ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ"

Transcript

1 Γεώργιος Μ.Σαρηγιάννης ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ Προσωρινές σηµειώσεις για το µάθηµα «ειδικά θέµατα περιβάλλοντος» του 7 ου χειµερινού εξαµήνου Ακαδηµαϊκό έτος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΓΕΝΙΚΑ Η αστικοποίηση και η ρύπανση της ατµόσφαιρας οικολογικές και κλιµατολογικές σταθερές του αστικού χώρου πηγές του αστικού νέφους και η σύστασή του οι συνέπειες της ατµοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία οι συνέπειες της ατµοσφαιρικής ρύπανσης στο γενικότερο περιβάλλον του πλανήτη το «νέφος του Λονδίνου» και το «νέφος του «Λος Αντζελες» µέτρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η αποτελεσµατικότητά τους Β. ΤΟ ΛΕΚΑΝΟΠΕ ΙΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΚΑΙ Η ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΑΤΤΙΚΗ η ατµοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα και την Αττική η χωρική κατανοµή των πηγών της ρύπανσης α. ρύπανση από βιοµηχανία β. ρύπανση από κυκλοφορία γ. ρύπανση από κτήρια δ. ρύπανση από άλλες πηγές η ποσοτική κατανοµή των καυσαερίων οι διεργασίες στο νέφος στο χώρο της Αθήνας νεώτερες µεταβολές στην δοµή και χωροθέτηση του νέφους στην Αττική Ολυµπιάδα, Αττική Οδός, και περιβαλλοντική κατάσταση στην Αθήνα Γ. ΟΙ ΕΞΑΓΓΕΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΦΟΣ ΑΠΟ ΤΟ 1980 ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ τα «µέτρα Τρίτση» του 1982 τα «µέτρα Κουτσόγιωργα»του 1987 οι καταγγελίες Μπούρκα του 1990 τα «µέτρα Λιάσκα» του 1990 η κίνηση του ηµάρχου Αθηναίων Α.Τρίτση, 1991 µέτρα της κυβέρνησης της Ν του 1993 «Αττική SOS», τα «µέτρα Λαλιώτη». Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΦΟΥΣ οι βασικές αρχές: αντιµετώπιση στην πηγή και παρέµβαση στην διαδικασία παραγωγής του γενικές ενέργειες για την αντιµετώπιση του νέφους κυκλοφορία κυκλοφοριακά µέτρα για το νέφος τα καθαρά καταλυτικά αυτοκίνητα, µια πολύ βρώµικη υπόθεση αυτοκίνητα νέων τεχνολογιών µέσα σταθερής τροχιάς. Το τραµ µέτρα στις συγκοινωνίες 1

2 πολεοδοµικά µέτρα για την µείωση παραγωγής ρυπαντών ή αυτοκαθαρισµό της ατµόσφαιρας ο Συντελεστής όµησης γενική πυκνότητα δόµησης τρόπος δόµησης µέτρα για την µείωση παραγωγής νέφους από τα κτήρια το πράσινο δάση στον περιαστικό χώρο πράσινο µέσα στην πόλη και περιοχές κατοικίας Αποκέντρωση: τελικά θα λύσουµε ή θα µεταθέσουµε το πρόβληµα; Ε. ΕΡΕΥΝΕΣ: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Η ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ; παραδείγµατα αξιοπιστίας ερευνών και ερευνητών να µην εµπιστευόµαστε ούτε τις επίσηµες ανακοινώσεις αλλά ούτε και των «ανεξάρτητων» πανεπιστηµιακών, χωρίς έλεγχο τα όρια, είναι ένας απλός δείκτης της κοινωνικής ισορροπίας. ΣΤ. ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ Α. ΓΕΝΙΚΑ Η αστικοποίηση και η ρύπανση της ατµόσφαιρας Οι πόλεις σήµερα, αποτελούν τον χώρο όπου διαβιώνει πάνω από τα δύο τρίτα του πληθυσµού, και το ποσοστό αυτό ανεβαίνει συνεχώς όχι µόνο στις αναπτυγµένες χώρες αλλά και στις λεγόµενες του τρίτου κόσµου. Το φαινόµενο αυτό, της συγκέντρωσης δηλαδή των ανθρώπων στις πόλεις, είναι πανάρχαιο, αλλά η ένταση της συγκέντρωσης, αυτό που ονοµάζουµε «αστικοποίηση» εµφανίστηκε στον 18 ο -19 ο αιώνα µε την κυριαρχία των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής και την λεγόµενη βιοµηχανική επανάσταση, όπου το κέντρο βάρους της παραγωγής µετατοπίστηκε από την ύπαιθρο στην πόλη, αρχικά λόγω της βιοµηχανίας και στην συνέχεια ιδίως στον 20ο αιώνα λόγω της ανάπτυξης του τριτογενούς τοµέα, των «υπηρεσιών» (διεύθυνση ιδιωτικών και δηµοσίων επιχειρήσεων, κρατικές υπηρεσίες διοίκησης, ασφάλειες, τράπεζες, εκπαίδευση, έρευνα, στρατός και δυνάµεις καταστολής, µεταφορές, κλπ, γενικά δραστηριότητες που δεν παράγουν υλικά αγαθά αλλά παρέχουν υπηρεσίες). Γιγαντιαίες πόλεις είχαµε και στην αρχαιότητα, αλλά αυτές ήταν προϊόν αποσύνθεσης της κοινωνίας, όπως στα χρόνια του Αυγούστου την Ρώµη που έφθασε στον πληθυσµό του κατοίκων, που ζούσε κυρίως παρασιτικά µε τις κρατικές επιχορηγήσεις σε «άρτον και θεάµατα» (panem et circenses). Σήµερα γιγάντιες πόλεις έχοµε σε δύο περιπτώσεις, εκείνες των αναπτυγµένων καπιταλιστικών χωρών λόγω των φαινοµένων την ανάπτυξης του τριτογενούς τοµέα (Νέα Υόρκη, Λονδίνο, Παρίσι, Τόκιο, Σιγγαπούρη, Χογκ-Κογκ κ.α.) και εκείνες του «τρίτου κόσµου» λόγω της ταχύτατης αποδόµησης της υπαίθρου όπου τεράστιες µάζες αγροτικού και κτηνοτροφικού πληθυσµού που δεν µπορεί πιά να επιβιώσει στην παραδοσιακή του ύπαιθρο, αναγκάζεται να καταφεύγει στις πόλεις οι οποίες γιγαντώνονται µε εκατοµµύρια εξαθλιωµένου πληθυσµού (Μέξικο Σίτυ, Λάγος, Βοµβάη, Κάϊρο, Κωνσταντινούπολη, πρωτεύουσες της Λατινικής Αµερικής κ.α.) Και στις δύο περιπτώσεις οι πληθυσµοί κυµαίνονται από 10 έως 20 εκατοµµύρια κατοίκους σε κάθε πόλη. Η γιγάντωση αυτή των πόλεων στον 19 ο αιώνα, έφερε ανάµεσα στα άλλα τις άθλιες συνθήκες κατοίκησης της εργατικής τάξης, αλλά στην συνέχεια και τις συνεχώς δυσµενέστερες συνθήκες διαβίωσης όλων των κατοίκων των πόλεων και όχι µόνο των εξαθλιωµένων τµηµάτων της τότε εργατικής τάξης που περιγράφει ο Ενγκελς στο έργο του «Η κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία» και ο Μαρξ στο «Κεφάλαιο». Σήµερα, οι άθλιες συνθήκες προέρχονται από την 2

3 κερδοσκοπία στην γή και την πολυκατοικιοποίηση και την αλόγιστη χρήση του ΙΧ αυτοκινήτου µε αποτέλεσµα την παραγωγή ρύπων (καυσαερίων) σε περιβάλλον που ευνοεί τις συγκεντρώσεις και δεν βοηθά στον αυτοκαθαρισµό της ατµόσφαιρας. Κάποια τµήµατα των ανώτερων οικονοµικών στρωµάτων κατέχουν ορισµένα από τα ακόµη απρόσβλητα τµήµατα των πόλεων, όµως η ρύπανση της ατµόσφαιρας επεκτείνεται σε όλο και µεγαλύτερο χώρο έτσι που τελικά η ρυπασµένη ατµόσφαιρα δεν είναι προνόµιο της εργατικής τάξης αλλά και σχεδόν του συνόλου του αστικού πληθυσµού. Θα πρέπει εδώ να παρατηρήσουµε ότι η πηγή των καυσαερίων (µιλάµε πάντα για την Αττική) δεν είναι πιά η κλασική βιοµηχανία όπως στον 19 ο µέσα του 20ου αιώνα (για την Ελλάδα και µέχρι το 1970) αλλά το αυτοκίνητο, η κεντρική θέρµανση και ο κλιµατισµός, δεδοµένης της µεταφοράς του κέντρου βάρους στον τριτογενή τοµέα που αναφέρθηκε, αλλά και λόγω της αποβιοµηχάνισης που συντελείται στον ανεπτυγµένο χώρο της ύσης και στην Ελλάδα. Η αποβιοµηχάνιση είναι ένα φαινόµενο σύνθετο που βασικά σηµαίνει την µείωση της βιοµηχανικής παραγωγής σε έναν συγκεκριµένο χώρο, το κλείσιµο εργοστασίων, ανεργία στους βιοµηχανικούς εργάτες και σα άλλα επαγγέλµατα υποστήριξης κλπ. Αυτό γίνεται διότι πέρα από την απελευθέρωση εργατικών χεριών από τον δευτερογενή τοµέα µέσω του εκσυγχρονισµού της παραγωγικής αλυσσίδας (αυτοµατισµός, ροµποτική κλπ) κυρίως, µεταφέρονται ολόκληρα βιοµηχανικά συγκροτήµατα ή κλείνουν και δηµιουργούνται νέα σε χώρες όπου υπάρχει φθηνό εργατικό δυναµικό σε σχέση ηµεροµισθίου ακόµη και 1:20 ή και παραπάνω (ανασφάλιστοι, µεγάλο ωράριο εργασίας, παιδική εργασία κλπ). Στην Ελλάδα ένα µεγάλο µέρος των βιοµηχανιών έκλεισε λόγω µεταφοράς επενδύσεων σε αποδοτικότερους τοµείς (βασικός νόµος του Κεφάλαιου) όπως οι επενδύσεις σε κτήρια και αστική γή, τράπεζες, ασφάλειες πληροφορική κ.α., αλλά ένα επίσης σηµαντικό µέρος µεταφέρθηκε σε χώρες µε πάµφθηνο εργατικό δυναµικό όπως στην Αφρική, την Νοτιοανατολική Ασία και την Νοτιοανατολική Ευρώπη µετά το 1991(εδώ µάλιστα υπάρχει και εξειδικευµένο φθηνό εργατικό αλλά και επιστηµονικό δυναµικό). Το φαινόµενο αυτό, είναι σύνθετο, και δηµιουργεί αναµφίβολα νέες θέσεις εργασίες στον τριτογενή τοµέα (υπηρεσίες) όσο και εφ όσον αναπτύσσεται ο τοµέας αυτός σε απόλυτους αριθµούς και όχι σε ποσοστά, αλλά και ανεργία σε βιοµηχανικούς εργάτες, τελικά το «ισοζύγιο» των θέσεων εργασίας ούτε είναι σίγουρο ότι είναι θετικό (η ανεργία στις νεαρές παραγωγικές ηλικίες είναι αυξηµένο στην χώρα µας), αλλά και βεβαιωµένα πλήττει τους βιοµηχανικούς εργάτες, κυρίως µεγάλων ηλικιών που δεν είναι εύκολο να αλλάξουν επάγγελµα. Οικολογικές και κλιµατολογικές σταθερές του αστικού χώρου. Μερικά χρήσιµα στοιχεία από την κλιµατολογία και την οικολογία είναι απαραίτητα. Η µεταβολή των µετεωρολογικών φαινοµένων επηρεάζεται από την διαφορά θερµοκρασίας και υγρασίας των αερίων µαζών της κατώτερης ατµόσφαιρας. Επιφάνειες του εδάφους που έχουν µεγάλη θερµοχωρητικότητα (χέρσα εδάφη, βραχώδεις εκτάσεις, πόλεις που αποτελούνται από µπετόν και άσφαλτο, απορροφούν µεγάλες ποσότητες θερµότητας την ηµέρα που τις αποδίδουν την νύκτα (η θερµότητα ρέει από τα θερµά στα ψυχρότερα µε τελικό αποτέλεσµα την θερµική ισορροπία και την ίδιου επιπέδου θερµοκρασία, «η Φύση απεχθάνεται τις διαφορές» όπως λέγεται επιγραµµατικά), ενώ υδάτινες επιφάνειες και δάση ακόµη και την ηµέρα είναι ψυχρότερα. Η συνέπεια είναι αυτονόητη, οι αέριες µάζες επάνω από τις θερµές επιφάνειες θερµαίνονται, και ανέρχονται ενώ τις θέσεις τους καταλαµβάνουν οι βαρύτερες ψυχρές µάζες, που λόγω των δασών ή των υδατίνων επιφανειών είναι επιπλέον και φορτισµένες µε υδρατµούς. Ετσι, προκαλούνται οι πρωινοί άνεµοι από τα γύρω βουνά προς τις πεδιάδες, οι λεγόµενοι «καταβατικοί άνεµοι» ή από τον δασωµένο περίγυρο των πόλεων πρός τις πόλεις, και κατά το µεσηµέρι η θαλάσσια αύρα από την θάλασσα πρός την ενδοχώρα. Σε τέτοιες περιπτώσεις πολλές φορές το καλοκαίρι ιδίως, προκαλούνται έτσι καταιγίδες επάνω από τις πόλεις, οι λεγόµενες «αστικές καταιγίδες» από συσσώρευση επάνω από την πόλη υγροφόρων νεφών που προέρχονται από τα γύρω δάση ή θάλασσα. Οι καταιγίδες αυτές ξεσπάν τις µεσηµβρινές ή πρώτες µεταµεσηµβρινές ώρες σε πολύ ζεστές µέρες του καλοκαιριού. Εποµένως, σε έναν αστικό χώρο που περιβάλλεται από δάση ή λίµνες και θάλασσα, υπάρχει µιά κίνηση δροσερού και υγρού αέρα ο οποίος καθαρίζει τον αστικό χώρο από την ατµοσφαιρική ρύπανση. Αν όµως στην περιβάλλουσα περιοχή δεν υπάρχουν δάση ή ύδατα τότε δεν υπάρχει και διαφορά θερµοκρασίας ούτε υγρασία, µε αποτέλεσµα την στασιµότητα των αερίων µαζών και τον εγκλωβισµό της ρύπανσης, όπως συµβαίνει σε πολύ µεγάλες περιοχές της Αθήνας µε την καταστροφή του εσωτερικού πρασίνου λόγω της πολυκατοικιοποίησης και του περιαστικών δασών λόγω της οικοπεδοποίησης και της καταστροφής τους. Ένα φαινόµενο που είναι επίσης σηµαντικό είναι εκείνο της «θερµικής αναστροφής». Στο φαινόµενο αυτό, «αναστρέφεται» η κανονική και σταδιακή αποµείωση της θερµοκρασίας από το έδαφος προς τα υψηλότερα στρώµατα της ατµόσφαιρας λόγω της ύπαρξης ενός θερµού όγκου αερίων µαζών σε υψηλότερα στρώµατα µε αποτέλεσµα την διακοπή των κατακόρυφων ρευµάτων αυτοκαθαρισµού από κάτω προς τα επάνω που αναφέρθηκαν, και συνέπεια τον εγκλωβισµό αυτών των αερίων µαζών, και ό,τι υπάρχει αλλά και παράγεται κάτω από αυτές. Η προέλευση των αερίων αυτών µαζών είναι από τα επιφανειακά στρώµατα, άρα είναι και πλήρη ρύπων, και έτσι έχουµε σταθερό για 1-2 µέρες το νέφος στην ίδια περίπου θέση, το οποίο συνεχώς 3

4 εγκλωβίζει και νέα στρώµατα µε ρύπους. Στην συνέχεια, οι ρύποι αυτοί, µέσω της φωτοχηµικής σύνθεσης µετατρέπονται σε δευτερογενείς πλέον µε κύριο χαρακτηριστικό το όζον και καθιστάν το νέφος και ορατό µε το χαρακτηριστικό καστανοκίτρινο χρώµα του. Τονίζεται ότι η υψηλή και πυκνή δόµηση, όπως οι πολυκατοικίες στις ελληνικές πόλεις, πέρα από το ότι δηµιουργούν επιφάνειες µε υψηλή θερµοχωρητικότητα, εµποδίζουν και την κίνηση των ανέµων στην επιφάνεια του εδάφους, υπολογίζεται µέχρι και 70% η αποµείωση της ταχύτητας των ανέµων στην επιφάνεια του εδάφους µε συνέπεια την στασιµότητα των αερίων µαζών από το έδαφος έως και άνω όριο του ύψους των πολυκατοικιών, που πάλι καταλήγει στην αδυναµία της απορρύπανσης ακριβώς του κατοικηµένου στρώµατος του αστικού χώρου. Πηγές του αστικού νέφους και σύστασή του Το νέφος, παράγεται από την καύση υδρογονανθράκων, δηλαδή πετρελαιοειδών ή φυσικού αερίου, ή κάθε είδους γαιάνθρακα (λιγνίτη, ανθρακίτη κ.α.). Η καύση αυτή, κυρίως πραγµατοποιείται σε τρείς πηγές: την βιοµηχανία, το αυτοκίνητο και τα κτήρια (κατοικίας και εργασίας γιά θέρµανση και κλιµατισµό). Ακόµη, αν ευωδοθούν οι πιέσεις συγκεκριµένων εταιρειών, τότε θα έχοµε και µια πρόσθετη πηγή παραγωγής ρύπων, τις εγκαταστάσεις καύσης απορριµάτων, οι οποίες εκτός των κλασικών ρύπων (µονοξείδιο και διοξείδιο του άνθρακα κ.α) θα παράγουν και µεγάλες ποσότητες διοξινών από την καύση των πλαστικών PVC που υπάρχουν στα απορρίµατα. Οι διοξίνες είναι ιδιαίτερα καρκινογόνες και έχουν σωρευτικές ιδιότητες δηλαδή παραµένουν στον οργανισµό και δεν αποβάλλονται ενώ προστίθενται οι νέες. Ανάλογα µε την πηγή, χρησιµοποιείται συγκεκριµένο είδος υδρογονανθράκων, και παράγει συγκεκριµένο είδος καυσαερίων. Θεωρητικά, άν τα καύσιµα ήταν απόλυτα καθαρά και οι καύσεις ήταν τεχνικά «τέλειες», τα προϊόντα τους -το καυσαέριο- θα ήταν µόνον το διοξείδιο του άνθρακα, όµως αφ' ενός ούτε οι καύσεις είναι τέλειες και οι διεργασίες που συνοδεύουν τις καύσεις δηµιουργούν πλήθος χηµικών ενώσεων, προϊόντων της καύσης, ενώ αφ ετέρου οι προσµίξεις των καυσίµων, δηµιουργούν καινούργια προϊόντα που θα πρέπει να τα δούµε ξεχωριστά. Κατ' αρχήν, όσο παλαιότερης τεχνολογίας είναι ένα καύσιµο, όπως το ξύλο, το κάρβουνο, το πετρέλαιο, τόσο πιό απλές διεργασίες έχει, και τα προϊόντα του (τα καυσαέρια) είναι πιο απλά και «κλασικά», αντίθετα, όσο πιό νεώτερο είναι το καύσιµο, έχει περισσότερο πολύπλοκες προσµίξεις και γίνονται και πιό σύνθετες διεργασίες µε αποτέλεσµα να είναι και πιό πολύπλοκα και πιό επικίνδυνα τα παραγόµενα καυσαέρια. Ετσι, το πετρέλαιο, σε όλες τις κλίµακές του (Μαζούτ, κίνησης, diesel και φωτιστικό) παράγει κυρίως διοξείδιο και σε ατελή καύση και µονοξείδιο του άνθρακα, το οποίο όµως γρήγορα οξειδούται σε διοξείδιο µε το οξυγόνο της ατµόσφαιρας. Οµως, το πετρέλαιο έχει αφ' ενός προσµίξεις σε θείο, το οποίο µε την καύση µετατρέπεται σε διοξείδιο του θείου και αφ' ετέρου, µε την ατελή καύση παράγεται από το άζωτο της ατµόσφαιρας και µιά σειρά διαφόρων οξειδίων του αζώτου. Το ίδιο συµβαίνει και µε την καύση λιγνίτη ή γαιανθράκων, εκεί επιπρόσθετα εκλύεται και ραδιενέργεια η οποία υπάρχει στους γαιάνθρακες. Το διοξείδιο του θείου, µε το ηλιακό φώς και την υγρασία της ατµόσφαιρας, µετατρέπεται σε τριοξείδιο του θείου και σε συνέχεια σε θειικό οξύ που επανέρχεται στο έδαφος µε την βροχή, είναι η γνωστή µας «όξινη βροχή» η υπεύθυνη γιά την καταστροφή των µαρµάρων και ασβεστολίθων των αγαλµάτων και κτηρίων (τα οποία µετατρέπει σε γύψο) και των δασών. Η παραγωγή αυτή του διοξειδίου του θείου που πραγµατοποιείται στις βιοµηχανικές περιοχές της Μεγάλης Βρετανίας, Πολωνίας, της Ανατολικής και υτικής Γερµανίας και της Τσεχοσλοβακίας που χρησιµοποιούσαν τοπικά καύσιµα όπως λιγνίτη και γαιάνθρακα, και παράγει όξινη βροχή που καταστρέφει ακόµη και τα σουηδικά δάση, ενώ από έρευνες στον ελληνικό χώρο βρέθηκε όξινη βροχή στην Κρήτη από βρετανικές καύσεις. Από την ατελή καύση του πετρελαίου, παράγεται ακόµη άκαυστος άνθρακας σε λεπτό διαµερισµό (σκόνη), αιθάλη, που δηµιουργεί την αιθαλοµίχλη. Τα οξείδια του αζώτου, µε το ηλιακό φώς, πραγµατοποιούν µια άλλη σειρά διεργασιών µε τελικό αποτέλεσµα την παραγωγή όζοντος, είναι αυτό πού ονοµάζεται στην βιβλιογραφία «φωτοχηµική σύνθεση», που είναι ορατή σαν ένα καστανοκίτρινο νέφος. Από την άλλη πλευρά, η βενζίνη, πιό σύνθετο προϊόν, παράγει εκτός του διοξειδίου και του µονοξειδίου του άνθρακα και των οξειδίων του αζώτου, µιά σειρά αρωµατικών υδρογονανθράκων, (κυκλικών υδρογονανθράκων) αρκετοί από τους οποίους είναι καρκινογόνοι, όπως το a-βενζοπυρένιο, και φυσικά δεν παράγει διοξείδιο του θείου. Αλλά και στην βενζίνη έχουµε διαφοροποιήσεις, η νεώτερη super που χρησιµοποιούσαν µέχρι την δεκαετία του 90, εκτός των άλλων, έχοντας τα λεγόµενα «αντικροτικά» (όπως ο τετρααιθυλιούχος µόλυβδος) παράγει ενώσεις του µολύβδου, ιδιαίτερα επιβλαβείς στην υγεία του ανθρώπου, ενώ η τελευταία λέξη της χηµείας και της τεχνολογίας, η αµόλυβδη, δεν παράγει 4

5 µεν ενώσεις µολύβδου, αλλά µέσω των καταλυτών το ιδιαίτερα καρκινογόνο βενζόλιο. Σηµειώνεται ότι και ο µόλυβδος και το βενζόλιο είναι επίσης σωρευτικές ουσίες στον οργανισµό, δεν αποβάλλονται και αθροίζονται, και µπορεί µια µικρή ποσότητα αλλά σε µακροχρόνια βάση να είναι εξ ίσου επικίνδυνη από µια µεγάλη ποσότητα σε περιορισµένη χρονική περίοδο. Για τα αντικροτικά θα πρέπει να έχουµε υπ όψιν ότι είναι µια ακόµη άχρηστη αλλά επικερδής ιστορία. Τα αντικροτικά χρησίµευαν στο να µην δηµιουργούνται εκρήξεις στον κινητήρα σε υψηλές ταχύτητες, αλλά τέτοιες υψηλές ταχύτητες µόνο σε αυτοκινητοδρόµους µπορούσαµε να έχουµε, από την άλλη µεριά µπορούσε να λειτουργήσει ο κινητήρας χωρίς ανεπιθύµητες εκρήξεις µε άλλες επεξεργασίες των καυσίµων ή της µηχανής χωρίς να καταφεύγαµε στον µόλυβδο. Τελικά αφού δηλητηριάστηκε η Γη, βρήκαµε τα καταλυτικά, για τα οποία θα γίνει λόγος εκτενέστερα στην συνέχεια. Άλλες ενώσεις που περιέχει το νέφος, είναι η τολουόλη, διάφορες αλδεϋδες, αλλά και δευτερογενείς ρύποι όπως οι νιτροκυκλικοί υδρογονάνθρακες που προκύπτουν από τους κυκλικούς αρωµατικούς υδρογονάνθρακες µε τις ενώσεις του αζώτου, έρευνες αναφέρουν επίσης το µαγγάνιο που περιέχεται στην βενζίνη που αντικατέστησε την µολυβδούχο αλλά και στην αµόλυβδο, το αρσενικό, ο υδράργυρος, το κάδµιο, και ο αµίαντος που προκύπτουν από διάφορες πηγές, είτε από προσµίξεις των πετρελαιοειδών είτε από την φθορά των ελαστικών είτα από άλλες δράσεις. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι τελευταία µελετιέται και ένας ακόµη παράγοντας ρύπανσης, ιδιαίτερα επικίνδυνος στην υγεία, τα µικροσωµατίδια. Αυτά είναι µόρια σκόνης, αιθάλης κλπ τα οποία µε την εισπνοή επικάθονται στις κυψελίδες των πνευµόνων και αυτό έχει σαν συνέπεια πέρα από την µείωση της δράσης των πνευµόνων πολλαπλασιάζει τις επικίνδυνες συνέπειες των ρυπαντών, όπως αναλύεται στην συνέχεια. Οι συνέπειες της ατµοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία Η ατµοσφαιρική ρύπανση, θεωρείται υπεύθυνη τόσο για καρδιαγγειακές και κυκλοφοριακές παθήσεις και παθήσεις του αναπνευστικού συστήµατος, όσο και για καρκίνο διαφόρων µορφών. Από δηµοσιεύµατα ιατρικών περιοδικών και ανακοινώσεις συνεδρίων που είδαν το φως της δηµοσιότητας, προκύπτουν εντυπωσιακά µεγέθη κινδύνων από την ατµοσφαιρική ρύπανση. Πέρα από τις διάφορες µορφές καρκίνου που συνδέονται άµεσα µε το νέφος λόγω της περιεκτικότητάς του σε καρκινογόνες ενώσεις όπως οι αρωµατικοί κυκλικοί υδρογονάνθρακες, η τολουόλη και το βενζόλιο, ακόµη οι ενώσεις του µολύβδου είναι υπεύθυνες γιά πνευµατικές ασθένειες µέσω της αλλοίωσης του αίµατος (καθυστερήσεις πνευµατικής ανάπτυξης σε παιδιά κ.α.). Επίσης όλοι αυτοί οι ρύποι πολλαπλασιάζουν την καταστρεπτική τους δράση όταν στο νέφος περιέχονται µικροσωµατίδια, είτε από καπνό (αιθαλοµίχλη) είτε από σκόνη διότι επικολλώνται στα µικροσωµατίδια πλήθος από µόρια των ενώσεων που αναφέρθηκαν και συναποτελούν συγκεντρώσεις που επικάθονται στις κυψελίδες των πνευµόνων. Για παράδειγµα, έχοµε µελέτες οι οποίες κατέγραψαν σε περιεκτικότητα σε διοξείδιο του θείου κάτω από 99 µικρογραµµάρια 27,5 θανάτους την ηµέρα, ενώ όταν το ποσό ανέβηκε στα 400 µικρογραµµάρια οι θάνατοι έφτασαν τους 36,8 αντίστοιχα όταν οι τιµές καπνού ήταν κάτω από 50 µικρογραµµάρια οι θάνατοι ήταν 35,5 ενώ όταν ξεπερνούσαν τα 350 µικρογραµµάρια έφτασαν τους 41,2 την ηµέρα. Αυτό βέβαια δείχνει την επίδραση της µόλυνσης σε ακραία και ευαίσθητα στρώµατα πληθυσµού, αλλά το νέφος βλάπτει περισσότερο σε µακροχρόνια βάση προκαλώντας σοβαρότερες µορφές ασθενειών εκτός από καρκινογενέσεις του καταλογίζουν και στειρότητα, κ.α. Αλλες έρευνες, υπολογίζουν ότι περίπου 10 θάνατοι την ηµέρα έχουν ως αίτιο το νέφος, σε µακροχρόνια ή µη δράση, ενώ άλλοι επιστήµονες υπολογίζουν σε τους νεκρούς ετησίως για την Ελλάδα από τις επιδράσεις του νέφους σε κάθε κλίµακα. Οι συνέπειες της ατµοσφαιρικής ρύπανσης στο γενικότερο περιβάλλον του πλανήτη Αναφέρθηκε ήδη η όξινη βροχή, και έχοµε τώρα τελευταία και την επιδείνωση των συνθηκών που δηµιουργούν το φαινόµενο του θερµοκηπίου, όπου λόγω της αύξησης της περιεκτικότητας σε διοξείδιο του άνθρακα στην ατµόσφαιρα, δηµιουργείται «σκέπαστρο» στην τροπόσφαιρα (τα κατώτερα στρώµατα της ατµόσφαιρας τα οποία εγκλωβίζουν την ηµερήσια θερµοκρασία) και ανέρχεται η γενική θερµοκρασία του πλανήτη µε αποτέλεσµα σε παγκόσµια κλίµακα κλιµατολογικές αλλαγές, ενώ συµβάλλει µαζί µε τους χλωροφαινόλες στην καταστροφή του προστατευτικού από τις υπεριώδεις ακτίνες του διαστήµατος στρώµατος του Οζοντος της ανωτέρας ατµοσφαίρας, η γνωστή πλέον «τρύπα του Οζοντος», µε συνέπεια την αυξηµένη διέλευση υπεριώδους κ.α. κοσµικής ακτινοβολίας στην επιφάνεια της γής που έχει σαν αποτέλεσµα την αύξηση των καρκίνων του δέρµατος και διαφόρων οφθαλµικών παθήσεων. 5

6 Το «νέφος του Λονδίνου» και το «νέφος του Λος Αντζελες» Στο Λονδίνο στην δεκαετία του 50 ήταν συχνή η κάλυψη της πόλης από αιθαλοµίχλη, το γνωστό smog, το οποίο παραγόταν από την καύση γαιανθράκων στις πολυπληθείς βιοµηχανίες που ήταν µέσα στον ιστό της πόλης και από την θέρµανση των κατοικιών µε το ίδιο καύσιµο. Το φαινόµενο αυτό, κάτω από ορισµένες κλιµατολογικές συνθήκες έγινε µόνιµο για µια περίπου εβδοµάδα στις 4-10 εκεµβρίου του 1952 µε αποτέλεσµα τον θάνατο εκατοντάδων κατοίκων. Μετά από αυτό, ψηφίστηκε το 1956 ο «Νόµος για τον καθαρισµό της ατµόσφαιρας» µε βάση τον οποίο απαγορεύτηκε η χρήση ανθρακίτη στα σπίτια, αντικαταστάθηκε το κάρβουνο από το πετρέλαιο στους βρετανικούς σιδηροδρόµους και µεταφέρθηκαν πολλές βιοµηχανίες στον βορρά και την Ουαλία. Σε δέκα χρόνια, η ατµόσφαιρα του Λονδίνου είχε πιά καθαρίσει. Στην δεκαετία του 70-80, τέθηκε υπό έλεγχο και ο µεγαλύτερος θερµοηλεκτρικός σταθµός της Βρετανίας ο Drax, (οποίος ήταν υπεύθυνος για την όξινη βροχή σε Σουηδία και Γερµανία), στον οποίο εγκαταστάθηκε µονάδα στο τέλος της δεκαετίας του 80 δέσµευσης του διοξειδίου του θείου, και παραγωγής θειικού οξέως και γύψου. Στο Λος Αντζελες, τον λεγόµενο «παράδεισο του αυτοκινήτου» το νέφος παράγεται από το πλήθος των βενζινοκινήτων αυτοκινήτων και λόγω των τοπογραφικών συνθηκών (κλειστό λεκανοπέδιο χωρίς ανέµους αερισµού µε πολλές αναλογίες µε την Αθήνα) παραµένει επί µέρες επάνω από την πόλη µε αποτέλεσµα την σηµαντική και διαρκώς συσσωρευόµενη ρύπανση και την ταυτόχρονη µετατροπή των ρύπων µέσα από τις φωτοχηµικές διεργασίες που αναλύθηκαν σε δευτερογενείς ρύπους όπως το όζον. Στην διεθνή βιβλιογραφία γίνεται αυτή η διάκριση ανάµεσα στα δύο διαφορετικής σύστασης και προέλευσης νέφη, σηµειώνεται ότι το πρώτο είναι πλέον περισσότερο σπάνιο και εµφανίζεται σε ειδικές βιοµηχανικές περιοχές που καταναλώνουν γαιάνθρακες και έχουν πληµµελή µέτρα αντιρρύπανσης, όπως τα θερµοηλεκτρικά εργοστάσια της ΕΗ στο Αλιβέρι, την Πτολεµαϊδα και την Μεγαλόπολη, ενώ το δεύτερο αποτελεί πλέον µόνιµο πρόβληµα σε όλες τις µεγαλουπόλεις ή στις βιοµηχανικές περιοχές που καταναλώνουν πετρελαιοειδή. µέτρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η αποτελεσµατικότητά τους Γίνεται πολύ συζήτηση γιατί σε κάποιες χώρες της Ευρώπης επιλύονται κάποια προβλήµατα, και αυτό σε µερικές πολιτικές παρατάξεις χρησιµοποιείται ως απόδειξη της ύπαρξης µιάς «καλής ΕΕ» στην οποία αφού ενταχθήκαµε και µείς θα απολαύσουµε αυτόν τον πολιτισµένο τρόπο ζωής. Υπάρχουν εδώ δύο λάθη. Το ένα είναι ότι τα όποια καλά έχουν σε συγκεκριµένους τοµείς οι χώρες αυτές τα είχαν πριν την δηµιουργία της ΕΕ. Το δεύτερο είναι είχαν αυτές τις καλές συνθήκες µέσα από πολιτικές διεργασίες ενός ισχυρού κινήµατος στον Μεσοπόλεµο σε συνδυασµό µε την θέση της χώρας στο παγκόσµιο καπιταλιστικό σύστηµα και ότι τώρα που είναι οι χώρες αυτές µέσα στην ΕΕ και που τα οικονοµικά περιθώρια του καπιταλισµού στενεύουν και το κίνηµα που είχε αναπτυχθεί δεν υπάρχει πλέον στον επαναστατικό βαθµό του Μεσοπολέµου, η κατάσταση αντί να βελτιώνεται όπως ισχυρίζονται οι κύκλοι αυτοί, επιδεινώνεται. Στο πρώτο σηµείο πρέπει να παρατηρήσει κανείς ότι οι τρείς βασικές χώρες που έχουν τέτοια καλή κοινωνική πολιτική, η Αυστρία, η Σουηδία και η Μεγάλη Βρετανία, απέκτησαν αυτήν την πολιτική εξ ανάγκης και όχι εξ ιδεολογίας ή από πρόθεση δηµιουργίας κράτους προνοίας. Μην ξεχνάµε την ισχυρή επιρροή της ύπαρξης της Σοβιετικής Ενωσης στον Μεσοπόλεµο και στα πρώτα µεταπολεµικά χρόνια, αλλά και τις ιδρύσεις σοβιετικών δηµοκρατιών στην Ουγγαρία το 1919, την επανάσταση στην Γερµανία του Νοέµβρη του 1918, την επανάσταση στην Αυστρία του 1929 και τις αναταραχές στην Σουηδία του 1930, καθώς και την ήττα του συντηρητικού κόµµατος στην Μεγάλη Βρετανία παρ όλο που είχε κερδίσει τον πόλεµο το 1945, την ισχυρή δύναµη των κοµµουνιστών στην Ιταλία και Ελλάδα εκείνα τα χρόνια κ.α. γεγονότα που υποχρέωσαν ορισµένες καπιταλιστικές χώρες σε οπισθοχώρηση θέσεων, εφαρµόζοντας ένα ευρύ πρόγραµµα κοινωνικής πολιτικής σε αντιστάθµισµα της σοβιετικής επιρροής, και είναι γνωστή η πολιτική λαϊκής κατοικίας, συγκοινωνιών και της εκπαιδευτικής µεταρρύθµισης στην Αυστρία, η πολιτική υγείας και πρόνοιας στην Αγγλία, το γνωστό ως «σουηδικό µοντέλλο» στην Σουηδία κ.α. Πρέπει βέβαια να σηµειώσουµε ότι πρώτον οι παροχές αυτές δίνοντας από κράτη που ήταν κυρίαρχα στον καπιταλισµό, άρα έπαιρναν υπεραξία από άλλα κράτη υποτελή τους, και ακόµη ότι µετά το τέλος της Σοβιετικής Ενωσης και του σοσιαλιστικού στρατοπέδου, όλα αυτά τα µέτρα πάρθηκαν ή παίρνονται σταδιακά πίσω σε όλες αυτές τις χώρες, και στην Αγγλία της συντηρητικής Θάτσερ αλλά και του εργατικού Μπλέρ, και στην Αυστρία των δεξιών ή κεντροδεξιών κυβερνήσεων, και µιλάµε τώρα πιά για «το τέλος του σουηδικού µοντέλλου». 6

7 Β. ΤΟ ΛΕΚΑΝΟΠΕ ΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΚΑΙ Η ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΑΤΤΙΚΗ Η ατµοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα και την Αττική. Η ατµοσφαιρική µόλυνση στο Λεκανοπέδιο Αθηνών και την Αττική, αποτελεί από τα βασικώτερα προβλήµατα, και από χρόνο σε χρόνο επιδεινώνεται. To πρόβληµα, έχει πολλές όψεις, αλλά όλες καταλήγουν στον ίδιο κοινό παρανοµαστή, δηλαδή την αλόγιστη χρήση των φυσικών πόρων µε γνώµονα το ιδιωτικό κέρδος, και στην προκειµένη περίπτωση το κέρδος των αυτοκινητοβιοµηχανιών και εταιρειών πετρελαιοειδών και ελαστικών που τους συµφέρει η χρήση του ΙΧ όσο αφορά την παραγωγή της ρύπανσης, αλλά και του κέρδους των εµπόρων γής και κατοικίας σε κάθε επίπεδο που δηµιούργησαν περιβάλλον που δεν υπάρχουν πλέον δυνατότητες αυτοκαθαρισµού αλλά αντίθετα επιδείνωσης της κατάστασης. Η χωρική κατανοµή των πηγών της ρύπανσης Η ρύπανση της ατµόσφαιρας στην Αττική παράγεται από συγκεκριµένες πηγές, οι οποίες είναι σε συγκεκριµένους χώρους. Ετσι, έχοµε α. ρύπανση από βιοµηχανίες σε δύο είδη ρύπων, καυσαέρια από καύση πετρελαιοειδών και κυρίως µαζούτ, και άλλα αέρια που προκύπτουν από τις βιοµηχανικές διεργασίες, είτε σε µορφή χηµικών ενώσεων είτε σε µορφή µικροσωµατιδίων όπως η τσιµεντόσκονη. Τέτοιες περιοχές παραγωγής βιοµηχανικής ρύπανσης παλαιότερα ήταν µέσα στον αστικό ιστό της πόλης (Μεταξουργείο, Γκάζι, Πειραιώς, Σεπόλια, Νέα Ιωνία, Αγ. ιονύσιος, ραπετσώνα, Κερατσίνι, κλπ). ενώ τώρα περιβάλλει την πόλη στις παρυφές του Λεκανοπεδίου αλλά και έξω από αυτό στον ευρύτερο χώρο της Αττικής και των οµόρων Νοµών. Πρώτη είναι το Θριάσιο Πεδίο στο οποίο είναι συγκεντρωµένη η βαρειά βιοµηχανία (σιδηροβιοµηχανίες, διυλιστήρια, και παλαιότερα παραγωγή τσιµέντου) αλλά και άλλες βιοµηχανικές µονάδες. εύτερη περιοχή είναι η περιοχή Οινοφύτων στα σύνορα Αττικής και Βοιωτίας, σε συνδυασµό µε την βιοµηχανική περιοχή Χαλκίδας η οποία περιλαµβάνει και τσιµεντοβιοµηχανία. Η βιοµηχανική Ζώνη Οινοφύτων, δηµιουργήθηκε από την ανεπαρκή προσπάθεια αποκέντρωσης της βιοµηχανίας των Αθηνών, για την οποία δόθηκαν κίνητρα για εγκατάσταση ή µετεγκατάσταση υπό τον όρο της εγκατάστασής της εκτός ορίων της Αττικής, και αυτές εγκαταστάθηκαν ακριβώς στα όρια, τόσο µε την Βοιωτία όσο και µε την Κορινθία. Τρίτη περιοχή είναι η επίσης «εκτός ορίων Νοµού Αττικής» περιοχή Αγίων Θεοδώρων Κορινθίας, µε προεξάρχουσες µονάδες τα διυλιστήρια πετρελαίου. Τέταρτη περιοχή είναι η γραµµική ανάπτυξη βιοµηχανιών επί της Εθνικής Οδού Αθηνών Λαµίας, από την Φιλαδέλφεια µέχρι το Καπανδρίτι και στην συνέχεια στην Αυλώνα. Εδώ περιλαµβάνονται διάφορες βιοµηχανίες που εγκαταστάθηκαν λόγω φθηνής γής, διαφόρων κλάδων. Πέµπτη περιοχή είναι η περιοχή Μεσογείων όπου από τον Σταυρό µέχρι το Κορωπί και στην συνέχεια γύρω από τους µεσογείτικους οικισµούς, µε διάφορες βιοµηχανίες. Εκτη περιοχή είναι η περιοχή Λαυρίου όπου παληότερα υπήρξε βιοµηχανική άνθιση µε υφαντουργικές κ.α. βιοµηχανίες, τώρα αναπτύσσεται η ΕΗ για παραγωγή ενέργειας µε τον θερµοηλεκτρικό σταθµό Λαυρίου. Εβδοµη περιοχή είναι η παληά παραδοσιακή περιοχή της οδού Πειραιώς, του Μοσχάτου και του ίδιου του Πειραιά, η οποία άνθισε από τα µέσα του 19 ου αιώνα µέχρι την δεκαετία του 50. Ειδικά στον Πειραιά σηµειώνεται η παραδοσιακή περιοχή της ραπετσώνας και του Αγίου ιονυσίου από τις οποίες όµως έχουν κλείσει τώρα οι µεγάλες βαρειές βιοµηχανίες όπως τα Λιπάσµατα µε τα υαλουργεία και τα τσιµέντα, ενώ επαναλειτουργεί το εργοστάσιο της ΕΗ στο Κερατσίνι. Ως όγδοη περιοχή θα µπορούσε να αναφερθεί η περιοχή Ελαιώνα η οποία έχει αρκετές βιοµηχανίες αλλά κυρίως έχει αποθήκες, πρακτορεία βαρέων µεταφορών, την Λαχαναγορά κ.α. β. ρύπανση από κυκλοφορία. Αυτή παράγεται αφ ενός στο κέντρο (περιοχή µικρού δακτυλίου) και αφ ετέρου επί των µεγάλων αξόνων οδικής κυκλοφορίας (Εθνική Οδός, ιδίως περιοχή Περιστέρι-Αιγάλεω, Κηφισίας, παραλιακή, Συγγρού, Λένορµαν, Ιερά Οδός, Λ.Αθηνών και Λ.Καβάλας, Λ.Μεσογείων κ.α.) Ανάλογα µε τον χαρακτήρα του οδικού άξονα έχοµε περισσότερο ή λιγώτερο ρύπανση από πετρέλαιο ή από βενζίνη, ηµερήσια ή και νυκτερινή ρύπανση κλπ. Στην ρύπανση από κυκλοφορία θα πρέπει να σηµειωθεί η αύξηση της ρύπανσης στην περιφέρεια του Λεκανοπεδίου λόγω της λειτουργίας της Αττικής Οδού. Το ΥΠΕΧΩ Ε αναγκάστηκε να αναγνωρίσει την αύξηση αυτή, ισχυρίζεται όµως ότι µε την λειτουργία της Αττικής οδού θα ελαφρύνει η κυκλοφορία στο κέντρο και θα µειωθεί συνολικά η ρύπανση, αυτό όµως δεν είναι αληθές εφ όσον το ΙΧ αποτελεί το βασικό κυκλοφοριακό µέσο. Ετσι, η αύξησή του καλύπτει αµέσως την όποια ελάφρυνση υπάρξη λόγω της Αττικής οδού. 7

8 γ. ρύπανση από κτήρια (κεντρική θέρµανση) Αυτή παράγεται ανάλογα µε την πυκνότητα οίκησης σε όλη την Αττική, φυσικά οι πυκνές περιοχές είναι και οι πλέον βεβαρυµένες όπως το κέντρο, η Κυψέλη, το Παγκράτι, οι Αµπελόκηποι, τα Πατήσια κλπ. δ. ρύπανση από άλλες πηγές. Υπάρχουν πολλές πηγές όπως τα βενζινάδικα τα οποία ρυπαίνουν από την διαρροή της βενζίνης την ώρα της παροχής στα αυτοκίνητα, και αυτά είναι διάσπαρτα σε όλη την Αττική. Επίσης από παράνοµες καύσεις απορριµάτων ιδίως στην περιοχή Ασπροπύργου πίσω από το Αιγάλεω, από τυχαίες πυρκαγιές βιοµηχανικών κτηρίων και αποθηκών τα οποία καιόµενα παράγουν διάφορους ρυπαντές ανάλογα µε το τι καίγεται (πλαστικά, ξυλεία, λάστιχα, χηµικά προϊόντα κ.α.) πολλά από τα οποία είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα. Ακόµη σηµαντική πηγή όχι µόνο ρύπανσης αλλά και επιδείνωσης των δράσεων των υφιστάµενων ρυπαντών είναι όπως αναφέρθηκε, τα µικροσωµατίδια από την σκόνη, που είχαν αυξηθεί λόγω των εκτεταµένων έργων της Ολυµπιάδας, αλλά και από άλλες πηγές όπως η αιθάλη από κακή ή ατελή καύση τα οποία έχουν την ιδιότητα να εισχωρούν και να επικάθονται στις κυψελίδες των πνευµόνων. Σε απλή περίπτωση θα είχαµε περιπτώσεις παρόµοιες των γνωστών επαγγελµατικών ασθενειών των λατόµων ή των υφαντουργών όπως της πνευµονοκονίασης, εδώ όµως έχοµε το γεγονός ότι τα µικροσωµατίδια αυτά, που προέρχονται από ρυπασµένη ατµόσφαιρα, είναι φορείς των ρυπαντών που αναφέρθηκαν οι οποίοι είναι επικολληµένοι σ αυτά, και έτσι αυτοί επικολλώνται στις κυψελίδες περισσότερο από ότι µε την απλή αναπνοή, µε ό,τι συνεπάγεται αυτό. Η ποσοτική κατανοµή των καυσαερίων Στις αρχές της δεκαετίας του '70, από µελέτες της εποχής εκείνης, βασισµένες στην κατανάλωση των πετρελαιοειδών, προέκυπτε ότι 53% ευθύνη γιά το βασικό προϊόν (το διοξείδιο του άνθρακος) είχε η βιοµηχανία, 17% η κυκλοφορία και 30% η κτηριακή χρήση. Βέβαια, η ειδικώτερη κατανοµή είναι διαφοροποιηµένη, όπως πχ το ΙΧ ευθύνεται γιά το 95% των αρωµατικών υδρογονανθράκων και του µονοξειδίου του άνθρακος, ενώ η βιοµηχανία γιά το 97% του διοξειδίου του θείου λόγω της χρήσης «mazout 3.5», δηλαδή µαζούτ περιεκτικότητας 3,5% σε θείο (ένα µικρό ποσοστό παραγόταν από τα πετρελαιοκίνητα ταξί, τα λεωφορεία και τα φορτηγά καθώς και από την κεντρική θέρµανση που χρησιµοποιούσε τότε µαζούτ). Θα πρέπει να σηµειωθεί, ότι από την κατανάλωση πετρελαίου στην βιοµηχανία της Αττικής εκείνη την εποχή (1970), το 46% προέρχονταν από τον ατµοηλεκτρικό σταθµό της ΕΗ στο Κερατσίνι, και ένα άλλο ποσοστό από την λοιπή βιοµηχανία και τέλος το υπόλοιπο από τα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα (φορτηγά, λεωφορεία και ταξί) και την κεντρική θέρµανση κτηρίων. Σήµερα, η ποσότητα των καυσαερίων έχει ιδιαίτερα αυξηθεί, αλλά και η σύστασή τους και ακόµα και η προέλευση έχει αλλάξει. Γύρω στο 1990, σύµφωνα µε τα στοιχεία του ΠΕΡΠΑ γιά την Αττική, η κυκλοφορία ευθυνόταν για το 84,6% των συνολικών ρυπαντών, η βιοµηχανία γιά το 14% και η κεντρική θέρµανση γιά το 1,4% Τα γεγονότα που συνέβαλαν στις αλλαγές είναι η µερική βελτίωση της περιεκτικότητας σε θείο του παραγόµενου στα ελληνικά διυλιστήρια πετρελαίου από 3.5% σε 1,5% και η ταυτόχρονη απαγόρευση χρήσης µαζούτ γιά κτηριακή χρήση, αλλά από την άλλη πλευρά έχοµε µιά αλµατώδη αύξηση των κυκλοφορούντων οχηµάτων στην Αθήνα από το 1970 (από τα οποία ΙΧ) σε περίπου το 1993, από τα οποία ΙΧ, που σηµαίνει την ποσοτική αφ' ενός αύξηση των παραγόµενων ρυπαντών που προέρχονται από το ΙΧ και αφ ετέρου την µεταβολή της ποιοτικής τους σύνθεσης. Ακόµη, η συντελούµενη αποβιοµηχάνιση περιορίζει ακόµη περισσότερο την ποσοστιαία συµµετοχή της βιοµηχανίας στην ολική ρύπανση, και σ' αυτό θα πρέπει να υπολογισθεί και το µέχρι πρότινος κλείσιµο της µονάδας του Κερατσινίου, το οποίο όµως ξανατέθηκε σε λειτουργία µε φυσικό αέριο το 1996 «προσωρινά για έξη χρόνια», την πρώτη τριετία έξη µήνες ετησίως και την δεύτερη τρείς, όµως λειτουργεί συνεχώς και µάλιστα δώδεκα µήνες τον χρόνο. Τέλος, η εισαγωγή των καταλυτικών αυτοκινήτων, µας απάλλαξε από τις ενώσεις του µολύβδου, αλλά µας φόρτισε την ατµόσφαιρα από ιδιαίτερα καρκινογόνες ουσίες πέρα από το παληό και γνωστό µας a- βενζοπυρένιο, και το επίσης ισχυρό καρκινογόνο βενζόλιο, ενώ ταυτόχρονα αυξήθηκε ο κυβισµός των ΙΧ, από 1000 κ.ε. που ήταν ο µέσος όρος ενός ΙΧ στην Αθήνα τώρα έχει φθάσει τα 1300 κ.ε., µε προφανή συνέπεια την αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας και την ανάλογη αύξηση παραγωγής καυσαερίου. Αν δε υπολογίσουµε την όλο και χειρότερη τεχνικά κατάσταση των καταλυτών µιά και δεν υπάρχει κανένας έλεγχος και µένουν στο όχηµα χωρίς να αντικατασταθούν άν και έχει λήξει η περίοδος ζωής τους, τότε θα πρέπει να υπολογίζουµε σε ιδιαίτερη χειροτέρευση της γενικής κατάστασης, πράγµα άλλωστε που 8

9 αποδεικνύεται από τις αυξηµένες ηµέρες στις οποίες υπερβαίνονται τα όρια συναγερµού, καθώς και η άνοδος των επιπέδων ρύπανσης, όπως τουλάχιστον αυτή ανακοινώνεται από το ΠΕΡΠΑ. Οι διεργασίες του νέφους στον χώρο της Αττικής Αρχικά, όταν ακόµη το καυσαέριο ήταν σε περιορισµένα επίπεδα στο Λεκανοπέδιο Αθηνών, µέχρι δηλαδή τα τέλη της δεκαετίας του '60, αυτό συγκεντρωνόταν κυρίως στον χώρο παραγωγής του και µόνο µε ασθενείς ανέµους µεταφερόταν σε γειτονικές περιοχές, και συνήθως στις προµεσηµβρινές ώρες διαλυόταν. Ετσι, είχαµε αιθαλοµίχλη, όξινη βροχή και διοξείδιο του άνθρακος στις βιοµηχανικές περιοχές του Θριάσιου πεδίου, του Πειραιά, και της περιοχής του Ρούφ, ενώ µονοξείδιο του άνθρακα και αρωµατικούς υδρογονάνθρακες καθώς και ενώσεις του µολύβδου, προϊόντα δηλαδή των ΙΧ, στο κέντρο της Αθήνας, όταν όµως οι ποσότητες ή οι κλιµατολογικές συνθήκες ήταν «ευνοϊκές» τότε είχαµε ανάµειξη ή µεταφορά στο κέντρο της ρύπανσης από τον Πειραιά ή και το Θριάσιο, η τελευταία έπληττε τις υπώρειες της Πάρνηθας στους Θρακοµακεδόνες και το Μενίδι και ήταν ορατή σαν ένα κιτρινοκαστανό-µαύρο νέφος που ξεχείλιζε ανάµεσα Αιγάλεω και Πάρνηθας στο ύψος του Καµατερού και επικάθοταν αδιάλυτο για αρκετές ώρες ανάλογα µε την πνοή ή µη ανέµων στις υπώρειες της Πάρνηθας, στην Ζοφριά, το Μενίδι και τους Θρακοµακεδόνες. Η βιοµηχανική ρύπανση στο κέντρο της Αθήνας από τον Πειραιά ή το Θριάσιο, ήταν ιδιαίτερα εµφανής όταν µε «ευνοϊκούς» ανέµους επισκεπτόταν το κέντρο, µε ιδιάζουσα οσµή θείου και τσούξιµο των µατιών. Φυσικό ήταν ακόµη, να δηµιουργούνται ειδικές συσσωρεύσεις σε περιοχές µε ιδιαίτερα κλιµατολογικά και τοπογραφικά χαρακτηριστικά, όπως κοιλώµατα ή υπήνεµα µέρη, στις περιοχές αυτές ανήκαν η πλατεία Βάθης, η περιοχή Νέου Φαλήρου, ή ακόµη και της Νέας Σµύρνης που ήταν ευάλωτη από την τότε βιοµηχανική ρύπανση του Νέου Φαλήρου και του Μοσχάτου, καθώς και του Ρούφ. Τότε ( ), σε ηµέρες υψηλής ρύπανσης, το νέφος όταν συγκεντρωνόταν στο κέντρο της Αθήνας, περιέκλειε τους λόφους του Λυκαβηττού και της Ακρόπολης οι κορυφές των οποίων όµως (Παρθενώνας και Αη-Γιώργης) ξεχώριζαν υπεράνω του νέφους. Σήµερα τα πράγµατα έχουν αλλάξει. Κατ' αρχήν η ποσοτική µεταβολή είναι τόσο µεγάλη, που σε µέρες υψηλής ρύπανσης, καλύπτονται περίπου στο διπλάσιο ύψος των λόφων που αναφέρθηκαν, ενώ σε έκταση το νέφος εξαπλώνεται µέχρι και την Κόρινθο από την µιά και µέχρι την Χαλκίδα από την άλλη, ενούµενο µε τα εκεί παραγόµενα βιοµηχανικά νέφη Κορίνθου-Αγίων Θεοδώρων και Οινοφύτων-Χαλκίδας. Όταν ταξιδέψει κανείς µε αεροπλάνο ηµέρες µεγάλης ρύπανσης βλέπει την διαφορά σε σχήµα, υφή και χρώµα των νεφών (νέφος ρύπανσης από µετεωρολογικά νέφη) µετά την Κόρινθο και µετά την Χαλκίδα. Από την άλλη πλευρά, έχει αλλάξει όπως είδαµε και η ποιοτική σύσταση του νέφους. Παραγόµενο περισσότερο πλέον από το ΙΧ αυτοκίνητο παρά από τις άλλες πηγές, περιέχει περισσότερους αρωµατικούς κυκλικούς υδρογονάνθρακες, (βενζοπυρένιο και βενζόλιο), και µονοξείδιο του άνθρακα. Παράλληλα, η ποσότητα είναι πλέον µεγαλύτερη, που δεν διαλύεται όπως παληότερα µε τους καταβατικούς ανέµους ή την θαλάσσια αύρα. Πρέπει να σηµειωθεί ότι σήµερα, η κυκλοφορία στο Λεκανοπέδιο είναι έντονη και µε συνεχή σταθερό φόρτο από τις 6.30 το πρωϊ µέχρι τις 1 µετά τα µεσάνυχτα. Ετσι, οι πρωινοί καταβατικοί άνεµοι από τους ορεινούς όγκους βρίσκουν ήδη µεγάλες ποσότητες καυσαερίων τις οποίες παρασύρουν προς την θαλάσσια περιοχή της Αίγινας. Εκεί όµως αντί να διαλυθούν, παραµένουν συµπαγείς και µε την φωτοχηµική διεργασία παράγεται από τα οξείδια του αζώτου όζον το οποίο κατά τις προµεσηµβρινές ώρες µε την θαλάσσια αύρα επανέρχεται στο κέντρο της Αθήνας και ωθούµενο συνεχώς από την αύρα καταλήγει στα βόρεια προάστεια µε κέντρο το Μαρούσι και στις υπώρειες της Πεντέλης και της Πάρνηθας όπου από το 1978 είχαν ήδη µετρηθεί αυξηµένες τιµές όζοντος. Επίσης ένα µικρό αλλά σηµαντικό µέρος του κατακαθίζει στα κοιλώµατα που προαναφέρθηκαν, ενώ η αδιάκοπη κυκλοφορία των ΙΧ συνεχίζει να παράγει νέες τεράστιες ποσότητες καυσαερίων σ' όλο το Λεκανοπέδιο και σ' όλη την διάρκεια του εικοσιτετραώρου. νεώτερες µεταβολές στην δοµή και χωροθέτηση του νέφους στην Αττική Θα µπορούµε να δούµε µερικά στοιχεία από την σηµερινή κατάσταση στο θέµα της ατµοσφαιρικής ρύπανσης α.γενικά 9

10 Η Ελλάδα αύξησε τις εκποµπές αερίων θερµοκηπίου από το 1990 έως το 1999 σε 16,9% συναγωνιζόµενη την Ισπανία (23.2%) την Πορτογαλία (22.4%) και την Ιρλανδία (22.1%) µε πρόβλεψη ως το 2010 να φθάσει το 25% (Ελευθεροτυπία ) Σύµφωνα µε πίνακα της ΕΕ των 75 περισσότερο ρυπαινουσών µεγάλων βιοµηχανιών, η Ελλάδα εκπροσωπείται επάξια µε την Phosphoric Fertilizers Industrie S.A.(βιοµηχανία λιπασµάτων στην Θεσσαλονίκη) που ρυπαίνει την ατµόσφαιρα µε HFC (hydrofluorocarbures) και την γνωστή µας Pechinet η οποία ρυπαίνει µε PFC (perfluorocrbures) (Ελευθεροτυπία ) Σύµφωνα µε άρθρο του Χ.Καµπετζίδη από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, ο ΑΗΣ Μεγαλοπόλεως ευθύνεται για το 40% του διοξειδίου του θείου στην Ελλάδα και το 8.89% στην Ευρώπη, (Ερευνα και Τεχνολογία, εκέµβριος 2004) και ξεπέρασε το όριο των 440mg/κυβ.µέτρο 14 φορές στο διάστηµα 8-13 Ιουνίου του 2003! β.ειδικά στο Λεκανοπέδιο Οι τιµές του βενζολίου έχουν ήδη υπερβεί κάθε επίσηµο όριο, π.χ. στην Πατησίων τους χειµερινούς µήνες είναι στα 21.6 και 21.0 (όριο το 10.0) το 2000 (αντίστοιχα το 1996 ήταν 17.0 και 19.0), ενώ παρουσιάζεται το παράδοξο να έχουµε τους θερινούς µήνες 33.8 και 36.1 το 1996 και 3.51 και 15.9 αντίστοιχα το 2000 (Ελευθεροτυπία ), γεγονός που µας δίνει το δικαίωµα να είµαστε σκεπτικοί στην αξιοπιστία των µετρήσεων. Το παραπάνω, ενισχύεται από την ανταπόκριση ότιο ανενεργοί ή προβληµατικοί καταλύτες, εκπέµπουν καθαρό βενζόλιο στην Αθήνα (Καθηµερινή ). Αλλωστε η ίδια εφηµερίδα και η ίδια δηµοσιογράφος, σε άλλο άρθρο της αναφέρει ότι σύµφωνα µε έρευνα του Πανεπιστηµίου Αθηνών η ηµερήσια αιχµή στην Πατησίων φθάνει κατά µέσο όρο τα 15 µικρογραµµάρια (Ελευθεροτυπία ), και σε παληότερο δηµοσίευµά της ανέφερε για 27.9 µικρογραµµάρια (Ε ). Μελετώντας έναν πίνακα που παρουσιάζει τις µέγιστες τιµές που παρατηρήθηκαν στο Οζον, βλέπουµε ότι αρχίζουµε από την Πατησίων µε 20µgr/κυβ. µέτρο, ανεβαίνουµε αµέσως σε έναν µέσο όρο 50 για το σύνολο σχεδόν του Λεκανοπεδίου και φθάνουµε σε Παλλήνη, Ζωγράφου και Θρακοµακεδόνες στα 125. Στα δύο τελευταία έχει εξηγηθεί στα προηγούµενα το φαινόµενο, στην Παλλήνη όµως είναι λόγω του νέου αεροδροµίου και της Αττικής Οδού. (Ελευθεροτυπία ). Ειδικά στην Παλλήνη, ανέρχεται σταθερά από το 1998 (75) ως το 2002 (125) Για τον ίδιο ρύπο, οι εκθέσεις της ΕΕ επισηµαίνουν ότι στην Ελλάδα οι ηµέρες έκθεσης σε όρια πάνω από το όριο ασφαλείας είναι 94 ηµέρες τον χρόνο, (µ.ο.εε 31!!) (Ελευθεροτυπία ) Ολυµπιάδα, Αττική Οδός, και περιβαλλοντική κατάσταση στην Αθήνα Σύµφωνα µε όσα αναλύθηκαν στα προηγούµενα, το µικροκλίµα της Αττικής έχει επηρεαστεί σηµαντικά από τα λεγόµενα Ολυµπιακά Εργα σε πολλούς τοµείς κυρίως από την µεταβολή εκτάσεων αδόµητων σε πυκνά δοµηµένους χώρους, και µε την κατασκευή µεγάλων οδικών αξόνων, µεταβάλλοντας το µικροκλίµα της Αττικής επί τα χείρω. πρώτα από την οικοδόµηση µεγάλων εκτάσεων που πριν ήταν αδόµητες, και µάλιστα χωρίς καµµία τελικά (παρ όλες τις εξαγγελίες) αύξηση του πρασίνου. Παράδειγµα το ΟΑΚΑ, το Φαληρικό έλτα, το Ολυµπιακό Χωριό στους Θρακοµακεδόνες και το Ολυµπιακό Χωριό Τύπου στο Μαρούσι, το Ελληνικό, την τερατώδη «µαρίνα» στον Αγιο Κοσµά, και στην συνέχεια µικρότερες εκτάσεις όπως η Οµορφοκκλησιά, η Μερέντα κ.α. δεύτερο από την ανάπτυξη του οδικού δικτύου, µε την Αττική Οδό η οποία µετέφερε ουσιαστικά την ρύπανση του κέντρου και του κεντρικού τµήµατος γενικότερα του Λεκανοπεδίου στην περιφέρεια, γεγονός που είχαν οµολογήσει και οι ίδιοι οι αρµόδιοι πριν την κατασκευή της, µε την ανακατασκευή της Λεωφόρου Κηφισίας από την οποία κόπηκαν πλήθος δέντρων τόσο στην κεντρική νησίδα όσο και στους παράπλευρους δρόµους, από την κάλυψη του ποταµού Κηφισού και την κατασκευή των ανισόπεδων κόµβων στο ΣΕΦ αν δεί κανείς την διαφορά του Ιλισού µε τις καταπράσινες όχθες από τον Κηφισό σήµερα που έχει µετατραπεί σε οχετό λυµάτων, αυτοκινήτων και καυσαερίων καταλαβαίνει την διαφορά 10

11 τρίτο ο εµπλουτισµός του Λεκανοπεδίου µε µικροσωµατίδια από την σκόνη των έργων κατασκευής. Μέρος; αυτών των νέων πηγών ρύπανσης θα συνεχίσει να υπάρχει και µετά την ολοκλήρωση των έργων µια και µετατράπηκαν εκτάσεις δασωµένες ή χορτολιβαδικές σε εκτάσεις µε άσφαλτο ή χώµα χωρίς πράσινο. τέταρτο, η πολιτική που άνοιξε µε την ολυµπιάδα και η οποία συνεχίζεται ακάθεκτη, η οποία εµπορευµατοποιεί κάθε χώρο που είναι «εν δυνάµει επενδυτικός πόλος» θα καταστρέψει ό,τι έχει αποµείνει, όπως τον χώρο του παληού Ιπποδρόµου, το υπόλοιπο Ελληνικό, κ.α. που είναι στο στόχαστρο των επενδυτών, µετατρέποντάς τον από «εν δυνάµει» χώρο για ανάπτυξη πρασίνου» σε επενδυτικό στόχο οικοδόµησης εµπορικών, συνεδριακών, ψυχαγωγικών, αθλητικών (γήπεδα θέασης µεγάλων οµάδων και όχι άθλησης) κέντρων κ.α. Γ. ΕΞΑΓΓΕΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΦΟΣ 1984 ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ Κατά καιρούς έχουν εξαγγελθεί µέτρα για το νέφος, από διάφορες κυβερνήσεις, όµως όλα είναι ατελέσφορα µια και δεν θίγουν τα βασικά αίτια δηµιουργίας τους, δηλαδή αυτό που λέγεται «αντιµετώπιση στην πηγή» και το οποίο περιλαµβάνει είτε συγκράτηση των ρύπων στην πηγή, (είναι πιο απλό να παράγεις αποθειωµένο µαζούτ από το να ελέγχεις χιλάδες καυστήρων και φίλτρων) είτε αλλαγή της παραγωγικής διαδικασίας µε λιγότερο ρυπαίνουσα είτε και µε απαλοιφή του προβλήµατος (προτιµότερη η µετακίνηση µε ΜΜΜ αντί µε ΙΧ για παράδειγµα). Πέραν αυτών, τα µέτρα µπορεί να εξήγγειλαν και σωστές πολιτικές (π.χ. κατασκευή τραµ ή δηµιουργία µεγάλων χώρων πρασίνου) αλλά αυτές στο µεγαλύτερο µέρος τους δεν εφαρµόζονταν ενώ οι εξαγγελίες για λάθος µέτρα (π.χ. κατασκευή γκαράζ, δηµιουργία µεγάλων οδικών αξόνων κ.α.) εφαρµόζονταν αµέσως. Τα «µέτρα Τρίτση» του 1982 Ο Αντώνης Τρίτσης ως Υπουργός Χωροταξίας Οικισµού και Περιβάλλοντος είχε συγκεκριµένες κατευθύνσεις για την αντιµετώπιση νέφους, κυκλοφοριακού και άλλων πολεοδοµικών προβληµάτων αλλά στο σύντοµο διάστηµα υπουργίας του ( ) κάτω από ισχυρές πιέσεις κυκλωµάτων δεν πέτυχε ή δεν πρόλαβε να εφαρµόσει παρά ελάχιστα και αυτά αρκετά αλλοιωµένα από τις αρχικές εξαγγελίες. Βασικές γραµµές του Τρίτση ήταν η ενίσχυση Μέσων Μαζικής Μεταφοράς και ιδίως τραµ, η παραµονή του αεροδροµίου στο Ελληνικό και όχι η µεταφορά του στα Σπάτα, και η εκπόνηση θεσµοθέτηση ρυθµιστικών σχεδίων για όλες τις µεγάλες ελληνικές πόλεις (η λεγόµενη Επιχείρηση Πολεοδοµικής Ανασυγκρότησης). Για το νέφος ειδικότερα είχε συγκροτήσει επιτροπή από 10 εµπειρογνώµονες (από τις ΗΠΑ, την Μεγάλη Βρετανία, την Ιαπωνία, και την Αυστραλία) η οποία έκρινε θετικά τα µέτρα που είχε λάβει τον Ιανουάριο του 1982 και εισηγείτο συµπληρωµατικά και µακροχρόνια µέτρα. Τον Απρίλιο του 1984, επτά µήνες πριν αποπεµφθεί από το Υπουργείο, ανακοίνωσε το σύνολο των µέτρων τα σηµαντικότερα από τα οποία ήταν : Απαγόρευση της πετρελαιοκίνησης στα οχήµατα και αντικατάστασή της από φυσικό αέριο Εφαρµογή δύο δακτυλίων (εσωτερικού και εξωτερικού) στο Λεκανοπέδιο για την κίνηση των µονών-ζυγών ΙΧ Μέτρα γιά αντιρρυπαντική τεχνολογία σε βιοµηχανίες και ταυτόχρονη απαγόρευση νέων εγκαταστάσεων στο Λεκανοπέδιο (Π 84/84) Συστήµατα µείωσης των απωλειών πτητικής βενζίνης από τις εταιρείες πετρελαίου και τα βενζινάδικα. Τα «µέτρα Κουτσόγιωργα» του 1987 Ο Μ.Κουτσόγιωργας ως Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης ( ) εξήγγειλε νέα µέτρα για το νέφος τον εκέµβριο του 1987, τα οποία σε γενικές γραµµές αφορούσαν ελάχιστης απόδοσης µέτρα στον κυκλοφοριακό τοµέα, όπως χρονική επέκταση του δακτυλίου, επέκταση του δακτυλίου και στα ταξί, απαγόρευση πετρελαιοκίνησης στα ταξί, διάφορα επουσιώδη για το νέφος µέτρα όπως η πάταξη της παράνοµης στάθµευση και το συνεχές ωράριο των καταστηµάτων κ.α. και ακόµη εµφανίζεται για πρώτη φορά και η πρόθεση λήψης µέτρων στις διαδηλώσεις για να µην παρακωλύεται η κυκλοφορία! Για την βιοµηχανία ήταν «µέτρα ευχής» και αδέσµευτων εξαγγελιών για καθαρότερο πετρέλαιο και παροχή κινήτρων για εγκατάσταση φίλτρων. Τα µέτρα Κουτσόγιωργα, διατυµπανίστηκαν µε πολύ θόρυβο, αλλά ούτε θα προσέφεραν ουσιαστικά τίποτα, φάνηκε ότι µάλλον ήθελαν να κλείσουν λογαριασµούς µε τους ταξιτζήδες και τις διαδηλώσεις, και δεν κράτησαν και πολύ. 11

12 Οι καταγγελίες Μπούρκα του 1989 Στις 27 Ιανουαρίου 1989 ο Ειδικός Γραµµατέας του ΥΠΕΧΩ Ε Κ.Μπούρκας παραιτήθηκε και κατήγγειλε τον νυν και πρώην Υπουργούς ΠΕΧΩ Ε (Ε.Κουλουµπή , διάδοχο του Τρίτση, και Β.Κεδίκογλου) καθώς και τους υπουργούς Βιοµηχανίας (Α.Πεπονής) και Μεταφορών (Ι.Χαραλάµπους) ότι «µπλοκάρησαν το πρόγραµµα αντιρρύπανσης» του 1982, και επεσήµανε την «έλλειψη πολιτικής βούλησης µε πιθανή προώθηση ξένων συµφερόντων, σε ότι αφορά την παραπλάνηση του ελληνικού λαού για το θέµα των αυτοκινήτων µε χρήση αµόλυβδης βενζίνης». Τα µέτρα Λιάσκα του Ο Κ.Λιάσκας διορίστηκε ΥΠΕΧΩ Ε στην υπηρεσιακή κυβέρνηση Γρίβα ( έως ) και παρέµεινε στην θέση αυτή στην Οικουµενική Κυβέρνηση του Ζολώτα ( έως ). Τα µέτρα Λιάσκα, αποτελούν ένα συνοθύλευµα όλων όσων είχαν λεχθεί ως τότε, περιλάµβαναν ακόµη και τις θέσεις Τρίτση και τις θέσεις των διαδόχων του παρ όλες τις αντιφάσεις των δύο αυτών κατευθύνσεων, αλλά ο τρόπος που είχαν ιεραρχηθεί, η παρουσίασή τους καθώς και οι κατευθύνσεις για την υλοποίησή τους έκαναν σαφές ότι επρόκειτο για µεθοδευµένη πριµοδότηση της εισαγωγής των καταλυτικών ΙΧ και όλα τα άλλα ήταν το χρύσωµα του χαπιού. Περιλαµβάνει ακόµη την κατασκευή θέσεων στάθµευσης µέσα στο κέντρο, πράγµα το οποίο εφ όσον δεν υπάρχει σωστή συγκοινωνία λειτουργεί ως πόλος έλξης και άλλων ΙΧ (και αποτελεί λαθεµένο αλλά πάγιο στόχο των κυβερνήσεων της Ν και του ΠΑΣΟΚ και που εξυπηρετεί ευθέως τα κυκλώµατα της αγοράς των ΙΧ ). Πρέπει να τονιστεί ότι στην ανακοίνωση των προτάσεων του ΤΕΕ στις 23 Απριλίου 1989, (Ε ΤΕΕ ) που είχαν συνταχθεί από επιτροπή του ΤΕΕ (Κ.Λέφας, καθηγητής ΕΜΠ Μ-Η, Α.Οικονοµόπουλος, Χ-Μ, Χ.Θεοχάρη, υγιεινολόγος, Α.Ανδρεαδάκης λέκτορας ΕΜΠ) προτάθηκε η χρήση καθαρών αυτοκινήτων µικρού και µεσαίου κυβισµού µε συµβατικές τεχνολογίες (όχι νέας τεχνολογίας, δηλαδή καταλυτικά), όµως στον κατάλογο των 54 µέτρων που πρότεινε ως Υπουργός ΠΕΧΩ Ε τον Ιανουάριο του 1990 µιλούσε µόνο για οχήµατα νέας τεχνολογίας, προφανώς καταλυτικά αλλά έντεχνα απέφευγε να χρησιµοποιήση αυτή την λέξη, ενώ το σύνολο των προτάσεων εστιαζόταν σε πολιτική τιµών και διαδικασίες απόσυρσης των παλαιών ΙΧ, θέσεις που αναπτύχθηκαν αµέσως µετά από την επόµενη Κυβέρνηση µε υπουργό ΠΕΧΩ Ε τον Μάνο. Αλλωστε λίγο αργότερα, σε κοινή συζήτηση Λιάσκα ως Προέδρου ΤΕΕ και Μάνου ως ΥΠΕΧΩ Ε στον 902 δεν ελέχθη τίποτα για τα καταλυτικά, και φάνηκε ότι συµφωνούσαν σε όλα. Οι θέσεις και η τακτική του Λιάσκα ο οποίος τότε ήταν µέλος του ΚΚΕ, συνάντησαν έντονη αντίδραση από µέλη και στελέχη του Κοµµουνιστικού Κόµµατος όµως ο Λ. είχε την αµέριστη στήριξη του τότε ΓΓ του ΚΚΕ Γ.Φαράκου. Οι θέσεις αυτές µεταλλάχτηκαν σε «θέσεις του ΤΕΕ» το 1991, και µε την στήριξη µάλιστα του Αντώνη Τρίτση, τότε ηµάρχου Αθηναίων. Η κίνηση του ηµάρχου Αθηναίων Α.Τρίτση του 1991 Ο Τρίτσης, σε µια συνήθη του θορυβώδη προσπάθεια προσκάλεσε σε σύσκεψη στις 10 Οκτωβρίου 1991, κάθε αρµόδιο και µη, και ούτε λίγο ούτε πολύ πρότεινε (µάλλον έκανε έκκληση) σε όλους τους προσκεκληµένους (Σύνδεσµο Ελληνικών Βιοµηχανιών, υπουργεία ΠΕΧΩ Ε, Μεταφορών και Βιοµηχανίας, ΤΕ ΚΝΑ, ΕΒΕΑ, εµπορικούς και ξενοδοχειακούς συλλόγους, ΤΕΕ, σύλλογο Χηµικών, την Ακαδηµία Αθηνών, το ΕΜΠ και την Ανωτάτη Γεωπονική Σχολή κ.α.) να συναισθανθούν τις ευθύνες τους και να αποδεχτούν σειρά µέτρων για το νέφος, ασκώντας ταυτόχρονα και πιέσεις προς την πολιτική ηγεσία. Χαρακτηριστικά αναφέρονταν στην εισήγηση που µοιράστηκε ότι πρέπει να γίνει «Ανάληψη ιετούς Επιχείρησης Κοινωνικής Συνευθύνης για την καταπολέµηση του νέφους» και ακόµη ότι «είναι ανάγκη να συµφωνήσουµε οι Κοινωνικοί φορείς σε ένα κώδικα ηθικής και επαγγελµατικής συµπεριφοράς για την σωτηρία της Αθήνας». Τα µέτρα που πρότεινε ήταν αρκετά σε σωστή κατεύθυνση, όπως η ενίσχυση των ΜΜΜ, η βελτίωση των καυσίµων, η υγραεριοκίνηση των ταξί, ρητά όχι στα καταλυτικά, η δηµιουργία σώµατος επιθεωρητών για την βιοµηχανία κ.α., µέτρα τα οποία είχε προτείνει και ως Υπουργός ΠΕΧΩ Ε αλλά που δεν µπόρεσε να τα εφαρµόσει - θα πετύχαινε τώρα ως δήµαρχος την συναίνεση των βιοµηχάνων και των αυτοκινητοβιοµηχανιών ;! Μέτρα της κυβέρνησης της Ν του Τον Μάϊο του 1993 ο τότε Υπουργός ΠΕΧΩ Ε Γ.Βουλγαράκης ανακοίνωσε µια ακόµη δέσµη µέτρων τα κυριώτερα από τα οποία αφορούσαν τα όρια λήψης εκτάκτων µέτρων και τα µέτρα αυτά από τα οποία εξαιρούνταν τα καταλυτικά, την κάρτα καυσαερίων και την τοποθέτηση από σπόνσορες πινακίδων στην Αθήνα που θα πληροφορούσαν τους πολίτες για τα ύψη των ρύπων. «Αττική SOS» τα µέτρα Λαλιώτη του Τον Ιούνιο του 1994 ανακοινώθηκαν το σύνολο των µέτρων της Κυβέρνησης, στο πρόγραµµα «Αττική SOS». Τα µέτρα περιλάµβαναν την κατασκευή του µετρό (που είχε ήδη ξεκινήση η διαδικασία), τον προαστειακό µέχρι Χαλκίδα, Κόρινθο, Ραφήνα και Λαύριο, τον εκσυγχρονισµό των ΗΣΑΠ, 3 ανισόπεδους κόµβους (Συγγρού-Λαγουµιτζή, Μάχης Αναλάτου, Αµπελοκήπων και την Λ.Κωνσταντινουπόλεως, κατασκευή υπογείων γκαράζ στις πλατείες Κολωνακίου, Κάνιγγος, Κυψέλης, Αιγύπτου και Ευφράνορος, µείωση της περιεκτικότητας σε θείο του Μαζούτ στα 4 έως 3,5 % (το 1991 το 3,5% ήταν ήδη υπό απαγόρευση!!), την καθιέρωση τριών τύπων βενζίνης αµόλυβδης, ντήζελ, ντήζελ κίνησης και υγραέριο, το κλιµακωτό ωράριο, αύξηση επιφανειών πρασίνου, τόσο περιαστικού όσο και σφηνών από την περιφέρεια 12

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Είδη ρύπανσης Το νέφος του Λονδίνου (1950) Πρωτογενείς ρύποι: Μονοξείδιο του άνθρακα, ιοξείδιο του θείου Καπνός Το νέφος του Λος Άντζελες (1970) ευτερογενείς ρύποι: Όζον Mόλυβδος

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ A. Λονδίνο B. Αθήνα A. Λονδίνο Απόσπασµα από το AIR POLLUTION του Henry C. Perkins, U.S., 1974 Σελίδες 332, 341, 342, 343 B. Αθήνα Στοιχεία ατµοσφαιρικής ρύπανσης µέτρα για τα

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη

Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη 1η Ημερίδα Εταιρείας Δημόσιας και Περιβαλλοντικής Υγιεινής 11 Ιουνίου 2010, Λάρισα Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη Τσιρόπουλος Νικ. Αναπληρωτής Καθηγητής,

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα

Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ/ΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ & ΘΟΡΥΒΟΥ Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Δρ. Αναστάσιος Αδαμόπουλος Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Η αστική ρύπανση οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ Ιωάννης Ζιώµας, Καθ. ΕΜΠ, Πρόεδρος ΕΚΠΑΑ Γιώργος Γιαννής, Πρόεδρος Αττικό Μετρό ΑΕ Βασιλική Τρύφωνα, /νση ΕΑΡΘ, ΥΠΕΧΩ Ε Βασιλική Σµυρνιούδη, /νση ΕΑΡΘ, ΥΠΕΧΩ Ε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012 Σελίδα1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Δεκέμβριος 2012 Τα τελευταία δύο χρόνια οι επιστήμονες παρατηρούν στα μεγάλα αστικά κέντρα ότι η στροφή στη φθηνότερη

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη Το φαινόμενου του θερμοκηπίου Μέση θερμοκρασία σε παγκόσμια κλίμακα Ατμόσφαιρα ονομάζεται το αέριο τμήμα του πλανήτη, το οποίο τον περιβάλλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του Τα αέρια της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός Αέρια ρύπανση: Θεσμικό πλαίσιο, πηγές & υφιστάμενη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός ΤΕΕ τμ. Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας, Μ.Ε. Περιβάλλοντος & Αειφορίας ΙΟΥΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Το διαφανές στρώµα αέρος που περιβάλλει τη Γη σαν µια τεράστια προστατευτική ασπίδα, δίχως την οποία η ζωή στον πλανήτη µας θα ήταν αδιανόητη, ονοµάζεται ατµόσφαιρα. Η ατµόσφαιρα λοιπόν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη»

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» «Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» ρ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών IP/04/84 Βρυξέλλες, 22 Ιανουάριος 2004 Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαµβάνει ευρέως φάσµατος νοµική δράση µε στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα Αντιμετώπισης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης

Μέτρα Αντιμετώπισης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης Μέτρα Αντιμετώπισης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης 1. Κατηγοριοποίηση Οχημάτων για την Εφαρμογή των Μέτρων Η εφαρμογή των μέτρων για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης προϋποθέτει την κατηγοριοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Η πόλη ως καταλύτης για ένα αειφόρο πρότυπο ανάπτυξης Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Διαπιστώσεις Πού ζούμε ; Ο χάρτης αναπαριστά τη συγκέντρωση πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση Αιθαλομίχλη το χειμώνα, φωτοχημικό νέφος το καλοκαίρι. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση Αιθαλομίχλη το χειμώνα, φωτοχημικό νέφος το καλοκαίρι. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση Αιθαλομίχλη το χειμώνα, φωτοχημικό νέφος το καλοκαίρι Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Ατμοσφαιρική Ρύπανση Ατμοσφαιρική Ρύπανση Τι είναι ατμοσφαιρική ρύπανση; Ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η εισαγωγή στον αέρα χημικών, αιωρούμενων στερεών ή οργανισμών που προκαλούν προβλήματα υγείας στους ανθρώπους ή σε άλλους

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Ξενία 11500 11420 14880 12800

Ξενία 11500 11420 14880 12800 Γ. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ CO 2 Γ.1 Περιγραφή κτιριακών εγκαταστάσεων Η συνολική έκταση του Πανεπιστηµίου είναι 23,22 στρ. όπου βρίσκονται οι κτιριακές του εγκαταστάσεις όπως είναι το κτίριο της Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

H Μητροπολιτική Αθήνα αντιμετωπίζει ριζικές αλλαγές και σύνθετα πολεοδομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα

H Μητροπολιτική Αθήνα αντιμετωπίζει ριζικές αλλαγές και σύνθετα πολεοδομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα 1 2 H Μητροπολιτική Αθήνα αντιμετωπίζει ριζικές αλλαγές και σύνθετα πολεοδομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα 3 Περιβαλλοντική υποβάθμιση 4 Σε αναζήτηση της σύγχρονης ταυτότητας 5 Ανεργία -

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ Έλεγχος Ποιότητας Υλικών ΛΕΙΒΑΔΑΡΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΡΑΓΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ O σύγχρονος τρόπος ζωής επιβάλλει σε πολλούς ανθρώπους να περνούν τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας

Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Πειραιώς 132, 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail:info@rae.gr Web: www.rae.gr ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 16/2011 Τροποποίηση της υπ αριθµ. Πρωτ. ΥΠΑΝ 5/ΗΛ/Α/Φ17/1219/8183/24.06.2008 Άδειας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικιακή σύνθεση πληθυσµού

Ηλικιακή σύνθεση πληθυσµού Ηλικιακή σύνθεση πληθυσµού Ηλικιακή πληθυσµιακή δοµή Χρήση διαγραµµάτων ηλικιακής δοµής 3 ηλικιακές κατηγορίες προαναπαραγωγική (0-14 ετών) αναπαραγωγική (15-44 ετών) µετα-αναπαραγωγική (45-85+ ετών) 1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Fax: 38 33 597 http://www.eex.gr

Fax: 38 33 597 http://www.eex.gr ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Ν. Π. Δ. Δ. Ν. 1804/1988 Κάνιγγος 27, 106 82 Αθήνα Τηλ.: 38 21 524, 38 29 266, Fax: 38 33 597 http://www.eex.gr E-mail: info@eex.gr ASSOCIATION OF GREEK CHEMISTS 27 Kaningos Str,

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 ΦΟΡΤΙΑ Υπό τον όρο φορτίο, ορίζεται ουσιαστικά το πoσό θερµότητας, αισθητό και λανθάνον, που πρέπει να αφαιρεθεί, αντίθετα να προστεθεί κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ Ο ΟΥΣ Γ. ΧΑΛΚΙ Η ΚΑΙ ΜΕΓ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ Ο ΟΥΣ Γ. ΧΑΛΚΙ Η ΚΑΙ ΜΕΓ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΛΕΤΗ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ Ο ΟΥΣ Γ. ΧΑΛΚΙ Η ΚΑΙ ΜΕΓ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Α ΣΤΑ ΙΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Η µελέτη έχει ως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ - ΣΠΠΕ

ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ - ΣΠΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ - ΣΠΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc25

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ «Δημόσια Αστικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς»

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ «Δημόσια Αστικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς» ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΘΗΒΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Επίβλεψη : Καθηγήτρια Dr. Έλενα Καλλικαντζάρου Μελέτη - Ανάπτυξη: Καλογερίδου Χρυσούλα

Διαβάστε περισσότερα

κάποτε... σήμερα... ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης

κάποτε... σήμερα... ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΤΗΡΙΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; κάποτε... η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης σήμερα... σήμερα ΚΤΗΡΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: σημαντικός ρυπαντής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...17 Εισαγωγή...19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Προσπάθεια Ανάπτυξης με Σεβασμό στο Περιβάλλον 1.1 Εισαγωγή...29 1.2 Μηδενική Ανάπτυξη ή Βιομηχανία της Αντιρρύπανσης;...30 1.3 Η Σημερινή Κατάσταση...32

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΑΝΤ/ΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος 2 ΤΟ ΘΕΜΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η ανάπτυξη των Λαχανοκήπων και της ευρύτερης περιοχής Α. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αέρια Απόβλητα Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ 1. ΦΕΚ 315/Α/1977, Π.. Υπ Αριθ. 922 Περί Απαγορεύσεως της χρήσεως πετρελαίου τύπου Μαζούτ εις κτιριακάς εγκαταστάσεις καύσεως.

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 Oρισµός φλόγας Ογεωµετρικός τόπος στον οποίο λαµβάνει χώρα το µεγαλύτερο ενεργειακό µέρος της χηµικής µετατροπής

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής: Αλέξανδρος Παπαγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Laser apdlidar@central.ntua.gr

Εισηγητής: Αλέξανδρος Παπαγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Laser apdlidar@central.ntua.gr Η Ατμοσφαιρική Ρύπανση στο Λεκανοπέδιο Αθηνών Εισηγητής: Αλέξανδρος Παπαγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Laser apdlidar@central.ntua.gr Περιεχόμενα Βασικοί αέριοι ρύποι Ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηση ενέργειας και θέρμανση κτιρίων

Εξοικονόμηση ενέργειας και θέρμανση κτιρίων Εξοικονόμηση ενέργειας και θέρμανση κτιρίων Μέρος 1 ο : Σύγκριση τοπικών και κεντρικών συστημάτων θέρμανσης "Μύρισε χειμώνας" και πολλοί επιλέγουν τις θερμάστρες υγραερίου για τη θέρμανση της κατοικίας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπομπές αερίων ρύπων από τα διάφορα μεταφορικά μέσα

Εκπομπές αερίων ρύπων από τα διάφορα μεταφορικά μέσα Εκπομπές αερίων ρύπων από τα διάφορα μεταφορικά μέσα Γιάννης Κ. Ζιώμας Αναπλ. Καθηγητής, Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Το πρόβλημα στην Αθήνα Η Αθήνα αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Τύποι εκποµπών που εκλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ SWOT ANALYSIS ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ SWOT ANALYSIS ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Ε.Μ.Π. Μεταπτυχιακή κατεύθυνση: Πολεοδοµία-Χωροταξία «Προσεγγίσεις του εφαρµοσµένου αστικού σχεδιασµού στην Ελλάδα» Υπεύθυνοι µαθήµατος: Κ. Σερράος, Ε. Κλαµπατσέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ. Άρθρο 1 Μέτρα Αντιμετώπισης της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης από την Οδική Κυκλοφορία

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ. Άρθρο 1 Μέτρα Αντιμετώπισης της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης από την Οδική Κυκλοφορία ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ στο Σχέδιο Νόμου «Ενσωμάτωση στην ελληνική έννομη τάξη της Οδηγίας 2006/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους ετήσιους και ενοποιημένους λογαριασμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Διαπνοή είναι η: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Όταν το φωτοχηµικό νέφος έπνιξε το Λονδίνο

Όταν το φωτοχηµικό νέφος έπνιξε το Λονδίνο Όταν το φωτοχηµικό νέφος έπνιξε το Λονδίνο Κυριακή, 09 Δεκεµβρίου 2012, 11:37 - Τελευταία Ανανέωση Κυριακή, 09 Δεκεµβρίου 2012, 11:39 ΚΟΣΜΟΣ Φωτογραφίες από το φαινόµενο που σκότωσε πάνω από 4.000 ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

9 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

9 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ 9 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Θέμα: «Άνθρωποι και μηχανές. Μόλυνση από τις μηχανές» Από την ομάδα NBA : Τσιάκαλος Tηλέμαχος Μπούζας Νίκος Λιαρομμάτης Nίκος Αλεξανδρόπουλος Αποστόλης ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ: Αναστασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας»

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» «Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» Εισηγήτρια : Ζησοπούλου Δώρα Πολ. Μηχανικός - Συγκοινωνιολόγος MSc Περιβαλλοντολόγος Υπεύθυνη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 o ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 o ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 o ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ Εισαγωγή Σε αυτό το κεφάλαιο γίνεται παρουσίαση των δεδοµένων που χρησιµοποιήθηκαν στην εργασία καθώς και των κύριων ποιοτικών χαρακτηριστικών των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

1. Σύντοµα Ιστορικά Στοιχεία

1. Σύντοµα Ιστορικά Στοιχεία ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ηµήτρη Μελά Τµήµα Φυσικής Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης 1. Σύντοµα Ιστορικά Στοιχεία Η περιβαλλοντική ρύπανση δεν είναι νέο φαινόµενο. Ένας από τους λόγους που ανάγκαζαν τις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: Yr host 4 today: Νικόλαος Ψαρράς

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: Yr host 4 today: Νικόλαος Ψαρράς ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ: Γιατί να επιλέξει κανείς τη γεωθερµία ; Ποιος ο ρόλος των γεωθερµικών αντλιών θερµότητας ; Yr host 4 today: Νικόλαος Ψαρράς ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ( Με στόχο την ενηµέρωση περί γεωθερµικών

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΡΟΣΙΣΜΟΥ. ΤΕΧΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΕΣ: Εξοικονόμηση ενέργειας και ΑΠΕ στα κτήρια

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΡΟΣΙΣΜΟΥ. ΤΕΧΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΕΣ: Εξοικονόμηση ενέργειας και ΑΠΕ στα κτήρια ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΡΟΣΙΣΜΟΥ ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΡΟΣΙΣΜΟΥ O φυσικός ή παθητικός δροσισμός βασίζεται στην εκμετάλλευση ή και στον έλεγχο των φυσικών φαινομένων που λαμβάνουν χώρα στο κτήριο και το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Με τον όρο Ηλιακή Ενέργεια χαρακτηρίζουμε το σύνολο των διαφόρων μορφών ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο. Το φως και η θερμότητα που ακτινοβολούνται, απορροφούνται

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών

Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΨΥΧΡΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΝΗΣΙΔΑΣ Πηγή: LBNL HEAT ISLAND GROUP Αγροτική Εμπορικό περιοχή κέντρο Περιαστική περιοχή (κατοικίες)

Διαβάστε περισσότερα

Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr

Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Περιβαλλοντικά προβλήματα μεσοκλίμακας Ρύπανση στις πόλεις Αίτια ρύπανσης Μετεωρολογικές παράμετροι Βασικοί ρυπαντές πόλης Καπνομίχλη Φωτοχημική ρύπανση Μέτρα περιορισμού ρύπανσης Σημερινή κατάσταση περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Ορισµοί 1. Βιοµάζα : το βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

1. το σύστημα ελέγχου αναθυμιάσεων από το ρεζερβουάρ

1. το σύστημα ελέγχου αναθυμιάσεων από το ρεζερβουάρ Ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; σελ. 137 ( μονάδες 6 ΤΕΕ 2003 ) ( μονάδες 13 ΕΠΑΛ 2010 ) 1. το σύστημα ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΑΘΗΝΑ. Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ

ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΑΘΗΝΑ. Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ηµήτριος Α. Τσαµπούλας, Καθηγητής ΕΜΠ Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ ΑΘΗΝΑ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 οµή Παρουσίασης 1. Υφιστάµενη κατάσταση στην Πρωτεύουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μελέτη. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας. Εργαστήριο Μελέτης. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης

Πιλοτική Μελέτη. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας. Εργαστήριο Μελέτης. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης Πιλοτική Μελέτη Εργαστήριο Μελέτης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας Πανδής Σπύρος Καλτσονούδης Χρήστος Φλώρου Καλλιόπη Σταθμοί Μετρήσεων Δημοτικό parking 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας 2η Εβδομάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ Ημερίδα ΙΕΝΕ/ΥΜΕ για Πράσινες Μεταφορές Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2008 Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας για μια βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενη ενεργειακή κατάσταση κτιριακού αποθέματος

Υφιστάμενη ενεργειακή κατάσταση κτιριακού αποθέματος Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Υφιστάμενη ενεργειακή κατάσταση κτιριακού αποθέματος Εξοικονόμηση Ενέργειας Στα Κτίρια Πάρος 15 Οκτωβρίου 2012 Ελπίδα Πολυχρόνη Μηχανολόγος Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Τι περιλαμβάνουν τα καυσαέρια που εκπέμπονται κατά τη λειτουργία ενός βενζινοκινητήρα ; ( μονάδες 8 ΤΕΕ 2003 ) απάντ. σελ.

Τι περιλαμβάνουν τα καυσαέρια που εκπέμπονται κατά τη λειτουργία ενός βενζινοκινητήρα ; ( μονάδες 8 ΤΕΕ 2003 ) απάντ. σελ. Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 ) απάντ. σε σημειώσεις από τα ΜΕΚ ΙΙ ή την φυσική Να δώστε τους ορισμούς των πιο κάτω μεταβολών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα