ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Αναφορά στον Σύγχρονο Προβληµατισµό

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Αναφορά στον Σύγχρονο Προβληµατισµό"

Transcript

1 ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Βασίλειος Ε. Βισκαδουράκης Καθηγητής /θµιας Εκπ/σης, Μ.Εd. Στη ιδακτική και Μεθοδολογία των Μαθηµατικών ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εργασία έχει στόχο να παρουσιάσει ένα τµήµα, (το σύνολο είναι δύσκολο, ίσως και ανέφικτο), του προβληµατισµού που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια γύρω από το ζήτηµα της ανανέωσης και της ανασυγκρότησης των Αναλυτικών Προγραµµάτων στη Μέση Εκπαίδευση. Έτσι επιχειρείται να διατυπωθούν σε γενικές γραµµές τα βασικά ερωτήµατα που αναφύονται στα πλαίσια µιας τέτοιας προσπάθειας, να αναζητηθούν και να υπογραµµιστούν παράγοντες που περιορίζουν και καθορίζουν το χαρακτήρα των αλλαγών των Αναλυτικών Προγραµµάτων, και τέλος επιχειρείται να σκιαγραφηθεί µια διαδικασία που να διαθέτει εκείνα τα στοιχεία (τα οποία και αναφέρονται) έτσι ώστε αυτή να µπορεί να χαρακτηριστεί ως Επιστηµονική Προσπάθεια ανάπτυξης Αναλυτικών Προγραµµάτων. Αναφορά στον Σύγχρονο Προβληµατισµό Είναι γνωστό ότι µετά την αποτυχία του εγχειρήµατος των «νέων µαθηµατικών» τις δεκαετίες του 60 και 70, η µαθηµατική κοινότητα δεν έχει επιχειρήσει θεµελιακές αναδοµήσεις και ριζικές αναδιαρθρώσεις των αναλυτικών προγραµµάτων των µαθηµατικών στη µέση εκπαίδευση. Το κόστος του εγχειρήµατος εκείνου ήταν τέτοιο που να λειτουργεί αποτρεπτικά ακόµα και σήµερα για κάθε απόπειρα πάνω στο συγκεκριµένο θέµα. Βέβαια σήµερα ξέρουµε πολύ περισσότερα πράγµατα για τη µαθηµατική σκέψη, τη µάθηση, το problem solving απ ότι στην αµέσως µετά- Sputnic περίοδο. Έτσι είναι θεµιτή η επανατοποθέτηση του θέµατος των αναλυτικών προγραµµάτων των µαθηµατικών, πάνω σε νέες βάσεις και νέες αντιλήψεις. [8] Και πράγµατι, την τελευταία 12ετία φαίνεται να συζητείται αρκετά το ζήτηµα και να διατυπώνονται προτάσεις και ιδέες από πολλούς ερευνητές. Όµως, καθώς σηµειώνει ο Donald Macnab,[11] παρά τις συνεχείς προσπάθειες για τη δηµιουργία ενός οράµατος για τη Μαθηµατική εκπαίδευση (και αναφέρει προσπάθειες των Richard (1998), Dossey (1992), Greeno (1992), Hoyles-Morgan και Woodhouse (eds.) (1999)) δεν έχει επιτευχθεί µια σύνθεση απόψεων. Κι αυτό γιατί στην προσπάθεια αυτή εγείρονται πολλά ζητήµατα (και πρακτικής φύσης) που πρέπει να ξαναειδωθούν για να τεθούν οι στόχοι, τα προγράµµατα και η µεθοδολογία. Για παράδειγµα: Ποια θα είναι η ισορροπία µεταξύ πολιτισµικής-πνευµατικής και ωφελιµιστικής πρακτικής θέασης των µαθηµατικών; Πώς θα συσχετισθεί το θέµα µε άλλες περιοχές των αναλυτικών προγραµµάτων; Ποια θα πρέπει να είναι η ισορροπία και η συσχέτιση µεταξύ κατανόησης των µαθηµατικών διαδικασιών και τεχνικής ικανότητας; Πώς θα παρακινηθεί ο µαθητής για µια βαθύτερη καλλιέργεια; 1

2 Τι βαθµός προσοχής πρέπει να καταβληθεί για να αναπτυχθεί στους µαθητές µια κατανόηση της φύσης και του σκοπού της µαθηµατικής σκέψης; Ποια θα πρέπει να είναι η ισορροπία και η συσχέτιση µεταξύ επαγωγικής και παραγωγικής όψης της µαθηµατικής σκέψης; Ηµιτελείς, πρόχειρες ή προκατασκευασµένες απαντήσεις και αναλύσεις αυτών των ερωτηµάτων οδηγούν σε αστάθεια και σύγχυση το όραµα, προκαλώντας ενδεχοµένως µια µεγάλη σειρά από απρόβλεπτες και ανεπιθύµητες συνέπειες, όπως: Έλλειψη διαύγειας στην επικοινωνία του οράµατος στους διδάσκοντες καθηγητές. Έλλειψη διαύγειας στην επικοινωνία του οράµατος στους µαθητές. Έλλειψη συνεκτικής σχέσης µεταξύ οράµατος και εφαρµογής του στην τάξη. Υπερέµφαση συγκεκριµένων όψεων του προγράµµατος ή της παιδαγωγικής εις βάρος άλλων. Υπερεξάρτηση από τα εγχειρίδια ή από επινοήσεις οι οποίες εµφανίζονται στην υλοποίηση του οράµατος. Υπερσυµπιεσµένα προγράµµατα στην προσπάθεια να εφαρµοστεί το όραµα µε τους περιορισµούς του χρόνου που διατίθεται και των «πιστεύω» των καθηγητών γύρω από τα επιδιωκόµενα standars. Αστάθµητα προγράµµατα που δίνουν υπερβολική έµφαση στην προσωπική ανάπτυξη των µαθητών και καθόλου έµφαση στα επιδιωκόµενα standards. Αβεβαιότητες στους καθηγητές ως προς το ρόλο τους στην τάξη. ([11], σελ. 71). Είναι φανερό ότι η σύλληψη ενός οράµατος για τη µαθηµατική εκπαίδευση, είναι µόνο η αρχή σε µια πολυεπίπεδη διαδικασία. Για να γίνει ένα όραµα εφικτό, πρέπει να µεταφραστεί σε στόχους οι οποίοι να αποκρυσταλλώνουν αυτό το όραµα. Οι στόχοι πάλι από µόνοι τους δεν παράγουν ένα αποτελεσµατικό αναλυτικό πρόγραµµα παρά µόνο όταν υποστηρίζονται από ένα συνεκτικό και συγκροτηµένο όραµα. Οι χώρες που συµµετείχαν στο TIMSS (Third International Mathematics and Science Survey) σε εκθέσεις τους σχετικά µε τα προτεινόµενα αναλυτικά προγράµµατα, παραθέτουν σε διάφορους βαθµούς έµφασης στόχους σχετικούς µε: Εκτελεστικές δεξιότητες στα µαθηµατικά Βαθιά κατανόηση των µαθηµατικών διαδικασιών. Κατανόηση και χρήση των µαθηµατικών στην καθηµερινή ζωή. Αυτοσχεδιαστικές δεξιότητες στην εφαρµογή των µαθηµατικών. Οργανωτικές και λογικές δεξιότητες. Πρωτοβουλία και επινοητικότητα. Ανάπτυξη της συνεργατικότητας. Ιστορική και πολιτισµική κατανόηση των µαθηµατικών. ([11] σελ. 72) Στα πλαίσια της (παγκόσµιας) προβληµατικής πάνω στην αναζήτηση ενός νέου οράµατος για την εκπαίδευση και τη συγκρότηση νέων αναλυτικών προγραµµάτων, ο Αµερικανός Schmidt και η επιστηµονική του οµάδα, θέτουν καίρια ερωτήµατα, όπως: Πώς µπορούµε να αποκτήσουµε ένα νοηµατικά συνεκτικό πυρήνα στα µαθηµατικά αναλυτικά µας προγράµµατα; Πώς µπορούµε να ανεβάσουµε τις προσδοκίες και τις απαιτήσεις από τους µαθητές µας; Πώς µπορούµε να βοηθήσουµε τους καθηγητές µας να κάνουν το καλύτερο που µπορούν διδάσκοντας µαθηµατικά στους µαθητές µας; Μπορούµε να βρούµε ένα καλύτερο µοντέλο αναλυτικού προγράµµατος και διδασκαλίας εκπαίδευσης; Μπορούµε να αναπτύξουµε ένα νέο όραµα για το τι είναι νέο και σηµαντικό; Τι είδους µαθηµατική εκπαίδευση θέλουµε ως έθνος για τα παιδιά µας;. Και παρατηρεί ότι ενώ αυτό το τελευταίο ερώτηµα είναι κεντρικό και απαιτεί ευρύ και δηµόσιο διάλογο, φαίνεται µάλλον ότι θέλουµε εκπαίδευση η οποία να είναι περισσότερο εστιασµένη ειδικά σε 2

3 δυναµικές κεντρικές ιδέες και δυνατότητες, µε περισσότερο βάθος τουλάχιστον σε κάποιες περιοχές, έτσι ώστε το περιεχόµενο να έχει καλύτερες ευκαιρίες για να γίνει κατανοητό, να οργανωθεί συνδεόµενο µε άλλες ιδέες των παιδιών και να παράξει τελικά οξυδέρκεια και ενόραση διαίσθηση και όχι παπαγαλίστικη προσπάθεια. Να εφοδιάσει το µαθητή µε καθαρές, δυναµικές, γεµάτες νόηµα και περιεχόµενο γνώσεις που να αντέχουν στο χρόνο και να µην είναι εφήµερες και µόνο για τις ανάγκες και τις απαιτήσεις του σχολείου ([11] σελ. 69) Τη στόχευση της ενόρασης-διαίσθησης µε κατάλληλα αναλυτικά προγράµµατα, υποστηρίζει και ο Wilder (1984) επισηµαίνοντας ότι: τα νέα αναλυτικά προγράµµατα θάπρεπε να προσπαθούν να στρέψουν τη διδασκαλία από την γνωσιακή συνιστώσα σε µια διαδικασία µέσα στην οποία η ενόραση των σπουδαστών θα χρησιµοποιείται ενεργά και θα αναπτύσσεται περαιτέρω κατά την απόκτηση της νέας γνώσης. ([9] σελ. 30) Άλλες απόψεις πάλι, υποστηρίζουν ότι, µε βάση τη σηµερινή πραγµατικότητα της µαθηµατικής εκπαίδευσης, το κέντρο βάρους στους σκοπούς των αναλυτικών προγραµµάτων θα πρέπει να είναι η αναζήτηση εκείνων των χαρακτηριστικών της µαθηµατικής σκέψης και δραστηριότητας που παίζουν ένα αποφασιστικό ρόλο στη σύγχρονη τεχνοκρατική κοινωνία. ([13] σελ. 34) Προτάσεις για εισαγωγή Νέων Γνωστικών Αντικειµένων Πολλοί ερευνητές ανά τον κόσµο προτείνουν να εισαχθούν στα αναλυτικά προγράµµατα και τα λεγόµενα Εθνοµαθηµατικά. Κατά τον Marcia Ascher τα Εθνοµαθηµατικά η µελέτη των µαθηµατικών ιδεών των ανθρωπίνων παραδόσεων µπορούν να κάνουν µια µοναδική συνεισφορά στα αναλυτικά προγράµµατα των µαθηµατικών. Κατά τον Τ. Τριανταφυλλίδη, στο επίπεδο της πρακτικής, η εισαγωγή των Εθνοµαθηµατικών στην τάξη έχει χρησιµοποιηθεί από τους διδάσκοντες και για να καταστήσουν τα µαθηµατικά πιο ελκυστικά στους µαθητές. Αλλά η ανάπτυξη των Εθνοµαθηµατικών κατά τον Τριανταφυλλίδη εκφράζει καθαρά και την ανάγκη για ένα µέρος κάποιων ερευνητών να αποµακρυνθούν από µια καταπιεστική Καρτεσιανή θεώρηση των µαθηµατικών. ([14] σελ. 25) Τέλος µια σύγχρονη τάση, που ήδη σε πολλές Πολιτείες των ΗΠΑ έχει υλοποιηθεί, είναι η εισαγωγή των ιακριτών Μαθηµατικών στη Μέση Εκπαίδευση. Υπέρ της ιδέας αυτής έχει αναπτυχθεί εκτεταµένη επιχειρηµατολογία (*) και οι πρώτες αξιολογήσεις από την εφαρµογή της φαίνεται να είναι ιδιαίτερα θετικές. Η βεβαιωµένη ερευνητικά, θετική σε σηµαντικό βαθµό, βελτίωση της επίδοσης των µαθητών σε πολιτείες που έχουν εφαρµόσει Αναλυτικά Προγράµµατα µε προσανατολισµό τα ιακριτά Μαθηµατικά, δεν περιορίζεται µόνο στο συγκεκριµένο αντικείµενο αλλά και σε γνωστικά αντικείµενα που ανήκουν στα παραδοσιακά προηγούµενα Αναλυτικά Προγράµµατα. Γενικά παρατηρήθηκε (**) µια αξιοσηµείωτη διαφοροποίηση της στάσης των µαθητών απέναντι στα Μαθηµατικά, γεγονός που θα µπορούσε ενδεχοµένως να αποδοθεί και στη σοβαρή διαφορά του τρόπου σκέψης και της λογικής που κυριαρχεί στα ιακριτά Μαθηµατικά και που είναι κυρίως επαγωγικού χαρακτήρα. Τρόπου σκέψης περισσότερο οικείου και συµβατού µε τις νοητικές ικανότητες του µαθητή, όπως ισχυρίζονται ερευνητές εκπαιδευτικοί ψυχολόγοι. (*) Βλ. ΤΑ ΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ: Μια πρόταση στα πλαίσια του Σύγχρονου Εκπαιδευτικού Προβληµατισµού, Β.Ε. Βισκαδουράκης, ιπλ. Εργασία, Μάης (**) Βλ. The Impact of Two Standards Based Mathematics Curiculla on Student Achievement in Massachusetts. Άρθρο των: Julie E. Riordan και Pendred E. Noyce. The Noyce Foundation στο Jornal for Research in Mathematics Education. 2001, Vol 38, Nο 34,

4 Σε αντίθεση, τα παραδοσιακά αναλυτικά προγράµµατα, αρθρωµένα συνήθως πάνω στον παραγωγικό τρόπο σκέψης και δράσης, επιφυλάσσουν στο µαθητή το ρόλο του εκτελεστικού οργάνου που δρα πάνω σε αυστηρά καθορισµένα και επιτρεπτά πλαίσια λογικής, ή καλύτερα µιας συγκεκριµένης λογικής. Έτσι περιορίζεται η δυνατότητα έκφρασης προσωπικών στρατηγικών του µαθητή οι οποίες εκπορεύονται από τη φυσική λογική του, µε αποτέλεσµα αυτός, σπάνια να παίρνει το ρίσκο της εµπλοκής του σε τυπικές καταστάσεις µε αυτοπεποίθηση, και πολύ σπανιότερα µε ενθουσιασµό και περιέργεια. Με λίγα λόγια, ο µαθητής σύρεται συνήθως σε µια διαδικασία όντας σχεδόν βέβαιος για την αχρηστία του δικού του λογικού εξοπλισµού. Mε τέτοια αρνητικά συναισθήµατα, η αποτελεσµατικότητά του είναι περιορισµένη και η χαρά της επιτυχίας σπάνια αν όχι απρόσιτη. Από το σηµείο αυτό και πέρα, η µαθηµατικοφοβία είναι απλά µια φυσική συνέπεια. Παίρνοντας αυτά κανείς υπόψη του, δεν µπορεί παρά να δει θετικά προτάσεις µε σκοπό τη διεύρυνση του αναλυτικού προγράµµατος για να συµπεριλάβει µία ποικιλία µαθηµατικών περιοχών, ώστε να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη της αντίστοιχης ποικιλίας µαθηµατικών-λογικών δεξιοτήτων. Ουσιαστικά, θα δοθούν έτσι ευκαιρίες για να εκφραστούν και να καλλιεργηθούν διάφορα είδη σκέψης πέρα από την τυπική παραγωγική σκέψη που τα παραδοσιακά αναλυτικά προγράµµατα στοχεύουν. [8] Ταξινόµηση των Αναλυτικών Προγραµµάτων Μια σηµαντική (κατά τον A.I.Bishop) ([2] σελ ) έρευνα του Howson, Keitel και Kilpatrick (1981) πάνω στη διαδικασία και το περιεχόµενο παραγωγής των Αναλυτικών Προγραµµάτων από τη δεκαετία του 70 και µετά, διακρίνει πέντε (5) κατηγορίες Αναλυτικών Προγραµµάτων (ανάλογα µε τον τρόπο προσέγγισης της γνώσης). 1. Εκείνα που χαρακτηρίζονται από µια συµπεριφοριστική αντίληψη για την προσέγγιση της γνώσης, όπου το γνωστικό αντικείµενο προσεγγίζεται λεπτοµερειακά «κοµµατιασµένο» σε µιά ακολουθιακή βήµα βήµα διαδικασία µάθησης. Κύριος εκπρόσωπος αυτής της αντίληψης είναι ο Gagne. Σήµερα παρά το ότι αυτή η προσέγγιση της γνώσης έχει ξεπεραστεί και αντικρουστεί από τις Γνωστικές Επιστήµες, εν τούτοις στη χώρα µας επιβιώνει και αναπαράγεται, κυρίως µέσα από την επίσηµη και επικρατούσα Φροντιστηριακή αντίληψη για τη διδασκαλία και τη µάθηση. 2. Η δεύτερη κατηγορία Αναλυτικών Προγραµµάτων είναι αυτή που προσεγγίζει τη γνώση όπως αυτή προσεγγίθηκε από τα λεγόµενα Νέα Μαθηµατικά της δεκαετίας του 60. Αυτή η αντίληψη δίνει έµφαση στον παραγωγικό και ιεραρχικό τρόπο παρουσίασης, µε µιά ενιαία γλώσσα και µε αυστηρότητα, του γνωστικού αντικειµένου. Η αποτυχία αυτής της αντίληψης για τη Μέση Εκπαίδευση τουλάχιστον, είναι σήµερα παραδεκτή απο όλους. Εντούτοις όπως υποστηρίζει ο Moshe Flato (βλ. Η ΙΣΧΥΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ, εκδ. Κάτοπτρο, Αθήνα 1993), η διδασκαλία συχνά παραµένει ακόµα υπερβολικά αφηρηµένη και υπογραµµίζει µονοµερώς την αξιωµατική προσέγγιση,και όχι τη γονιµότητα της διερεύνησης συγγεκριµένων παραδειγµάτων. 3. Μία τρίτη κατηγορία Αναλυτικών Προγραµµάτων είναι εκείνη που προσεγγίζει τη γνώση στρουκτουραλιστικά και βασίζεται στις θεωρίες των Bruner και Dienes. Κατ αυτή την αντίληψη η µάθηση του γνωστικού αντικειµένου θα πρέπει να ακολουθεί τη δόµηση του ως επιστηµονικού πεδίου, θεωρώντας ότι αυτή η προσέγγιση είναι η πλέον κατάλληλη και ενδεδειγµένη για τη µαθησιακή διαδικασία. Κατά τον Βishop η εσωτερική δοµή των 4

5 Μαθηµατικών δεν θα πρέπει από µόνη της να καθορίζει τη δοµή και τη φύση του Αναλυτικού Προγράµµατος. 4. Η τέταρτη κατηγορία είναι αυτή που προσεγγίζει τη γνώση µέσα από την Επιστηµολογική Γνωσιακή θεωρία του Κονστρουκτιβισµού. Αρχικός εµπνευστής αυτής της αντίληψης είναι ο Piajet. Στόχος των Αναλυτικών Προγραµµάτων αυτής της κατηγορίας είναι η υποκίνηση της µαθησιακής διαδικασίας, αλλά όχι ο προσδιορισµός της. Η ευθύνη αφήνεται στο γνωστικό υποκείµενο, το οποίο µόνο του κατασκευάζει τη γνώση του. 5. Στην πέµπτη κατηγορία Αναλυτικών Προγραµµάτων ανήκουν εκείνα που χαρακτηρίζονται από µια προσέγγιση «Ολοκληρωµένης διδασκαλίας». Αναπτύχθηκαν την ίδια εποχή και πάνω στην ίδια θεωρητική βάση µε τα Αναλυτικά Προγράµµατα της 4ης κατηγορίας, µόνο που προχωρούν ένα βήµα πιο πέρα από τις µεθόδους, και αντιµετωπίζουν και το πρόβληµα του περιεχοµένου της διδασκαλίας. Κατ αυτή την προσέγγιση «Τα προβλήµατα πραγµατικών καταστάσεων πρέπει να αποτελούν και να καθορίζουν το περιεχόµενο της διδασκαλίας». Επίσης όπως σηµειώνουν οι Howson, Keitel και Kilpatrick οι ενότητες του περιχοµένου σ αυτά τα Αναλυτικά Προγράµµατα πρέπει να διακρίνονται από ευελιξία και ελαστικότητα έτσι ώστε να αφήνεται ο µεγαλύτερος δυνατός αριθµός ανοικτών δρόµων προς και από το πρόβληµα και ως εκ τούτου η διαδικασία λύσης προβλήµατος και η πρόοδος της µαθησιακής διαδικασίας να ελέγχεται και να ρυθµίζεται από τον ίδιο τον γνώστη. 6. Τέλος, µία έκτη προτεινόµενη από τον Α.J. Bishop προσέγγιση στην ανάπτυξη Αναλυτικού Προγράµµατος είναι αυτή που ο ίδιος ονοµάζει Πολιτισµική προσέγγιση. Πρόκειται για µια πρόταση σύγχρονη µε εξαιρετικό ενδιαφέρον, µε έντονα Ουµανιστικό χαρακτήρα, µε πλούσιο γνωστικό υλικό, που ενσωµατώνει τα θετικά των προηγούµενων προσεγγίσεων και δίνει έµφαση τόσο στο γνωστικό αντικείµενο, όσο και στο υποκείµενο-γνώστη. Πραγµατικά µπορεί να θεωρηθεί ως η πλέον προοδευτική και σύγχρονη αντίληψη για τη Φιλοσοφία, τη δοµή, το περιεχόµενο, τους στόχους και τις µεθόδους των Αναλυτικών Προγραµµάτων για τα Μαθηµατικά στη Μέση Εκπαίδευση. εν θα ήταν υπερβολή να ισχυριστεί κανείς ότι το να αγνοηθούν οι ιδέες και οι προτάσεις του Α.J. Bishop από τους σύγχρονους σχεδιαστές Αναλυτικών Προγραµµάτων, συνιστά σοβαρό ατόπηµα ή σοβαρή ανεπάρκεια αν αυτό είναι αποτέλεσµα άγνοιας. Η Ελληνική Μαθηµατική Κοινότητα µελετώντας τις προτάσεις του Bishop θα διακρίνει µέσα σ αυτές πολλές από τις καλύτερες και προοδευτικότερες παραδόσεις της. Μερικοί Παράγοντες που περιορίζουν και καθορίζουν το χαρακτήρα των αλλαγών των Αναλυτικών Προγραµµάτων. Α. Εσωτερικοί παράγοντες. 1. Η παράδοση που υπάρχει σε σχέση µε τα γνωστικά αντικείµενα. (Ή όπως αλλιώς θα µπορούσαµε να πούµε: η δύναµη της συνήθειας). Ο παράγοντας αυτός είναι πολύ ισχυρός και δύσκολα µπορεί να αγνοηθεί. Αυτό δεν έχει µόνο αρνητική επίδραση στις όποιες προσπάθειες ανανέωσης των Αναλυτικών Προγραµµάτων, αλλά µπορεί να λειτουργεί και ως ασφαλιστική δικλείδα σε επιχειρούµενες (ενδεχοµένως) ακρότητες. Συµπερασµατικά θα µπορούσαµε να πούµε ότι ο εν λόγω παράγοντας επιβάλλει εκ των πραγµάτων πολύ σοβαρή µελέτη και τεκµηρίωση των όποιων καινοτοµιών, πράγµα ασφαλώς θετικό, ευνοεί όµως και εύπεπτες ψευδοµεταρρυθµίσεις (ή καλύτερα διαρρυθµίσεις ) στα Αναλυτικά Προγράµµατα κάτι που θα πρέπει να θεωρηθεί οπωσδήποτε αρνητικό. 5

6 2. Η µοναδική και σταθερή ιεραρχική θεώρηση των γνωστικών αντικειµένων, η οποία δύσκολα µπορεί να αµφισβητηθεί ή να διευρυνθεί και ακόµα δυσκολότερα να ανατραπεί ή έστω να αγνοηθεί. Έτσι, για παράδειγµα αν και (παρά την απλούστευση (;) της Ευκλείδειας Γεωµετρίας) η αποτυχία στη Πανελλαδικές Εξετάσεις αυξάνεται µε σηµαντικούς ρυθµούς, δεν έχει ποτέ ως τώρα τεθεί θέµα αναθεώρησης της δοµής και της ιεράρχησης της διδασκόµενης ύλης από την Ευκλείδεια Γεωµετρία, κι ας έχουν αλλάξει τρεις φορές τα σχολικά εγχειρίδια την τελευταία δεκαετία. Αυτή η ιεραρχική θεώρηση των γνωστικών αντικειµένων είναι µία από τις συνιστώσες της ιεραρχικής γενικά αντίληψης της οποίας άλλες συνιστώσες είναι η ιεραρχική αντίληψη της µάθησης (και των µαθηµατικών) η ιεραρχική αντίληψη της µαθηµατικής ικανότητας και η ιεραρχική αντίληψη της κοινωνίας γενικότερα. Ξεκινώντας από µια τέτοια θεώρηση της Κοινωνικής συγκρότησης, σχεδόν ντετερµινιστικά, πολλοί αποδέχονται και προωθούν κάθε έκφραση της ιεραρχικής αντίληψης στην Εκπαίδευση γενικά και στη Μαθηµατική Εκπαίδευση ειδικώτερα. Άλλοι πάλι απορρίπτουν µε συνοπτικές διαδικασίες τις όποιες µεταρρυθµιστικές ή εκσυγχρονιστικές απόπειρες στο χώρο της Εκπαίδευσης, θεωρώντας τις ως προσπάθειες ενίσχυσης της πολιτισµικής ηγεµονίας της κυρίαρχης τάξης και καλύτερης εξυπηρέτησης των κάθε είδους συµφερόντων της. Στην πραγµατικότητα όµως τα πράγµατα φαίνεται να είναι πολύ πιο σύνθετα απ ότι οι προηγούµενες αντιλήψεις περιγράφουν. Για παράδειγµα ο Williams [10] ενώ παραδέχεται την ύπαρξη πολιτισµικής και οικονοµικής ηγεµονίας, ισχυρίζεται ότι υπάρχουν εναλλακτικές και αντικρουόµενες µορφές κοινωνικής ζωής και πολιτισµού παράλληλα µε την κουλτούρα της κυρίαρχης τάξης. Αυτές οι µορφές µπορούν να συνυπάρχουν µε την κυρίαρχη κουλτούρα η οποία ενδέχεται και να τις ενσωµατώνει έστω και αν είναι εναλλακτικές ή και ακόµα συγκρουόµενες µαζί της. Το γεγονός αυτό καταδείχνει µία σηµαντική και γενικότερη παρατήρηση του Williams σχετική µε την πολλαπλότητα των ιδεολογιών και της κουλτούρας, στη βάση της οποίας παρατήρησης, θα µπορούσε να αµφισβητηθεί η αυστηρή ιεραρχική θεώρηση και σε ότι αφορά τα γνωστικά αντικείµενα διδασκαλίας στα Μαθηµατικά της Μέσης Εκπαίδευσης. Εξ άλλου... «η ανθρωπότητα οφείλει την πρόοδό της στους αιρετικούς». (B. Chisholm, πρώην γενικός διευθυντής της Παγκόσµιας Οργάνωσης Υγείας του Ο.Η.Ε. και Πρόεδρος Παγκόσµιας Οργάνωσης Πνευµατικής Υγείας.) [8] Β. Εξωτερικοί Παράγοντες. 3. Τα πολύ περιορισµένα χρονικά πλαίσια εντός των οποίων καλούνται οι «ανάδοχοι» του έργου του εκσυγχρονισµού, της τροποποίησης, της ανανέωσης ή ότι άλλο, των Αναλυτικών Προγραµµάτων, να µελετήσουν το θέµα ή να κάνουν τις προτάσεις τους. Το γιατί αυτά τα χρονικά περιθώρια είναι πάντα στενά, θα µπορούσε κανείς να το αποδώσει στην έλλειψη ερευνητικών προγραµµάτων στην χώρα µας πάνω στο συγκεκριµένο ζήτηµα, µε αποτέλεσµα όταν πια µια καινοτοµία στη διεθνή Μαθηµατική Εκπαίδευση όχι µόνο έχει εδραιωθεί αλλά τείνει και να ξεπεραστεί, εµείς τότε την «ανακαλύπτουµε» και ασθµαίνοντας προσπαθούµε όπως-όπως να την προσαρµόσουµε βιαστικά στη δική µας πραγµατικότητα. Μια τέτοια υστέρηση σήµερα είναι εντελώς αδικαιολόγητη για δύο κυρίως λόγους. Πρώτα-πρώτα στην εποχή µας διατίθενται αρκετοί πόροι (βλ. 1 ο, 2 ο, 3 ο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης) για αναβάθµιση της Εκπαίδευσης και θα µπορούσε να οργανωθεί σε Επιστηµονική βάση η Εκπαιδευτική Έρευνα και στη χώρα µας, ιδιαίτερα σ αυτόν τον κρίσιµο τοµέα της κατάρτισης των Αναλυτικών Προγραµµάτων. 6

7 εύτερο, ακόµα και αν η αναγκαιότητα για µια τέτοια ερευνητική δραστηριότητα δεν συνειδητοποιηθεί από τους αρµόδιους φορείς, τουλάχιστον η εµπειρία µέσα από στενή παρακολούθηση των ερευνητικών και πειραµατικών προσπαθειών των χωρών που διακρίνονται στην Εκπαιδευτική Έρευνα, θα έπρεπε να λαµβάνεται πολύ σοβαρά υπόψιν και να αξιοποιείται σχεδόν ταυτόχρονα και από εµάς, εφόσον αξιολογηθεί ως θετική και για τα δικά µας Εκπαιδευτικά δεδοµένα. Βέβαια, ακόµα και αυτό το τελευταίο στάδιο (της αξιολόγησης της εµπειρίας άλλων χωρών) απαιτεί επιστηµονική προσέγγιση και πειραµατική-ερευνητική δραστηριότητα και τεκµηρίωση, όχι όµως του επιπέδου και των απαιτήσεων της πρωτογενούς Εκπαιδευτικής Έρευνας. Έτσι, η έλλειψη ή η προχειρότητα σε δραστηριότητες τέτοιας φύσης θα πρέπει να αντιµετωπιστούν ως ολιγωρία και ανεπάρκεια των εκάστοτε υπευθύνων φορέων ή φυσικών προσώπων. Η Εκπαιδευτική Κοινότητα και η Κοινωνία ολόκληρη δικαιούται να απαιτεί τουλάχιστον σοβαρότητα και υπευθυνότητα από εκείνους που καθορίζουν τις τύχες της Παιδείας και της Εκπαίδευσής µας. Η ανάπτυξη ποιοτικών Αναλυτικών Προγραµµάτων δεν µπορεί να είναι µια βιαστική υπόθεση. Μεγάλο µέρος αυτής της εργασίας µοιάζει µ αυτό που γίνεται συνήθως και µε την τρέχουσα µορφή διδασκαλίας των µαθηµατικών, όπου µονίµως κάνουµε τα ίδια πράγµατα, αλλά και κακά να τα κάνουµε, αναγκαζόµαστε (πιεζόµενοι απ το χρόνο και από τη συνήθεια) να τα επαναλαµβάνουµε. Τελικά, θεωρώντας την ανάπτυξη των Αναλυτικών Προγραµµάτων ως Επιστηµονικό εγχείρηµα, η Εκπαιδευτική Κοινότητα καλείται να ξανασκεφθεί µε δραστικό τρόπο τα χρονικά περιθώρια και τις έρευνες που απαιτούνται γι αυτή την ουσιαστικής σηµασίας δραστηριότητα. 4. Η εµφανής έλλειψη συνεργασίας µεταξύ φορέων που έχουν άποψη και λόγο γύρω από την Εκπαίδευση γενικά και τα Αναλυτικά Προγράµµατα ειδικότερα. Για παράδειγµα η µη συνεργασία των Μαθηµατικών Τµηµάτων των Πανεπιστηµίων µας και µάλιστα όσων έχουν οργανωµένα µεταπτυχιακά προγράµµατα στη ιδακτική των Μαθηµατικών, µε το Π.Ι. µόνο αισθήµατα απογοήτευσης κα αµηχανίας δηµιουργεί. Το ποιος ευθύνεται γι αυτή την κατάσταση, δεν είναι της παρούσης, γεγονός πάντως είναι ότι στην τελευταία εξαετία ένας µεγάλος αριθµός µεταπτυχιακών εργασιών από καθηγητές µαθηµατικών της Μέσης Εκπαίδευσης στο Μαθηµατικο Τµήµα του Πανεπιστηµίου Αθηνών, έχει αναδείξει και φωτίσει πολλά ζητήµατα που άπτονται άµεσα και των Αναλυτικών Προγραµµάτων των Μαθηµατικών στη Μέση Εκπαίδευση, αλλά παρ όλα αυτά σε κανένα νέο βιβλίο Μαθηµατικών που έχει γραφτεί µέσα σ αυτό το διάστηµα δεν φάνηκε να αξιοποιείται και να αποτυπώνεται οποιοδήποτε συµπέρασµα απ αυτές τις (πολλές φορές) πολύµοχθες και καλά δουλεµένες προσπάθειες. Και να φανταστεί κανείς ότι κάθε τέτοια εργασία κοστίζει στον προϋπολογισµό του ΥΠΠΕΠΘ από 30 έως 35 χιλιάδες Ευρώ. Βέβαια θα µπορούσε να υποστηριχθεί από την πλευρά του Π.Ι. ότι σ όλες τις συγγραφικές οµάδες και τις οµάδες κριτών των σχολικών εγχειριδίων πάντα υπάρχει κάποιος Πανεπιστηµιακός. Αυτό είναι αλήθεια, όµως ο ρόλος του πολλές φορές είνα καθαρά τυπικός και το µόνο ίσως που διασφαλίζει η παρουσία του, είναι µια κάποια επιστηµονική εγκυρότητα της διαπραγµατευόµενης ύλης. Τίποτα περισσότερο. 5. Η αδυναµία άρθρωσης Εθνικής Πολιτικής Παιδείας εξαιτίας κυρίως του θεσµικού πλαισίου εντός του οποίου επεξεργάζεται, διαµορφώνεται κα παράγεται η εκπαιδευτική πολιτική στη χώρα µας. υστυχώς, το υπάρχον θεσµικό πλαίσιο ευνοεί (µονο)κοµµατικές προσεγγίσεις, θεωρήσεις και επιλογές πράγµα που συνήθως συµβαίνει, παρά τις ελάχιστες και φωτεινές εξαιρέσεις που απλώς επιβεβαιώνουν τον κανόνα. 7

8 Η πρακτική όµως αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση µε την ουσία της έννοιας της Παιδείας η οποία γενικά έχει αναπτυχθεί ως µία δηµοκρατική υπόθεση στην εξελικτική πορεία των κοινωνιών. Στην εποχή µας, εποχή της Παγκοσµιοποίησης, η πολιτική Παιδείας όχι (µονό)κοµµατικά δεν θα πρέπει να αντιµετωπίζεται αλλά ούτε καν στα Εθνικά πλαίσια δεν θα πρέπει πλέον να περιχαρακώνεται. Η ενδυνάµωση µιας εξωστρεφούς συνιστώσας της Παιδείας και της Εκπαίδευσής µας είναι όχι µόνο ανάγκη αλλά και επιταγή των καιρών. Το πώς σκέφτονται και πώς λειτουργούν οι γύρω µας δεν µπορεί να µας αφήνει αδιάφορους σήµερα, εποχή έντονου ανταγωνισµού και παράλληλα ραγδαίας διεθνοποίησης της οικονοµικής, Επιστηµονικής, Τεχνολογικής και γενικά Πολιτισµικής δραστηριότητας. 6. εν θα πρέπει ακόµα να αγνοηθεί ο παράγοντας κοινωνία οικονοµία. Ίσως να είναι τετρηµµένο να αναφερθεί πως κάθε αλλαγή στα Αναλυτικά Προγράµµατα υπαγορεύεται αρχικά από κοινωνικές και οικονοµικές ανάγκες και παραµέτρους, ή τουλάχιστον από τέτοιες, αντλεί την διακαίωσή της. Αυτό στη γενική του θεώρηση είναι θεµιτό (ίσως και νοµοτελειακό). Όµως από τη στιγµή που οι όποιες αλλάγές υπαγορευτούν από συγκεκριµένα οικονοµικά κέντρα µε ισχυρές προσβάσεις στην πολιτική εξουσία, η Εκπαιδευτική Κοινότητα οφείλει να επαγρυπνεί. Ο χαρακτήρας των αλλαγών µπορεί να αποδειχθεί προβληµατικός και αρνητικός για το κοινωνικό σύνολο. Η επιρροή τέτοιων παραγόντων στα Αναλυτικά Προγράµµατα και γενικά στα Εκπαιδευτικά Θέµατα και στην Παιδεία µιας χώρας θα µπορούσε κανείς να πει ότι είναι αντιστρόφως ανάλογη µε το επίπεδο συγκρότησης του προηγούµενου 5ου παράγοντα (της Εθνικής Πολιτικής Παιδείας). 7. Τέλος ένας σηµαντικός παράγοντας επηρεασµού της ποιότητας και του χαρακτήρα των όποιων αλλαγών των Αναλυτικών Προγραµµάτων είναι οι επαγγελµατικές συντεχνιακές αντιλήψεις και επιρροές. Ο παράγοντας αυτός αν και εν δυνάµει θα µπορούσε να έχει και θετικές επιδράσεις, συνήθως αυτό δεν συµβαίνει και η Μαθηµατική Κοινότητα ίσως θα πρέπει να σταθεί αυτοκριτικά στο συγκεκριµένο ζήτηµα. Η προχειρότητα και η ιδιοτελής σκοπιµότητα που είναι συχνά,πολύ εµφανή χαρακτηριστικά των επιλογών των οργανωµένων επαγγελµατικών µερών της Μαθηµατικής Κοινότητας δεν θα πρέπει να έχουν θέση σε θεµελιώδη ζητήµατα όπως η ανανέωση και η ανασυγκρότηση των Αναλυτικών Προγραµµάτων Στοιχεία µιας Επιστηµονικής Προσέγγισης της ανάπτυξης των Αναλυτικών Προγραµµάτων Α. Θεωρητική Επεξεργασία Τεκµηρίωση των Αναλυτικών Προγραµµάτων Στο [1] οι Μichael T. Battista (Kent State University) και Douglas Η. Clements (The State University of N.Y. Buffalo) ισχυρίζονται ότι η ανάπτυξη των Αναλυτικών Προγραµµάτων στη Μαθηµατική Εκπαίδευση έχει κάνει µικρή µόνο πρόοδο γιατί αποτυγχάνει στο να επιµείνει σε Επιστηµονική Μεθοδολογία. Ποια είναι όµως τα βασικά εκείνα στοιχεία που θα µπορούσαν να χαρακτηρίσουν µια προσπάθεια αλλαγής των Αναλυτικών Προγραµµάτων ως Επιστηµονική; 1. Μια τέτοια προσπάθεια πρώτ απ όλα πρέπει να ξεκινάει µε την περιγραφή του προβλήµατος το οποίο έρχεται να επιλύσει. Σε τί χρειάζεται το Νέο Αναλυτικό Πρόγραµµα; 8

9 2. Στη συνέχεια θα πρέπει να παρουσιάσει µιά πρόταση θεωρητικής ερµηνείας για το πώς η αλλαγή του Αναλυτικού Προγράµµατος θα επιλύσει το πρόβληµα. Οι συντάκτες του Αναλυτικού Προγράµµατος θα πρέπει να έχουν µία θεωρία γύρω από το πώς το πρόγραµµά τους εγγυάται ότι οι µαθητές θα µάθουν αυτό που στοχεύεται. Πρέπει να περιγράφουν καθαρά και συγκεκριµένα πώς αυτό το πρόγραµµα θα δώσει τη δυνατότητα στους µαθητές να µάθουν τις συγκεκριµένες έννοιες, τις συγκεκριµένες διαδικασίες και τρόπους λογικοµαθηµατικής συµπερασµατολογίας. Πρέπει να καθορίσουν τις νοητικές διαδικασίες οι οποίες υπόκεινται των µαθησιακών ικανοτήτων που το πρόγραµµα τους προσπαθεί να αναπτύξει καθώς και να περιγράψουν πώς η διδασκαλία θα γεννήσει / θα δηµιουργήσει αυτές τις δυνατότητες. 3. Οι δηµιουργοί των Αναλυτικών Προγραµµάτων πρέπει να εξειδικεύσουν µε σαφήνεια τις περιοχές που θα συµπεριλάβει το Πρόγραµµα. Πολύ συχνά οι αποφάσεις είναι τυχαίες ή βασίζονται αποκλειστικά στην παράδοση. 4. Για να είναι επιστηµονική µία προσπάθεια ανάπτυξης Αναλυτικού Προγράµµατος, πρέπει να περιγράφει πώς σχετίζεται µε αντίστοιχες εργασίες άλλων ερευνητών. 5. Μια επιστηµονική προσέγγιση του Αναλυτικού Προγράµµατος προϋποθέτει ότι όλες οι σχετικές έρευνες στη µάθηση και τη διδασκαλία πρέπει να παρθούν υπόψιν. Υπάρχουν αρκετά συµπεράσµατα από τέτοιες έρευνες που δεν θα πρέπει µε τίποτε να αγνοηθούν, Για παράδειγµα: Υπάρχει γενική συµφωνία των ερευνητών ότι η µάθηση των µαθηµατικών από τους µαθητές πρέπει να εξετάζεται και να θεωρείται από πολλές συµπληρωµατικές πλευρές, οι σηµαντικότερες των οποίων είναι η ψυχολογική και η κοινωνικοπολιτισµική. Β. Πειραµατική Πρακτική Επεξεργασία και Τεκµηρίωση των Αναλυτικών Προγραµµάτων. Καταλήγοντας οι θεωρητικές προσεγγίσεις που αναφέρθηκαν προηγουµένως στη σύλληψη και σκιαγράφηση ενός οράµατος για τα Αναλυτικά Προγράµµατα, χρειάζεται στη συνέχεια το όραµα αυτό, να περάσει από τη δοκιµασία της πειραµατικής εφαρµογής. Για το σκοπό αυτό οι σχεδιαστές ερευνητές των Αναλυτικών Προγραµµάτων χρειάζεται να δουν σε ένα τελείως προκαταρκτικό επίπεδο, αν τα γνωστικά αντικείµενα που προτείνουν µπορούν να γίνουν αντιληπτά και αν συγκινούν κατ αρχήν αυτούς για τους οποίους προορίζονται. Αυτό µπορεί να δοκιµαστεί αρχικά σε ατοµικές και προσωπικές συνεργασίες µαθήµατα, ή σε µικρές οµάδες (2-3 ατόµων) µε διδασκαλία των νέων αντικειµένων έξω από το τρέχον πρόγραµµα. Τα προσωπικά ατοµικά µαθήµατα, ή τα µαθήµατα σε πολύ µικρές οµάδες 2-3 µαθητών θα δώσουν την ευκαιρία στους ερευνητές να εξετάσουν τις στάσεις, τις συµπεριφορές και τις νοητικές δεξιότητες που θα επιδείξουν οι µαθητές, σε βάθος πράγµα που σε µεγάλες τάξεις είναι δύσκολο έως αδύνατο να επιτευχθεί. Κι αυτό γιατί εκτός από άλλους λόγους, στην εργασία µε µικρές οµάδες µαθητών είναι ευκολότερο να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας (π.χ. µαγνητοφώνηση συνεντεύξεων, βιντεοσκόπηση διδασκαλίας κ.τ.λ.). Επίσης, κι αυτό είναι πολύ σηµαντικό, στις µικρές οµάδες µπορεί να εξασφαλιστεί όσο είναι δυνατό ή εξ αρχής γνώση του επιπέδου των οµάδων και έτσι να διερευνηθούν τα αποτελέσµατα αλλά και η όλη διαδικασία προσέγγισης και κατασκευής της νέας γνώσης από τα διάφορα επίπεδα νοητικών ικανοτήτων των µαθητών. Η ανάλυση αυτής της προκαταρκτικής εργασίας δοκιµής, θα δώσει στους σχεδιαστές Αναλυτικών Προγραµµάτων τη δυνατότητα να βελτιώσουν ή να αναθεωρήσουν τις υποθέσεις τους, να προσαρµόσουν καλύτερα την µετάπλαση του γνωστικού αντικειµένου στις ικανότητες των µαθητών απαλοίφοντας ή προσθέτοντας πράγµατα, και βελτιώνοντας την προσέγγιση των 9

10 νέων εννοιών και την υποστασιοποίηση τους στα µάτια των µαθητών να ελέγξουν και να αξιολογήσουν τις δυνατότητες και τα περιθώρια που δηµιουργούνται για συνεργατική µάθηση, και τέλος να αξιολογήσουν κάθε άλλη παράµετρο που εκείνοι θα έχουν θεωρήσει ως σηµαντική. Όλη αυτή η διαδικασία θα δώσει τη δυνατότητα στους εµπνευστές σχεδιαστές των Αναλυτικών Προγραµµάτων να συγκροτήσουν µια πρόταση που δεν θα είναι απλά µια εγκεφαλική σύλληψη, αλλά ένα αµάλγαµα εµπειρίας, θεωρητικής και πειραµατικής επεξεργασίας. Εν ολίγοις, µια πρόταση ρεαλιστική. Μια τέτοια πρόταση µαζί µε αναλυτικές και συγκεκριµένες οδηγίες για τη διδασκαλία (ειδικά των νέων) γνωστικών αντικειµένων θα πρέπει να δοκιµαστεί πλέον σε κανονικές τάξεις από κανονικούς καθηγητές οι οποίοι θα πρέπει να έχουν προηγούµενα εκπαιδευτεί µέσα από σεµιναριακού τύπου διαδικασίες πάνω στα νέα (κυρίως) γνωστικά αντικείµενα. Μέσα απ αυτές τις πειραµατικές διδασκαλίες οι σχεδιαστές των Αναλυτικών Προγραµµάτων θα ελέγξουν και θα αξιολογήσουν σε πραγµατικές πλέον συνθήκες κατά πόσον οι διδακτικοί τους και οι άλλοι στόχοι µπορούν να πραγµατοποιηθούν. Θα αξιολογήσουν την προτεινόµενη πορεία διδασκαλίας των γνωστικών αντικειµένων, το κατά πόσον οι µαθητές κατακτούν τις διδασκόµενες έννοιες και γνώσεις σε συνθήκες τάξης, µέσα από την ενασχόλησή τους µε αυτά (τα γνωστικά αντικείµενα) και την αλληλεπίδρασή τους τόσο µε τους συµµαθητές τους όσο και µε τον διδάσκοντα. Αν και αυτού του τύπου η µαθησιακή διαδικασία έχει ένα κυρίαρχα κοινωνικοπολιτισµικό χαρακτήρα δεν θα πρέπει να ξεχνιέται και η θεώρηση και µελέτη της και από την άποψη της Ψυχολογίας. Η συναισθηµατική συµµετοχή των µαθητών είναι µια βασική συνιστώσα της µάθησης. Η συστηµατική καταγραφή και η αξιολόγηση όλων των δεδοµένων από τις πειραµατικές διδασκαλίες θα οδηγήσει τους σχεδιαστές στις απαραίτητες βελτιώσεις και στην ολοκλήρωση της πρότασής τους, τόσο από άποψη περιεχοµένου όσο και διδακτικών προσεγγίσεων. Η πρόταση αυτή µαζί µε τα στοιχεία τεκµηρίωσής της είναι απαραίτητο να περάσει µέσα από την κρίση της επιστηµονικής και εκπαιδευτικής κοινότητας. Γι αυτό θα πρέπει να παρουσιαστεί σε Ηµερίδες, Συνέδρια κ.τ..λ. αλλά και να δηµοσιευτεί σε Έγκυρα Επιστηµονικά Εκπαιδευτικά περιοδικά. Η επίκληση χρονικών περιορισµών ή άλλων αιτιών για παράκαµψη µιας τέτοιας ακολουθίας ενεργειών, είναι αδικαιολόγητη και οπωσδήποτε η όποια παράλειψη είναι σοβαρό πλήγµα στην επιστηµονικότητα, την εγκυρότητα, αλλά και την προοπτική αποδοχής και υλοποίησης της νέας πρότασης. Φυσικά θα πρέπει να θεωρείται αυτονόητη και εκ των ουκ άνευ η θεωρητική επάρκεια των ερευνητών που αναλαµβάνουν να φέρουν σε πέρας όλη την περιγραφείσα διαδικασία. Επάρκεια που δεν θα περιορίζεται µόνο στο καθ αυτό γνωστικό αντικείµενο αλλά θα επεκτείνεται σε ζητήµατα Επιστηµολογίας, Φιλοσοφίας και Ιστορίας των Μαθηµατικών, καθώς και σε ζητήµατα Γνωστικής και Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας. Τελειώνοντας θα πρέπει να τονιστεί η άποψη των Battista και Clements που ισχυρίζονται ότι: Μέχρι να κάνουµε την ανάπτυξη των Αναλυτικών Προγραµµάτων περισσότερο επιστηµονική και να εγκαταστήσουµε µία σταθερή σχέση µεταξύ έρευνας και πρακτικής, η διδασκαλία των Μαθηµατικών θα συνεχίσει να παραπαίει. Σας ευχαριστώ 10

11 Βιβλιογραφία [1] Μichael T. Battista and Douglas H. Clements Mathematics Curriculum Develpment as a Scientific Endeavor. Άρθρο στο HANDBOOK OF RESEARCH DESIGN IN MATHEMATICS AND SCIENCE EDUCATION, ed. by Antony E. Kelly and Richard A. Lesh, LAWRENCE ERLBAUM ASSOCIATES, PUBLISHERS, Mahwah, NJ, USA [2] Alan J. Bishop, Mathematical Enculturation Kluwer Academic Puclishers, 3rd printing 1997, The Netherlands [3] Β.Ε. Βισκαδουράκης, «Προσεγγίσεις Τάσεων, Ρευµάτων και Προβληµάτων», Ευκλείδης Β, τεύχος 1, Σεπτ. Οκτ εκδ. της Ε.Μ.Ε. [4] Β.Ε. Βισκαδουράκης, «Γεωµετρικές Υπερβάσεις, µια πρόταση για Επαγωγική Προσέγγιση», Ευκλείδης Β, τεύχος 1, Σεπτ. Οκτ εκδ. της Ε.Μ.Ε. [5] Β.Ε. Βισκαδουράκης, «Μαθηµατική η Τέλεια Επαγωγή: µια... επαγωγική προσέγγιση», Ευκλείδης Β, τεύχος 3, Φλεβ. Μάρ εκδ. της Ε.Μ.Ε. [6] Β.Ε. Βισκαδουράκης, «Έχουν θέση στα Αναλυτικά Προγράµµατα της Β /βάθµιας Εκπαίδευσης Νύξεις και Αναφορές από την Θεωρία των Fractals;» (ανέκδ. Εργασία, 1999) [7] Β.Ε. Βισκαδουράκης, και Παν. Σπύρου, «ιακριτά Μαθηµατικά: Μία δυνατότητα εξόδου από την κρίση των Μαθηµατικών στη Μέση Εκπαίδευση», Πρακτικά 17ου Συνεδρ. της Ε.Μ.Ε., Αθήνα 2000 [8] Β.Ε. Βισκαδουράκης, «Τα ιακριτά µαθηµατικά στη Μέση Εκπαίδευση, Μία πρόταση στα Πλαίσια του Σύγχρονου Εκπαιδευτικού Προβληµατισµού», Ανέκδοτη ιπλωµατική Εργασία για απόκτηση master Εd. στην ιδ/κή και Μεθοδολογία των Μαθηµατικών, Τµήµα Μαθηµατικών Παν. Αθηνών, Μάης 2002 [9] L. Burton, Why is Intuition so Important to Mathematicians but missing from Mathematical Education? For the Learning Mathematics 19, 3 Nov [10] P. Ernest, THE PHILOSOPHY OF MATHEMATICS EDUCATION Falmer Press, London [11] D. Macnab, RAISING STANDARDS IN MATHEMATICS EDUCATION: VALUES, VISION, AND T.I.M.SS Educational Studies in Mathematics 42: 61-80, [12] J.E. Riordan and P.E. Noyce, The Noyce Foundation, The Impact of Two Standards-Based Mathematics Curricula on Student Achievement in Massachusetts Journal for Research in Mathematics Education 2001, Vol. 32, No [13] Γ. Θωµαΐδης, «Κριτική Σκέψη, Μαθηµατικά και Κριτική Εκπαίδευση» Πρακτικά 9ου Συνεδρίου της Ε.Μ.Ε. Πάτρα [14] T.A TRIANDAFILLIDIS, Dominant Epistimologies in Mathematics Education for the Learning Mathematics 18, 2 June

12 ΑΒSTRACT The aim of this work is to present a part of the speculation(which is on the whole difficult), that has developed in the last years talking about the question of renewing and reconstructing of the Curricula of Mathematics at Secontary Education. So it is tried to present in general lines the main questions that appear in the context of such an effort, to locate factors that restrict or determine the character of the changes of Curiculla and it is eventually undertaken to outline a process that will have those features (that are cited), in order to be characterised as a Science Endeavor Curricula s development. 12

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική»

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» ΕΠΕΔΙΜ, 9 Οκτωβρίου 2015 πηγές: Αναλυτικά προγράμματα «προηγμένων εκπαιδευτικά»

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Το κάθε μεταπτυχιακό πρόγραμμα έχει 3 επίπεδα που αφορούν σεμινάρια (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Θα πρέπει με το τέλος των σπουδών σας η αναλυτική σας βαθμολογία να αναγράφει

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τι είναι Μαθηματικά; Ποια είναι η αξία τους καθημερινή ζωή ανάπτυξη λογικής σκέψης αισθητική αξία και διανοητική απόλαυση ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Seminar s outline ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Διαχρονική και σταθερή αξία στην εκπαιδευτική πραγματικότητα φέρει ο εκπαιδευτικός. Αδιαμφισβήτητα διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Να φύγει ο Ευκλείδης;

Να φύγει ο Ευκλείδης; Να φύγει ο Ευκλείδης; Σωτήρης Ζωιτσάκος Βαρβάκειο Λύκειο Μαθηματικά στα ΠΠΛ Αθήνα 2014 Εισαγωγικά Dieudonné: «Να φύγει ο Ευκλείδης». Douglas Quadling: «Ο Ευκλείδης έχει φύγει, αλλά στο κενό που άφησε πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα ευτέρα 17 εκεµβρίου 2007 ΤΕΙ Λαµίας Η εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και η έννοια της Πολυµορφικότητας Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Έρευνα (2007),

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Ενημέρωση προβληματισμός για τις νέες τάσεις αξιολόγησης του μαθητή στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Δημοτικού Oδηγίες αξιοποίησης των σχολικών εγχειριδίων Σχολική χρονιά: 2011-2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 2000 12 Η συγγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση)

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) 18 Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο John Turner και οι συνεργάτες του (Turner, 1985, Turner et al. 1987), θεωρητικοί και ερευνητές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Ένα αρχέγονο ερώτηµα Τι είναι η γνώση; Ποια η διαδικασία του γνωρίζειν; θεωρίες, επιστημολογίες, μεταφορές και πρακτικές στην τάξη των μαθηματικών Μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 Περιεχόµενα Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση....13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 1.1.1 Ορισµός της εκπαιδευτικής τεχνολογίας...14

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΘΗΝΑ 2000 Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 1. Η αναγκαιότητα για Έρευνα Δράσης και οι επιστημολογικές της καταβολές 2. Οι στόχοι, η μεθοδολογία και τα χαρακτηριστικά της Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Ηθική ανάπτυξη - ορισµοί - ηθική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής

Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Κώστας Ν. Τσιαντής Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κώστας Ν. Τσιαντής Πρόβλημα που τέθηκε από τους διοργανωτές της διημερίδας Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ

ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ Στην εισήγηση αυτή παρουσιάζονται τα στοιχεία που καταγράφηκαν στην ερευνητική προσπάθεια εφαρµογής εναλλακτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα