«Ανάπτυξη Προϊόντων σνακ Ζαγορίσιου Φύλλου Εμπλουτισμένων με Βιοδραστικές Φυτικές Πολυφαινόλες»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Ανάπτυξη Προϊόντων σνακ Ζαγορίσιου Φύλλου Εμπλουτισμένων με Βιοδραστικές Φυτικές Πολυφαινόλες»"

Transcript

1 «Ανάπτυξη Προϊόντων σνακ Ζαγορίσιου Φύλλου Εμπλουτισμένων με Βιοδραστικές Φυτικές Πολυφαινόλες» Αρ. Κουπονιού: DYNAMIC FOODS A.E. Βιομηχανία Ειδών Σφολιάτας & Γλυκισμάτων Υπεύθυνος έργου Δρ. Κων/νος Πετρωτός Εργαστήριο Μηχανικής Μεταποίησης Αγροτικών Προϊόντων Τμήμα Μηχανικής Βιοσυστημάτων Λάρισα, 2010

2 Τίτλος Έργου: Ανάπτυξη προϊόντων σνακ Ζαγορίσιου φύλλου εμπλουτισμένων με βιοδραστικές φυτικές πολυφαινόλες 1. Εισαγωγή. Η επιχείρηση DYNAMIC FOODS A.E. παράγει προϊόντα κατεψυγμένης ζύμης και τυρόπιτες τα οποία διατίθενται σε καταστήματα της αλυσίδας των τροφίμων για να καταναλωθούν μετά από ψήσιμο. Στον κατάλογο των προϊόντων της εταιρείας περιλαμβάνονται και προϊόντα με παραδοσιακό φύλλο με συνταγή προερχόμενη από τα Ζαγοροχώρια των Ιωαννίνων που αποτελεί περιουσιακό στοιχείο της επιχείρησης και χρησιμοποιεί λάδι και όχι φυτικό βούτυρο όπως τα προϊόντα σφολιάτας. Στις επιδιώξεις της επιχείρησης είναι να πραγματοποιήσει ερευνητική εργασία σε συνεργασία με το Εργαστήριο μας (Εργαστήριο Μηχανικής Μεταποίησης και Τροφίμων Τμήμα Μηχανικής Βιοσυστημάτων - ΤΕΙ Λάρισας) με σκοπό να παράγει κατεψυγμένα αλλά και ψημένα σνακ παραδοσιακής Ζαγορίσιας ζύμης με χρήση ελαιόλαδου ως συστατικού λαδιού και σε διάφορες γεύσεις, εκτός της απλής φυσικής γεύσης, οι οποίες θα επιτευχθούν με ειδικά επιλεγμένα μίγματα μπαχαρικών που θα ενσωματωθούν μέσω του λαδιού και η απήχησή τους στο καταναλωτικό κοινό θα εκτιμηθεί με ειδικά οργανωμένες δοκιμές γευσιγνωσίας. Στην συνέχεια θα γίνει ενσωμάτωση βιοδραστικών πολυφαινολών φυτικής προέλευσης στα παραγόμενα προϊόντα και θα δοκιμαστεί η αποτελεσματικότητα της με αναλύσεις παρουσίας ολικών πολυφαινολών στο τελικό προϊόν μετά το ψήσιμο για απλές πολυφαινόλες ή για ενκαψυλλιωμένες σε διάφορους φορείς όπως π.χ. λιποσώματα. 2. Βιβλιογραφική Ανασκόπηση. Η πίτα, ή τα πιτάκια, αποτελούν ένα από τα πιο παραδοσιακά Ελληνικά φαγητά. Το χαρακτηριστικό βέβαια της ελληνικής παραδοσιακής πίτας είναι το φρέσκο χειροποίητο φύλλο με αγνά υλικά. Λόγω της λιτότητας των υλικών (αλεύρι νερό) οι γυναίκες από πολύ παλιά φρόντιζαν με τις απλές πίτες που παρασκεύαζαν να ταΐζουν και να χορταίνουν την οικογένειά τους. Υπάρχουν πίτες που παρασκευάζονται με πολλές στρώσεις φύλλων στο ταψί και στο εσωτερικό τους ρίχνεται ένα μείγμα, όπως σπανάκι, τυρί, διάφορα χόρτα ή λαχανικά. 1

3 Επίσης, υπάρχουν οι πίτες χωρίς φύλλο (πλαστό), όπου σε αυτή την περίπτωση το ρόλο του φύλλου παίζει ένα πηχτό μείγμα από αλεύρι και διάφορα άλλα υλικά. Οι πίτες εξελίχθηκαν, εμπλουτίστηκαν με χοιρινό λίπος και με λάδι και απέκτησαν γέμιση με διάφορα λαχανικά, τυρί, κρέας, ρύζι, κτλ. H τυρόπιτα και η σπανακόπιτα είναι από τις πιο διαδεδομένες πίτες. Aκολουθούν η πρασόπιτα, η κρεατόπιτα, η χορτόπιτα, η ριζόπιτα και άλλες. Στην Ελληνική παραδοσιακή κουζίνα βρίσκει κανείς πολλά και διαφορετικά είδη πίτας, τα οποία ποικίλουν ανά γεωγραφικό διαμέρισμα. Κάθε περιοχή στην Ελλάδα έχει ως σημείο αναφοράς στη μαγειρική τη δική της πίτα. Τα Ζαγοροχώρια είναι μια περιοχή ιδιαίτερα φημισμένη για τις παραδοσιακές πίτες. Η πιο ξακουστή πίτα είναι η αποκαλούμενη λαχανόπιτα, η οποία περιλαμβάνει διαφόρων ειδών χόρτα. Βεβαία, εξίσου παραδοσιακές Ζαγορίσιες πίτες είναι οι τυρόπιτες, κρεατόπιτες και άλλες πίτες, αλμυρές και γλυκές. Στα νεότερα χρόνια, οι παραδοσιακές πίτες ή τα πιτάκια, αποτελούν ένα από τα συνηθέστερα κατεψυγμένα προϊόντα στα σουπερμάρκετ, τα οποία παραουσιάζουν και σημαντική κατανάλωση, καθώς αποτελούν αγαπημένο σνακ (Σχήμα 1) για άτομα όλων των ηλικιών. Πολλές εταιρίες παρασκευάζουν τέτοια προϊόντα, τα οποία χρειάζονται μόνο ψήσιμο και είναι έτοιμα για κατανάλωση. Τα κατεψυγμένα αυτά προϊόντα διαφέρουν ως τα προς τα υλικά παρασκευής τους και βέβαια ως προς τη συνταγή που ακολουθείται. Προκειμένου ένα τέτοιο προϊόν να γίνει πιο ελκυστικό για τον καταναλωτή, θα πρέπει να παρασκευάζεται από αγνά υλικά, όπως για παράδειγμα ελαιόλαδο, και βέβαια να περιλαμβάνει όσο το δυνατόν περισσότερες ωφέλιμες ουσίες για τον οργανισμό. Στα πλαίσια της αύξησης των ωφέλιμων ουσιών των προϊόντων αυτών, πολλές ωφέλιμες βιοδραστικές ουσίες, όπως για παράδειγμα οι πολυφαινόλες, προστίθενται στα προϊόντα αυτά. 2

4 Σχήμα 1. Προϊόντα ζύμης σνακ. 2.1 Πολυφαινόλες Οι πολυφαινόλες είναι φυτικές οργανικές ενώσεις, γνωστές για την αντιοξειδωτική τους δράση. Διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες ανάλογα με τη χημική τους δομή: σε τανίνες, ληγνίνες και φλαβονοειδή. Τα φλαβονοειδή και τα φενολικά οξέα αποτελούν τους δύο κυριότερους τύπους πολυφαινολών (Scalbert et al., 2005a). Στο Σχήμα 2 παρουσιάζονται οι χημικοί τύποι ορισμένων εκ των πιο συνηθισμένων πολυφαινολών. Σχήμα 2. Χημική δομή ορισμένων πολυφαινολών που βρίσκονται σε τρόφιμα (Πηγή: Scalbert et al., 2005a). 3

5 Οι πολυφαινόλες, ως αντιοξειδωτικά, μπορεί να προστατεύουν τα στοιχεία των κυττάρων από οξειδωτική βλάβη, και ως συνέπεια να συμβάλουν στον περιορισμό του κινδύνου από διάφορες εκφυλιστικές ασθένειες που συσχετίζονται με το οξειδωτικό στρες. Έτσι, οι πολυφαινόλες δύναται να συντελούν στην προστασία από καρδιαγγειακές παθήσεις, καρκίνους, οστεοπόρωση, ενώ ενδεχομένως να συνεισφέρουν και στην πρόληψη νευροεκφυλιστικών ασθενειών ή/και του σακχαρώδους διαβήτη (Scalbert et al., 2005a; Scalbert et al., 2005b). Οι πολυφαινόλες περιέχονται σε πολλά τρόφιμα, αλλά οι κύριες διατροφικές πηγές πολυφαινολών είναι τα φρούτα και διάφορα ποτά. Τα φρούτα, όπως για παράδειγμα ρόδι, μήλο, αχλάδι, σταφύλι, κεράσι, και διάφοροι τύποι μούρων (βατόμουρα, blueberries, purpleberries, φράουλα) πειέχουν έως και mg πολυφαινολών ανά 100 g νωπού βάρους. Ένα ποτήρι κόκκινο κρασί ή τσάι ή καφέ περιέχει περίπου 100 mg πολυφαινολών (Scalbert et al., 2005a). Το ροζέ κρασί περιέχει 10 mg πολυφαινολών ανά 100 ml (Pérez-Jiménez et al., 2010). Τα σκουρόχρωμα μούρα, οι ξηροί καρποί (κάστανα, φουντούκια), διάφορα μπαχαρικά και αποξηραμένα βότανα (ενδεικτικά αναφέρεται ότι το γαρύφαλλο περιέχει mg πολυφαινολών ανά 100 g), σπόροι όπως ο λιναρόσπορος, προϊόντα του κακάο, καθώς και λαχανικά όπως οι ελιές και οι αγγινάρες, αποτελούν τα πιο πλούσια τρόφιμα σε πολυφαινόλες (Pérez-Jiménez et al., 2010). Άλλα τρόφιμα, όπως λαχανικά και συγκεκριμένα τα μπρόκολο, σέλινο, κρεμμύδι, μαϊντανός και λάχανο, τα όσπρια, το ελαιόλαδο, αλλά και το μέλι επίσης αποτελούν τρόφιμα πλούσια σε πολυφαινόλες. Ορισμένες πηγές πολυφαινολών παρουσιάζονται στο Σχήμα 3. 4

6 Σχήμα 3. Πηγές πολυφαινολών (από αριστερά προς τα δεξιά: πράσινο τσάι, ελαιόλαδο, ελιές, φρούτα και ερυθρός οίνος). 2.3 Το παρόν ερευνητικό έργο Η επιχείρηση DYNAMIC FOODS A.E. παράγει προϊόντα κατεψυγμένης ζύμης και τυρόπιτες, τα οποία διατίθενται σε καταστήματα αλυσίδας τροφίμων για να καταναλωθούν μετά από ψήσιμο. Στον κατάλογο των προϊόντων της εταιρείας περιλαμβάνονται και προϊόντα με παραδοσιακό φύλλο με συνταγή προερχόμενη από τα Ζαγοροχώρια των Ιωαννίνων, που αποτελεί περιουσιακό στοιχείο της επιχείρησης, και χρησιμοποιεί λάδι και όχι φυτικό βούτυρο, όπως τα προϊόντα σφολιάτας. Στις επιδιώξεις της επιχείρησης είναι να πραγματοποιήσει ερευνητική εργασία σε συνεργασία με το Εργαστήριο μας (Εργαστήριο Μηχανικής Μεταποίησης και Τροφίμων, Τμήμα Μηχανικής Βιοσυστημάτων, ΤΕΙ Λάρισας) με σκοπό να παράγει κατεψυγμένα, αλλά και ψημένα σνακ παραδοσιακής ζαγορίσιας ζύμης, με χρήση ελαιόλαδου ως συστατικού λαδιού και σε διάφορες γεύσεις, εκτός της απλής φυσικής γεύσης, οι οποίες θα επιτευχθούν με ειδικά επιλεγμένα μίγματα μπαχαρικών που θα ενσωματωθούν μέσω του λαδιού. Η απήχησή τους στο καταναλωτικό κοινό θα εκτιμηθεί με ειδικά οργανωμένες δοκιμές γευσιγνωσίας. Στην συνέχεια θα γίνει ενσωμάτωση βιοδραστικών πολυφαινολών φυτικής προέλευσης στα παραγόμενα προϊόντα και θα δοκιμαστεί η αποτελεσματικότητα της με αναλύσεις παρουσίας ολικών πολυφαινολών στο τελικό προϊόν μετά το ψήσιμο για απλές πολυφαινόλες ή για ενκαψυλλιωμένες σε διάφορους φορείς, όπως π.χ. λιποσώματα. 5

7 2.4 Εμπλουτισμός τροφίμων με πολυφαινόλες Γενικά Παρόλο που υπάρχουν πολλά τρόφιμα τα οποία είναι πλούσια σε πολυφαινόλες, λόγω των πλεονεκτημάτων των πολυφαινολών που αναφέρθησαν προηγουμένως, έχει απόκτησει μεγάλο ενδιαφέρον ο εμπλουτισμός τροφίμων με πολυφαινόλες. Η αποτελεσματικότητα των πολυφαινολών εξαρτάται από τη διατήρηση της σταθερότητας, της βιοδραστικότητας και της βιοδιαθεσιμότητας των ενεργών συστατικών. Επιπλέον, η δυσάρεστη γεύση των περισσοτέρων φαινολικών ουσιών περιορίζει την εφαρμογή τους. Η χρησιμοποιήση ενκαψυλιωμένων πολυφαινολών αντί για ελεύθερες ουσίες συνεπάγεται την αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, αλλά και την αύξηση της ημίσιας ζωής και της βιοδιαθεσιμότητας της ουσίας in vivo και in vitro (Fang & Bhandari, 2010). Η αποτελεσματικότητα ενός προϊόντος το οποίο συνδιάζει διατροφικά και ιατρικά οφέλη στην πρόληψη των ασθενειών στηρίζεται στη διατήρηση της βιοδιαθεσιμότητας των ενεργών συστατικών του. Μόνο ένα μικρό ποσοστό των συστατικών αυτών παραμένει άθικτο κατά την πρόσληψη από το στόμα, ενώ επίσης απώλειες συμβαίνουν και κατά την κατασκευή και συντήρηση των τροφίμων, μειώνοντας έτσι την δραστικότητα των ουσιών και επομένως τα οφέλη στην υγεία (Bell, 2001). Τα παραπάνω ισχύουν και για την περίπτωση των πολυφαινολών. Απαιτείται λοιπόν η χρήση προστατευτικών μηχανισμών, οι οποίοι θα διατηρούν την ενεργή ουσία μέχρι τη στιγμή της κατανάλωσης και θα την παραδίδουν ενεργή στον φυσιολογικό δέκτη μέσα στον οργανισμό, ενώ επίσης ειδικά για την περίπτωση των πολυφαινολών θα εξαλήφουν την δυσάρεστη γεύση (Fang & Bhandari, 2010) Ενκαψυλλίωση πολυφαινολών για προστασία τους Η μικροενκαψυλλίωση ορίζεται ως μια τεχνολογία συσκευάσματος στερεών, υγρών, ή αέριων υλικών μέσα σε μικροσκοπικές, σφραγισμένες κάψουλες, οι οποίες να μπορούν να αποβάλλουν το περιεχόμενό τους σε ελεγχόμενες τιμές κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες (Desai & Park, 2005). Οι μικροκάψουλες που προκύπτουν κυμαίνονται σε μέγεθος από υποδιαιρέσεις του μικρόμετρου έως και μερικά χιλιοστά. Μπορεί να προκύψουν διάφορες μορφές μικροκάψουλας, ανάλογα με την τεχνική 6

8 ενκαψυλίωσης που χρησιμοποιείται, καθώς και με τα υλικά κάλυψης και πυρήνα. Οι κυριότερες μορφές ενκαψυλλίωσης φαίνονται στο Σχήμα 4. Ο κύριος σκοπός της ενκαψυλλίωσης είναι να προφυλάξει το υλικό του πυρήνα από δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες, όπως ανεπιθύμητες επιδράσεις του φωτός, της υγρασίας και του οξυγόνου, συμβάλοντας έτσι στην αύξηση της ζωής του ίδιου του προϊόντος και προσφέροντας μια ελεγχόμενη απελευθέρωση των δραστικών ουσιών (Shahidi & Han, 1993). Σχήμα 4. Οι δύο κυριότερες μορφές ενκαψυλλίωσης (από αριστερά προς τα δεξιά): μονοπυρηνη κάψουλα και συσσωμάτωμα (Πηγή: Fang & Bhandari, 2010) Στη βιομηχανία τροφίμων, η ενκαψυλλίωση μπορεί να εφαρμοστεί για διάφορους λόγους. Οι κυριότεροι αφορούν στην προστασία της ουσίας του πυρήνα από μείωση της δραστικότητάς της λόγω του εξωτερικού περιβάλλοντος, ή στη μείωση της εξάτμισης ή του ρυθμού μεταφοράς της ουσίας του πυρήνα στο εξωτερικό περιβάλλον. Επίσης, στην τροποποίηση των φυσικών χαρακτηριστικών του αρχικού υλικού ώστε να επιτυγχάνεται ευκολότερος χειρισμός, στην ελεγχόμενη απελευθέρωση του υλικού του πυρήνα με το χρόνο, ή/και στη συγκάλυψη μιας ανεπιθύμητης γεύσης ή αρώματος του υλικού. Τέλος, η ενκαψυλλίωση στη βιομηχανία τροφίμων χρησιμοποιείται προκειμένου να διαχωριστούν συστατικά μίγματος, τα οποία αντιδρούν μεταξύ τους (Desai & Park, 2005; Fang & Bhandari, 2010). Συστατικά των τροφίμων, όπως αρωματικές ουσίες, γλυκαντικά, χρωστικές, λιπίδια, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, ένζυμα και μικροοργανισμοί, ενκαψυλλιώνονται με τη χρήση διαφόρων μεθόδων. Υπάρχουν διάφορες τεχνικές ενκαψυλλίωσης. Ανάμεσα στις σύγχρονες τεχνικές αναφέρονται η ξήρανση με ψεκασμό, η ξήρανση με ψύξη (ή λυοφίλιση), η εξώθηση, 7

9 ο φυγόκεντρος διαχωρισμός αιωρήματος, η επίστρωση ρευστοποιημένης κλίνης, η συγκρυσταλλοποίηση, η γαλακτωματοποίηση και άλλες (Gibbs et al., 1999; Gouin, 2004; Desai & Park, 2005; Fang & Bhandari, 2010) Ξήρανση με ψεκασμό (spray drying) για την ενκαψυλλίωση πολυφαινολών Η τεχνική της ξήρανσης με ψεκασμό αποτελεί μια από τις πιο διαδεδομένες τεχνικές στη βιομηχανία τροφίμων. Αυτό συμβαίνει διότι η συγκεκριμένη τεχνική είναι οικονομική, ευέλικτη, με δυνατότητα συνεχούς λειτουργίας και τα προϊόντα που παράγονται είναι υψηλής ποιότητας (Desai & Park, 2005). Μια τυπική συσκευή που χρησιμοποιείται για ξήρανση με ψεκασμό φαίνεται στο Σχήμα 5. Τα πιο συνηθισμένα υλικά που χρησιμοποιούνται ως υλικά κάλυψης στην τεχνολογία της ξήρανσης με ψεκασμό είναι το τροποποιημένο άμυλο και η μαλτοδεξτρίνη, και τα δύο σε ενυδατωμένη μορφή. Η αρχή λειτουργίας της μεθόδου της ξήρανσης με ψεκασμό έχει ως εξής: η δραστική ουσία (το υλικό του πυρήνα) ομογενοποιείται με το υλικό κάλυψης. Το μίγμα τροφοδοτείται σε έναν ξηραντήρα ψεκασμού και ψεκάζεται με ένα ακροφύσιο ή μια ανέμη. Το νερό εξατμίζεται από το ζεστό αέρα και οι κάψουλες συγκεντρώνονται στο κάτω μέρος του ξηραντήρα (Gibbs et al., 1999). Οι κάψουλες που παράγονται με τη μέθοδο αυτή έχουν σφαιρικό σχήμα και ομοιόμορφο μέγεθος που κυμαίνεται μεταξύ 10 και 100 mm. Ένας περιορισμός της μεθόδου της ξήρανσης με ψεκασμό αφορά στο γεγονός ότι το υλικό κάλυψης απαιτείται να είναι υδατοδιαλυτό. Για την εφαρμογή της μεθόδου για την ενκαψυλίωση των πολυφαινολών, έχει χρησιμοποιηθεί επιτυχώς η μαλτοδεξτρίνη (Ersus & Yurdagel, 2007; Saénz et al., 2009) ή μίγμα μαλτοδεξτρίνης με άλλα υλικά (Zhang et al., 2007). Επίσης, η χιτοζάνη (απακετυλιωμένη μορφή χιτίνης) έχει χρησιμοποιηθεί για την ενκαψυλλίωση εκυλίσματος φύλλου ελιάς (Kosaraju et al., 2006). Άλλο ένα υλικό το οποίο επιτυχώς χρησιμοποιήθηκε στην ενκαψυλλίωση πολυφαινολών αποτελεί το γαλάκτωμα πρωτεΐνης-λιπιδίου (καζεϊνικό νάτριολεκιθίνη σόγιας), το οποίο χρησιμοποιήθηκε για την ξήρανση με ψεκασμό εκχυλίσματος σπόρων σταφυλιού, μήλου και φύλλου ελιάς (Kosaraju et al., 2008). Τέλος, η ινουλίνη χρησιμοποιήθηκε ως συστατικό κάλυψης για την ενκαψυλλίωση εκχύλισματος ενός τύπου φραγκοσυκιάς (Opuntia ficus-indica) με ξήρανση με ψεκασμό (Saénz et al., 2009). 8

10 Εκτός όμως από το υλικό κάλυψης που θα χρησιμοποιηθεί για την ενκαψυλλίωση, ιδιαίτερα σημαντικές είναι και οι συνθήκες ενκαψυλλίωσης, όπως η θερμοκασία, καθώς επίσης και η αναλογία υλικού κάλυψης και υλικού πυρήνα που θα χρησιμοποιηθεί (Saénz et al., 2009). Έρευνες έχουν δείξει ότι αύξηση της θερμοκρασίας εισόδου του αέρα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της συγκέντρωσης των πολυφαινολών στο τελικό προϊόν, καθώς επίσης και τη μείωση της αντιοξειδωτικής δράσης του προϊόντος (Ersus & Yurdagel, 2007; Georgetti et al., 2008; Saénz et al., 2009). Γενικά, έχει αποδειχθεί ότι οι πολυφαινόλες μπορεί να διατηρούν σημαντικό ποσοστό της αντιοξειδωτικής τους δράσης μετά από ενκαψυλλίωση με τη μέθοδο της ξήρανσης με ψεκασμό, και ότι το παραχθέν προϊόν είναι σταθερό. Σχήμα 5. Ξηραντήρας ψεκασμού (spray dryer) Εκχύλιση πολυφαινολών από διαθέσιμους φυτικούς φορείς Όπως προαναφέρθηκε οι πολυφαινόλες αποτελούν συστατικά διάφορων φυτικών φορέων. Για να παραληφθούν οι πολυφαινόλες απαιτείται εκχύλιση από τους διαθέσιμους φυτικούς φορείς. Οι ευρύτερα διαδεδομένοι διαλύτες που χρησιμοποιούνται για την εκχύλιση των πολυφαινολών από φυτικούς φορείς είναι η αιθανόλη και η μεθανόλη (Ersus & Yurdagel, 2007; Georgetti et al., 2008; Saénz et al., 2009). Μια ευρέως διαδεδομένη μέθοδος εκχύλισης των πολυφαινολών αφορά στη χρήση εκχυλιστικού διαλύματος αιθανόλης και HCI και επιτρέπει τη μέτρηση των ολικών 9

11 πολυφαινολών με τη μέθοδο Folin Ciocalteu, η οποία μπορεί να εφαρμοστεί και σε τρόφιμα. Η διαδικασία έχει ως εξής: Αρχικά ζυγίζεται 1 g δείγματος και αναμιγνύεται με 20 ml εκχυλιστικού διαλύματος (80% αιθανόλη, 20% απεσταγμένο νερό που περιέχει 1% v/v HCI). Το μείγμα μεταφέρεται σε δοκιμαστικό σωλήνα Falcon των 50 ml φυγοκεντρείται στα 3000 rpm για 20 λεπτά. Με αυτό τον τρόπο οι πολυφαινόλες έχουν συγκεντρωθεί στο υπερκείμενο διάλυμα. 2.6 Πηγές προμήθειας φυτικών πολυφαινολών και μπαχαρικών για χρήση τους στα σνακ Παραγωγή και προμήθεια φυτικών πολυφαινολών στην Ευρώπη μπορεί να γίνει από διάφορες εταιρίες που δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα, όπως η εταιρεία Berry Pharma (http://www.berrypharma.com/en/t/home.html) με έδρα τη Γερμανία. Όπως προαναφέρθηκε το παρόν ερευνητικό έργο θα αφορά και στη βελτίωση της γεύσης των προϊόντων της εταιρίας με την προσθήκη μιγμάτων μπαχαρικών που θα ενσωματωθούν μέσω του ελαολάδου. Η προμήθεια των μπαχαρικών αυτών μπορεί να γίνει από διάφορες εταιρίας της Ελλάδας, οι οποίες παράγουν και εμπορεύονται μπαχαρικά. Ενδεικτικά αναφέρονται η εταιρία Παπαδημητρίου Α.Β.Ε.Ε. (http://www.papadimitriou.com.gr/html/comp-gr.html) με έδρα τη Θεσσαλονίκη και η εταιρία Μάνος & ΣΙΑ Ο.Ε. (http://www.dictamus.gr/) με έδρα το Ηράκλειο. 2.7 Μέτρηση ολικών πολυφαινολών σε τρόφιμα Η μέτρηση των ολικών πολυφαινολών σε τρόφιμα γίνεται με την γνωστή μέθοδο Folin Ciocalteu. Κατά την μέθοδο αυτήν, αρχικά παρασκευάζονται διάλυματα γαλλικού οξέος και ανθρακικού νατρίου. Η προετοιμασία των διαλυμάτων περιγράφεται αναλυτικά παρακάτω: Διάλυμα γαλλικού οξέος: Σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml διαλύονται 0,5 g γαλλικού οξέος σε 10 ml αιθανόλης και συμπληρώνεται η ογκομετρική με αποσταγμένο νερό μέχρι τελικού όγκου. Διάλυμα ανθρακικού νατρίου: Σε ποτήρι ζέσεως 1 L διαλύονται 200 g άνυδρου ανθρακικού νατρίου και προστίθενται 800 ml αποσταγμένο νερό. Κατόπιν το μίγμα που προκύπτει τοποθετείται σε θερμαντική πλάκα, αναδεύεται και φέρεται σε βρασμό 10

12 μέχρι να διαλυθεί όλο το άνυδρο ανθρακικό νάτριο. Κατόπιν ψύχεται και προστίθενται μερικοί κρύσταλλοι άνυδρου ανθρακικού νατρίου και το ποτήρι ζέσεως τοποθετείται στο σκοτάδι για 24 ώρες. Μετά τις 24 ώρες ακολουθεί διήθηση, μεταφορά του διηθήματος σε ογκομετρική φιάλη 1 L και προσθήκη αποσταγμένου νερού μέχρι τελικού όγκου. Ακολουθεί παρασκευή των προτύπων διαλυμάτων. Από το αρχικό διάλυμα του γαλλικού οξέος αναρροφούνται 2 ml και προστίθενται σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml όπου γίνεται πλήρωση με αποσταγμένο νερό μέχρι τελικού όγκου. Σε 5 ογκομετρικές φιάλες των 25ml τοποθετείται 1 ml, 2 ml, 3 ml, 4 ml και 5 ml από το αραιωμένο διάλυμα γαλλικού οξέος, αντίστοιχα, και συμπληρώνεται αποσταγμένο νερό μέχρι τελικού όγκου με αποτέλεσμα με βάση την κάθε φορά πραγματοποιούμενη αραίωση να έχουμε αντίστοιχες συγκεντρώσεις στάνταρ 4 ppm, 8 ppm, 12 ppm, 16 ppm και 20 ppm σε γαλλικό οξύ. Στη συνέχεια, σε 5 δοκιμαστικούς σωλήνες τοποθετούνται 1,6 ml από κάθε μια ογκομετρική φιάλη (Νο: 1, 2, 3, 4, 5) συν 0,1 ml Folin Ciocalteu και μέσα σε 8 λεπτά ακολουθεί προσθήκη 0,3 ml διαλύματος ανθρακικού νατρίου και ανάδευση στην συσκευή vortex. Ακολούθως οι σωλήνες τοποθετούνταν σε σκοτεινό περιβάλλον σε θερμοκρασία 20 C για 2 ώρες και στην συνέχεια ακολουθεί εκ νέου ανάδευση στην συσκευή vortex και λήψη της απορρόφησης στα 765 nm σε φασματοφωτόμετρο UV- Vis έναντι τυφλού δείγματος απεσταγμένου νερού που δεν περιέχει πρότυπο διάλυμα γαλλικού οξέος. Οι ληφθείσες τιμές απορρόφησης συσχετίζονται με την αντίστοιχη γνωστή συγκέντρωση των προτύπων σε γραφική παράσταση και προκύπτει ευθεία γραμμή. Με αντίστοιχο υπολογισμό των παραμέτρων της γραμμικής σχέσης με τη μέθοδο των ελαχίστων τετραγώνων προκύπτει τελικά η απαιτούμενη εξίσωση προσδιορισμού συγκέντρωσης πολυφαινόλης. Για τη μέτρηση των ολικών πολυφαινολών σε δείγμα τροφίμου, αρχικά πρέπει να γίνει η εκχύλιση των πολυφαινολών. Έτσι, ζυγίζεται 1 g δείγματος και αναμιγνύεται με 20 ml εκχυλιστικού διαλύματος (80% αιθανόλη, 20% απεσταγμένο νερό που περιέχει 1% v/v HCI). Το μείγμα μεταφέρεται σε δοκιμαστικό σωλήνα Falcon των 50 11

13 ml φυγοκεντρείται στα 3000 rpm για 20 λεπτά και το υπερκείμενο διάλυμα μεταφέρεται σε ογκομετρική φιάλη των 50 ml η οποία πληρώνοται με απεσταγμένο νερό μέχρι τελικού όγκου. Στη συνέχεια από την ογκομετρική φιάλη των 50 ml, 5 ml διαλύματος του αιθανολικού εκχυλίσματος του δείγματος αναροφούνται με σιφώνιο ακριβείας και μεταφέρονται ποσοτικά σε καθαρή ογκομετρική φιάλη των 25 ml η οποία πληρώνεται με αποσταγμένο νερό μέχρι τελικού όγκου. Στη συνέχεια σε δοκιμαστικούς σωλήνες τοποθετούνται: 1,6 ml από το αραιωμένο αιθανολικό εκχύλισμα του δείγματος από την φιάλη των 25ml, 0,3 ml ανθρακικού νατρίου και, μέσα σε το πολύ 8 λεπτά, 0,1 ml αντιδραστηρίου Folin Ciocalteu (βλ. παράγραφο 5). Ακολουθεί ανάδευση των δοκιμαστικών σωλήνων στην συσκευή vortex και τοποθέτηση τους σε σκοτεινό χώρο σε θερμοκρασία 20 C για 2 ώρες. Με την συμπλήρωση των 2 ωρών, που απαιτούνται για την πλήρη ανάπτυξη του σχετικού χρώματος, ακολουθοεί μέτρηση της απορρόφησης στα 765 nm έναντι τυφλού με απεσταγμένο νερό σε φασματοφωτόμετρο UV-Vis, και με κατάλληλους υπολογισμούς οι ενδείξεις του φασματοφωτόμετρου μετατρέπονται σε συγκέντρωση πολυφαινολών, δηλαδή σε (mg/kg) πολυφαινόλης επί του αρχικού δείγματος. 12

14 3. Υλικά και Μέθοδοι Οι ά ύλες οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν για την εκτέλεση του πειραματικού μέρους της δράσης «κουπόνια καινοτομίας ήταν οι ακόλουθες: αλεύρι (τύπου Αμερικής) αλεύρι 55% αυγά λάδι (εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο) γεύσεις (πάπρικα, μπέικον, τυρί cheddar, ντομάτα, ρίγανη) ζάχαρη αλάτι πολυφαινολες Ο εξοπλισμός που χρησιμοποιήθηκε για την εκτέλεση του πειραματικού μέρους της δράσης «κουπόνια καινοτομίας ήταν ο ακόλουθος: φούρνος ψησίματος με αέρα (fimor) ζυμωτήριο (garby) μηχανή ανοίγματος φύλλου (marcato) μηχάνημα συσκευασίας υπό κενό (mini pack torre) ζυγός ακριβείας ταψιά ψησίματος 13

15 3.1 Στάδια παραγωγής ζύμης με γεύσεις: Για την παραγωγή της ζύμης με διάφορες γεύσεις ακολουθήθηκαν τα ακόλουθα στάδια: α. Ζυγίζουμε στον ζυγό όλες τις πρώτες ύλες στις ποσότητες που θέλουμε και τις ρίχνουμε στο ζυμωτήριο. Για κάθε γεύση δημιουργούμε τρεις ζύμες με τρεις διαφορετικές συγκεντρώσεις. (βλπ κωδικοποίηση δειγμάτων). β. Μόλις είναι έτοιμη η ζύμη, αυτή ξεκουράζεται για 20 λεπτά περίπου και με την μηχανή ανοίγματος φύλλου δίνουμε στο ζυμάρι την μορφή που θέλουμε. γ. Τοποθετούμε τα σνακς σε ταψιά ψησίματος και τα ψήνουμε σe ηλεκτρικό φούρνο ψησίματος με αέρα στους 180 C για λεπτά περίπου μέχρι να αποκτήσουν το επιθυμητό χρώμα και τραγανότατα που θέλουμε. δ. Αφήνουμε τα σνακς να κρυώσουν και τα συσκευάζουμε σε πλαστικές σακούλες τροφίμων υπό κενό με το μηχάνημα της συσκευασίας. ε. Πραγματοποιείται τεστ γευσιγνωσίας. τα αποτελέσματα των δοκιμών γευσιγνωσίας επεξεργάζονται στατιστικά με χρήση κατάλληλου προγράμματος και εξάγονται συμπεράσματα. Εικόνες 1 και 2 Φούρνος ψησίματος (αριστερά) και συσκευή σφράγισης συσκευασίας του προϊόντος (δεξιά). Εργαστήριο Μηχανικής Μεταποίησης Αγροτικών Προϊόντων του Τμήματος Μηχανικής Βιοσυστημάτων. 14

16 3.2 Στάδια παραγωγής ζύμης με πολυφαινολες: Για την παραγωγή ζύμης με πολυφαινόλες ακολουθήθηκαν τα ακόλουθα στάδια: α. Ακολουθείται η παραπάνω διαδικασία παραγωγής ζύμης (χωρίς γεύση) και προστίθενται πολυφαινόλες σε 4 διαφορετικές συγκεντρώσεις (1000ppm, 1500 ppm, 2000 ppm, 5000 ppm). β. Πραγματοποιείται τεστ γευσιγνωσίας. τα αποτελέσματα των δοκιμών γευσιγνωσίας επεξεργάζονται στατιστικά με χρήση κατάλληλου προγράμματος και εξάγονται συμπεράσματα. Στις παρακάτω εικόνες περιγράφεται συνοπτικά η διαδικασία της παραγωγής ζύμης που θα δώσει προϊόντα σνακ. Εικόνα 3. Ζύγιση Εικόνα 4. Προσθήκη καρικεύματος και ανάμιξη 15

17 Εικόνα 5. Προσθήκη πρόσθετου νερού εάν χρειάζεται κατά τη διάρκεια της ζύμωσης στον ζυμωτήρα. Εικόνες 6 & 7. Μηχανή ανοίγματος φύλλου (marcato). Κοπή και προετοιμασία των δειγμάτων για ψήσιμο. 16

18 Εικόνα 8. Ψήσιμο. Εικόνες 9, 10 & 11. Συσκευασμένα, έτοιμα προϊόντα σνάκ. 17

19 3.3 Προσδιορισμός ολικών πολυφαινολών στα προϊόντα ζύμης Η μέτρηση των ολικών πολυφαινολών στα δείγματα γίνεται με την γνωστή μέθοδο Folin Ciocalteu. Κατά την μέθοδο αυτήν, αρχικά παρασκευάζονται διάλυματα Γαλλικού οξέως και ανθρακικού νατρίου σύμφωνα με τις διαδικασίες που περιγράφονται παρακάτω. Τα υλικά μέσα και ο εξοπλισμός που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό της πολυφαινόλης στα προϊόντα ζύμης ήταν τα ακόλουθα: - Δείγματα σνακς σε διαφορετικές συγκεντρώσεις (1000, 1500, 2000, 5000ppm) - Απεσταγμενο νερό - Αιθανόλη 80% - Διάλυμα ΗCl - Διάλυμα ανθρακικού νατρίου - Αντιδραστήριο folin ciocalteu - Ογκομετρικές φιάλες 25 και 50 ml - Σιφώνια ακριβείας 1, 2, 5 ml - Συσκευή διήθησης - Δοκιμαστικός σωλήνας falcon 50ml - Δοκιμαστικοί σωλήνες - Ποτήρια ζέσεως - Θερμαντική πλάκα - Φυγόκεντρος συσκευή - Φασματοφωτομετρο - vortex 18

20 Βήμα 1 ο : Παρασκευή διαλυμάτων. Η παρασκευή διαλύματος Γαλλικού οξέος έγινε ως ακολούθως: Σε ογκομετρική φιάλη των 100ml διαλύονται: 1 0,5gr γαλλικού οξέως σε: 2 10ml αιθανόλης και συμπληρώνεται 3 Αποσταγμένο νερό μέχρι τελικού όγκου Η παρασκευή διαλύματος ανθρακικού νατρίου έγινε ως ακολούθως: Σε ποτήρι ζέσεως 1lit διαλύονται: gr άνυδρου ανθρακικού νατρίου ml αποσταγμενο νερό Τοποθετείται στην θερμαντική πλάκα, αναδεύεται και φέρεται σε βρασμό μέχρι να διαλυθεί όλο το άνυδρο ανθρακικό νάτριο. Κατόπιν ψύχεται και προστίθενται μερικοί κρυσταλλοι άνυδρου ανθρακικού νατρίου. Στη συνέχεια το ποτήρι ζέσεως τοποθετείται στο σκοτάδι για 24ωρες. Επειτα από 24ωρες. Ακολουθεί διήθηση, μεταφορά του διηθήματος σε ογκομετρική φιάλη 1 λίτρου και προσθήκη αποσταγμένου νερού μέχρι τελικού όγκου. 19

21 Βήμα 2 ο : Μέθοδος παρασκευής μέτρησης των προτύπων διαλυμάτων (standard). Για τον προσδιορισμό ακολουθήθηκε η παρακάτω διαδικασία: Από το αρχικό διάλυμα του γαλλικού οξέως αναρροφούνταν 2ml και προστίθετο σε μία άλλη ογκομετρική φιάλη των 100ml όπου ακολουθούσε πλήρωση με αποσταγμένο νερό μέχρι τελικού όγκου. Με τον τρόπο αυτό πραγματοποιούνταν η αραίωση του αρχικού διαλύματος από τα 5000ppm στα 100ppm ανά λίτρο. Σε 5 ογκομετρικές φιάλες των 25ml τοποθετούνταν 1ml 2ml 3ml 4ml 5ml από το αραιωμένο διάλυμα γαλλικού οξέως αντίστοιχα και συμπληρώνονταν αποσταγμένο νερό μέχρι τελικού όγκου με αποτέλεσμα με βάση την κάθε φορά πραγματοποιούμενη αραίωση να έχουμε αντίστοιχες συγκεντρώσεις στάνταρ 4 ppm, 8ppm, 12 ppm, 16 ppm και 20 ppm σε γαλλικό οξύ. Ακολούθως οι σωλήνες τοποθετούνταν σε σκοτεινό περιβάλλον σε θερμοκρασία 20 0 C για 2 ώρες και στην συνέχεια ακολουθούσε εκ νέου ανάδευση στην συσκευή vortex και λήψη της απορρόφησης στα 765nm στη συσκευή Φασματοφωτόμετρο UV-Vis έναντι τυφλού δείγματος απεσταγμένου νερού που δεν περιείχε πρότυπο διάλυμα γαλλικού οξέως. Στην συνέχεια, σε 5 δοκιμαστικούς σωλήνες τοποθετούνταν: 1 1,6ml από κάθε μια ογκομετρική φιάλη (Νο :1,2,3,4,5) 2 0,1ml Folin Ciocalteu και μέσα σε 8 λεπτά ακολουθούσε προσθήκη 3 0,3ml διαλύματος ανθρακικού νατρίου και ανάδευση στην συσκευή vortex. Επιγραμματική περιγραφή της διαδικασίας: α. Ζυγίζουμε 1 γρ δείγματος σνακ. β. Προσθέτουμε 20ml εκχυλιστικου διαλύματος (80% αιθανόλη, 20% αποσταγμένο νερό που περιείχε 1% κ.ο HCI) σε δοκιμαστικό σωλήνα falcon των 50ml και φυγοκεντρουμε στις 3000 rpm για 20 λεπτά. 20

22 γ. Μεταφέρουμε το υπερκείμενο διάλυμα από το δοκιμαστικό σωλήνα falcon σε ογκομετρική φιάλη των 50 ml και πληρώνουμε με αποσταγμένο νερό μέχρι τελικού όγκου. Αναδεύουμε πολύ καλά. δ. Από την φιάλη αυτή μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβείας ποσότητα 5ml σε ογκομετρική φιάλη των 25 ml και πληρώνουμε με αποσταγμένο νερό μέχρι τελικού όγκου. ε. Από την φιάλη αυτή μεταφέρουμε με σιφώνιο ακριβείας ποσότητα 1,6 ml σε τρεις δοκιμαστικούς σωλήνες. στ. Σε κάθε δοκιμαστικό σωλήνα, μέσα σε, το πολύ, 8 λεπτά προσθέτουμε 0,3 ml ανθρακικό νάτριο και 0,1 ml αντιδραστήριο folin ciocalteu. z. Ανακατεύουμε σε vortex τους δοκιμαστικούς σωλήνες και τους τοποθετούμε σε σκοτεινό χώρο στους 20 0 c για 2 ώρες. η. Ακολουθεί μέτρηση της απορρόφησης στα 765 nm, έναντι τυφλού με αποσταγμένο νερό σε φασματοφωτομετρο UV-vis Τα αποτελέσματα των μετρήσεων ήταν τα εξής: Δείγματα Μετρήσεις M.O ppm 0,207 0,212 0,158 0, ppm 0,193 0,195 0,180 0, ppm 0,176 0,207 0,185 0, ppm 0,221 0,231 0,240 0,231 Γαλλικό οξύ 500 ppm 0,290 0,300 0,303 0,298 21

23 Σειρά Από το παραπάνω γράφημα συμπεραίνεται ότι η ταχύτητα μείωσης της συγκέντρωσης πολυφαινόλης στο τελικό προϊόν είναι μεγαλύτερη στην αρχικά υψηλότερη συγκέντρωση (5000 ppm). Η εναπομένουσα ποσότητα πολυφαινόλης που παραμένει στο τελικό προϊόν στο δείγμα με τα 5000 ppm είναι ικανοποιητική, ενώ δεν υπάρχει διαφοροποίηση όσον αφορά την εναπομένουσα ποσότητα πολυφαινόλης στο τελικό προϊόν στις υπόλοιπες συγκεντρώσεις που ελέγχθηκαν (1000, 1500 και 2000 ppm). Η απαιτουμένη εξίσωση προσδιορισμού συγκέντρωσης πολυφαινολης ήταν η ακόλουθη: Μετρούμενη συγκέντρωση πολυφαινολης = α * (26,037) α= μετρούμενη απορρόφηση Με χρήση της δυνατότητας του λογισμικού EXCEL για παραγωγή γραφημάτων οι ληφθείσες τιμές απορρόφησης σε σχέση με την αντίστοιχη γνωστή συγκέντρωση των προτύπων παριστάνονταν γραφικά και προέκυπτε η καμπύλη (ευθεία γραμμή) του Σχήματος 1 και με αντίστοιχο υπολογισμό των παραμέτρων της γραμμικής σχέσης με ελάχιστα τετράγωνα η απαιτούμενη εξίσωση προσδιορισμού συγκέντρωσης πολυφαινόλης που ήταν η ακόλουθη 22

24 Σχήμα 1. ληφθείσες τιμές απορρόφησης σε σχέση με την αντίστοιχη γνωστή συγκέντρωση των προτύπων (τυπικό παράδειγμα καμπύλης) Βήμα 3 ο : Προετοιμασία δείγματος για μέτρηση απορρόφησης. Η προετοιμασία του δείγματος αποβλήτων για μέτρηση της απορρόφησης πραγματοποιούνταν σύμφωνα με την παρακάτω μέθοδο: Αρχικά, ζυγιζόταν 1gr δείγματος και αναμιγνυόταν με 20ml εκχυλιστικού διαλύματος (80% αιθανόλη, 20% απεσταγμένο νερό που περιείχε 1% κ.ο HCI). Το μείγμα μεταφέρόταν σε δοκιμαστικό σωλήνα Falcon των 50 ml φυγοκεντρόνταν στα 3000 rpm για 20 λεπτά και το υπερκείμενο διάλυμα μεταφέρονταν σε ογκομετρική φιάλη των 50 ml η οποία πληρώνονταν με απεσταγμένο νερό μέχρι τελικού όγκου. Στη συνέχεια από την ογκομετρική φιάλη των 50 ml, 5 ml διαλύματος του αιθανολικού εκχυλίσματος του δείγματος αναρροφούνταν με σιφώνιο ακριβείας και μεταφερόταν ποσοτικά σε καθαρή ογκομετρική φιάλη των 25ml η οποία πληρώνονταν με αποσταγμένο νερό μέχρι τελικού όγκου. Στην συνέχεια σε δοκιμαστικούς σωλήνες τοποθετούνταν: 1 1,6ml από το αραιωμένο αιθανολικού εκχυλίσματος του δείγματος από την φιάλη των 25ml 23

25 2 0,3ml ανθρακικού νατρίου και μέσα σε, το πολύ, 8 λεπτά 3 0,1ml αντιδραστηρίου Folin Ciocalteu Ακολούθησε ανάδευση των δοκιμαστικών σωλήνων στην συσκευή vortex και τοποθέτηση τους σε σκοτεινό χώρο σε θερμοκρασία 20 0 C για 2 ώρες. Με την συμπλήρωση των 2 ωρών, που απαιτούνταν για την πλήρη ανάπτυξη του σχετικού χρώματος, ακολουθούσε μέτρηση της απορρόφησης στα 765nm έναντι τυφλού με απεσταγμένο νερό στην συσκευή Φασματοφωτόμετρο UV-Vis. Βήμα 4 ο : Μετατροπή της μετρούμενης απορρόφησης δείγματος σε πραγματική συγκέντρωση πολυφαινολων σε ισοδύναμα ppm Γαλλικού οξέως. Για την μετατροπή της μετρούμενης συγκέντρωσης πολυφαινολών σε πραγματικά ppm (mg/kg) πολυφαινόλης επί του αρχικού δείγματος χρησιμοποιείται πολλαπλασιαστής x 250 επί της τιμής που υπολογίστηκε με την εξίσωση: διότι: Μετρούμενη συγκέντρωση πολυφαινόλης = α * (26,037) όπου α= η μετρούμενη τιμή απορρόφησης στο δείγμα Το αρχικό διάλυμα, πριν μετρηθεί, αραιωνόταν αρχικά κατά 50 φορές (1:50) δηλαδή οι περιεχόμενες πολυφαινολες στο 1 g δείγματος εκχυλιζόμενες λαμβάνονταν σε 50 ml όγκο διαλύματος και στην συνέχεια από το διάλυμα αυτό 5 ml αραιωνόταν σε τελικό όγκο 25 ml (1: 5) δηλαδή συνολικά πραγματοποιούνταν αραίωση κατά 50 x 5 = 250 φορές απ όπου προκύπτει και ο συνολικός πολλαπλασιαστής επί 250 που προαναφέρθηκε. 24

26 3.4 Παραγωγή και αξιολόγηση δειγμάτων προϊόντων ζύμης με διαφορετικές γεύσεις και συγκεντρώσεις καρυκευμάτων. Ετοιμάστηκαν πέντε δείγματα προϊόντων ζύμης με διαφορετικές γεύσεις (ρίγανη, πάπρικα, μπέικον, τυρί chedar και άρωμα τομάτας,), σε τρεις διαφορετικές συγκεντρώσεις. Τα δείγματα προς αξιολόγηση κωδικοποιήθηκαν έτσι ώστε να είναι αμερόληπτη η στάση των ατόμων που έλαβαν μέρος στο τεστ γευσιγνωσίας ως ακολούθως: ΚΩΔΙΚΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΕΣΤ ΓΕΥΣΙΓΝΩΣΙΑΣ ΔΕΙΓΜΑ Α: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΡΙΓΑΝΗ (ΣΕ ΥΓΡΗ ΜΟΡΦΗ) 1% ΔΕΙΓΜΑ Α1: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΡΙΓΑΝΗ (ΣΕ ΥΓΡΗ ΜΟΡΦΗ) 2% ΔΕΙΓΜΑ Α2: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΡΙΓΑΝΗ (ΣΕ ΞΗΡΗ ΜΟΡΦΗ) 0,6% ΔΕΙΓΜΑ Β: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΠΑΠΡΙΚΑ 1% ΔΕΙΓΜΑ Β1: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΠΑΠΡΙΚΑ 2% ΔΕΙΓΜΑ Β2: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΠΑΠΡΙΚΑ 3% ΔΕΙΓΜΑ Γ: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΜΠΕΙΚΟΝ 1% ΔΕΙΓΜΑ Γ1: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΜΠΕΙΚΟΝ 2% ΔΕΙΓΜΑ Γ2: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΜΠΕΙΚΟΝ 4% ΔΕΙΓΜΑ Δ: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΤΥΡΙ CHEDDAR 2% ΔΕΙΓΜΑ Δ1: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΤΥΡΙ CHEDDAR 3% ΔΕΙΓΜΑ Δ2: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΤΥΡΙ CHEDDAR 5% ΔΕΙΓΜΑ Ε: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΑΡΩΜΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 2% ΔΕΙΓΜΑ Ε1: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΑΡΩΜΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 3% ΔΕΙΓΜΑ Ε2: = ΣΝΑΚ ΜΕ ΑΡΩΜΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 4% Τα αποτελέσματα των δοκιμών γευσιγνωσίας επεξεργάστηκαν στατιστικά με τη χρήση κατάλληλου προγράμματος και εξήχθηκαν συμπεράσματα. 25

27 Ποιοτικά χαρακτηριστικά δειγμάτων Δείγμα Α: ΣΝΑΚ ΜΕ ΡΙΓΑΝΗ. Πίνακας 1. Αξιολόγηση αποτελεσμάτων τεστ γευσιγνωσίας. Γεύση Οσμή Χρώμα Εμφάνιση Υφή τραγανότητα Μ.Ε. Απαντήσεων Ποσοστό ικανοποίησης δοκιμαστή Δοκιμαστής ,80 70,0% Δοκιμαστής ,00 100,0% Δοκιμαστής ,00 100,0% Δοκιμαστής ,00 100,0% Δοκιμαστής ,00 100,0% Δοκιμαστής ,40 85,0% Δοκιμαστής ,20 80,0% Δοκιμαστής ,60 90,0% Δοκιμαστής ,00 75,0% Μέσος Συνολικός Δείκτης Κατηγορίας 3,55 3,27 3,55 3,45 3,91 3,55 Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Γράφημα 1. Αξιολόγηση αποτελεσμάτων τεστ γευσιγνωσίας. 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 Γεύση Οσμή Χρώμα Εφάνιση Υφή 0,5 0 Μ.Ο. Αποτελεσμάτων Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Από την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του τεστ γευσιγνωσία στο οποίο χρησιμοποιήθηκε ρίγανη όπως φαίνεται στον Πίνακα και στο Γράφημα 1, ο Μ.Ε. ικανοποίησης δείγματος ήταν πάνω από το δείκτη 3 (αρκετά ικανοποιημένος). Από τα αποτελέσματα που προκύπτουν από το τεστ γευσιγνωσίας όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά έτυχαν υψηλού βαθμού ικανοποίησης. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ποιοτικό χαρακτηριστικό της υφής-τραγανότητας βαθμολογήθηκε με 3,91 (πολύ κοντά στο απόλυτο 4 πάρα πολύ ευχαριστημένος). Τουλάχιστον οι μισοί 26

28 γευσιγνώστες που έλαβαν μέρος στο τεστ γευσιγνωσίας βαθμολόγησαν το προϊόν με το απόλυτο 4. Η παραλλακτικότητα όσον αφορά τη συνολική ικανοποίηση των εξεταζόμενων ποιοτικών χαρακτηριστικών μεταξύ της συνολικής γνώμης των δοκιμαστών ήταν χαμηλή και κυμάνθηκε από το 100% ικανοποίηση έως και 70% (αρκετά ευχαριστημένος). Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της γεύσης, της οσμής, του χρώματος και της εμφάνισης δεν διέφεραν στατιστικώς μεταξύ τους. Αντιθέτως, υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ της βαθμολογίας των προαναφερθέντων ποιοτικών χαρακτηριστικών και αυτού της υφής-τραγανότητας. Ποιοτικά χαρακτηριστικά δειγμάτων Δείγμα Β: ΣΝΑΚ ΜΕ ΠΑΠΡΙΚΑ. Πίνακας 2. Αξιολόγηση αποτελεσμάτων τεστ γευσιγνωσίας. Γεύση Οσμή Χρώμα Εμφάνιση Υφή τραγανότητα Μ.Ε. Απαντήσεων Ποσοστό ικανοποίησης δοκιμαστή Δοκιμαστής ,80 70,0% Δοκιμαστής ,40 85,0% Δοκιμαστής ,60 90,0% Δοκιμαστής ,00 75,0% Δοκιμαστής ,80 45,0% Δοκιμαστής ,00 75,0% Δοκιμαστής ,00 50,0% Δοκιμαστής ,60 90,0% Δοκιμαστής ,40 85,0% Μέσος Συνολικός Δείκτης Κατηγορίας 2,55 3,00 3,00 3,00 3,00 2,91 Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Γράφημα 2. Αξιολόγηση αποτελεσμάτων τεστ γευσιγνωσίας. 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 Μ.Ο. Αποτελεσμάτων Γεύση Οσμή Χρώμα Εμφάνιση Υφή Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος 27

29 Από την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του τεστ γευσιγνωσία στο οποίο χρησιμοποιήθηκε πάπρικα όπως φαίνεται στον Πίνακα και στο Γράφημα 2, ο Μ.Ε. ικανοποίησης δείγματος ήταν κοντά στο δείκτη 3 (αρκετά ικανοποιημένος). Από τα αποτελέσματα που προκύπτουν από το τεστ γευσιγνωσίας όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά εκτός αυτού της γεύσης ικανοποίησαν αρκετά τους γευσιγνώστες. Η παραλλακτικότητα όσον αφορά τη συνολική ικανοποίηση των εξεταζόμενων ποιοτικών χαρακτηριστικών μεταξύ της συνολικής γνώμης των δοκιμαστών ήταν υψηλή και κυμάνθηκε από 95% ικανοποίηση έως και 45% (μέτρια έως καθόλου ευχαριστημένος). Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της οσμής, του χρώματος της εμφάνισης και της υφής δεν διέφεραν στατιστικώς μεταξύ τους. Αντιθέτως, υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ της βαθμολογίας των προαναφερθέντων ποιοτικών χαρακτηριστικών και αυτού της γεύσης η οποία και έλαβε τη χαμηλότερη βαθμολογία. Όσον αφορά τη συνολική εικόνα ικανοποίησης ανάμεσα στα δείγματα Α (με προσθήκη ρίγανης) και Β (με προσθήκη πάπρικα) υπήρξε στατιστικώς σημαντική διαφορά μεταξύ τους με το δείγμα Α (με προσθήκη ρίγανης) να υπερτερεί σημαντικά του Β(με προσθήκη πάπρικα). Ποιοτικά χαρακτηριστικά δειγμάτων Δείγμα Γ: ΣΝΑΚ ΜΕ ΜΠΕΙΚΟΝ. Πίνακας 3. Αξιολόγηση αποτελεσμάτων τεστ γευσιγνωσίας. Γεύση Οσμή Χρώμα Εμφάνιση Υφή τραγανότητα Μ.Ε. Απαντήσεων Ποσοστό ικανοποίησης δοκιμαστή Δοκιμαστής ,60 65,0% Δοκιμαστής ,00 75,0% Δοκιμαστής ,80 70,0% Δοκιμαστής ,80 95,0% Δοκιμαστής ,60 90,0% Δοκιμαστής ,00 75,0% Δοκιμαστής ,00 75,0% Δοκιμαστής ,20 80,0% Δοκιμαστής ,60 65,0% Μέσος Συνολικός Δείκτης Κατηγορίας 2,91 2,73 2,91 3,09 3,18 2,96 Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος 28

30 Γράφημα 3. Αξιολόγηση αποτελεσμάτων τεστ γευσιγνωσίας. 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 Γεύση Οσμή Χρώμα Εμφάνιση Υφή 0,5 0 Μ.Ο. Αποτελεσμάτων Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Από την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του τεστ γευσιγνωσία στο οποίο χρησιμοποιήθηκε προσθετικό με γεύση μπέικον όπως φαίνεται στον Πίνακα και στο Γράφημα 3, ο Μ.Ε. ικανοποίησης δείγματος ήταν κοντά στο δείκτη 3 (αρκετά ικανοποιημένος). Από τα αποτελέσματα που προκύπτουν από το τεστ γευσιγνωσίας όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά εκτός αυτού της οσμής ικανοποίησαν αρκετά τους γευσιγνώστες. Η παραλλακτικότητα όσον αφορά τη συνολική ικανοποίηση των εξεταζόμενων ποιοτικών χαρακτηριστικών από τους δοκιμαστές κυμάνθηκε από 95% ικανοποίηση έως και 65% (μέτρια έως αρκετά ευχαριστημένος). Αξίζει να σημειωθεί ότι υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ της βαθμολογίας κατά την αξιολόγηση που έλαβε το ποιοτικό χαρακτηριστικό της οσμής και της υφής-τραγανότητας το οποίο έλαβε και την υψηλότερη βαθμολογία. Όσον αφορά τη συνολική εικόνα ικανοποίησης ανάμεσα στα δείγματα Α (με προσθήκη ρίγανης) Β (με προσθήκη πάπρικα) και Γ (με προσθήκη γεύσης μπέικον) υπήρξε στατιστικώς σημαντική διαφορά μεταξύ των δειγμάτων Β, Γ με το δείγμα Α (με προσθήκη ρίγανης) να υπερτερεί σημαντικά του Β (με προσθήκη πάπρικα) και του Γ (με προσθήκη γεύσης μπέικον). 29

31 Ποιοτικά χαρακτηριστικά δειγμάτων Δείγμα Δ: ΣΝΑΚ ΜΕ ΤΥΡΙ CHEDDAR. Πίνακας 4. Αξιολόγηση αποτελεσμάτων τεστ γευσιγνωσίας. Γεύση Οσμή Χρώμα Εμφάνιση Υφή τραγανότητα Μ.Ε. Απαντήσεων Ποσοστό ικανοποίησης δοκιμαστή Δοκιμαστής ,00 100,0% Δοκιμαστής ,00 50,0% Δοκιμαστής ,60 90,0% Δοκιμαστής ,00 100,0% Δοκιμαστής ,00 100,0% Δοκιμαστής ,00 100,0% Δοκιμαστής ,00 75,0% Δοκιμαστής ,00 75,0% Δοκιμαστής ,40 85,0% Μέσος Συνολικός Δείκτης Κατηγορίας 3,64 3,36 3,36 3,36 3,55 3,45 Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Γράφημα 4. Αξιολόγηση αποτελεσμάτων τεστ γευσιγνωσίας. 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 Γεύση Οσμή Χρώμα Εμφάνιση Υφή 0,5 0 Μ.Ο. Αποτελεσμάτων Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Από την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του τεστ γευσιγνωσία στο οποίο χρησιμοποιήθηκε προσθετικό με γεύση τυρί cheddar όπως φαίνεται στον Πίνακα και στο Γράφημα 4, ο Μ.Ε. ικανοποίησης δείγματος ήταν πάνω από τον δείκτη 3 (αρκετά έως πάρα πολύ ικανοποιημένος). 30

32 Από τα αποτελέσματα που προκύπτουν από το τεστ γευσιγνωσίας όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά ικανοποίησαν πάρα πολύ τους γευσιγνώστες. Η παραλλακτικότητα όσον αφορά τη συνολική ικανοποίηση των εξεταζόμενων ποιοτικών χαρακτηριστικών από τους δοκιμαστές κυμάνθηκε από 100% ικανοποίηση έως και 50% (μέτρια ευχαριστημένος). Τουλάχιστον οι μισοί γευσιγνώστες αξιολόγησαν το εν λόγω δείγμα με το απόλυτο 4. Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ της βαθμολογίας που έλαβαν τα επιμέρους αξιολογηθέντα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Όσον αφορά τη συνολική εικόνα ικανοποίησης ανάμεσα στα δείγματα Α (με προσθήκη ρίγανης) Β (με προσθήκη πάπρικα) Γ (με προσθήκη γεύσης μπέικον) και Δ (με προσθήκη γεύσης τυρί cheddar) υπήρξε στατιστικώς σημαντική διαφορά μεταξύ των δειγμάτων Β, Γ με τα δείγματα Α, Δ. Αντιθέτως δεν υπήρξε Σ.Σ.Δ. μεταξύ των δειγμάτων Α (με προσθήκη ρίγανης) και Δ (με προσθήκη γεύσης τυρί cheddar) και μεταξύ των δειγμάτων Β (με προσθήκη πάπρικα) και του Γ (με προσθήκη γεύσης μπέικον). Ποιοτικά χαρακτηριστικά δειγμάτων Δείγμα Ε: ΣΝΑΚ ΜΕ ΑΡΩΜΑ ΤΟΜΑΤΑΣ. Πίνακας 5. Αξιολόγηση αποτελεσμάτων τεστ γευσιγνωσίας. Γεύση Οσμή Χρώμα Εμφάνιση Υφή τραγανότητα Μ.Ε. Απαντήσεων Ποσοστό ικανοποίησης δοκιμαστή Δοκιμαστής ,00 50,0% Δοκιμαστής ,20 55,0% Δοκιμαστής ,60 90,0% Δοκιμαστής ,80 45,0% Δοκιμαστής ,20 80,0% Δοκιμαστής ,60 65,0% Δοκιμαστής ,00 50,0% Δοκιμαστής ,80 95,0% Δοκιμαστής ,60 90,0% Μέσος Συνολικός Δείκτης Κατηγορίας 2,55 2,55 2,73 2,91 3,36 2,82 Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος 31

33 Γράφημα 5. Αξιολόγηση αποτελεσμάτων τεστ γευσιγνωσίας. 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 Γεύση Οσμή Χρώμα Εμφάνιση Υφή 0,5 0 Μ.Ο. Αποτελεσμάτων Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Από την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του τεστ γευσιγνωσία στο οποίο χρησιμοποιήθηκε προσθετικό με άρωμα τομάτας όπως φαίνεται στον Πίνακα και στο Γράφημα 5, ο Μ.Ε. ικανοποίησης δείγματος ήταν κοντά στον δείκτη 3 (αρκετά έως μέτρια ικανοποιημένος). Από τα αποτελέσματα που προκύπτουν από το τεστ γευσιγνωσίας το ποιοτικό χαρακτηριστικό το οποίο ικανοποίησε αρκετά έως πάρα πολύ τους γευσιγνώστες ήταν αυτό που αφορούσε την υφή-τραγανότητα του δείγματος. Η παραλλακτικότητα όσον αφορά τη συνολική ικανοποίηση των εξεταζόμενων ποιοτικών χαρακτηριστικών από τους δοκιμαστές κυμάνθηκε από 95% ικανοποίηση έως και 45% (μέτρια έως καθόλου ευχαριστημένος). Δεν υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ της βαθμολογίας που έλαβαν τα αξιολογηθέντα ποιοτικά χαρακτηριστικά της γεύσης, της οσμής του χρώματος και της εμφάνισης του προϊόντος. Αντιθέτως διαπιστώθηκε ότι το ποιοτικό χαρακτηριστικό που αφορούσε την υφή-τραγανότατα του προϊόντος διέφερε στατιστικώς σημαντικά από όλα τα υπόλοιπα αξιολογηθέντα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Όσον αφορά τη συνολική εικόνα ικανοποίησης ανάμεσα στα δείγματα Α (με προσθήκη ρίγανης), Β (με προσθήκη πάπρικα), Γ (με προσθήκη γεύσης μπέικον), Δ (με προσθήκη γεύσης τυρί cheddar) και Ε (με άρωμα τομάτας) υπήρξε στατιστικώς 32

34 σημαντική διαφορά μεταξύ των δειγμάτων Β, Γ, Ε με τα δείγματα Α, Δ. Αντιθέτως δεν υπήρξε Σ.Σ.Δ. μεταξύ των δειγμάτων Α (με προσθήκη ρίγανης) και Δ (με προσθήκη γεύσης τυρί cheddar) και μεταξύ των δειγμάτων Β (με προσθήκη πάπρικα) του Γ (με προσθήκη γεύσης μπέικον) και του Ε (με άρωμα τομάτας). Πίνακας 6. ΛΙΣΤΑ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΣΝΑΚ ΘΕΣΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΔΕΙΓΜΑ ΓΕΥΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΑΥΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ 1 0 (ΜΕ ΓΕΥΣΗ ΡΙΓΑΝΗ) Α2 Α1 Α ΣΝΑΚ ΜΕ ΡΙΓΑΝΗ (ΣΕ ΞΗΡΗ ΜΟΡΦΗ) 0,6% ΣΝΑΚ ΜΕ ΡΙΓΑΝΗ (ΣΕ ΥΓΡΗ ΜΟΡΦΗ) 2% ΣΝΑΚ ΜΕ ΡΙΓΑΝΗ (ΣΕ ΥΓΡΗ ΜΟΡΦΗ) 1% 10/11 ΑΤΟΜΑ 90,9% 8/11 ΑΤΟΜΑ 72,7% 9/11 ΑΤΟΜΑ 81,8% 2 0 (ΜΕ ΓΕΥΣΗ ΤΥΡΙ CHEDDAR) 3 0 (ΜΕ ΓΕΥΣΗ ΜΠΕΙΚΟΝ) Δ2 ΣΝΑΚ ΜΕ ΤΥΡΙ CHEDDAR 5% Δ1 ΣΝΑΚ ΜΕ ΤΥΡΙ CHEDDAR 3% Δ ΣΝΑΚ ΜΕ ΤΥΡΙ CHEDDAR 2% Γ2 ΣΝΑΚ ΜΕ ΜΠΕΙΚΟΝ 4% Γ1 ΣΝΑΚ ΜΕ ΜΠΕΙΚΟΝ 2% Γ ΣΝΑΚ ΜΕ ΜΠΕΙΚΟΝ 1% 8/11 ΑΤΟΜΑ 72,7% 7/11 ΑΤΟΜΑ 63,6% 6/11 ΑΤΟΜΑ 54,5% 9/11 ΑΤΟΜΑ 81,8% 7/11 ΑΤΟΜΑ 63,6% 8/11 ΑΤΟΜΑ 72,7% 4 0 (ΜΕ ΓΕΥΣΗ ΠΑΠΡΙΚΑ) 5 0 (ΜΕ ΓΕΥΣΗ ΑΡΩΜΑ ΤΟΜΑΤΑΣ) Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Β2 ΣΝΑΚ ΜΕ ΠΑΠΡΙΚΑ 3% Β1 ΣΝΑΚ ΜΕ ΠΑΠΡΙΚΑ 2% Β ΣΝΑΚ ΜΕ ΠΑΠΡΙΚΑ 1% Ε2 ΣΝΑΚ ΜΕ ΑΡΩΜΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 4% Ε1 Ε1/Ε2 ΣΝΑΚ ΜΕ ΑΡΩΜΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 3% ΣΝΑΚ ΜΕ ΑΡΩΜΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 2% 9/11 ΑΤΟΜΑ 81,8% 8/11 ΑΤΟΜΑ 72,7% 9/11 ΑΤΟΜΑ 81,8% 5/11 ΑΤΟΜΑ 45,45% 5/11 ΑΤΟΜΑ 45,45% 4/11 ΑΤΟΜΑ 36,3% 33

35 Γράφημα 6. Συνολική αξιολόγηση όλων των επιμέρους αξιολογηθέντων ποιοτικών χαρακτηριστικών όλων των δειγμάτων που έλαβαν μέρος στο τεστ γευσιγνωσίας. 4 3,5 3 2,5 2 1,5 Γεύση Οσμή Χρώμα Εμφάνιση Υφή 1 0,5 0 Ρίγανη Πάπρικα Μπέικον Cheddar Τομάτα Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Γράφημα 7. Συνολική αξιολόγηση των Μέσων όρων όλων των δειγμάτων που έλαβαν μέρος στο τεστ γευσιγνωσίας. 4 3,5 3 2,5 2 1,5 Ρίγανη Πάπρικα Μπέικον Cheddar Τομάτα 1 0,5 0 Μ.Ο. Αποτελεσμάτων Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Για την συνολική εικόνα ικανοποίησης των δειγμάτων όπως αυτή αποτυπώνεται στο γράφημα 7 διαπιστώνεται ότι ανάμεσα στα δείγματα Α (με προσθήκη ρίγανης), Β (με 34

36 προσθήκη πάπρικα), Γ (με προσθήκη γεύσης μπέικον), Δ (με προσθήκη γεύσης τυρί cheddar) και Ε (με άρωμα τομάτας) υπήρξε στατιστικώς σημαντική διαφορά. Αναλυτικότερα θα μπορούσαμε να κατηγοριοποιήσουμε τα δείγματα σε 2 ομάδες δειγμάτων Στην πρώτη περιλαμβάνονται στα δείγματα Β, Γ, και Ε και στη δεύτερη τα δείγματα Α και Δ. Με τον διαχωρισμό αυτό διαπιστώνουμε ότι υπάρχει Σ.Σ.Δ μεταξύ των δειγμάτων των δύο ομάδων (Β, Γ και Ε διαφέρουν στατιστικώς σημαντικά με τα δείγματα Α, Δ). Αντιθέτως δεν υπήρξε Σ.Σ.Δ. μεταξύ των δειγμάτων Α (με προσθήκη ρίγανης) και Δ (με προσθήκη γεύσης τυρί cheddar) και μεταξύ των δειγμάτων Β (με προσθήκη πάπρικα) του Γ (με προσθήκη γεύσης μπέικον) και του Ε (με άρωμα τομάτας). Γράφημα 8. Συνολική αξιολόγηση των δειγμάτων που έλαβαν μέρος στο τεστ γευσιγνωσίας όσον αφορά το ποιοτικό χαρακτηριστικό της γεύσης του προϊόντος. 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 Ρίγανη Πάπρικα Μπέικον Cheddar Τομάτα 0,5 0 Γεύση Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Από την αξιολόγηση του Γραφήματος 8 το οποίο αναφέρεται στην αξιολόγηση του ποιοτικού χαρακτηριστικού της γεύσης όλων των δειγμάτων διαπιστώνεται ότι υπήρξε Σ.Σ.Δ μεταξύ των δειγμάτων που περιείχαν ρίγανη και τυρί cheddar με τα δείγματα που περιείχαν μπέικον, τομάτα και πάπρικα. Αντιθέτως διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ του δείγματος που περιείχε ρίγανη με αυτό που περιείχε τυρί cheddar. Επιπρόσθετα διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ του δείγματος που περιείχε πάπρικα με αυτό που περιείχε τομάτα. Τα δείγματα που συγκέντρωσαν την υψηλότερη βαθμολογία όσον αφορά την αξιολόγηση του ποιοτικού 35

37 χαρακτηριστικού της γεύσης ήταν αυτά που περιείχαν ρίγανη και τυρί cheddar. Στον αντίποδα βρίσκονται τα δείγματα που περιείχαν τομάτα και πάπρικα. Γράφημα 9. Συνολική αξιολόγηση των δειγμάτων που έλαβαν μέρος στο τεστ γευσιγνωσίας όσον αφορά το ποιοτικό χαρακτηριστικό της οσμής του προϊόντος. 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 Ρίγανη Πάπρικα Μπέικον Cheddar Τομάτα 0,5 0 Οσμή Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Από την αξιολόγηση του Γραφήματος 9 το οποίο αναφέρεται στην αξιολόγηση του ποιοτικού χαρακτηριστικού της οσμής όλων των δειγμάτων διαπιστώθηκε ότι υπήρξε Σ.Σ.Δ μεταξύ των δειγμάτων που περιείχαν ρίγανη και τυρί cheddar με τα δείγματα που περιείχαν μπέικον και τομάτα. Επιπρόσθετα δεν διαπιστώθηκε στατιστικώς σημαντική διαφορά μεταξύ των προαναφερθέντων 2 δειγμάτων (ρίγανη και τυρί cheddar) με αυτό που περιείχε πάπρικα ίσως λόγω της έντονης και ευχάριστης γεύσης που προσδίδει στο προϊόν η πάπρικα και παραπέμπτει σε σνακ τα οποία ήδη κυκλοφορούν στο εμπόριο και είναι ήδη αποδεκτά από τους καταναλωτές. Ακολούθως, διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ του δείγματος που περιείχε ρίγανη με αυτό που περιείχε τυρί cheddar. Επιπρόσθετα, διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ του δείγματος που περιείχε μπέικον με αυτό που περιείχε τομάτα. Τα δείγματα που συγκέντρωσαν την υψηλότερη βαθμολογία όσον αφορά την αξιολόγηση του ποιοτικού χαρακτηριστικού της οσμής ήταν αυτά που περιείχαν ρίγανη, τυρί cheddar και πάπρικα. Στον αντίποδα βρίσκονται τα δείγματα που περιείχαν τομάτα και μπέικον. 36

38 Γράφημα 10. Συνολική αξιολόγηση των δειγμάτων που έλαβαν μέρος στο τεστ γευσιγνωσίας όσον αφορά το ποιοτικό χαρακτηριστικό του χρώματος του προϊόντος. 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 Ρίγανη Πάπρικα Μπέικον Cheddar Τομάτα 0,5 0 Χρώμα Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Από την αξιολόγηση του Γραφήματος 10 το οποίο αναφέρεται στην αξιολόγηση του ποιοτικού χαρακτηριστικού του χρώματος όλων των δειγμάτων διαπιστώθηκε ότι υπήρξε Σ.Σ.Δ μεταξύ των δειγμάτων που περιείχαν ρίγανη και τυρί cheddar με τα δείγματα που περιείχαν μπέικον, τομάτα και πάπρικα. Ακολούθως, διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ του δείγματος που περιείχε ρίγανη με αυτό που περιείχε τυρί cheddar. Επιπρόσθετα, διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ του δείγματος που περιείχε μπέικον με αυτό που περιείχε τομάτα και με αυτό που περιείχε πάπρικα. Τα δείγματα που συγκέντρωσαν την υψηλότερη βαθμολογία όσον αφορά την αξιολόγηση του ποιοτικού χαρακτηριστικού του χρώματος ήταν αυτά που περιείχαν ρίγανη, και τυρί cheddar. Στον αντίποδα βρίσκονται τα δείγματα που περιείχαν τομάτα, μπέικον και πάπρικα. 37

39 Γράφημα 11. Συνολική αξιολόγηση των δειγμάτων που έλαβαν μέρος στο τεστ γευσιγνωσίας όσον αφορά το ποιοτικό χαρακτηριστικό της συνολικής εμφάνισης του προϊόντος. 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 Ρίγανη Πάπρικα Μπέικον Cheddar Τομάτα 0,5 0 Εμφάνιση Δείκτες ικανοποίησης. 1: Καθόλου, 2: Μέτρια, 3: Αρκετά ευχαριστημένος, 4: Πάρα πολύ ευχαριστημένος Από την αξιολόγηση του Γραφήματος 11 το οποίο αναφέρεται στην αξιολόγηση του ποιοτικού χαρακτηριστικού της συνολικής εμφάνισης όλων των δειγμάτων διαπιστώθηκε ότι υπήρξε Σ.Σ.Δ μεταξύ των δειγμάτων που περιείχαν ρίγανη με τα δείγματα που περιείχαν μπέικον τομάτα και πάπρικα. Επιπρόσθετα δεν διαπιστώθηκε στατιστικώς σημαντική διαφορά μεταξύ των δειγμάτων που περιείχαν ρίγανη και τυρί cheddar. Ακολούθως, διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ του δείγματος που περιείχε τυρί cheddar με αυτό που περιείχε μπέικον. Επιπρόσθετα, διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχε Σ.Σ.Δ. μεταξύ του δείγματος που περιείχε μπέικον με αυτό που περιείχε τομάτα και με αυτό που περιείχε πάπρικα. Τα δείγματα που συγκέντρωσαν την υψηλότερη βαθμολογία όσον αφορά την αξιολόγηση του ποιοτικού χαρακτηριστικού της συνολικής εμφάνισης του προϊόντος ήταν αυτά που περιείχαν ρίγανη, και τυρί cheddar. Στον αντίποδα βρίσκονται τα δείγματα που περιείχαν τομάτα και πάπρικα. 38

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2014 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα διαγωνιζομένων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού

Tα ιδιαίτερα οφέλη το καλοκαίρι. Μεσογειακή διατροφή: Ο γευστικός θησαυρός του καλοκαιριού Οι καλοκαιρινοί μήνες αποτελούν ιδανική περίοδο για την υιοθέτηση της αποκαλούμενης «μεσογειακής διατροφής». Η μεσογειακή διατροφή, η οποία πήρε το όνομά της από τον τρόπο διατροφής των λαών της Μεσογείου,

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

Λίπη - έλαια Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου

Λίπη - έλαια Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου Λίπη - έλαια Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου 1 η Εργαστηριακή Άσκηση Εργαστήριο Χημείας & Τεχνολογίας Τροφίμων Κύρια συστατικά τροφίμων Λιπίδια Υδατάνθρακες Αμινοξέα Πρωτεΐνες Ένζυμα Βιταμίνες Άλατα Νερό Άλλα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

ph< 8,2 : άχρωμη ph> 10 : ροζ-κόκκινη

ph< 8,2 : άχρωμη ph> 10 : ροζ-κόκκινη ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΦΕ ΣΥΡΟΥ για το EUSO 2016 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ - ΧΗΜΕΙΑ Μαθητές: Σχολείο 1. 2. 3. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ 2. ΟΓΚΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής Ελαιόλαδο και Καταναλωτής ΕΘΙΑΓΕ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΧΑΝΙΩΝ INTERNATIONAL OLIVE COUNCIL ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΧΑΝΙΩΝ PREFECTURE OF CHANIA Το ελαιόλαδο είναι ένας φυσικός χυμός που

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Γνωστικό αντικείμενο: Τάξη Διδακτική ενότητα Απαιτούμενος χρόνος Διαλυτότητα ουσιών σε υγρούς διαλύτες B Γυμνασίου Ενότητα 2: ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥ ΠΡΟΪΌΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥ ΠΡΟΪΌΝΤΟΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥ ΠΡΟΪΌΝΤΟΣ Στα πλαίσια του διαγωνισμού Ecotrophelia 2013 που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ) στις 29/7/2013, και ο οποίος αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Τεχνολογία παρασκευής παγωτών

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Τεχνολογία παρασκευής παγωτών ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τεχνολογία παρασκευής παγωτών Γενικά Πολύπλοκο προϊόν με πολλούς ορισμούς και ταξινομήσεις από χώρα σε χώρα Ελληνική νομοθεσία: Παγωτά ορίζονται τα προϊόντα που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ ΦΥΤΙΚΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΜΕΘΟΔΟΙ & ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ)

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ ΦΥΤΙΚΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΜΕΘΟΔΟΙ & ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ ΦΥΤΙΚΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΜΕΘΟΔΟΙ & ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ) Γενικά Περίπου το 80% των τροφίμων που παράγονται παγκοσμίως υφίστανται κάποια κατεργασία πριν την κατανάλωση.

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2016. Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου. Το Εργαστήριο Περιλαμβάνει

13/1/2016. Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου. Το Εργαστήριο Περιλαμβάνει ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας και Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου Κουτρουμπής Φώτιος Γεωπόνος Αγγελής Γεώργιος Γεωπόνος MSc Το Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΑΤΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΑΤΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΑΤΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 1. Συμμετείχαν οι μαθητές 2. Γενικά 3. Τρόφιμα 4. Η πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής 5. Οφέλη για την υγεία 6. Πρόσθετα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΟΙΝΟΥ

ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΟΙΝΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΟΙΝΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΟΥΣΣΗΣ Ο οίνος είναι αλκοολούχο ποτό που λαμβάνεται με ζύμωση χυμού σταφυλιών (γλεύκος, μούστος) Συστατικά Οίνου

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Ελαιόλαδο από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Γιατί Ελαιόλαδο και γιατί από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης; Δεν υποβαθμίζει: - το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους - τη βιολογική αξία

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών.

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών. 1. ΕΚΧΥΛΙΣΗ Η εκχύλιση είναι μία από τις πιο συνηθισμένες τεχνικές διαχωρισμού και βασίζεται στην ισορροπία κατανομής μιας ουσίας μεταξύ δύο φάσεων, που αναμιγνύονται ελάχιστα μεταξύ τους. Η ευρύτητα στη

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Διαλύματα Παρασκευή Διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Διαλύματα Παρασκευή Διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Διαλύματα Παρασκευή Διαλυμάτων Ιωάννης Πούλιος Ιωάννης Ζιώγας Αθανάσιος Κούρας Ευαγγελία Μανώλη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν τα απλώνετε για την επακόλουθη επεξεργασία.

Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν τα απλώνετε για την επακόλουθη επεξεργασία. ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΖΥΜΗΣ Ζύμη για γεμιστό πιτάκι 1,5 kg αλεύρι 15 g αλάτι 250 g βούτυρο ή λίπος 3/8 l νερό Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Αλκοόλη Ολική οξύτητα Πτητική οξύτητα Ελεύθερος θειώδης ανυδρίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Παράγοντες που επηρεάζουν την θέση της χημικής ισορροπίας 4 η εργαστηριακή άσκηση

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Παράγοντες που επηρεάζουν την θέση της χημικής ισορροπίας 4 η εργαστηριακή άσκηση ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ 4 η εργαστηριακή άσκηση Διδακτικοί στόχοι 1. Να διαπιστώσεις την επίδραση της μεταβολής της συγκέντρωσης και της θερμοκρασίας στη θέση της χημικής ισορροπίας. 2. Να εξηγείς τη μετατόπιση

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 8.10.2016 L 273/5 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2016/1784 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Σεπτεμβρίου 2016 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2568/91 σχετικά με τον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος Τα λίπη και έλαια αποτελούν σπουδαία πηγή ενέργειας για τον άνθρωπο. Η παρουσία των λιπαρών στις τροφές συντελεί στην αύξηση της ικανότητας κορεσμού

Διαβάστε περισσότερα

Για πόσο χρονικό διάστημα παραμένει φρέσκος ο καφές αφού ανοιχτεί;

Για πόσο χρονικό διάστημα παραμένει φρέσκος ο καφές αφού ανοιχτεί; ΚΑΦΕΣ AURILE Γενικές Πληροφορίες Πώς καβουρδίζεται ο καφές Aurile; Ο καφές Aurile καβουρδίζεται για περίπου 20 λεπτά στους 210 C (ο τρόπος αυτός είναι γνωστός ως American Roast). Κατά τη διάρκεια του καβουρδίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 8.2: Χημικώς Απαιτούμενο Οξυγόνο (Chemical Oxygen Demand, COD) Ευάγγελος Φουντουκίδης

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικός διαγωνισμός EUSO2017

Τοπικός διαγωνισμός EUSO2017 ΕΚΦΕ Νέας Ιωνίας ΕΚΦΕ Χαλανδρίου Τοπικός διαγωνισμός EUSO2017 O Πειραματική δοκιμασία Χημείας Μελετώντας το περιεχόμενο διαφόρων χυμών 10 Δεκεμβρίου 2016 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1) 2) 3) Μελετώντας

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος!

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος! Φαρμακευτικός,Σύλλογος,Θεσσαλονίκης, ΔΙΑ,ΒΙΟΥ,ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη20.3.2013 ΑναστασίαΔ.Κόκκαλη ΚλινικόςΔιαιτολόγος Διατροφολόγος ΥπεύθυνηΤομέαΔιαιτολογίαςΙΕΚΞΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD Θεωρητικό υπόβαθρο Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2 Οργανικά απόβλητα και µικροργανισµοί Οξείδωση Ενέργεια Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια οξείδωση Νέα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΔΙΑΛΥΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΧΡΩΣΕΩΝ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΔΙΑΛΥΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΧΡΩΣΕΩΝ Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας Τμήμα Τεχνολογίας Ιατρικών Εργαστηρίων Εργαστήριο Ανάλυσης Βιολογικών Υγρών Συμπληρωματικές σημειώσεις για το εργαστήριο του μαθήματος Ανάλυση Βιολογικών Υγρών ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία: χρονών. Διάρκεια: 90 λεπτά (2 μαθήματα) Διαφοροποίηση: Οδηγίες, στήριξη από ICT.:

Ηλικία: χρονών. Διάρκεια: 90 λεπτά (2 μαθήματα) Διαφοροποίηση: Οδηγίες, στήριξη από ICT.: Σχέδιο Τίτλος: Έρευνα για τον χυμό Φρούτων: Διαπίστωση για τη συγκέντρωση βιταμίνης C στο χυμό φρούτων Θέμα: Έρευνα για τον χυμό Φρούτων: Διαπίστωση για τη συγκέντρωση βιταμίνης C στο χυμό φρούτων Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινήστε με C. Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με αντιοξειδωτικά

Ξεκινήστε με C. Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με αντιοξειδωτικά Ο οργανισμός ενός καπνιστή δέχεται συνεχώς τη βλαπτική δράση του τσιγάρου, είναι φυσικό, λοιπόν, να έχει και διαφορετικές διατροφικές ανάγκες από τον οργανισμό ενός μη καπνιστή. Υπάρχουν τροφές που μειώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Προβλήματα 1. Κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η διατροφική αξία του σταφυλιού και των προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η καλλιέργεια του αμπελιού στην στην αρχαιότητα Δίαιτα στην Αρχαία Ελλάδα Το Μεσογειακή πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ

ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ Κωνσταντίνα Τζιά Καθηγήτρια ΕΜΠ Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων, Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ Νέα προϊόντα - Ελαιόλαδο Αντικατάσταση άλλων λιπαρών σε προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1 ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟ Όξινος χαρακτήρας των καρβοξυλικών οξέων. 1 ο ΓΕΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1 2 3 4 5 Αυτή την εργαστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της ΕΚΦΕ Εύβοιας Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της Απαραίτητα όργανα Προχοϊδα Σιφώνι Κωνική φιάλη Απαραίτητα υλικά 10 ml

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2009 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ 1. 2. 3. Μαθητές: Σχολείο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ - ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ 1. Χρησιμοποιούμενα όργανα Προχοϊδα: Μετράει

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Ενότητα 8: Εκχύλιση, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Σταύρος Π. Γιαννιώτης, Καθηγητής Μηχανικής Τροφίμων Μαθησιακοί Στόχοι Τύποι εκχύλισης

Διαβάστε περισσότερα

«Υπάρχουν τρόφιμα που καίνε το λίπος;», από την Τσαμπίκα Κοντόγιαννου, Διαιτολόγο Διατροφολόγο, BSc και το logodiatrofis.gr!

«Υπάρχουν τρόφιμα που καίνε το λίπος;», από την Τσαμπίκα Κοντόγιαννου, Διαιτολόγο Διατροφολόγο, BSc και το logodiatrofis.gr! «Υπάρχουν τρόφιμα που καίνε το λίπος;», από την Τσαμπίκα Κοντόγιαννου, Διαιτολόγο Διατροφολόγο, BSc και το logodiatrofis.gr! Πολλές φορές κατά τη διάρκεια μίας δίαιτας αναρωτιόμαστε αν υπάρχουν τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΝΟΥΚΛΕΪΚΩΝ ΟΞΕΩΝ (DNA ΚΑΙ RNA AΠΟ ΦΥΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ph διαλυμάτων καθημερινή χρήσης με την βοήθεια δεικτών και πεχαμετρικού χαρτιού. Μεταβολή του χρώματος των δεικτών

Μέτρηση ph διαλυμάτων καθημερινή χρήσης με την βοήθεια δεικτών και πεχαμετρικού χαρτιού. Μεταβολή του χρώματος των δεικτών Μέτρηση ph διαλυμάτων καθημερινή χρήσης με την βοήθεια δεικτών και πεχαμετρικού χαρτιού Η τιμή του ph ενός διαλύματος εξαρτάται από την συγκέντρωση των υδρογονοκατιόντων του [Η+]. Ορίζεται σαν τον αρνητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ η ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΙΩΔΙΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡIΣΜΟΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ C

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ η ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΙΩΔΙΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡIΣΜΟΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ C ΟΜΑΔΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. 2. 3. ΙΩΔΙΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡIΣΜΟΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ C Θεωρητικές Γνώσεις Η βιταμίνη C ή αλλιώς L- ασκορβικό οξύ είναι αναγκαία στον ανθρώπινο οργανισμό καθώς συμμετέχει σε μεταβολικές

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Έλεγχος αλλοίωσης - νοθείας στο ελαιόλαδο. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα ΔΕΑΠΤ Εργαστήριο Ασφάλειας Τροφίμων

Άσκηση 4η. Έλεγχος αλλοίωσης - νοθείας στο ελαιόλαδο. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα ΔΕΑΠΤ Εργαστήριο Ασφάλειας Τροφίμων Άσκηση 4η Έλεγχος αλλοίωσης - νοθείας στο ελαιόλαδο Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα ΔΕΑΠΤ Εργαστήριο Ασφάλειας Τροφίμων Νοθεία στα τρόφιμα Ορισμός Προσθήκη στα τρόφιμα ουσιών που: Απαγορεύεται η χρήση τους ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6. ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΟΙΝΩΝ Ιωάννης Ρούσσης

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6. ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΟΙΝΩΝ Ιωάννης Ρούσσης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΟΙΝΩΝ Ιωάννης Ρούσσης Οκτώβριος 2016 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Σταθερότητα οίνων Η σταθερότητα των οίνων αφορά την κατάσταση των οίνων κατά τη διατήρησή του. Γενικά, οίνοι που

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίστε τα νηστίσιμα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 14 Φεβρουάριος :44

Γνωρίστε τα νηστίσιμα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 14 Φεβρουάριος :44 Γράφει: Κωνσταντίνου Κρήνη, Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Τα λαχανικά, τα όσπρια, οι πατάτες, τα δημητριακά, τα ζυμαρικά, οι ξηροί καρποί, οι ελιές, τα φρούτα, τα θαλασσινά, ο ταραμάς, τα τουρσί ανήκουν

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ: Υπολογισμοί με διαλύματα- 1

ΑΣΚΗΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ: Υπολογισμοί με διαλύματα- 1 ΑΣΚΗΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ: Υπολογισμοί με διαλύματα- 1 Επί τοις 100 (%) διαλύματα είναι αυτά που έχουν παρασκευαστεί στη βάση του πόσα «μέρη» διαλυτού υπάρχουν διαλυμένα σε 100 μέρη διαλύματος. Ονοματολογία:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : Παρασκευή και ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων Τάξη : Γ Λυκείου, Χημεία κατ/νσης

ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : Παρασκευή και ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων Τάξη : Γ Λυκείου, Χημεία κατ/νσης ΕΚΦΕ Α & Β ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : Παρασκευή και ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων Τάξη : Γ Λυκείου, Χημεία κατ/νσης ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Να παρασκευάσουν ρυθμιστικό διάλυμα με ορισμένη τιμή pη.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5. ΧΡΩΜΑΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΙΝΟΛΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΟΙΝΩΝ Ιωάννης Ρούσσης

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5. ΧΡΩΜΑΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΙΝΟΛΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΟΙΝΩΝ Ιωάννης Ρούσσης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΧΡΩΜΑΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΙΝΟΛΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΟΙΝΩΝ Ιωάννης Ρούσσης Οκτώβριος 2016 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Χρώμα Οίνου Το χρώμα του οίνου είναι σημαντικός παράγοντας ποιότητας των οίνων. Οφείλεται,

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Μικροοργανισμοί. Ωφέλιμα μικρόβια. Αποτελέσματα της διδασκαλίας. Γενικές Πληροφορίες. Προετοιμασία εκ των προτέρων (10 λεπ.)

1.2 Μικροοργανισμοί. Ωφέλιμα μικρόβια. Αποτελέσματα της διδασκαλίας. Γενικές Πληροφορίες. Προετοιμασία εκ των προτέρων (10 λεπ.) 1.2 Μικροοργανισμοί Ωφέλιμα μικρόβια Σύνδεσμος στην εθνική ύλη Κύριο στάδιο 2 Sc1: 1a, 1b, 2a, 2b, 2c, 2d, 2g, 2j Sc2:1a, 2b, 2g, 5f Μονάδα σπουδών Μονάδα 6 Μικροοργανισμοί Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής Άσκηση 4η Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής 2 Θεωρητικό μέρος Αναλυτική Χημεία ονομάζεται ο κλάδος της Χημείας που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές για να δώσει πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας!

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας! 1. Βρέστε την άσχετη λέξη 2. Μήλο/ κιμά/ αχλάδι/ σταφύλι/ καρπούζι 3. Μουσακάς/ γεμιστά/ τζατζίκι/ γάλα/ φασολάδα 4. Μοσχάρι/ χοιρινό/ ψάρι/ κοτόπουλο/ μπριζόλα 5. Αλάτι/ λάχανο/ μαρούλι/ κρεμμύδι/ σκόρδο

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

5007 Αντίδραση φθαλικού ανυδρίτη µε ρεσορκίνη προς φλουρεσκεϊνη

5007 Αντίδραση φθαλικού ανυδρίτη µε ρεσορκίνη προς φλουρεσκεϊνη 57 Αντίδραση φθαλικού ανυδρίτη µε ρεσορκίνη προς φλουρεσκεϊνη CH H H + 2 + 2 H 2 H C 8 H 4 3 C 6 H 6 2 C 2 H 12 5 (148.1) (11.1) (332.3) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Αντίδραση του καρβονυλίου

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΣΕΡΙΔΗΣ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου Τοπικά Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος εκφράσεις περιεκτικότητας

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος εκφράσεις περιεκτικότητας 2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος εκφράσεις περιεκτικότητας 2.3.1 Περιεκτικότητα διαλύματος στα εκατό κατά βάρος προς βάρος (% w/w) 2.3.2 Περιεκτικότητα διαλύματος στα εκατό κατά βάρος προς όγκο (%w/v) 2.3.3

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ)

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» email:panekfe@yahoo.gr www.ekfe.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑ ΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2010 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση λιπών, αμύλου, πρωτεϊνών και σακχάρων σε τρόφιμα

Ανίχνευση λιπών, αμύλου, πρωτεϊνών και σακχάρων σε τρόφιμα Ανίχνευση λιπών, αμύλου, πρωτεϊνών και σακχάρων σε τρόφιμα Η τροφή μας περιέχει θρεπτικές ουσίες, όπως πρωτεΐνες, υδατάνθρακες (σάκχαρα), λίπη, άμυλο, βιταμίνες, ορισμένα άλατα μετάλλων και νερό. Ο οργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Βιοχημείας

Εργαστήριο Βιοχημείας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εργαστήριο Βιοχημείας i) Ακινητοποιημένη ζύμη ii) Μεταβολισμός γλυκόζης και ανίχνευση πυροσταφυλικού-ακεταλδεϋδης Διδάσκοντες: Αναπλ. Καθ. A. E. Κούκκου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΦΥΣΙΚΑ ΜΑΥΡΩΝ ΕΛΙΩΝ «ΧΑΡΑΚΤΕΣ» ΚΑΛΑΜΩΝ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΦΥΣΙΚΑ ΜΑΥΡΩΝ ΕΛΙΩΝ «ΧΑΡΑΚΤΕΣ» ΚΑΛΑΜΩΝ Γενικά ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΦΥΣΙΚΑ ΜΑΥΡΩΝ ΕΛΙΩΝ «ΧΑΡΑΚΤΕΣ» ΚΑΛΑΜΩΝ Για να παρασκευάσουμε «φυσικές μαύρες ελιές χαρακτές Καλαμών», ακολουθούμε το παρακάτω διάγραμμα ροής: 1 Στην περίπτωση που θέλουμε να παρασκευάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO Ε.Κ.Φ.Ε. Νέας Σμύρνης

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO Ε.Κ.Φ.Ε. Νέας Σμύρνης ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2015-2016 Ε.Κ.Φ.Ε. Νέας Σμύρνης Εξέταση στη Χημεία ΛΥΚΕΙΟ: Τριμελής ομάδα μαθητών: 1. 2. 3. Αναπληρωματικός: Συνεργάτης Χημικός: Ανδρέας Δαζέας Α Σειρά Θεμάτων (Χημεία)

Διαβάστε περισσότερα

ΧΥΜΟΣ - Μέτρηση οξύτητας - Προσδιορισμός σακχάρων. 3 η Εργαστηριακή Άσκηση Εργαστήριο Χημείας & Τεχνολογίας Τροφίμων

ΧΥΜΟΣ - Μέτρηση οξύτητας - Προσδιορισμός σακχάρων. 3 η Εργαστηριακή Άσκηση Εργαστήριο Χημείας & Τεχνολογίας Τροφίμων ΧΥΜΟΣ - Μέτρηση οξύτητας - Προσδιορισμός σακχάρων 3 η Εργαστηριακή Άσκηση Εργαστήριο Χημείας & Τεχνολογίας Τροφίμων Παρασκευή χυμού Στύψιμο νωπών φρούτων, όπως: Εσπεριδοειδή Μήλα Σταφύλια Βύσσινα Μίγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Η σημασία των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΜΕΡΑ: ΤΡΙΤΗ 11-11-2014 ΩΡΑ: 11:00-14:00 OMADA 3 Name: Celia Koutrafouri ΆΣΚΗΣΗ 10 (p.107-114) Εργαστηριακές Σημειώσεις Τίτλος Άσκησης: Φασματοφωτομετρικός Προσδιορισμός Σορβικού

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός λίπους στο τυρί. 2 η Εργαστηριακή Άσκηση Εργαστήριο Χημείας & Τεχνολογίας Τροφίμων

Προσδιορισμός λίπους στο τυρί. 2 η Εργαστηριακή Άσκηση Εργαστήριο Χημείας & Τεχνολογίας Τροφίμων Προσδιορισμός λίπους στο τυρί 2 η Εργαστηριακή Άσκηση Εργαστήριο Χημείας & Τεχνολογίας Τροφίμων Γάλα Σύμφωνα με τον ελληνικό Κώδικα Τροφίμων και Ποτών (Κ.Τ.Π. 1998), ο ορισμός του γάλακτος έχει ως εξής:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 2011/3/EE ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΟΔΗΓΙΑ 2011/3/EE ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 18.1.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 13/59 ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΔΗΓΙΑ 2011/3/EE ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17ης Ιανουαρίου 2011 για τροποποίηση της οδηγίας 2008/128/ΕΚ για τη θέσπιση ειδικών κριτηρίων καθαρότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014

ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 Ερευνητική εργασία: Β2 λυκείου ΘΕΜΑ: ''Η Χημεία είναι χρώματα, αρώματα και γεύσεις'' Ομάδα Δ: Μαριάμ Χριστογιάννη Μαρία Χριστοπούλου Χριστίνα Σταμάτη Βάσω Σιρμιντζέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ Α/Α ΖΥΜΑΡΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ 1 Κοφτό Μακαρονάκι Κιλά 600 2 Κριθαράκι Κιλά 250 3 Ρύζι τύπου Κίτρινο Κιλά 1000 Α/Α ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ 4 Γάλα Φρέσκο Τεμάχιο 1,5 480 6 Γάλα πλήρες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ως βιολογικά τρόφιμα χαρακτηρίζονται τα τρόφιμα που προκύπτουν από ένα ειδικό είδος παραγωγής, τη βιολογική παραγωγή. Η βιολογική παραγωγή αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Φασματοφωτομετρία

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Φασματοφωτομετρία 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Φασματοφωτομετρία Ιωάννης Πούλιος Αθανάσιος Κούρας Ευαγγελία Μανώλη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 54124

Διαβάστε περισσότερα

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι;

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; 4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; Σκοπός Σκοπός αυτού του πειράματος είναι να προσδιορίσετε την ποσότητα (γραμμομοριακή συγκέντρωση) του οξικού οξέος που υπάρχει σε ένα λευκό ξίδι μέσω ογκομέτρησης με

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Κωσταντίνος Καμπούρης Φυσικός MSc MEd

Κωσταντίνος Καμπούρης Φυσικός MSc MEd Κωσταντίνος Καμπούρης Φυσικός MSc MEd Η Επιστημονική Επιτροπή Φυσική Κων/νος Καμπούρης : Φυσικός MSc MEd,Υπεύθυνος ΕΚΦΕ Χαλανδρίου Χημεία Αναστασία Γεωργιάδου : Χημικός Δρ., Σχολική Σύμβουλος ΠΕ04 Βασίλης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΜΑΛΛΙΑ: Αν τα μαλλιά μας είναι λιπαρά, τα πλένουμε με δυο κρόκους αυγού και ξεπλένουμε με χαμομήλι. Μια καλή και θρεπτική μάσκα μαλλιών. Ανακατεύουμε δυο κουταλιές της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Φυσική)

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Φυσική) ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA (35/100) ΤΑΞΗ: Β Γυμνασίου ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 8/6/2015. ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Φυσική) ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ Αριθμητικά:.

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Αστεράτα τυροπιτάκια τρικολόρε

Αστεράτα τυροπιτάκια τρικολόρε Αστεράτα τυροπιτάκια τρικολόρε Τα τυροπιτάκια είναι για κάποιους μπελαλίδικη δουλειά για αυτό και προμηθεύονται έτοιμα από το σούπερ μάρκετ κάνοντας κακό στην τσέπη τους. Σήμερα στην κουζίνα του HAPPY

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ονόματα διαγωνιζομένων: 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: 1 η ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Όργανα και συσκευές εργαστηρίου Χημείας

Όργανα και συσκευές εργαστηρίου Χημείας Όργανα και συσκευές εργαστηρίου Χημείας Τα βασικά όργανα και συσκευές ενός εργαστηρίου Χημείας, τα οποία απαιτούνται για τις εργαστηριακές δραστηριότητες του παρόντος φύλλου εργασίας, είναι τα ακόλουθα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙςΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΕΙςΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΕΙςΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΜΕΤΑΠΟΙΗςΗς ΓΙΑ ΑΥΞΗςΗ ΤΗς ΠΡΟςΤΙΘΕΜΕΝΗς ΑΞΙΑς ΖΩΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Κωνσταντίνος Πετρωτός Αναπληρωτής Καθηγητής Μηχανικής Γεωργικών Βιομηχανιών και Βιομηχανιών Τροφίμων Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού χάρτου, πεχαμέτρου και αισθητήρα ph Multilog, (όπου υπάρχει)

Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού χάρτου, πεχαμέτρου και αισθητήρα ph Multilog, (όπου υπάρχει) 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Α Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : 1. Να αναγνωρίζεις ότι το φαινόμενο της διάλυσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Αναστασία Γκιγκούδη Η διδακτική αξία της εργαστηριακής άσκησης στα μαθήματα Φυσικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΙΜΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΧΩΡΙΣ Φ.Π.Α. Α/Α ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ Φ.Π.Α.

ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΙΜΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΧΩΡΙΣ Φ.Π.Α. Α/Α ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ Φ.Π.Α. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Ν.Π.Δ.Δ.ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ Α/Α ΖΥΜΑΡΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Υπολογισμός της περιεκτικότητας σε οξικό οξύ, του ξυδιού του εμπορίου με τη μέθοδο της ογκομέτρησης που καλείται αλκαλιμετρία. Χρησιμοποιείται δείκτης φαινολοφθαλεΐνης

Διαβάστε περισσότερα

Ρολάκια σπαγγάκια χοιρινά αλά κρεµ, µε µανιτάρι α

Ρολάκια σπαγγάκια χοιρινά αλά κρεµ, µε µανιτάρι α 1 Ρολάκια σπαγγάκια χοιρινά αλά κρεµ, µε µανιτάρι α Υλικά: 5 ρολάκια-σπαγγάκια, 250 γρ µανιτάρια, 50 γρ µπέικον, 200 ml κρέµα γάλακτος, ελαιόλαδο, µαϊντανός, αλάτι, πιπέρι. Προετοιµασία: Σε ζεστό λάδι

Διαβάστε περισσότερα

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες Ενζυμική αμαύρωση Όταν καθαρίζουμε ή κόβουμε λαχανικά και φρούτα συμβαίνουν μια σειρά αντιδράσεων που μεταβάλουν το χρώμα της σάρκας τους σε σκούρο. Αυτές οι μεταβολές ονομάζονται ενζυμική αμαύρωση. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εισαγωγή

1 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εισαγωγή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ ΚΑΙ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΩΝ ΥΛΩΝ 1 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εισαγωγή Εισηγητής: Πρόδρομος Σκενδερίδης MSc. Πρόσθετα είναι φυσικές ή συνθετικές ουσίες που προστίθενται σκόπιμα στα τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΣΙΑΤΤΑΛΑΣ Η Παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή, ύστερα από μελέτες και στη χώρα μας και αλλού, έχει αποδειχτεί η πιο υγιεινή διατροφή. Η Μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από τις διατροφικές συνήθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα