλειψη είναι αποκλειστική ευθύνη της συγγραφέως. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους γονείς μου Νικόλαο και Φωτεινή και τον αδερφό μου Κωνσταντίνο για την ηθική υποστήριξη που μου παρείχαν και για το λόγο αυτό τους αφιερώνω αυτή την εργασία. 7

8 Αθήνα Ιούνιος 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη του Ν. Ηρακλείου. Ο νομός θεωρείται ως ένα σύστημα, η εξέλιξη του οποίου αποτελεί αντικείμενο μεταβολής τόσο εσωτερικών όσο και εξωτερικών ως προς αυτό παραγόντων. Η αναπτυξιακή προοπτική του υπό μελέτη συστήματος στηρίζεται στην αξιοποίηση των υπαρχόντων πόρων, τη δημιουργία ευρύτερης συναίνεσης των συντελεστών του συστήματος σε σχέση με τους στόχους που τίθενται, καθώς και την αντιμετώπιση των υπαρχόντων αλλά και μελλοντικών προβλημάτων που σχετίζονται με το εσωτερικό και το εξωτερικό περιβάλλον της περιοχής μελέτης. Η προστασία και περιφρούρηση του φυσικού περιβάλλοντος και η βιώσιμη διαχείριση των πόρων του, όπως ορίζει η αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, αποτελεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο επιδιώκεται η ολοκληρωμένη ανάπτυξη της περιοχής μελέτης. Ο Ν. Ηρακλείου είναι ένας από τους τέσσερις νομούς της Περιφέρειας Κρήτης, μία από τις σημαντικότερες Περιφέρειες στο νότιο τμήμα της Ελλάδας, με σημαντική γεωπολιτική θέση και αξιόλογους φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους. Ο πληθυσμός του νομού παρουσιάζει αυξητικές τάσεις και έχει μεγαλύτερο ρυθμό αύξησης από τον αντίστοιχο ρυθμό της χώρας. Η παραγωγική δραστηριότητα στον Ν. Ηρακλείου κυριαρχείται από τον τριτογενή τομέας και ακολουθεί ο πρωτογενής. Για τον τριτογενή τομέα, ο τουρισμός, το εμπόριο και οι εμπορικές - μεταφορικές δραστηριότητες είναι οι κύριοι κλάδοι που αναπτύσσονται. Στον πρωτογενή τομέα, ο κυριότερος κλάδος που αναπτύσσεται είναι η γεωργία, με αξιόλογη παραγωγή πλήθους προϊόντων γνωστών και έξω από τα όρια της περιφέρειας. Στον Ν. Ηρακλείου, σε αντιστοιχία με την Περιφέρεια Κρήτης, το ποσοστό ανεργίας είναι χαμηλό και σημαντικά μικρότερο από το αντίστοιχο της χώρας. Ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει το γεγονός ότι ανεργία αρχίζει να παρουσιάζει αυξητικές τάσεις. Η μεθοδολογική προσέγγιση της εργασίας στηρίζεται στο σχεδιασμό σεναρίων μελλοντικής εξέλιξης της περιοχής μελέτης με τη βοήθεια της προσέγγισης σχεδιασμού σεναρίων LIPSOR. Η συγκεκριμένη προσέγγιση ακολουθεί τα βήματα της διαδικασίας σχεδιασμού, στηρίζοντας με συστηματικό τρόπο κάθε στάδιο με συγκεκριμένες μεθόδους και εργαλεία, έτσι ώστε να οδηγεί σε λύσεις διάφανες και καλά τεκμηριωμένες, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη τους τόσο τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής μελέτης όσο και τις εξελίξεις στο ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτή εντάσσεται. Στο πλαίσιο αυτό, στηρίζει με συστηματικό και ουσιαστικό τρόπο τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στα πλαίσια της χάραξης πολιτικής για τη μελλοντική εξέλιξη της περιοχής μελέτης. Ταυτόχρονα θέτει τη βάση για τη συμμετοχή ενός ευρύτερου κοινού σε όλες τις φάσεις της διαδικασίας σχεδιασμού σεναρίων, επιχειρώντας να διασφαλίσει ευρύτερες συνεργασίες και συναίνεση ανάμεσα στους συντελεστές της περιοχής μελέτης με σκοπό την προώθηση των όποιων λύσεων επιτυγχάνει μέσα από τη δέσμευση όλων των παραγόντων προς την επίτευξη κοινών στόχων. 8

9 Η δομή της εργασίας περιλαμβάνει συνολικά οχτώ συνολικά κεφάλαια, τα οποία ομαδοποιούνται σε δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος συζητείται το θεωρητικό και μεθοδολογικό μέρος της εργασίας, ενώ στο δεύτερο παρουσιάζονται και σχολιάζονται τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της συγκεκριμένης προσέγγισης στην περιοχή του Ν. Ηρακλείου. Στις παραγράφους που ακολουθούν γίνεται μια συνοπτική παρουσίαση του περιεχομένου κάθε κεφαλαίου. Το πρώτο μέρος της εργασίας αποτελείται από τέσσερα κεφάλαια, τα οποία αναφέρονται στην περιγραφή του στόχου και υποστόχων, την περιγραφή της περιοχής μελέτης, το θεωρητικό υπόβαθρο της εργασίας και το μεθοδολογικό πλαίσιο. Πιο συγκεκριμένα περιλαμβάνει: Το πρώτο κεφάλαιο, στο οποίο αναπτύσσεται ο στόχος της διπλωματικής εργασίας και η μεθοδολογική προσέγγιση της εργασίας. Σε αυτό περιγράφεται συνοπτικά, η περιοχή μελέτης με τα κύρια χαρακτηριστικά της, το πλαίσιο της μεθοδολογικής προσέγγισης με τα επιμέρους στάδια του και στο τέλος ο στόχος της μελέτης και οι υποστόχοι, οι οποίοι λειτουργούν επεξηγηματικά για την αποσαφήνιση του στόχου. Στο δεύτερο κεφάλαιο περιγράφεται η υπάρχουσα κατάσταση της περιοχής μελέτης. Στο κεφάλαιο αυτό, μελετήθηκαν όλα τα επιμέρους χαρακτηριστικά του Ν. Ηρακλείου, τα οποία ομαδοποιούνται σε επιμέρους ενότητες όπως η διοικητική διάρθρωση της περιοχής, το φυσικό, το κοινωνικό, το οικονομικό και το πολιτιστικό περιβάλλον, τα δίκτυα, οι υποδομές, η περιφερειακή πολιτική, το νομοθετικό πλαίσιο καθώς και οι μελέτες που αφορούν στην περιοχή, οι οποίες ολοκληρώθηκαν πρόσφατα, βρίσκονται σε εξέλιξη ή πρόκειται σύντομα να υλοποιηθούν. Στο κεφάλαιο αυτό παρατίθενται όλα εκείνα τα στοιχεία που θα καταστήσουν σαφή την εικόνα που παρουσιάζει ο νομός. Η γνώση της υπάρχουσας κατάστασης συντελεί στην εμβάθυνση του συστήματος, γεγονός καθοριστικής σημασίας για τα επόμενα στάδια της διαδικασίας του σχεδιασμού. Το τρίτο κεφάλαιο αφορά στη μεθοδολογία που εφαρμόζεται κατά τη διαδικασία σχεδιασμού των εναλλακτικών σεναρίων, των μελλοντικών δηλαδή εικόνων της περιοχής μελέτης. Περιγράφονται οι διάφορες προσεγγίσεις που αφορούν στην δόμηση σεναρίων με έμφαση στην προσέγγιση backasting, η οποία αποτελεί το μεθοδολογικό εργαλείο στο στάδιο του σχεδιασμού σεναρίων της παρούσας εργασίας. Το στάδιο αυτό στηρίζεται από συγκεκριμένα εργαλεία της προσέγγισης LIPSOR στο σχεδιασμό σεναρίων. Το τέταρτο κεφάλαιο εμβαθύνει στην μεθοδολογική προσέγγιση που εφαρμόζεται στην παρούσα εργασία. Αρχικά, δίνεται μια σύντομη περιγραφή των σταδίων της προσέγγισης LIPSOR για το σχεδιασμό σεναρίων. Ακολουθεί η παρουσίαση των σταδίων της προσέγγισης. Τέλος στο κεφάλαιο αυτό γίνεται αναφορά στις ενότητες του λογισμικού LIPSOR, οι οποίες περιγράφονται εκτενώς στα κεφάλαια που αφορούν στο εφαρμοσμένο μέρος της εργασίας. Το δεύτερο μέρος αναφέρεται στην εφαρμογή των παραπάνω και περιλαμβάνει την περιγραφή και εφαρμογή της προσέγγισης που υιοθετείται μέσα από τη χρήση συγκεκριμένων μεθόδων για κάθε στάδιο και των εργαλείων που τα υποστηρίζουν. Η 9

10 εφαρμογή γίνεται για το Ν. Ηρακλείου. Ακόμη στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται και σχολιάζονται τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της προσέγγισης του LIPSOR. Πιο συγκεκριμένα το δεύτερο μέρος περιλαμβάνει: Το πέμπτο κεφάλαιο, το οποίο αφορά στο πρώτο στάδιο της διαδικασίας που ακολουθεί η προσέγγιση σχεδιασμού σεναρίων μελλοντικής εξέλιξης του LIPSOR, δηλαδή τη δομική ανάλυση του συστήματος (μέθοδος MICMAC). Πέρα από το θεωρητικό πλαίσιο της μεθόδου, στο κεφάλαιο αυτό, παρουσιάζονται επίσης και η εφαρμογή της καθώς και τα αποτελέσματα και συμπεράσματα που προκύπτουν για την περιοχή μελέτης. Στο έκτο κεφάλαιο αναλύεται ο ρόλος των συντελεστών στην περιοχή μελέτης με τη βοήθεια της μεθόδου MACTOR. Με τη μέθοδο αυτή μελετώνται οι επί μέρους βασικοί συντελεστές που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, καθώς και η δυναμική τους, η διαχρονική τους πορεία και τα δυνατά και αδύνατα σημεία τους, οι μεταξύ τους σχέσεις επίδρασης επιρροής, καθώς και η θέση τους απέναντι στους στόχους που έχουν τεθεί για το υπό μελέτη σύστημα. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζεται τόσο η εφαρμογή της μεθόδου όσο και τα αποτελέσματα και συμπεράσματα που εξάγονται. Το έβδομο κεφάλαιο συνοψίζει τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα που προκύπτουν τόσο από την εκπόνηση του Ολοκληρωμένου Προγράμματος Ανάπτυξης για το Ν. Ηρακλείου, όσο και από την εφαρμογή της διαδικασίας σχεδιασμού που στην παρούσα διπλωματική εργασία υιοθετεί την μεθοδολογική προσέγγιση σχεδιασμού σεναρίων LIPSOR. Τέλος, στο όγδοο κεφάλαιο αναφέρονται οι βιβλιογραφικές πηγές από τις οποίες αντλήθηκαν οι απαραίτητες πληροφορίες για την ολοκλήρωση της παρούσας διπλωματικής εργασίας. 10

11 Αθήνα Ιούνιος BΣΤΟΧΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Το παρόν κεφάλαιο παρουσιάζει το στόχο και τη μεθοδολογική προσέγγιση της παρούσας διπλωματικής εργασίας. Αρχικά, δίνει μία συνοπτική περιγραφή της περιοχή μελέτης, προσεγγίζοντάς της ως σύστημα του οποίου καταγράφει τα κύρια χαρακτηριστικά. Στη συνέχεια, προσδιορίζεται ο στόχος της εργασίας, ο οποίος εξειδικεύεται περαιτέρω σε ένα σύνολο από υποστόχους. Στο τέλος του κεφαλαίου, περιγράφεται η μεθοδολογική προσέγγιση της εργασίας, η οποία ακολουθεί τα στάδια της προσέγγισης σχεδιασμού σεναρίων (scenario planning) του LIPSOR για τον προσδιορισμό των μελλοντικών εικόνων της περιοχής μελέτης BΗ Περιοχή Μελέτης Ο Ν. Ηρακλείου είναι ένας από τους τέσσερις νομούς μιας σημαντικής περιφέρειας της Ελλάδας, της Περιφέρειας Κρήτης. Το Ηράκλειο, πρωτεύουσα του Ν. Ηρακλείου, αποτελεί την έδρα της περιφέρειας. Λόγω της γεωγραφικής της θέσης, η Κρήτη αποτελεί το σταυροδρόμι τριών ηπείρων, της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής. Η γεωγραφική της θέση είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη της Περιφέρειας, καθώς αποτελεί σημείο εισόδου και εξόδου όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την Ευρώπη. Ο πληθυσμός του Ν. Ηρακλείου παρουσιάζει αυξητικές τάσεις τα τελευταία χρόνια. Ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού στο νομό είναι μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο ρυθμό της Ελλάδας, αντίθετα με την πληθυσμιακή πυκνότητα που στο νομό είναι μικρότερη. Ο χαρακτήρας του πληθυσμού είναι κατά το ήμισυ αστικός. Σημαντικό ποσοστό καταλαμβάνει και ο αγροτικός πληθυσμός. Το ποσοστό του αστικού καθώς και του ημιαστικού πληθυσμού αυξάνεται δυναμικά, ενώ το ποσοστό του αγροτικού μειώνεται σημαντικά. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ του νομού είναι το υψηλότερο της Περιφέρειας και υψηλότερο από το αντίστοιχο μέσο κατά κεφαλήν της χώρας. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Περιφέρειας αντιστοιχεί στο 75% του μέσου κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κατατάσσει την Περιφέρεια στις φτωχές Περιφέρειες της Ε.Ε για το Οι τομείς δραστηριοποίησης στο Ν. Ηρακλείου είναι κατά κύριο λόγο ο τριτογενής τομέας και ακολουθεί ο πρωτογενής. Για τον τριτογενή τομέα, ο τουρισμός είναι ο πιο δυναμικά εξελισσόμενος κλάδος, γεγονός που οφείλεται τόσο στη γεωγραφική του θέση όσο και στα ιστορικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά που έχουν αξιοποιηθεί τουριστικά. Επιπλέον, λόγω του νησιωτικού χαρακτήρα, σημαντική 11

12 δραστηριότητα αναπτύσσεται στον τομέα του εμπορίου και των μεταφορών. Ταυτόχρονα οι κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν στον νομό ευνοούν την καλλιέργεια κα ι παραγωγή σημαντικού αριθμού προϊόντων, γεγονός που δίνει στον πρωτογενή τομέα σημαντικό πλεονέκτημα. Προβληματικός εμφανίζεται ο τομέας της αλιείας, παρά το νησιωτικό χαρακτήρα της περιοχής μελέτης, κυρίως λόγω της έλλειψης κατάλληλων υποδομών. Αξίζει να σημειωθεί ότι το μορφωτικό επίπεδο στο Ν. Ηρακλείου είναι σημαντικά χαμηλό. Το ποσοστό διαρροής από την υποχρεωτική εκπαίδευση που παρατηρείται συνδέεται με την υψηλή τουριστική ανάπτυξη, η οποία προσφέρει διέξοδο απασχόλησης κυρίως στα αγροτικά και μικρομεσαία στρώματα του πληθυσμού. Στο Ν. Ηρακλείου, σε αντιστοιχία με την Περιφέρεια Κρήτης, το ποσοστό ανεργίας είναι χαμηλό και σημαντικά μικρότερο από το αντίστοιχο ποσοστό της χώρας. Το γεγονός όμως που παρουσιάζει ενδιαφέρον είναι η αλλαγή της τάσης αυτής και η αύξηση της ανεργίας που αρχίζει ήδη να παρατηρείται. Όμως για το Ν. Ηρακλείου, η ανεργία για τις ειδικές κατηγορίες ανέργων (γυναίκες, νέοι άνεργοι) εξακολουθεί να βρίσκεται σε χαμηλότερα επίπεδα από τα αντίστοιχα επίπεδα της χώρας. Επίσης, το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας είναι και αυτό μικρότερο από το ποσοστό της Ελλάδας. Καταλήγοντας, στο Ν. Ηρακλείου παρατηρούνται σημαντικά διαρθρωτικά προβλήματα, τα οποία καθυστερούν ή εμποδίζουν την ανάπτυξή του και την κοινωνική και οικονομική συνοχή. Από την άλλη πλευρά, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν τα σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που εμφανίζει ο νομός, σε σύγκριση με την Περιφέρεια αλλά και με τη χώρα, η αξιοποίηση των οποίων μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην αναπτυξιακή του προοπτική. 12

13 Χάρτης 1-1: Η θέση του Ν. Ηρακλείου στην Περιφέρεια Κρήτης. Πηγή: BΠεριγραφή Στόχου και Υποστόχων Ο σχεδιασμός αποτελεί παρέμβαση στο χώρο για την επίλυση υπαρχόντων ή μελλοντικών προβλημάτων. Η διαδικασία δημιουργίας σχεδίων είναι στενά συνδεδεμένη με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Ειδικότερα, ο σχεδιασμός πρέπει να ιδωθεί σαν μια διαδικασία λήψης αποφάσεων, η οποία στοχεύει στην επιλογή των λύσεων εκείνων που εξυπηρετούν καλύτερα τους στόχους στη βάση συγκεκριμένων κριτηρίων αποτελεσματικότητας και ορθολογισμού. Η επίλυση προβλημάτων στα πλαίσια του σχεδιασμού εμπλέκει σε μεγάλο βαθμό την υποκειμενική προσέγγιση το υ σχεδιαστή του χώρου, μέσα από μία σε βάθος ανάλυση των τεχνικής φύσεως προβλημάτων προς την εξεύρεση της πλέον κατάλληλης λύσης. Ο σκοπός της επιστημονικής μεθόδου στο σχεδιασμό είναι να διασφαλίσει αποτελεσματικές διαδικασίες για την απάντηση ερωτημάτων και την επίλυση προβλημάτων, ιδιαίτερα εκεί όπου τα προβλήματα είναι εξαιρετικά πολύπλοκα. Το τμήμα αυτό της διαδικασίας δεν μπορεί να ιδωθεί μεμονωμένα, βαθμό εξαρτάται από τρία βασικά στοιχεία: αφού σε μεγάλο Τον καθορισμό της απαιτούμενης πληροφορίας. Τον ορισμό των στόχων και των υποστόχων για την επίλυση των προβλημάτων. Την αντιμετώπιση της αβεβαιότητας που εμπεριέχεται στις προτεινόμενες λύσεις. 13

14 Η διατύπωση των στόχων αποτελεί έμμεσα ένα βασικό τρόπο ανακατανομής των πόρων της κοινωνίας και ως εκ τούτου συνιστά ένα πολύ σημαντικό στάδιο της διαδικασίας σχεδιασμού. Η διατύπωση ενός στόχου συνεπάγεται μια σειρά από επιπτώσεις, οι οποίες διαμορφώνονται από τρεις βασικούς συντελεστές (Γιαουτζή και Στρατηγέα, 2006): Τον πολιτικό, ο οποίος καθορίζει τους στόχους μέσα από τις επιλογές και τις προτεραιότητες που θέτει. Το σχεδιαστή, ο οποίος παραλαμβάνει τους στόχους, όπως αυτοί καθορίζονται από τον πολιτικό και τους μεταφράζει σε εναλλακτικές λύσεις με βάση τα επιστημονικά εργαλεία που διαθέτει. Το άτομο, το οποίο αποτελεί τον αποδέκτη κάθε παρέμβασης. Ο συντελεστής αυτός εκπροσωπείται εν μέρει από το πολιτικό σύστημα, ενώ παράλληλα επηρεάζεται άμεσα από την τελική διατύπωση κάθε στόχου. Στη διαδικασία διατύπωσης των στόχων και υποστόχων μπορούν να εμφανιστούν συγκρούσεις μεταξύ (Γιαουτζή και Στρατηγέα, 2006): Του κοινού, εξαιτίας της μερικής εκπροσώπησής του στο πολιτικό σύστημα, της ανεπαρκούς πληροφόρησής του από τους σχεδιαστές, αλλά και μιας σειράς από προσωπικά συμφέροντα. Των σχεδιαστών, σαν αποτέλεσμα της διαφοράς μεταξύ των προσωπικών απόψεων του σχεδιαστή και των επιταγών της πολιτικής εξουσίας, όπως αυτές ορίζονται στη δεδομένη χρονική στιγμή. Των πολιτικών, σαν αποτέλεσμα της μεταβαλλόμενης σύνθεσης της κυρίαρχης πολιτικής ομάδας και των επιλογών που αυτή κάνει. Η διαδικασία διατύπωσης ενός στόχου μεταφράζεται στα παρακάτω στάδια (Chadwick, 1974): Προσδιορισμός του κοινού στο οποίο απευθύνεται. Προσδιορισμός των αξιών του. Ιεράρχηση των στόχων. Δημιουργία κριτηρίων για την αξιολόγηση των στόχων. Αξιολόγηση των στόχων με βάση τα κριτήρια που προαναφέρθηκαν. Έκφραση των προβλημάτων του σχεδιασμού, σαν αναγκών που θα πρέπει να ικανοποιηθούν. Σχεδιασμός μέσων / μέτρων πολιτικής για την επίτευξη ενός στόχου. Αξιολόγηση των μέσων αυτών μέσα από την εκτίμηση των επιπτώσεών τους. Το πρώτο βήμα στη διαδικασία του σχεδιασμού είναι ο εντοπισμός και ο καθορισμός του προβλήματος προς επίλυση. Όταν το πρόβλημα αυτό τεθεί προς επίλυση, τότε αποτελεί το στόχο. Για να γίνει σαφέστερος ο στόχος, καθώς μεμονωμένα είναι μια έννοια γενικευμένη, είναι απαραίτητη η περαιτέρω επεξήγησή του. Η αποσαφήνιση του στόχου γίνεται με τη βοήθεια των υποστόχων, οι οποίοι συνδέονται με το στόχο με μια σχέση επεξηγηματική. Στη συνέχεια, παρατίθεται ο στόχος και οι υποστόχοι της παρούσας διπλωματικής εργασίας, που αποτελούν κομβικά στοιχεία για τα επόμενα στάδια της διαδικασίας του σχεδιασμού. Ο στόχος της παρούσας εργασίας είναι η εκπόνηση ενός Ολοκληρωμένου Προγράμματος Ανάπτυξης (ΟΠΑ) του Ν. Ηρακλείου. Πιο συγκεκριμένα 14

15 του γενικού στόχου που έχει τεθεί, μέσα από τον καθορισμό των υποστόχων που τον επεξηγούν. Οι επιμέρους υποστόχοι που εξειδικεύουν το στόχο της εργασίας είναι οι ακόλουθοι: Η προστασία του περιβάλλοντος, δηλαδή η περιβαλλοντική προστασία και ανάδειξη των πόρων της περιοχής όπως ορίζει η αειφόρος ανάπτυξη, αποτελεί τη βάση στην οποία δομείται το παρόν Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Ανάπτυξης για το Ν. Ηρακλείου. Ο σχεδιασμός ανταποκρίνεται στις αρχές που θέτει η βιώσιμη ανάπτυξη και η οποία αποτελεί τη βάση στην οποία εξελίσσονται όλα τα στάδια της παρούσας διπλωματικής εργασίας, προκειμένου να οδηγήσουν σε λύσεις αποτελεσματικές για την ανάπτυξη του Νομού μέσα από την ορθή αξιοποίηση των φυσικών διαθεσίμων και την προστασία τους. Προώθηση εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού έχουν οδηγήσει σε μια νέα μορφή τουριστικής ανάπτυξης, στόχος της οποίας είναι η προσέλκυση στην περιοχή μελέτης επισκεπτών με ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και υψηλό πνευματικό επίπεδο. Ο αγροτουρισμός, ο συνεδριακός σεμιναριακός τουρισμός, ο ορειβατικός τουρισμός κλπ. είναι ορισμένες από τις μορφές εναλλακτικού τουρισμού. Παράλληλα, μέσα από την ανάπτυξη των εναλλακτικών μορφών τουρισμού περιορίζεται το ρεύμα του μαζικού τουρισμού και αναδεικνύονται τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της περιοχής μελέτης μέσα από την αξιοποίηση των φυσικών διαθεσίμων της, την ανάδειξη και την προβολή των δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται στην περιοχή. Προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αφορά στην προώθηση και αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ως περισσότερο αποδοτική λύση για την εξυπηρέτηση των ενεργειακών αναγκών. Ο Ν. Ηρακλείου λόγω του νησιωτικού χαρακτήρα αντιμετωπίζει το πρόβλημα της ενεργειακής επάρκειας, ένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν όλοι σχεδόν οι νομοί νησιωτικού χαρακτήρα της χώρας. Η στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας διασφαλίζει στο νομό την επάρκεια σε ενέργεια η οποία είναι καθοριστικός παράγοντας για μία σειρά από δραστηριότητες, ιδιαίτερα σε περιόδους υψηλών απαιτήσεων. Βελτίωση των δικτύων μεταφορών, με στόχο την ενδυνάμωση των μεταφορών μέσω της βελτίωσης τόσο των αεροπορικών όσο και των θαλάσσιων δικτύων μεταφορών, τόσο σε διαπεριφερειακό όσο και σε ενδοπεριφερειακό επίπεδο. Η βελτίωση των δικτύων μεταφορών και η κατασκευή πάσης φύσεως υποδομών ωφελούν κοινωνικά και οικονομικά τόσο το σύνολο των κατοίκων του Νομού όσο και την περαιτέρω ανάπτυξη του τουρισμού και του εμπορίου. Η αναβάθμιση των υποδομών για τη σύνδεση της περιοχής μελέτης με το εξωτερικό της περιβάλλον (διαπεριφερειακές συνδέσεις), διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο για μια περιοχή όπως ο Ν. Ηρακλείου που φιλοξενεί πλήθος τουριστών, ενώ εμφανίζει αυξημένη δραστηριότητα στον τομέα του εμπορίου (εισαγωγές εξαγωγές). 15

16 P P Η PF - Ανάπτυξη εμπορίου και των εξαγωγών των προϊόντων του πρωτογενή και δευτερογενή τομέα. Στον Ν. Ηρακλείου παράγονται τοπικά προϊόντα με ονομασία προέλευσης. Τα προϊόντα του πρωτογενή τομέα παραγωγής υφίστανται περαιτέρω επεξεργασία στις μεταποιητικές μονάδες της περιοχής, ενώ ένα ποσοστό από αυτά εξάγεται για μεταπώληση στην ηπειρωτική Ελλάδα και στο εξωτερικό. Οι δραστηριότητες που σχετίζονται με την παραγωγή και προώθηση των τοπικών προϊόντων της περιοχής, στηρίζουν και ενισχύουν σε μεγάλο βαθμό την τοπική οικονομία και έτσι είναι απαραίτητη η περαιτέρω ανάπτυξη και ενδυνάμωση του συγκεκριμένου τομέα. Διάδοση καινοτομιών, προωθώντας τη δομή της τοπικής οικονομίας μέσω της ενδυνάμωσης των σχέσεων αλληλεπίδρασης των τομέων παραγωγής. Μέσα από την προώθηση και εφαρμογή καινοτόμων δράσεων στην περιοχή μελέτης η εικόνα του νομού αναμορφώνεται και αναβαθμίζεται. Στόχος των καινοτόμων δράσεων είναι η αναβάθμιση του οικονομικού, οικονομικού αλλά και φυσικού περιβάλλοντος, μέσα από τη συνεργασία των τοπικών φορέων με την τοπική κοινωνία και τα ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα του νομού BΗ Μεθοδολογική Προσέγγιση της Εργασίας Η έμφαση στη μεθοδολογική προσέγγιση της παρούσας εργασίας δίνεται στην αξιοποίηση σύγχρονων μεθόδων και εργαλείων για το σχεδιασμό σεναρίων (scenario planning). Το κυρίαρχο πρόβλημα στο σχεδιασμό του μέλλοντος μιας περιοχής εστιάζεται στο ζήτημα της αβεβαιότητας και της πολυπλοκότητας των διαφόρων φαινομένων. Το ζήτημα αυτό αποτελεί κεντρικό σημείο στο σχεδιασμό σεναρίων. Η διαδικασία σχεδιασμού σεναρίων εφαρμόζονται στην παρούσα εργασία για τον Ν. Ηρακλείου. Για το σχεδιασμό σεναρίων ακολουθείται η προσέγγιση LIPSOR, η οποία 1 υποστηρίζεται σε όλα τα στάδιά της από το ανάλογο λογισμικό (LIPSORFP Laboratory for Investigation in Prospective and Strategy). Τα στάδια της μεθοδολογικής προσέγγισης του LIPSOR που ακολουθούνται στο πλαίσιο της παρούσας διπλωματικής εργασίας, αντικατοπτρίζουν τα στάδια που περιλαμβάνει η διαδικασία σχεδιασμού, τα οποία είναι τα παρακάτω: Το πρώτο στάδιο αφορά στην εμβάθυνση στην περιοχή μελέτης. Στο πλαίσιο αυτό, αφού έχουν καθοριστεί ο στόχος και οι επί μέρους υποστόχοι της εργασίας, γίνεται η εμβάθυνση στην υπάρχουσα κατάσταση και εξετάζεται η δυναμική της περιοχής. Η εμβάθυνση αυτή γίνεται με τη βοήθεια της δομικής ανάλυσης του συστήματος της περιοχής μελέτης, με τη βοήθεια συγκεκριμένου τμήματος του λογισμικού που υποστηρίζει την προσέγγιση του LIPSOR. 1 προσέγγιση LIPSOR δημιουργήθηκε από τον Michael Godet LIPSOR (Laboratory for Investigation in Prospective and Strategy). 16

17 Το δεύτερο στάδιο στο οποίο δομούνται εναλλακτικά σενάρια, μια διαδικασία που υλοποιείται με τη βοήθεια συγκεκριμένων μεθόδων και εργαλείων και πιο συγκεκριμένα με τη βοήθεια του λογισμικού LIPSOR για το σχεδιασμό σεναρίων (μέθοδος MORPHOL), όπου δίνεται η δυνατότητα για μια εμπεριστατωμένη προσέγγιση στη δόμηση των μελλοντικών εικόνων της περιοχής μελέτης. Το τρίτο στάδιο αξιολογεί τα εναλλακτικά σενάρια στη βάση συγκεκριμένων κριτηρίων αξιολόγησης με σκοπό την επιλογή του σεναρίου που έχει την καλύτερη «απόδοση» σε σχέση με τους τεθέντες στόχους και υποστόχους. Τέλος, το τέταρτο στάδιο εστιάζει στη διατύπωση προτάσεων πολιτικής, οι οποίες συμβάλλουν στην υλοποίηση του επιλεγέντος σεναρίου. Η προσέγγιση LIPSOR, όπως προαναφέρθηκε, οδηγεί στη δόμηση και αξιολόγηση σεναρίων για το συγκεκριμένο πρόβλημα/στόχο στην εξεταζόμενη περιοχή μελέτης, που στην παρούσα εργασία είναι ο Ν. Ηρακλείου. Τα σενάρια που προκύπτουν στηρίζονται: Στην εμβάθυνση και μελέτη του υπό εξέταση συστήματος (τάσεις, πρότυπα παρελθόντος, αναδραστικοί μηχανισμοί κ.λπ.). Στη μελέτη των συντελεστών (actors) που δραστηριοποιούνται στο υπό μελέτη σύστημα, των στόχων τους, των σχέσεων επιρροής μεταξύ τους, της σύγκλισης ή απόκλισής τους από τους στόχους που τίθενται για το υπό εξέταση σύστημα κ.λπ. Στην εμβάθυνση πάνω σε απρόβλεπτους παράγοντες, οι οποίοι μπορεί να εμφανιστούν τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό περιβάλλον του υπό εξέταση συστήματος. Στην εμβάθυνση σε κάθε είδους πληροφορία η οποία, σε συνδυασμό με την προσωπική διαίσθηση του μελετητή, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη κατανόηση των κυρίαρχων παραγόντων που επηρεάζουν την εξέλιξη του συστήματος και ως εκ τούτου σε μεγαλύτερη διείσδυση στις πιθανές μελλοντικές καταστάσεις. Τα επιμέρους στάδια της μεθοδολογικής προσέγγισης αναπτύσσονται διεξοδικά στη συνέχεια της παρούσας εργασίας. 17

18 2. 1BΜΕΛΕΤΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η υπάρχουσα κατάσταση του Ν. Ηρακλείου. Μελετώνται όλα τα επιμέρους χαρακτηριστικά του νομού, τα οποία ομαδοποιούνται και περιγράφονται σε ξεχωριστές ενότητες. Οι ενότητες αυτές αφορούν στη διοικητική διάρθρωση του Ν. Ηρακλείου, το φυσικό, το κοινωνικό, το οικονομικό και το πολιτιστικό περιβάλλον, τα δίκτυα και τις υποδομές, την περιφερειακή πολιτική, το νομοθετικό πλαίσιο καθώς και τις μελέτες που αφορούν στην περιοχή, οι οποίες ολοκληρώθηκαν πρόσφατα, βρίσκονται σε εξέλιξη ή πρόκειται σύντομα να δρομολογηθούν. Η γνώση και η εμβάθυνση στην περιοχή μελέτης είναι σημαντική για τα επόμενα στάδια της διαδικασίας του σχεδιασμού BΔιοικητική Διάρθρωση του Νομού Ηρακλείου Στο εδάφιο αυτό παρουσιάζεται η διοικητική διάρθρωση του Ν. Ηρακλείου. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζεται ο νομός ως διοικητικό τμήμα της Περιφέρειας αλλά και η υποδιαίρεση του νομού σε επιμέρους διοικητικές ενότητες. Η Κρήτη είναι το μεγαλύτερο νησί της Ελλάδος και καλύπτει το 6,3 % της συνολικής επιφάνειας της χώρας. Για το λόγο αυτό αποτελεί και μια ξεχωριστή περιφέρεια σε σύνολο δεκατριών που υπάρχουν στην χώρα. Η Περιφέρεια Κρήτης περιλαμβάνει εκτός από τη νήσο Κρήτη και τον ευρύτερο χώρο γύρο από αυτή, στον οποίο εντάσσονται ένας αριθμός από μικρότερα νησιά. 18

19 Η Περιφέρεια Κρήτης διαιρείται σε τέσσερα γεωγραφικά διαμερίσματα (νομούς). Τα εν λόγω γεωγραφικά διαμερίσματα είναι αυτά του Ηρακλείου, των Χανίων, του Λασιθίου και του Ρέθυμνου. Ο κάθε νομός υποδιαιρείται σε επαρχίες. Ο Ν. Ηρακλείου είναι ο μεγαλύτερος από του τέσσερις νομούς της Κρήτης, και συνορεύει με τους νομούς Λασιθίου ανατολικά και Ρεθύμνου δυτικά. Το Ηράκλειο, η πρωτεύουσα του νομού, είναι η μεγαλύτερη πόλη της Κρήτης Ο Ν. Ηρακλείου υποδιαιρείται σε 7 επαρχίες, οι οποίες είναι αυτές του Βιάννου με πρωτεύουσα τον Πεύκο, του Καινουρίου με πρωτεύουσα τις Μοίρες, του Μαλεβιζίου με πρωτεύουσα τον Άγιο Μύρωνα, του Μονοφατσίου με πρωτεύουσα τον Πύργο, της Πεδιάδος με πρωτεύουσα το Καστέλλι, της Πυργιωτίσσης με πρωτεύουσα τους Βώρους και του Τεμένους με πρωτεύουσα το Ηράκλειο. Συνολικά ο νομός αποτελείται από 26 δήμους. Αυτοί είναι του Ηρακλείου, Αγίας Βαρβάρας, Αρκαλοχωρίου, Αρχανών, Αστερουσιών, Βιάννου, Γαζίου, Γοργολαίνη, Γόρτυνας, Γουβών, Επισκοπής, Ζαρού, Θραψανού, Καστελλίου, Κόφινα, Κρουσώνα, Μαλίων, Μοιρών, Νέας Αλικαρνασσού, Νίκου Καζαντζάκη, Ρούβα, Τεμένους, Τετραχωρίου, Τυλίσου, Τυμπακίου, Χερσονήσου. Η Κρήτη είναι μια εκ των δεκατριών περιφερειών της Ελλάδος. Όπως και οι υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας, έχει το χαρακτήρα ενιαίας αποκεντρωμένης μονάδας διοίκησης του κράτους, η οποία συμβάλλει στον εθνικό σχεδιασμό. Στο πλαίσιο αυτό σχεδιάζει, προγραμματίζει και υλοποιεί τις πολιτικές για την οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική της ανάπτυξη. Ως ενιαία αποκεντρωμένη μονάδα διοίκησης έχει τις αρμοδιότητες που ασκούν οι υπηρεσίες της στη συνολική χωρική έκτασή της. Συμπεριλαμβάνονται σε αυτές και οι υπηρεσίες της περιφέρειας στο νομό ή τη νομαρχία, καθώς και οι αρμοδιότητες που ανήκουν στο Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας. Το Ηράκλειο είναι το διοικητικό κέντρο της Περιφέρειας Κρήτης. Είναι η μεγαλύτερη σε πληθυσμό πόλη της Κρήτης και μια εκ των μεγαλύτερων πόλεων στην Ελλάδα. Επίσης, είναι η πιο σημαντική εμπορική και τουριστική πύλη τόσο προς το εξωτερικό όσο και προς την υπόλοιπη Ελλάδα. Το Ηράκλειο αποτελεί την έδρα της Νομαρχίας Ηρακλείου. Εδώ βρίσκεται η έδρα του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης, καθιστώντας το Ηράκλειο διοικητικό κέντρο της Περιφέρειας. Στην αρμοδιότητα του Περιφερειακού Συμβουλίου είναι οι Διευθύνσεις Τοπικής Αυτοδιοίκησης των τεσσάρων νομών. 19

20 Χάρτης 2-1: Οι μεγαλύτερες πόλεις του Ν. Ηρακλείου. Πηγή: BΦυσικό Περιβάλλον Η Κρήτη βρίσκεται ανάμεσα στην Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική λειτουργώντας σαν ένα είδος φυσικής γέφυρας που ενώνει γεωγραφικά τις τρεις ηπείρους. Η Κρήτη είναι το μεγαλύτερο νησί της Ελλάδας, το πέμπτο σε μέγεθος νησί στη Μεσόγειο και το νοτιότερο της Ευρώπης με έκταση τετραγωνικών χιλιομέτρων. Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της είναι περίπου 35 Β. 24 Α. και βρίσκεται περίπου 160 χιλιόμετρα νότια της ελληνικής ηπειρωτικής χώρας. Ο Ν. Ηρακλείου βρίσκεται στο κεντροανατολικό τμήμα της Κρήτης. Σε αντιστοιχία με την Κρήτη, ο νομός βρέχεται βόρεια από το Αιγαίο πέλαγος και νότια από το Λιβυκό BΦυσιογραφία Το έδαφος του Ν. Ηρακλείου έχει τα χαρακτηριστικά του κρητικού εδάφους. Είναι δηλαδή ορεινό, με πολύ έντονο ανάγλυφο. Η μόνη διαφορά με τους υπόλοιπους νομούς είναι ότι μέσα στα όρια του νομού σχηματίζεται η μεγάλη πεδιάδα της Μεσαράς και η πεδιάδα του Ηρακλείου BΌρη Η Κρήτη είναι ένα νησί κατ εξοχήν ορεινό. Σε αυτή δεσπόζουν τρεις μεγάλες οροσειρές με τις διακλαδώσεις τους. Στη νότια περιοχή του Ν. Ηρακλείου βρίσκεται 20

21 το Όρος Κόφινας ή Αστερούσια (1.231 μ.), μία από τις υψηλότερες οροσειρές της Κρήτης. Στα δυτικά του νομού υψώνονται οι δευτερεύουσες κορυφές του Ψηλορείτη (Ίδη) και στα ανατολικά οι κορυφές της Δίκτης. Μια διακλάδωση της Δίκτης προχωρά κατά μήκος των ακτών από το ύψος της επαρχίας Βιάννου και σχηματίζει μια δευτερεύουσα οροσειρά, τα Αστερούσια Όρη. Αυτά καταλήγουν στο ακρωτήριο Λίθινο. Αξίζει να σημειωθεί, πως το ψηλότερο όρος της Κρήτης είναι η οροσειρά Ίδη ή Ψηλορείτης με υψηλότερη κορυφή τον Τίμιο Σταυρό BΟροπέδια και Πεδιάδες Η κυριότερη πεδιάδα της Κρήτης βρίσκεται στο Ν. Ηρακλείου και είναι η πεδιάδα της Μεσαράς, η οποία πλησιάζει τα 50 χιλιόμετρα σε μήκος και τα 7 χιλιόμετρα σε πλάτος. Βρίσκεται στη νότια πλευρά του νησιού εντός των ορίων του Ν. Ηρακλείου. Ο συνδυασμός του νότιου κλίματος με τα εύφορα εδάφη, επιτρέπει την καλλιέργεια προϊόντων που δεν ευδοκιμούν σε άλλες περιοχές του νησιού. Επίσης, στο Ν. Ηρακλείου χαρακτηριστική είναι η πεδιάδα Ηρακλείου, καθώς και μια μικρή κοιλάδα που σχηματίζεται στον κόλπο των Μαλίων BΣτρωματογραφία Το έδαφος του νομού όπως και του νησιού αποτελείται από προαλπικά και αλπικά πετρώματα, που όμοια με αυτά συναντάμε στην Πελοπόννησο, της οποίας και αποτελεί συνέχεια. Τα διάφορα πετρώματα έχουν υποστεί μεγάλες τεκτονικές πιέσεις, γεγονός πού δημιούργησε και την ποικιλία του τοπίου. Επίσης σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση αυτή έπαιξαν τα ρήγματα, τα οποία προσδιορίζουν ορισμένα ορεινά τμήματα ή βυθίσματα BΦαράγγια Σημαντικός είναι ο αριθμός των φαραγγιών που παρατηρούνται στο Ν. Ηρακλείου. Τα σημαντικότερα από αυτά περιγράφονται στη συνέχεια. Το Φαράγγι Κνωσανό αποτελεί φυσική συνέχεια του όρους Γιούχτα και το οποίο εκτείνεται νότια των Αρχανών. Το Φαράγγι Κουναβιανό ξεκινά από τον οικισμό Μυρτιά και από τον οικισμό των Κουνάβων. Το Φαράγγι Αστρακιανό έχει μήκος 12,5 χλμ. περίπου. Ξεκινά βορειοδυτικά από τη θέση Κολομόδι και διατρέχει την περιοχή Αστρακών. Επίσης στο Ν. Ηρακλείου βρίσκονται το Φαράγγι Αστριτσίου, το Φαράγγι του Αγίου Χαραλάμπους, το Φαράγγι του Αγίου Αντωνίου, το Αγιοφάραγγο, το Φαράγγι του Αγίου Νικολάου, το Φαράγγι της Αβρής, το Φαράγγι Αμπέλου καθώς και το Φαράγγι Αλμυρού. 21

22 BΥδρογραφία Η Κρήτη δεν έχει πολλούς, ούτε μεγάλους ποταμούς. Επειδή το πλάτος του νησιού είναι μικρό, τα μετεωρικά ύδατα σχηματίζουν χείμαρρους, οι οποίοι κατεβαίνουν ορμητικοί προς τη θάλασσα πριν προλάβουν να δημιουργήσουν ποταμούς. Πολλοί από αυτούς ξεραίνονται τελείως κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Οι σημαντικότεροι ποταμοί που παρατηρούνται στο Ν. Ηρακλείου είναι ο Γιόφυρος, που πηγάζει από τον Ψηλορείτη και εκβάλλει στον κόλπο του Ηρακλείου και ο Γεροπόταμος, που πηγάζει από τα Αστερούσια Όρη και εκβάλλει στον κόλπο της Μεσαράς. Επίσης, στάσιμα νερά δεν εμφανίζονται υπό την μορφή λιμνών στον νομό BΑκτογραφία Η βόρεια πλευρά της Κρήτης εμφανίζει αξιόλογο οριζόντιο εδαφικό διαμελισμό. Τα κύρια χαρακτηριστικά των ακτών του Ν. Ηρακλείου είναι ο κόλπος της Μεσαράς στο νοτιοδυτικό τμήμα, το ακρωτήριο Λίθινο στα νότια, το ακρωτήριο Σιδωνιά στα νοτιοανατολικά, το ακρωτήριο Σταυρός στα βορειοδυτικά, ο κόλπος του Ηρακλείου στα βόρεια και ο κόλπος των Μαλλίων στα βορειοανατολικά BΚλίμα Η Κρήτη, όντας ένα νησί επίμηκες και με μικρό πλάτος, έχει κλίμα που επηρεάζεται από τις γύρω θάλασσες. Οι επιδράσεις αυτές είναι πιο έντονες στις παραλιακές περιοχές και μετριάζονται προς το εσωτερικό. Το κύριο χαρακτηριστικό του κλίματος είναι η γλυκύτητα και η ηπιότητα. Η ψυχρή εποχή είναι ήπια και σε αυτό συντελεί η συχνή άφιξη στην περιοχή των θερμών και υγρών νοτιοδυτικών αερίων μαζών. Το κλίμα του νομού χαρακτηρίζεται ως Μεσογειακό, με ήπιο χειμώνα και ζεστό καλοκαίρι. Εξαίρεση τα βουνά της Ίδης και των Αστερουσίων, όπου τα καλοκαίρια είναι δροσερά, αλλά οι χειμώνες μπορεί να έχουν θερμοκρασίες γύρω στο μηδέν, με χιονοπτώσεις BΒλάστηση Η Κρήτη είναι η φυσική και φιλόξενη κατοικία μιας πλούσιας και πολυποίκιλης χλωρίδας. Ανάμεσα σε πλήθος φυτών υπάρχουν και 130 διαφορετικά είδη αγριολούλουδων και βοτάνων που φυτρώνουν μόνο στην Κρήτη. Σε αυτά συγκαταλέγεται το βότανο δίκταμο (Organium Dictamus). Ένα άλλο μοναδικό στοιχείο της χλωρίδας είναι και μία ξεχωριστή ποικιλία πλάτανου (varietus cretica). Η χλωρίδα της Κρήτης αποτελείται από 1706 φυτά αυτοφυή, εκ των οποίων τα 178 θεωρούνται αποκλειστικά ενδημικά της περιοχής και 38 ανήκουν στην ευρύτερη περιοχή Κρήτης-Καρπάθου και δεν βρίσκονται πουθενά αλλού. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ η έκταση της Κρήτης αποτελεί το 6% της συνολικής έκτασης της χώρας, συναντάται σε αυτή το 28% περίπου της συνολικής χλωρίδας. Το γεγονός αυτό οφείλεται στη γεωγραφική θέση, στη γεωλογική ιστορία και στην ποικιλία των οικοτόπων του νησιού. 22

23 BΠανίδα Στο Ν. Ηρακλείου συναντώνται πολλοί και διαφορετικοί οικότοποι, οι οποίοι δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για την εμφάνιση ενδημικών ειδών. Η νήσος Δίας θεωρείται μια περιοχή σημαντική για την αύξηση του πληθυσμού των κρητικών αγριοκάτσικων. Ο πληθυσμός τους όμως αντιμετωπίζει πρόβλημα αλλοίωσης λόγω της ανάμειξής τους με κατοικίδια και όλο το οικοσύστημα της νήσου βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης λόγω της υπερβόσκησης. Τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες για την απομάκρυνση των υβριδικών ατόμων από τον πληθυσμό των κρι-κρι. Επίσης, σημαντικό βιότοπο αποτελούν οι ακτές του Ηρακλείου για τη χελώνα caretta-caretta, ενώ έχει αναφερθεί αρκετές φορές και η παρουσία της φώκιας monachus-monachus. Αρκετές περιοχές του νομού έχουν χαρακτηριστεί σημαντικές για τα πουλιά. Τα όρη Ίδη, Κόφινας, Γιούχτας και η νήσος Δία είναι σημαντικές περιοχές για αρκετά είδη BNatura 2000 Η περιοχή είναι ενταγμένη στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα NATURA 2000, που στοχεύει στη διασφάλιση της βιοποικιλότητας μέσω της διατήρησης των φυσικών οικοσυστημάτων, καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας στο έδαφος των κρατών μελών. Οι περιοχές της Κρήτης που έχουν ενταχτεί στο πρόγραμμα χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Τις ζώνες ειδικής προστασίας για την ορνιθοπανίδα (SPA) και τους τόπους κοινοτικής σημασίας (SCI) BΚοινωνικό Περιβάλλον Κατά τη δεκαετία ο πληθυσμός του Ν. Ηρακλείου αυξήθηκε κατά 10,4%. Το Ηράκλειο είναι η μεγαλύτερη πόλη της Κρήτης καθώς και το οικονομικό κέντρο του νησιού. Λειτουργεί ως Περιφερειακό Διοικητικό Κέντρο και εξυπηρετεί σε επίπεδο αστικών λειτουργιών το 60% του πληθυσμού του νομού. Η διαχρονική εξέλιξη του ενεργού πληθυσμού και της απασχόλησης παρουσιάζει αύξηση, γεγονός που συμβαδίζει με τη διαχρονική αύξηση του συνολικού πληθυσμού της Περιφέρειας. Όσον αφορά τη διαχρονική εξέλιξη της τομεακής σύνθεσης της απασχόλησης, παρατηρείται μια τάση ενίσχυσης του τριτογενή και του πρωτογενή τομέα, ενώ στο δευτερογενή τομέα παρατηρείται σχετική κάμψη BΠληθυσμιακά χαρακτηριστικά Ο Νομός Ηρακλείου έχει πληθυσμό κατοίκους (απογραφή 2001) και έχει ως έδρα του το Ηράκλειο. Η ομώνυμη πρωτεύουσα του Ν. Ηρακλείου έχει πληθυσμό κατοίκους. Από τα στατιστικά δεδομένα για το έτος 2001, προκύπτει μια υγιής ηλικιακή πυραμίδα, όπως φαίνεται στο Γράφημα 2-1, όπου υπερισχύουν οι ηλικίες μεταξύ ετών, οι οποίες αποτελούν τον παραγωγικό κορμό του πληθυσμού. 23

24 άδες ηλικιών Ομ >= Άρρενες Θήλεις Άτομα Γράφημα 2-1: Πυραμίδα ηλικιών Νομού Ηρακλείου. Πηγή: ΕΣΥΕ 2001, επεξεργασία μελετητή. Η πληθυσμιακή εξέλιξη του Ν. Ηρακλείου παρουσιάζει αυξητικές τάσεις από το 1971, όπως φαίνεται στο Γράφημα 2-2. Στις δεκαετίες , και ο πληθυσμός του Ν. Ηρακλείου καταγράφει μια αύξηση της τάξης του 50%. Άτομα A 1981A 1991A 2001A Έτος απογραφής Γράφημα 2-2: Πληθυσμιακή εξέλιξη Νομού Ηρακλείου. Πηγή: ΕΣΥΕ , επεξεργασία μελετητή. Ο χαρακτήρας του πληθυσμού είναι κατά το ήμισυ αστικός, ενώ σημαντικό είναι και το ποσοστό που καταλαμβάνει ο αγροτικός πληθυσμός (αγροτικός 39%). Το ποσοστό του αστικού καθώς και του ημιαστικού πληθυσμού αυξάνονται δυναμικά, ενώ το ποσοστό του αγροτικού μειώνεται σημαντικά κατά τις δεκαετίες και Στη συνέχεια παρουσιάζεται σχηματικά η πληθυσμιακή σύνθεση του πληθυσμού του Ν. Ηρακλείου καθώς και ένα συγκριτικό διάγραμμα αστικοποίησης για το νομό. 24

3. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΕ.Σ.Δ.Α.

3. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΕ.Σ.Δ.Α. 3. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΕ.Σ.Δ.Α. 3.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Περιφέρεια Κρήτης, αποτελείται από τους Νομούς Ηρακλείου, Λασιθίου, Ρεθύμνου και Χανίων και έχει έδρα το Ηράκλειο, πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού. Βρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΕ.Σ.Δ.Α.

3. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΕ.Σ.Δ.Α. 3. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΕ.Σ.Δ.Α. 3.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Περιφέρεια Κρήτης, αποτελείται από τις Π.Ε. Ηρακλείου, Λασιθίου, Ρεθύμνου και Χανίων και έχει έδρα το Ηράκλειο, πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού. Βρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ TOY ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ TOY ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ TOY ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Πηγή: Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και

Διαβάστε περισσότερα

9. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ

9. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ 9. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ 9.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχος του παρόντος κεφαλαίου είναι ο σχεδιασμός των γεωγραφικών ενοτήτων, στις οποίες θα λαμβάνει χώρα

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG III-A ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

INTERREG III-A ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΠΡΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ I I. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ To Πρόγραμμα INTERREG III Α / ΕΛΛΑΔΑ ΚΥΠΡΟΣ 2000-2006, εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις 19.03.2002, σύμφωνα με την Απόφασή της με αριθμό Ε(2002) 55/19-03-02. Για την Ελλάδα το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή πιλοτικών περιοχών ΕΣΔΑΚ

Επιλογή πιλοτικών περιοχών ΕΣΔΑΚ ΕΣΔΑΚ Για το Έργο Ανάπττυξη και Επίδειξη ενός Εργαλείου Υποστήριξης της Πρόληψης Αποβλήτων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση LIFE10 ENV/GR/ 622 Ιούνιος 2012 Το Έργο «Εργαλείο WASP» συγχρηματοδοτείται από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ Ε.Π. ΔΕΠΙΝ

Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ Ε.Π. ΔΕΠΙΝ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ κ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗ 2 Η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ Ε.Π. ΔΕΠΙΝ 2007-2013. (ΛΟΥΤΡΑΚΙ 20/03/2009) Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1. Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ

1. Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ κ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ 1 Η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΠ ΔΕΠΙΝ 2007-2013 ΚΕΡΚΥΡΑ 6 3-2008 1. Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (CLLD / LEADER)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (CLLD / LEADER) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (CLLD / LEADER) ΜΕΤΡΟ 19: ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ Leader (ΤΑΠΤοΚ) ΤΟΥ (ΠΑΑ) 2014-2020 ΠΡΟΤΕΤΑΙΟΤΗΤΑ 4: ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται ΜΑΘΗΜΑ 1 Π. Γ Κ Ι Ν Η Σ 1. Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται 2. Να μπορείς να δώσεις την σχετική γεωγραφική θέση ενός τόπου χρησιμοποιώντας τους όρους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ BIG FOOT. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ n 2

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ BIG FOOT. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ n 2 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ BIG FOOT ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ n 2 Συμμετοχική Χαρτογράφηση διαβούλευση με τις τοπικές κοινότητες Διαγενεακή προσέγγιση μάθησης μεθοδολογία για την προσέγγιση Παρουσίαση κοινότητας περιοχή Τρικάλων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης.

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Αντικείμενο. Το αντικείμενο της εργασίας αυτής είναι να διερευνήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Επιτυχίας και Δείκτες επάρκειας ανά ενότητα ΑΠ Γεωγραφίας Γυμνασίου

Δείκτες Επιτυχίας και Δείκτες επάρκειας ανά ενότητα ΑΠ Γεωγραφίας Γυμνασίου Δείκτες Επιτυχίας και Δείκτες επάρκειας ανά ενότητα ΑΠ Γεωγραφίας Γυμνασίου Γεωγραφία Β γυμνασίου: Η Ευρώπη στον κόσμο. 1η Ενότητα: Εξερευνώ την Ευρώπη ανακρίνοντας τους χάρτες Δείκτες επιτυχίας: Δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύουμε στην ηπειρωτική Ελλάδα, χρησιμοποιώντας διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

9. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ

9. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ 9. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ 9.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχος του παρόντος κεφαλαίου είναι ο σχεδιασμός των γεωγραφικών ενοτήτων, στις οποίες θα λαμβάνει χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΟ ΚΑΘΟ ΗΓΗΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΣΗΜΕΙΟ ΚΑΘΟ ΗΓΗΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΧΡΗΣΙΜΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ, Πλ. Ελευθερίας, ΗΡΑΚΛΕΙΟ Γενική /νση Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού, Περιβάλλοντος & Υποδοµών Μ.Μουσούρου 15, Ηράκλειο 2813410178 2813410179

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας.

Προστατεύει το. περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. Προστατεύει το περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 αξιοποιεί τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Με την αξιοποίηση των ΑΠΕ αναδεικνύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1 Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1 Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) έχει τον μεγαλύτερο μόνιμο πληθυσμό (το 2001: 1.874.597 κατ.) και τον υψηλότερο ρυθμό αύξησής

Διαβάστε περισσότερα

«Οικονομία Γυναικεία επιχειρηματικότητα και Αγορά Εργασίας στη Μεσσηνία. Υφιστάμενη κατάσταση-προβλήματα και προοπτικές»

«Οικονομία Γυναικεία επιχειρηματικότητα και Αγορά Εργασίας στη Μεσσηνία. Υφιστάμενη κατάσταση-προβλήματα και προοπτικές» Εισαγωγή: Το κείμενο που κρατάτε στα χέρια σας περιέχει τμήμα από τα βασικά συμπεράσματα της ετήσιας έκθεσης της DATARC για την οικονομία και την αγορά εργασίας των νομών της περιφέρειας Πελοποννήσου.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Ψηφιακής Στρατηγικής

Ο ρόλος της Ψηφιακής Στρατηγικής Μπάμπης Τσιτλακίδης Ο ρόλος της Ψηφιακής Στρατηγικής Η ψηφιακή τεχνολογία ως: Καταλύτης για την επίλυση σύγχρονων αστικών ζητημάτων Βασικό εργαλείο για αστικό σχεδιασμό Το μέσο (και όχι αυτοσκοπός) για

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Σεναρίων για τη ιαχείριση Κινδύνου στην Περιοχή του Βεζούβιου - Νάπολη

Ανάλυση Σεναρίων για τη ιαχείριση Κινδύνου στην Περιοχή του Βεζούβιου - Νάπολη Ανάλυση Σεναρίων για τη ιαχείριση Κινδύνου στην Περιοχή του Βεζούβιου - Νάπολη Γιαουτζή Μ. και Α. Στρατηγέα Τοµέας Γεωγραφίας & Περιφερ. Σχεδιασµού Σ.Α.Τ.Μ. Ε.Μ.Π. Γιαουτζή Μ. και Α. Στρατηγέα 1 ΣΤΟΧΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Διαδικασία Συµµετοχής Η σωστή επιλογή προγράµµατος, εταιρικού σχήµατος και στρατηγικής. Η υποβολή της πρότασης»

«Διαδικασία Συµµετοχής Η σωστή επιλογή προγράµµατος, εταιρικού σχήµατος και στρατηγικής. Η υποβολή της πρότασης» Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 2013 Η Στρατηγική για την 4 η Προγραµµατική Περίοδο Ιωάννης Φίρµπας Προϊστάµενος Ειδικής Υπηρεσίας Στρατηγικής, Σχεδιασµού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Λ έ ιμ νες ξενοδοχειακών μονάδων

Λ έ ιμ νες ξενοδοχειακών μονάδων Λιμένες ξενοδοχειακών μονάδων Παγκρήτιο Δίκτυο Περιβαλλοντικών Οργανώσεων «ΟικοΚρήτη» Ο η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων Περιβαλλοντικός Σύλλογος Ρεθύμνου Πολιτιστική Εταιρεία Πανόρμου «Επιμενίδης» Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μποµπόλιας Πληθυσµός: ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ Α.Μ.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

PARACTION ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ & ΝΗΣΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

PARACTION ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ & ΝΗΣΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ & ΝΗΣΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 1 Αποτελεί κατ εξοχή «εσωτερική ως προς τη στεριά Περιφέρεια» της

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1. Δημογραφικά χαρακτηριστικά της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας.

Πίνακας 1. Δημογραφικά χαρακτηριστικά της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας. Τοπικό πρόγραμμα Leader Η ΑΝΦΛΩ, ολοκλήρωσε με επιτυχία τις Δράσεις στο πλαίσιο του Άξονα 4 του ΠΑΑ 2007-2013. Θα πρέπει να σημειωθεί πως ολοκλήρωσε επιτυχώς το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο των Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους σας για την παρουσία σας στη σημερινή μας εκδήλωση.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους σας για την παρουσία σας στη σημερινή μας εκδήλωση. Εισαγωγή-χαιρετισμός Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους σας για την παρουσία σας στη σημερινή μας εκδήλωση. Το 2015 ήταν μια ιστορική και εξαιρετικά δύσκολη χρονιά για τη χώρα μας, για τον λαό μας, για όλους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας

Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας Αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας είναι η μικρότερη πληθυσμιακά Περιφέρεια της Ζώνης Επιρροής IV 1 της Εγνατίας Οδού (μόνιμος πληθυσμός 2001: 294.317

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

2 η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

2 η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ 2 η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ LEADER ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ (Ο.Τ.Δ.) : «ΑΚΟΜΜ-ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ Α.Ε. ΟΤΑ» Στο

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιφερειακή Επιστήμη.

Η Περιφερειακή Επιστήμη. VII. Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η Περιφερειακή Επιστήμη. Τι είναι; Τι την συνέθεσε; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δυνατότητες της περιφερειακής οικονομικής ανάλυσης είναι περιορισμένες. Η φύση των προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

KOINO ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ (Αναθεώρηση)

KOINO ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ (Αναθεώρηση) KOINO ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ (Αναθεώρηση) INTERREG III A / PHARE CBC ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2006 ΕΙΣΑΓΩΓΗ I. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ To ΠΚΠ INTERREG IIIΑ/PHARE CBC Ελλάδα Βουλγαρία

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ 7 ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ: ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Σ. ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ-ΚΟΛΩΝΙΑ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης»

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» «Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Κοινωνική Επιχειρηματικότητα και Ορεινές Περιοχές» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ:

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ-ΘΡΑΚΗ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3: «ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» ΕΡΓΟ: Τοπική Σύμπραξη για την απασχόληση και την επιχειρηματικότητα νέων αγροτών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4 «ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΔΑΦΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ» ΤΟΥ ΕΠΑΛΘ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΑΠΑΝΗΣ ΕΤΘΑ:

ΤΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4 «ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΔΑΦΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ» ΤΟΥ ΕΠΑΛΘ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΑΠΑΝΗΣ ΕΤΘΑ: ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΠΡΩΤΗ (1 η ) ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ: ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (LEADER Άξονας 3 ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (LEADER Άξονας 3 ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (LEADER Άξονας 3 ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Σας ενημερώνουμε ότι έχει προκηρυχθεί το πρόγραμμα Leader άξονας 3 (πρώην ΟΠΑΑΧ) με στόχο την παροχή δυνατοτήτων δημιουργίας πολλαπλών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Διοίκηση Επιχειρήσεων Έννοια του Μάνατζμεντ Ικανότητες των Μάνατζερ Στόχοι του Μάνατζμεντ Βασικές Λειτουργίες του Μάνατζμεντ Σχεδιασμός Οργάνωση Διεύθυνση Έλεγχος Εφαρμογή του Μάνατζμεντ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας είναι αρκετά χαμηλή, παρότι είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΣΠΑ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΣΠΑ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΣΠΑ Εισήγηση: Μαρία Κασωτάκη Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κρήτης ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ 31 Μαρτίου 2012 ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020.

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Γεώργιος Γιαννούσης Γ.Γ. Δημοσίων Επενδύσεων - ΕΣΠΑ Κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Αναπτυξιακό όραμα: «Η συμβολή στην αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ. Σύγκριση με Ευρωπαϊκή Ένωση 2 0 0 2-2 0 0 8 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ. Σύγκριση με Ευρωπαϊκή Ένωση 2 0 0 2-2 0 0 8 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Σύγκριση με Ευρωπαϊκή Ένωση 2 0 0 2-2 0 0 8 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Υπεύθυνοι

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ)

Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) Νέα Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Νέο ΕΣΠΑ Τα Επιχειρησιακά Προγράμματα που υπεβλήθησαν είναι επτά τομεακά και δεκατρία περιφερειακά. Ο προϋπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο εκέµβριος 2005 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τη διενέργεια του Αναπτυξιακού Συνεδρίου της Περιφέρειας, αλλά και από τις επιµέρους συσκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (Community Led Local Development CLLD)

ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (Community Led Local Development CLLD) ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (Community Led Local Development CLLD) ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΕ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ KAI AΛΙΕΥΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Καραΐσκος Περικλής Υποψήφιος Διδάκτορας ΣΑΤΜ/ΕΜΠ Msc Γεωπληροφορικής Επιστημονικά - Γνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Ειδική Λιβαδοπονική Μελέτη για την περιφερειακή ζώνη του Ε.Δ. Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση Στρατηγική ΜΠΕ Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη. Δρ Σταυρούλα Τσιτσιφλή

Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση Στρατηγική ΜΠΕ Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη. Δρ Σταυρούλα Τσιτσιφλή Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση Στρατηγική ΜΠΕ Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη Δρ Σταυρούλα Τσιτσιφλή ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Ειδικές περιπτώσεις περιβαλλοντικών μελετών: - Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΝΗΣΩΝ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΝΗΣΩΝ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤAΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΝΗΣΩΝ ΑΙΓΑΙΟΥ 2007 2013 ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΕΝΩΣΗ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ (Π.ΕΝ.Α.Α.) «Αναδιάρθρωση Αστυνομικών Υπηρεσιών Ν. Ηρακλείου»

ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΕΝΩΣΗ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ (Π.ΕΝ.Α.Α.) «Αναδιάρθρωση Αστυνομικών Υπηρεσιών Ν. Ηρακλείου» ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΕΝΩΣΗ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ (Π.ΕΝ.Α.Α.) «Αναδιάρθρωση Αστυνομικών Υπηρεσιών Ν. Ηρακλείου» Ν. Αλικαρνασσός, 5 Φεβρουαρίου 2013 Εισαγωγή Γενικά για την Κρήτη Η Κρήτη είναι το μεγαλύτερο νησί στην

Διαβάστε περισσότερα

τον Τόμαρο και εκβάλλει στον Αμβρακικό και ο Άραχθος πηγάζει από τον Τόμαρο και εκβάλλει επίσης στον Αμβρακικό (Ήπειρος, Ζαγόρι).

τον Τόμαρο και εκβάλλει στον Αμβρακικό και ο Άραχθος πηγάζει από τον Τόμαρο και εκβάλλει επίσης στον Αμβρακικό (Ήπειρος, Ζαγόρι). Γεωγραφικά στοιχεία και κλίμα. Τα κυριότερα μορφολογικά χαρακτηριστικά του νομού Ιωαννίνων είναι οι ψηλές επιμήκεις οροσειρές και οι στενές κοιλάδες. Το συγκεκριμένο μορφολογικό ανάγλυφο οφείλεται αφενός

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση με θέμα: "Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ"

Εισήγηση με θέμα: Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ Εισήγηση με θέμα: "Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ" Νίκος Μίχος, Συντονιστής θεματικής ομάδας σχεδιασμού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

1.2.2 ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ

1.2.2 ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ 1.2.2 ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του Δήμου Κέρκυρας περιλαμβάνει τον προσδιορισμό των Μεσοπρόθεσμων Γενικών Προτεραιοτήτων (άξονες-θεματικοί τομείς) και τις προκύπτουσες

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έγκριση του νέου ΕΣΠΑ για την περίοδο 2014-2020 από την Ε.Ε

Έγκριση του νέου ΕΣΠΑ για την περίοδο 2014-2020 από την Ε.Ε Έγκριση του νέου ΕΣΠΑ για την περίοδο 2014-2020 από την Ε.Ε ΕΣΠΑ 2014-2020 Το 3 ο πρόγραμμα μεταξύ των 28 που εγκρίνεται από την Κομισιόν Ταχεία υποβολή και έγκριση των επιμέρους Επιχειρησιακών Προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ Νησί που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης. Μόνιμος πληθυσμός (απογρ. 2011) 680.000 κάτοικοι. Ελκυστικός τουριστικός προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2014-2020 Το νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020 ανέρχεται στα 4,7 δις κοινοτικής συμμετοχής, που μαζί με την εθνική και την ιδιωτική συμμετοχή θα κινητοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1,

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1, Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1, Ιούνιος 2008 Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) έχει τον μεγαλύτερο μόνιμο πληθυσμό (το 2001: 1.874.597 κατ.) και τον υψηλότερο

Διαβάστε περισσότερα

Δημογραφία. Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση

Δημογραφία. Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Δημογραφία Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση Μιχάλης Αγοραστάκης Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας &

Διαβάστε περισσότερα

Το δίκτυο των οικισμών της Ελλάδας.

Το δίκτυο των οικισμών της Ελλάδας. Το δίκτυο των οικισμών της Ελλάδας. Καταγραφή τάσεων και διαπίστωση προοπτικών. ΔΙΜΕΛΛΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ. Εντεταλμένη διδασκαλίας Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Πολυτεχνείου Κρήτης. Περίληψη Οι συνεχείς πληθυσμιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ 2014-2019 (Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ) Αξιότιμοι συνάδελφοι, Οι Δήμοι, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Επιστημονικός υπεύθυνος: καθ. Χ. Κοκκώσης Εργαστήριο Περιβάλλοντος και Χωρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΣΤΡΑΤΗΣ ΒΛΑΣΤΑΡΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

1. Την παρουσίαση του ελληνικού προτύπου ΕΛΟΤ 1452 για τη διαχείριση της ποιότητας εμπορικών καταστημάτων,

1. Την παρουσίαση του ελληνικού προτύπου ΕΛΟΤ 1452 για τη διαχείριση της ποιότητας εμπορικών καταστημάτων, Εκδήλωση για Πρότυπο ποιότητας για εμπορικά καταστήματα Νέες εκδόσεις προτύπων συστημάτων διαχείρισης αίθουσα Εμπορικού και Εισαγωγικού Συλλόγου Πατρών πλ. Γεωργίου Α 25, ΠΑΤΡΑ Τετάρτη, 25 Νοεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:...

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:... ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ 2015-2019 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Ενεργός πολίτης Δήμου Λευκάδας Στοιχεία ερωτηθέντος: Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-45 45-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας:

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές Ενδυνάμωσης της Κρήτης ως Τουριστικό Προορισμό.

Προοπτικές Ενδυνάμωσης της Κρήτης ως Τουριστικό Προορισμό. Προοπτικές Ενδυνάμωσης της Κρήτης ως Τουριστικό Προορισμό. Μιχάλης Βαμιεδάκης Εντεταλμένος Σύμβουλος Τουρισμού Περιφέρειας Κρήτης Iούλιος 2016 Η Κρήτη αποτελεί την τουριστική ατμομηχανή της Ελλάδας 48

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ 2012-2014 ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Η διασυνοριακή θέση του Δήμου, αποτελεί μέγιστο πλεονέκτημα και δεν πρέπει να δίνει τροφή σε ξενοφοβικά στερεότυπα,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΓΠΠ κ. ΑΒΟΥΡΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 21 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006

ΟΜΙΛΙΑ ΓΓΠΠ κ. ΑΒΟΥΡΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 21 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΟΜΙΛΙΑ ΓΓΠΠ κ. ΑΒΟΥΡΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 21 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 Βρισκόμαστε πλέον στην τελική φάση μιας συνεχούς προσπάθειας που ξεκινήσαμε από το 2004 για την προετοιμασία της Περιφέρειάς μας ενόψει

Διαβάστε περισσότερα

Νοικοκύρεμα, οικονομική περισυλλογή, αύξηση παραγωγικότητας, ηλεκτρονική διακυβέρνηση.

Νοικοκύρεμα, οικονομική περισυλλογή, αύξηση παραγωγικότητας, ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Σε συνεργασία με το δημοτικό συμβούλιο, αρμόδιους φορείς και πρόσωπα, δεσμευόμαστε ότι στις πρώτες ενενήντα μέρες ανάληψης της δημαρχίας από εμάς, θα φροντίσουμε ώστε να τροχιοδρομηθούν οι διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα