Οικονομία Αθλητισμός Τόμος 5 ος, Τεύχος 2 ο, Απρίλιος Μάϊος Ιούνιος 2005

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οικονομία Αθλητισμός Τόμος 5 ος, Τεύχος 2 ο, Απρίλιος Μάϊος Ιούνιος 2005"

Transcript

1 Οικονομία Αθλητισμός Τόμος 5 ος, Τεύχος 2 ο, Απρίλιος Μάϊος Ιούνιος 2005 περιεχόμενα Από τον Διευθυντή Έκδοσης 3 Αθλητική Επικαιρότητα Ποδόσφαιρο και Τοπικές Κοινωνίες Επιστημονικό Άρθρο Παρορμητική Αγορά Επώνυμων Αθλητικών Προϊόντων του Ibrahim Kircova Επιστημονικό Άρθρο H Γνώση της Οργανωσιακής Κουλτούρας στους Αθλητικούς Οργανισμούς των Sebastian Kaiser & Richard Keiner Επιστημονικό Άρθρο Η Λογιστική των Ιταλικών Ποδοσφαιρικών Εταιρειών του Maurizio Levante Επιστημονική Αθλητική Σκέψη Αθλητισμός και Αναγέννηση των Πόλεων του Chris Gratton, Simon Shibli & Richard Coleman Επιστημονικό Βιβλίο Αθλητικός Τουρισμός των Brent Ritchie & Daryl Adair Ανακοινώσεις - Εκδηλώσεις 45 Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 1 ο Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος

2 Οικονομία Αθλητισμός μίας, Διοίκησης και ΜάΥπό την Αιγίδα του Πανελληνίου Συνδέσμου Αθλητικών Οικονομολόγων και Στελεχών (ΠΣΑΟΣ) Τόμος 5 ος, Τεύχος 2 ο, Απρίλιος Μάιος Ιούνιος 2005 ISSN: X Ιδιοκτησία Αθηναϊκό Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Έρευνας (ΑΘΙΝΕΕ) Εκδότης Δρ. Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Διευθυντής Έκδοσης και Υπεύθυνος Ύλης Δρ. Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Συντακτική και Επιστημονική Επιτροπή Δρ. Κλεοπάτρα Βελούτσου, Λέκτορας, Πανεπιστήμιο Γλασκώβης, Ηνωμένο Βασίλειο Δρ. Δημήτρης Γαργαλιάνος, Eπίκουρος Καθηγητής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Δρ. Μαρίνα-Στεφανία Γιαννακάκη, Ερευνήτρια, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ΗΒ Δρ. Παναγιώτα Κλείτου, Αναπληρωτής Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Μπρόκ, Καναδάς Δρ. Δημήτρης Κουφόπουλος, Λέκτορας, Πανεπιστήμιο Μπρουνέλ, ΗΒ Δρ. Νικόλαος Πάππας, Αναπληρωτής Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Σαμ Χιούστον, ΗΠΑ Δρ. Βασίλειος Πατσουράτης, Αναπληρωτής Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθήνας Δρ. Χρήστος Σακελλαρίου, Αναπληρωτής Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Νανιάγκ, Σιγκαπούρης Δρ. Άγγελος Τσακλάγκανος, Ομότιμος Καθηγητής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δρ. Βασίλειος Φίλιος, Αναπληρωτής Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Επιμέλεια Δοκιμίων και Μεταφράσεις Θεοφανία Μπαλάσκα, Ζωή Μπουτσιώλη και Τάκης Χρέππας Διανομή Διαφήμιση Θωμάς Γ. Παπανίκος και Σύλια Σακκά Στο τεύχος αυτό συνεργάστηκαν Θεοφανία Μπαλάσκα, Ζωή Μπουτσιώλη και Τάκης Χρέππας Καλλιτεχνική και Τυπογραφική Επιμέλεια ΘΗΤΑ ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΗ, Βαλαωρίτου 8, Αθήνα, τηλ , φαξ: Επιστημονική Επιτροπή Κριτών Τα επιστημονικά άρθρα δημοσιεύονται στο Ο Α κατόπιν κρίσης, από δύο τουλάχιστον κριτές. Η επιστημονική επιτροπή κριτών του περιοδικού αποτελείται από καθηγητές και ερευνητές της Ελλάδος και του εξωτερικού. Την τελική ευθύνη δημοσίευσης των άρθρων έχει ο διευθυντής του περιοδικού. Υποβολή Επιστημονικών Άρθρων Τα άρθρα προς δημοσίευση θα υποβάλλονται μόνο ηλεκτρονικά στο Συνδρομές Το Ο Α κυκλοφορεί 4 φορές το χρόνο σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή. Η ετήσια συνδρομή της ηλεκτρονικής μορφής για βιβλιοθήκες, οργανισμούς και ιδρύματα είναι 40 ευρώ, για ιδιώτες 20 ευρώ. Η ετήσια συνδρομή της έντυπης μορφής για βιβλιοθήκες, οργανισμούς και ιδρύματα είναι 80 ευρώ, για ιδιώτες 40 ευρώ. Διαφημίσεις Πλήρης τιμοκατάλογος των καταχωρίσεων στο περιοδικό είναι διαθέσιμος για κάθε ενδιαφερόμενο 2 Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 1 ο Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 2005

3 Από τον Διευθυντή Έκδοσης Σ το τεύχος αυτό επελέγησαν να αναπτυχθούν κάποια ιδιαίτερα ενδιαφέροντα θέματα. Αρχικά στην στήλη της Αθλητικής Επικαιρότητας γίνεται αναφορά στο Ποδόσφαιρο και τις Τοπικές Κοινωνίες, στην προέλευση του από τις συνοικίες και στους δεσμούς των ομάδων και των φιλάθλων τους με τις περιοχές προέλευσης τους. Στο 1 ο Επιστημονικό Άρθρο του τεύχους αυτού επιχειρείται μια ανάλυση ενός βασικού στοιχείου προσδιορισμού των στρατηγικών μάρκετινγκ που αφορά την ταχύτητα με την οποία ένας καταναλωτής προβαίνει σε μια αγορά. Εξετάζεται εδώ, ειδικότερα, η παρορμητική συμπεριφορά των καταναλωτών κατά την αγορά επώνυμων αθλητικών προϊόντων. Το 2 ο Επιστημονικό Άρθρο αποτελεί μια μεθοδολογική προσέγγιση και περιγραφή των αποτελεσμάτων έρευνας που αφορά την οργανωσιακή κουλτούρα των Αθλητικών Οργανισμών. Στο 3 ο Επιστημονικό Άρθρο παρουσιάζεται η λογιστική των Ιταλικών Ποδοσφαιρικών Εταιρειών, τα χρηματοοικονομικά προβλήματα τους και η δημιουργική λογιστική που παρατηρείται σε αυτές. Η Αθλητική Επιστημονική Σκέψη του τεύχους αυτού παρουσιάζει την συνεισφορά του αθλητισμού στην αναγέννηση των πόλεων και τη βελτίωση αυτών μέσω της ανάληψης της ευθύνης διοργάνωσης σημαντικών αθλητικών γεγονότων. Το Επιστημονικό Βιβλίο που προτείνεται τέλος εδώ, είναι των B. Ritchie και D. Adair με τίτλο «Αθλητικός Τουρισμός» που επικεντρώνεται σε τρείς τομείς: την επίδραση, τα θέματα και την πολιτική του αθλητικού τουρισμού. Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος

4 Αθλητική Επικαιρότητα Ποδόσφαιρο και Τοπικές Κοινωνίες Σ ε όλα τα επίπεδα το ποδόσφαιρο δυσφημείται ως μια ανήθικη δραστηριότητα. Ως κύρια πηγή αυτής της ανηθικότητας πολλοί θεωρούν τη μετάβαση από την ερασιτεχνική φύση του ποδοσφαίρου στη σημερινή του εμπορευματοποίηση και επαγγελματοποίηση. Όλοι όσοι αναμειγνύονται στο ποδόσφαιρο θεωρούνται ύποπτοι χαλαρών ηθικών αντιστάσεων: παράγοντες, προπονητές, παίκτες ομοσπονδίες, ιδιοκτήτες, κ.α. Το ζήτημα αποκτάει γενικότερο ενδιαφέρον και αφορά την κοινωνική ευθύνη πλην όσων ασχολούνται με το ποδόσφαιρο, κυρίως λόγω της μεγάλης επιρροής που έχει στα νεαρής ηλικίας άτομα, αλλά και σε ένα ευρύ πλήθος ατόμων που μπορεί να θεωρεί τα μεγάλα ονόματα του ποδοσφαίρου ως παραδείγματα προς ηθική μίμηση. Είναι, όμως, το κέρδος το μόνο μέλημα των ποδοσφαιρικών επαγγελματικών ομάδων; Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Αλλά ακόμη και αν είναι το κέρδος, αρκεί αυτό από μόνο του να καταστήσει τις ποδοσφαιρικές εταιρείες ανήθικες; Για να μπορέσει κανείς να απαντήσει στα ηθικά ζητήματα που συνδέονται με το ποδόσφαιρο θα πρέπει να ανατρέξει στην ιστορική του ανάπτυξη. Όπως και αλλού, έτσι και στην Ελλάδα, το ποδόσφαιρο αναπτύχθηκε κατά κύριο λόγο σε φτωχογειτονιές εργατικών συνοικιών και αποτελούσε μέρος της διασκέδασης τις ημέρες της σχολής τους που ήταν οι Κυριακές. Η οργάνωση του σε επαγγελματικές ομάδες δεν έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ο φίλαθλος και ο οπαδός βλέπει τις ομάδες. Όλες οι ομάδες συνδέονται με μια εντοπιότητα, συνήθως πόλης, αλλά και συνοικίας μέσα σε μια μεγάλη πόλη. Πολύ λίγες ομάδες έχουν καταφέρει να έχουν φίλους και οπαδούς έξω από το επίπεδο της πόλης-συνοικίας ή ακόμη και της χώρας τους. Συνεπώς, ακόμη και αν οι ομάδες έχουν πλέον πλούσιους ιδιοκτήτες και είναι εισηγμένες στα χρηματιστήρια, αποτελούν την υπερηφάνεια μιας τοπικής ομάδας πληθυσμού που πολλές φορές έχει και εθνικές και πολιτικές διαστάσεις. Για παράδειγμα στην Ελλάδα δύο ομάδες, η ΑΕΚ και ο ΠΑΟΚ, διατηρούν στο όνομα τους το όνομα μιας άλλης πόλης, της Κωνσταντινούπολης, για να δηλώσουν ότι οι ο- παδοί τους αποτελούν μέρη ενός πληθυσμού που ζούσε σε αυτή την πόλη ή την ευρύτερη περιοχή του Πόντου. Οι ηθικές υποχρεώσεις των ιδιοκτητών αυτών των ομάδων και των παιχτών αποκτούν μια διαφορετική χροιά. Ακόμη και η εκκλησία εκμεταλλεύτηκε την σύνδεση των οπαδών για να προωθήσει τα δικά της μηνύματα και να ενισχύσει την «ηθική» της θέση μέσα στην κοινωνία. Πώς έχει διαμορφωθεί το ηθικό μέρος του ποδοσφαίρου στις νέες συνθήκες της εμπορευματικοποίησης; Το πρόβλημα δεν εστιάζεται τόσο στο χρήμα που κυκλοφορεί στο ποδόσφαιρο, όσο στην αφαίμαξη των ομάδων από ο,τιδήποτε με το οποίο ο φίλαθλος και ο 4 Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 7 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2005

5 οπαδός θα συνδεθεί ηθικά. Για παράδειγμα, το πλήθος των ξένων παικτών σε αυτές τις ομάδες περιορίζει το δέσιμο που αισθάνεται ο φίλαθλος με την ομάδα αφού στις περισσότερες των περιπτώσεων οι παίκτες των μεγάλων ομάδων δεν έχουν καμία σχέση με την τοπική κοινωνία. Ακόμα και μεγάλες πόλεις, όπως ο Πειραιάς, αδυνατούν να τροφοδοτήσουν τον Ολυμπιακό με ντόπιους παίκτες. Συνεπώς, γιατί, ένας Πειραιώτης να αισθάνεται ως δική του την ομάδα, όταν κανένα από τα παιδιά του Πειραιά δεν αγωνίζεται στην ομάδα; Σε λίγα, ίσως, χρόνια η ομάδα του Ολυμπιακού να έχει περισσότερους Βραζιλιάνους φιλάθλους από τους Πειραιώτες αν το κριτήριο είναι η καταγωγή των παικτών. Το πρόβλημα έχει και μια άλλη ηθική διάσταση. Συνήθως, οι φίλαθλοι έχουν περισσότερες απαιτήσεις από τους ντόπιους παίκτες από ό,τι από τους ξένους. Απαιτούν να παίζουν για τη φανέλα, όταν πλέον όλος ο επαγγελματικός κόσμος αγωνίζεται για το ψωμί του. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που πολλοί παίκτες αποφασίζουν να παίξουν στο εξωτερικό, διότι η ψυχολογική πίεση από τους φιλάθλους είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Το ζητούμενο είναι, αν μακροπρόθεσμα οι φίλαθλοι θα αρχίσουν να αδιαφορούν για ομάδες που παίζουν στην γειτονιά τους και δεν έχουν τίποτε κοινό με αυτήν. Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος

6 Επιστημονικό Άρθρο Παρορμητική Αγορά Επώνυμων Αθλητικών Προϊόντων του Ibrahim Kircova, Yildiz Technical University, Turkey Π αρορμητική αγορά, ο- ρίζεται με την ταχύτητα που πραγματοποιείται, η καταναλωτική απόφαση. Είναι μία ξεχωριστή έκφρασ η του τρόπου ζωής των καταναλωτών και σημείο της δραστηριότητας της διοίκησης - μάρκετινγκ. Οι υπεύθυνοι μάρκετινγκ πρέπει να κατανοήσουν αυτή την καταναλωτική συμπεριφορά για να διαμορφώσουν την κατάλληλη στρατηγική μάρκετινγκ, να προϋπολογίσουν και να σχεδιάσουν αποτελεσματικές τακτικές μάρκετινγκ. Η λιανική πώληση και η άμεση πώληση χρειάζονται να γνωρίζουν πως μπορούν να ελκύουν και να κατακτήσουν ένα σημαντικό μερίδιο της τυχαίας και παρορμητικής κατανάλωσης. Τα επώνυμα προϊόντα των ομάδων είναι αγαθά τα οποία φέρουν το λογότυπο (έμβλημα) της ομάδος. Τα α- θλητικά προϊόντα έχουν όλα τα χαρακτηριστικά που ενθαρρύνουν την παρορμητική αγορά τους. Πρόσφατες μελέτες έχουν εξετάσει τις επιδράσεις της αναγνωρισιμότητας της ομάδος στις αγορές αθλητικών προϊόντων και τους παράγοντες που επηρεάζουν τις παρορμητικές αγορές. Στο παρελθόν, η προσπάθεια ορισ- της παρορμητικής αγοράς απέτυχε μού να ενσωματώσει την ψυχολογία που βρίσκεται πίσω από την παρορμητική αγοραστική συμπεριφορά. Οι πρώιμες προσπάθειες ορισμού, αυτές πριν το 1987, αφορούσαν κυρίως θέματα προσδιορισμού και κατηγοριοποίησης της παρορμητικής αγοράς, αντί για την κατανόηση της συχνότητας με την οποία οι καταναλωτές αγόραζαν παρορμητικά. Αυτή η βιβλιογραφία ταξινόμησης αγνόησε τα κίνητρα συμπεριφοράς που οδηγούσαν στην παρορμητική αγοραστική συμπεριφορά για μια μεγάλη ποικιλία προϊόντων και αντί αυτού εστίαζε το ενδιαφέρον της σε λίγα μη ακριβά προϊόντα. Οι πιο πρόσφατες μελέτες αναφέρουν παρορμητική αγοραστική σ υμπεριφορά για ένα μεγάλο εύρος προσφερόμενων προϊόντων για ένα διαφοροποιημένο διάνυσμα τιμών. (Cobb, J.C. and Hoyer, W.D., (1986). Η έκταση της παρορμητικής αγοραστικής συμπεριφοράς, ακόμη και για σχετικώς ακριβά προϊόντα, φαίνεται αντιφατική και οδήγησε κάποιες αρχικές μελέτες να δουν την συμπε- Ορισμός ριφορά αυτή ως μια ατομική ιδιαι- αντί ως μια αντίδραση σε τερότητα, προσφορές μη ακριβών προϊόντων. Ένα θέμα που κυριαρχεί στη σχετική έρευνα 6 Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2005

7 όταν προκύψει μια επείγουσα ανάγκη. Διαρκή αγαθά (έπιπλα, ρούχα, αυτοκίνητα και ηλ. συσκευές) είναι προϊόντα που ο καταναλωτής, στη διαδικασία της ανταγωνιστικής αγοράς, συγκρίνει σε ό,τι αφορά την καταλληλότητα, την ποιότητα, την τιμή και την εμφάνιση. Ειδικά αγαθά (στερεοφωνικά, ξεχωριστός ρουχισμός) είναι προϊόντα που οι καταναλωτής αφιερώνει μεγαλύτερη προσπάθεια της ζήτησης. Μη επιδιωχθέντα αγαθά (ειδικές ασφάλειες ζωής, εγκυκλοπαίδειες) είναι προϊόντα που συνήθως οι καταναλωτής δεν γνωρίζει ή δεν έχει σκεφθεί να αγοράσει (Kotler, 2000). Διάφοροι ερευνητές έχουν προτείνει παράγοντες που μπορούν να επηρεάζουν την παρορμητική αγορά. O Stern (1962) αναφέρει εννέα παράγοντες σχετιζόμενους με το προϊόν που επηρεάζουν τον καταναλωτή να προβεί σε παρορμητική αγορά. Αυτοί είναι, η χαμηλή τιμή, η ανάγκη για το προϊόν, η μαλακή διάθεση, η αυτοεξυπηρέτηση, η μαζική διαφήμιση, η επίφανης θέση στο ράφι του καταστήματος, η μικρή ζωή του προϊόντος, το μικρό μέγεθος ή ελαφρύ και η ευκολία αποθήκευσης. Σύμφωνα με τους Rook & Hock (1985) α- γαθά που έχουν χαμηλή τιμή και απαιτούν λίγη διανοητική διεργασία μπορεί να θεωρηθούν παρορμητικής αγοράς αγαθά. Χρήσιμη είναι η διάκριση μεταξύ παρορμητικής αγοράς και παρορμητικού προϊόντος. Είναι ουσιαστικά αδύνατο να χαρακτηρισθούν και να κολλήσουμε την ετικέτα του παρορμητικού προϊόντος σε προϊόντα, διότι τα κίνητρ α της ατομικής αγοράς, το επίπεδο πληροφόρησης για το προϊόν, οι περιβαλλοντικές μεταβλητές, οι χρηματικοί και χρονικοί περιορισμοί αποτελού ν ένα μείγμα μεταβλητών που διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Σύμφωνα με τους Kollat & Willett(1967), ευρείας χρήσεως αγαθά που μπορούν να αποθηκευτούν για μελ- του μάρκετινγκ είναι η απεικόνιση της παρορμητικής αγοράς ως τυχαίας μη σχεδιασμένης συμπεριφοράς (Rook, D.W. 1987). Τυχαίες είναι εκείνες οι αγορές που ο καταναλωτής δεν σχεδιάζει να κάνει πριν μπει στο κατάστημα. Δεν χρειαζόταν απόφαση μη αγοράς, απλώς δεν το είχε καν σκεφθεί. Οι παρορμητικές αγορές είναι ακραίες αγορές. Οι αγορές αυτές γίνονται αυθόρμητα και χωρίς καμία προμελέτη. Ο καταναλωτής νιώθει μια ξαφνική επιθυμία αγοράς. Γίνονται γρήγορα χωρίς καμία αξιολόγηση της ανάγκης (Rook, D.W. and Fisher, R.J. (1995). Σύμφωνα με το Rook (1987) παρορμητική αγοραστική συμπεριφορά απαντάται όταν ο καταναλωτής νιώθει μια ξαφνική, συχνά ισχυρή και επίμονη ώθηση να αγοράσει κάτι αμέσως. Η παρόρμηση για αγορά είναι σύνθετη και μπορεί να διεγείρει συναισθηματική εσωτερική πάλη. Επίσης, αυτή συμβαίνει με ελάχιστη προσοχή για τις συνέπειες. Παράγοντες που επηρεάζουν την Παρορμητική Συμπεριφορά Η εξέταση της παρορμητικής συά τα μπεριφοράς σε καταστήματα αφορ χαρακτηριστικά των καταναλωτών και την κατάσταση που επικρατεί κατά τη στιγμή της αγοράς (Kwon H. and Armstrong K(2002)). Τα καταναλωτικά αγαθά μπορούν να ταξινομηθούν σε τέσσερις κατηγορίες. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν τα συνήθη αγαθά που αγοράζονται συχνά, άμεσα και με ελάχιστη προσπάθεια. Τα συνήθη αγαθά μπορούν να χωριστούν σε τρεις υποκατηγορίες. Ευρείας χρήσεως αγαθά (οδοντόκρεμες, ψωμί) που αγοράζονται με μία συνήθη περιοδικότητα. Αυθόρμητες α- γορές (σοκολάτες, περιοδικά) αγοράζονται χωρίς σχεδιασμό και έρευνα. Επείγοντα αγαθά (ομπρέλα σε περίπτωση έκτακτης βροχής) αγοράζονται Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος

8 οντική χρήση, πολύ δύσκολα αγοράζονται χωρίς προγραμματισμό σε σχέση με τα προϊόντ α πο υ δεν μπορούν να αποθηκευτούν. Τα τελευταία αγοράζονται συνήθως χωρίς προγραμματισμό. Η ζήτηση για επώνυμα ρούχα δίνει τη δυνατότητα σε επαγγελματικά και ερασιτεχνικά αθλητικά σωματεία να ω- φεληθούν οικονομικά με την μεταβίβαση του δικαιώματος χρήσης του λογότυπου και του εμβλήματος της ομάδος σε προϊόντα (καπέλα, σημαίες, μπλουζάκια κ.λπ) αντί ενός αντιτίμου (Sawyer T. and Smith O.(1998)). Αυτά τα αγαθά θα έχουν όλα τα χαρακτηριστικά προϊόντων που συνήθως αγοράζονται κάτω από την επίδραση της παρόρμησης. Είναι συνήθως μικρά σε μέγεθος, ελαφριά σε βάρος, και αποθηκεύονται εύκολα. Αυτά μπορούν να ταξινομηθούν ως διαρκή αγαθά παρά ως αγαθά ευρείας χρήσης. Σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά το υ δεύτερου προϊόντος που φέρουν το όνομα μιας ομάδος, αυτά μπορούν να θεωρηθούν ως αγαθά παρόρμησης (Kwon H. και Armstrong K(2002)). Πέρα από τα χαρακτηριστικά του προϊόντος υπάρχει ανάγκη ανάλυσης των χαρακτηριστικών του καταναλωτή τα οποία επίσης επηρεάζουν την τάση του καταναλωτή για παρορμητικές αγορές. Στην παρούσα μελέτη χρησιμοποιείται η μέτρηση που αναπτύχθηκε από τους Kwon & Armstrong (2002). Στη μελέτη τους, συγκεκριμένες μεταβλητές όπως το επίπεδο απόλαυσης από τη διαδικασία των αγορών και η ταύτιση του καταναλωτή με το προϊόν θεωρούνται ότι επηρεάζουν την παορμητική αγοραστική συμπεριφορά. Μερικοί καταναλωτές βλέπουν τις αγορές ως μια δραστηριότητα ελεύθερου χρόνου. Η διασκέδαση από τις αγορές είναι μια μεταβλητή που επηρεάζει την παρορμητική αγορά. Συνεπώς η πρώτη υπόθεση είναι η ακόλουθη. Υπόθεση 1 η : Όσο μεγαλύτερη είναι η ευχαρίστηση που απολαμβάνει ο καταναλωτής από την διαδικασία της αγοράς, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα ο καταναλωτής να προβεί σε παρορμητική αγορά ενός επώνυμου αθλητικού προϊόντος. Μια άλλη μεταβλητή είναι η ταύτιση του καταναλωτή με το προϊόν. Η ταύτιση με την αθλητική ομάδα είναι ο βασικός ψυχολογικός παράγοντας που οι ερευνητές εξετάζουν για να προβλέψουν την καταναλωτική συμπεριφορά σε διάφορες καταστάσεις (Kwon H. and Armstrong K (2002)). Τα άτομα μπορούν και πραγματικά αναπτύσσουν μία έντονη ψυχολογική σύνδεση με την ομάδα τους χωρίς άμεση συμμετοχή (James J.D. and Tcall G.T. (2002)). Σύμφωνα με τον Madrigal (1995) όταν η απόδοση της ομάδας είναι πάνω από τις προσδοκίες και ο αντίπαλος είναι ισχυρότερος, οι θεατές που ταυτίζονται με την ομάδα απολαμβάνουν περισσότερο τον αγώνα από ό,τι οι φίλαθλοι με λιγότερη ταύτιση. Αρκετές εμπειρικές μελέτες δείχνουν ό τι καταναλωτέ ς που ταυτίζονται με μια ομάδα παρακολουθούν περισσότερους αγώνες και πληρώνουν περισσότερο για εισιτήρια (Trail G.T., Fink J.S. και Anderson D.F.(2003)). Υπόθεση 2 η : Όσο υψηλότερη είναι η ταύτιση του καταναλωτή με την ομάδα που υποστηρίζει, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα ο καταναλωτής να προβεί σε παρορμητικές αγορές των προϊόντων της ομάδας. Εκτός από τα χαρακτηριστικά του καταναλωτή και του προϊόντος υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την παρορμητική αγοραστική συμπεριφορά. Ο πρώτος είναι η διαθεσιμότητα του χρόνου. Οι αγορές είναι χρονοβόρες. Το κίνητρο του αγοραστή να τις τελειώσει γρήγορα αυξάνεται όταν υπάρχει πίεση χρόνου. Μία από τις μελέτες που έγινε από τον Iyer (1989) έδειξε ότι όσο ο διαθέσιμος χρόνος αυξάνει και το μέγεθος των παρορμητικών αγορών αυξάνει. 8 Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2005

9 Υπόθεση 3 η : Όσο περισσότερο διαθέσιμο χρόνο έχουν οι καταναλωτές αθλητικών προϊόντων, τόσο αυξάνει η πιθανότητα να προβούν σε παρορμητική αγορά επωνύμων προϊόντων της ομάδας τους. Ένας άλλος παράγοντας που αναμένεται να επηρεάσει την παρορμητική αγορά είναι το διαθέσιμο εισόδημα. Σύμφωνα με τους Beatty & Ferrell (1998) η αντίληψη των καταναλωτών για το διαθέσιμο εισόδημα τους επηρεάζει τη διαδικασία. Αντιλήψεις μεγαλύτερης διαθεσιμότητας τείνουν να μειώσουν τις πιθανές ενοχές και δημιουργούν πιο θετικά συναισθήματα στη διάρκεια των αγορών, τα οποία ωθούν σε μεγαλύτερη παρορμητική αγορά αυτών των προϊόντων. Υπόθεση 4 η : Όσο πιο μεγάλο είναι το διαθέσιμο εισόδημα των αγορών των αθλητικών προϊόντων, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα ο καταναλωτής να προβεί σε παρορμητική αγορά. Μια άλλη υπόθεση αφορά το φύλο. Υπόθεση 5 η : Υπάρχουν διαφορές κατά φύλο στην παρορμητική αγορά. Υπόθεση 6 η : Υπάρχουν διαφορές κατά φύλο στην ταύτιση με την ομάδα. Υπόθεση 7 η : Υπάρχουν διαφορές κατά φύλο στην διασκέδαση κατά την πρα γματοποίηση των αγορών. Πίνακας 1. Μεθοδολογία Στην παρούσα μελέτη χρησιμοποιήθηκε μια έρευνα πεδίου 362 φοιτητών πανεπιστημίου που είναι μέλη οργανωμένων οπαδών των πιο δημοφιλών ομάδων της Τουρκίας. Οι γυναίκες ήταν 120 και οι υπόλοιποι άντρες (Πίνακας 1). Από αυτούς, 290 φοιτητές δήλωσαν ότι είχαν αγοράσει επώνυμα προϊόντα της ομάδας που υποστηρίζουν. Ένα ερωτηματολόγιο χρησιμοποιήθηκε για την συλλογή στοιχείων, το οποίο αποτελούνταν από τρία μέρη. Το πρώτο μέρος περιλάμβανε την ταύτιση με την ομάδα, την παρορμητική αγοραστική συμπεριφορά, τη διαθεσιμότητα χρόνου, τη διαθεσιμότητα του εισοδήματος και την διασκέδαση από την πραγματοποίηση των αγορών. Η μέτρηση γίνεται με την 5-βάθμια κλίμακα Likert, σύμφωνα και με την μελέτη των Kwon and Armstrong (2002). Στο δεύτερο μέρος του ερωτηματολογίου, οι φοιτητές ρωτήθηκαν για τις αγορές τους των επώνυμων προϊόντων της ομάδας τους. Το τελευταίο μέρος περιλάμβανε στοιχεία για τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά. Οι φοιτητές συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο κάνοντας και σχόλια για την σαφήνεια των ερωτήσεων. αι Στοιχε T -test Γένος κ ία Κλίμακας Γυναίκες n=120 Άν τρες n=242 mean s.d. mean s.d t df p *Ταύτιση 2,6167 0, ,9013 0, ,000 με την ομάδα 3,573 *Παρορμητική 2,6917 0, ,6446 0, , ,525 αγορά *Ευχαρίστηση 2,2806 0, ,0317 0, , ,005 από τις αγορές Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος

10 Ο συντελεστής άλφα του Cronbach (α=0,802) χρησιμοποιήθηκε για την μέτρηση της εσωτερικής συνέπειας της μελέτης. Ο έλεγχος της t-κατανομής χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό διαφορών κατά φύλο. Η ανάλυση ANOVA χρησιμοποιήθηκε για τον έλεγχο διαφορών κατά το εισόδημα. Ο συντελεστής συσχέτισης χρησιμοποιήθηκε για να εξετάσει τη σχέση μεταξύ της εξαρτημένης μεταβλητής (παρορμητική αγορά) και των ανεξάρτητων μεταβλητών (ταύτιση με την ομάδα, διαθεσιμότητα χρόνου, διαθέσιμο εισόδημα και ευχαρίστηση από την πραγματοποίηση των αγορών). Μετά την ανάλυση συσχέτισης, εφαρμόστηκε και η ανάλυση παλινδρόμησης. Αποτελέσματα Για τον προσδιορισμό αν υπάρχει διαφορά μεταξύ των δύο φύλων ο έλεγχος t έγινε για εννέα στοιχεία σωματειακής ταύτισης. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι γυναίκες συμπεριφέρονταν διαφορετικά από τους άντρες στα επτά στοιχεία. Διαφέρουν στα εξής: Συμπεριφέρομαι ως οπαδός, Η αποτυχία της ομάδος μου είναι και δική μου αποτυχία Όταν κάποιος κάνει κριτική στην ομάδα το θεωρώ προσωπική προσβολή, Αισθάνομαι ως ιδιοκτήτης της ομάδας παρά ένας απλός οπαδός, Με ενδιαφέρει η γνώμη των άλλων για την ομάδα μου, Αισθάνομαι υπερηφάνεια όταν μιλώ στους άλλους για την ομάδα μου, Όταν μιλάω για την ομάδα μου προτιμώ να λέω εμείς αντί αυτοί. Πίνακας 2. Συσχέτιση * Ταύτιση με την Ομάδα 1.00 Ταύτιση με την Ομάδα Παρορμητική Αγοραστική Συμπεριφορά Εισόδημα Χρόνος Ευχαρίστηση από τις αγορές * Παρορμητική Αγοραστική Συμπεριφορά 0,338** 1.00 *Εισόδημα *Χρόνος 0,124* 0,318** ,146** 0,147** 0,132* 1.00 *Ευχαρίστηση από τις αγορές 0,093 0,483** 0,451** 0,120* Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2005

11 Πίνακας 3. Παλινδρόμηση Μοντέλο SS MS F-Value p Παλινδρόμηση 113,8 10,345 14,589 0,000 Κατάλοιπα 248,2 0,709 Σύνολο 362 R 2 = 0,561 Συντελεστές Τυποποιημένοι Συντελεστές Ανεξάρτητες Μεταβλητές β Std. Error F p *Παρορμητική Αγοραστική 0,226 0,045 25,885 0,000 Συμπεριφορά *Εισόδημα 0,141 0,047 9,001 0,000 *Χρόνος 0,083 0,045 3,337 0,035 * Ευχαρίστηση από τις αγορές 0,409 0,047 74,989 0,000 Εξαρτημένη Μεταβλητή: Παρορμητική Αγοραστική Συμπεριφορά Συσχέτιση σημαντική σε επίπεδο 0,01 (2-tailed). Συσχέτιση σημαντική σε επίπεδο 0,05 (2-tailed). Διαφορές φύλου βρέθηκαν και στην ταύτιση με την ομάδα και στην διασκέδαση από τις αγορές. Τα αγόρια ήταν πιο δεμένα με την ομάδα από ό,τι τα κορίτσια. Επίσης, στα κορίτσια αρέσει περισσότερο να κάνουν ψώνια από ό,τι στα αγόρια. Η υπόθεση της μη διαφοράς μεταξύ αγοριών και κοριτσιών απορρίφθηκε και για τα δύο στοιχεία. Οι υποθέσεις 6 και 7 ενισχύθηκαν από τα ευρήματα της μελέτης. Η υπόθεση 5 απορρίφθηκε. Σύμφωνα με την ανάλυση συσχέτισης, σημαντικές βρέθηκαν οι σχέσεις μεταξύ της εξαρτημένης και όλων των ανεξάρτητων μεταβλητών. Ολες ήταν στατιστικά σημαντικές σε επίπεδο 1%. Τα αποτελέσματα δίνονται στον Πίνακα 2. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα παλινδρόμησης (Πίνακας 3), οι συντελεστές για την ταύτιση με την ομάδα ήταν 0,226, για το εισόδημα 0,141, για το χρόνο 0,083 και για την ευχαρίστηση των αγορών 0,409. Ο συντελεστής προσ- διορισμού είναι 0,561. Τα αποτελέσματα ενισχύουν τις υποθέσεις 1, 2, 3 και 4. Συμπεράσματα Με βάση προηγούμενες έρευνες, αναπτύχθηκαν τέσσερις υποθέσεις. Όλες αυτές οι υποθέσεις αφορούσαν την επίδραση δύο χαρακτηριστικών των καταναλωτών (ταύτιση με την ομάδα και ευχαρίστηση από την πραγματοποίηση των αγορών) και δύο παραγόντων συνθηκών (χρόνος και εισόδημα, διαθέσιμα για αγορές) στην παρορμητική αγοραστική συμπεριφορά προϊόντων που φέρουν το λογότυπο και το έμβλημα μιας αθλητικής ομάδας. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι όλοι οι παράγοντες ήταν σημαντικοί. Ο πιο σημαντικός ήταν η ευχαρίστηση από την πραγματοποίηση των αγορών. Την μικρότερη επίδραση είχαν η διαθεσιμότητα του χρόνου και του χρήματος. Με δεδομένο τα αποτελέσματα, οι υπεύθυνοι μάρκετινγκ των ομάδων θα Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος

12 πρέπει να εστιάσουν την στρατηγική τους στην αύξηση της ταύτισης των δυνητικών αγοραστών με την ομάδα και την διευκόλυνση των αγορών με σκοπό την αύξηση της ευχαρίστησης που απολαμβάνουν οι καταναλωτές όταν πραγματοποιούν τις αγορές. Με αυτό τον τρόπο θα αυξάνουν τις παρορμητικές αγορές. Ανάλογα, οι υπεύθυνοι μάρκετινγκ μπορεί να προσαρμόσουν και την τιμολογιακή τους πολιτική. Εξίσου σημαντικό είναι και η τοποθέτηση των προϊόντων μέσα στο εμπορικό κατάστημα. Οι μελέτες έχουν μερικούς περιορισμούς: Πρώτον, δεν συμπεριλαμβάνονται όλες οι μεταβλητές που μπορεί να επηρεάζουν την παρορμητική αγορά. Τα χαρακτηριστικά του προϊόντος και η τοποθέτηση μέσα στο κατάστημα αγνοήθηκαν. Δεύτερον, μόνο φοιτητές συμπεριλήφθηκαν στο δείγμα κάτι που επηρεάζει τη γενίκευση των συμπερασμάτων. Βιβλιογραφία Η βιβλιογραφία είναι διαθέσιμη από τον εκδότη. 12 Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2005

13 Επιστημονικό Άρθρο H Γνώση της Οργανωσιακής Κουλτούρας στους Αθλητικούς Οργανισμούς των Sebastian Kaiser και Richard Keiner, German Sport University Cologne Η οργανωσιακή θεωρία τον 20 ο αιώνα έγινε αντικείμενο μιας μεγάλης ποικιλίας επιστημονικών προσεγγίσεων που συνεισέφεραν στην καλύτερη κατανόηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς και αλληλεπίδρασης σε οργανωσιακό επίπεδο. Παρουσιάστηκαν ποικίλες αλλαγές και σε κάθε νέα προσέγγιση υπήρχε η ελπίδα ότι αυτό θα ήταν το επαναστατικό βήμα στην κατανόηση της οργάνωσης. Άμεσα συνδεδεμένη ήταν και η ελπίδα των διοικητικών στελεχών να εισάγουν κατευθυντήριες γραμμές για το πώς θα βελτιώσουν τη δόμηση και τη διοίκηση των οργανισμών σε περισσότερο πρακτικό επίπεδο. Μετά από μια αρχική περίοδο αισιοδοξίας, όμως, οι περιορισμοί κάθε προσέγγισης γίνονταν γρήγορα ορατοί. Αυτό είχε ήδη συμβεί με κλασικές θεωρίες, όπως η θεωρία επιστημονικής διοίκησης του Taylor στις αρχές του 20 ου αιώνα, καθώς και η ενδεχομενική προσέγγιση στη δεκαετία του 60 ή οι σημερινές προσεγγίσεις της οργανωσιακής ανάπτυξης και οργανωσιακής μάθησης. Μια από τις προσεγγίσεις που υπόσχεται να δώσει α- παντήσεις σε μια πλειάδα ερωτήσεων είναι η έννοια της οργανωσιακής κουλτούρας. Η τελευταία έχει λάβει μια κεντρική θέση στο πεδίο των μελετών οργανωσιακής θεωρίας μέσα από δημοφιλείς επιστημονικές δημοσιεύσεις στη δεκαετία του 80 και έχει ειδοθεί ως καθοριστικός παράγοντας για την επιτυχία ή την αποτυχία μιας οργάνωσης. Το μεγάλο ενδιαφέρον για την οργανωσιακή κουλτούρα ενισχύθηκε από την επιτυχία των Ιαπωνικών εταιριών τη δεκαετία του Η καλύτερη κατανόηση της οργανωσιακής κουλτούρας ειδόθηκε ως παράγοντας κλειδί για τη βελτίωση της οργανωσιακής αποτελεσματικότητας, δίνοντας έμφαση στη σημαντικότητα της κουλτούρας στη προαγωγή κινήτρων και στη μεγιστοποίηση της αξίας του ανθρώπινου δυναμικού. (Baker 2002). Ο Freeze τονίζει ότι καταλήγει κανείς πάντα στο σημαντικό συμπέρασμα ότι εάν αγνοηθεί η έννοια της οργανωσιακής κουλτούρας, οι στάσεις των μελών σε μια οργάνωση μπορούν να κατανοηθούν μόνο ανεπαρκώς. Η έρευνα πάνω στην οργανωσιακή θεωρία συνέβαλλε επίσης γενικά στο αποκορύφωμα της πραγμάτευσης της οργα- Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος

14 νωσιακής θεωρίας. Ο Martin υποστηρίζει ότι η πραγμάτευση αυτή βοήθησε να εξακριβώσουμε και να εξετάσουμε τις αδυναμίες μιας μονόπλευρης ορθολογιστικής διοικητικής προσέγγισης (2003, σελ.259). Παρόλα αυτά, σπάνια γίνεται μια επιστημονική συζήτηση γύρω από την κουλτούρα στο πλαίσιο των αθλητικών οργανισμών. Αυτό είναι αξιοπρόσεχτο καθότι οι αθλητικοί οργανισμοί προβάλλουν ως υποσχόμενα αντικείμενα για τη μελέτη της οργανωσιακής κουλτούρας. Συνδέονται συνήθως με συγκεκριμένες αξίες και μια μεγάλη ποικιλία συμβόλων. «Η επικέντρωση στην οργανωσιακή κουλτούρα παρέχει μια διαφορετική προσέγγιση στην κατανόηση των πεδίων δράσης στους αθλητικούς οργανισμούς. Η προσέγγιση αυτή, εάν συνδυαστεί με την παραδοσιακή μακροοικονομική οργανωσιακή θεωρία, μπορεί να παράσχει μια πιο διεισδυτική ματιά στους οργανισμούς που μελετάμε. Μια προσέγγιση που επικεντρώνεται στην οργανωσιακή κουλτούρα θα έχει επίσης μεγάλο ενδιαφέρον σε αυτούς που ενδιαφέρονται για τον αθλητισμό, γιατί οι οργανισμοί στον τομέα αυτό είναι γεμάτοι με χαρακτηριστικά, όπως ιστορίες, μύθοι, σύμβολα και τελετουργικά. Τα χαρακτηριστικά αυτά είναι μερικά μόνο από τις βασικές εκφάνσεις μιας οργανωσιακής κουλτούρας» (Slack 1997, σελ.271). Καθώς η έννοια της οργανωσιακής κουλτούρας φαίνεται να είναι κατάλληλη να δώσει μια νέα πνοή στην κατανόηση των αθλητικών οργανισμών και υπάρχει στον τομέα αυτό μια φανερή έλλειψη τόσο θεωρητικής γνώσης, όσο και εμπειρικών στοιχείων, τα Ινστιτούτα Αθλητικής Οικονομίας και Αθλητικής Διοίκησης, Αθλητικής Κοινωνιολογίας και Αθλητικής Ψυχολογίας του Γερμανικού Αθλητικού Πανεπιστημίου της Κολωνίας ξεκίνησαν μια έρευνα πάνω στην οργανωσιακή κουλτούρα στο πλαίσιο του αθλητισμού. Η έρευνα αυτή που χρηματοδοτείται εσωτερικά από το Γερμανικό Αθλητικό Πανεπιστήμιο της Κολωνίας, προγραμματίστηκε να τρέξει από τον Ιανουάριο του 2005 εώς το Δεκέμβριο του Κύριοι σκοποί της μελέτης αυτής ήταν η κατανόηση των παρακάτω: (1) ποιά είναι τα δείγματα εκείνα που συνθέτουν και κάνουν αντιληπτή την κουλτούρα στο πλαίσιο των αθλητικών οργανισμών, (2) ποιές ιδιαιτερότητες αναφορικά με την κουλτούρα έχουν οι αθλητικοί οργανισμοί εν συγκρίσει με άλλους οργανισμούς (είτε μέσα, είτε έξω από τον χώρο του αθλητισμού) και (3) ποιά επίδραση έχει η οργανωσιακή κουλτούρα στη δράση και τη συμπεριφορά των αθλητικών διοικητικών στελεχών. Το άρθρο αυτό θα παρουσιάσει την έκθεση της έρευνας πάνω στην οργανωσιακή κουλτούρα, καθώς και την έκθεση της έρευνας πάνω στην οργανωσιακή κουλτούρα στο πλαίσιο του αθλητισμού. Οι κύριες θεωρητικές προσεγγίσεις που χρησιμοποιήθηκαν στο ερευνητικό πρόγραμμα, όπως το μοντέλο τριών επιπέδων του Shein, θα συζητηθούν εκτενώς, προτού φτάσουμε στην μεθοδολογική προσέγγιση και στην περιγραφή των πρώτων αποτελεσμάτων της έρευνας. Έρευνα πάνω στη συμπεριφορά και τις δραστηριότητες των αθλητικών διευθυντικών στελεχών. Η διοίκηση αθλητισμού, τόσο ως επάγγελμα όσο και ως ακαδημαϊκή ενότητα, γνώρισε μια εξαιρετική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια (Soucie 1998). Ένα από τα καίρια ερωτήματα για τη βελτίωση της διοίκησης στους αθλητικούς οργανισμούς είναι να βρούμε παράγοντες που εξηγούν τη συμπεριφορά και τη δράση των ανθρώπων στο 14 Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2005

15 πλαίσιο μιας οργάνωσης. Το Γερμανικό Αθλητικό Πανεπιστήμιο της Κολωνίας συνεισέφερε στην έρευνα στο πεδίο αυτό συγκεντρώνοντας ποικίλες μελέτες σε επαγγελματικά πεδία αθλητικών διοικητικών στελεχών (cf. Kaiser 2004). Τρείς τομείς εξετάσθηκαν: (1) κερδοσκοπικός τομέας (πρακτορεία διοργάνωσης αθλητικών γεγονότων, Hovemann, Kaiser και Schutte 2003; Fitness management, Kaiser 2005) (2) μη κερδοσκοπικός τομέας (αθλητικές ομοσπονδίες και σωματεία, Horch, Niessen & Schütte 2003) και (3) δημόσιος τομέας (δημοτική αθλητική οργάνωση και διοίκηση, Horch & Schütte 2003). Οι μελέτες αυτές έδωσαν πολύτιμα στοιχεία στα πρότυπα εργασίας και συμπεριφοράς των αθλητικών διοικητικών στελεχών. Η γνώση και τα εμπειρικά στοιχεία πάνω στις δραστηριότητες και τις ικανότητες των Γερμανών αθλητικών στελεχών διοίκησης μεγάλωσαν και διαφοροποιήθηκαν με τον καιρό. Εξακριβώνοντας τα χαρακτηριστικά των απαιτούμενων δεξιοτήτων των αθλητικών στελεχών σε διάφορα επαγγελματικά πεδία και περιεχόμενα εργασιών, μπορούμε να εξάγουμε εμπειρικά επαρκή στοιχεία για τις έννοιες μιας ανταγωνιστικής προσέγγισης στην οργάνωση. Στις μελέτες αυτές, που βασίστηκαν στην ενδεχομενική θεωρία, το μέγεθος και η διαστρωμάτωση αναγνωρίστηκαν ξανά και ξανά ως καθοριστικές μεταβλητές της οργανωσιακής δομής. Η συμπεριφορά των διοικητικών στελεχών δεν θα μπορούσε να ερμηνευτεί επαρκώς μόνο με την εφαρμογή της ενδεχομενικής θεωρίας. Έτσι η έρευνα χρειαζόταν να επεκταθεί ώστε να λάβει μια διαφοροποιημένη άποψη πάνω στην (αθλητική) διοικητική εργασία, ειδικά προς την κατεύθυνση μιας περαιτέρω βελτίωσης της ποιότητας των εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Ο Slack (1997) υποστηρίζει ότι υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι εξέτασης των αθλητικών οργανισμών και η διοικητική εργασία δεν μπορεί να εξηγηθεί επαρκώς στη βάση μιας και μόνο προσέγγισης. «Εξετάζοντας διαφορετικές πλευρές των οργανισμών, είμαστε σε θέση να καταλάβουμε καλύτερα την πολυσύνθετη φύση τους και να γίνουμε έτσι καλύτεροι μάνατζερς» (Slack 1997, σελ.12). Υπάρχουν εμπειρικά στοιχεία που τονίζουν την ανάγκη να λάβουμε υπόψη μας την εταιρική κουλτούρα. Έρευνα πάνω στην απασχόληση έδειξε ότι η δραστηριότητα των διοικητικών στελεχών είναι αποσπασματική (Mintzberg 1991, p. 28; Schirmer 1992, p. 40). Τα αποτελέσματα των γερμανικών μελετών ανταγωνισμού υποστηρίζουν τα ευρήματα του Mintzberg: Οι κλασικές διοικητικές λειτουργίες (σχεδιασμός, οργάνωση, διοίκηση και έλεγχος) δεν μπορούν να χαρακτηρίσουν επαρκώς την πραγματική λειτουργία των αθλητικών διοικητικών στελεχών. Επικοινωνία μεταξύ του προσωπικού, λειτουργίες πληροφόρησης, εσωτερική και εξωτερική αντιπροσώπευση, όπως επίσης και κοινωνικές δραστηριότητες αποτελούν κεντρικά στοιχεία της διοικητικής δραστηριότητας. Επιπλέον ο βαθμός γραφειοκρατίας είναι αναλογικά χαμηλός και η ανάλυση δείχνει ότι οι δραστηριότητες καθορίζονται επίσης από τα προσωπικά χαρακτηριστικά και τα ενδιαφέροντα των διοικητικών στελεχών (Kaiser 2005). Είναι μεγάλη ανάγκη, όμως, να ερευνήσουμε τη σχέση μεταξύ κουλτούρας και αποτελεσματικότητας στους αθλητικούς οργανισμούς (Slack 1997). Τί είναι οργανωσιακή κουλτούρα; Οι ορισμοί της οργανωσιακής κουλτούρας είναι άφθονοι, αλλά διαφέρουν σε μεγάλη έκταση. Oι Sridhar, Gudmundson και Feinauer (2004) υποστηρίζουν Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος

16 ότι μέρος από τη σύγχυση στην έρευνα πάνω στην κουλτούρα οφείλεται στους πολλούς ορισμούς της «κουλτούρας». Μια βαθύτερη ανάλυση, όμως, δείχνει ότι το πλήθος των ορισμών μπορεί να διαιρεθεί σε δύο διαφορετικές κατηγορίες, που μπορούν να αναφερθούν ως στενή και ανοικτή θεώρηση. Στην κλειστή θεώρηση η οργανωσιακή κουλτούρα θεωρείται ως μεταφορά των ριζών. Η βασική υπόθεση είναι ότι οι οργανισμοί αποτελούν κουλτούρες. Οι Οργανισμοί υπάρχουν ως μικρές κοινωνίες με όλα τα χαρακτηριστικά της κουλτούρας τους, όπως η γλώσσα, οι κανόνες, οι συνήθειες και τα πρότυπα κτλ. Σύμφωνα με αυτή τη θεώρηση, οι οργανισμοί πρέπει να μελετηθούν ως ολότητα και δεν μπορούν να διαιρεθούν σε μικρότερα μέρη. (Ebers 1985). H κουλτούρα ενός οργανισμού θεωρείται ως ένα σύστημα χρήσιμης επικοινωνίας που μπορεί να κατανοηθεί μόνο εάν ερμηνευτεί. (Sandner 1988). O Hofstede (1980) ορίζει την οργανωσιακή κουλτούρα ως «συλλογικό προγραμματισμό του μυαλού που διαχωρίζει τα μέλη μιας οργάνωσης από μια άλλη». Oι Deal/Kennedy (1982) περιορίζουν την έννοια της οργανωσιακής κουλτούρας σε μια «συνοχή αξιών, μύθων, ηρώων και συμβόλων που σημαίνουν πολλά για τους αναθρώπους που δουλεύουν εδώ». Ο Shein (1985) ορίζει την οργανωσιακή κουλτούρα ως ένα «πρότυπο κοινά αποδεκτών συμπεριφορών που η ομάδα εισάγει καθώς επιλύει τα προβλήματά της αναφορικά με την εξωτερική της προσαρμογή και την εσωτερική της ολοκλήρωση, που εργάστηκε αρκετά ώστε να θεωρείται το πρότυπο αυτό έγκυρο και ισχύον και επομένως μπορεί να μεταδοθεί και στα νέα μέλη ως σωστός τρόπος αντίληψης, σκέψης και αντιμετώπισης σε σχέση με τα εν λόγω προβλήματα». Μια σημαντική έννοια της οργανωσιακής κουλτούρας είναι το μοντέλο των τριών επιπέδων του Schein. Το μοντέλο αυτό είχε μια συνεισφορά με μεγάλη επιρροή στην έρευνα πάνω στην οργανωσιακή κουλτούρα, καθώς προσφέρει ένα συγκεκριμένο σημείο εκκίνησης για την ανάλυση. Ο Shein αναφέρει ότι η οργανωσιακή κουλτούρα μπορεί να γίνει αντιληπτή σε τρία διαφορετικά επίπεδα που είναι περισσότερο ή λιγότερο αντιληπτά με την πρώτη ματιά. Το πρώτο επίπεδο αποτελείται από μύθους, τελετουργικά, ιστορίες και σύμβολα. Είναι συγκριτικά εύκολα προσβάσιμο, αλλά μερικές φορές δύσκολο στην αποκρυπτογράφηση. Το δεύτερο επίπεδο σχηματίζεται από κοινά ασπαζόμενες αξίες. Αυτές είναι στρατηγικές, στόχοι ή φιλοσοφίες που χαρακτηρίζουν ένα συγκεκριμένο τρόπο σκέψης στο πλαίσιο της εταιρίας. Η καρδιά της οργανωσιακής κουλτούρας, όμως, δεν είναι ορατή και μπορεί να γίνει προσιτή μέσω διαδικασιών ερμηνείας. O Shein το ονομάζει ως το επίπεδο των βασικών υποθέσεων. Οι βασικές αυτές υποθέσεις, όπως η αντίληψη της ανθρώπινης φύσης, η φύση της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης ή η βασική κατανόηση του χρόνου ή της αλήθειας, συχνά υπονοούνται και δεν είναι συνειδητά γνωστά στους ανθρώπους. Το επίπεδο των βασικών υποθέσεων σχηματίζει τη βάση της οργανωσιακής κουλτούρας και επομένως αποτελεί έναν καθοριστικό παράγοντα για το περισσότερο ορατό επίπεδο των υιοθετημένων αξιών και το επίπεδο των συμβόλων. Καθώς το επίπεδο των βασικών υποθέσεων συνήθως απλά υπονοείται, θα πρέπει να προσεγγίζεται μέσω της ερμηνείας των άλλων επιπέδων ή να εξάγεται με τη χρήση κατάλληλων επιστημονικών μεθόδων. 16 Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2005

17 Μοντέλο τριών επιπέδων κουλτούρας (E.Shein) Τεχνήματα Ασπαζόμενες αξίες Βασικές υποθέσεις Ορατές οργανωσιακές δομές και διαδικασίες (δύσκολο να αποκρυπτογραφηθούν) όπως μύθοι, τελετουργικά, ιστορίες και σύμβολα Strategies, goals, philosophies (espoused justifications) e.g. respect your colleague Ασυνείδητες, δεδομένες, πεποιθήσεις, αντιλήψεις, σκέψεις και συναισθήματα (τελική πηγή των αξιών και των δράσεων) Schein (1992). Οργανωσιακή Κουλτούρα και Αρχηγία, σ. 17 Η έννοια της οργανωσιακής κουλτούρας έχει ήδη παρουσιαστεί στα έργα των κλασικών θεωρητικών της οργάνωσης, όπως για παράδειγμα ο Barnard (1938) ή οι Roethlisberger και Dickinson (1939), αλλά είχε μια υποτιμημένη σημασία. Τα θεμέλια της έννοιας βρίσκονταν στη θεωρία των ανθρωπίνων σχέσεων στη δεκαετία του 1940, που θεωρούσε τις ανεπίσημες, μη υλικές, διαπροσωπικές και ηθικές βάσεις συνεργασίας και δεσμεύσεις περισσότερο σημαντικές από τις επίσημες, υλικές και τους ελέγχους που τονίζονταν από τους θεωρητικούς του ορθολογιστικού συστήματος. (Baker 2002). Αν και ο όρος «κουλτούρα» δεν χρησιμοποιήθηκε ξεκάθαρα, οι βασικές αρχές προσομοιάζουν αυτές της μεταγενέστερης προσέγγισης της οργανωσιακής κουλτούρας. Ο όρος «οργανωσιακή κουλτούρα» εισήχθησε από τον Jaques (1951), αλλά δεν αποτέλεσε αντικείμενο ακαδημαϊκής συζήτησης σε ευρεία έκταση στις Ηνωμένες πολιτείες, πριν δημοσιευτεί το άρθρο του Pettigrew «Μελέτη οργανωσιακής κουλτούρας» το 1979 στην τριμηνιαία έκδοση για την επιστήμη της διοίκησης (Hofstede et al. 1990, 286). Με τη συζήτηση για την κουλτούρα ως κρίσιμη μεταβλητή για την οικονομική επιτυχία των Ιαπωνικών εταιριών στη δεκαετία του 1980, η έννοια της οργανωσιακής κουλτούρας έγινε περισσότερο εμφανής στο πλαίσιο της επιστημονικής συζήτησης (Pascale & Athos 1981, Peters & Waterman 1984, Ouchi 1981). Βρήκε μια ισχυρή απήχηση στην συζήτηση περί βιομηχανικής ψυχολογίας (Schein 1985, Rosenstiel 1993). Η έρευνα πάνω στην οργανωσιακή κουλτούρα μπορεί να διαιρεθεί σε δύο περιοχές, την αλληλεπιδραστική και την δομική θεώρηση (Pfeffer 1982, pp. 208 ff). Οι αλληλεπιδραστικές προσεγγίσεις ερευνούν κυρίως τα άτομα και δυαδικές αλληλεπιδράσεις. Οι δομικές προσεγγίσεις εξετάζουν συλλογικές κοινωνικές δομές που συσχετίζονται με ενέργειες (Cultural approach and Theory of Institutionalisation, Granovetter 1985). Οι Sridhar, Gudmundson & Feinauer (2004) υποστηρίζουν ότι η μελέτη της κουλτούρας μιας εταιρίας είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, καθότι αυτή μπορεί να επηρεάσει θετικά ή αρνητικά τους οργανισμούς. Η περισσότερη από την πρόσφατη έρευνα πάνω στις επιδράσεις της οργανωσιακής κουλτούρας επικεντρώθηκε πάνω στα λειτουργικά ή ωφέλιμα αποτελέσματά της. Η αρχική έρευνα γύρω από την οργανωσιακή κουλτούρα επικεντρώθηκε Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος

18 στη διάκριση των ισχυρών από τις α- σθενείς κουλτούρες (Baker 2002). Έρευνες που συντάχθηκαν στη δεκαετία του 1980 πρόσφεραν εμπειρικά στοιχεία για τη σημαντικότητα κατευθυντήριων υποδειγμάτων συνδεδεμένα με οργανωσιακή κουλτούρα για την επιτυχία των εταιριών και οδήγησαν σε μια ενδυναμωμένη επιστημονική δραστηριότητα στον τομέα αυτό (Peters & Waterman 1984, Deal & Kennedy 1982). Σύμφωνα με τον Baker (2002) μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας πάνω στην οργανωσιακή κουλτούρα δείχνει ότι (1) η κουλτούρα είναι απαραίτητη τόσο για μια επιτυχημένη οργανωσιακή αλλαγή όσο και για μεγιστοποίηση της αξίας του ανθρώπινου κεφαλαίου, (2) η διοίκηση με οδηγό την κουλτούρα πρέπει να γίνει ένας κρίσιμος ανταγωνιστικός παράγοντας και (3) η κατάλληλη κουλτούρα μπορεί να είναι μια απαραίτητη κατάσταση για οργανωσιακή επιτυχία, αλλά δεν αποτελεί σε καμμία περίπτωση μια επαρκή κατάσταση. Μεταξύ των βιβλίων με τη μεγαλύτερη επίδραση που υποστήριξαν ότι η οργανωσιακή κουλτούρα είναι το κλειδί για την οργανωσιακή επίδοση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βελτιώσει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μιας εταιρίας ήταν (1) Ouchi s (1981) Θεωρία Ζ: Πώς μπορούν οι Αμερικάνικες επιχειρήσεις να γνωρίσουν την Ιαπωνική πρόκληση, (2) Pascale and Athos s (1982): Η Τέχνη του Ιαπωνικού Μάνατζμεντ: Εφαρμογές για Διευθυντές στην Αμερική, 3) Deal and Kennedy s (1982) Εταιρικές Κουλτούρες: Η Τελετουργία της Εταιρικής Ζωής και (4) Peters and Waterman s (1984): Στην Αναζήτηση της Αρίστευσης: Μαθήματα από τις πιο επιτυχημένες Εταιρίες στην Αμερική. Οργανωσιακή κουλτούρα στον αθλητισμό Παρά το γεγονός ότι σύμφωνα με τον Slack ο τομέας του αθλητισμού είναι «γεμάτος με τέτοια χαρακτηριστικά όπως ιστορίες, μύθους, σύμβολα και τελετουργικά» και «αυτά τα χαρακτηριστικά είναι μερικά από τα κύρια μανιφέστα μιας οργανωσιακής κουλτούρας» (Slack 1997, p. 271), δύσκολα βρίσκει κανείς εμπειρικά ευρήματα πάνω στην οργανωσιακή κουλτούρα στον αθλητισμό. Οι πληροφορίες είναι είτε ενέκδοτες είτε περιορισμένες σε γενικά θέματα κουλτούρας που διανθίζονται με παραδείγματα σχετικά με τον αθλητισμό. Αν και δεν υπήρξε σχεδόν ποτέ μια ξεκάθαρη πραγμάτευση γύρω από την οργανωσιακή κουλτούρα στα αθλήματα, υπάρχουν πολλά ευρήματα που μπορούν να σχετίζονται με το αντικείμενο, ειδικά εάν μιλάμε για μια πλατιά κατανόηση της κουλτούρας. Ένα από τα σύμβολα μιας κουλτούρας είναι η σημαία ή το έμβλημα του αθλητικού συλλόγου. «Το σύμβολο του γερακιού για παράδειγμα είχε επιλεγεί για την ποδοσφαιρική ομάδα της Ατλάντα επειδή «το γεράκι είναι υπερήφανο και προικισμένο με μεγάλο κουράγιο και αγωνιστικότητα» (Slack 1997, p. 272). Εδώ, το σύμβολο της ποδοσφαιρικής ομάδας ερμηνεύεται με τέτοιο τρόπο που επιτρέπει να προβληθούν συγκεκριμένες αποδεκτές αξίες και αρχές των μελών της ομάδας. Η αρχιτεκτονική και δόμηση των δραστηριοτήτων κάθε αθλητικού οργανισμού είναι συνήθως χαρακτηριστικά στοιχεία του και επομένως μπορούν να απορρέουν από μια συγκεκριμένη κουλτούρα. Οι μύθοι και οι ιστορίες, για παράδειγμα γύρω από διάσημους αθλητές ή τους ιδρυτές του αθλητικού οργανισμού, συναντώνται συχνά στους αθλητικούς οργανισμούς. 18 Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2005

19 Θεωρούνται ως έκφραση μιας συγκεκριμένης κουλτούρας. Μεταξύ των τελετουργικών στοιχείων που μπορούμε να εντοπίσουμε στους αθλητικούς οργανισμούς είναι για παράδειγμα ο διορισμός των αξιότιμων προέδρων και αξιότιμων μελών και τα βραβεία για τις ξεχωριστές επιδόσεις. Δραστηριότητες διασκέδασης, όπως για παράδειγμα το τελετουργικό του «να πίνουν μπύρα μετά από μια συνάντηση του αθλητικού οργανισμού» συναντάται συχνά. Ο Heinemann (2004) τονίζει ότι η κουλτούρα ενός αθλητικού οργανισμού μπορεί να εκφράζεται διαμέσου μιας επίσημης φιλοσοφίας, οράματος ή δήλωσης αποστολής. Αυτό γίνεται φανερό στο πλαίσιο του οργανισμού, μέσω των περιοδικών της ομάδας, των ομιλιών, των επετειακών δημοσιεύσεων ή τον δημόσιων δηλώσεων των μελών. Η πραγματική φιλοσοφία, όμως, είναι σε ένα μεγάλο βαθμό υπονοούμενη και όχι πάντα σε ευθεία γραμμή με την επίσημα εξεφρασμένη φιλοσοφία. Ο Heinemann εξακριβώνει την ύπαρξη στοιχείων που χαρακτηρίζουν την κουλτούρα ενός αθλητικού οργανισμού. Οι αθλητικοί οργανισμοί είναι προσανατολισμένοι είτε στον αθλητισμό υψηλών επιδόσεων είτε προς τον ψυχαγωγικό αθλητισμό. Η διάσταση αυτή απορρέει από το αν οι αθλητικοί οργανισμοί τείνουν προς την παράδοση ή εάν είναι περισσότερο προσανατολισμένοι στο νεωτερισμό. Η κουλτούρα των αθλητικών οργανισμών εκφράζεται μερικές φορές μέσω διαφόρων σλόγκανς, όπως no pain, no gain ή το just do it της Νike (Slack 1997). Τα σλόγκαν αυτά χρωματίζουν τις κοινά παραδεκτές αξίες και συμπεριφορές που συναντώνται τυπικά στις αθλητικές ομάδες. Οι αθλητές θεωρούνται συχνά κατάλληλοι για συγκεκριμένες θέσεις σε έναν αθλητικό οργανισμό επειδή πιστεύεται ότι θα φέρουν συγκεκριμένες αθλητικές αξίες, όπως φιλοδοξία και προσύλωση στον στόχο στους κόλπους του οργανισμού και θα επηρεάσουν έτσι την οργανωσιακή κουλτούρα προς μια θετική κατεύθυνση. Αναφορικά με τον τρόπο αυτό σκέψης, ο Slack παραθέτει την «πυραμίδα της επιτυχίας», σχεδιασμένη από τον Αμερικάνο προπονητή μπάσκετ John Wooden, που είναι μια συλλογή χαρακτηριστικών κουλτούρας που θεωρούνται ότι συνεισφέρουν στην επιτυχία στα ομαδικά αθλήματα (Slack 1997, p. 272). Τα συγκεκριμένα χαρακτηρισττικά των ομάδων, είναι η εμπιστοσύνη, η ικανότητα, το ομαδικό πνεύμα, ο αυτοέλεγχος, η εγρήγορση κτλ. Competitive Greatness When the going gets tough, the tough get going. Be at your best when your best is needed. Real love of a hard battle. Poise Just be yourself. Being at ease in any situation. Never fighting yourself. Confidence Respect without fear. Confident not cocky. May come from faith in yourself in know ing that you are prepared. Condition Mental-Moral-Physical, rest, exercise and diet must be considered, moderation practiced, dissipation eliminated. Skill A knowledge of and the ability to properly execute the fundamentals. Be prepared. Cover every detail. Team Spirit An eagerness to sacrifice personal interests or glory for the welfare of all. The team come first. Self-Control Emotions under control. Delicate adjustment between mind and body. Keep judgement and common sense. Alertness Observe constantly. Be quick to spot a weakness and correct it or use it as the case may warrant. Initiative Cultivate the ability to make decisions and think alone. Desire to excel. Intentness Ability to resist temptation and stay with your course. Concentrate on your objective and be determined to reach your goal. Industriousness There is no substitute for work. Worthwhile things come from hard work and careful planning. Friendship Comes from mutual esteem, respect and devotion. A sincere liking for all. Loyality To yourself and all those dependant on you. Keep your self respect. Cooperation With all levels of your coworkers. Help others and see the other side. Enthusiasm Your heart must be in your work. Stimulate others. Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος

20 Θεωρούνται ότι είναι τα χαρακτηριστικά των αθλητικών οργανισμών γενικά. Δεν υπάρχουν, όμως, εμπειρικά στοιχεία γι αυτό. Μεθοδολογία Το ερώτημα για το πώς θα μπορούσαμε να μετρήσουμε την οργανωσιακή κουλτούρα υπήρξε στην καρδιά της επιστημονικής διαμάχης γύρω από την οργανωσιακή κουλτούρα για πολύ καιρό. Η πολυπλοκότητα του θέματος και η μεγάλη ποικιλία των ορισμών της οργανωσιακής κουλτούρας κατέστησαν δύσκολο να βρεθεί ένας κοινός παρανομαστής για τα στοιχεία και τις μεταβλητές που θα εξεταστούν. Η έρευνα περιοριζόταν συχνά στο επίπεδο των ορατών συμβόλων. «Λόγω του ότι η οργανωσιακή κουλτούρα βασίζεται σε αξίες, πιστεύω, παραδεκτά πρότυπα κλπ. και λόγω του ότι τα χαρακτηριστικά αυτά είναι δύσκολο να πραγματευτούν, οι ερευνητές που μελετούν την κουλτούρα επικεντρώθηκαν στον τρόπο που προβάλλονται τα μανιφέστα από τους ίδιους τους οργανισμούς» (Slack 1997, p. 271). Ένα επιπλέον ελάττωμα πολλών δημοσιεύσεων είναι ότι χρησιμοποιούν μάλλον μια πρακτική προσέγγιση που δεν υπολείπεται σε επιστημονικά στάνταρτς. Πολύ επίμαχο είναι το ερώτημα εάν η οργανωσιακή κουλτούρα θα πρέπει να ερευνάται με τη χρήση ποσοτικών ή ποιοτικών μεθόδων. Οι εκπρόσωποι των ποσοτικών μεθόδων πιστεύουν στη χρήση πρότυπων ερωτηματολογίων, τη στιγμή που οι εκπρόσωποι των ποιοτικών μεθόδων υποστηρίζουν ότι οι ποσοτικές προσεγγίσεις δεν αποτελούν αποτελεσματικό τρόπο για την εξέταση της οργανωσιακής κουλτούρας. Οι τελευταίοι βλέπουν τις ενέργειες στο πλαίσιο του οργανισμού περισσότερο ως αποτέλεσμα διαδικασιών επικοινωνίας. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρητική σχολή, η οργανωσιακή κουλτούρα, καθώς είναι φαινόμενο που υπονοείται, μπορεί να κατανοηθεί μόνο μέσω ποιοτικών μεθόδων που εισάγουν τη χρήση ερμηνευτικών υποδειγμάτων (e.g. the Phenomenological Interactionism according to Schütz 1971). Καθότι η οργανωσιακή κουλτούρα στον αθλητισμό διερευνήθηκε σπάνια, η παρούσα μελέτη έχει έναν εξερευνητικό χαρακτήρα. Έτσι χρησιμοποιούνται τόσο η ποσοτική, όσο και η ποιοτική προσέγγιση. Ακολουθώντας την τριγωνική προσέγγιση (Flick 2000, 429), χρησιμοποιώντας διαφορετικές μεθοδολογικές οδούς μπορούμε να καταλάβουμε πιο βαθιά την έννοια της οργανωσιακής κουλτούρας. Ένας συνδυασμός ποιοτικών συνεντεύξεων και ποσοτικών μεθόδων επιτρέπουν μια διεξοδική κατανόηση της οργανωσιακής κουλτούρας και των αποτελεσμάτων της. Ποιοτική προσέγγιση Μια από τις συνεισφορές με τη μεγαλύτερη επίδραση πάνω στην κατανόηση της οργανωσιακής κουλτούρας ήταν η μεθοδολογική προσέγγιση του Schein που βασιζόταν πάνω στο μοντέλο του των τριών επιπέδων (1985). Αν και αναπτύχθηκε 20 χρόνια πριν, χρησιμοποιείται ακόμα ευρέως. Η μεθοδολογική προσέγγιση του Shein παρέχει πρόσβαση στη μελέτη της οργανωσιακής κουλτούρας και αποδείχθηκε ότι είναι αξιόπιστη και παραγωγική. Για το λόγο αυτό επελέγη ως σημείο εκκίνησης για τη μεθοδολογική προσέγγιση της παρούσας μελέτης. Σύμφωνα με τον Shein η κουλτούρα ενός οργανισμού μπορεί να γίνει κατανοητή με τη χρήση μιας επαναλαμβανόμενης, κυκλικής μεθόδου (cf. Dierkes, Rosenstiel & Steger). Τα τρία επίπεδα του μοντέλου του Schein (βλέπε κεφάλαιο 2) θα πρέπει να αναλυθούν εκτενώς. Το πρώτο βήμα είναι να συλλέξουμε και να κατανοήσουμε πληροφορίες στο επίπεδο των 20 Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος 2005

21 εμφανών συμβόλων. Εν συνεχεία ο ερευνητής προσπαθεί να συνάγει τις ασπασμένες αξίες, πριν προσπαθήσει να αναλύσει τα στοιχεία κουλτούρας που δεν είναι φανερά. Με την ολοκλήρωση της ανάλυσης των τριών επιπέδων, ξεκινά ένας ακόμα γύρος ερμηνείας της κουλτούρας. Με βάση τα ευρήματα ο ερευνητής θα είναι ικανός να ερμηνεύσει βαθύτερα τα φανερά σύμβολα και να α- νακαλύψει νέα. Με κάθε γύρο έρευνας ο ερευνητής θα έχει μια βαθύτερη και με περισσότερη ακρίβεια κατανόηση της κουλτούρας. Κατά τον Schein o ερευνητής θα πρέπει να καταλάβει ότι τόσο τα μέλη της οργάνωσης όσο και ο ερευνητής αποτελούν μέρος της ερμηνευτικής διαδικασίας. Στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης, μπορούμε να εισπράξουμε μια πρώτη εικόνα της οργανωσιακής κουλτούρας μέσω ανοικτών ποιοτικών συνεντεύξεων (σύμφωνα με τον Witzel 2000; Βλέπε επίσης Liebold & Trinczek 2002). Η προσέγγιση αυτή βοηθά να αποσπάσουμε μια ελεύθερη ροή από σκέψεις, στάσεις και βασικά πιστεύω. Οι ειδικοί για τις συνεντεύξεις θα προέρχονται από αθλητικά σωματεία, γυμναστήρια και δημόσιους αθλητικούς φορείς. Η πρώτη εξερευνητική έρευνα είναι περιορισμένη σε μια μικρή περιοχή και σε λίγους οργανισμούς. Πρέπει να λαμβάνει υπόψη ότι η κουλτούρα μπορεί να εξαρτάται πάρα πολύ από την κουλτούρα μιας περιοχής ή ενός λαού (cf. Hofstede 2005). Τυπικές αυθόρμητες ερωτήσεις που χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουν μια ελεύθερη αφήγηση είναι για παράδειγμα (1) «Μπορείς να θυμηθείς μια περιόδο που ένιωσες ιδιαίτερα χαρούμενος στην εταιρία σου;». (2) «Πότε θεωρείς μια ημέρα εργασίας στην εταιρία σου ως επιτυχημένη;» ή (3) «Πώς αντιδράς όταν παρουσιάζεται ένα πρόβλημα στην εταιρία σου;». Σε δεύτερη φάση θα χρησιμοποιηθούν συνεντεύξεις σε ομάδες-στόχους. Οι τελευταίες φαίνεται να είναι ιδιαίτερα κατάλληλες να δώσουν πληροφορίες, όπως για παράδειγμα τα βασικά πιστεύω και συγκεκριμένες αξίες που συνθέτουν μια οργανωσιακή κουλτούρα. Μέσω της αλληλεπίδρασης των συνεντεύξεων, διεγείρεται μια ανταλλαγή πληροφοριών που αναμένεται να εξάγει στοιχεία για την εσωτερική κουλτούρα (Liebig & Nentwig-Gesemann 2002). Ποσοτική προσέγγιση Η ένσταση ότι οι ποσοτικές προσεγγίσεις δεν είναι κατάλληλες για να καταλάβουμε την οργανωσιακή κουλτούρα δεν γίνεται παραδεκτή από μια δεύτερη σχολή ερευνητών. Σύμφωνα με αυτούς οι ποσοτικές έρευνες μπορούν να δώσουν πολύτιμα στοιχεία για την κουλτούρα ενός οργανισμού. Υποστηρίζουν ότι με τη χρήση ποσοτικών μεθόδων τα ευρήματα γενικοποιούνται, γεγονός που οι ίδιοι θεωρούν ότι αποτελεί καθοριστικό μειονέκτημα των ποιοτικών μεθόδων. Ο στόχος των ποσοτικών μεθόδων είναι να δομήσουν τους τύπους ή τις πτυχές που χαρακτηρίζουν και διαφοροποιούν τις οργανωσιακές κουλτούρες (e.g. Hofstede 1980, Deal & Kennedy 1982, Kets de Vries & Miller 1986, Cochran 1990), και έτσι να εξακριβώσουν ένα «σχήμα κουλτούρας» (Schreyögg 2002, p. 446). Kets de Vries & Miller (1986) για παράδειγμα να διαχωρίσουν την οργανωσιακή κουλτούρα εφαρμόζοντας έννοιες ψυχολογικής δυσλειτουργίας. Διαπίστωσαν λοιπόν πέντε διακριτούς τύπους κουλτούρας, το 1) Παρανοϊκό στύλ, 2) Ψυχαναγκαστικό στυλ, 3) Δραματικό στυλ, 4) Καταθλιπτικό στυλ και 5) Σχιζοϊδές στυλ. Οι Dean και Kennedy βρήκαν δύο πτυχές που διαμορφώνουν τη βάση μιας οργανωσιακής κουλτούρας. 1. ρίσκο και 2. ανάδραση και ανταμοιβή. Χρησιμοποιώντας δύο παραμέτρους για κάθε μια πτυχή, διαχώρισαν τέσ- Οικονομία Αθλητισμός, Τόμος 5 ος Τεύχος 2 ο Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος

Επιστημονικό Άρθρο Τα Κοινωνικά Δίκτυα ως Εργαλείο Μάρκετινγκ στο Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου της Τσεχίας Γίρι Κόταμπ & Γίντριχ Μπένες

Επιστημονικό Άρθρο Τα Κοινωνικά Δίκτυα ως Εργαλείο Μάρκετινγκ στο Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου της Τσεχίας Γίρι Κόταμπ & Γίντριχ Μπένες Τριμηνιαία Επιστημονική Επιθεώρηση Αθλητικής Οικονομίας, Διοίκησης και Μάρκετινγκ Υπό την Αιγίδα του Πανελληνίου Συνδέσμου Αθλητικών Οικονομολόγων και Στελεχών (ΠΣΑΟΣ) Τόμος 12 ος, Τεύχος 1 ο, Ιανουάριος-

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του προβλήματος

Παρουσίαση του προβλήματος Εισαγωγή Κατά τον Martin (2013) ο φίλαθλος χρησιμοποιεί το άθλημα που παρακολουθεί και συγκεκριμένα την ομάδα ή τον αθλητή ως μέσο απόδρασης από τη καθημερινότητα, ως μέσο διασκέδασης, αίσθηση του επιτεύγματος,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Άρθρο Μεγάλες Διοργανώσεις και Τουρισμός στη Νότια Αφρική Βίκτωρ Μάθισον, Τόμας Πίτερς & Στεφάν Συμάνσκι

Επιστημονικό Άρθρο Μεγάλες Διοργανώσεις και Τουρισμός στη Νότια Αφρική Βίκτωρ Μάθισον, Τόμας Πίτερς & Στεφάν Συμάνσκι Τριμηνιαία Επιστημονική Επιθεώρηση Αθλητικής Οικονομίας, Διοίκησης και Μάρκετινγκ Υπό την Αιγίδα του Πανελληνίου Συνδέσμου Αθλητικών Οικονομολόγων και Στελεχών (ΠΣΑΟΣ) Τόμος 12 ος, Τεύχος 3 ο, Ιούλιος-Αύγουστος-Σεπτέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Οργανωσιακή Κουλτούρα

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Οργανωσιακή Κουλτούρα Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού Οργανωσιακή Κουλτούρα Οργανωσιακή Κουλτούρα, Εννοιολογικός Προσδιορισμός O Ο όρος Οργανωσιακή Κουλτούρα πρωτοεμφανίστηκε στην αμερικάνικη ακαδημαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική Επικαιρότητα Οικονομική Κρίση, Μνημόνιο και Ελληνικό Ποδόσφαιρο: Ευκαιρίες και Απειλές

Αθλητική Επικαιρότητα Οικονομική Κρίση, Μνημόνιο και Ελληνικό Ποδόσφαιρο: Ευκαιρίες και Απειλές Τριμηνιαία Επιστημονική Επιθεώρηση Αθλητικής Οικονομίας, Διοίκησης και Μάρκετινγκ Υπό την Αιγίδα του Πανελληνίου Συνδέσμου Αθλητικών Οικονομολόγων και Στελεχών (ΠΣΑΟΣ) Τόμος 12 ος, Τεύχος 4 ο, Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Έρευνα αγοράς θεωρείται κάθε οργανωμένη προσπάθεια συλλογής, επεξεργασίας και ανάλυσης πληροφοριών σχετικών με την αγορά που δραστηριοποιείται μια επιχείρηση. Αυτές οι πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β.

Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β. Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β. Ξένοι Ποδοσφαιριστές και Ευρωπαϊκές Επιδόσεις: Η Περίπτωση του

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική Επικαιρότητα Εκδηλώσεις για το Ελληνικό Ποδόσφαιρο και την Κρίση

Αθλητική Επικαιρότητα Εκδηλώσεις για το Ελληνικό Ποδόσφαιρο και την Κρίση Τριμηνιαία Επιστημονική Επιθεώρηση Αθλητικής Οικονομίας, Διοίκησης και Μάρκετινγκ Υπό την Αιγίδα του Πανελληνίου Συνδέσμου Αθλητικών Οικονομολόγων και Στελεχών (ΠΣΑΟΣ) Τόμος 13 ος, Τεύχος 1 ο, Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών

Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών Εισαγωγή στο Marketing (βασικές έννοιες) ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών 1 Ορίζοντας το Μάρκετινγκ Το marketing είναι η επιστήμη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική Επικαιρότητα Η Οργάνωση και η Χρηματοδότηση των ΠΑΕ. Επιστημονικό Άρθρο Διατηρώντας Ζωντανό το Εμπορικό Σήμα του Πούσκας Αρπάντ Παπ-Βάρυ

Αθλητική Επικαιρότητα Η Οργάνωση και η Χρηματοδότηση των ΠΑΕ. Επιστημονικό Άρθρο Διατηρώντας Ζωντανό το Εμπορικό Σήμα του Πούσκας Αρπάντ Παπ-Βάρυ Τριμηνιαία Επιστημονική Επιθεώρηση Αθλητικής Οικονομίας, Διοίκησης και Μάρκετινγκ Υπό την Αιγίδα του Πανελληνίου Συνδέσμου Αθλητικών Οικονομολόγων και Στελεχών (ΠΣΑΟΣ) Τόμος 12 ος, Τεύχος 2 ο, Απρίλιος-Μάιος-Ιούνιος

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0111 «Σύγχρονα Θέµατα ιοίκησης Αθλητισµού»

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Σκοποί της παρουσίασης Παρουσίαση των Ψυχοκινητικών, γνωστικών και συναισθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα Ενότητα 6: Η Αγορά Νικόλαος Καρανάσιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου

Η Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου Η Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου 1. Περιεχόμενα Κεφαλαίου Α. Εισαγωγικά: Οι κατευθύνσεις του Σύγχρονου Εμπορίου B. Η Παραδοσιακή Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου Οι Εμποροκράτες Adam Smith: Απόλυτο Πλεονέκτημα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Διοίκησης & Οργάνωσης Επιχειρήσεων

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Διοίκησης & Οργάνωσης Επιχειρήσεων Διοίκησης & Οργάνωσης Επιχειρήσεων 2 ος Κύκλος Σπουδών - Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού ΔΙΟΙΚ1 Επικοινωνία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΔΙΟΙΚ2 Μάρκετινγκ ΔΙΟΙΚ3 3 ος Κύκλος Σπουδών - Στρατηγική Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση της Ποιότητας και της Αξίας στις Προθέσεις Θεατών Κλασσικού Αθλητισμού

Η επίδραση της Ποιότητας και της Αξίας στις Προθέσεις Θεατών Κλασσικού Αθλητισμού Η επίδραση της Ποιότητας και της Αξίας στις Προθέσεις Θεατών Κλασσικού Αθλητισμού Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνος Ι. Φιλιππίδης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Γεώργιος Τζέτζης Διευθυντής Προγράμματος: Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία - Επιχειρήσεις Μάρκετινγκ 1

Οικονομία - Επιχειρήσεις Μάρκετινγκ 1 Οικονομία - Επιχειρήσεις Μάρκετινγκ 1 Επιμέλεια: Γεώργιος Λελεδάκης (Λέκτορας Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών) Συγγραφή: Ευθύμιος Ζιγκιρίδης ΠΡΟΛΟΓΟΣ & ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Άρης Κουμπαρέλης Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών

Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών Ονοματεπώνυμο: Πατεράκη Σοφία Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: κα. Άννα Ζαρκάδα Δεκέμβριος 2011 Περιεχόμενα Βιβλιογραφία Μοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικότητα της Έρευνας Μάρκετινγκ

Σημαντικότητα της Έρευνας Μάρκετινγκ Έρευνα Μάρκετινγκ 2 Σύνολο Τεχνικών και Αρχών που αποβλέπουν στη συστηματική Συλλογή Καταγραφή Ανάλυση Ερμηνεία Στοιχείων / Δεδομένων, με τέτοιο τρόπου που να βοηθούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων Μάρκετινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Αποτελεσματικότητας Αθλητικής Χορηγίας. Ονοματεπώνυμο: Βλάχος Βασίλειος Σειρά: 10 Επιβλέπων Καθηγητής: Τζέτζης Γεώργιος

Εκτίμηση Αποτελεσματικότητας Αθλητικής Χορηγίας. Ονοματεπώνυμο: Βλάχος Βασίλειος Σειρά: 10 Επιβλέπων Καθηγητής: Τζέτζης Γεώργιος Εκτίμηση Αποτελεσματικότητας Αθλητικής Χορηγίας Ονοματεπώνυμο: Βλάχος Βασίλειος Σειρά: 10 Επιβλέπων Καθηγητής: Τζέτζης Γεώργιος Δομή Κεφάλαια 1. Εισαγωγή- αναφορά στο θέμα της εργασίας 2. Βιβλιογραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής Ι

Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής Ι Αθλητικό Μάρκετινγκ: Ρόλος της έρευνας στο αθλητικό μάρκετινγκ, σύστημα πληροφοριών μάρκετινγκ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ : Έκρηξη πληροφορικής τεχνολογίας - Χρήση ηλεκτρονικών εργαλείων προσθήκη νέων ανταγωνιστών ηλεκτρονικών παροχών

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ : Έκρηξη πληροφορικής τεχνολογίας - Χρήση ηλεκτρονικών εργαλείων προσθήκη νέων ανταγωνιστών ηλεκτρονικών παροχών ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝOIEΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ MARKETING ΑΞΙΑ ΣΤΟΝ ΠΕΛΑΤΗ IKANOΠΟΙΗΣΗ & ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ KYKΛΟΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ MARKETING ΜΑΡΚΕΤΙΝG ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ - ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ - TARGET GROUPS ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής Ι

Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάρκετινγκ και Συμπεριφορά Πελατών Αναψυχής Ι Αθλητικό Μάρκετινγκ: Λόγοι Εφαρμογής των Αρχών του Μάρκετινγκ στον Αθλητισμό, Αθλητικό Μάρκετινγκ,

Διαβάστε περισσότερα

«Σχεδιασμός, Οργάνωση, Εκτέλεση, Ηγεσία, Επικοινωνία, και Αξιολόγηση Δράσεων που αναλαμβάνουν τα στελέχη»

«Σχεδιασμός, Οργάνωση, Εκτέλεση, Ηγεσία, Επικοινωνία, και Αξιολόγηση Δράσεων που αναλαμβάνουν τα στελέχη» 1 ο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ «Σχεδιασμός, Οργάνωση, Εκτέλεση, Ηγεσία, Επικοινωνία, και Αξιολόγηση Δράσεων που αναλαμβάνουν τα στελέχη» Thanos Kriemadis, Ph.D., M.B.A. Professor

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής

Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής : Εισαγωγή στη διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α Σερρών,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Λογιστικής

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Λογιστικής ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Λογιστικής Θέμα πτυχιακής εργασίας: Μελέτη των καταναλωτών της θεσσαλονίκης ως προς τις αγορές ενδυμάτων,τον βαθμό ικανοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τηλεοπτικές συνήθειες-τρόπος χρήσης των Μ.Μ.Ε.

Α. Τηλεοπτικές συνήθειες-τρόπος χρήσης των Μ.Μ.Ε. 38 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Ένας από τους βασικούς στόχους της παρούσας έρευνας ήταν η εύρεση εκείνων των χαρακτηριστικών των εφήβων τα οποία πιθανόν συνδέονται με τις μελλοντικές επαγγελματικές τους επιλογές. Ως

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΓΜΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΜΙΓΜΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΙΓΜΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμο: Αντωνοπούλου- Δεληγιώργη Ελισσάβετ Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Πανηγυράκης Γεώργιος Ιούνιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Γκιπάλη Δώρα, A.M. 7795 Καρρά

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Προγραμμάτων Αναψυχής Ι

Οργάνωση Προγραμμάτων Αναψυχής Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οργάνωση Προγραμμάτων Αναψυχής Ι Οργάνωση Προγραμμάτων Αναψυχής I: Συμμετοχή σε Αθλητικές Δραστηριότητες Αναψυχής Νικόλαος Θεοδωράκης

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο Η επιστήμη της Διοίκησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο Η επιστήμη της Διοίκησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο Η επιστήμη της Διοίκησης 1 Η ανάγκη για Διοίκηση υπάρχει από τότε που οι άνθρωποι σχημάτισαν ομάδες, για να πετύχουν αυτά που δεν μπορούσαν να πετύχουν μόνοι τους. Η σημασία της Διοίκησης αναγνωρίζεται:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ, ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Επιμέλεια σειράς: Γ. Θεοδωράκης, Μ. Γούδας

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ, ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Επιμέλεια σειράς: Γ. Θεοδωράκης, Μ. Γούδας ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ, ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Επιμέλεια σειράς: Γ. Θεοδωράκης, Μ. Γούδας Η καλαθοσφαίριση με αμαξίδιο Κοκαρίδας Δημήτρης & Πέρκος Στέφανος Περιεχόμενα Πρόλογος..... Εισαγωγή.....

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΑΚΟΝΙΔΗΣ, ΔΠΘ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΖΕΚΑΚΗ, ΑΠΘ Α ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ 201 6-2017 2 ο παραδοτέο Περιεχόμενο 1. Εισαγωγή: το θέμα και η σημασία του, η σημασία διερεύνησης του

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής

Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής : Αθλητικό Μάρκετινγκ Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α Σερρών, Α.Π.Θ Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιαβής Ελευθέριος Σειρά: 10 Επιβλέπων Καθηγητής: Σιώμκος Γεώργιος

Ονοματεπώνυμο: Γιαβής Ελευθέριος Σειρά: 10 Επιβλέπων Καθηγητής: Σιώμκος Γεώργιος ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΑΛΛΑΓΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Ονοματεπώνυμο: Γιαβής Ελευθέριος Σειρά: 10 Επιβλέπων Καθηγητής: Σιώμκος Γεώργιος Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΑΔΥΝΑΜΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Συμπεριφοράς Καταναλωτή στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο: Η περίπτωση των Ιστοσελίδων Ηλεκτρονικών Κουπονιών

Μελέτη Συμπεριφοράς Καταναλωτή στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο: Η περίπτωση των Ιστοσελίδων Ηλεκτρονικών Κουπονιών Μελέτη Συμπεριφοράς Καταναλωτή στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο: Η περίπτωση των Ιστοσελίδων Ηλεκτρονικών Κουπονιών Ονοματεπώνυμο: Βλαχάκη Παρασκευή- Ερασμία Σειρά: 9η Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Βρεχόπουλος Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Θετικής Οργανωσιακής Αλλαγής και οι στάσεις των εργαζομένων απέναντι στην αλλαγή

Πρακτικές Θετικής Οργανωσιακής Αλλαγής και οι στάσεις των εργαζομένων απέναντι στην αλλαγή Πρακτικές Θετικής Οργανωσιακής Αλλαγής και οι στάσεις των εργαζομένων απέναντι στην αλλαγή Ονοματεπώνυμο : Ευανθία Καρακατσάνη Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ο. Κυριακίδου Δεκέμβριος 2012 ΣΤΟΧΟΣ/ ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής

Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής : Παρακίνηση Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α Σερρών, Α.Π.Θ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικά του πειράματος

Εναλλακτικά του πειράματος Θετική και δεοντολογική προσέγγιση Διάλεξη 2 Εργαλεία θετικής ανάλυσης Ή Γιατί είναι τόσο δύσκολο να πούμε τι συμβαίνει; Η θετική ανάλυση εξετάζει τι υπάρχει και ποιες οι συνέπειες μιας πολιτικής, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Παναγιώτης-Πολυχρόνης Κορφιάτης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Ολίβια Κυριακίδου

Ονοματεπώνυμο: Παναγιώτης-Πολυχρόνης Κορφιάτης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Ολίβια Κυριακίδου Ονοματεπώνυμο: Παναγιώτης-Πολυχρόνης Κορφιάτης Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: κ. Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2014 Στόχοι Έρευνας Ο βαθμός χρήσης των συστημάτων διαχείρισης της απόδοσης στα ξενοδοχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

9. Κάθε στρατηγική επιχειρηματική μονάδα αποφασίζει για την εταιρική στρατηγική που θα εφαρμόσει. α. Λάθος. β. Σωστό.

9. Κάθε στρατηγική επιχειρηματική μονάδα αποφασίζει για την εταιρική στρατηγική που θα εφαρμόσει. α. Λάθος. β. Σωστό. 1. Με ποιους τρόπους επωφελούνται οι καταναλωτές από τις οικονομίες κλίμακας; (πολλαπλής επιλογής / δύο σωστές απαντήσεις) α. Αυξάνονται τα κέρδη των επιχειρήσεων. β. Οι τιμές, αρκετές φορές, μειώνονται.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Η

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Η σύγκρουση ως αναπόφευκτο αλλά και ταυτόχρονα πολύτιμο φαινόμενο της σχολικής ζωής. Από την επίλυση στη διαχείρισή της. Δρ. Καραβά Ζαχαρούλα Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) Το Κέντρο Ερευνών Science-to-Marketing του Munster University (Γερμανία) πραγματοποίησε έρευνα με θέμα τη συνεργασία μεταξύ Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διπλωματικής Εργασίας: Διοικητική ενδυνάμωση στους αθλητικούς οργανισμούς των δήμων

Θέμα Διπλωματικής Εργασίας: Διοικητική ενδυνάμωση στους αθλητικούς οργανισμούς των δήμων Θέμα Διπλωματικής Εργασίας: Διοικητική ενδυνάμωση στους αθλητικούς οργανισμούς των δήμων Του φοιτητή: Πασχαλίδη Ζήση (Α.Μ. 10117) MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Κριεμάδης Θάνος Αθήνα, Δεκέμβριος 2011 Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Εγκυρότητα και Αξιοπιστία Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Η έννοια της εγκυρότητας Η εγκυρότητα της έρευνας είναι το βασικό κριτήριο με βάση το οποίο θα ληφθεί η απόφαση για αξιοποίηση ή όχι των ευρημάτων. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (MSM11) ΠΡΟΩΘΗΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο δεύτερο: << Η επιστήμη της διοίκησης των επιχειρήσεων>>. Μάθημα 8 0

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο δεύτερο: << Η επιστήμη της διοίκησης των επιχειρήσεων>>. Μάθημα 8 0 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κεφάλαιο δεύτερο: >. Μάθημα 8 0 2.1. Εισαγωγικές έννοιες. Ερ.1. Από πότε εμφανίζεται η ανάγκη της διοίκησης των

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2. Εργαλεία θετικής ανάλυσης Ή Γιατί είναι τόσο δύσκολο να πούμε τι συμβαίνει; Ράπανος-Καπλάνογλου 2016/7

Διάλεξη 2. Εργαλεία θετικής ανάλυσης Ή Γιατί είναι τόσο δύσκολο να πούμε τι συμβαίνει; Ράπανος-Καπλάνογλου 2016/7 Διάλεξη 2 Εργαλεία θετικής ανάλυσης Ή Γιατί είναι τόσο δύσκολο να πούμε τι συμβαίνει; 1 Ράπανος-Καπλάνογλου 2016/7 Θετική και δεοντολογική προσέγγιση Η θετική ανάλυση εξετάζει τι υπάρχει και ποιες οι συνέπειες

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής

Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοίκηση Αθλητισμού και Αναψυχής : Σχεδιασμός - Προγραμματισμός Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α Σερρών, Α.Π.Θ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Διοίκηση ΙΙ

Χρηματοοικονομική Διοίκηση ΙΙ Χρηματοοικονομική Διοίκηση ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Ζιώγας Ιώαννης Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΤΖΗΦΩΤΙΑΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΧΑΤΖΗΦΩΤΙΑΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : «ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΕΤΙΚΕΤΑΣ, ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΕΤΙΚΕΤΑΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΩΝ & ΣΤΕΛΕΧΩΝ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΩΝ & ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΩΝ & ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΠΡΩΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ» Αθήνα, 19 20 Φεβρουαρίου 2001 Υπό την Αιγίδα του Πρύτανη του Οικονομικού Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Θα παρουσιαστεί η έννοια του αθλητικού µάνατζµεντ Οι υπηρεσίες οργανισµοί που προσφέρουν οι αθλητικοί Τα χαρακτηριστικά του αθλητικού

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης

Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης - Οι επιχειρήσεις δεν ανταγωνίζονται μόνο ως προς τις τιμές στις οποίες επιλέγουν να πουλήσουν τα προϊόντα τους. - Ο μη-τιμολογιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση εργασίας του τμήματος Α4 με θέμα τον καταναλωτισμό και τον οικογενειακό προϋπολογισμό

Παρουσίαση εργασίας του τμήματος Α4 με θέμα τον καταναλωτισμό και τον οικογενειακό προϋπολογισμό Παρουσίαση εργασίας του τμήματος Α4 με θέμα τον καταναλωτισμό και τον οικογενειακό προϋπολογισμό Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ 1.13 ΜΠΛΕ Καταναλωτής: Η οικονοµική µονάδα που δαπανά προκειµένου να ικανοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2012 Στόχος Έρευνας Στόχος της έρευνας είναι να σκιαγραφηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning. Στρατηγικό Μάρκετινγκ και Μάνατζμεντ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning. Στρατηγικό Μάρκετινγκ και Μάνατζμεντ. E-learning. Οδηγός Σπουδών Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Στρατηγικό Μάρκετινγκ και Μάνατζμεντ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής ομάδας 2 ώρες Υλοποίηση δράσεων από υπο-ομάδες για συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά Ερωτηματολόγιο Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από μια σειρά ερωτήσεων, οι οποίες έχουν ως στόχο την καταγραφή των απόψεων, γνώσεων ή στάσεων μιας ομάδας ατόμων. Τρόποι συμπλήρωσης: α) άμεσος (ο ίδιος ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Έννοια και περιεχόμενο τον Μάρκετινγκ Πεδία Εφαρμογής του Μάρκετινγκ Μίγμα Μάρκετινγκ Προϊόν Τιμή Διανομή Προώθηση Διοίκηση Πωλήσεων Τμηματοποίηση της Αγοράς Έννοια και περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ένα Τι είναι η Στατιστική;

Κεφάλαιο Ένα Τι είναι η Στατιστική; Κεφάλαιο Ένα Τι είναι η Στατιστική; Copyright 2009 Cengage Learning 1.1 Τι είναι η Στατιστική; «Στατιστική είναι ένας τρόπος για την αναζήτηση πληροφοριών μέσα σε δεδομένα» Copyright 2009 Cengage Learning

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. B Τρίμηνο 2010

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. B Τρίμηνο 2010 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα B Τρίμηνο 2010 Αθήνα, Ιούλιος 2010 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Β Τρίμηνο 2010 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Η ΑΓΟΡΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Η ΑΓΟΡΑ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Εφικτότητα Τεχνική Τεχνολογική Νομοθετική Χρηματοδοτική Στελεχειακή Περιβαλλοντολογική Κοινωνική Δυνητικοί Καταναλωτές. Άμεσοι ανταγωνιστές Έμμεσοι Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

CASE STUDY (ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ) Premium Bonding

CASE STUDY (ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ) Premium Bonding CASE STUDY (ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ) Premium Bonding Τον Φεβρουάριο του 1998 η Commercial Union και η General Accident, δύο επιχειρήσεις γενικών ασφαλίσεων παγκόσμιας κλίμακας, συγχωνεύτηκαν διαμορφώνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Η βιτρίνα των καταστημάτων ως εργαλείο δημοσίων σχέσεων. Ονοματεπώνυμο: Ειρήνη Πορτάλιου Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα: Αν. Καθηγήτρια : Βεντούρα Ζωή

Η βιτρίνα των καταστημάτων ως εργαλείο δημοσίων σχέσεων. Ονοματεπώνυμο: Ειρήνη Πορτάλιου Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα: Αν. Καθηγήτρια : Βεντούρα Ζωή Η βιτρίνα των καταστημάτων ως εργαλείο δημοσίων σχέσεων Ονοματεπώνυμο: Ειρήνη Πορτάλιου Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα: Αν. Καθηγήτρια : Βεντούρα Ζωή Δεκέμβριος 2011 Στόχος Έρευνας H βιτρίνα των καταστημάτων αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΒΙΝΤΕΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΒΙΝΤΕΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΒΙΝΤΕΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Άσκηση 1: Μια τράπεζα ενδιαφέρεται να μελετήσει την αποταμιευτική συμπεριφορά των πελατών της. Θεωρείται ως δεδομένο ότι η ετήσια αποταμίευση των πελατών της

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα