Sikélianos, Asterios Argyriou (επιµ.), Le sentiment religieux dans la littérature néo-grecque, INALCO 2001, σ. 227.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Sikélianos, Asterios Argyriou (επιµ.), Le sentiment religieux dans la littérature néo-grecque, INALCO 2001, σ. 227."

Transcript

1 Πίστη, απιστία και Γνώση. Θρησκευτικές κλίσεις στη λογοτεχνία των πρώτων δεκαετιών του 20 ού αιώνα. Αγγέλα Καστρινάκη Σε αγαπώ διότι βασανίζεσαι εις τας φλόγας. Αυτός που αγαπά είναι ο Πλάτων Ροδοκανάκης (ή έστω ο αφηγητής του) και αυτός που αγαπάται είναι ποιος άλλος; ο Σατανάς. Τούτα συµβαίνουν στο πεζό ποίηµα του 1908 που τιτλοφορείται «Σατάν». Ο Σµυρνιός λόγιος υµνεί τον Σατανά επειδή, λέει, «ηγάπησε υπερµέτρως τον άνθρωπον», επειδή µαρτύρησε για την «πρόοδο», προσβάλλοντας την απολυταρχία του Γιαχβέ, και επειδή «εθεοποίησε» τον άνθρωπο. Στο τέλος του ποιήµατος ταυτίζει τον Σατανά µε τον Προµηθέα, καθώς ο αντίθεος ήρωας, απευθυνόµενος στον αρχάγγελο Γαβριήλ, προβλέπει και απειλεί: Τότε θα αναρριχηθώ εις τας χρυσάς επάλξεις του Αδωναΐ, θα ρίξω εκ του θρόνου του Εκείνον ο οποίος από φόβον µε κρατεί εδώ, και τότε, αετέ σκληρέ όστις µου έσχιζες το ήπαρ, θα σου µαδήσω τα πτερά τότε θα θρυµµατίσω εις τους βράχους του Καυκάσου το αιµατηρόν σου ράµφος και τους όνυχας 1. Όλα τα παραπάνω συνιστούν τυπικά σηµεία του Γνωστικισµού 2. Όπου Γνωστικισµός, το µεγάλο κοσµοθεωρητικό ρεύµα που, ξεκινώντας από τα προχριστιανικά χρόνια, συµπορεύεται, συγκρούεται και επηρεάζει τον Χριστιανισµό, φτάνοντας έως τις µέρες µας µέσα από ποικίλα παρακλάδια και «αιρέσεις» των κυρίαρχων δογµάτων. Γνώση είναι η αιφνίδια αποκάλυψη του Θεού, που µπορεί να συµβεί στον εκλεκτό µέσα από την προσωπική του άσκηση. Ο Γνωστικισµός δεν δέχεται ιερατείο, διαµεσολαβητές ανάµεσα στον άνθρωπο και το θείο, και εχθρεύεται τον Γιαχβέ που δηµιούργησε έναν κόσµο γεµάτο αδικίες. Ο καλός Θεός του Γνωστικισµού είναι βαθιά κρυµµένος και έχει χάσει τον έλεγχο της ηµιουργίας. Έτσι η Γνώση εξηγεί την ύπαρξη του Κακού στον κόσµο, καθότι η ύλη είναι γέννηµα ενός κατώτερου όντος, όχι του καλού Θεού. Και όποιος αντιµάχεται τον Γιαχβέ και τον «Νόµο» του, ο Σατάν αίφνης, ανήκει στις τάξεις των βοηθών του ανθρώπου, εκείνων που συµβάλλουν να ανακαλύψει το ανθρώπινο ον τις δυνάµεις που θα το εκτινάξουν έως την αθανασία. Αδελφός του Σατάν είναι και ο Προµηθέας, που αντιπαλεύει επίσης τον κακό θεό, τον ία για την περίσταση. Ο Προµηθέας είναι ο ήρωας που φέρνει το φως, όπως ακριβώς και ο Εωσφόρος στην κυριολεκτική του σηµασία ο Γνωστικισµός είναι µια φωτολατρική κοσµοθεωρία. Ο Ροδοκανάκης, µιλώντας για τον Σατανά του, θα κάνει ρητά λόγο και για Γνώση: Έσυρες από την πορφύραν των πτερύγων σου τον θύσανον ενός πτερού, εβύθισες την ελεφαντίνην αιχµήν του εις τον φλογερόν του ηλίου κρατήρα, και επί του µετώπου των πρωτοπλάστων έθηκας ως διάδηµα µε χαρακτήρα διάπυρον, το σηµείον της Γνώσεως 3. 1 Πλ. Ροδοκανάκης, «Σατάν», De profundis [1908], Αθήνα (επιλογή Νάσου Βαγενά) 1987, σ Έργο αναφοράς για το θέµα: Hans Jonas, The Gnostic Religion, Βοστόνη Πλ. Ροδοκανάκης, «Σατάν», ό.π., σ

2 Στα τέλη του 19 ου αιώνα, εποχή κοινωνικής κρίσης και αµφισβήτησης του ορθολογισµού, η Γνώση, σε ποικίλες εκδοχές, σηµείωσε µεγάλη άνθιση τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα 4. Εδώ θα δούµε µερικά παραδείγµατα γνωστικών αντιλήψεων στους συγγραφείς που ωρίµασαν στην πρώτη δεκαετία του 20 ού αιώνα, παρακολουθώντας τους έως τις αρχές της δεκαετίας του 20, όταν ένα καινούργιο δεδοµένο προστίθεται στα έως τότε: η άνοδος στο προσκήνιο της καταστατικά άθεης αριστεράς. Οφείλουµε ωστόσο να λάβουµε υπόψη µας ότι η Γνώση λογική τροπή της ανθρώπινης σκέψης που προβληµατίζεται για την αδικία στον κόσµο, την οποία πολύ ατελώς εξηγεί ο ορθόδοξος χριστιανισµός (γιατί ο Θεός να βασανίζει τους αθώους και τα µικρά παιδιά;) διαδίδεται και µέσω οργανώσεων. Η Θεοσοφική Εταιρεία της Έλενας Μπλαβάτσκι (ιδρύθηκε το 1875), αλλά και οι τεκτονικές στοές έχουν ως βάση της κοσµοθεωρίας τους δοξασίες που µε τον ένα ή τον άλλο τρόπο ανάγονται στη Γνώση. Πολλοί και ανάµεσά τους µεγάλοι συγγραφείς, Έλληνες και ξένοι, ανήκαν για κάποιο διάστηµα της ζωής τους σε τέτοιες οργανώσεις. Ένα τεράστιο απόθεµα συµβόλων µεταγγίζεται στο έργο τους οι αµύητοι αναγνώστες καταλαβαίνουν µονάχα ένα µικρό µέρος, ή κάποτε αδυνατούν ολότελα να προσεγγίσουν τα κρυµµένα νοήµατα. Η έρευνα στην Ελλάδα ελάχιστα έχει ασχοληθεί µε τέτοιου είδους αποκαλυπτικές διασυνδέσεις 5 αλλά κάποτε οφείλει να το επιχειρήσει. Αν ο Ροδοκανάκης «αγαπά» τον Σατανά, ο Καζαντζάκης τον υπολήπτεται εξίσου. Τα Χριστούγεννα του 1907, υµνούσε και εκείνος τον Εωσφόρο σε δοκίµιό του µε τίτλο «Χριστουγεννιάτικο»: Ο Εωσφόρος έχει περισσοτέρα ποίηση, όταν υψώνει το µέτωπο γκρεµισµένος, παρά ο Γαβριήλ όταν το ταπεινώνει νικητής. «Είµαι το πνεύµα το αιώνιο που αρνείται» είναι οµορφότερο από το «γεννηθήτω κατά το ρήµα σου», και το αίµα που βοά του αδελφού µέσα στ αυλάκια της γης γεννά µέσα µου περισσότερους θεούς παρά όλα τα «Ωσαννά εν Υψίστοις», που θα ακουστούνε τώρα επάνω από τη «φάτνη των αλόγων» 6. Στο δοκίµιο αυτό λοιπόν ο Καζαντζάκης εκδηλώνει την εκτίµησή του αισθητικής τάξης πρωτίστως, αλλά όχι µόνο προς τον Εωσφόρο, προχωρά όµως και στην θετική αξιοδότηση του Κάιν: «τον αγαπώ ως αγαπούµε ό,τι µοιάζει µ εµάς», δηλώνει προκλητικά. εν είναι βέβαια ο µοναδικός πρόκειται για ολόκληρη σέκτα, τους «Καϊνίτες», τάση των Γνωστικών που βλέπει στον αδελφοκτόνο ήρωα της Παλαιάς ιαθήκης ακόµα µια αντίδραση ενάντια στον κακό Θεό. Για τον Κρήτα συγγραφέα γνωρίζουµε θετικά πως υπήρξε τέκτων, µυηµένος το Το πλήρες γνωστικό του πιστεύω θα το εκδιπλώσει αργότερα, µε την Ασκητική, και θα το υλοποιήσει µε πλείστα όσα µυθοπλαστικά κείµενα 7. 4 Βλ. Ευγ.. Ματθιόπουλος, Η τέχνη πτεροφυεί εν οδύνη. Η πρόσληψη του νεοροµαντισµού στο πεδίο της ιδεολογίας, της θεωρίας της τέχνης και της τεχνοκριτικής στην Ελλάδα, Αθήνα Βλ., παραδειγµατικά, Χρ. Παπάζογλου, Μυστικιστικά θέµατα και σύµβολα στο Carmen Seculare του ιονύσιου Σολωµού, Αθήνα 1995, και Νόρα Αναγνωστάκη, «Κοσµάς Πολίτης», εισαγωγή στην ανθολογία Η µεσοπολεµική πεζογραφία, Αθήνα (Σοκόλης) 1993, σ Στη µελέτη µου «Αναζητώντας το χρυσόµαλλο δέρας», Επίµετρο στο Κοσµάς Πολίτης, Λεµονοδάσος, Αθήνα 2010, σ , αναλύω επίσης τους προερχόµενους από τη Γνώση και τον τεκτονισµό συµβολισµούς του έργου. 6 Κάρµα Νιρβαµή (= Ν. Καζαντζάκης), «Χριστουγεννιάτικο», Πινακοθήκη (Ιαν. 1908), σ Τη σχέση του Καζαντζάκη µε τη Γνώση (και τον τεκτονισµό) αναπτύσσω στο άρθρο «Ο Καζαντζάκης Γνωστικός», Ο Καζαντζάκης στον 21 ο αιώνα, Πρακτικά του διεθνούς επιστηµονικού

3 Συµµεριζόταν άραγε και ο «αδελφοποιητός» του Καζαντζάκη, ο Σικελιανός, παρόµοιες γνωστικές πεποιθήσεις; Η σχέση του Σικελιανού µε τον µυστικισµό είναι γνωστή και πολυσυζητηµένη: θεωρούσε τον εαυτό του µύστη, έναν άλλον Ορφέα, χρησιµοποιούσε κατά κόρον τα γνωστικά σύµβολα, επεδίωκε την ώσµωση των θρησκειών, εντρυφούσε στα παλαιά γνωστικά συγγράµµατα και στους σύγχρονους µυστικούς, κοιµόταν µε τον θεόσοφο Edouard Schuré στο προσκεφάλι του, χρησιµοποίησε ως ήρωες τους Παυλικιανούς, γνωστική σέκτα του Βυζαντίου, και πολλά ακόµα 8. Από την άλλη όµως, ο Σικελιανός δεν εκδήλωσε τελικά την αρνησίκοσµη διάθεση, την απολύτως χαρακτηριστική για τους Γνωστικούς 9. Μια κατάφαση στη ζωή και στην ύλη τον εµπόδιζε να προσχωρήσει πλήρως στη λατρεία της εκµηδένισης 10. Έπειτα, τα ποιήµατά του από το «Πάσχα των Ελλήνων», όσα αφηγούνται τη ζωή του Χριστού, είναι µάλλον ορθόδοξης χριστιανικής έµπνευσης 11. Κι αν σύνθεσε κι ο ίδιος ένα έργο όπου το εγώ ταυτίζεται µε τον Εωσφόρο, ίσως είναι εντέλει χαρακτηριστικό το γεγονός ότι δεν το συµπεριέλαβε στον Λυρικό βίο: Μα στην ψυχή µου, απάνω απ όλους τους καιρούς, φωτάει το πρώτο που γκρεµίστη αστέρι στην άβυσσο και ζω τι είµ απ αυτούς που µε τον µέγαν Άγγελο έχουν πέσει απ την Παράδεισο ως εδώ. Και στη ζωήν αυτή και µες σε τούτο τον καιρό δεν έχω θέση µιαν άλλη µοίρα, προαιώνια, µε καλεί ( ) Ψυχή, στην εξορία προσδόκα τώρα µε αδάµαστην υποµονή. Θα ρθει κι η µέρα που τη µάχη θα σαλπίσεις, µάχη θεού κι ανθρώπου σιωπηλή αλλ, ω ψυχή µου, ώς τότε, µην ελπίσεις 12. συνεδρίου «Νίκος Καζαντζάκης 2007: Πενήντα χρόνια µετά», Πανεπιστήµιο Κρήτης, Ηράκλειο & Ρέθυµνο, Μαΐου 2007, επιµ. Σ. Ν. Φιλιππίδης, ΠΕΚ και Εκδόσεις της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Κρήτης, Ηράκλειο 2010, σ Ωραία συνοψίζει η Ρίτσα Φράγκου-Κικίλια, «Άγγελος Σικελιανός. Ο ποιητής, ο στοχαστής, ο µυστικός», στο Μυστικισµός και τέχνη από τον θεοσοφισµό του 1900 στη «νέα εποχή»: εξάρσεις και επιβιώσεις, Αθήνα (Εταιρεία Σπουδών) 2010, σ Ο Πρεβελάκης, Άγγελος Σικελιανός, Αθήνα 1984, σ. 76, γράφει την εξής πολύ προσεκτική φράση: «ο Σικελιανός, ως γνωστό, ένιωσε σ όλη του τη ζωή τη γοητεία του µυστικισµού, του γνωστικισµού και των συγγενών θεωριών». Ο µελετητής ωστόσο θεωρεί ότι ο ποιητής υπερβαίνει τον πρώιµο παγανισµό του και «εκχριστιανίζεται» (σ ), κάτι που τον «αποσυσχετίζει» από τον Καζαντζάκη (σ ). Ο Ευ. Παπανούτσος, σε άρθρο του 1946 «Το πνευµατικό κλίµα της σικελιανικής ποίησης» εντάσσει σε υποσηµείωση τον ποιητή υπό µία έννοια στους Γνωστικούς: «Ξαναζεί µέσα του το πνεύµα του Γνωστικισµού, ενός ξακαθαρισµένου βέβαια και φωτισµένου Γνωστικισµού» τον αντιδιαστέλλει όµως από τον Καζαντζάκη: ο πρώτος λέει ναι στον κόσµο, ενώ ο δεύτερος τον αρνείται βλ. τώρα Παλαµάς, Καβάφης, Σικελιανός, Αθήνα , σ. 248 (σηµ. 2), σ. 267 (σηµ. 1). 10 Για µια συνολική θεώρηση της θρησκευτικότητας στον Σικελιανό και επισκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας, βλ. Κ. Ανδρουλιδάκης, «Θρησκευτικότητα και θεολογία στο έργο του Άγγ. Σικελιανού», Νέα Εστία, τχ (Μαρτ. 2005), σ , όπου δεν τίθεται όµως το ερώτηµα ακριβώς από τη δική µου οπτική γωνία. 11 Την ίδια άποψη έχει και η Renée Jacquin, Le sentiment religieux dans l oeuvre de Anghélos Sikélianos, Asterios Argyriou (επιµ.), Le sentiment religieux dans la littérature néo-grecque, INALCO 2001, σ Άγγελος Σικελιανός, «Εωσφόρου», Λυρικός βίος, Στ, Άγνωστα & ανέκδοτα ποιήµατα ( ), επιµ. Γ. Π. Σαββίδης, Αθήνα , σ. 84.

4 Συγγενική, από µιαν άποψη, περίπτωση µε τον Σικελιανό συνιστά ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης. Ο κερκυραίος κόµης ήταν µυηµένος στις ανατολικές θρησκείες, συνέγραψε ιστορία της ινδικής λογοτεχνίας, µετέφρασε βεδικούς ύµνους και παρουσίασε «την πληρέστερη ίσως συναισθητική εµπειρία εκείνης της εποχής» (όπου συναισθησία, το καλλιτεχνικό απαύγασµα του µυστικισµού) 13 ενίοτε µιλούσε και για µετεµψύχωση, όπως στα παρακάτω, όπου ο λόγος για τον Κνουτ Χάµσουν: ο µεγάλος συγγραφέας αποτελούσε κατά τον Θεοτόκη, στα 1921, µέρος του Σύµπαντος στις «πρωτυτερνές ζωές του» και «από την ενότητα εκείνη, που ποτέ δε χάνεται, έχει πάντοτε µέσα του αξέχαστη την πείρα». Υπέρ της «µυστικοπάθειας» και ειρωνευόµενος την «Πάνσοφη Επιστήµη», ο συγγραφέας µας δηλώνει επίσης αντίθετος στον αστισµό (όπως και στον ηδονισµό, τους οποίους άρρηκτα συνδέει) 14. Παρ όλα αυτά όµως το ορθόδοξο χριστιανικό υπόστρωµα είναι στο έργο τού Θεοτόκη, από την αρχή έως το τέλος, ουσιαστικά πολύ ισχυρότερο. Στο διήγηµα «Το βιο της κυράς Κερκύρας», 1898, η χριστιανή αγία παρουσιάζεται υπέρλαµπρη έναντι του µάγου-διάβολου που την επιβουλεύεται και ο µάγος, σοφός αλλά άπληστος, καταρρέει µπροστά στο κάλλος της, κάλλος της χριστιανικής πίστης 15. Έπειτα, σε αντίθεση µε τον Καζαντζάκη, τον οποίο είδαµε παραπάνω να υµνεί τον Κάιν, ο Θεοτόκης τάσσεται κατηγορηµατικά υπέρ της παραδοσιακής διάκρισης καλού-κακού και υπέρ του «νόµου». Στο διήγηµά του «Κάιν», 1904, που διαδραµατίζεται µεν σε σύγχρονο χωριό είναι όµως αρχετυπικό στην απλότητά του, ο κακός αδελφός σκοτώνει τον καλό, επειδή ο τελευταίος επέστρεψε, αντί να κατακρατήσει, ένα δανεισµένο κοπάδι στον «νοικοκύρη» του. «Γιοµάτος µίσος» ο ένας, µε «αγαθό βλέµµα» ο άλλος, εκπροσωπούν τη βιβλική τάξη, όπως ακριβώς τη γνωρίζουµε, µακριά από κάθε ανατρεπτική βούληση. Ο ίδιος ο «νοικοκύρης», κατά τρόπο εντελώς χαρακτηριστικό, περιγράφεται και αυτός ως «καλός», ενώ η παράβαση του «νόµου» θεωρείται απαράδεκτη: «Ο νόµος είναι νόµος», αποφαίνεται η τίµια και γενναία γυναίκα του κακού αδελφού 16. Αργότερα µάλιστα, όταν ο Θεοτόκης ενστερνίστηκε τις σοσιαλιστικές ιδέες, η πρόσδεσή του µε τον χριστιανισµό έγινε ακόµα στενότερη 17. Ίσως λοιπόν ισχύει και για τον Θεοτόκη ό,τι ένας σύγχρονος µελετητής παρατηρεί µε αφορµή τον Σικελιανό: «Η νεοελληνική ιδιοτυπία της όσµωσης νεοροµαντισµού και µυστικισµού προκύπτει, ενδεχοµένως, από το ότι ήταν εξαρχής απορροφηµένη από τη συνεκτικότερη και ισχυρότερη ιδεολογία του ελληνοχριστιανικού ιδεώδους» 18. Ωστόσο η Γνώση, όπως διαφάνηκε ήδη από τα παραπάνω, διαθέτει και επαναστατικές προεκτάσεις. Η άρνηση του κόσµου ως καλώς καµωµένου καλεί σε εξέγερση, και πολλές εξεγέρσεις στην ιστορία ενδύθηκαν τον µανδύα της Γνώσης. Η αριστερά έχει πάντοτε µια µικρότερη ή µεγαλύτερη ροπή προς τη Γνώση, αλλά το 13 Για τη συγκέντρωση των τεκµηρίων του Θεοτόκη θεοσοφιστή, βλ. Ευ. Ματθιόπουλος, Η τέχνη πτεροφυεί εν οδύνη, ό.π., σ. 203, 246, 321, , Κ. Θεοτόκης, «Κνουτ Χάµσουν», Νέα Εστία 12 (1932), σ Κείµενο του Κ. Θεοτόκης, «Το βιο της κυράς Κερκύρας», Η Τέχνη, τχ. 1 (1898), σ Κ. Θεοτόκης, «Κάιν», ιηγήµατα, Αθήνα 1982, σ Με τις χριστιανικές κλίσεις του Θεοτόκη στη σοσιαλιστική του περίοδο έχω ασχοληθεί στη µελέτη «Η ζωή του χωριού, ο σοσιαλισµός και το νόηµα της τέχνης. Στα µονοπάτια του Κωνσταντίνου Θεοτόκη», Η φωνή του γενέθλιου τόπου, Αθήνα 1997, σ Αντ. Γλυτζουρής, «Παρακµή µυστικισµός και οι νεκροφάνειες της ελληνικής ράτσας. Ο Ασκληπιός του Άγγελου Σικελιανού», στο Μυστικισµός και τέχνη από τον θεοσοφισµό του 1900 στη «νέα εποχή»: εξάρσεις και επιβιώσεις, ό.π., σ. 132.

5 ίδιο συµβαίνει και µε απόψεις που εκκινούν από αντικοµφορµισµό και ελιτισµό. Ο Νίτσε ήταν και εκείνος Γνωστικός. Στα καθ ηµάς τέτοια περίπτωση υπήρξε ο Ίων ραγούµης. Το 1917 συγγράφει ένα είδος φιλοσοφικού πιστεύω που το τιτλοφορεί «Η γνώση µου» και όπου εκθέτει τις απόψεις του για τη ζωή, τη συνείδηση, την ψυχή, τον Θεό, τις σχέσεις των ανθρώπων, την επιστήµη, την ηθική κλπ. Η έννοια «γνώση» δεν είναι ιδιαίτερα σαφής στο δοκίµιο τείνει να ταυτίζεται µε τη φιλοσοφία, εντούτοις η τεκτονική ιδιότητα και αυτού του συγγραφέα µάς επιτρέπει να την συσχετίσουµε µε αρκετή ασφάλεια, πιστεύω, µε τον Γνωστικισµό. Ένας άκρατος υποκειµενισµός αποτελεί τη βάση του δοκιµίου, όπου Θεός δεν υπάρχει και ο άνθρωπος είναι ο θεόςδηµιουργός του κόσµου του: Απόλυτη αλήθεια δεν υπάρχει, επειδή δεν υπάρχει και απόλυτη γνώση. Και επειδή δεν ξέρω να υπάρχει κανένα ον υπεράνθρωπο, που να κατέχει την απόλυτη γνώση ούτε και αισθάνοµαι την ανάγκη να υπάρχει κανένα τέτοιο ον (εχτός αν ήταν βολετό να ήµουν εγώ αυτό το ον) δεν πιστεύω σε κανένα θεό 19. Αλλού ωστόσο ο συγγραφέας προχωρά σε ένα είδος αυτο-θέωσης µε παράλληλο ορισµό του θεού ως φωτός: Γι αυτό λέω πως ο κόσµος είναι κόσµος µου, κόσµος φαινοµενικός, και θεός είµαι εγώ, ο δηµιουργός του «κατ εικόνα και οµοίωση» του εαυτού µου, κατά την αξιοσύνη µου, κατά την ιδιοσυγκρασία µου. ( ) Όταν λέω θεός µου, εγώ εννοώ τη συνείδηση του φωτός της ψυχής µου, που µε την παρουσία της µ ενθουσιάζει σαν εµφάνιση θείας χάρης, σαν επιφοίτηση αγίου και αγαπητού πνεύµατος 20. Πρόκειται λοιπόν, κατά πάσαν πιθανότητα, για µια πολύ µετεξελιγµένη µορφή Γνώσης, άθεης πλέον (άθεο είναι και ένα τµήµα των τεκτόνων), που διατηρεί ωστόσο την κλασική στο ρεύµα αυτό πίστη στην ικανότητα του ανθρώπου να γίνεται ο ίδιος θεός κάτι που αποκλείεται στον ορθόδοξο Χριστιανισµό. Η εκδοχή του ραγούµη είναι µια εκδοχή της δύναµης, της σκληράδας των «δυνατών και ευαίσθητων», συµβατή µε τον ελιτισµό των Γνωστικών εντυπωσιακό όµως είναι το γεγονός ότι ο συγγραφέας µας αρνείται και τον ίδιο τον Χριστό ως «αδύνατο άνθρωπο» 21, υπερακοντίζοντας στο σηµείο αυτό ακόµα και τον µέγα «αντίχριστο» Φρειδερίκο Νίτσε 22. Η Γνώση ενθάρρυνε την προσωπική έρευνα και την προσωπική διατύπωση απόψεων, κάτι που εξηγεί πώς αναφύονται αυτά τα ολιστικά δοκίµια: «Η γνώση µου» και η Ασκητική, είναι αδελφά εγχειρήµατα από διανοούµενους που είχαν εξασκηθεί στον τεκτονικό χώρο να στοχάζονται περί των µεγάλων ζητηµάτων και των εσχάτων. Καθώς ασχολούµαστε ωστόσο µε αυτήν την οµάδα των διανοουµένων, µπορούµε να αναρωτηθούµε και για µιαν άλλη Γνώση, µυθοπλαστική αυτή τη φορά. 19 Ίων ραγούµης, Σταµάτηµα, Αθήνα 1927, σ Ό.π., σ Ό.π., σ. 159: «Στο βάθος όλων των αδύνατων ανθρώπων βρίσκεται κάποιο χάλασµα, χαλάρωση του τόνου ( ). Απ αυτούς φαίνεται πως θα βγήκαν ο Βούδας, ο Χριστός, οι επικούρειοι και οι στωικοί, που ολοένα γυρεύουν να λυτρωθούν από τη λύπη τους και δεν µπορούν». 22 Ο Νίτσε φαίνεται πως είχε νιώσει τη «συγκινητική γοητεία» του Ιησού, µίγµατος, καθώς λέει, «του µεγαλειώδους, του νοσηρού και του παιδιάστικου» τον καθάριζε άλλωστε από όλες τις αµαρτίες του Χριστιανισµού, αποδίδοντάς τις στον απόστολο Παύλο. Βλ. Fr. Nietzsche, Ο Αντίχριστος. Ανάθεµα κατά του Χριστιανισµού, [γρ. 1888], µτφρ. Β. ουβαλέρης, Αθήνα 2007, κυρίως παρ Βλ. και σχόλια µτφρ, σ , 29 (σηµ. 8), καθώς και το Επίµετρο του Κ. Ι. Μπελέζου, σ

6 Είναι άραγε η ηρωίδα της Πηνελόπης έλτα στο Παραµύθι χωρίς όνοµα, που φέρει το όνοµα Γνώση, συνδεδεµένη µε το ρεύµα µας; Πρόκειται για µια νεαρή γυναικεία µορφή, η οποία εµφανίζεται κάθε στιγµή που το βασιλόπουλο βρίσκεται σε ανάγκη, αποτελώντας κατά κάποιον τρόπο τον καλό του άγγελο στο τέλος θα παντρευτούν κιόλας µεταξύ τους, εξασφαλίζοντας την ευηµερία του λαού και του τόπου 23. Η σχέση της Π. Σ. έλτα µε τη θρησκεία αποτελεί ενδιαφέρον και περίπλοκο ζήτηµα. Η ίδια δηλώνει (στις Αναµνήσεις που συγγράφει το 1921 και που δεν τις προορίζει για τη δηµοσιότητα): «µυστικισµό και θρησκευτικότητα δεν είχα ( ) ποτέ. Ο δικός µου θεός ήταν άλλος», εννοώντας ίσως ως «θεό» (µε µικρό θ) την ίδια τη συνείδησή της 24. Αν και άθεη λοιπόν, γράφει ωστόσο µε άκρα επιµέλεια τη µυθιστορηµατική βιογραφία Η ζωή του Χριστού. Γιατί, αλήθεια, καταπιάνεται µε αυτό το έργο; Φαίνεται πως η προσπάθειά της ξεκινά γύρω στο 1911 ως µια απόπειρα διαφωτισµού του βουτηγµένου στη δεισιδαιµονία ελληνικού λαού («δεν υποφέρω πια να ακούω τα δουλικά µας να µου µιλούν για Άγιες Παρασκευές που σε σώζουν από πονόµατο και Άγιους Λυσσέους που σε σώζουν από τη λύσσα, και γι αυτό πρέπει να κλείουν αυτές τις µέρες όλα τα καταστήµατα και οι πλύστρες δεν πλένουν και οι ράφτρες δε ράβουν και οι εργάτες δε σκάβουν» 25 ). Θα παρουσίαζε λοιπόν τη γοητευτική φυσιογνωµία του Ιησού και τις βασικές αρχές της διδασκαλίας του, που καµία σχέση δεν έχουν λέει η έλτα εµφατικά µε δόγµατα, παπάδες και δεισιδαιµονίες. Οργίλη αντιπάθεια κατά του λαού, άκρος ελιτισµός και ταυτόχρονα διαφωτιστική βούληση είναι αντιφατικά, εν πολλοίς, αισθήµατα που δύσκολα µπορούν να οδηγηθούν στην ίδια κοίτη. Αν προσθέσουµε και τον ασφυκτικό έλεγχο όχι µόνο από τον κοινωνικό και εκκλησιαστικό χώρο, αλλά και από το ίδιο το περιβάλλον της, από έναν πατέρα επίσης άθεο (και τέκτονα), που απειλούσε όµως ευθέως την κόρη του πως αν παρεκκλίνει προς «προτεσταντισµούς και ελευθεροθρησκείες» θα την χτυπήσει αµείλικτα (καθότι η ορθοδοξία είναι εθνική υπόθεση), καταλαβαίνουµε πόσο δύσκολο ήταν τελικά το εγχείρηµα. Γι αυτό άλλωστε το βιβλίο άργησε πάρα πολύ να γραφεί και να εκδοθεί 26. Κυκλοφορεί µόλις το 1925 και είναι το πιο ανέµπνευστο κείµενο της εξαιρετικά ταλαντούχου συγγραφέως 27. Μήπως κάτι ήξερε ο Εµµανουήλ Μπενάκης όταν προειδοποιούσε την Πηνελόπη να µην παρεκκλίνει προς «ελευθεροθρησκείες»; Η ίδια απαντούσε ψυχρά: «Ακολούθησα το δόγµα» 28 και πράγµατι το έχει ακολουθήσει σε µεγάλο βαθµό. Κάποτε όµως θα αφήσει να παρεισφρήσει και κάποιο σχόλιο που οδηγεί ίσως προς διαφορετικές κατευθύνσεις: 23 Η Τερέζα Πεσµαζόγλου, στο Η ζωή του Χριστού της Π.Σ. έλτα και η ανέκδοτη αλληλογραφίας της µε τον µητροπολίτη Χρύσανθο ( ), Αθήνα 2009, σ. 35, επισηµαίνει την ιδιαίτερη σηµασιολογική αξία του ονόµατος «Γνώση» στο Παραµύθι χωρίς όνοµα, αλλά δεν το συνδέει µε τον Γνωστικισµό: «το εµπνευσµένο βασιλόπουλο θα βρει καταφύγιο σ έναν θεό που ακούει στο όνοµα της Γνώσης». 24 Π. Σ. έλτα, Αναµνήσεις 1921, επιµ. Αλ. Π. Ζάννας, Αθήνα 1996, σ Ξ. Λευκοπαρίδης (επιµ.), Αλληλογραφία της Π. Σ. έλτα, Αθήνα χ.χ., σ Το χωρίο το επισηµαίνει η Τερέζα Πεσµαζόγλου, ό.π., σ Βλ. και το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Στ. Ζουµπουλάκη, «Το αίνιγµα της Ζωής του Χριστού της Π. Σ. έλτα», Νέα Εστία, τχ (Ιούν. 2010), σ , όπου εκτίθενται αναλυτικά οι δεσµεύσεις της Π. Σ. έλτα και η σκοπιµότητα της συγγραφής του βιβλίου. 27 Λίαν εύστοχη, η (αρνητική) κριτική του Ε.Π.Π. (Ευ. Παπανούτσου;) το 1927, την οποία βλ. τώρα στο Π. Σ. έλτα. Σύγχρονες προσεγγίσεις στο έργο της, επιµ. Αλ. Π. Ζάννας, Αθήνα 2006, σ Π. Σ. έλτα, Πρώτες ενθυµήσεις, επιµ. Π. Α. Ζάννας, Αθήνα 1985, σ. 226.

7 Γυναίκα, είπε ο Ιησούς, πίστεψέ µε έρχεται η ώρα που ούτε σε τούτο το βουνό, ούτε στην Ιερουσαλήµ δε θα προσκυνήσετε τον πατέρα. Πρόκειται όντως για τα λόγια του Ευαγγελίου (Ιω 4.21). Αµέσως παρακάτω όµως η συγγραφέας σχολιάζει ως εξής: «Λόγος µεγάλος, όπου στηρίζεται η τέλεια θρησκεία της ανθρωπότητος, η αγνή λατρεία, χωρίς εποχή και χωρίς τοπικές διακρίσεις. Η θρησκεία που αγκαλιάζει ολόκληρη την ανθρωπότητα, και την αφήνει ελεύθερη παντού και πάντα, να λατρεύει το Θεό» 29. Αυτή είναι βέβαια ακριβώς η βάση της Θεοσοφίας, η πεποίθηση πως κοινός πυρήνας αλήθειας υπάρχει κάτω από όλες τις εξωτερικές εκδηλώσεις των θρησκειών βάση πάνω στην οποία στηρίζονται τα ποικίλα αµαλγάµατα που επιχειρούν οι διανοούµενοι εκείνη την εποχή. (Αντιθέτως ο Ιωάννης βάζει αµέσως µετά στο στόµα του Ιησού τη ρήση ότι «η σωτηρία έρχεται στον κόσµο από τους Ιουδαίους»: Ιω 4.22). Αν έτσι έχουν τα πράγµατα, µπορούµε να υποθέσουµε µια κάποια επιρροή της Γνώσης και στην Πηνελόπη έλτα όχι βεβαίως όση στον αγαπηµένο της Ίωνα και να αναγνωρίσουµε κάτω από το όνοµα της αγγελικής ηρωίδας στο Παραµύθι χωρίς όνοµα τη συµβολική φώτιση που πετυχαίνει ο σκεπτόµενος και αγωνιζόµενος άνθρωπος. Έως εδώ ασχοληθήκαµε κυρίως µε δοκίµια ή ιδιαιτέρως προγραµµατικά λογοτεχνικά κείµενα. Η Γνώση όµως έχει και άλλον τρόπο εκδήλωσης, κάποτε πολύ κρυπτικό: σε συµβολιστές συγγραφείς αίφνης, όπως στον Κωσταντίνο Χατζόπουλο. Το διήγηµά του «Η αδερφή», που γράφεται το 1912, συνιστά κατά πάσαν πιθανότητα µια διακριτική υποβολή ενός κοσµοθεωρητικού σχήµατος, που υποδηλώνει την κακότητα του κόσµου και του Θεού-πατέρα. Υπόθεση: Η µητέρα πεθαίνει ο µικρός γιος ζει µε τους παππούδες, η κόρη, αρκετά χρόνια µεγαλύτερη, µπαίνει εσωτερική σε σχολείο. Όταν τα αδέλφια σµίγουν, περνούν την ώρα τους παίζοντας µαζί σε ένα υπέροχο αγρόκτηµα. Ώσπου κάτι συµβαίνει: η κόρη, αφήνεται να εννοηθεί, δηµιουργεί στην πόλη κάποια ερωτική κατάσταση 30. Τότε εµφανίζεται στο αγρόκτηµα ο πατέρας οργισµένος, αποσπά από τους παππούδες την κοπέλα (που περνά τις διακοπές της εκεί), κι όταν την φέρνει πίσω, εκείνη µελαγχολεί θανάσιµα και τέλος αυτοκτονεί. Ο µικρός αδελφός αντιλαµβάνεται πια την ασχήµια του κόσµου αφού µονάχα ως αντανάκλαση σε ένα τζάµι µπορεί να δει κανείς, όπως το διατυπώνει, «για µια στιγµή όµορφο τον κόσµο». Προπατορικό αµάρτηµα και τιµωρία; Το περιβόλι, τόπος «παράξενος και µαγικός», όπως χαρακτηρίζεται, φαίνεται να απεικονίζει µια Εδέµ (ροδοδάφνες, δέντρα, ποταµάκι) που χάνεται για πάντα όταν παρεµβαίνει ο οργισµένος πατέρας. Πατέρας, κακός θεός που τιµωρεί τα παιδιά του για την απόκτηση της γνώσης (σεξ), υπεύθυνος για την ασχήµια του κόσµου. Η αντανάκλαση στο τζάµι ενδεχοµένως είναι η τέχνη, που µόνη αυτή µπορεί να ανακαλέσει την εικόνα του αρχέγονου παραδείσου. (Αν όλα αυτά ακούγονται τραβηγµένα, δεν έχει κανείς παρά να ενσκήψει στο έργο του άλλου µεγάλου κρυπτικού συµβολιστή συγγραφέα µας, του Κοσµά Πολίτη). Κακός πατέρας, κακό αφεντικό. Μια εναλλακτική εικόνα µε την οποία µπορεί κανείς να υποβάλει την ιδέα του κακού θεού είναι ακριβώς ο κακός εργοδότης, το άδικο αφεντικό. Σε αντίθεση µε τον καλό «νοικοκύρη», στο ορθόδοξης θρησκευτικότητας 29 Π. Σ. έλτα, Η ζωή του Χριστού, Αθήνα , σ Κ. Χατζόπουλος, «Η αδερφή», Τα διηγήµατα, επιµ. Έρη Σταυροπούλου, Αθήνα 1989, σ βλ. το σχόλιο της επιµελήτριας στην Εισαγωγή, ό.π., σ. 35.

8 διήγηµα του Θεοτόκη «Κάιν», στο διήγηµα του ηµοσθένη Βουτυρά «Η εκδίκηση που θα έρθει», 1911, αυτός που κρατά την τύχη του ήρωα στα χέρια του είναι ένας µεγάλος αδικητής. Ο Παυλής, µαραγκός στο επάγγελµα, δουλεύει σε ένα πολύ κακό αφεντικό, σε «καταραµένο µαγαζί», κι είναι «σαν κολασµένος µέσα σε καζάνι κόλασης». Μια µέρα παρακολουθεί µαζί µε άλλους συντρόφους τη διδασκαλία ενός προσώπου, του οποίου το βλέµµα µοιάζει µε του Χριστού και η φωνή του είναι «γλυκιά, πειστική». Ο δάσκαλος αυτός µιλά για την κοινωνική αδικία και για την εκδίκηση των ικαίων, οπότε ο Παυλής νιώθει ότι τα λόγια του τα ξέρει από πάντα και πως ο ίδιος είναι «σταλµένος απ τον Μεγάλο Κριτή για να τιµωρήσει». Πράγµατι, µια νύχτα καταιγίδας, όταν το αφεντικό έχει για άλλη µια φορά φερθεί άδικα, ο ήρωας τον φονεύει «µε µια προσπάθεια που δεν ήταν δική του, αλλ απ άλλον δοσµένη» 31. Τα σηµεία που εδώ προτρέπουν προς µια κοσµολογική και όχι απλώς κοινωνική ερµηνεία είναι οι κατά συρροήν υπερφυσικοί υπαινιγµοί: το µαγαζί είναι «καταραµένο» και η ζωή «κόλαση», κάποιος νέος Χριστός παρουσιάζεται, βροντές και αστραπές αφθονούν την κρίσιµη νύχτα, δυνάµεις υπερανθρώπινες υπαγορεύουν τη δράση και το επάγγελµα του τιµωρού-ήρωα είναι το βιβλικό εκείνο: µαραγκός. Το όνοµά του πάλι παραπέµπει πιθανώς στον αγαπηµένο απόστολο ορισµένων Γνωστικών, τον Παύλο 32. Άρα µπορούµε να ερµηνεύσουµε το µαγαζί είναι ο κόσµος µας, όπου µας κρατάει σκλάβους ο κακός Θεός ήρθε όµως ο Χριστός (σε δύο µορφές, του δάσκαλου και του Παυλή) να µας απελευθερώσει, κηρύσσοντας την εξέγερση και δρώντας ως τιµωρός. Ο Χριστός στους Γνωστικούς είναι συνήθως εκείνος που στάλθηκε από τον καλό Θεό, προκειµένου να βοηθήσει το ανθρώπινο γένος να γλιτώσει από τους καταναγκασµούς του κακού ηµιουργού είναι επίσης ο ήρωας που θυσιάζεται για την κοινότητα, δείχνοντάς της τον σωστό δρόµο: την απάρνηση την ύλης, της σάρκας, του µιαρού κόσµου. Ο Χριστός του Βουτυρά, ωστόσο, ένας Χριστός εκδικητής, µάλλον αποκλίνει από το συνηθισµένο πρότυπο. Αλλά πράγµατι ο Βουτυράς επιµένει πολύ στη βία και στην εκδίκηση. Ίδιο περίπου είναι το κήρυγµα και το σκηνικό που χρησιµοποιεί και στο αφήγηµα «Οι διηγήσεις του Ατσίγγανου», Εκεί, µέσα σε βροντές και αστραπές, ένας παράξενος άνθρωπος, µε µάτια που «λάµπανε σα δυνατά φωσάκια», εµφανίζεται σε έναν πύργο, δηλώνει στον άρχοντα και στους έκπληκτους συνδαιτυµόνες πως αυτός δεν έχει «ούτε σπίτι, ούτε πατρίδα», τα βάζει µε τον «Νόµο» και µε τον θεό των αφελών ανθρώπων (ένα κούτσουρο είναι αυτός ο θεός), κηρύσσει την εξέγερση και, όταν ο άρχοντας καλεί να τον συλλάβουν, εξαφανίζεται µες στην καταιγίδα 33. Παραδόξως αυτός ο τύπος, ο «Ατσίγγανος», έχει παραπλήσια χαρακτηριστικά µε τον δάσκαλο-χριστό του προηγούµενου διηγήµατος. Περιγράφονται και οι δύο ωχροί, σαν άδειοι από ζωή, µε φωτεινά µάτια µονάχα 34. Στο δεύτερο διήγηµα 31. Βουτυράς, «Η εκδίκηση που θα έρθει», Άπαντα, τ. Γ, εισαγ.-επιµ. Β. Τσοκόπουλος, Αθήνα 1999, σ Το όνοµα Παύλος χρησιµοποιεί επίσης ο Κοσµάς Πολίτης στο Λεµονοδάσος, για να ανακαλέσει πιθανώς τον απόστολο των Γνωστικών, όπως έχει επισηµάνει η Νόρα Αναγνωστάκη. Πληροφορίες γι αυτή τη χρήση του ονόµατος, στο Επίµετρό µου στο Λεµονοδάσος (ό.π., σηµ. 5), σ Βουτυράς, «Οι διηγήσεις του Ατσίγγανου», Άπαντα, τ. Β, εισαγ.-επιµ. Β. Τσοκόπουλος, Αθήνα 1999, σ «Η Εκδίκηση που θα έρθει», ό.π., σ : «ψηλός, αδύνατος άνθρωπος» ( ) είχε το βλέµµα σα σβησµένο, άδειο από σπίθα ζωής, κίνησης. Αλλά µόλις ο Κουκλής τον πλησίασε και του σύστησε τον Παυλή, µια φωτεινή ακτίνα αγάπης φώτισε εκείνα τα µάτια και έδωσε ζωή σε όλη την αδύνατη, ωχρή µορφή του». «Οι διηγήσεις του Ατσίγγανου», ό.π., σ. 127: «ένας µαυροντυµένος άνθρωπος είχε καθίσει, κίτρινος-κίτρινος, που θα φαινότανε δίχως ζωή, αν δυο µάτια, που λάµπανε σα δυνατά

9 πρόκειται µάλλον για εωσφορική µορφή 35, αλλά Εωσφόρος και Χριστός στους Γνωστικούς συνεργάζονται συνήθως θαυµάσια για τον φωτισµό των ανθρώπων. Ο Βουτυράς πολιτικά υπήρξε αριστερός µε αποχρώσεις αναρχίας. Πιθανότατα υπήρξε και τέκτων. Οικογενειακή παράδοση (ο πατέρας του) τον συνέδεε µε τον τεκτονισµό, ενώ και ο ίδιος χωρίς τούτο να αποτελεί ωστόσο επαρκές τεκµήριο είχε δώσει µια διάλεξη (περί ονείρων) σε µασονική στοά 36. Εδώ αναγκαστικά οφείλουµε να σταµατήσουµε. Η δεκαετία που ξεκινά, εκείνη του 1920, φέρνει, όπως είπαµε, µια σηµαντική αλλαγή: την άθεη αριστερά στο προσκήνιο. Η αθεΐα αποκτά πλέον πατρίδα, τη Σοβιετική Ένωση, και κήρυκες σε κάθε έθνος. Σε εµάς, ο Κορδάτος στον χώρο της ιστορίας, ο Βάρναλης στην ποίηση, αγωνίζονται να γκρεµίσουν τους παλιούς µύθους. Η Γνώση, αυτή που διαφαίνεται ακόµη στα έργα του πρώιµου Βάρναλη (στο Φως που καίει του 1922 π.χ.), σταδιακά υποχωρεί, δίνοντας τη θέση της σε µια πιο µαχητική αθεΐα. Μια καινούργια ιστορία αρχίζει: η προσπάθεια της Αριστεράς να αποτινάξει από πάνω της την επίµονη γοητεία του Ιησού. Όµως αυτό είναι υλικό για µιαν άλλη εξιστόρηση. φωσάκια, δεν έδειχναν όχι µόνο το ενάντιο, αλλά και κάτι περισσότερο ακόµα». Ο διάβολος είναι κατά τι πιο ζωντανός από τον Χριστό! 35 Ο ατσίγγανος κι ο γύφτος συγγενεύουν ενίοτε µε τον εωσφόρο ή µε τον διάβολο στη λογοτεχνική παράδοση. Μια τέτοια συγγένεια εντοπίζουµε π.χ. στον Τερζάκη, στο Ταξίδι µε τον Έσπερο. Την θίγω στην εργασία µου «Άγγελος Τερζάκης, Ταξίδι µε τον Έσπερο. Μύθος της Πτώσης ή ιστορία µιας αλλοτρίωσης;», Νέα Εστία, τχ (Φεβρ. 2010), σ. 309, όπου και η ρήση του Ι. Συκουτρή για τους γύφτους, ότι διαθέτουν «καταστάλαγµα σοφίας µυστικής (αλλά και διαβολικής)». 36 Βλ. την Εισαγωγή του Βάσια Τσοκόπουλου, στο ηµοσθένης Βουτυράς, Τα σύµβολα στα όνειρα, Αθήνα 2007, σ. 14.

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Φθινόπωρο-Χειμώνας 2007. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Φθινόπωρο-Χειμώνας 2007. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Φθινόπωρο-Χειμώνας 2007 Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα Διοικητικό Συμβούλιο: Αλέξης Δημαράς Ρένα Σταυρίδη-Πατρικίου Χρυσάνθη Μωραΐτη-Καρτάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120)

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά

Ο Παραμυθάς Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά 18 Ιαν 2014 Χανιά (18/1), Σταλός (19/1), Χανιά 18.01 έως 19.01 Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο Παραμυθάς των παιδικών μας χρόνων έρχεται στην Κρήτη Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Να γνωρίζεις την Αγία Γραφή

Να γνωρίζεις την Αγία Γραφή Να γνωρίζεις την Αγία Γραφή Bob Jennings illbehonest.com/greek Κι' έτσι εδώ προτρεπόμαστε να είμαστε πλούσιοι, να κάνουμε την Αγία Γραφή τον στενότερό μας φίλο και να τη γνωρίζουμε σαν την παλάμη του χεριού

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Christmas collection 2015

Christmas collection 2015 Χριστούγεννα 2015 Christmas collection 2015 Tailor made gifts Χριστούγεννα σημαίνουν γιορτές, μυρωδιές, μουσική, πολύχρωμα λαμπιόνια, στολίδια, δώρα, οικογενειακές στιγμές και πάνω από όλα χαρούμενη διάθεση.

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων.

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων. ΘεμελειώδειςΑρχές ΘέσειςτηςΕκκλησίαςτηςΕλλάδος γιατηνπροστασίατωνπροσφύγων. Η Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία δείχνει μια ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στον ξένο. Άλλωστε και ο Ιδρυτής Της, ο Κύριος Ημων

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της  Μη βίας Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας" Στις 25-2-2013 οι ομάδα των Έμπιστων Διαμεσολαβητών του σχολείου μας πραγματοποίησε επίσκεψη στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ.

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Ο Σατανισμός διεθνώς θεωρείται ως . Είναι η λατρεία του Σατανά ο οποίος στις διάφορες μορφές του σατανισμού, δεν κατανοείται με ενιαίο τρόπο. Ο σατανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία Γιώργος Θεοτοκάς Κωνσταντινούπολη 1905- Αθήνα 1966 Αργώ (Θέλω γράμματα) 1 Γραμματολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ ΡΟ ΧΟΥΑΝ ΓΚΟΥΤΙΕΡΕΣ

ΠΕ ΡΟ ΧΟΥΑΝ ΓΚΟΥΤΙΕΡΕΣ Ηµερολόγιο 2016 28 ΔΕΥΤΕΡΑ iανουaριος 29 ΤΡΙΤΗ 30 ΤΕΤΑΡΤΗ 31 ΠΕΜΠΤΗ 51 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 62 Πρωτοχρονιά (αργία) ΣΑΒΒΑΤΟ ρεϊμοντ καρβερ dfsfsdfsdfsdfdsfsd Απέκτησες τελικά, έστω κι έτσι, αυτό που ήθελες από τούτη

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση Κατερίνα Κατράκη Παράθυρο Ποίηση ΠΑΡΑΘΥΡΟ Κατερίνα Κατράκη Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Χαρακτικό εξωφύλλου - Προμετωπίδα: Βάσω Κατράκη Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1 Κύπρος Χρυσάνθης 17 του Νοέµβρη 1973 (Χαράµατα) Το ποίηµα δηµοσιεύτηκε στον τόµο Αντιφασιστικά 67-74 (1984) και αναφέρεται στην εξέγερση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο, στις

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνος Οµάδας Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Οµάδα Σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Κρόκος (1916-1997)

Γιώργης Κρόκος (1916-1997) Γιώργης Κρόκος (1916-1997) Ο αείµνηστος Γιώργης Κρόκος υπήρξε µια πολύπλευρη και πολυτάλαντη προσωπικότητα. Στο επάγγελµα δάσκαλος, αγάπησε τα παιδιά µε πάθος, απόφοιτος της Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών,

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Μάθημα: Νέα Ελληνικά Β Γυμνασίου ΓΚΟΤΧΟΛΤ ΕΦΡΑΪΜ ΛΕΣΙΝΓΚ. Η ιστορία του δαχτυλιδιού

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Μάθημα: Νέα Ελληνικά Β Γυμνασίου ΓΚΟΤΧΟΛΤ ΕΦΡΑΪΜ ΛΕΣΙΝΓΚ. Η ιστορία του δαχτυλιδιού ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Μάθημα: Νέα Ελληνικά Β Γυμνασίου ΓΚΟΤΧΟΛΤ ΕΦΡΑΪΜ ΛΕΣΙΝΓΚ Η ιστορία του δαχτυλιδιού Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί αφορά το κείμενο «Η ιστορία του δαχτυλιδιού» του Γκότχολτ

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία.

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Λίγα λόγια... Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Στην πορεία άρχισα να αλλάζω. Όχι πώς δεν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχάγγελος Ζακχιήλ. Ανάγκη για Κάθαρση. Προετοιμασία για Εκλογές 17/06/12.

Αρχάγγελος Ζακχιήλ. Ανάγκη για Κάθαρση. Προετοιμασία για Εκλογές 17/06/12. 13/06/12. Αρχάγγελος Ζακχιήλ. Ανάγκη για Κάθαρση. Προετοιμασία για Εκλογές 17/06/12. Υπό την καθοδήγηση και αιγίδα του Άγιου Γερμανού. Εκδόσεις: ΤΟ ΜΩΒ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ Copyright 2012 Εκδόσεις Το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο Κατά παραγγελία γράψιμο και κατά παραγγελία ψυχές... γίνεται; Κι όμως γίνεται... Οι πιο πολλοί είναι τους είδους, αλλά της ψυχής, δεν είναι κανείς... Εγώ με της πένας μου

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά.

Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά. Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά. illbehonest.com/greek Tim Conway Αδέλφια, λέει πιάστε δουλειά Αδέλφια, αυτό είναι που μας λέει εδώ. Κοίταξε το επόμενο πράγμα που είναι στο εδάφιο 28

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Καβάφης: Η Σατραπεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 25-26)

Κωνσταντίνος Καβάφης: Η Σατραπεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 25-26) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Καβάφης: Η Σατραπεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 25-26) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

διακοσμημένα θέματα Αφιερωμένα με αγάπη και έμπνευση στις Δανειστικές Βιβλιοθήκες, δημιουργία της Λέσχης σε σχολεία της χώρας μας και του εξωτερικού.

διακοσμημένα θέματα Αφιερωμένα με αγάπη και έμπνευση στις Δανειστικές Βιβλιοθήκες, δημιουργία της Λέσχης σε σχολεία της χώρας μας και του εξωτερικού. διακοσμημένα θέματα Εικαστικές δημιουργίες δεμένες με αλήθειες μεγάλων ποιητών και συγγραφέων. Στο πέρασμα του χρόνου κάτι καινούργιο πάντα έχουν να μας πουν. Μια συνομιλία του βιβλίου με την ίδια τη ζωή

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα