ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΣΩΛΗΝΩΣΗΣ. Σχήµα 7.1. Η σωλήνωση µιας γεώτρησης συνίσταται από στήλη αλληλοκοχλιώµενων σωλήνων διαφορετικής διαµέτρου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΣΩΛΗΝΩΣΗΣ. Σχήµα 7.1. Η σωλήνωση µιας γεώτρησης συνίσταται από στήλη αλληλοκοχλιώµενων σωλήνων διαφορετικής διαµέτρου"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΣΩΛΗΝΩΣΗΣ 7.1 Εισαγωγή Η σωλήνωση είναι µια σηµαντική φάση κατά τη διάνοιξη µιας γεώτρησης. Με τον όρο σωλήνωση περιγράφεται η διαδικασία επένδυσης της γεώτρησης από την επιφάνεια του γεωτρυπάνου µέχρι το τελικό βάθος, από στήλη αλληλοκοχλιώµενων σωλήνων διαφόρων διαµέτρων (σχήµα 7.1), σύµφωνα µε το εκάστοτε πρόγραµµα της γεώτρησης. Η σωλήνωση εκτελείται κατά στάδια, όσο αυξάνει το βάθος διάτρησης. Σωλήνωση οδηγός (drive pipe) Σωλήνωση επαφής (conductor) Επιφανειακή σωλήνωση (surface casing) Ενδιάµεση σωλήνωση (intermediate casing) Παραγωγική σωλήνωση (production casing) Σχήµα 7.1. Η σωλήνωση µιας γεώτρησης συνίσταται από στήλη αλληλοκοχλιώµενων σωλήνων διαφορετικής διαµέτρου Σκοπός της σωλήνωσης Οι σκοποί που εξυπηρετεί η σωλήνωση έχουν εν συντοµία ως εξής: Συγκράτηση των τοιχωµάτων της γεώτρησης όταν υπάρχουν γύρω χαλαροί ή έντονα ρωγ- µατισµένοι σχηµατισµοί. Έµφραξη των ρωγµών που υπάρχουν στα τοιχώµατα της γεώτρησης, για την αποφυγή εισροής εντός της γεώτρησης νερού ή άλλων διαβρωτικών διαλυµάτων που υπάρχουν στους σχηµατισµούς.

2 Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται επίσης η καλή κυκλοφορία της λάσπης και παρεµποδίζεται η µόλυνση των γειτονικών υδροφόρων οριζόντων από τα ρευστά διάτρησης. Έλεγχος των πιέσεων και προστασία των ασθενών σχηµατισµών από τα ρευστά διάτρησης, τα οποία µπορούν να προκαλέσουν τη ρωγµάτωσή τους. Αποµόνωση των ζωνών ανωµάλων πιέσεων. Σφράγιση των διαπερατών ζωνών όπου µπορεί να εµφανιστεί διακοπή της οµαλής κυκλοφορίας της λάσπης διάτρησης (lost circulation zones). Αποµόνωση υδροφόρων οριζόντων. Κατάλληλη σύνδεση του εξοπλισµού της γεώτρησης µε τον εξοπλισµό της επιφάνειας (wellhead equipment) (π.χ. christmas tree). Τοποθέτηση του µηχανισµού ασφαλείας (B.O.P.) για τον έλεγχο των πιέσεων. Εκµετάλλευση κοιτασµάτων προκειµένου περί παραγωγικών γεωτρήσεων. Συνήθως η παραγωγή γίνεται δια µέσου ειδικού τύπου σωλήνων (tubing) τοποθετηµένων εντός της σωλήνωσης. Εξασφάλιση γεώτρησης δεδοµένης διαµέτρου και βάθους, στοιχείων απαραίτητων για τη διεξαγωγή των παραγωγικών δοκιµών και την εγκατάσταση του παραγωγικού εξοπλισµού (completion equipment). Αποµόνωση περατών σχηµατισµών (porous media) µε ρευστά για να αποφευχθεί τυχόν «µόλυνση» της ζώνη εκµετάλλευσης. Αυτό επιτυγχάνεται µε το συνδυασµό σωλήνωσης και τσιµέντωσης, µε στόχο την απρόσκοπτη παραγωγή από τη ζώνη εκµετάλλευσης. Στις θαλάσσιες γεωτρήσεις η σωλήνωση επιτρέπει επίσης την επιστροφή της λάσπης από το δακτύλιο της γεώτρησης στην εξέδρα. Προκειµένου να επιτευχθούν οι παραπάνω λειτουργίες, η σωλήνωση θα πρέπει να συνδέεται σταθερά µε το σχηµατισµό µε τη βοήθεια της τσιµέντωσης. Η τσιµεντωµένη σωλήνωση καθίσταται έτσι ένα αναπόσπαστο τµήµα του συστήµατος ελέγχου των πιέσεων. Ανάλογα µε τον τύπο των σχηµατισµών που διατρύονται σε µια γεώτρηση, πρέπει να τοποθετηθούν ορισµένες στήλες σωλήνωσης. Όσο η γεώτρηση προχωρεί σε µεγαλύτερο βάθος, µέσω της σωλήνωσης που έχει ήδη εγκατασταθεί µέσα στη γεώτρηση, διέρχεται και τοποθετείται νέα σωλήνωση µικρότερης διαµέτρου. 7.2 Τύποι σωλήνωσης Η σωλήνωση γίνεται κατά στάδια (σχήµα 7.2), ανάλογα µε το βάθος, το είδος των σχηµατισµών και των αναγκών της γεώτρησης. Κάθε στάδιο σωλήνωσης εξυπηρετεί συγκεκριµένους σκοπούς, ανάλογα µε τα προβλήµατα που παρουσιάζονται σε αυτό το τµήµα της γεώτρησης. Η σωλήνωση ενός τµήµατος της γεώτρησης έχει πάντοτε διάµετρο λίγο µικρότερη από αυτή του κοπτικού που χρησιµοποιήθηκε για τη διάνοιξη του συγκεκριµένου τµήµατος, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ο θεωρητικά απαιτούµενος χώρος (ανοχή) για την ανεµπόδιστη κάθοδό της. Στην πράξη, η κάθοδος της σωλήνωσης σπάνια πραγµατοποιείται µόνο µε τη επίδραση της βαρύτητας. Συνήθως απαιτείται ταυτόχρονη πρόωση και περιστροφή. 121

3 Σωλήνωση οδηγός (Conductor pipe) ιάµετρος γεώτρησης 24 Η οπή οδηγός ορύσσεται πριν την εγκατάσταση του γεωτρυπάνου ιάτρηση 17 1 / 2 Σωλήνωση 13 3 / 8 Τσιµέντωση ιάτρηση 12 1 / 4 Σωλήνωση 9 5 / 8 Σωλήνωση 7 ιάτρηση 8 1 / 2 Σχήµα 7.2. Τοµή γεώτρησης όπου εκτελείται σωλήνωση κατά στάδια ιάτρηση 6 Μετά την κάθοδο της σωλήνωσης του πρώτου σταδίου, ακολουθεί τσιµέντωση του δακτυλίου µεταξύ των εξωτερικών τοιχωµάτων της σωλήνωσης και των πλευρικών τοιχωµάτων της γεώτρησης. Στη συνέχεια καθελκύεται η διατρητική στήλη µε κοπτικό της αµέσου µικρότερης τυποποιηµένης διαµέτρου, ώστε να συνεχιστεί η γεώτρηση µέχρι το βάθος που έχει προγραµµατιστεί για το δεύτερο στάδιο σωλήνωσης. Με την επανάληψη της παραπάνω διαδικασίας η σωλήνωση φτάνει στο ίδιο περίπου τελικό βάθος µε τη γεώτρηση (πρακτικά σταµατάει λίγο ψηλότερα). Στο σηµείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι η σωλήνωση του κάθε σταδίου δεν αρχίζει από το βάθος που τελειώνει η αµέσως µεγαλύτερης διαµέτρου σωλήνωση του προηγούµενου σταδίου, αλλά φτάνει µέχρι την επιφάνεια όπου και στερεώνεται. Αυτό έχει ως φυσική συνέπεια το µήκος της σωλήνωσης να είναι πολλαπλάσιο του µήκους της γεώτρησης και να παρατηρείται µια µεγάλη επικάλυψη (οverlapping) σωληνώσεων διαφορετικών διαµέτρων στα ανώτερα τµήµατα της γεώτρησης. Στην παραπάνω τεχνική εξαίρεση µπορεί να αποτελέσει το τελευταίο στάδιο, όπου η µικρότερης διαµέτρου σωλήνωση (liner) δεν φτάνει µέχρι την επιφάνεια, αλλά αναρτάται µε ειδικό σύστηµα (hanger) από το τελευταίο τµήµα της σωλήνωσης του προηγούµενου σταδίου. Οι τύποι σωλήνωσης που χρησιµοποιούνται σήµερα είναι οι ακόλουθοι: σωλήνωση οδηγός (drive or structural pipe) σωλήνωση επαφής (conductor pipe) 122

4 επιφανειακή σωλήνωση (surface casing) ενδιάµεση σωλήνωση (intermediate casing) παραγωγική σωλήνωση (production casing) σωλήνωση liner (liner casing) Οι παραπάνω τύποι σωλήνωσης δεν χρησιµοποιούνται σε όλες τις γεωτρήσεις. Οι συνθήκες οι οποίες αναµένονται κάθε φορά αναλύονται προσεκτικά προκειµένου να προσδιοριστεί ο τύπος και ο αριθµός των στηλών σωλήνωσης που θα απαιτηθούν για την επένδυση της γεώτρησης. Στο σχήµα 7.3 παρουσιάζεται η σχέση µεταξύ των διαφόρων τύπων σωλήνωσης. Σχήµα 7.3. Τυπική συνδεσµολογία διαφόρων τύπων σωλήνωσης Σωλήνωση οδηγός (drive or structural pipe) Πριν αρχίσει η διάτρηση τοποθετείται ένα πρώτο στάδιο σωλήνωσης µεγάλης διαµέτρου, σε βάθος ft, η οποία καλείται σωλήνωση οδηγός (drive pipe or structural pipe). Η σωλήνωση αυτή (α) συµβάλλει στην κυκλοφορία της λάσπης διάτρησης, (β) εµποδίζει να παρασυρθούν οι χαλαροί σχηµατισµοί της επιφάνειας από τα ρευστά διάτρησης (washout), και (γ) εξασφαλίζει τη σταθερότητα του εδάφους πάνω στο οποίο εδράζει το γεωτρύπανο. Συνήθως τοποθετείται και τσιµεντώνεται από τις εταιρείες που αναλαµβάνουν την προετοιµασία του χώρου της γεώτρησης και συνδέεται µε τη γραµµή επιστροφής της λάσπης διάτρησης (mud return line). Στις θαλάσσιες γεωτρήσεις που ορύσσονται από σταθερή εξέδρα, η σωλήνωση οδηγός κατέρχεται από την επιφάνεια έως τον πυθµένα της θάλασσας. Αποτελείται από στελέχη 123

5 διαµέτρου 26, 30 ή 36 in µε πάχος τοιχώµατος 1 in, τα οποία συγκολλούνται (welded) το ένα µε το άλλο καθώς η στήλη προχωρά µέσα στη θάλασσα Σωλήνωση επαφής (conductor pipe) Είναι η πρώτη πραγµατική στήλη σωλήνωσης που τοποθετείται µέσα στη γεώτρηση, σε βάθος συνήθως λίγων εκατοντάδων µέτρων από την επιφάνεια, εντός των χαλαρών σχηµατισµών. Πιο συγκεκριµένα, η σωλήνωση επαφής τοποθετείται σε ft βάθος από την επιφάνεια ώστε (α) να προλαµβάνει την αποκόλληση των χαλαρών σχηµατισµών κοντά στην επιφάνεια, (β) να αποµονώνει τους υδροφόρους ορίζοντες που βρίσκονται σε µικρό βάθος, και (γ) να προστατεύει τη γεώτρηση από εκλύσεις αερίων και τα θεµέλια του γεωτρύπανου από διεισδύσεις λάσπης διάτρησης. Παρέχει επίσης το κανάλι επιστροφής της λάσπης διάτρησης. Στις υποθαλάσσιες γεωτρήσεις η σωλήνωση επαφής διακρίνεται σε: Marine conductor: Χρησιµοποιείται σε θαλάσσιες γεωτρήσεις όπου το B.O.P. τοποθετείται πάνω στην εξέδρα, η οποία είναι συνήθως σταθερή. Marine riser: Χρησιµοποιείται σε θαλάσσιες γεωτρήσεις στις περιπτώσεις όπου το B.O.P τοποθετείται στον πυθµένα της θάλασσας. Το riser ανέρχεται µέχρι την επιφάνεια της θάλασσας Επιφανειακή σωλήνωση (surface casing) Η επιφανειακή σωλήνωση εµποδίζει την αποκόλληση των χαλαρών σχηµατισµών που συναντώνται σε µικρά βάθη και θα πρέπει να σταµατά εντός κατάλληλων, ανθεκτικών σχηµατισµών, όπως ο σκληρός ασβεστόλιθος. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται ότι ο σχηµατισµός στο πέλµα της σωλήνωσης (casing shoe) δεν θα ρωγµατωθεί υπό τη δράση υψηλών υδροστατικών πιέσεων που µπορεί να αναπτυχθούν αργότερα. Η επιφανειακή σωλήνωση παρέχει επίσης προστασία από εκτινάξεις ή εκρήξεις, λόγω εσωτερικών πιέσεων, που µπορεί να συµβούν σε µικρό βάθος, καθώς συνεχίζεται η διάτρηση. Το βάθος που φτάνει η επιφανειακή σωλήνωση κυµαίνεται, ανάλογα µε το είδος των σχηµατισµών που µπορούν να προκαλέσουν προβλήµατα στη γεώτρηση, από 300 έως ft. Τέτοιου είδους προβληµατικοί σχηµατισµοί, που χρειάζεται να επενδυθούν µε επιφανειακή σωλήνωση, είναι περατές ζώνες όπου µπορεί να εµφανιστεί διακοπή της οµαλής κυκλοφορίας της λάσπης (thief zones), αµµόλιθοι που περιέχουν νερό (water sands), ρηχές ζώνες που περιέχουν υδρογονάνθρακες (shallow hydrocarbon zones), τµήµατα κατευθυνόµενων γεωτρήσεων αυξανόµενης κλίσης (build-up sections of deviated wells). Το βάθος τοποθέτησης αυτής της στήλης σωλήνωσης είναι ιδιαίτερα σηµαντικό σε περιοχές όπου αναµένονται ανώµαλες πιέσεις. Αν η σωλήνωση αυτή δεν προχωρήσει σε αρκετό βάθος µπορεί η αντοχή του σχηµατισµού στη θέση έδρασής της να µην είναι επαρκής για να αντιµετωπίσει µια αιφνίδια εισροή όταν η όρυξη θα συνεχιστεί στο επόµενο τµήµα Ενδιάµεση ή προστατευτική σωλήνωση (intermediate or protection casing) Η ενδιάµεση (ή προστατευτική) σωλήνωση χρησιµοποιείται για την αποµόνωση σχηµατισµών οι οποίοι µπορούν να προκαλέσουν προβλήµατα στην όρυξη της γεώτρησης (π.χ. σχιστόλιθοι µε τάση αποκόλλησης (sloughing shale), ζώνες διακοπής της οµαλής κυκλοφορίας της λάσπης, ζώνες υψηλών πιέσεων κ.λπ.). Ανάλογα µε τον αριθµό των προβληµάτων που απαντώνται είναι δυνατό να απαιτηθούν αρκετές στήλες ενδιάµεσης 124

6 σωλήνωσης ανάµεσα στην επιφανειακή σωλήνωση και στο τελικό βάθος της γεώτρησης (σχήµα 7.3). Το βάθος τοποθέτησης της ενδιάµεσης σωλήνωσης εξαρτάται από την πίεση των πόρων του σχηµατισµού και τη βαθµίδα ρωγµάτωσης (βλέπε Κεφάλαιο 3). Κατά την όρυξη το βάρος της λάσπης εξισορροπεί την πίεση πόρων, αλλά δεν θα πρέπει να υπερβαίνει την αντοχή των ρηχών ζωνών. Η πιο σηµαντική λειτουργία της ενδιάµεσης σωλήνωσης σχετίζεται µε την ύπαρξη ανώµαλα υψηλών πιέσεων πόρων του σχηµατισµού. Καθώς για τον έλεγχο και την εξισορρόπηση αυτών των πιέσεων απαιτείται µεγαλύτερη πυκνότητα λάσπης, θα πρέπει να προστατευτούν οι ασθενέστεροι σχηµατισµοί, προκειµένου να αποφευχθεί διακοπή της οµαλής κυκλοφορίας της λάσπης. Η ενδιάµεση σωλήνωση προστατεύει τους σχηµατισµούς κάτω από την επιφανειακή σωλήνωση από τις πιέσεις της λάσπης υψηλής πυκνότητας. Επίσης, όταν, κάτω από ζώνες ανωµάλων πιέσεων, συναντώνται ζώνες µε κανονικές πιέσεις, η τοποθέτηση µιας δεύτερης στήλης ενδιάµεσης σωλήνωσης επιτρέπει τη µείωση της πυκνότητας της λάσπης και η διάτρηση προχωρά βαθύτερα µε πιο οικονοµικούς όρους. Η ενδιάµεση σωλήνωση τσιµεντώνεται σε ύψος αρκετών εκατοντάδων µέτρων πάνω από την έδρασή της. Αν χρειαστεί µπορεί να εφαρµοστεί σωλήνωση κατά στάδια για την αποµόνωση ρηχότερων σχηµατισµών χωρίς να απαιτείται η τσιµέντωση ολόκληρου του ύψους από την έδραση της σωλήνωσης και πάνω (βλέπε Κεφάλαιο 8) Παραγωγική σωλήνωση (production casing) Η παραγωγική σωλήνωση αποτελεί το τελευταίο στάδιο σωλήνωσης και στοχεύει: (α) στην αποµόνωση των παραγωγικών ζωνών (producing zones) από άλλους σχηµατισµούς (π.χ. αµµόλιθους που περιέχουν νερό), (β) στον έλεγχο των ρευστών του σχηµατισµού (reservoir fluid control), (γ) στην επιλεκτική παραγωγή σε περίπτωση που αυτή γίνεται από πολλές ζώνες (multizone production) και (δ) στην προστασία του ειδικού τύπου σωλήνων παραγωγής (tubing). Επίσης αποτελεί τη βάση για το τελείωµα της γεώτρησης (well completion), και για το λόγο αυτό θα πρέπει να γίνει πλήρης έλεγχος των πιέσεων πριν την τοποθέτηση του εξοπλισµού τελειώµατος. Με τη σωλήνωση αυτή ολοκληρώνεται τυπικά η όρυξη µιας γεώτρησης. Η συνηθέστερη διάµετρος για την παραγωγική σωλήνωση είναι 7 in (177,8 mm) Σωλήνωση liner (liner casing) Ένα liner είναι µια σχετικά µικρού µήκους σωλήνωση (3.000 ft έως ft συνήθως). Η σωλήνωση liner δεν φτάνει µέχρι την επιφάνεια, αλλά αναρτάται από την ενδιάµεση σωλήνωση, µε τη βοήθεια ειδικής διάταξης (packer and slips) που ονοµάζεται διάταξη ανάρτησης του liner (liner hanger). Ανάµεσα στο πάνω τµήµα του liner και την έδραση της ενδιάµεσης σωλήνωσης, από όπου αναρτάται το liner, παρατηρείται επικάλυψη των στηλών σωλήνωσης µήκους ft. Τα πλεονεκτήµατα του liner είναι: (α) η µείωση του κόστους της παραγωγικής σωλήνωσης, καθώς και του χρόνου τοποθέτησης και τσιµέντωσης, και (β) η µείωση του µήκους της σωλήνωσης µε τη µικρότερη διάµετρο, γεγονός που επιτρέπει τη χρήση ικανοποιητικού µεγέθους ειδικών σωλήνων παραγωγής (production tubing). Τα liners διάτρησης (και παραγωγής) χρησιµοποιούνται συχνά σαν µια οικονοµικά αποδοτική µέθοδος για να επιτυγχάνεται έλεγχος της πίεσης ή της βαθµίδας ρωγµάτωσης χωρίς τοποθέτηση µιας στήλης σωλήνωσης που θα φθάνει ως την επιφάνεια. Όταν χρησιµοποιείται ένα liner, η αµέσως προηγούµενη στήλη σωλήνωσης, συνήθως η ενδιάµεση, 125

7 θα πρέπει να ελέγχεται ως προς τις πιέσεις διάρρηξης και θλίψης κατά την όρυξη του µη σωληνωµένου τµήµατος της γεώτρησης κάτω από το liner. Στα µειονεκτήµατα του liner περιλαµβάνονται: (α) πιθανή διαρροή κατά µήκος της διάταξης ανάρτησης του liner, (β) δυσκολία για την επίτευξη καλής τσιµέντωσης λόγω του πολύ περιορισµένου δακτυλίου ανάµεσα στο liner και τα τοιχώµατα της γεώτρησης, (γ) περισσότερο πολύπλοκες διαδικασίες σωλήνωσης και τσιµέντωσης, και (δ) η προηγούµενη στήλη θα πρέπει να έχει επαρκείς διαστάσεις ώστε να αντέχει στην ίδια πίεση διάρρηξης όπως και το liner. Στη συνέχεια παρατίθενται ορισµένα τυπικά προγράµµατα σωλήνωσης. Σχήµα 7.4 Τυπικά προγράµµατα σωλήνωσης 7.3 ιαδικασία σωλήνωσης και εξοπλισµός Προετοιµασία της γεώτρησης Όταν το κοπτικό φτάσει στο προγραµµατισµένο βάθος όπου θα γίνει η σωλήνωση, η γεώτρηση θα πρέπει να προετοιµαστεί για την εργασία αυτή. Καταρχήν, είναι, συνήθως, απαραίτητο να εκτελεστούν ορισµένες µετρήσειςδιαγραφίες (loggings), όπως: o Caliper log για να προσδιοριστεί µε ακρίβεια ο όγκος του διακένου µεταξύ της σωλήνωσης και των τοιχωµάτων της γεώτρησης και να προσδιοριστεί η απαιτούµενη ποσότητα γαλακτώµατος τσιµέντου. o Μετρήσεις διεύθυνσης (αζιµούθιου) και παρέκκλισης της τροχιάς, για να σχηµατιστεί µια εικόνα της καµπυλότητας της γεώτρησης και να προσδιοριστεί το βάθος όπου παρουσιάζονται απότοµες αλλαγές στη γωνία κλίσης ή το αζιµούθιο. o Μετρήσεις µέγιστης θερµοκρασίας για τον προσδιορισµό του χρόνου πήξης του τσιµέντου σε βαθιές γεωτρήσεις. Οι παραπάνω µετρήσεις µπορούν να γίνονται και κατά τη διάρκεια της όρυξης αφού είναι απαραίτητες και στους γεωλόγους για τον εντοπισµό και την αναγνώριση των διατρυόµενων σχηµατισµών. 126

8 Όταν ολοκληρωθούν οι διαγραφίες και πριν την κάθοδο της σωλήνωσης καθελκύεται η διατρητική στήλη για δύο λόγους: Για να ελεγχθεί η σταθερότητα των τοιχωµάτων της γεώτρησης, και Για να κυκλοφορήσει και πιθανόν για να βελτιωθούν οι ιδιότητες της λάσπης (plastic viscosity and yield value), διαδικασία απαραίτητη κυρίως όταν πρόκειται η σωλήνωση να κατέβει σε µεγάλο βάθος, οπότε είναι αναγκαίο να µειωθούν οι πιέσεις (surge pressures) που ασκούνται στον πυθµένα της γεώτρησης όταν καταβιβάζεται η σωλήνωση Προετοιµασία της στήλης σωλήνωσης Αφορά, κυρίως, στη συναρµολόγηση, πάνω στη στήλη της σωλήνωσης, του απαραίτητου πρόσθετου εξοπλισµού (σχήµα 7.5) ο οποίος περιλαµβάνει: Το πέλµα (shoe) και το στέλεχος προσγείωσης (landing collar), τα οποία βιδώνονται πάνω στη στήλη της σωλήνωσης µε τρόπο ώστε να µην αστοχήσει η σύνδεση όταν αργότερα συνεχιστεί η όρυξη µέσω της σωλήνωσης Οι κεντρωτήρες (centralizers), οι οποίοι τοποθετούνται στο κάτω µέρος της στήλης, σταθµίζονται µε το πέλµα της σωλήνωσης που έχει προηγηθεί και διατηρούν τη νέα στήλη σωλήνωσης σε οµόκεντρη θέση σε σχέση µε τη διάµετρο της γεώτρησης. Οι αποξεστήρες (scratchers), οι οποίοι τοποθετούνται στο κάτω µέρος της στήλης ή και ψηλότερα για να καθαρίζουν το επίστρωµα που έχει δηµιουργηθεί από την κυκλοφορία της λάσπης στα διαπερατά τµήµατα της γεώτρησης Καταβίβαση της στήλης σωλήνωσης Η σωλήνωση θα πρέπει να κατέβει όσο το δυνατό πιο γρήγορα, καθώς ο χρόνος που απαιτείται είναι µη παραγωγικός (όπως ισχύει για κάθε είδους µανούβρα). Η ταχύτητα καθόδου θα πρέπει να ελέγχεται ανάλογα µε τις αντιστάσεις που αναπτύσσονται στο πηγάδι από το ρευστό διάτρησης. Όταν η στήλη της σωλήνωσης έχει φθάσει στη σωστή της θέση, η λάσπη τίθεται σε κυκλοφορία και σταµατά µόνο όταν: Η επιστροφή δεν περιέχει θρύµµατα Το περιεχόµενο αέριο είναι λιγοστό και σταθερό εν παρατηρείται εισροή ρευστών από τους σχηµατισµούς Ο συνολικός όγκος της κυκλοφορούσας λάσπης είναι οµοιογενής Ακολουθεί η διαδικασία της τσιµέντωσης. 7.4 Χαρακτηριστικά της σωλήνωσης Η σωλήνωση µπορεί να είναι ένας σφυρήλατος σωλήνας από ατσάλι χωρίς ραφή (κατασκευάζεται από θερµοκατεργασµένο χάλυβα και, αν είναι απαραίτητο, µε επακόλουθο ψυχρό φινίρισµα του σωλήνα ώστε να πάρει το επιθυµητό σχήµα ή µπορεί να αποτελείται από επίπεδα ελάσµατα τα οποία κόβονται, µορφοποιούνται οι δύο άκρες των και συγκολλούνται (electric flash welding ή electric resistance welding), χωρίς την προσθήκη επιπλέον µετάλλου, ώστε να σχηµατιστεί ο επιθυµητός σωλήνας. Ορισµένοι ηλεκτροσυγκολλητοί σωλήνες περνούν από βαφή η οποία αυξάνει το όριο ελαστικότητας κατά την διεύθυνση στην οποία υποβάλλεται σε καταπόνηση και το µειώνει κατά τις κάθετες προς αυτή διευθύνσεις 127

9 Σχήµα 7.5. Εξοπλισµός σωλήνωσης Το Αµερικάνικο Ινστιτούτο Πετρελαίου (API) δίνει οκτώ διαφορετικές κατηγορίες σωλήνωσης που παρουσιάζονται στον Πίνακα 7.1. Η κατηγορία της σωλήνωσης εκφράζεται µε ένα γράµµα και ένα διψήφιο ή τριψήφιο αριθµό, π.χ. Ν-80. Το γράµµα αυτό είναι ένας γενικός ορισµός της ποιότητας του χάλυβα και της θερµικής του κατεργασίας. Τα αριθµητικά ψηφία εκφράζουν το ελάχιστο όριο ελαστικότητας σε χιλιάδες psi. Π.χ. η κατηγορία Ν-80 έχει ελάχιστο όριο ελαστικότητας ίσο µε psi. Πίνακας 7.1. Κατηγορίες σωλήνωσης σύµφωνα µε το Αµερικάνικο Ινστιτούτο Πετρελαίου Κατηγορία (Grade) Ελάχιστο όριο ελαστικότητας (minimum yield strength) (psi) Ελάχιστη συνολική αντοχή εφελκυσµού (minimum ultimate tensile strength) (psi) H J K C L N C C P Ως όριο ελαστικότητας (yield strength) ορίζεται από το API η εφελκυστική τάση που απαιτείται για να προκύψει συνολική επιµήκυνση ανά µονάδα µήκους 0,005, σε ένα τυπικό δείγµα δοκιµών. Το µέσο όριο ελαστικότητας είναι συνήθως psi µεγαλύτερο από το ελάχιστο όριο ελαστικότητας (π.χ psi για την κατηγορία Ν-80). Η ελάχιστη τιµή του ορίου 128

10 ελαστικότητας χρησιµοποιείται στους υπολογισµούς διάρρηξης και αστοχίας, ενώ το µέσο όριο ελαστικότητας λαµβάνεται υπόψη στις εκτιµήσεις των διαξονικών τάσεων, στοιχεία ιδιαίτερα απαραίτητα στο σχεδιασµό της σωλήνωσης. Ακολουθούν οι πιο συνήθεις κατηγορίες σωλήνωσης, κατά API, και τα πεδία εφαρµογής τους: H-40 Σωλήνωση χαµηλής κατηγορίας µε ελάχιστο yield strength psi. Κατάλληλη µόνο για επιφανειακή σωλήνωση και ελαφριές περιπτώσεις. J-55 Σωλήνωση καλής ποιότητας χάλυβα µε ελάχιστο yield strength psi και συνολική εφελκυστική αντοχή psi. Είναι µια αξιόπιστη σωλήνωση για την πετρελαϊκή βιοµηχανία και συναντάται πιο συχνά σε γεωτρήσεις πετρελαίου από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία σωλήνωσης. Τα τελευταία χρόνια τείνει να εκτοπιστεί ολοκληρωτικά από την επόµενη κατηγορία. Κ-55 Σωλήνωση αρκετά καλής ποιότητας χάλυβα µε ελάχιστο yield strength psi, αλλά µε συνολική εφελκυστική αντοχή psi. C-75 Η κατηγορία C, γενικά, βρίσκει εφαρµογή σε περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από την έντονη παρουσία H 2 S. Σπάνια χρησιµοποιείται σε µη διαβρωτικό περιβάλλον, καθώς είναι ακριβότερη από κάποιες υψηλότερες κατηγορίες σωλήνωσης. Σωλήνωση από χάλυβα ελεγχόµενης αντοχής και σκληρότητας, µε µε ελάχιστο yield strength psi. Ο χάλυβας έχει σχεδιαστεί για να χρησιµοποιείται σε µετρίως διαβρωτικές συνθήκες. Συνήθως απαιτεί ειδική παραγγελία και είναι πιο ακριβή από άλλους τύπους σωλήνωσης, ακόµα και µεγαλύτερης yield αντοχής. Ν-80 Σωλήνωση από χάλυβα υψηλής ποιότητας, µε ελάχιστο yield strength psi. Αποτελεί το στάνταρντ της βιοµηχανίας για γεωτρήσεις µέσου βάθους, σχετικά υψηλές πιέσεις και η χρήση της είναι πολύ διαδεδοµένη. Πρόκειται για χάλυβα σκληρού κράµατος, και δεν είναι κατάλληλη για διαβρωτικές συνθήκες, όπου η κατηγορία C είναι προτιµότερη. L-80 Η κατηγορία L παρουσιάζει την ίδια αντοχή σε διάρρηξη, αστοχία και εφελκυσµό µε την κατηγορία Ν. Ωστόσο, η σκληρότητα της σωλήνωσης παίζει σηµαντικό ρόλο στην ψαθυροποίηση που εµφανίζεται σε περιβάλλον πλούσιο σε H 2 S. Από την άποψη αυτή, λοιπόν, η κατηγορία L είναι πιο κατάλληλη για όξινο, διαβρωτικό περιβάλλον από την κατηγορία Ν, γιατί παρουσιάζει µεγαλύτερη σκληρότητα. ιαφέρει από την κατηγορία Ν-80 µόνο ως προς την εγγυηµένη σκληρότητα του χάλυβα. Για το λόγο αυτό είναι κατάλληλη για ελαφρώς όξινο περιβάλλον, όπου η σκληρότητα της κατηγορίας Ν-80 µπορεί να παρουσιάσει προβλήµατα λόγω ψαθυροποίησης. C-95 Μεταλλουργικά όµοια και µε την ίδια θερµική κατεργασία όπως και η κατηγορία C-75, είναι κατάλληλη για σχετικά βαθιές γεωτρήσεις και υψηλές πιέσεις σε µετρίως διαβρωτικό περιβάλλον. Ρ-105 Σωλήνωση από χάλυβα πολύ υψηλής αντοχής για βαθιές γεωτρήσεις και συνθήκες υψηλών πιέσεων. Αν και είναι µια στάνταρντ κατηγορία του API είναι πιθανό να απαιτήσει ειδική παραγγελία και είναι πολύ ακριβή. Ρ-110 Ίδια µε την προηγούµενη µε περισσότερο έντονες ιδιότητες. V-150 Χρησιµοποιείται µόνο σε πολύ βαθιές γεωτρήσεις και συνθήκες εξαιρετικά υψηλών πιέσεων. Οι διαστάσεις της σωλήνωσης αφορούν: (1) την εξωτερική διάµετρος (outside diameter) και πάχος τοιχώµατος (wall thickness), (2) το µήκος σωλήνωσης (length of joint), και (3) το βάρος ανά µονάδα µήκους (weight per unit length). Όπως έχει ήδη αναφερθεί, χρησιµοποιούνται διαφορετικά µεγέθη σωλήνωσης στα διάφορα τµήµατα της γεώτρησης, προκειµένου η διάτρηση να προχωρήσει οµαλά µέχρι το τελικό βάθος. Καθώς οι πιέσεις ποικίλουν κατά µήκος των διαφορετικών τµηµάτων της γεώτρησης, θα µπορούσε θεωρητικά να εφαρµοστεί σωλήνωση µε την ίδια εξωτερική διάµετρο σε όλο το µήκος της γεώτρησης, αλλά µε διαφορετικό πάχος τοιχώµατος ή/και διαφορετικά µηχανικά χαρακτηριστικά (π.χ. κατηγορία χάλυβα). Με τον τρόπο αυτό, η πιο βαριά σωλήνωση (heavy or high grade casing) µπορεί να χρησιµοποιηθεί στις ζώνες των υψηλών πιέσεων ή κοντά στην επιφάνεια, όπου τα εφελκυστικά φορτία είναι µεγάλα. Αυτός ο τρόπος σωλήνωσης είναι και ο πιο οικονοµικός. 129

11 Κατά το σχεδιασµό της σωλήνωσης, εκτός από την εξωτερική διάµετρο, εξετάζεται, επίσης, η εσωτερική και η ωφέλιµη διάµετρος (drift diameter). Η ωφέλιµη διάµετρος της σωλήνωσης αναφέρεται στη διάµετρο ενός εµβόλου που διέρχεται από τη σωλήνωση, χωρίς την εµφάνιση αδικαιολόγητων τάσεων. Η ωφέλιµη διάµετρος είναι ελαφρώς µικρότερη της εσωτερικής. Κατά τη διάτρηση, ωφέλιµη διάµετρος θεωρείται η διάµετρος του κοπτικού που µπορεί να διέλθει µε ασφάλεια διαµέσου της σωλήνωσης. Η ονοµαστική διάµετρος της σωλήνωσης είναι η εξωτερική διάµετρος του σώµατος του στελέχους. Υπάρχουν 14 µεγέθη σε ίντσες: 4½ 5 5½ 6 5 / / / / 8 10¾ 11¾ 13 3 / / 8 20 Οι µεγαλύτερες διάµετροι χαρακτηρίζονται ως Line Pipe. Σύµφωνα µε το Αµερικάνικο Ινστιτούτο Πετρελαίου ορίζονται τρία εύρη µηκών, εντός των οποίων θα πρέπει να κατασκευάζεται κάθε στέλεχος της σωλήνωσης (Πίνακας 7.2). Στις περισσότερες περιπτώσεις χρησιµοποιείται η σωλήνωση εύρους 3, ώστε να µειωθεί ο αριθµός των συνδέσµων που απαιτούνται για τη στήλη. Πίνακας 7.2. Εύρη µηκών στελεχών σωλήνωσης Α/Α Εύρος µήκους (ft) Μέσο µήκος (ft) Εύρος Εύρος Εύρος 3 πάνω από 34 έως Το Αµερικάνικο Ινστιτούτο Πετρελαίου ορίζει τρία µεγέθη για το βάρος της σωλήνωσης: (1) το ονοµαστικό βάρος (nominal weight), (2) το βάρος του κυρίως σώµατος της σωλήνωσης (plain end weight), και (3) το συνολικό βάρος κυρίου σώµατος και συνδέσµων (threaded and coupled weight). Ο όρος ονοµαστικό βάρος χρησιµοποιείται κυρίως για λόγους αναγνώρισης των διαφορετικών τύπων σωλήνωσης, προκειµένου για την ταξινόµησή τους. Εκφράζεται σε lb/ft ή kg/m. Το ονοµαστικό βάρος δεν είναι το πραγµατικό βάρος της σωλήνωσης και συνήθως υπολογίζεται θεωρώντας το θεωρητικό βάρος ανά πόδι για σωλήνωση µήκους 20 ft (εκτός από το κύριο σώµα περιλαµβάνονται και οι σύνδεσµοι). Το ονοµαστικό βάρος σε pounds/ft στην πραγµατικότητα ορίζει το πάχος του στελέχους µέσω µιας εξίσωσης η οποία ορίζεται στις προδιαγραφές του API (API 5CT). Για παράδειγµα, µια σωλήνωση 9 5 / 8 είναι διαθέσιµη στα ακόλουθα ονοµαστικά βάρη: Ονοµαστικό βάρος (lb/ft) 32, , ,50 58,40 61,10 71,80 Πάχος τοιχώµατος (mm) 7,90 8, , ,80 15,10 15,90 19,10 Από τον παραπάνω πίνακα καθίσταται εµφανές ότι η εσωτερική διάµετρος µειώνεται όσο αυξάνει το ονοµαστικό βάρος. Μηχανικά, η σωλήνωση υπόκειται στη δράση των ακόλουθων φορτίων: Θλίψη (collapse): Αναφέρεται σε αστοχία προς τα µέσα (inwards) της σωλήνωσης λόγω υδροστατικών πιέσεων που ασκούνται στο εξωτερικό της. Κατά τη διάρκεια της καθόδου της σωλήνωσης αυτή η πίεση µπορεί να είναι µεγαλύτερη στον πυθµένα της σωλήνωσης όπου η πίεση της λάσπης είναι υψηλότερη. ιάρρηξη (burst): Αυτή η καταπόνηση προκαλείται από την εσωτερική πίεση όταν η διαφορά της από την εξωτερική πίεση, κατά µήκος του τοιχώµατος της σωλήνωσης, είναι πολύ µεγάλη. Η διαφορική αυτή είναι µεγαλύτερη στην επιφάνεια λόγω της πίεσης της αντλίας της λάσπης και µειώνεται µε το βάθος. 130

12 Εφελκυσµός (tension): Οφείλεται στο βάρος της σωλήνωσης. Η εφελκυστική δύναµη µειώνεται από την άνωση (η σωλήνωση βρίσκεται µέσα στο ρευστό της διάτρησης). Η µέγιστη εφελκυστική δύναµη αναπτύσσεται στην κορυφή της σωλήνωσης. Η αντοχή σε αστοχία (collapse strength) είναι η µέγιστη εξωτερική (υδροστατική) πίεση (collapse pressure) που µπορεί να ασκηθεί στη σωλήνωση χωρίς να προκληθεί αστοχία των τοιχωµάτων της. Η πίεση θλιπτικής αστοχίας είναι η ελάχιστη εξωτερική πίεση η οποία θα προκαλέσει αστοχία των τοιχωµάτων της σωλήνωσης υπό την απουσία εσωτερικής πίεσης και αξονικού φορτίου Οι Πίνακες του Παραρτήµατος 3 για το σχεδιασµό της σωλήνωσης παρέχουν όλα τα στοιχεία σχετικά µε τη διαστασιολόγηση των σωληνώσεων και τα µηχανικά χαρακτηριστικά τους Σύνδεσµοι και σπειρώµατα (couplings and threads) Ο σύνδεσµος είναι ένα µικρό τµήµα της σωλήνωσης και χρησιµοποιείται για να ενώνει δύο διαδοχικά στελέχη σωλήνωσης. Κάθε στέλεχος σωλήνωσης είναι εφοδιασµένο µε εξωτερικό σπείρωµα (externally threaded) στα δύο άκρα του. Ο πιο κοινός τύπος συνδέσµου διαθέτει εσωτερικό σπείρωµα (internally threaded) σε κάθε ένα από τα δύο άκρα του. Το Αµερικάνικο Ινστιτούτο Πετρελαίου ορίζει ότι ο σύνδεσµος θα πρέπει να είναι της ίδιας κατηγορίας (grade) µε το κυρίως σώµα της σωλήνωσης. Γενικά, η σωλήνωση και ο σύνδεσµος χαρακτηρίζονται από τον τύπο του σπειρώµατος µε τον οποίο είναι εφοδιασµένα (Πίνακες Παραρτήµατος 3). Υπάρχουν διάφοροι τύποι συνδέσµων που διαφοροποιούνται ως προς το µήκος, το πάχος και το σχήµα του σπειρώµατος. Σύµφωνα µε το API, µπορούν να χρησιµοποιηθούν οι ακόλουθοι τέσσερις τύπους συνδέσµων: Short round threads and couplings (CSG) (σύνδεσµοι µε κυλινδρικό σπείρωµα µικρού µήκους) Long round threads and couplings (LCSG) (σύνδεσµοι µε κυλινδρικό σπείρωµα µεγάλου µήκους) Buttress threads and couplings (BCSG) (σύνδεσµος µε τραπεζοειδές σπείρωµα) Extreme line threads (XCSG). Το σπείρωµα διαµορφώνεται απευθείας πάνω στο ένα άκρο του στελέχους της σωλήνωσης, το οποίο στη συνέχεια συνήθως ενισχύεται (σε πάχος) µε σφυρηλάτηση. 7.5 Σχεδιασµός της σωλήνωσης Γενικές αρχές σχεδιασµού της σωλήνωσης Ο σχεδιασµός ενός προγράµµατος σωλήνωσης ξεκινάει µε τον ακριβή προσδιορισµό (και τα γεωλογικά χαρακτηριστικά) των θέσεων της γεώτρησης στην επιφάνεια και στο τελικό βάθος, καθώς και µε το µέγεθος της παραγωγικής σωλήνωσης που θα χρησιµοποιηθεί στην περίπτωση που η γεώτρηση συναντήσει κοίτασµα. Ο αριθµός και τα µεγέθη των ειδικού τύπου σωληνοειδών παραγωγής (tubing strings), καθώς και ο τύπος του υπο-επιφανειακού εξοπλισµού παραγωγής (subsurface artificial lift equipment), τα οποία ενδεχοµένως θα χρησιµοποιηθούν µέσα στη γεώτρηση, καθορίζουν την ελάχιστη εσωτερική διάµετρο της παραγωγικής σωλήνωσης. Σε ορισµένες περιπτώσεις, θα πρέπει επίσης να λαµβάνεται υπόψη η πιθανότητα όρυξης µιας ερευνητικής γεώτρησης κάτω από την αναµενόµενη παραγωγική ζώνη. Ο µηχανικός γεωτρήσεων θα πρέπει να σχεδιάσει ένα πρόγραµµα που θα περιλαµβάνει 131

13 µεγέθη κοπτικών άκρων, µεγέθη σωλήνωσης, κατηγορίες και βάθη έδρασης στηλών σωλήνωσης, το οποίο θα επιτρέπει την ασφαλή όρυξη και το τελείωµα της γεώτρησης µε τρόπο που να ανταποκρίνεται στον επιθυµητό παραγωγικό εξοπλισµό. Σε γενικές γραµµές, ο σχεδιασµός της σωλήνωσης επηρεάζεται από: (α) τις συνθήκες φόρτισης κατά την όρυξη της γεώτρησης και την παραγωγή, (β) τα µηχανικά χαρακτηριστικά (αντοχή) της διαθέσιµης σωλήνωσης και του σχηµατισµού όπου εδράζεται (casing seat) το πέλµα της (casing shoe), (γ) το βαθµό φθοράς που µπορεί να υποστεί η σωλήνωση καθ όλη τη διάρκεια της ζωής της γεώτρησης, και (δ) τους διαθέσιµους τύπους σωλήνωσης (casing availability). Πριν το σχεδιασµό των διαφόρων τµηµάτων της σωλήνωσης απαιτείται ανάλυση των αναµενόµενων συνθηκών υπό τις οποίες θα ορυχθεί και θα λειτουργήσει η γεώτρηση. Τα ακόλουθα βασικά στοιχεία θα πρέπει να αξιολογηθούν και να χρησιµοποιηθούν ως βάση για το σχεδιασµό της σωλήνωσης. Ο κατάλογος µπορεί να αλλάξει ανάλογα µε τις ιδιαιτερότητες σε κάθε ξεχωριστή γεώτρηση. Ευστάθεια γεώτρησης (hole stability): µη συνεκτικοί σχηµατισµοί (unconsolidated formations) διογκούµενοι άργιλοι (swelling clays) κατακρηµνίσεις ή εκπλύσεις τοιχωµάτων (collapse/washout) ζώνες απώλειας ρευστών (fluid loss zones) πλαστικοί σχηµατισµοί (plastic formations) καθίζηση (subsidence) αποµονωµένες ζώνες (zone isolation) Πιέσεις και ευστάθεια σχηµατισµού (formation pressure and integrity): σχηµατισµοί υψηλής ευστάθειας (high integrity formations) σχηµατισµοί χαµηλής ευστάθειας (low integrity formations) σχηµατισµοί υψηλών πιέσεων (high pressure formations) σχηµατισµοί υψηλής διαπερατότητας (high permeable formations) ολοκληρωµένος έλεγχος του πηγαδιού (well control integrity)) Ρευστά διάτρησης, καθαρισµός γεώτρησης και προφυλάξεις τσιµέντωσης (drilling fluids, hole cleaning): απώλειες πίεσης, πυκνότητα κυκλοφορούντων ρευστών και αποδοτικότητα αντλιών καθαρισµός της γεώτρησης (από τα θρύµµατα) ζώνες που περιέχουν ρευστά µε H 2 S ή CO 2 θερµοκρασία σχηµατισµού χηµική σύσταση λάσπης / φυσικές ανοχές (physical tolerances) Γεωµετρία γεώτρησης/καµπυλόγραµµα τµήµατα (hole curvature): σηµεία παρέκκλισης τροχιάς (kick-off points) σηµεία µείωσης κλίσης τροχιάς (drop-off points) κλίσεις γεώτρησης (hole angles) ένταση κεκαµµένου τµήµατος τροχιάς (dog leg severity) ρυθµοί αύξησης/µείωσης της κλίσης (build-up/drop-off rates) πιθανή όρυξη πλευρικών τµηµάτων (side tracks). Μηχανικός εξοπλισµός: δυνατότητες ανέλκυσης/περιστροφής γεωτρυπάνου (drilling rig hoisting/rotating capability) δυνατότητες διατρητικής στήλης και κατώτερης συνδεσµολογίας (drill string and bottom-holeassembly capability) εφελκυστική αντοχή σωλήνωσης, αντοχή σε διάρρηξη και θλίψη (casing tensile strength, burst and collapse capability) µηχανική φθορά της ήδη εγκατεστηµένης σωλήνωσης διαθεσιµότητα εξοπλισµού Οικονοµία του έργου: 132

14 κόστος εξοπλισµού ρυθµός διάτρησης (penetration rate) πιλοτικές γεωτρήσεις (pilot holes) χρονική διάρκεια του έργου (time versus depth profile) πρωτεύοντες και δευτερεύοντες στόχοι (primary and secondary objectives) Κατά την προετοιµασία του προγράµµατος µιας γεώτρησης, η πρώτη φάση αφορά τον προσδιορισµό του βάθους µέχρι του οποίου θα φτάσει κάθε στήλη σωλήνωσης και θα τσιµεντωθεί. Για την εκτίµηση του βάθους έδρασης µιας στήλης σωλήνωσης θα πρέπει να εξεταστούν οι γεωλογικές συνθήκες µε έµφαση στις πιέσεις των σχηµατισµών (formation pressures) και τις βαθµίδες ρωγµάτωσης (fracture gradients), αλλά και σε ενδεχόµενα προβλήµατα που µπορεί να ανακύψουν κατά την όρυξη. Θα πρέπει, επίσης, να ληφθούν υπόψη οι διεθνείς κανονισµοί και οι σχετικές νοµοθετικές διατάξεις. Η φάση αυτή καλείται αρχικό στάδιο σχεδιασµού της σωλήνωσης (σχήµα 7.6). Αξιολόγηση γεωλογικών δεδοµένων (evaluation requirements) εδοµένα τελειώµατος γεώτρησης (completion requirements) Πετρογραφικοί παράγοντες (lithological factors) Ελάχιστο µέγεθος γεώτρησης (minimum hole size) Ανοχή ως προς kick (kick tolerance) εδοµένα διάτρησης (drilling considerations) Επιλογή βάθους έδρασης σωλήνωσης (setting depth selection) Αρχική επιλογή σωλήνωσης (initial casing selection) Σχήµα 7.6. ιάγραµµα ροής ενεργειών κατά το αρχικό στάδιο σχεδιασµού της σωλήνωσης Η επόµενη φάση, η οποία καλείται στάδιο λεπτοµερούς σχεδιασµού της σωλήνωσης (σχήµα 7.7), αφορά στον προσδιορισµό των παραµέτρων εκείνων που επηρεάζουν την αστοχία της σωλήνωσης, και, κατά συνέπεια, την επιλογή της καταλληλότερης για κάθε περίπτωση κατηγορίας. Το πρόγραµµα σωλήνωσης που θα σχεδιαστεί θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές που έχουν τεθεί για το τελείωµα (completion) της γεώτρησης και την παραγωγή. 133

15 Παράµετροι σχεδιασµού (design parameters) Κριτήρια φόρτισης (loading criteria) Φορτία σχεδιασµού (A) (design loads) Εκκίνηση µε την ελαφρύτερη / φθηνότερη διαθέσιµη σωλήνωση Κατάταξη σωλήνωσης (Β) (casing rating) Ελάχιστος Σχεδιαστικός Συντελεστής Ασφάλειας (D) (minimum design safety factor) Σχεδιαστικός Συντελεστής Ασφάλειας (Β/Α=C) (design safety factor) Επιλογή σωλήνωσης (casing selection) NAI C>D? OXI Επιλογή συνδέσµων (connection selection) Σχήµα 7.7. ιάγραµµα ροής ενεργειών κατά το στάδιο λεπτοµερούς σχεδιασµού της σωλήνωσης Εκτίµηση του βάθους έδρασης της σωλήνωσης Η εκτίµηση του αριθµού των σωληνώσεων και του βάθους έδρασης κάθε µιας βασίζεται σε γενικές γραµµές στις βαθµίδες πίεσης πόρων (pore-pressure gradients) και τις βαθµίδες ρωγµάτωσης (fracture gradients) των σχηµατισµών που πρόκειται να διατρηθούν. Η εκτίµηση του βάθους έδρασης ξεκινά για την κατώτερη σωλήνωσης που θα τοποθετηθεί µέσα στη γεώτρηση και προχωρεί προς την επιφάνεια. Κατά την αρχική, δηλαδή, φάση ο σχεδιασµός της σωλήνωσης γίνεται από κάτω προς τα πάνω (bottom-up approach). Στο Κεφάλαιο 3, το οποίο αναφέρεται στην εκτίµηση των γεωµηχανικών παραµέτρων, παρουσιάζεται αναλυτικά, και µέσα από εφαρµογές η διαδικασία προσδιορισµού του βάθους στο οποίο θα εκτελεστεί κάθε σωλήνωση Επιλογή του µεγέθους της σωλήνωσης Το µέγεθος κάθε σωλήνωσης καθορίζεται από την εσωτερική διάµετρο που θα πρέπει να έχει η στήλη της παραγωγικής σωλήνωσης και τον αριθµό των στηλών ενδιάµεσης σωλήνωσης που απαιτούνται ώστε η γεώτρηση να φτάσει στο βάθος-στόχο. Προκειµένου η παραγωγική σωλήνωση να τοποθετηθεί εντός της γεώτρησης, το µέγεθος του κοπτικού που θα χρησιµοποιηθεί στην όρυξη του τελευταίου τµήµατος της γεώτρησης θα πρέπει να είναι ελαφρώς µεγαλύτερο από την εξωτερική διάµετρο των συνδέσµων της παραγωγικής σωλήνωσης. Το επιλεγµένο µέγεθος κοπτικού θα πρέπει να εξασφαλίζει επαρκές διάκενο (clearance) µεταξύ των συνδέσµων της σωλήνωσης και των τοιχωµάτων της γεώτρησης ώστε να επιτρέπει την εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισµού της σωλήνωσης (κεντρωτήρες 134

16 και αποξεστήρες). Το κοπτικό που χρησιµοποιείται στην όρυξη του κατώτερου τµήµατος θα πρέπει επίσης να διέρχεται από το ήδη σωληνωµένο τµήµα της γεώτρησης. Αυτό µε τη σειρά του καθορίζει το ελάχιστο µέγεθος της αµέσως υψηλότερης στήλης σωλήνωσης. Με τον ίδιο τρόπο, επιλέγονται το µέγεθος του κοπτικού και της σωλήνωσης για τα πιο ρηχά (επιφανειακά) τµήµατα της γεώτρησης. Στο Παράρτηµα 3 επισυνάπτεται το διάγραµµα επιλογής µεγέθους κοπτικών άκρων και διαµέτρων σωληνώσεων έτσι ώστε να διασφαλίζεται η οµαλή ακολουθία διαµέτρων στη γεώτρηση αλλά και η τυποποίηση των µεγεθών που είναι διαθέσιµα στην αγορά. Στον Πίνακα 3.3 του Παραρτήµατος 3 δίδονται, λεπτοµερέστερα, η εσωτερική διάµετρος και η ωφέλιµη διάµετρος (drift diameter) για διάφορα τυπικά µεγέθη σωλήνωσης και ονοµαστικό βάρος/πόδι (άλλως, πάχος του τοιχώµατος της σωλήνωσης). Οι κατασκευαστές σωλήνωσης εγγυώνται ότι ένα κοπτικό µικρότερο από την ωφέλιµη διάµετρο περνά µε ασφάλεια από οποιονδήποτε σύνδεσµο της σωλήνωσης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα κοπτικά που είναι µεγαλύτερα από την ωφέλιµη διάµετρο, αλλά µικρότερα από την εσωτερική διάµετρο της σωλήνωσης διέρχονται επίσης ασφαλώς από αυτήν. Εφαρµογή Σχεδιάζεται η όρυξη µιας γεώτρησης. Το τελείωµα της γεώτρηση προβλέπεται να περιλαµβάνει παραγωγική σωλήνωση 7 in µε βάθος έδρασης τα ft. Προσδιορίστε : 1. Τον αριθµό των σωληνώσεων (των διαφορετικών στηλών). 2. Το βάθος έδρασης για κάθε στήλη. 3. Τα κατάλληλα µεγέθη σωλήνωσης (εξωτερική διάµετρος) κάθε στήλης σωλήνωσης, που απαιτούνται για να φτάσει ασφαλώς η γεώτρηση στο προγραµµατιζόµενο βάθος. Η πίεση των πόρων, η βαθµίδα ρωγµάτωσης και τα γεωλογικά δεδοµένα από τις διαγραφίες γειτονικών γεωτρήσεων δίνονται στο σχήµα 7.8. Λάβετε υπόψη ότι το ελάχιστο µήκος επιφανειακής σωλήνωσης που απαιτείται για την προστασία των υδροφόρων οριζόντων εκτιµάται σε ft. Επίσης, περίπου 180 ft σωλήνωσης επαφής απαιτούνται γενικά για την αποφυγή εκπλύσεων (διάβρωσης) των επιφανειακών στρωµάτων. Στην περίπτωση αυτή συνιστάται, για λόγους ασφάλειας, να ληφθεί υπόψη µια αύξηση της πυκνότητας της λάσπης κατά 0,5 lb/gal και µία µείωση της τιµής της βαθµίδας ρωγµάτωσης που προέρχεται από τα δεδοµένα των άλλων γεωτρήσεων στην ευρύτερη περιοχή κατά 0,5 lb/gal. Επίλυση (1) Σύµφωνα µε όσα έχουν αναλυτικά αναφερθεί στο Κεφάλαιο 3, αποτυπώνονται στο διάγραµµα οι τιµές της πυκνότητας της λάσπης έτσι ώστε να διατηρείται κατά 0,5 lb/gal µεγαλύτερη από εκείνη που προκύπτει από την πίεση των πόρων των σχηµατισµών στα αντίστοιχα βάθη. Στη συνέχεια αποτυπώνονται οι τιµές της βαθµίδας ρωγµάτωσης κατά 0,5 lb/gal µικρότερες από τις εκτιµούµενες (µεγαλύτερος συντελεστής ασφάλειας). Οι διακεκοµµένες γραµµές δίδουν τα όρια µέσα στα οποία θα κινηθεί ο προσδιορισµός του βάθους έδρασης κάθε σωλήνωσης (από κάτω προς τα πάνω). Στο βάθος των ft απαιτείται πυκνότητα λάσπης ίση προς 17,6 lb/gal (σηµείο a) και µε αυτήν την πυκνότητα µπορεί να φθάσει µέχρι το βάθος των ft (σηµείο b), Από τα ft και πάνω απαιτείται πυκνότητα λάσπης ίση προς 13,6 lb/gal (σηµείο c). Η διάτρηση µπορεί να συνεχιστεί έως το βάθος των ft (σηµείο d). Η όρυξη των τµήµατος µέχρι τα ft θα γίνει µε λάσπη πυκνότητας 9,7 lb/ gal. Σύµφωνα µε τη λιθολογική στήλη που δίδεται, έως τα 200 ft είναι αργιλικά στρώµατα τα οποία θα πρέπει να σωληνωθούν µε την έναρξη της γεώτρησης. Επίσης, έως περίπου τα ft, θα πρέπει να φθάσει η επιφανειακή σωλήνωση για την προστασία των υδροφόρων οριζόντων. 135

17 Σχήµα 7.8. ιάγραµµα βαθµίδας πίεσης πόρων και βαθµίδας ρωγµάτωσης για την περιοχή είναι: Εποµένως, θα πραγµατοποιηθούν 5 σωληνώσεις και το βάθος έδρασης κάθε σωλήνωσης θα Σωλήνωση επαφής: ft Επιφανειακή: ft Ενδιάµεση προστατευτική: ft Ενδιάµεση προστατευτική: ft Παραγωγική: ft (2) Η παραγωγική σωλήνωση που θα τοποθετηθεί στη γεώτρηση έχει µέγεθος 7 in. Σύµφωνα µε το διάγραµµα επιλογής κοπτικών και σωλήνωσης (σχήµα Π3.1 - Παράρτηµα 3) τα σενάρια τα οποία µπορούν, µε ασφάλεια, να ακολουθηθούν έχουν ως εξής: Σενάριο 1 Σενάριο 2 Κοπτικό Σωλήνωση Κοπτικό Σωλήνωση 8½ 7 (παραγωγική) 8¾ 7 (παραγωγική) 12¼ 9 5 / 8 (ενδιάµεση) 14¾ 4 10¾ (ενδιάµεση) 17½ 13 3 / 8 (ενδιάµεση) (ενδιάµεση) 20 (επιφανειακή) 24 (επιφανειακή) Υπενθυµίζεται ότι οι διακεκοµµένες γραµµές δεν συνιστούν ευρέως ακολουθούµενη πρακτική, και πιθανά να εγκυµονούν τεχνικά προβλήµατα. Το σενάριο 2, αποδεκτό από τεχνικής πλευράς, αποδεικνύεται οικονοµικά επιβαρηµένο, δεµένου των µεγαλύτερων διαµέτρων κοπτικών (µεγαλύτερος όγκος εξορυσσόµενου υλικού), αλλά και µεγαλύτερων διαµέτρων σωληνώσεων, εποµένως, µεγαλύτερο κόστος προµήθειας του σχετικού εξοπλισµού. 136

18 7.5.4 Επιλογή µηχανικών χαρακτηριστικών Εφόσον υπολογιστεί το µήκος (βάθος έδρασης) και η εξωτερική διάµετρος της στήλης σωλήνωσης, θα πρέπει να προσδιοριστούν στη συνέχεια τα µηχανικά χαρακτηριστικά της σωλήνωσης που θα απαρτίζει τη στήλη. Η έννοια του µέγιστου φορτίου (maximum load concept) αποτελεί τη βασική αρχή του µηχανικού σχεδιασµού της σωλήνωσης. Το αποτέλεσµα ενός τέτοιου σχεδιασµού θα είναι ένα µια στήλη σωληνώσεων ικανή να αντέχει τις αναµενόµενες εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις (διάρρηξη & θλίψη), καθώς και τις τάσεις που προκύπτουν από το ίδιο βάρος της (εφελκυσµός). Οι τρεις αυτοί τύποι φορτίων αποτελούν και τα βασικά κριτήρια του σχεδιασµού. Στο σχεδιασµό θα πρέπει, επίσης, να προσδιοριστεί το περιθώριο ασφάλειας (safety margin), το οποίο είναι απαραίτητο για να αντιµετωπιστεί η αναµενόµενη φθορά της σωλήνωσης και τυχόν άγνωστες τάσεις που µπορεί να εµφανιστούν λόγω µηχανικής φθοράς, διάβρωσης και άλλων φαινοµένων (π.χ. θερµότητα). Υπάρχουν, όµως, και άλλοι παράγοντες που έχουν βαρύνουσα σηµασία, όπως: η παρουσία υδρόθειου (H 2 S) η παρουσία διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) η παρουσία αλάτων η ύπαρξη εγκοίλων εντός των σχηµατισµών (cavernous formations) Ο σχεδιασµός διέπεται και από την αρχή του ελάχιστου κόστους (minimum-cost casing design). Εποµένως, θα πρέπει, σε όλα τα βάθη, να χρησιµοποιούνται οι πιο οικονοµικοί τύποι σωλήνωσης και συνδέσµων που ανταποκρίνονται στις αναµενόµενες συνθήκες φόρτισης. Το ελάχιστο δυνατό κόστος επιτυγχάνεται όταν επιλέγεται η σωλήνωση της χαµηλότερης κατηγορίας, µε το ελάχιστο δυνατό βάρος ανά πόδι, η οποία είναι ικανή να αντεπεξέλθει στις συνθήκες φόρτισης Κριτήρια µηχανικού σχεδιασµού σωλήνωσης Τα κριτήρια µηχανικού σχεδιασµού της σωλήνωσης αφορούν στα εξής φορτία: Πίεση διάρρηξης (burst pressure) Πίεση θλιπτικής αστοχίας (collapse pressure) Εφελκυστική τάση (tensile force) ιαξονικές τάσεις (biaxial effects) (α) Ο σχεδιασµός ξεκινά συνήθως από τον έλεγχο των συνθηκών διάρρηξης. Εφόσον προσδιοριστούν οι συνθήκες διάρρηξης, επιλέγεται η φθηνότερη κατηγορία σωλήνωσης που είναι σε θέση να ανταπεξέλθει στις δεδοµένες συνθήκες. Ακολούθως, υπολογίζονται οι πιέσεις που µπορεί να προκαλέσουν θλιπτική αστοχία και η κατηγορία σωλήνωσης που επιλέχθηκε, ελέγχεται για την αντοχή της τις πιέσεις αυτές. Αν οποιοδήποτε τµήµα της δεν είναι ικανό να αντέξει τις αναµενόµενες πιέσεις θλιπτικής αστοχίας, αντικαθίσταται από σωλήνωση µεγαλύτερης κατηγορίας. (β) Στη συνέχεια, υπολογίζονται τα εφελκυστικά φορτία. Ελέγχονται τα όρια ελαστικότητας της επιλεγµένης κατηγορίας σωλήνωσης. Όπως και παραπάνω, αν τα αναµενόµενα εφελκυστικά φορτία ξεπερνούν τα όρια ελαστικότητας σε κάποιο τµήµα της σωλήνωσης αυτό αντικαθίσταται από σωλήνωση υψηλότερης κατηγορίας ή µεγαλύτερου βάρους. Τα εφελκυστικά φορτία χρησιµοποιούνται, επίσης, για την επιλογή του κατάλληλου τύπου συνδέσµου. Ο συνδυασµός του εφελκυστικού φορτίου µε τις εξωτερικές πιέσεις καλείται διαξονική τάση. Εξαιτίας της διαξονικής τάσης µειώνεται η αντοχή της σωλήνωσης στην εξωτερική πίεση. Εποµένως, οποιοδήποτε τµήµα της σωλήνωσης, που έχει επιλεχτεί µε τα 137

19 παραπάνω κριτήρια, δεν ανταποκρίνεται στην αναµενόµενη διαξονική τάση πρέπει να αντικατασταθεί από σωλήνωση υψηλότερης κατηγορίας. Γραφική µέθοδος προσδιορισµού µηχανικών χαρακτηριστικών Κατά τη µέθοδο αυτή κατασκευάζεται, κατ αρχήν, ένα διάγραµµα πίεσης-βάθους (pressure-depth graph). Οι µονάδες επί του διαγράµµατος τοποθετούνται µε τέτοιο τρόπο ώστε το διάγραµµα να ξεκινά από το µηδέν, το οποίο τοποθετείται στην κορυφή του και αντιστοιχεί σε µηδενικό βάθος και µηδενική πίεση, όπως φαίνεται στο σχήµα 7.9. Πάνω στο διάγραµµα αποτυπώνονται οι γραµµές διάρρηξης (burst lines) και θλιπτικής αστοχίας (collapse lines) οι οποίες υπολογίζονται για κάθε τύπο σωλήνωσης. Τα µηχανικά χαρακτηριστικά που αφορούν στην αντοχή σε διάρρηξη και θλίψη (strength values) των διαθέσιµων κατηγοριών σωλήνωσης αποτυπώνονται πάνω στο διάγραµµα µε την µορφή κατακόρυφων γραµµών. Η επιλογή της κατάλληλης σωλήνωσης γίνεται µε τρόπο ώστε η σωλήνωση που επιλέγεται, να ανταποκρίνεται στις αναµενόµενες πιέσεις διάρρηξης και θλίψης. Οι διαφορετικές σωληνώσεις που απαιτούνται για την ασφαλή όρυξη µιας γεώτρησης ως το βάθος-στόχο, εξυπηρετούν διαφορετικές λειτουργίες όπως έχει προαναφερθεί. Κατά συνέπεια, τα κριτήρια σχεδιασµού (και ο προσδιορισµός των φορτίων) εφαρµόζονται µε διαφορετικό τρόπο για κάθε τύπο σωλήνωσης. Η ανάλυση και ο προσδιορισµός των φορτίων για κάθε περίπτωση και ο συνδυασµός του ελέγχου των ορίων τους είναι ιδιαίτερα σύνθετη υπόθεση και εποµένως, δεν θεωρείται ότι µπορεί να αποτελέσει αντικείµενό του παρόντος εγχειριδίου. Υλικό που αναφέρεται στο θέµα αυτό είναι έτοιµο και θα είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφερόµενου για περισσότερες λεπτοµέρειες. 138

20 Σχήµα 7.9. Τυπικό διάγραµµα πίεσης-βάθους

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΤΡΗΣΗΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΤΡΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΤΡΗΣΗΣ Η εκτίµηση και η ανάλυση του κόστους µιας γεώτρησης είναι το τελικό στάδιο στο σχεδιασµό. Σε πολλές περιπτώσεις η εκτίµηση κόστους είναι το διαχειριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΙΜΕΝΤΩΣΗ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ

ΤΣΙΜΕΝΤΩΣΗ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο ΤΣΙΜΕΝΤΩΣΗ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ Η τσιµέντωση αποτελεί µια δοµική εργασία στην όρυξη γεωτρήσεων. Με τον όρο τσιµέντωση εννοούµε τη διαδικασία πλήρωσης ενός τµήµατος της γεώτρησης µε µίγµα υλικών που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΈΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ Υ ΡΟΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΈΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ Υ ΡΟΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΈΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ Υ ΡΟΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ (ΦΕΚ 292, 12 Μαρτίου 2003) Περιεχόµενα Σκοπός και αντικείµενο... 2 Τεχνικές προδιαγραφές κατασκευής υδρογεωτρήσεων... 2 ιάτρηση ιεύρυνση ειγµατοληψία...2

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2: Τεχνικές πτυχές και διαδικασίες εγκατάστασης συστημάτων αβαθούς γεθερμίας

Ενότητα 2: Τεχνικές πτυχές και διαδικασίες εγκατάστασης συστημάτων αβαθούς γεθερμίας ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ενότητα 2: Τεχνικές πτυχές και διαδικασίες εγκατάστασης συστημάτων αβαθούς γεθερμίας «Συστήματα ΓΑΘ Ταξινόμηση Συστημάτων ΓΑΘ και Εναλλαγή Θερμότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κόπωσης. ΕργαστηριακήΆσκηση 5 η

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κόπωσης. ΕργαστηριακήΆσκηση 5 η ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κόπωσης ΕργαστηριακήΆσκηση 5 η Σκοπός Σκοπός του πειράµατος είναι να κατανοηθούν οι αρχές του πειράµατος κόπωσης ο προσδιορισµός της καµπύλης Wöhler ενός υλικού µέσω της οποίας καθορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 8.1 (από Hoek and Bray, 1977)

Πίνακας 8.1 (από Hoek and Bray, 1977) Κεφάλαιο 8: Βραχόµαζα και υπόγεια νερά 8.1 8. ΒΡΑΧΟΜΑΖΑ ΚΑΙ ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ Τα πετρώµατα όταν αυτά είναι συµπαγή και δεν παρουσιάζουν πρωτογενή ή δευτερογενή κενά είναι αδιαπέρατα. Αντίθετα όταν παρουσιάζουν

Διαβάστε περισσότερα

1 ΘΕΩΡΙΑ ΚΟΠΗΣ ΛΑΜΑΡΙΝΑΣ

1 ΘΕΩΡΙΑ ΚΟΠΗΣ ΛΑΜΑΡΙΝΑΣ 1 ΘΕΩΡΙΑ ΚΟΠΗΣ ΛΑΜΑΡΙΝΑΣ 1.1 Εισαγωγή Οι κυριότερες κατεργασίες για την κατασκευή προϊόντων από λαμαρίνα είναι η κοπή, η μορφοποίηση και η κοίλανση. Οι κατεργασίες αυτές γίνονται ας ψαλίδια και πρέσσες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓENIKA Θερµική κατεργασία είναι σύνολο διεργασιών που περιλαµβάνει τη θέρµανση και ψύξη µεταλλικού προϊόντος σε στερεά κατάσταση και σε καθορισµένες θερµοκρασιακές και χρονικές συνθήκες.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΕΜΒΑΠΤΙΣΜΕΝΟΥ ΣΕ ΟΧΕΙΟ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΗΛΙΑΚΟΥ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑ. Ν. Χασιώτης, Ι. Γ. Καούρης, Ν. Συρίµπεης. Τµήµα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών, Πανεπιστήµιο Πατρών 65 (Ρίο) Πάτρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΛΑΣΗ. Το εργαλείο διέλασης περιλαμβάνει : το μεταλλικό θάλαμο, τη μήτρα, το έμβολο και το συμπληρωματικό εξοπλισμό (δακτυλίους συγκράτησης κλπ.).

ΔΙΕΛΑΣΗ. Το εργαλείο διέλασης περιλαμβάνει : το μεταλλικό θάλαμο, τη μήτρα, το έμβολο και το συμπληρωματικό εξοπλισμό (δακτυλίους συγκράτησης κλπ.). ΔΙΕΛΑΣΗ Κατά τη διέλαση (extrusion) το τεμάχιο συμπιέζεται μέσω ενός εμβόλου μέσα σε μεταλλικό θάλαμο, στο άλλο άκρο του οποίου ευρίσκεται κατάλληλα διαμορφωμένη μήτρα, και αναγκάζεται να εξέλθει από το

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Γεωτρήσεων Υδρογονανθράκων: Στάθµη Τεχνικής, Προκλήσεις και Προοπτικές

Τεχνολογίες Γεωτρήσεων Υδρογονανθράκων: Στάθµη Τεχνικής, Προκλήσεις και Προοπτικές Τεχνολογίες Γεωτρήσεων Υδρογονανθράκων: Στάθµη Τεχνικής, Προκλήσεις και Προοπτικές Βασίλειος Χ. Κελεσίδης Αν. Καθ. Τµ. Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείο Κρήτης ιηµερίδα ΤΕΕ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ Υ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Βασικά Στοιχεία Μηχανολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Μέθοδος θαλάμων και στύλων

ΥΠΟΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Μέθοδος θαλάμων και στύλων ΥΠΟΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ και A. Μπενάρδος Λέκτορας ΕΜΠ Δ. Καλιαμπάκος Καθηγητής ΕΜΠ και - Hunt Midwest (Subtroolis) και - Hunt Midwest (Subtroolis) Εφαρμογής - Η μέθοδος και (rooms and illars) ανήκει στην κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κρούσης. ΕργαστηριακήΆσκηση 6 η

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κρούσης. ΕργαστηριακήΆσκηση 6 η ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κρούσης ΕργαστηριακήΆσκηση 6 η Σκοπός Σκοπός του πειράµατος είναι να κατανοηθούν οι αρχές του πειράµατος κρούσης οπροσδιορισµόςτουσυντελεστήδυσθραυστότητας ενόςυλικού. Η δοκιµή, είναι

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 28 2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Οι γεννήτριες εναλλασσόµενου ρεύµατος είναι δύο ειδών Α) οι σύγχρονες γεννήτριες ή εναλλακτήρες και Β) οι ασύγχρονες γεννήτριες Οι σύγχρονες γεννήτριες παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΥΛΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΥΛΙΚΟΥ 19 Γ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΥΛΙΚΟΥ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι βασικότερες κατεργασίες με αφαίρεση υλικού και οι εργαλειομηχανές στις οποίες γίνονται οι αντίστοιχες κατεργασίες, είναι : Κατεργασία Τόρνευση Φραιζάρισμα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Γεωτρήσεων Υδρογονανθράκων: Στάθµη Τεχνικής, Προκλήσεις και Προοπτικές

Τεχνολογίες Γεωτρήσεων Υδρογονανθράκων: Στάθµη Τεχνικής, Προκλήσεις και Προοπτικές Τεχνολογίες Γεωτρήσεων Υδρογονανθράκων: Στάθµη Τεχνικής, Προκλήσεις και Προοπτικές Βασίλειος Χ. Κελεσίδης Αν. Καθ. Τµ. Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείο Κρήτης Ηµερίδα Ακαδηµίας Αθηνών ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ισοζύγιο µηχανικής ενέργειας

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ισοζύγιο µηχανικής ενέργειας ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Συστήµατα µεταφοράς ρευστών Ισοζύγιο µηχανικής ενέργειας Η αντίσταση στην ροή και η κίνηση ρευστών µέσα σε σωληνώσεις επιτυγχάνεται µε την παροχή ενέργειας ή απλά µε την αλλαγή της δυναµικής

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές ιδιότητες οδοντικών υλικών

Φυσικές ιδιότητες οδοντικών υλικών Φυσικές ιδιότητες οδοντικών υλικών Η γνώση των µηχανικών ιδιοτήτων των υλικών είναι ουσιώδης για την επιλογή ενδεδειγµένης χρήσης και την µακρόχρονη λειτουργικότητά τους. Στη στοµατική κοιλότητα διαµορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ

ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ Environmental Fluid Mechanics Laboratory University of Cyprus Department Of Civil & Environmental Engineering ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ HM 134 ΣΥΣΚΕΥΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΙΞΩΔΟΥΣ ΥΓΡΩΝ Εγχειρίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικές Εγκαταστάσεις Αερίου για Βιομηχανική Χρήση

Εσωτερικές Εγκαταστάσεις Αερίου για Βιομηχανική Χρήση Εσωτερικές Εγκαταστάσεις Αερίου για Βιομηχανική Χρήση Νομοθετικό πλαίσιο: Υ.Α. Δ3/Α/5286/26-05-1997 «Κανονισμός εσωτερικών εγκαταστάσεων φυσικού αερίου με πίεση λειτουργίας άνω των 50 mbar και μέγιστη

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ.

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. 1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. Ο σίδηρος πολύ σπάνια χρησιμοποιείται στη χημικά καθαρή του μορφή. Συνήθως είναι αναμεμειγμένος με άλλα στοιχεία, όπως άνθρακα μαγγάνιο, νικέλιο, χρώμιο, πυρίτιο, κ.α.

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα: Κιβώτιο ταχυτήτων με ολισθαίνοντες οδοντωτούς τροχούς.

Σχήμα: Κιβώτιο ταχυτήτων με ολισθαίνοντες οδοντωτούς τροχούς. ΑΣΚΗΣΗ 1 Ένας οδοντωτός τροχός με ευθείς οδόντες, z = 80 και m = 4 mm πρόκειται να κατασκευασθεί με συντελεστή μετατόπισης x = + 0,5. Να προσδιοριστούν με ακρίβεια 0,01 mm: Τα μεγέθη της οδόντωσης h α,

Διαβάστε περισσότερα

EXPANDEX ΑΘΟΡΥΒΟ ΙΟΓΚΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

EXPANDEX ΑΘΟΡΥΒΟ ΙΟΓΚΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ EXPANDEX ΑΘΟΡΥΒΟ ΙΟΓΚΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Το υλικό µε την εµπορική ονοµασία EXPANDEX είναι ένα µη εκρηκτικό χηµικό µέσο εξόρυξης σκληρών και συµπαγών υλικών, όπως τα διάφορα πετρώµατα, το σκυρόδεµα κλπ. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers)

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers) 1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exangers) Οι εναλλάκτες θερµότητας είναι συσκευές µε τις οποίες επιτυγχάνεται η µεταφορά ενέργειας από ένα ρευστό υψηλής θερµοκρασίας σε ένα άλλο ρευστό χαµηλότερης θερµοκρασίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οριακές Καταστάσεις Σχεδιασµού - Συντελεστές Ασφαλείας - ράσεις Σχεδιασµού - Συνδυασµοί ράσεων - Εντατικές Καταστάσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οριακές Καταστάσεις Σχεδιασµού - Συντελεστές Ασφαλείας - ράσεις Σχεδιασµού - Συνδυασµοί ράσεων - Εντατικές Καταστάσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οριακές Καταστάσεις Σχεδιασµού - Συντελεστές Ασφαλείας - ράσεις Σχεδιασµού - Συνδυασµοί ράσεων - Εντατικές Καταστάσεις 1.1. Οριακές καταστάσεις σχεδιασµού (Limit States) Κατά τη διάρκεια ζωής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΗ ΙΑΤΡΗΣΗ- ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΗ ΙΑΤΡΗΣΗ- ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΗ ΙΑΤΡΗΣΗ- ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ 1.1 Εισαγωγή Η ιστορική περίοδος της πετρελαϊκής βιοµηχανίας ξεκίνησε το 1859 στην περιοχή Titusville της Pennsylvania, όταν για πρώτη φορά το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ II ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ βασική απαίτηση η επαρκής γνώση των επιμέρους στοιχείων - πληροφοριών σχετικά με: Φύση τεχνικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 04 ΥΛΙΚΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ Διδάσκων Δρ Κατσιρόπουλος Χρήστος Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών 2014-15 1 Ταξινόμηση ΣΥ 2 Διάφοροι Τύποι ινών 3 Ίνες Άνθρακα -υψηλές ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 155 7.6 ΦΡΕΖΕΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 155 7.6 ΦΡΕΖΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 155 7.6 ΦΡΕΖΕΣ Η φρέζα όπως και ο τόρνος αποτελεί μία από τις βασικότερες εργαλειομηχανές ενός μηχανουργείου. Κατά την κοπή στην φρέζα, το κοπτικό εργαλείο αποκόπτει από το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Ερπυσμού. ΕργαστηριακήΆσκηση 4 η

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Ερπυσμού. ΕργαστηριακήΆσκηση 4 η ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Ερπυσμού ΕργαστηριακήΆσκηση 4 η Σκοπός Σκοπός του πειράµατος είναι ο πειραµατικός προσδιορισµός της καµπύλης ερπυσµού, υπό σταθερό εξωτερικό φορτίο και ελεγχοµένη θερµοκρασία εκτέλεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΛΥΣΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Μηχανουργική Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ: Προµήθεια κάδων απορριµµάτων έως 770 λιτ πλαστικών. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: 44.962,65 ΚΑΕ 2016: 20.7135.02 ποσού 45.000,00 ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

ΕΡΓΟ: Προµήθεια κάδων απορριµµάτων έως 770 λιτ πλαστικών. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: 44.962,65 ΚΑΕ 2016: 20.7135.02 ποσού 45.000,00 ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Με τη µελέτη αυτή προβλέπεται η προµήθεια πλαστικών κάδων απορριµµάτων χωρητικότητας 240 λίτρων και 770 λίτρων πλαστικών για τις ανάγκες του ήµου Κοµοτηνής. Τ Ε Χ Ν Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ι Α

Διαβάστε περισσότερα

Νέα έκδοση προγράμματος STeel CONnections 2010.354

Νέα έκδοση προγράμματος STeel CONnections 2010.354 http://www.sofistik.gr/ Μεταλλικές και Σύμμικτες Κατασκευές Νέα έκδοση προγράμματος STeel CONnections 2010.354 Aξιότιμοι συνάδελφοι, Κυκλοφόρησε η νέα έκδοση του προγράμματος διαστασιολόγησης κόμβων μεταλλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΟΠΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΟΠΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΟΠΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ Σκοπός Εργασίας Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη της εξέλιξης της έρευνας πάνω στη λείανση μέχρι σήμερα, προτείνοντας λύσεις για χρήση μοναδικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ Διευθυντής: Διονύσιος-Ελευθ. Π. Μάργαρης, Αναπλ. Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 η & 2 η : ΟΡΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 η & 2 η : ΟΡΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 η & 2 η : ΟΡΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΡΩΤΟΥ ΟΡΙΑΚΟΥ ΣΤΡΩΜΑΤΟΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΑΚΙΝΗΤΗ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΕΠΙΠΕΔΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ Σκοπός της άσκησης Στην παρούσα εργαστηριακή άσκηση γίνεται μελέτη του Στρωτού

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Λέσβου Ελευθερίου Βενιζέλου 13-17, 81100 Λέσβος Τηλ:. 22510 24444 Fax: 22510 40121 E-mail:deyam2@otenet.

Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Λέσβου Ελευθερίου Βενιζέλου 13-17, 81100 Λέσβος Τηλ:. 22510 24444 Fax: 22510 40121 E-mail:deyam2@otenet. Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Λέσβου Ελευθερίου Βενιζέλου 13-17, 81100 Λέσβος Τηλ:. 22510 24444 Fax: 22510 40121 E-mail:deyam2@otenet.gr ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: Αντικατάσταση γεώτρησης στην Τοπική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΓΟΣ VENTURI. Σχήμα 1. Διάταξη πειραματικής συσκευής σωλήνα Venturi.

ΑΓΩΓΟΣ VENTURI. Σχήμα 1. Διάταξη πειραματικής συσκευής σωλήνα Venturi. Α.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ Τ.Τ. ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΡΕΥΣΤΩΝ 7 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΑΓΩΓΟΣ VENTURI ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Σκοπός της άσκησης είναι η κατανόηση της χρήσης της συσκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ. 3 η Σειρά Ασκήσεων. 1. Υπολογισμός Διατμητικής Αντοχής Εδάφους. 2. Γεωστατικές τάσεις

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ. 3 η Σειρά Ασκήσεων. 1. Υπολογισμός Διατμητικής Αντοχής Εδάφους. 2. Γεωστατικές τάσεις ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ 3 η Σειρά Ασκήσεων 1. Υπολογισμός Διατμητικής Αντοχής Εδάφους Συνοχή (c) Γωνία τριβής (φ ο ) 2. Γεωστατικές τάσεις Ολικές τάσεις Ενεργές τάσεις Πιέσεις πόρων Διδάσκοντες: Β. Χρηστάρας

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain)

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) Μηχανικές ιδιότητες υάλων Η ψαθυρότητα των υάλων είναι μια ιδιότητα καλά γνωστή που εύκολα διαπιστώνεται σε σύγκριση με ένα μεταλλικό υλικό. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) E (Young s modulus)=

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΞΑΜΗΝΟ: 7 ο Β. ΜΑΡΙΝΟΣ, Επ. ΚΑΘ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Β. ΧΡΗΣΤΑΡΑΣ, ΚΑΘ. Φεβρουάριος 2015 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΣΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΣΕ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ ΤΗΞΕΩΣ

ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΣΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΣΕ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ ΤΗΞΕΩΣ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΣΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΣΕ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ ΤΗΞΕΩΣ Τοπική θέρμανση συγκολλούμενων τεμαχίων Ανομοιόμορφη κατανομή θερμοκρασιών, πουμεαβάλλεταιμετοχρόνο Θερμικές παραμορφώσεις στο μέταλλο προσθήκης

Διαβάστε περισσότερα

Κινητήρες μιας νέας εποχής

Κινητήρες μιας νέας εποχής Κινητήρες μιας νέας εποχής H ABB παρουσιάζει μια νέα γενιά κινητήρων υψηλής απόδοσης βασισμένη στην τεχνολογία σύγχρονης μαγνητικής αντίστασης. Η ΑΒΒ στρέφεται στην τεχνολογία κινητήρων σύγχρονης μαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

[ΚΑΜΨΗ ΣΩΛΗΝΩΝ ΕΧΕΤΕ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ;]

[ΚΑΜΨΗ ΣΩΛΗΝΩΝ ΕΧΕΤΕ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ;] ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Α.Ε ΜΑΙΟΣ 2013 [ΚΑΜΨΗ ΣΩΛΗΝΩΝ ΕΧΕΤΕ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ;] [] Του Μηχ. Μηχανικού Αγγέλου Αλέξανδρου Η σωστή ακτίνα καμπυλότητας ανά υλικό παίζει καίριο ρόλο στην βέλτιστη ποιότητα μίας καμπύλης ή κούρμπας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΤΟΧΗΣ ΥΛΙΚΩΝ. Γεώργιος Κ. Μπαράκος Διπλ. Αεροναυπηγός Μηχανικός Καθηγητής Τ.Ε.Ι. ΚΑΜΨΗ. 1.

ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΤΟΧΗΣ ΥΛΙΚΩΝ. Γεώργιος Κ. Μπαράκος Διπλ. Αεροναυπηγός Μηχανικός Καθηγητής Τ.Ε.Ι. ΚΑΜΨΗ. 1. ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΤΟΧΗΣ ΥΛΙΚΩΝ Γεώργιος Κ. Μπαράκος Διπλ. Αεροναυπηγός Μηχανικός Καθηγητής Τ.Ε.Ι. ΚΑΜΨΗ 1. Γενικά Με τη δοκιμή κάμψης ελέγχεται η αντοχή σε κάμψη δοκών από διάφορα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος

ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος ΕΞ ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος ΕΞ.1 Εισαγωγή Αντικείµενο της συµπύκνωσης είναι κατά κύριο λόγο η αποµάκρυνση νερού, µε εξάτµιση, από ένα υδατικό διάλυµα που περιέχει µια ή περισσότερες διαλυµένες ουσίες,

Διαβάστε περισσότερα

TITLE: ECOdome NAME OF PARTICIPANT: NIKOS ASIMAKIS ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ: ΝΙΚΟΣ ΑΣΗΜΑΚΗΣ

TITLE: ECOdome NAME OF PARTICIPANT: NIKOS ASIMAKIS ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ: ΝΙΚΟΣ ΑΣΗΜΑΚΗΣ Εισαγωγή Κατανάλωση ενέργειας Στις μέρες μας το ενδιαφέρον για τα αποτελέσματα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων και τις επιπτώσεις αυτών στο φυσικό περιβάλλον είναι αυξημένο σε σχέση με το παρελθόν. Οι πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις Υγείας & Ασφάλειας Εργαζοµένων και Περιβαλλοντικές Συνέπειες από την Αντικατάσταση Μονάδας Βαφείου.

Επιπτώσεις Υγείας & Ασφάλειας Εργαζοµένων και Περιβαλλοντικές Συνέπειες από την Αντικατάσταση Μονάδας Βαφείου. Επιπτώσεις Υγείας & Ασφάλειας Εργαζοµένων και Περιβαλλοντικές Συνέπειες από την Αντικατάσταση Μονάδας Βαφείου. Ε. ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΣ, Γ. ΣΑΡΑΣΙΤΗΣ, Ε. ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ ΒΙΚΤΩΡΙΑ Α.Ε Βιοµηχανία Μεταλλικών Προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Μηχανουργική Τεχνολογία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ (ΕΝΑΕΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΑ ΣΥΡΜΑΤΑ)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ (ΕΝΑΕΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΑ ΣΥΡΜΑΤΑ) ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ (ΕΝΑΕΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΑ ΣΥΡΜΑΤΑ) Οι ηλεκτρικές εφαρµογές του αλουµινίου εκµεταλλεύονται πρώτιστα την πολύ καλή ηλεκτρική αγωγιµότητα (χαµηλή ειδική αντίσταση) του µετάλλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ στο µάθηµα των Υδροδυναµικών Μηχανών Ι

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ στο µάθηµα των Υδροδυναµικών Μηχανών Ι ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ TOMEAΣ ΡΕΥΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Υ ΡΟ ΥΝΑΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ στο µάθηµα των Υδροδυναµικών Μηχανών Ι ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Σκοπός της Εργαστηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Βαλβίδες καταστροφής ενέργειας διάτρητων πλακών

Βαλβίδες καταστροφής ενέργειας διάτρητων πλακών Βαλβίδες καταστροφής ενέργειας διάτρητων πλακών Στα περισσότερα υδραυλικά συστήματα είναι απαραίτητη η χρήση ρυθμιστικών βαλβίδων που σκοπό έχουν τον έλεγχο της παροχής ή της πίεσης υπό την επίδραση μικρών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΝΕΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΝΕΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΝΕΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΝΑΕΡΙΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΥΡΓΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΤΡΥΠΑΝΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ - ΜΟΝΤΕΛΑ

ΓΕΩΤΡΥΠΑΝΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ - ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΕΩΤΡΥΠΑΝΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ - ΜΟΝΤΕΛΑ KEIMENO ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ - ΜΟΝΤΕΛΑ Υπάρχουν στην αγορά πολλά διαφορετικά γεωτρύπανα ανάλογα µε τη λειτουργία για την οποία προορίζονται.μερικά

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλικές Σχάρες Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές

Μεταλλικές Σχάρες Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές Μεταλλικές Σχάρες Διέλευσης Καλωδίων Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές Ο κύριος στόχος της εταιρίας είναι η κατασκευή ποιοτικών προ όντων με: πρακτικό σχεδιασμό αυξημένη αντοχή εύκολη και γρήγορη τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ισοστατικών ικτυωµάτων

Ανάλυση Ισοστατικών ικτυωµάτων ΠΠΜ 220: Στατική Ανάλυση των Κατασκευών Ι ιάλεξη 5 η και 6 η Ανάλυση Ισοστατικών ικτυωµάτων Τετάρτη,, 15, Παρασκευή, 17 Σεπτεµβρίου,, 2004 Πέτρος Κωµοδρόµος komodromos@ucy.ac.cy http://www.ucy.ac.cy/~petrosk

Διαβάστε περισσότερα

Σωλήνες και εξαρτήματα από φαιό χυτοσίδηρο

Σωλήνες και εξαρτήματα από φαιό χυτοσίδηρο PAM SMU-S Σωλήνες και εξαρτήματα από φαιό χυτοσίδηρο 1. Αντικείμενο Η παρούσα προδιαγραφή αφορά στην κατασκευή σωλήνων και εξαρτημάτων από χυτοσίδηρο για ακάθαρτα, λύματα, και όμβρια ύδατα για δομικές

Διαβάστε περισσότερα

Στρωματοποιημένο δοχείο

Στρωματοποιημένο δοχείο Στρωματοποιημένο δοχείο Stratus Combi δοχείο για ΖΝΧ και θέρμανση Visual_Stratified solar tank_stratus_1.1 Δοχείο Stratus Πεδία εφαρμογών: Ζεστό νερό χρήσης Θέρμανση Χρήσεις: Ενσωμάτωση σε θέρμανση Ζεστό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΑΛΙΕΡΕΣ Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές

ΣΚΑΛΙΕΡΕΣ Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές ΣΚΑΛΙΕΡΕΣ Διέλευσης Καλωδίων Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές Κατάλογος Προϊόντων / Σκοπός και Δομή Ο κύριος στόχος της εταιρίας είναι η κατασκευή ποιοτικών προ όντων με: πρακτικό σχεδιασμό αυξημένη αντοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΜΠΟΪΛΕΡ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Μέρος 1 ο.

ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΜΠΟΪΛΕΡ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Μέρος 1 ο. 1 ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΜΠΟΪΛΕΡ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Μέρος 1 ο. Οι ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου για ζεστό νερό χρήσης, ήταν η αρχική αιτία της επινόησης των εναλλακτών θερμότητας. Στους εναλλάκτες ένα θερμαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθηµα: Τεχνολογία Συγκολλήσεων και

Διαβάστε περισσότερα

9mx2,5m, 6mx3m, 9mx3m, 12mx3m κλπ.

9mx2,5m, 6mx3m, 9mx3m, 12mx3m κλπ. Πλωτή προβλήτα τύπου «Θόη» και γέφυρα πρόσβασης Βουτσινά 64, 155 61 Χολαργός Τηλ. 210 6775 003, Fax. 210 6812 770 www.offshoresystems.gr www.martech.gr e-mail: tech@martech.gr ΠΛΩΤΗ ΠΡΟΒΛΗΤΑ ΤΥΠΟΥ «ΘΟΗ»

Διαβάστε περισσότερα

1η Εργαστηριακή Άσκηση: Πείραµα εφελκυσµού µεταλλικών δοκιµίων

1η Εργαστηριακή Άσκηση: Πείραµα εφελκυσµού µεταλλικών δοκιµίων 1η Εργαστηριακή Άσκηση: Πείραµα εφελκυσµού µεταλλικών δοκιµίων 1.1. Σκοπός Οι σπουδαστές θα πρέπει να αναλύουν βήµα προς βήµα τους χειρισµούς που πρέπει να εκτελέσουν για να προσδιορίσουν πειραµατικά την

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτήµατα για µεµβράνες PVC Alkor Draka

Εξαρτήµατα για µεµβράνες PVC Alkor Draka Εξαρτήµατα για µεµβράνες PVC Alkor Draka Η Alkor Draka διαθέτει για κάθε τύπο µεµβράνης PVC αντίστοιχα εξαρτήµατα που διατίθενται κατόπιν παραγγελίας. ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΕΠΙΣΤΡΩΣΗΣ ALKORPLUS Alkorplus Στρώµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΕΠ 09-03-04-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε.

ΠΕΤΕΠ 09-03-04-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 09-03-04-00 09 Λιµενικά και Λοιπά Θαλάσσια Έργα 03 Εργασίες Βελτίωσης Πυθµένα 04 Υποθαλάσσια ιάστρωση Γεωπλεγµάτων 00 - Έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ 6.. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Για τον υπολογισµό των τάσεων και των παραµορφώσεων ενός σώµατος, που δέχεται φορτία, δηλ. ενός φορέα, είναι βασικό δεδοµένο ή ζητούµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 17951/2530/88 Ανυψωτικά µέσα (ΦΕΚ 625/Β/29-8-88) Έχοντας υπόψη: ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Τις διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 2 αριθµ. 1

Διαβάστε περισσότερα

Διογκούμενος κάλυκας 15,0

Διογκούμενος κάλυκας 15,0 08/2011 Οδηγίες κατασκευής 999415009 el Διογκούμενος κάλυκας 15,0 Κωδικός 581120000 Περιγραφή προϊόντος Ο διογκούμενος κάλυκας 15,0 χρησιμεύει για την μονόπλευρη αγκύρωση ξυλότυπων στο μπετόν. ασικά απαγορεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ι

ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ι ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ι Μηχανές Ολοµέτωπης Κοπής - Τ.Β.Μ.. Καλιαµπάκος Επίκουρος Καθηγητής στοών και σηράγγων Η χρησιµοποίηση εκρηκτικών υλών για την θραύση του πετρώµατος έχει ως αποτέλεσµα τον επηρεασµό

Διαβάστε περισσότερα

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή 5 Μετρητές παροχής 5.Εισαγωγή Τρεις βασικές συσκευές, με τις οποίες μπορεί να γίνει η μέτρηση της ογκομετρικής παροχής των ρευστών, είναι ο μετρητής Venturi (ή βεντουρίμετρο), ο μετρητής διαφράγματος (ή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΗ ΔΗΜΟΠΡΑΤΗΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΤΕΥΧΗ ΔΗΜΟΠΡΑΤΗΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΠΡΟΠΟΝΤΙΔΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΝΟΡΥΞΕΙΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΥΔΡΕΥΤΙΚΩΝ ΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ Ν. ΠΡΟΠΟΝΤΙΔΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ : 42 / 2011 Α. ΘΕΣΗ ΕΡΓΟΥ Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Τεχνολογία Συγκολλήσεων και

Διαβάστε περισσότερα

Θέρµανση Ψύξη ΚλιµατισµόςΙΙ

Θέρµανση Ψύξη ΚλιµατισµόςΙΙ Θέρµανση Ψύξη ΚλιµατισµόςΙΙ ίκτυα διανοµής αέρα (αερισµού ή κλιµατισµού) Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης ηµήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης Μέρηδικτύουδιανοµήςαέρα Ένα δίκτυο διανοµής αέρα εγκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Οριακή κατάσταση αστοχίας έναντι ιάτµησης-στρέψης- ιάτρησης

Οριακή κατάσταση αστοχίας έναντι ιάτµησης-στρέψης- ιάτρησης Σχεδιασµός φορέων από σκυρόδεµα µε βάση τον Ευρωκώδικα 2 Οριακή κατάσταση αστοχίας έναντι ιάτµησης-στρέψης- ιάτρησης Καττής Μαρίνος, Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Λιβαδειά, 26 Σεπτεµβρίου 2009 1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Μηχανουργική Τεχνολογία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Σφυρήλατες ζάντες αλουμινίου Alcoa. Στοιχεία & Αριθμοί

Σφυρήλατες ζάντες αλουμινίου Alcoa. Στοιχεία & Αριθμοί Σφυρήλατες ζάντες αλουμινίου Alcoa Στοιχεία & Αριθμοί ΞΕΡΕΤΕ ΟΤΙ ; Οι ζάντες Alcoa είναι οι πιο ανθεκτικές ζάντες Κάθε ζάντα ξεκινάει ως ένα ενιαίο κράμα αλουμινίου υψηλής αντοχής και ανθεκτικότητας στη

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Έρευνες για τεχνητό εμπλουτισμό των υπόγειων νερών της Κύπρου με νερό τριτοβάθμιας επεξεργασίας (παραδείγματα από Λεμεσό και Κοκκινοχώρια) Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Υπουργείο Γεωργίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΦΕΡΟΝΤΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΑΣΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ - ΙΙ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΦΕΡΟΝΤΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΑΣΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ - ΙΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΦΕΡΟΝΤΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΑΣΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ - ΙΙ Άρης Αβδελάς, Καθηγητής Εργαστήριο Μεταλλικών Κατασκευών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΑΝΑΔΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΠΕΙΡΩΜΑΤΑ - ΚΟΧΛΙΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΠΕΙΡΩΜΑΤΑ - ΚΟΧΛΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΠΕΙΡΩΜΑΤΑ - ΚΟΧΛΙΕΣ Διαμόρφωση Σπειρώματος Το σπείρωμα δημιουργείται από την κίνηση ενός παράγοντος σχήματος (τρίγωνο, ορθογώνιο κλπ) πάνω σε έλικα που

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμογεννήτρια Polaris P15 50 kw

Ανεμογεννήτρια Polaris P15 50 kw Ανεμογεννήτρια Polaris P15 50 kw Τεχνική περιγραφή Μια ανεμογεννήτρια (Α/Γ) 50kW παράγει ενέργεια για να τροφοδοτηθούν αρκετές κατοικίες. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να τροφοδοτηθούν με ρεύμα απομονωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων

Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασυνέχειες επηρεάζουν τη συμπεριφορά του τεχνικού έργου και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο σχεδιασμό του.

Οι ασυνέχειες επηρεάζουν τη συμπεριφορά του τεχνικού έργου και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο σχεδιασμό του. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΣΥΝΕΧΕΙΩΝ ΒΡΑΧΟΥ Όπως έχουμε ήδη αναφέρει οι ασυνέχειες αποτελούν επίπεδα αδυναμίας της βραχόμαζας που διαχωρίζει τα τεμάχια του ακέραιου πετρώματος. Κάθετα σε αυτή η εφελκυστική αντοχή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών

Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών 5 η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Η λίπανση Ως λίπανση ορίζεται η παρεμβολή μεταξύ των δύο στοιχείων του τριβοσυστήματος τρίτου κατάλληλου

Διαβάστε περισσότερα

IDRASCREEN TM. Συµπαγείς µονάδες κόσκινου για προ-επεξεργασία αποβλήτων

IDRASCREEN TM. Συµπαγείς µονάδες κόσκινου για προ-επεξεργασία αποβλήτων IDRASCREEN TM Συµπαγείς µονάδες κόσκινου για προ-επεξεργασία αποβλήτων IDRASCREEN Το µόνο πραγµατικά αυτό-καθαριζόµενο κόσκινο Οι µονάδες IDRASCREEN αντιπροσωπεύουν την σειρά υψηλής χωρητικότητας αυτόκαθαριζόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑ και άλλες βιομηχανικές δραστηριότητες

ΕΤΑ και άλλες βιομηχανικές δραστηριότητες Το παρακάτω κείμενο περιέχει οδηγίες, παραδείγματα και διευκρινήσεις σχετικά με το τι θεωρείται Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη, με έμφαση σε βιομηχανικές δραστηριότητες. Βασίζεται στο εγχειρίδιο Frascati

Διαβάστε περισσότερα

Ανοξείδωτοι Χάλυβες - Μέρος 1.4 του Ευρωκώδικα 3 Ιωάννη Ραυτογιάννη Γιώργου Ιωαννίδη

Ανοξείδωτοι Χάλυβες - Μέρος 1.4 του Ευρωκώδικα 3 Ιωάννη Ραυτογιάννη Γιώργου Ιωαννίδη Ανοξείδωτοι Χάλυβες - Μέρος 1.4 του Ευρωκώδικα 3 Ιωάννη Ραυτογιάννη Γιώργου Ιωαννίδη 1. Εισαγωγή Οι ανοξείδωτοι χάλυβες ως υλικό κατασκευής φερόντων στοιχείων στα δομικά έργα παρουσιάζει διαφορές ως προ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΕΠ 08-03-04-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε.

ΠΕΤΕΠ 08-03-04-00 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 08-03-04-00 08 Υδραυλικά Έργα 03 Στραγγίσεις και Βελτιώσεις Εδαφών 04 Βαλβίδες Εκτόνωσης Στραγγιστηρίου (Κλαπέ) 00 - Έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΙΧΟΠΟΙΙΑΣ Τεκμηρίωση Βλαβών περιλαμβάνει : Αποτύπωση φερόντων στοιχείων κατασκευής. Πιθανές επεμβάσεις λόγω της μεγάλης διάρκειας ζωής κτιρίων από τοιχοποιία την καθιστούν δύσκολη. Αναζήτηση αρχικών

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές & Μηχανικές Ιδιότητες

Φυσικές & Μηχανικές Ιδιότητες Μάθημα 5 ο Ποιες είναι οι Ιδιότητες των Υλικών ; Φυσικές & Μηχανικές Ιδιότητες Κατεργαστικότητα & Αναφλεξιμότητα Εφελκυσμός Θλίψη Έλεγχοι των Υλικών Φορτίσεις -1 ιάτμηση Στρέψη Έλεγχοι των Υλικών Φορτίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αμπελουργικός Πάσσαλος

Αμπελουργικός Πάσσαλος Αμπελουργικός Πάσσαλος Προδιαγραφές Προϊόντος Αναβ: 01,Ημερ/νία Φύλλου 12.04.2009 Εισαγωγή Αυτό το φυλλάδιο εκδίδεται από την ΠΑΝΜΕΤΑΛ Α.Ε.Β.Ε. σε συνέχεια των αιτήσεων από τους πελάτες μας, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι χωμάτινων φραγμάτων (α) Με διάφραγμα (β) Ομογενή (γ) Ετερογενή ή κατά ζώνες

Τύποι χωμάτινων φραγμάτων (α) Με διάφραγμα (β) Ομογενή (γ) Ετερογενή ή κατά ζώνες Χωμάτινα Φράγματα Κατασκευάζονται με γαιώδη υλικά που διατηρούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους Αντλούν την αντοχή τους από την τοποθέτηση, το συντελεστή εσωτερικής τριβής και τη συνάφειά τους. Παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ

ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Το νερό των κατακρημνισμάτων ακολουθεί διάφορες διαδρομές στη πορεία του προς την επιφάνεια της γης. Αρχικά συναντά επιφάνειες που αναχαιτίζουν την πορεία του όπως είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΔΑΦΟΜΗΧΑΝΙΚΗ. Κεφάλαιο 4. Εδαφομηχανική - Μαραγκός Ν. (2009) σελ. 4.2

ΕΔΑΦΟΜΗΧΑΝΙΚΗ. Κεφάλαιο 4. Εδαφομηχανική - Μαραγκός Ν. (2009) σελ. 4.2 ΕΔΑΦΟΜΗΧΑΝΙΚΗ Κεφάλαιο 4 Προσδιορισμός συνθηκών υπεδάφους Επιτόπου δοκιμές Είδη θεμελίωσης Εδαφομηχανική - Μαραγκός Ν. (2009) σελ. 4.1 Προσδιορισμός των συνθηκών υπεδάφους Με δειγματοληπτικές γεωτρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 14-01-03-02 14 Επεμβάσεις (επισκευές ενισχύσεις) 01 Κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα 03 Διάτρηση Σκυροδέματος 02 Διάτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΥΔΡΟΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ Ι

ΘΕΜΑ ΥΔΡΟΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ Ι 1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ TOMEAΣ ΡΕΥΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΔΡΟΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΘΕΜΑ ΥΔΡΟΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ Ι ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Η εκπόνηση του θέματος και η εκπόνηση της εργαστηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: Θεωρητική Μάθημα: Τεχνολογία Αυτοκινήτων Κλάδος: Μηχανολογία Ειδικότητα: Μηχανική Αυτοκινήτων

Διαβάστε περισσότερα