ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ISO/IEC 17025: ΕΞΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΕΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ISO/IEC 17025: ΕΞΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΕΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ"

Transcript

1 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ISO/IEC 17025: ΕΞΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΕΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΑΣΟΣ ΜΑΝΑΡΑΣ ALGOSYSTEMS S.A ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΑΡΔΕΩΝ 4, Ν. ΣΜΥΡΝΗ Το ISO/IEC καθώς και τα παράγωγα του (ISO και διάφορες οδηγίες εφαρμογής ανά κλάδο εργαστηρίων ή τομέα εφαρμογής) είναι πρότυπα που καθορίζουν συγκεκριμένες απαιτήσεις που καλύπτονται από τα εργαστήρια που επιθυμούν να επιτύχουν παραγωγή ικανών και αξιόπιστων αποτελεσμάτων. Αυτές οι απαιτήσεις αναπτύχθηκαν από ομάδες εργαστηριακών εμπειρογνωμόνων από σε όλο τον κόσμο κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 ετών. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ H ιστορία δείχνει ότι από τα αρχαία χρόνια, υπήρχαν ήδη διάφορα συστήματα μετρήσεων, αλλά ακόμη περισσότερο υπήρχαν συστήματα διασφάλισης της ποιότητας των διαφόρων κατασκευών ή υπηρεσιών (π.χ. το πρότυπο αιγυπτιακό μήκος αναφοράς, σύστημα ελέγχου αργυρών νομισμάτων στην Αρχαία Ελλάδα κ.α.). Είναι ιστορικά τεκμηριωμένο, ότι οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι είχαν δημιουργήσει πριν από χρόνια περίπου, ένα ολοκληρωμένο σύστημα μετρήσεων και διακριβώσεων. συνένωση των οποίων γινόταν με εξαιρετική ακρίβεια. Η γέννηση του Μετρητικού Συστήματος Το 1790 η Εθνική Γαλλική Σύνοδος εξασφάλισε την συγκατάθεση του Λουδοβίκου του 15ου να αναθέσει στους κυριότερους επιστήμονες της χώρας, τη σύσταση ενός σταθερού συστήματος για βάρη και μέτρα. Η έκθεση την οποία οι Γάλλοι επιστήμονες (Lagrange, Lalande, Laplace, Borda, Monge και ο Concordet) παρουσίασαν στην Ακαδημία Επιστημών στις 19 Μαρτίου του 1791, συνιστούσε ένα σύστημα βασισμένο στη μονάδα του μήκους, το μέτρο, το οποίο ισοδυναμούσε με το ένα δεκάκις εκατομμυριοστό της απόστασης από το Βόρειο Πόλο έως τον Ισημερινό, υπολογισμένη από το τόξο του μεσημβρινού από τη Δουνκέρκη (Dunkirk) έως τη Βαρκελώνη. Έτσι ο ορισμός του μέτρου υλοποιήθηκε πρακτικά από μια ράβδο πλατινικού μετάλλου (το οποίο ανήκε στην ομάδα των πολύτιμων μετάλλων (λευκόχρυσος)). Η μονάδα της μάζας ήταν ισοδύναμη με τη μάζα ενός καθορισμένου όγκου νερού στο σημείο πήξης του. Το νέο σύστημα μονάδων εγκρίθηκε στις 26 Μαρτίου 1791 και γεννήθηκε το Μετρικό Σύστημα Μετρήσεων.. Το 1875, μετά από συμφωνία αρκετών κρατών, ιδρύθηκε το Διεθνές Γραφείο Μέτρων και Σταθμών (BIMP), στις Σέβρες της Γαλλίας, όπου φυλάσσονται τα διεθνή πρότυπα, όπως για παράδειγμα η πρότυπη μονάδα μάζας (το χιλιόγραμμο) και η πρότυπη μονάδα μήκους (το μέτρο). Το 1901 ιδρύεται στις ΗΠΑ το Εθνικό Γραφείο Προτύπων (NBS ή National Bureau of Standards) υπαγόμενο στο Υπουργείο Εμπορίου (σήμερα ονομάζεται NIST: National Institute of Standards and Technology). Το 1960, υιοθετείται από το 11ο Γενικό Συνέδριο Μέτρων και Σταθμών (CGPM: Conference Generale des Poids et Mesures) το Διεθνές Σύστημα Μετρήσεων (Systeme International d' Unies), συντομογραφικά SI (International System of Units), το οποίο βασίζεται σε επτά βασικές μονάδες. 1 ο Τακτικό Εθνικό Συνέδριο Μετρολογίας Τάσος Μανάρας Σελίδα 1 από 12

2 ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΑΔΩΝ (ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΜΟΝΑΔΩΝ) Προκειμένου να εξασφαλίζονται έγκυρες εμπορικές συναλλαγές, η τυποποίηση των παραγόμενων προϊόντων, η προστασία των καταναλωτών και η αξιοπιστία των Συστημάτων Ελέγχου Ποιότητας, είναι απολύτως αναγκαία η ύπαρξη ενός ενιαίου και αποτελεσματικού Συστήματος Μονάδων. Η ανάπτυξη κάθε Εθνικού Συστήματος Μετρήσεων, θα πρέπει να βασίζεται στο Διεθνές Σύστημα Μετρήσεων (Systeme International d' Unites) - συντομογραφικά SI - όπως ονομάστηκε από το 11ο Γενικό Συνέδριο Μέτρων και Σταθμών, το Το σύστημα SI περιλαμβάνει τρεις κατηγορίες μονάδων που ονομάζονται: Βασικές ή Θεμελιώδεις, Συμπληρωματικές και Παράγωγες Μονάδες. Πέραν των βασικών και συμπληρωματικών μονάδων, υπάρχουν και οι παράγωγες μονάδες. Οι μονάδες αυτές εκφράζονται αλγεβρικά σε συνάρτηση με τις βασικές ή και τις συμπληρωματικές μονάδες. Τα σύμβολά τους προκύπτουν από τη χρησιμοποίηση των μαθηματικών πράξεων του πολλαπλασιασμού και της διαίρεσης. Για παράδειγμα η μονάδα για την ταχύτητα στο SI είναι το μέτρο ανά δευτερόλεπτο (m/s) και για τη γωνιακή ταχύτητα είναι το ακτίνιο ανά δευτερόλεπτο (rad/s). ΥΠΟΔΟΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ Με τον όρο υποδομές για την ποιότητα εννοούμε την ύπαρξη και την παροχή υπηρεσιών στους τομείς της Τυποποίησης, της Πιστοποίησης, της Διαπίστευσης και της Μετρολογίας. Τυποποίηση: Είναι η διαδικασία με την οποία καθιερώνονται προδιαγραφές, δηλαδή κανονισμοί, οι οποίοι θέτουν τους απαραίτητους κανόνες για την παραγωγή, τη σύνθεση και τις ιδιότητες που πρέπει να έχει ένα προϊόν. Αρμόδιος φορέας για την τυποποίηση στην Ελλάδα είναι ο Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης (ΕΛ.Ο.Τ.), ο οποίος ιδρύθηκε το 1976 και επεξεργάζεται θέματα προς τυποποίηση σε Εθνικό, Ευρωπαϊκό (CEN/CENELEC) και Διεθνές επίπεδο (ISO/IEC) με τη βοήθεια τεχνικών επιτροπών, οι οποίες είναι στελεχωμένες με ειδικούς επιστήμονες όλων των ειδικοτήτων. Πιστοποίηση: Είναι η επιβεβαίωση ότι ένα προϊόν η υπηρεσία έχει παραχθεί σύμφωνα με ένα πρότυπο και ανταποκρίνεται στις περιεχόμενες σ αυτό προδιαγραφές. Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΛ.Ο.Τ. ΕΝ 45020: 1996, πιστοποίηση (certification) καλείται η διαδικασία με την οποία βελτιώνεται η συμφωνία ή συμμόρφωση ενός προϊόντος προς προδιαγεγραμμένες απαιτήσεις. Γενικότερα υπάρχουν δύο είδη πιστοποιήσεων: η πιστοποίηση ενός προϊόντος ώστε να διαπιστώνεται η συμμόρφωση του σε πρότυπα (σήμανση CE) και η πιστοποίηση ως προς την ποιότητα, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα της σειράς ΕΛ.Ο.Τ. ΕΝ ISO 9000, δηλαδή της εφαρμογής ενός συστήματος διαχείρισης ποιότητας. Διαπίστευση Εργαστηρίων Διακρίβωσης ή Δοκίμων: Είναι αυτή που καθορίζει ουσιαστικά την τεχνική επάρκεια του κάθε εργαστηρίου να εκτελεί εργασίες διακρίβωσης σε προκαθορισμένα μεγέθη μέτρησης (π.χ. Διαστάσεις: Μικρόμετρα, Παχύμετρα, Ηλεκτρισμος: Βολτόμετρα, Αμπερόμετρα κ.α). Η Διαπίστευση είναι η διαδικασία της επίσημης αναγνώρισης από αρμόδιο οργανισμό, ότι ένα νομικό ή φυσικό πρόσωπο ασκεί συγκεκριμένες δραστηριότητες με τεκμηριωμένη επάρκεια και αμεροληψία. Μετρολογία: Είναι Επιστήμη που ασχολείται γενικά με τις μετρήσεις και την ανάπτυξη προτύπων συστημάτων ακριβείας. ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Το Ε.Ι.Μ. (Ελληνικό Ινστιτούτο Μετρολογίας) είναι ο ανώτατος φορέας του κράτους σε θέματα μετρολογίας διατηρώντας και αναπτύσσοντας τα εθνικά πρότυπα των μονάδων των φυσικών μεγεθών μέτρησης και ο αντιπρόσωπος της Ελλάδας στους διεθνείς οργανισμούς μετρολογίας. 1 ο Τακτικό Εθνικό Συνέδριο Μετρολογίας Τάσος Μανάρας Σελίδα 2 από 12

3 Το Ε.ΣΥ.Δ σύμφωνα με το νόμο χορηγεί πιστοποιητικά διαπίστευσης σε φορείς πιστοποίησης, σε φορείς επιθεώρησης και ελέγχου, και σε εργαστήρια διακριβώσεων και δοκιμών με βάση τo διεθνές πρότυπο ISO/IEC 17025, που περιλαμβάνονται στις αντίστοιχες οδηγίες των Διεθνών Οργανισμών Τυποποίησης ISO/IEC καθώς και σε κριτήρια που καθορίζονται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαπίστευσης ΕΑ (European Cooperation for Accreditation). Το έργο του Ε.ΣΥ.Δ Εθνικού Συμβουλίου Διαπίστευσης υλοποιείται από τη Γενική Τεχνική Επιτροπή Φορέων Ελέγχου και Πιστοποίησης και τη Γενική Τεχνική Επιτροπή Εργαστηρίων. Οι επιτροπές αυτές είναι αρμόδιες για τη διαπίστευση και τον έλεγχο των φορέων πιστοποίησης και εργαστηρίων διακριβώσεων και δοκιμών αντίστοιχα. Επιπλέον διαθέτει ειδικές τεχνικές επιτροπές και ειδικούς αξιολογητές καθώς εμπειρογνώμονες. Το Ελληνικό Ινστιτούτο Μετρολογίας (Ε.Ι.Μ.) μαζί με το Εθνικό Συμβούλιο Διαπίστευσης (Ε.ΣΥ.Δ) και τον Ελληνικό Οργανισμό Τυποποίησης (ΕΛ.Ο.Τ.) αποτελούν τη βασική υποδομή ποιότητας για την Ελλάδα. Ο ΕΛ.Ο.Τ. ως φορέας πιστοποίησης εκδίδει τα σχετικά πρότυπα και τις προδιαγραφές που αφορούν την παραγωγή και τον έλεγχο προϊόντων και υλικών. ΠΡΙΝ ΤΟ ISO/IEC Η έξαρση για την διασφάλιση της ποιότητας και η ανάγκη για την διενέργεια αξιόπιστων και παγκοσμίως αποδεκτών αποτελεσμάτων, προήλθε κυρίως μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο από την άλλη μεριά του Ατλαντικού και ιδιαίτερα από την απαίτηση των Δημόσιων Στρατιωτικών Οργανισμών των ΗΠΑ για παροχή στρατιωτικού υλικού αποδεκτής ποιότητας βάσει συγκεκριμένων στρατιωτικών προδιαγραφών (Military Standards). Το πρώτο πρότυπο που προσπαθεί να περιγράψει ένα σύστημα ποιότητας ελέγχου και διακριβώσεων είναι το Στρατιωτικό Πρότυπο MIL-STD-45662Α «Calibration System Requirements», που εκδόθηκε το 1962 από το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ και αναθεωρήθηκε το 1980 και το Το πρότυπο αυτό καθορίζει τις βασικές αρχές ενός συστήματος διακρίβωσης για τον έλεγχο και την ακρίβεια των μετρήσεων ή δοκιμών που χρησιμοποιείται για να διασφαλίζει ότι προμήθειες και υπηρεσίες που παρέχονται είναι βάσει ειδικών τεχνικών απαιτήσεων. Οι βασικές παράγραφοι του προτύπου αυτού στην ανανεωμένη έκδοσή του 1988 έχουν ως εξής: 1. Αντικείμενο, 3. Ορισμοί, 4. Γενικές απαιτήσεις, 5. Ειδικές απαιτήσεις, 5.1. Περιγραφή συστήματος διακρίβωσης, 5.2. Ακρίβεια προτύπων, 5.3. Περιβαλλοντικές Συνθήκες, 5.4. Διαστήματα Διακρίβωσης, 5.5. Διαδικασίες Διακρίβωσης, 5.6. Εκτός Ανοχών, 5.7. Πηγές Διακρίβωσης, 5.8. Εφαρμογή & Καταγραφές, 5.9. Κατάσταση Διακρίβωσης, Έλεγχος Υπεργολάβων, Αποθήκευση και χειρισμός, 6.1. Απαιτήσεις συμβολαίων. Με την έκδοση του προτύπου ANSI / NCSL Z540-1 «General Requirements for Calibration Laboratories and Measuring and Test Equipment», το στρατιωτικό πρότυπο MIL-STD-45662Α καταργείται. Το μέρος Ι του προτύπου ANSI/NCSL Z είναι βασισμένο ISO/IEC GUIDE 25:1990. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελεί συρραφή του. To μέρος II είναι βασισμένο στο MIL-STD-45662Α, που και σε αυτή την περίπτωση πρόκειται για απλή αντιγραφή, και συμπεριλήφθηκε για να καλύψει το τμήμα των αμυντικών απαιτήσεων. Αν και το MIL-STD-45662Α ακυρώθηκε το 1995, οι απαιτήσεις της καλύπτονται ακόμα μέσω του ANSI/NCSL Z καθώς επίσης και μέσω του ISO , «Measurement management systems Requirements for measurement processes and measuring equipment». 1 ο Τακτικό Εθνικό Συνέδριο Μετρολογίας Τάσος Μανάρας Σελίδα 3 από 12

4 Τον Ιούλιο του 2001, η επιτροπή του ANSI/NCSL Z ψήφισε την ανανέωση του προτύπου ANSI/NCSL Z-540-1: 1994 χωρίς αλλαγές για πέντε ακόμα χρόνια, παρόλο που το ISO/IEC είχε δημοσιευτεί από τον Δεκέμβριο του 1999 και αργότερα το 2003 υιοθετήθηκε ως αυτόνομο αμερικάνικο εθνικό πρότυπο. ISO/IEC GUIDE 25:1990 & ISO/IEC Η τρίτη έκδοση του ISO/IEC GUIDE 25 εκδόθηκε το 1990 από την επιτροπή του ISO και αποτελεί τον πρόδρομο πρότυπο του EN και ISO/IEC ΕΝ ISO/IEC Το ΕΝ βασίζεται στο διεθνές EN πρότυπο ISO/IEC Guide 25: 1990 (Γενικές απαιτήσεις για την ANSI/NCSL-Z540 ικανότητα των εργαστηρίων διακρίβωσης και δοκιμών) και ISO GUIDE 25 καθορίζει τις απαιτήσεις που πρέπει MIL-STD-45662A να ικανοποιεί ένα εργαστήριο διακριβώσεων ή δοκιμών, προκειμένου να θεωρούνται H εξέλιξη των προτύπων αξιόπιστες οι μετρήσεις του. Η ικανοποίηση των απαιτήσεων του προτύπου ΕΝ (Γενικά κριτήρια για τη λειτουργία εργαστηρίων δοκιμών), προϋποθέτει πάνω από όλα τη λειτουργία ενός συστήματος ποιότητας και της τεκμηρίωσης του σε ένα εγχειρίδιο ποιότητας, στο οποίο θα πρέπει να περιέχεται λεπτομερής πληροφόρηση για όλα τα στοιχεία του συστήματος ποιότητας. ISO 9001 VS Παρακάτω παρουσιάζεται ένας παράδειγμα με τις απαραίτητες αλλαγές & ενέργειες που πρέπει να κάνει το εργαστήριο που είναι πιστοποιημένο σύμφωνα με το πρότυπο ISO 9001 ώστε να διαπιστευτεί ως προς το ISO/IEC Προτεινόμενες αλλαγές & ενέργειες Ανθρώπινος παράγοντας: Το ISO/IEC απαιτεί την εξασφάλιση της τεχνικής ικανότητας του προσωπικού, και ιδιαίτερα εκείνου που εμπλέκεται στις δοκιμές ή διακριβώσεις για τις οποίες το εργαστήριο θέλει να διαπιστευτεί. Ως εκ τούτου το εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει τεχνικά επαρκή προσωπικό, παράγοντας που αποδεικνύεται είτε με διάφορες εκπαιδεύσεις στις συγκεκριμένες δοκιμές από εξωτερικό φορέα ή εσωτερικές εκπαιδεύσεις από ήδη καταρτισμένο τεχνικά προσωπικό. Επίσης πέρα από την απόδειξη της τεχνικής επάρκειας θα πρέπει να διαθέτει και την ανάλογη διαδικασία εκπαίδευσης του προσωπικού. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να αναφέρει τόσο τον τρόπο εκπαίδευσης από εξωτερικό φορέα όσο και τον τρόπο των εσωτερικών εκπαιδεύσεων καθώς και την επίβλεψη του εκπαιδευόμενου προσωπικού. Ανεξαρτησία, Αμεροληψία: Το εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει πολιτική και διαδικασία που αφορά την αμεροληψία, ανεξαρτησία και ακεραιότητα του, ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία του εργαστηρίου έναντι εμπορικών, οικονομικών ή άλλων πιέσεων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα του εργαστηρίου. Χώροι & συνθήκες: Το εργαστήριο θα πρέπει να εξασφαλίσει τις κατάλληλες περιβαλλοντικές συνθήκες για την διενέργεια των δοκιμών, οι οποίες θα πρέπει να αναφέρονται και σε σχετική διαδικασία. Ειδικότερα θα πρέπει να αναφέρεται κατά περίπτωση παράμετροι όπως, θερμοκρασία, υγρασία, δονήσεις ακτινοβολίες, σκόνη, πίεση, θόρυβος κ.α. Επίσης αυτές οι παράμετροι θα πρέπει να καταγράφονται σε ένα 1 ο Τακτικό Εθνικό Συνέδριο Μετρολογίας Τάσος Μανάρας Σελίδα 4 από 12

5 είδους αρχείο, ακόμα και ηλεκτρονικό ώστε να είναι άμεσα προσβάσιμο από το προσωπικό αλλά και από τους αξιολογητές του φορέα διαπίστευσης. Ακόμη θα πρέπει να υπάρχει μνεία σε σχετική διαδικασία, για τις απαραίτητες ενέργειες που θα πρέπει να γίνουν όταν οι παράμετρες αυτές είναι εκτός των προδιαγραφών που αναφέρονται στη σχετική δοκιμή (π.χ. σε περίπτωση ανόδου της θερμοκρασίας πέραν του επιτρεπτού ορίου η δοκιμή αναστέλλεται ως ότου η θερμοκρασία βρεθεί και πάλι εντός ορίων κ.α.). Τέλος θα πρέπει το εργαστήριο που πρόκειται να διαπιστευτεί να διαχωρίσει τις δραστηριότητες του. Δηλαδή δεν θα πρέπει να εμπλέκονται οι διαπιστευμένες δραστηριότητες του εργαστηρίου με άλλες που δεν έχουν να κάνουν με τη διαπίστευση. Μέθοδοι δοκιμών & διακριβώσεων:το εργαστήριο θα πρέπει να έχει καταγεγραμμένες μεθόδους (διαδικασίες) δοκιμών. Σε περίπτωση που αυτές οι μέθοδοι βασίζονται σε κάποιο πρότυπο, εθνικό ή διεθνές, θα πρέπει να γίνεται σαφής μνεία σε αυτό. Σε περίπτωση που δεν χρησιμοποιούνται πρότυπες μέθοδοι (δηλαδή μέθοδοι που δεν βασίζονται σε διεθνή ή εθνικά πρότυπα ή σε άλλες επικυρωμένες μεθόδους) είναι απαραίτητο να γίνεται επικύρωση των μεθόδων αυτών. Μερικοί τρόποι επικύρωσης είναι, η σύγκριση με άλλες μεθόδους, οι διεργαστηριακές συγκρίσεις, η χρήση υλικών αναφοράς κ.α. Επίσης είναι απαραίτητο να γίνεται η τεκμηρίωση των μεθόδων, δηλαδή να γίνεται αναλυτική παρουσίαση τους και όχι απλώς να αναφέρονται σε κάποιο πρότυπο ή επικυρωμένη μέθοδο. Ορισμένα πράγματα που θα πρέπει να αναφέρονται είναι η δειγματοληψία εφόσον είναι δυνατόν, τεχνικές οδηγίες εκτέλεσης δοκιμών, οδηγίες χρήσης εξοπλισμού κ.α. Σε κάθε μέθοδο δοκιμής θα πρέπει επίσης να γίνεται αναλυτική παρουσίαση της εκτίμησης της αβεβαιότητας των μετρήσεων, όπως επίσης και ο έλεγχος των δεδομένων. Τέλος θα πρέπει να γίνεται ο έλεγχος των δεδομένων. Αυτό επιτυγχάνεται με τον έλεγχο της μεταφοράς δεδομένων, την τεκμηρίωση και επικύρωση λογισμικών, την προστασίας των παραγόμενων δεδομένων κ.α. Εξοπλισμός: Το πρότυπο ISO/IEC προϋποθέτει και την ύπαρξη του κατάλληλου εξοπλισμού για την διεκπεραίωση μια μεθόδου δοκιμής. Ως εκ τούτου απαιτείται από το εργαστήριο να διαθέτει το κατάλληλο εξοπλισμό, η χρήση του οποίου να γίνεται από εξουσιοδοτημένο προσωπικό. Το εξουσιοδοτημένο προσωπικό μπορεί να αναφέρεται στην διαδικασία (μέθοδο) δοκιμής. Επίσης, θα πρέπει να υπάρχει και το κατάλληλο αρχείο για την κατάσταση του εξοπλισμού όπως στοιχεία ταυτότητας, απαιτήσεις & ιστορικό διακρίβωσης, εγχειρίδια κ.α. Ο εξοπλισμός, όπως και στο ISO 9001, θα πρέπει να σημαίνεται κατάλληλα και να υπάρχει σήμανση κατάστασης διακρίβωσης. Ιχνηλασιμότητα: Όσο αφορά την ιχνηλασιμότητα, σε αντίθεση με το ISO 9001, ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται από διαπιστευμένη μέθοδο, θα πρέπει να διακριβώνεται σε διαπιστευμένα εργαστήρια ή σε εθνικά ή διεθνή ινστιτούτα μετρολογίας εφόσον δεν υπάρχει αντίρρηση από τον φορέα διαπίστευσης. Η εξασφάλιση της ιχνηλασιμότητας θα πρέπει να γίνεται ως προς το Διεθνές Σύστημα Μονάδων (SI) και εφόσον αυτό δεν είναι εφικτό η ιχνηλασιμότητα να διασφαλίζεται μέσω πιστοποιημένων πρότυπων υλικών αναφοράς ή διεργαστηριακών συγκρίσεων. Δειγματοληψία: Το εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει διαδικασίες δειγματοληψίας. Οι διαδικασίες αυτές θα πρέπει να είναι βασισμένες σε πρότυπα και στατιστικές μεθόδους. Θα πρέπει να γίνεται η καταγραφή των δεδομένων δειγματοληψίας καθώς και των περιβαλλοντικών συνθηκών. Χειρισμός αντικειμένων δοκιμής & διακρίβωσης: Το εργαστήριο θα πρέπει να έχει διαδικασίες μεταφοράς, παραλαβής & χειρισμού, καθώς και κατάλληλες εγκαταστάσεις αποθήκευσης και προετοιμασίας των αντικειμένων. Έκδοση Πιστοποιητικών δοκιμών: Τα εκδιδόμενα πιστοποιητικά δοκιμών θα πρέπει να καλύπτουν επακριβώς τις απαιτήσεις του ISO/IEC Το πιστοποιητικό πρέπει να 1 ο Τακτικό Εθνικό Συνέδριο Μετρολογίας Τάσος Μανάρας Σελίδα 5 από 12

6 περιλαμβάνει όλες τις σχετικές πληροφορίες που απαιτούνται για την ισχύ και εφαρμογή των αποτελεσμάτων. Πέραν της απόδειξης της τεχνικής ικανότητας ενός εργαστηρίου, η διαπίστευση των εργαστηρίων διακρίβωσης κατά ISO/IEC λειτουργεί και προστατευτικά για κάθε επιχείρηση. Με την υλοποίηση των διακριβώσεων από διαπιστευμένα εργαστήρια κατά ISO/IEC 17025, ειδικότερα διασφαλίζονται: Η ακρίβεια των μετρήσεων. Οι περιβαλλοντικές συνθήκες και οι εργαστηριακές εγκαταστάσεις διεξαγωγής των διακριβώσεων, καθόσον οι μεταβολές τους κατά τη διάρκεια των μετρήσεων λαμβάνονται υπόψη. Η διαθεσιμότητα και η καταλληλότητα των προτύπων συσκευών που χρησιμοποιούνται στις διακριβώσεις. Η εγκυρότητα των διαδικασιών διακρίβωσης και υπολογισμού της διευρυμένης αβεβαιότητας της μέτρησης. Ο συσχετισμός ακρίβειας των μετρήσεων (traceability) σε Εθνικά Πρότυπα, μέσο μιας αδιάσπαστης αλυσίδας διαδοχικών διακριβώσεων. Η αδιαμφισβήτητη αξιοπιστία των αποτελεσμάτων μέτρησης και των πιστοποιητικών διακρίβωσης. Τα εκδιδόμενα πιστοποιητικά διακρίβωσης φέρουν το λογότυπο του Φορέα Διαπίστευσης. Η συμμετοχή σε διεργαστηριακές συγκρίσεις (Interlaboratory Comparison). Οι μελέτες ικανότητας βέλτιστης μέτρησης (best measurement capability) ISO/IEC VS ISO Το πρότυπο ISO «Medical laboratories-particular Requirements for Quality», αφορά τα κλινικά εργαστήρια, το οποίο εκδόθηκε το 2003 και αποτελεί ουσιαστικά την καθετοποίηση του ISO/IEC στον εξειδικευμένο τομέα των ιατρικών εργαστηριών. H ΟΔΗΓΙΑ ΤΗΣ EURΑCHEM ΓΙΑ ΤΟ ISO/IEC Το Eurachem (www.eurachem.ul.pt) ιδρύθηκε το 1989 και εστιάζεται στην αναλυτική χημεία και σε σχετικά ποιοτικά ζητήματα στην Ευρώπη. Το Eurachem, είναι ένα δίκτυο οργανώσεων στην Ευρώπη, που έχει ως στόχο την καθιέρωση ενός συστήματος για τη διεθνή ιχνηλασιμότητα των χημικών μετρήσεων και την προώθηση των πρακτικών καλής ποιότητας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Eurachem σε συνεργασία με την ΕΑ, την οργάνωση για την Ευρωπαϊκή Διαπίστευση (www.european-accreditation.org), εκδώσαν τον Ιούλιο 2002, την οδηγία «EURACHEM / EA Guide 04/10 Accreditation for Microbiological Laboratories», που αφορά την διαπίστευση σύμφωνα με το πρότυπο ISO/IEC για τα μικροβιολογικά εργαστήρια. Η οδηγία δημιουργήθηκε με σκοπό την καθοδήγηση των μικροβιολογικών εργαστηρίων, στη συμμόρφωση για την διαπίστευση σύμφωνα με το πρότυπο ISO/IEC Με την οδηγία αυτή δίδεται μία ερμηνεία σε διάφορες παραγράφους του προτύπου, τόσο για τα μικροβιολογικά εργαστήρια όσο και για τους αξιολογητές που αξιολογούν τέτοιου είδους εργαστήρια. H ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ CEC «COORDINATING EUROPEAN COUNSIL» ΓΙΑ ΤΟ ISO/IEC Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συντονισμού (Coordinating European Council CEC ) είναι η ανάπτυξη δυναμικών δοκιμών για καύσιμα, λιπαντικά και άλλα υγρά. Αιτήσεις για την διενέργεια τέτοιων δοκιμών γίνονται από μεγάλες εταιρείες ή ιδρύματα 1 ο Τακτικό Εθνικό Συνέδριο Μετρολογίας Τάσος Μανάρας Σελίδα 6 από 12

7 του χώρου όπως: ACEA, ATIEL, ATC, ACEA, CONCAWE, ATC, BP, BASF, LUBRIZOL, CHEVRON, MOBIL, ESSO κ.α. Οι δοκιμές διενεργούνται κάτω από οδηγίες του CEC σε διάφορες χώρες, το οποίο είναι και υπεύθυνο για την παρακολούθηση των εφαρμοζόμενων πρότυπων ποιότητας και ασφάλειας των δοκιμών. Κάτω από αυτό το πλαίσιο λοιπόν και για τον πλήρη εναρμονισμό όλων των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα αυτό, το 2002 εκδόθηκε μία οδηγία εφαρμογής για το ISO/IEC 17025, με σκοπό την διασφάλίση της εφαρμογής των παραγράφων του προτύπου από όλες τις εταιρείες ή συμμετέχοντα εργαστήρια. Η οδηγία έχει τίτλο «CEC-P European Accreditation Uniformity ISO/IEC17025 interpretation document Issue Nov2002» και δίνει οδηγίες για oορισμένες παραγράφους του ISO/IEC ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ISO/IEC (CASCO) ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Η ομάδα εργασίας CASCO (WG) είναι μία ομάδα που ανήκει στον Οργανισμό ISO, δημιουργήθηκε το 2001, με κύριο σκοπό την ευθυγράμμιση του ISO με το ISO 9001:2000. Όταν το ISO εκδόθηκε το 1999, ήδη η ανανέωση των προτύπων της σειράς ISO 9000 του 1994, ήταν στο τελικό στάδιο ανανέωσης στην έκδοση του Το πρότυπο ISO στο θεωρητικό του μέρος τουλάχιστον, δηλαδή η παράγραφος 4 του προτύπου βασίστηκε στην παλαιά έκδοση της σειράς ISO 9000 του 1994 και ως εκ τούτου από την στιγμή της έκδοσης του άρχισαν διαβουλεύσεις για την μελλοντική του ανανέωση ώστε να καλύπτει και τις απαιτήσεις του ISO 9001:2000. Έτσι λοιπόν την 31 η Ιανουαρίου του 2002, διοργανώνεται η πρώτη συνάντηση της ομάδας εργασίας CASCO (WG25) με αντικείμενο συζήτησης, μεταξύ των άλλων με τα παρακάτω θέματα: Σύγκριση μεταξύ ISO 9001:2000 και ISO 9001:1994. Σύγκριση μεταξύ ISO 9001:1994 και ISO 9001:2000. Σύγκριση μεταξύ ISO 17025:1999 και ISO 9001:2000 (προετοιμασία από τον οργανισμό NATA). Μετά από τις πρώτες συνεδριάσεις της ομάδας εργασία έγινε εμφανές ότι το να επιτευχθεί μια πλήρη και περιεκτική ευθυγράμμιση του ISO/ IEC με τον ISO 9001 θα απαιτούσε την πλήρη αναδιατύπωση και την επαναγραφή του ISO/ IEC Λαμβάνοντας υπόψη ότι όλοι οι συμμέτοχοι οργανισμοί (εργαστήρια και οργανισμοί πιστοποίησης) εξέφρασαν μια επιθυμία να μην αναλάβουν μια σημαντική αναθεώρηση του ISO/IEC 17025:1999, συμφωνήθηκε ότι η "ευθυγράμμιση" θα περιελάμβανε μόνο το ελάχιστο των αλλαγών στο ISO/IEC που ήταν απαραίτητες για να εξασφαλίσουν την συμβατότητα μεταξύ του και του ISO 9001:2000. Αυτό περιέλαβε την αποσύζευξη του συνδέσμου μεταξύ των δύο προτύπων με την αφαίρεση της δήλωσης στο πεδίο ότι τα δηλωμένα εργαστήρια που ικανοποιούν τις απαιτήσεις του ISO/IEC αυτόματα ικανοποιούν την απαίτηση του ISO Αυτό σημαίνει αποτελεσματικά ότι τα εργαστήρια μπορούν να επιλέξουν να αναγνωριστούν στο ISO/IEC 17025, ή να πιστοποιηθούν σύμφωνα με ISO 9001, ή και στα δύο, αλλά οι διαδικασίες της διαπίστευσης και της πιστοποίησης θα πρέπει να είναι δύο χωριστές ενέργειες. ΤΟ ΝΕΟ ISO 17025:2005 Τον Φεβρουάριο του 2005, διενεργήθηκε ψηφοφορία για το τελικό σχέδιο τροπολογίας του ανανεωμένου ISO 17025, βάσει της οποίας το 96% των ψηφιζόντων οργανισμών μελών του ISO και των εθνικών επιτροπών IEC ενέκρινε την τροποποίηση αυτή. Η εργασία της ανανέωσης έχει λάβει πλέον τέλος και η νέα έκδοση του ISO/IEC που θα περιλάβει το τροποποιημένο κείμενο είναι ήδη γεγονός. Η διεθνής συνεργασία εργαστηριακής πιστοποίησης (ILAC) έχει θέσει μια μεταβατική περίοδο 2 ετών από την 1 ο Τακτικό Εθνικό Συνέδριο Μετρολογίας Τάσος Μανάρας Σελίδα 7 από 12

8 ημερομηνία της δημοσίευσης της νέας έκδοσης για τα αναγνωρισμένα εργαστήρια για να συμμορφωθούν με την απαίτηση της έκδοσης του Μια νέα συστηματική αναθεώρηση του ISO/IEC 17025:2005 δεν θα είναι απαραίτητη για περαιτέρω 5 έτη, όταν αναμένεται το τροποποιημένο ISO 9001 να έχει δημοσιευθεί το 2008 ή 2009, και ως εκ τούτου δεν διαφαίνεται να υπάρξουν παρόμοια προβλήματα στο μέλλον. ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ISO Oι κύριες αλλαγές στο ISO/IEC 17025:1999 που έχουν γίνει στην εγκεκριμένη τροποποίηση αφορούν: Την διευκρίνιση ότι η διαπίστευση σύμφωνα με ISO/IEC δεν σημαίνει αυτόματα ότι καλύπτονται όλες οι απαιτήσεις του ISO Την αλλαγή στις απαιτήσεις διοίκησης (παράγραφο 4) του ISO/IEC ώστε να απεικονίζονται τα περιεχόμενα του ISO 9001:2000, ειδικά όσο αφορά την έμφαση στις ανώτερης διοίκησης, τη συνεχή βελτίωση και ην εστίαση στην ικανοποίηση πελατών. Στο ανανεωμένο κείμενο η λέξη «client» έχει αντικατασταθεί από τη λέξη «customer», που περιλαμβάνεται στο ISO 9001:200. Επίσης η φράση «quality management system» έχει επίσης αντικατασταθεί από την φράση «management system». Η εισαγωγή του νέου προτύπου πλέον αναφέρει ότι με την διαπίστευση πλέον το εργαστήριο πληροί τις αρχές του ISO Επίσης αναφέρει ότι η πιστοποίηση ενός εργαστηρίου σύμφωνα με το ISO9001:2000 δεν αποδεικνύει την τεχνική επάρκεια του εργαστηρίου να παράγει αξιόπιστα αποτελέσματα και δεδομένα ούτε ότι καλύπτει τις απαιτήσεις του ISO ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ Στην Ευρώπη η ποιότητα και κυρίως η διασφάλιση ποιότητας αρχίζει να παίρνει σάρκα και οστά από την εφαρμογή του ISO 9001, το οποίο βασίστηκε σε παλαιότερο Αγγλικό πρότυπο. Η γενικότητα του προτύπου αποτέλεσε βάση για την περαιτέρω δημιουργία εξειδικευμένων προτύπων, κατάλληλα για ειδικούς τομείς της βιομηχανίας, όπως για παράδειγμα ISO 14001, ISO/TS 16949, AS900, TL9000 κ.α. Μπορούμε να φανταστούμε το ISO 9000 σαν την σκεπή ενός οικοδομήματος και τα διάφορα παράγωγα πρότυπα τις κάθετες γραμμές που το ορίζουν, όπως μπορούμε να δούμε και παρακάτω: ISO 9000 QS 9000 ISO/TS ISO ISO TL 9000 ISO/IEC (Απαιτήσεις ποιότητας σε Αυτοκινητοβιομηχανία) (Ποιότητα για Παραγωγή Οχημάτων & Παροχή Υποστήριξης) (Πιστοποίηση Συστημάτων Περιβαλλοντικής Διαχείρισης) (Πιστοποίηση Συστημάτων Ποιότητας Βιομηχανίας Ιατρικών Συσκευών) (Απαιτήσεις Ποιότητας στις τηλεπικοινωνίες) (Διαπίστευση Εργαστηρίων Δοκιμής / Διακρίβωσης) ISO (Διαπίστευση κλινικών εργαστηρίων) Η εξέλιξη αυτών των συστημάτων διαχείρισης ποιότητας τα τελευταία χρόνια, αποτέλεσε την βάση της εξέλιξης των συστημάτων διαχείρισης ποιότητας σε εργαστήρια δοκιμών 1 ο Τακτικό Εθνικό Συνέδριο Μετρολογίας Τάσος Μανάρας Σελίδα 8 από 12

9 ή/και διακριβώσεων. Η ανάγκη για την δημιουργία του ISO/IEC προήλθε από την απαίτηση της αγοράς, αναφορικά με την παροχή αξιόπιστων αποτελεσμάτων κάτω από ένα ικανοποιητικό σύστημα διαχείρισης ποιότητας. Τόσο το ISO/IEC GUIDE:25 όσο και το ΕΝ παρόλο που κάλυπταν, κατά κάποιο τρόπο, ικανοποιητικά το μέρος της τεχνικής επάρκειας και αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων, δεν κάλυπταν το μέρος εκείνο που αφορούσε της Απαιτήσεις της Διοίκησης ( 4 του ISO/IEC 17025). Το ISO/IEC όμως παρόλο που δημιουργήθηκε σχετικά πρόσφατα το 1999, παραμένει ακόμα και σήμερα ένα γενικό πρότυπο διαπίστευσης εργαστηρίων δοκιμών/διακριβώσεων, που δημιούργησε σημαντικά προβλήματα ερμηνείας των παραγράφων του από διάφορους παραγωγικούς τομείς. Έτσι, κρίθηκε απαραίτητο η περαιτέρω παραμετροποίηση του προτύπου ανάλογα με το τομέα εφαρμογής. Η έκδοση διαφόρων οδηγιών εφαρμογής (EURACHEM, DAR CEC κ.α.) αποτέλεσε ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Η διαφοροποίηση του ISO/IEC σε σχέση με άλλα γενικά πρότυπα διαχείρισης ποιότητας έγκειται στις αυξανόμενες προϋποθέσεις που οριοθετεί για την διασφάλιση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Στα πλαίσια, όμως, της ομογενοποίησης των προτύπων διαχείρισης ποιότητας, η επιτροπή CASCO του Οργανισμού Προτυποποίησης ISO, ύστερα από πάρα πολλές συνεδριάσεις, αποφάσισε την αντικατάσταση της παλαιάς έκδοσης του προτύπου με νέα η οποία πλέον θα είναι συμβατή με το ISO 9001:2000. Ακόμη όμως και η προτυποποίηση είναι πολιτική, και σε τέτοιου είδους επιτροπές συμμετέχουν εμπειρογνώμονες, από πάρα πολλές χώρες με διαφορετική αντίληψη για τις απαιτήσεις του προτύπου αλλά και την χρησιμότητα που θα έχουν αυτές στη παραγωγική κοινότητα της χώρας τους. Αποφασίστηκε τελικά η ανανέωση του ISO/IEC Ναι μεν η διαπίστευση ενός εργαστηρίου σύμφωνα με το ISO/IEC 17025, του δίνει την δυνατότητα να μπορεί να λειτουργεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ISO 9001:2000 αλλά δεν σημαίνει ότι το εργαστήριο είναι και πιστοποιημένο κατά ISO 9001:2000. Αυτό ουσιαστικά θα αναφέρεται στην νέα έκδοση του προτύπου. Ένα παράδειγμα ομογενοποίησης και συμβατότητας με το ISO 9001:2000 αποτελεί το ISO 15189:2002 που αφορά όπως έχουμε δει τα κλινικά εργαστήρια. Το πρότυπο αυτό καλύπτει πλέον σχεδόν όλες τις απαιτήσεις του ΙSO 9001:2000 (εκτός από τον σχεδιασμό ). Στο πρότυπο αναφέρεται ότι η νέα του έκδοση θα είναι περισσότερη συμβατή με το ISO 9001:2000. Από αυτή την εξέλιξη είναι φανερό ότι πολλά εργαστήρια δοκιμών ή/και διακριβώσεων θα είναι αναγκασμένα να προχωρήσουν εκτός από την διαπίστευση και σε πιστοποίηση του συστήματος διαχείρισης ποιότητας που διαθέτουν σύμφωνα με το ISO 9001:2000. Στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ισχύει ακόμη το πρότυπο ANSI/NCSL Z το οποίο διαφέρει σημαντικά από το ISO/IEC (δες 3.1). Παρόλο που το ISO/IEC είναι ένα διεθνές πρότυπο και έχει υιοθετηθεί από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Προτύπων (American National Standards Institute (ANSI)), το ίδιο το Ινστιτούτο από την άλλη μεριά, ενέκρινε συγχρόνως και την ανανέωση του ANSI/NCSL Z-540-1, τον Ιούλιο του 2001 για πέντε ακόμη χρόνια χωρίς μεταβολές, δημιουργώντας έτσι σύγχυση στα εργαστήρια δοκιμών / διακριβώσεων. Έτσι λοιπόν στις ΗΠΑ τα εργαστήρια δοκιμών ή/και διακριβώσεων, εφόσον διαθέτουν πελάτες έξω από τις ΗΠΑ, θα πρέπει να διαπιστεύονται σύμφωνα με το ISO/IEC (ανάλογα με τις απαιτήσεις των πελατών) ενώ για την εσωτερική αγορά των ΗΠΑ σύμφωνα με το ANSI/NCSL Z-540-1, το οποίο συνήθως απαιτείται από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνα των ΗΠΑ ή τους διάφορους υπεργολάβους. Μία νέα επανέκδοση του ISO/IEC 17025:2005 αναμένεται μετά το 2010 πλέον, η οποία θα είναι μεταγενέστερη της ανανέωσης του ISO 9001:2000 (αναμένεται το ), οπότε και πιθανώς να υπάρξουν σημαντικές αλλαγές στην δομή του προτύπου και 1 ο Τακτικό Εθνικό Συνέδριο Μετρολογίας Τάσος Μανάρας Σελίδα 9 από 12

10 περισσότερης συμβατότητας με το ISO 9001:2000. Ίσως τότε το πρότυπο βρει την αποδοχή που του αρμόζει και από τις ΗΠΑ. Επίσης, αρχής γενόμενης με το ISO 15189:2002, δεν αποκλείεται το γεγονός στο έμμεσο μέλλον να υλοποιηθούν πρότυπα διαπίστευσης, βασιζόμενα στο ISO/IEC και για άλλους τομείς εργαστηρίων. Προς το παρόν υπάρχουν μόνο οι κατευθυντήριες οδηγίες εφαρμογής του ISO/IEC ανά τομέα εφαρμογής. Η δημιουργία νέων συστημάτων παραγωγής υπηρεσιών και προϊόντων ωθεί ουσιαστικά στην περαιτέρω παραμετροποίηση των γενικών συστημάτων διαχείρισης ποιότητας ανάλογα με την παρεχόμενη υπηρεσία ή το παρεχόμενο προϊόν. Η παραμετροποίηση αυτή παρέχει την δυνατότητα προσφοράς ποιοτικότερων προϊόντων και υπηρεσιών στον τελικό καταναλωτή. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 MIL-STD June 1980, MILITARY STANDARD Calibration Systems Requirement 2 ISO/IEC Guide 25:1990 General requirements for the competence of calibration and testing laboratories 3 ISO Measurement management systems Requirements for measurement processes and measuring equipment 4 ΕΝ General criteria for the operation of testing laboratories 5 ISO 9001 Quality management system Requirements 6 ISO/IEC General requirements for the competence of testing and calibration laboratories 7 ISO/IEC Guide 58:1993 Calibration and testing laboratory accreditation systems General requirements for operation and recognition 8 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ALGOSYSTEMS CASCO ΕΠΙΤΡΟΠΗ ISO ΓΙΑ ΤΟ ISO/IEC QUALITY MANUAL ISO/IEC ALGOSYSTEMS S.A. ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ 11 ISO Medical laboratories-particular requirements for quality 12 Raad voor Accreditatie (RvA) Cross-reference table ISO versus ISO/IEC COORDINATING EUROPEAN COUNCIL «ISO17025 INTERPRETATION DOCUMENT FOR CEC TEST METHODS» - Prepared by CEC European Accreditation Uniformity Project. - CEC-P European Accreditation Uniformity ISO/IEC17025 interpretation document Issue Nov «EURACHEM / EA Guide 04/10 Accreditation for Microbiological Laboratories» Η παραπάνω παρουσίαση αποτελεί µέρος της διπλωµατικής εργασίας του συµµετέχοντος, στο πρόγραµµα Μεταπτυχιακής Εξειδίκευσης : ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΑΠ 1 ο Τακτικό Εθνικό Συνέδριο Μετρολογίας Τάσος Μανάρας Σελίδα 10 από 12

11 Conclusions ISO/IEC as well as its derivatives of (ISO and various directives of application per sector of laboratories or sector of application) are standards that determine definite requirements that are to be covered by the laboratories that would like to achieve capable production and reliable results. These requirements were developed by teams of laboratorial experts from in the entire world at the duration of last 30 years. History shows that from ancient years, already various systems of measurements existed, as well as quality assurance systems for production or services (e.g. the standard Egyptian length, checking system for silver currencies in Ancient Greece e.t.c). The exaltation for quality assurance and the need for the realisation of reliable and worldwide acceptable results, originated mainly after the II World War from the other side of the Atlantic and particularly from the requirement of Public Military Organisations of United States of America in order to have military material of acceptable quality based on definite military specifications (Military Standards). In Europe, quality and mainly quality assurance begins to take flesh and bones from the application of ISO 9001, that was based on older English standard. The generality of standard constituted the base for the further creation of specialised standards, suitably for special sectors of industry, as for example ISO 14001, ISO/ts 16949, AS900, TL9000 e.t.c. We can imagine ISO 9000 as the roof of a building and the various derivative standards the vertical lines that was constructed of, as we can we see also below: ISO 9000 QS 9000 ISO/TS ISO ISO (Quality requirements in the automotive industry) (Quality of automotive production and service part suppliers) (Certification of environmental management systems) (Certification of quality systems for medical devices) (Quality requirements for the telecommunications industry) (Laboratory accreditation services) ISO (Medical laboratories- Particular requirements for quality) TL 9000 ISO/IEC The development of these quality management systems in the last years, constituted the base of development quality management systems for testing / calibration laboratories. The necessity for ISO/IEC creation emanated from the requirement of market, with regard to the provision of reliable results under a satisfactory quality management system. Both ISO/IEC GUIDE:25 and EN even if they covered, in some way, satisfactorily the part of technical sufficiency and reliability of results, they did not cover that part that concerned the Management Requirements of Administration ( 4 ISO/IEC 17025). However ISO/IEC 17025, although it was created relatively recently in 1999, remains even today a general standard for the accreditation of testing / calibration laboratories, that created serious problems of interpretation of its paragraphs from various productive sectors. Thus, the further specialization of the standard, depending on the sector of application was judged essential. The publication of various directives of application (EURACHEM, CEC e.t.c..) constituted a step to this direction. The differentiation of ISO/IEC concerning other general standards of quality management lies in the increasingly important conditions that determine the degree of assurance for the provided services. These conditions, that substantially govern the standard, are: Availability of Human Resources: The availability of suitable human resources for the concretisation of technically reliable results, constitutes fundamental point of requirement axis of the standard both in its current publication as well as in previous standards (EN 45001, ISO GUIDE:25). The availability and the appropriateness of instruments used for testing or calibration, also taken into seriously consideration. Responsibility of Laboratory: The laboratory has all the suitable personnel and certain competence via written processes to execute definite work in the laboratory facilities. 1 ο Τακτικό Εθνικό Συνέδριο Μετρολογίας Τάσος Μανάρας Σελίδα 11 από 12

12 Impartiality and Ethics: The standard makes particular report on the impartiality and ethics of the laboratory personnel at the implementation of his duties. Exterior influences on measurements issues and publication of results of measurement considered not acceptable and aren't allowed. Documentation and Transparency of methods: The documentation of the procedures is materialised via international recognized standards, or through interlaboratory comparisons of same measurement. Processes should be opened in internal and exterior investigations (audits), so various factors that can do have repercussions in the laboratorial search of objective results, may be determined easily and to be corrected. Environmental Conditions: Environmental conditions and the laboratorial installations of testing / calibration, are elements which the standard, in all the publications, do require that should be taken into consideration seriously, in as far as their changes at the duration of measurements can alter considerably the final result of measurement. Reliability - Validity of Testing / Calibration: The standard reports analytically the requirements of publication of such certificate, in order that this is considered valid and it contains uncontradictable reliability results of measurement. Measurement Traceability: The results should include the traceability in international standards, via a recognized system of measurements (SI), that is to say, the attribute of a result of measurement or the standard value, will be supposed it is connected in determined standards, usually national or international standards, via means of united chain of comparisons, allocating determined uncertainties of measurement. Measurement Repeatability: The laboratory has the possibility of producing the same results of definite testing / calibration, in acceptable tolerances at the duration of next testing / calibration. In the light of the need for homogenisation of quality management standards, the CASCO committee of International Organisation of Standardization ISO, after a lot of meetings, which began already one year from the publication of ISO/IEC in 2000, it decided the replacement of the old publication of the standard with new one, which will be more compatible with ISO 9001:2000. Still however, standardization is politics, and in such committees experts participate from very a lot of countries with different perception for the requirements of the standard but also the usefulness that will have these requirements in the productive community of their country. Finally it was decided the renewal of ISO/IEC (see 7) but with a compromise. The accreditation of laboratory according to ISO/IEC 17025, gives the possibility of operating according to the requirements of ISO 9001:2000 but it does not mean that the laboratory is also certified against ISO 9001:2000. This substantially will be reported in the new publication of standard. An example of homogenisation and compatibility with ISO 9001:2000 constitutes the ISO 15189:2002 that concerns as we have seen clinical laboratories (see 6.3). This standard covers henceforth almost all the requirements the ISO 9001:2000 (apart from planning ). In the standard is reported that a new publication will be more compatible with ISO 9001:2000 From this development is obvious that a lot of laboratories of testing / calibration will be forced to advance apart from the accreditation and certification according to ISO 9001:2000. In the United States of America is still in effect ANSI/NCSL 540Z-1 standard which differs considerably from ISO/IEC (see 3.1). Even if ISO/IEC is an international standard and has been adopted by the American Institute of Standards (American National Standards Institute (ANSI)), the Institute from the other side, approved simultaneously also the renewal of ANSI/NCSL 540Z-1 in 2001 for more 5 years, without changes, creating thus confusion in the laboratories of testing / calibration. Thus therefore in the USA, the laboratories of testing / calibration, in case the have customers outside USA, will be supposed to be accredited according to ISO/IEC (depending on the requirements of customers) while for the internal market of USA according to ANSI/NCSL 540Z--1, that is usually required by the Ministry of National Defence of USA or the various subcontractors. A new revision or edition of ISO/IEC 17025:2005 is expected after 2010, which will be later of the renewal of ISO 9001:2000 (it is expected in ), therefore also probably important changes in the structure of standard exist and more compatibility with ISO 9001:2000. Perhaps then the standard finds the acceptance that his it suits also from the USA. Also, beginning with ISO 15189:2002, does not exclude a future formulation of accreditation standards, based on ISO/IEC for other sectors of laboratories. Currently only guidelines of application of ISO/IEC per sector of application exist. The creation of new systems of production of services and products prompts substantially in the further specialization of general quality management systems depending on the provided service or the provided product. This specialization provides the possibility to offer more quality products and services in the final consumer. 1 ο Τακτικό Εθνικό Συνέδριο Μετρολογίας Τάσος Μανάρας Σελίδα 12 από 12

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΕΣΥ ΚΟ2-ΚΡΙΤΕ/01/06/19-12-2013 1/7 ΕΣΥ ΚΟ2-ΚΡΙΤΕ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 06 Ηµεροµηνία Έκδοσης: 14-3-1997

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΕΣΥ ΚΟ2-ΚΡΙΤΕ/01/04/8-1-2009 1/11 ΕΣΥ ΚΟ2-ΚΡΙΤΕ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 04 Ηµεροµηνία Έκδοσης: 14-3-1997

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ Προοπτικές Εναρμόνισης της Ελληνικής Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας με τις Προδιαγραφές του Μοντέλου

Διαβάστε περισσότερα

9.1 Ορισµοί και έννοιες

9.1 Ορισµοί και έννοιες 9. Εργαστήρια Ο ρόλος των εργαστηρίων στα πλαίσια του οικοδοµήµατος της ποιότητας είναι ιδιαίτερα σηµαντικός, γιατί η αξιόπιστη µέτρηση είναι το µόνο διαθέσιµο αντικειµενικό κριτήριο αξιολόγησης της συµµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Τυποποίηση και ποιότητα στη σύγχρονη κοινωνία ΜΕ-ΤΠ Π ΤΕΕ, 2008

Τυποποίηση και ποιότητα στη σύγχρονη κοινωνία ΜΕ-ΤΠ Π ΤΕΕ, 2008 8. ιακρίβωση 8.1 Εισαγωγή Η ανάγκη µιας διαδικασίας προκειµένου να ελέγχεται η µέτρηση για την αξιοπιστία της είναι, θα µπορούσαµε να πούµε προφανής. Και την απαντάµε ως πράξη και στις καθηµερινές µας

Διαβάστε περισσότερα

Χ. Αλεξανδρίδου Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Πατρών, 26504 Πάτρα

Χ. Αλεξανδρίδου Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Πατρών, 26504 Πάτρα Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΜΕΝΩΝ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ISO 17025 Χ. Αλεξανδρίδου Τμήμα Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ιαχείριση Κινδύνων & Λαθών στις Υπηρεσίες ΥΓΕΙΑΣ Υπηρεσίες ΥΓΕΙΑΣ - Risk Management- ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ. Θεοδώρου Χημικός Μηχ/κός, MSc, MBA Αθήνα, 13 Μαρτίου 2009 Οι ιατρικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ISO 17025 ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ & ΕΦΑΡΜΟΓΗ

ΠΡΟΤΥΠΟ ISO 17025 ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ & ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΤΥΠΟ ISO 17025 ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ & ΕΦΑΡΜΟΓΗ Εισηγήτρια Μ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥΔΑΚΗ Q-PLAN Α.Ε. ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΣΥΔ Εργαστήρια Δοκιμών και Διακριβώσεων Φορείς Πιστοποίησης Συστημάτων Φορείς Ελέγχου Φορείς Πιστοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΙ. Σύστηµα: το σύνολο αλληλοσχετιζόµενων ή αλληλεπιδρώντων στοιχείων

ΟΡΙΣΜΟΙ. Σύστηµα: το σύνολο αλληλοσχετιζόµενων ή αλληλεπιδρώντων στοιχείων ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΛΑΔΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΥΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Σεμινάριο ΔΙΑΚΛΑΔΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ -ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ - ΣΤΟΧΟΘΕΣΙΑΣ Θέμα: «Πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 5

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 5 Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 5 Διαπιστευμένα Εργαστήρια Ιανουάριος 2012 5.1 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα κύρια ισχύοντα πρότυπα και οι σειρές προτύπων

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας Εργαστηρίων Δοκιμών & Διακριβώσεων

Ολοκληρωμένο Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας Εργαστηρίων Δοκιμών & Διακριβώσεων Ολοκληρωμένο Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας Εργαστηρίων Δοκιμών & Διακριβώσεων totalab Edit.1 Rev 0/ 06-03-2012 Τι είναι το totalab ; To totalab : είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα διασφάλισης ποιότητας μετρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ E. Λαμπή, Χ. Αλεξόπουλος, Η. Κακουλίδης ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΊΟ ΤΟΥ ΚΡΆΤΟΥΣ Ε X.Y. ΑΘΗΝΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Αίθουσα εκδηλώσεων ΤΕΕ Αθήνα, Τετάρτη 4 Απριλίου 2012 Θέμα εισήγησης: «Πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

DETERMINATION OF THERMAL PERFORMANCE OF GLAZED LIQUID HEATING SOLAR COLLECTORS

DETERMINATION OF THERMAL PERFORMANCE OF GLAZED LIQUID HEATING SOLAR COLLECTORS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ / DEMOKRITOS NATIONAL CENTER FOR SCIENTIFIC RESEARCH ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΚΙΜΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LABORATORY OF TESTIN SOLAR & OTHER ENERY

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 1: Κεφάλαιο 2: Κεφάλαιο 3:

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 1: Κεφάλαιο 2: Κεφάλαιο 3: 4 Πρόλογος Η παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «ιερεύνηση χωρικής κατανοµής µετεωρολογικών µεταβλητών. Εφαρµογή στον ελληνικό χώρο», ανατέθηκε από το ιεπιστηµονικό ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα εισήγησης: «Διαπίστευση»

Θέμα εισήγησης: «Διαπίστευση» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Αίθουσα εκδηλώσεων ΤΕΕ Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Τυποποίηση και ποιότητα στη σύγχρονη κοινωνία ΜΕ-ΤΠ Π ΤΕΕ, 2008

Τυποποίηση και ποιότητα στη σύγχρονη κοινωνία ΜΕ-ΤΠ Π ΤΕΕ, 2008 10. Επιθεώρηση και Έλεγχος 10.1 Γενικά Στα χρόνια που ακολούθησαν µετά το τέλος του Β Παγκοσµίου Πολέµου, κυρίως λόγω των καταστροφών που ο πόλεµος είχε επιφέρει στις υποδοµές και τη βιοµηχανία των αναπτυγµένων

Διαβάστε περισσότερα

«Διεργαστηριακά σχήματα»

«Διεργαστηριακά σχήματα» Εργαστήριο Υγιεινής Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Πατρών «Διεργαστηριακά σχήματα» Κατερίνα Φράγκου, M.Sc Υποψήφια Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Πατρών Τηλ/fax 2610969876 email: fragou@med.upatras.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα και Επιχειρηματικότητα Τρίτη, 19 Μάϊου 2014

Πρότυπα και Επιχειρηματικότητα Τρίτη, 19 Μάϊου 2014 Πρότυπα και Επιχειρηματικότητα Τρίτη, 19 Μάϊου 2014 Αγγελική Λοϊζου Λειτουργός Τυποποίησης Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης (CYS) Αυτόνομος Οργανισμός Λειτουργεί με βάση το Ιδιωτικό Δίκαιο Πλήρως αναγνωρισμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το franchising ( δικαιόχρηση ) ως µέθοδος ανάπτυξης των επιχειρήσεων λιανικού εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

www.tuvaustriahellas.gr Μαρία Αγαπητού Η διαδικασία πιστοποίησης και η εμπειρία της TÜV AUSTRIA HELLAS στο χώρο της Υγείας Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2015

www.tuvaustriahellas.gr Μαρία Αγαπητού Η διαδικασία πιστοποίησης και η εμπειρία της TÜV AUSTRIA HELLAS στο χώρο της Υγείας Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2015 m Μαρία Αγαπητού Η διαδικασία πιστοποίησης και η εμπειρία της TÜV AUSTRIA HELLAS στο χώρο της Υγείας Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2015 1 Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 2 Διαδικασία Διαπίστευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ τ. ΥΠΕΧΩΔΕ

ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ τ. ΥΠΕΧΩΔΕ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ τ. ΥΠΕΧΩΔΕ Αναστασία Παπαβασιλείου Πολιτικός Μηχανικός, Υπεύθυνη Ποιότητας Τμήματος Εργαστηρίου Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας (Θεσσαλονίκη) Αθανάσιος Καλοφωτιάς Μεταλλειολόγος

Διαβάστε περισσότερα

" ιαπίστευση εξειδικευµένων διαδικασιών µη υπαγόµενων σε πρότυπα"

 ιαπίστευση εξειδικευµένων διαδικασιών µη υπαγόµενων σε πρότυπα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ National Member of Eurolab " ιαπίστευση εξειδικευµένων διαδικασιών µη υπαγόµενων σε πρότυπα" Dr. Περικλής Αγάθωνος ΑΝΤΙΠΡΟΕ ΡΟΣ HELLASLAB Ποια είναι η HELLASLAB ; - Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί Διαπίστευση; Ε.ΣΥ.Δ.-Ο Εθνικός Φορέας Διαπίστευσης

Γιατί Διαπίστευση; Ε.ΣΥ.Δ.-Ο Εθνικός Φορέας Διαπίστευσης edipo2.indd 1 11/25/08 3:56:45 PM Γιατί Διαπίστευση; Στη σύγχρονη ιατρική πρακτική, ο ρόλος του κλινικού εργαστηρίου γίνεται ολοένα και πιο σημαντικός για τη διάγνωση, πρόγνωση, παρακολούθηση και θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Σπουδάστρια: Διαούρτη Ειρήνη Δήμητρα Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Δ ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΜΖΜΑ ΓΔΝΗΚΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: «Ζ εθαξκνγή εξγαιείσλ Γηνίθεζεο Οιηθήο Πνηφηεηαο ζην Γεκφζην θαη Ηδησηηθφ ηνκέα: Ζ πεξίπησζε ηνπ Κνηλνχ Πιαηζίνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ 6o Διακλαδικό Σχολείο Διαλειτουργικότητας, Στοχοθεσίας και Ποιότητας

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ 6o Διακλαδικό Σχολείο Διαλειτουργικότητας, Στοχοθεσίας και Ποιότητας ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ 6o Διακλαδικό Σχολείο Διαλειτουργικότητας, Στοχοθεσίας και Ποιότητας Αθήνα Νοέμβριος 2014 Βασικές υποδομές (πυλώνες) της ποιότητας (Τυποποίηση Αξιολόγηση Συμμόρφωσης Μετρολογία)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία

ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ - ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ Νίκη Βγόντζα Διευθύντρια Αιμοδοσίας Κωνσταντοπούλειο Γ.Ν.Ν. Ιωνίας Σημαίνει : ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία μετάγγιση σωστού και ασφαλούς αίματος στο σωστό ασθενή τη κατάλληλη

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. 761/2001 (EMAS)

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. 761/2001 (EMAS) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ 1. ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΤΑ ISO/IEC GUIDE 66 2. ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟ ΓΙ ΚΟ ΕΚΠΑ ΙΔ ΕΥ Τ ΙΚΟ Ι ΔΡΥ Μ Α 'ΠΕ Ι ΡΑ ΙΑ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΒΑΦΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΉ ΕΡΓ ΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟ ΓΙ ΚΟ ΕΚΠΑ ΙΔ ΕΥ Τ ΙΚΟ Ι ΔΡΥ Μ Α 'ΠΕ Ι ΡΑ ΙΑ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΒΑΦΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΉ ΕΡΓ ΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΥ 515 ΤΕΧΝΟΛΟ ΓΙ ΚΟ ΕΚΠΑ ΙΔ ΕΥ Τ ΙΚΟ Ι ΔΡΥ Μ Α 'ΠΕ Ι ΡΑ ΙΑ ~ " ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΒΑΦΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΉ ΕΡΓ ΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΕΥΧΡΗΣΤΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟΥ ΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥ ΛΟΣ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 3 Κεφάλαιο 1: Διαχείριση Προσωπικού... 4 Κεφάλαιο 2: Διαχείριση Εξοπλισμού/ Εγκαταστάσεων... 5 Κεφάλαιο 3: Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙE ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Εκπαίδευση: Μέσο ανάπτυξης του ανθρώπινου παράγοντα και εργαλείο διοικητικής µεταρρύθµισης Επιβλέπουσα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Need for Professional Tourism Education Η Ανάγκη για Επαγγελματική Τουριστική Εκπαίδευση Tourism:

Διαβάστε περισσότερα

Biodiesel quality and EN 14214:2012

Biodiesel quality and EN 14214:2012 3η Ενότητα: «Αγορά Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα: Τάσεις και Προοπτικές» Biodiesel quality and EN 14214:2012 Dr. Hendrik Stein Pilot Plant Manager, ASG Analytik Content Introduction Development of the Biodiesel

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Ο.Ε. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΟΥΡΑΝΟΥ ΕΡΜΙΟΝΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ: ΔΕΜΕΤΖΟΥ ΑΓΛΑΪΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ IDENTITY Τσουμάνης ΑΒΕΕ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ IDENTITY Τσουμάνης ΑΒΕΕ DESIGN 02 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Η Τσουμάνης ΑΒΕΕ ιδρύεται το 1983, με αντικείμενο την επίπλωση καταστημάτων. Μέσα στις δύο πρώτες δεκαετίες εξελίσσεται σε μια πλήρως καθετοποιημένη μονάδα, ικανή να προσφέρει ολοκληρωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα Τυποποίησης στην Ορολογία - ο ρόλος και οι δράσεις της Επιτροπής Ορολογίας ΤΕ21 του ΕΛΟΤ

Ζητήματα Τυποποίησης στην Ορολογία - ο ρόλος και οι δράσεις της Επιτροπής Ορολογίας ΤΕ21 του ΕΛΟΤ 1 Ζητήματα Τυποποίησης στην Ορολογία - ο ρόλος και οι δράσεις της Επιτροπής Ορολογίας ΤΕ21 του ΕΛΟΤ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μαριάννα Κατσογιάννου, Κατερίνα Τοράκη Στην παρούσα εισήγηση παρουσιάζεται η λειτουργία και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΝΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΧΝΗΘΕΤΕΣ

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΝΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΧΝΗΘΕΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΝΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΧΝΗΘΕΤΕΣ Οι απαντήσεις σε όλα τα πεδία οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη και να είναι σύμφωνες με τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες και τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς. Για κάθε πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΥΠΠΑΡΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΥΠΠΑΡΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΥΠΠΑΡΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ (1) Ποιότητα (quality) καθορίζει το μέγεθος ικανοποίησης των προθέσεων / σκοπών του χρήστη ενός

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος και Διακρίβωση εξοπλισμού μικροβιολογικού εργαστηρίου νερού-μέρος 2

Έλεγχος και Διακρίβωση εξοπλισμού μικροβιολογικού εργαστηρίου νερού-μέρος 2 Έλεγχος και Διακρίβωση εξοπλισμού μικροβιολογικού εργαστηρίου νερού-μέρος 2 Διήμερο Πρακτικό Σεμινάριο WATERMICRO WORKSHOP 5&6 Νοεμβρίου 2014 Εργαστήριο Μικροβιολογίας- Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Ν.

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γιπλυμαηική Δπγαζία. «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ. Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο

Γιπλυμαηική Δπγαζία. «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ. Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο ΔΘΝΙΚΟ ΜΔΣΟΒΙΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟ ΥΟΛΗ ΝΑΤΠΗΓΩΝ ΜΗΥΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΥΑΝΙΚΩΝ Γιπλυμαηική Δπγαζία «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο Σπιμελήρ Δξεηαζηική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ Ε ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ Κ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ : Σνπξηζηηθήο Οηθνλνκίαο θαη Αλάπηπμεο (ΣΟΑ) ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: Σνπξηζκφο θαη Οηθνλνκηθή Κξίζε Δπηβιέπσλ : Νηνχβαο Λνπθάο πνπδάζηξηα : Σζαγθαξάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΩ ΔΕΙΚΤΩΝ Επιβλέπων: Αθ.Δελαπάσχος

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η προβολή επιστημονικών θεμάτων από τα ελληνικά ΜΜΕ : Η κάλυψή τους στον ελληνικό ημερήσιο τύπο Σαραλιώτου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ,ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΘΥΛΟΤΡΙΤΟΤΑΓΗ ΒΟΥΤΥΛΑΙΘΕΡΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ,ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΘΥΛΟΤΡΙΤΟΤΑΓΗ ΒΟΥΤΥΛΑΙΘΕΡΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ,ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΘΥΛΟΤΡΙΤΟΤΑΓΗ ΒΟΥΤΥΛΑΙΘΕΡΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη & Διαχείριση Αγροτικού Χώρου» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ «Η συμβολή των Τοπικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΤΟΥ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΘΕΜΕΛΗ ΤΙΤΛΟΣ Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Context-aware και mhealth

Context-aware και mhealth ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Context-aware και mhealth ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Του Κουβαρά

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT Αρχιτεκτονικές και διακοσμητικές μελέτες, με λειτουργικό και σύγχρονο σχέδιασμό, βασισμένες στην μοναδικότητα του πελάτη. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ανάλυση των χαρακτηριστικών των προϊόντων και ένταξη του τρόπου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του προτύπου. Άµεση αναφορά στην ικανοποίηση των αιτηµάτων για ασφάλεια τροφίµων όχι µόνο διαφόρων κρατικών φορέων αλλά και των καταναλωτών

Σκοπός του προτύπου. Άµεση αναφορά στην ικανοποίηση των αιτηµάτων για ασφάλεια τροφίµων όχι µόνο διαφόρων κρατικών φορέων αλλά και των καταναλωτών ISO 22000 1 Σκοπός του προτύπου Άµεση αναφορά στην ικανοποίηση των αιτηµάτων για ασφάλεια τροφίµων όχι µόνο διαφόρων κρατικών φορέων αλλά και των καταναλωτών Αιτήµατα καταναλωτή (i) Ο φορέας παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΜΕ ΤΗ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΑΤΑ ΕΛΟΤ ΕΝ ISO/IEC 17025 ΕΣΥ ΚΟ- ΕΙΓΜ /01/02/10-5-2006 1/7 ΕΣΥ ΚΟ- ΕΙΓΜ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 02 Ηµεροµηνία Έκδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΜΕ ΟΙΚΙΣΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ STUDY PHOTOVOLTAIC PARK WITH SUBSTATIONS

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : Λεωφ. Αντ.Τρίτση, Αργοστόλι Κεφαλληνίας Τ.Κ. 28 100 τηλ. : 26710-27311 fax : 26710-27312

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή / Introduction 6. Τεχνικά Χαρακτηριστικά / Technical Specifications 7. Επενδύσεις Αλουμινίου / Aluminium Designs 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή / Introduction 6. Τεχνικά Χαρακτηριστικά / Technical Specifications 7. Επενδύσεις Αλουμινίου / Aluminium Designs 10 Εισαγωγή / Introduction 6 Τεχνικά Χαρακτηριστικά / Technical Specifications 7 Επενδύσεις Αλουμινίου / Aluminium Designs 10 Μοντέρνα Σχέδια / Modern Designs 22 Κλασικά Σχέδια / Classic Designs 38 Γυάλινες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1 Σκυρόδεμα με Πιστοποίηση ελέγχου παραγωγής. Κ. Γεωργίου Πολ.Μηχανικός Ε.Μ.Π. Ειδικευμένος στην τεχνολογία σκυροδέματος

ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1 Σκυρόδεμα με Πιστοποίηση ελέγχου παραγωγής. Κ. Γεωργίου Πολ.Μηχανικός Ε.Μ.Π. Ειδικευμένος στην τεχνολογία σκυροδέματος ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1 Σκυρόδεμα με Πιστοποίηση ελέγχου παραγωγής Κ. Γεωργίου Πολ.Μηχανικός Ε.Μ.Π. Ειδικευμένος στην τεχνολογία σκυροδέματος ΚΤΣ ΕΝ 206 (89/106) Παρόμοια κριτήρια συμμόρφωσης Τελείως διαφορετική

Διαβάστε περισσότερα

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door Right Rear Door Let's now finish the door hinge saga with the right rear door You may have been already guessed my steps, so there is not much to describe in detail. Old upper one file:///c /Documents

Διαβάστε περισσότερα

ISO 17025-Γενικές απαιτήσεις για την ικανότητα των εργαστηρίων δοκιμών και διακριβώσεων

ISO 17025-Γενικές απαιτήσεις για την ικανότητα των εργαστηρίων δοκιμών και διακριβώσεων ISO 17025-Γενικές απαιτήσεις για την ικανότητα των εργαστηρίων δοκιμών και διακριβώσεων Απόστολος Βανταράκης Επικ. Καθηγητής Υγιεινής, Μον. Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας, (διαπίστευση κατά 17025) Εργ.

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους Εκπόνηση:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ «H ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ CATERING ΣE ΚΕΝΤΡΟ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ «H ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ CATERING ΣE ΚΕΝΤΡΟ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ» Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ «H ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ CATERING ΣE

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία από την εφαρμογή & την πιστοποίηση της ποιότητας στην Ευρωκλινική

Η εμπειρία από την εφαρμογή & την πιστοποίηση της ποιότητας στην Ευρωκλινική Η εμπειρία από την εφαρμογή & την πιστοποίηση της ποιότητας στην Ευρωκλινική Θάνος Μυτιληναίος Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού Ευρωκλινική Αθηνών ΑΕ 210 64 16 160 thmytilinaios@euroclinic.gr TÜV ACADEMY,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΠΟΣΟ «ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΕΙΝΑΙ»;

ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΠΟΣΟ «ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΕΙΝΑΙ»; Γ Ε Ω Π Ο Ν Ι Κ Ο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ:Αγροτικής οικονοµιας & Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ :ΤΥΠΟΙ ΑΕΡΟΣΥΜΠΙΕΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ: ΕΥΘΥΜΙΑ ΟΥ ΣΩΣΑΝΝΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ 1 ΑΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό υπόβαθρο ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO. Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης

Ιστορικό υπόβαθρο ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO. Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης Ιστορικό υπόβαθρο Το παλαιότερο παράδειγµα πιστοποίησης ήταν πρότυπα µέτρα και σταθµά

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΣΕ Φ/Β ΠΑΡΚΟ 80KWp

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ ΣΕ Φ/Β ΠΑΡΚΟ 80KWp ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΙΣΧΥ

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Νικ. Σ. Θωμαΐδης Eργ. Αναλυτικής Χημείας Τμ. Χημείας, Παν. Αθηνών Ορθότητα: Υλικά αναφοράς: Σύγκριση της πειραματικής τιμής με την «αληθή» τιμή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΨΥΚΤΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ - ΑΝΑΛΥΣΗ, ΕΞΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΨΥΚΤΙΚΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΠΛΟΙΟΥ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ : ΘΕΜΕΛΗΣ ΜΑΓΡΙΠΛΗΣ Α.Μ:4803

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηρίων οκιµών και ιακριβώσεων

Εργαστηρίων οκιµών και ιακριβώσεων ιαπίστευσηεργαστηρίων Εργαστηρίων οκιµών και ιακριβώσεων ιακριβώσεωντωνενόπλων υνάµεων Κονδυλία Σωτηρίου Τµηµατάρχης Τµήµατος ιαπίστευσης Μετρολογικών Υπηρεσιών Ε.Σ.Υ.Π/Ε.ΣΥ. Ιωάννης Σιταράς ντης ιεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

1) Abstract (To be organized as: background, aim, workpackages, expected results) (300 words max) Το όριο λέξεων θα είναι ελαστικό.

1) Abstract (To be organized as: background, aim, workpackages, expected results) (300 words max) Το όριο λέξεων θα είναι ελαστικό. UΓενικές Επισημάνσεις 1. Παρακάτω θα βρείτε απαντήσεις του Υπουργείου, σχετικά με τη συμπλήρωση της ηλεκτρονικής φόρμας. Διευκρινίζεται ότι στα περισσότερα θέματα οι απαντήσεις ήταν προφορικές (τηλεφωνικά),

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ

ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΡΙΕΣ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ - ΤΕΥΧΟΣ Νο 110 - Δ ΤΡΙΜΗΝΟ 2014 Το πρώτο βραβείο κέρδισε η Ελλάδα για την φωτογραφία Blue + Yellow = Green στον διαγωνισμό 2014 του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΙΝΕΤΑΙ

Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΙΝΕΤΑΙ Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΙΝΕΤΑΙ Διακυβερνητική Επιτροπή για τις κλιματικές αλλαγές: Αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου (+31% για CO 2 ). Αύξηση μέσης θερμοκρασίας γης κατά 0.6±0.2 0.2 ο C από τα τέλη του 19

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Η προσέγγιση της TÜV AUSTRIA HELLAS Μαρία Αγαπητού Αναπληρώτρια Διευθύντρια Διεύθυνσης Πιστοποίησης Συστημάτων και Προϊόντων Οκτώβριος 2014 Θα μπορούσαμε να συγχαρούμε τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Π.Μ.Σ: «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στη γλώσσα και στα κείμενα» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Το φωνηεντικό

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Ορισµοί και έννοιες

6.1 Ορισµοί και έννοιες 6. Πιστοποίηση 6.1 Ορισµοί και έννοιες Σύµφωνα µε το ISO 17000 η πιστοποίηση (certification) είναι η επιβεβαίωση τρίτου µέρους που αναφέρεται σε: Προϊόντα ιεργασίες Συστήµατα Άτοµα Με τον όρο επιβεβαίωση

Διαβάστε περισσότερα

"ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΤΗ 2011-2013"

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΤΗ 2011-2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Επιμέλεια Κρανιωτάκη Δήμητρα Α.Μ. 8252 Κωστορρίζου Δήμητρα Α.Μ. 8206 Μελετίου Χαράλαμπος Α.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

«Έντυπο και ψηφιακό βιβλίο στη σύγχρονη εποχή: τάσεις στην παγκόσμια βιομηχανία».

«Έντυπο και ψηφιακό βιβλίο στη σύγχρονη εποχή: τάσεις στην παγκόσμια βιομηχανία». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων- Λεωφόρος Αντώνη Τρίτση Αργοστόλι- Κεφαλληνίας, Ελλάδα 28100, +30

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΛΛΕΚΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΝΕΡΟΥ

ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΛΛΕΚΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΛΛΕΚΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΝΕΡΟΥ Υπεύθυνος Έκδοσης : Υ.Δ.Π. Υπεύθυνος Έγκρισης : Δ.Σ. 1/9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 9 Σεπτεμβρίου 2015

Αθήνα, 9 Σεπτεμβρίου 2015 Αθήνα, 9 Σεπτεμβρίου 2015 Η Ελληνική Εταιρεία για την Ποιότητα στην Υγεία (ΕΛ.Ε.Π.Υ.), μέλος της European Society for Quality in Healthcare (ESQH), θα ήθελε να σας ενημερώσει ότι διοργανώνει εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

«Έγγραφα ενός διαπιστευμένου εργαστηρίου»

«Έγγραφα ενός διαπιστευμένου εργαστηρίου» «Το Σύγχρονο Εργαστήριο Ποιότητας Νερού» «Έγγραφα ενός διαπιστευμένου εργαστηρίου» Βασιλική Ρουσιά Υπεύθυνος Ποιότητας Κεντρικού Εργαστηρίου Δημόσιας Υγείας Μάρτιος 2010 Έγγραφα ενός διαπιστευμένου εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008 ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008 ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Eνισχύει άμεσα την εμπιστοσύνη των πελατών στην εταιρεία Αναβαθμίζει το κύρος της επιχείρησης προς αρχές, δανειστές, επενδυτές Αποτελεί αναγνωρίσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Νέα πρότυπα & Αειφορία

Νέα πρότυπα & Αειφορία Χαράλαμπος Αγγελούδης Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Ο ουσιαστικός ρόλος των προτύπων στην Αειφόρο ανάπτυξη Το όραμα του ISO για τα προϊόντα του είναι να «αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: Επιπτώσεις που επιβάλλει το Νέο Σύμφωνο της Επιτροπής της Βασιλείας (Βασιλεία ΙΙ) για τις τράπεζες που δραστηριοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

AKAΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ-ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

AKAΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ-ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ AKAΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ-ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ : ΜΟΤΣΚΑΛΙΔΗΣ ΒΑΛΕΡΙΟΣ, ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή εργασία : Μελέτη της εξέλιξης του προσφυγικού οικισμού της Νέας Φιλαδέλφειας με χρήση μεθόδων Γεωπληροφορικής.

Μεταπτυχιακή εργασία : Μελέτη της εξέλιξης του προσφυγικού οικισμού της Νέας Φιλαδέλφειας με χρήση μεθόδων Γεωπληροφορικής. ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΕΩΠΛΗΡΡΟΦΟΡΡΙΙΚΗ Μεταπτυχιακή εργασία : Μελέτη της εξέλιξης του προσφυγικού οικισμού της Νέας Φιλαδέλφειας με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΚΡΖΣΖ ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΟΡΤΚΣΧΝ ΠΟΡΧΝ

ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΚΡΖΣΖ ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΟΡΤΚΣΧΝ ΠΟΡΧΝ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΗΟ ΚΡΖΣΖ ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΟΡΤΚΣΧΝ ΠΟΡΧΝ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΔΦΑΡΜΟΓΔ ΓΔΧΘΔΡΜΗΑ ΥΑΜΖΛΖ ΔΝΘΑΛΠΗΑ ΣΖΝ ΠΔΡΗΟΥΖ ΑΛΔΞΑΝΓΡΔΗΑ Ν. ΖΜΑΘΗΑ ΓΗΑΜΑΝΣΟΠΟΤΛΟ Η. ΦΧΣΗΟ ΔΞΔΣΑΣΗΚΖ ΔΠΗΣΡΟΠΖ: ΘΔΟΓΧΡΟ ΜΑΡΚΟΠΟΤΛΟ Καζεγεηήο

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη (Executive Summary)

Περίληψη (Executive Summary) 1 Περίληψη (Executive Summary) Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως αντικείμενο την "Αγοραστική/ καταναλωτική συμπεριφορά. Η περίπτωση των Σπετσών" Κύριος σκοπός της διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

Case 1: Original version of a bill available in only one language.

Case 1: Original version of a bill available in only one language. currentid originalid attributes currentid attribute is used to identify an element and must be unique inside the document. originalid is used to mark the identifier that the structure used to have in the

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΥ KO- ΙΑΚΡΙΒ/01/00/28-11-2007 1/5

ΕΣΥ KO- ΙΑΚΡΙΒ/01/00/28-11-2007 1/5 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗN ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΙΑΚΡΙΒΩΣΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΣΥ KO- ΙΑΚΡΙΒ/01/00/28-11-2007 1/5 ΕΣΥ ΚΟ- ΙΑΚΡΙΒ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 00 Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα