Sikélianos, Asterios Argyriou (επιµ.), Le sentiment religieux dans la littérature néo-grecque, INALCO 2001, σ. 227.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Sikélianos, Asterios Argyriou (επιµ.), Le sentiment religieux dans la littérature néo-grecque, INALCO 2001, σ. 227."

Transcript

1 Πίστη, απιστία και Γνώση. Θρησκευτικές κλίσεις στη λογοτεχνία των πρώτων δεκαετιών του 20 ού αιώνα. Αγγέλα Καστρινάκη Σε αγαπώ διότι βασανίζεσαι εις τας φλόγας. Αυτός που αγαπά είναι ο Πλάτων Ροδοκανάκης (ή έστω ο αφηγητής του) και αυτός που αγαπάται είναι ποιος άλλος; ο Σατανάς. Τούτα συµβαίνουν στο πεζό ποίηµα του 1908 που τιτλοφορείται «Σατάν». Ο Σµυρνιός λόγιος υµνεί τον Σατανά επειδή, λέει, «ηγάπησε υπερµέτρως τον άνθρωπον», επειδή µαρτύρησε για την «πρόοδο», προσβάλλοντας την απολυταρχία του Γιαχβέ, και επειδή «εθεοποίησε» τον άνθρωπο. Στο τέλος του ποιήµατος ταυτίζει τον Σατανά µε τον Προµηθέα, καθώς ο αντίθεος ήρωας, απευθυνόµενος στον αρχάγγελο Γαβριήλ, προβλέπει και απειλεί: Τότε θα αναρριχηθώ εις τας χρυσάς επάλξεις του Αδωναΐ, θα ρίξω εκ του θρόνου του Εκείνον ο οποίος από φόβον µε κρατεί εδώ, και τότε, αετέ σκληρέ όστις µου έσχιζες το ήπαρ, θα σου µαδήσω τα πτερά τότε θα θρυµµατίσω εις τους βράχους του Καυκάσου το αιµατηρόν σου ράµφος και τους όνυχας 1. Όλα τα παραπάνω συνιστούν τυπικά σηµεία του Γνωστικισµού 2. Όπου Γνωστικισµός, το µεγάλο κοσµοθεωρητικό ρεύµα που, ξεκινώντας από τα προχριστιανικά χρόνια, συµπορεύεται, συγκρούεται και επηρεάζει τον Χριστιανισµό, φτάνοντας έως τις µέρες µας µέσα από ποικίλα παρακλάδια και «αιρέσεις» των κυρίαρχων δογµάτων. Γνώση είναι η αιφνίδια αποκάλυψη του Θεού, που µπορεί να συµβεί στον εκλεκτό µέσα από την προσωπική του άσκηση. Ο Γνωστικισµός δεν δέχεται ιερατείο, διαµεσολαβητές ανάµεσα στον άνθρωπο και το θείο, και εχθρεύεται τον Γιαχβέ που δηµιούργησε έναν κόσµο γεµάτο αδικίες. Ο καλός Θεός του Γνωστικισµού είναι βαθιά κρυµµένος και έχει χάσει τον έλεγχο της ηµιουργίας. Έτσι η Γνώση εξηγεί την ύπαρξη του Κακού στον κόσµο, καθότι η ύλη είναι γέννηµα ενός κατώτερου όντος, όχι του καλού Θεού. Και όποιος αντιµάχεται τον Γιαχβέ και τον «Νόµο» του, ο Σατάν αίφνης, ανήκει στις τάξεις των βοηθών του ανθρώπου, εκείνων που συµβάλλουν να ανακαλύψει το ανθρώπινο ον τις δυνάµεις που θα το εκτινάξουν έως την αθανασία. Αδελφός του Σατάν είναι και ο Προµηθέας, που αντιπαλεύει επίσης τον κακό θεό, τον ία για την περίσταση. Ο Προµηθέας είναι ο ήρωας που φέρνει το φως, όπως ακριβώς και ο Εωσφόρος στην κυριολεκτική του σηµασία ο Γνωστικισµός είναι µια φωτολατρική κοσµοθεωρία. Ο Ροδοκανάκης, µιλώντας για τον Σατανά του, θα κάνει ρητά λόγο και για Γνώση: Έσυρες από την πορφύραν των πτερύγων σου τον θύσανον ενός πτερού, εβύθισες την ελεφαντίνην αιχµήν του εις τον φλογερόν του ηλίου κρατήρα, και επί του µετώπου των πρωτοπλάστων έθηκας ως διάδηµα µε χαρακτήρα διάπυρον, το σηµείον της Γνώσεως 3. 1 Πλ. Ροδοκανάκης, «Σατάν», De profundis [1908], Αθήνα (επιλογή Νάσου Βαγενά) 1987, σ Έργο αναφοράς για το θέµα: Hans Jonas, The Gnostic Religion, Βοστόνη Πλ. Ροδοκανάκης, «Σατάν», ό.π., σ

2 Στα τέλη του 19 ου αιώνα, εποχή κοινωνικής κρίσης και αµφισβήτησης του ορθολογισµού, η Γνώση, σε ποικίλες εκδοχές, σηµείωσε µεγάλη άνθιση τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα 4. Εδώ θα δούµε µερικά παραδείγµατα γνωστικών αντιλήψεων στους συγγραφείς που ωρίµασαν στην πρώτη δεκαετία του 20 ού αιώνα, παρακολουθώντας τους έως τις αρχές της δεκαετίας του 20, όταν ένα καινούργιο δεδοµένο προστίθεται στα έως τότε: η άνοδος στο προσκήνιο της καταστατικά άθεης αριστεράς. Οφείλουµε ωστόσο να λάβουµε υπόψη µας ότι η Γνώση λογική τροπή της ανθρώπινης σκέψης που προβληµατίζεται για την αδικία στον κόσµο, την οποία πολύ ατελώς εξηγεί ο ορθόδοξος χριστιανισµός (γιατί ο Θεός να βασανίζει τους αθώους και τα µικρά παιδιά;) διαδίδεται και µέσω οργανώσεων. Η Θεοσοφική Εταιρεία της Έλενας Μπλαβάτσκι (ιδρύθηκε το 1875), αλλά και οι τεκτονικές στοές έχουν ως βάση της κοσµοθεωρίας τους δοξασίες που µε τον ένα ή τον άλλο τρόπο ανάγονται στη Γνώση. Πολλοί και ανάµεσά τους µεγάλοι συγγραφείς, Έλληνες και ξένοι, ανήκαν για κάποιο διάστηµα της ζωής τους σε τέτοιες οργανώσεις. Ένα τεράστιο απόθεµα συµβόλων µεταγγίζεται στο έργο τους οι αµύητοι αναγνώστες καταλαβαίνουν µονάχα ένα µικρό µέρος, ή κάποτε αδυνατούν ολότελα να προσεγγίσουν τα κρυµµένα νοήµατα. Η έρευνα στην Ελλάδα ελάχιστα έχει ασχοληθεί µε τέτοιου είδους αποκαλυπτικές διασυνδέσεις 5 αλλά κάποτε οφείλει να το επιχειρήσει. Αν ο Ροδοκανάκης «αγαπά» τον Σατανά, ο Καζαντζάκης τον υπολήπτεται εξίσου. Τα Χριστούγεννα του 1907, υµνούσε και εκείνος τον Εωσφόρο σε δοκίµιό του µε τίτλο «Χριστουγεννιάτικο»: Ο Εωσφόρος έχει περισσοτέρα ποίηση, όταν υψώνει το µέτωπο γκρεµισµένος, παρά ο Γαβριήλ όταν το ταπεινώνει νικητής. «Είµαι το πνεύµα το αιώνιο που αρνείται» είναι οµορφότερο από το «γεννηθήτω κατά το ρήµα σου», και το αίµα που βοά του αδελφού µέσα στ αυλάκια της γης γεννά µέσα µου περισσότερους θεούς παρά όλα τα «Ωσαννά εν Υψίστοις», που θα ακουστούνε τώρα επάνω από τη «φάτνη των αλόγων» 6. Στο δοκίµιο αυτό λοιπόν ο Καζαντζάκης εκδηλώνει την εκτίµησή του αισθητικής τάξης πρωτίστως, αλλά όχι µόνο προς τον Εωσφόρο, προχωρά όµως και στην θετική αξιοδότηση του Κάιν: «τον αγαπώ ως αγαπούµε ό,τι µοιάζει µ εµάς», δηλώνει προκλητικά. εν είναι βέβαια ο µοναδικός πρόκειται για ολόκληρη σέκτα, τους «Καϊνίτες», τάση των Γνωστικών που βλέπει στον αδελφοκτόνο ήρωα της Παλαιάς ιαθήκης ακόµα µια αντίδραση ενάντια στον κακό Θεό. Για τον Κρήτα συγγραφέα γνωρίζουµε θετικά πως υπήρξε τέκτων, µυηµένος το Το πλήρες γνωστικό του πιστεύω θα το εκδιπλώσει αργότερα, µε την Ασκητική, και θα το υλοποιήσει µε πλείστα όσα µυθοπλαστικά κείµενα 7. 4 Βλ. Ευγ.. Ματθιόπουλος, Η τέχνη πτεροφυεί εν οδύνη. Η πρόσληψη του νεοροµαντισµού στο πεδίο της ιδεολογίας, της θεωρίας της τέχνης και της τεχνοκριτικής στην Ελλάδα, Αθήνα Βλ., παραδειγµατικά, Χρ. Παπάζογλου, Μυστικιστικά θέµατα και σύµβολα στο Carmen Seculare του ιονύσιου Σολωµού, Αθήνα 1995, και Νόρα Αναγνωστάκη, «Κοσµάς Πολίτης», εισαγωγή στην ανθολογία Η µεσοπολεµική πεζογραφία, Αθήνα (Σοκόλης) 1993, σ Στη µελέτη µου «Αναζητώντας το χρυσόµαλλο δέρας», Επίµετρο στο Κοσµάς Πολίτης, Λεµονοδάσος, Αθήνα 2010, σ , αναλύω επίσης τους προερχόµενους από τη Γνώση και τον τεκτονισµό συµβολισµούς του έργου. 6 Κάρµα Νιρβαµή (= Ν. Καζαντζάκης), «Χριστουγεννιάτικο», Πινακοθήκη (Ιαν. 1908), σ Τη σχέση του Καζαντζάκη µε τη Γνώση (και τον τεκτονισµό) αναπτύσσω στο άρθρο «Ο Καζαντζάκης Γνωστικός», Ο Καζαντζάκης στον 21 ο αιώνα, Πρακτικά του διεθνούς επιστηµονικού

3 Συµµεριζόταν άραγε και ο «αδελφοποιητός» του Καζαντζάκη, ο Σικελιανός, παρόµοιες γνωστικές πεποιθήσεις; Η σχέση του Σικελιανού µε τον µυστικισµό είναι γνωστή και πολυσυζητηµένη: θεωρούσε τον εαυτό του µύστη, έναν άλλον Ορφέα, χρησιµοποιούσε κατά κόρον τα γνωστικά σύµβολα, επεδίωκε την ώσµωση των θρησκειών, εντρυφούσε στα παλαιά γνωστικά συγγράµµατα και στους σύγχρονους µυστικούς, κοιµόταν µε τον θεόσοφο Edouard Schuré στο προσκεφάλι του, χρησιµοποίησε ως ήρωες τους Παυλικιανούς, γνωστική σέκτα του Βυζαντίου, και πολλά ακόµα 8. Από την άλλη όµως, ο Σικελιανός δεν εκδήλωσε τελικά την αρνησίκοσµη διάθεση, την απολύτως χαρακτηριστική για τους Γνωστικούς 9. Μια κατάφαση στη ζωή και στην ύλη τον εµπόδιζε να προσχωρήσει πλήρως στη λατρεία της εκµηδένισης 10. Έπειτα, τα ποιήµατά του από το «Πάσχα των Ελλήνων», όσα αφηγούνται τη ζωή του Χριστού, είναι µάλλον ορθόδοξης χριστιανικής έµπνευσης 11. Κι αν σύνθεσε κι ο ίδιος ένα έργο όπου το εγώ ταυτίζεται µε τον Εωσφόρο, ίσως είναι εντέλει χαρακτηριστικό το γεγονός ότι δεν το συµπεριέλαβε στον Λυρικό βίο: Μα στην ψυχή µου, απάνω απ όλους τους καιρούς, φωτάει το πρώτο που γκρεµίστη αστέρι στην άβυσσο και ζω τι είµ απ αυτούς που µε τον µέγαν Άγγελο έχουν πέσει απ την Παράδεισο ως εδώ. Και στη ζωήν αυτή και µες σε τούτο τον καιρό δεν έχω θέση µιαν άλλη µοίρα, προαιώνια, µε καλεί ( ) Ψυχή, στην εξορία προσδόκα τώρα µε αδάµαστην υποµονή. Θα ρθει κι η µέρα που τη µάχη θα σαλπίσεις, µάχη θεού κι ανθρώπου σιωπηλή αλλ, ω ψυχή µου, ώς τότε, µην ελπίσεις 12. συνεδρίου «Νίκος Καζαντζάκης 2007: Πενήντα χρόνια µετά», Πανεπιστήµιο Κρήτης, Ηράκλειο & Ρέθυµνο, Μαΐου 2007, επιµ. Σ. Ν. Φιλιππίδης, ΠΕΚ και Εκδόσεις της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Κρήτης, Ηράκλειο 2010, σ Ωραία συνοψίζει η Ρίτσα Φράγκου-Κικίλια, «Άγγελος Σικελιανός. Ο ποιητής, ο στοχαστής, ο µυστικός», στο Μυστικισµός και τέχνη από τον θεοσοφισµό του 1900 στη «νέα εποχή»: εξάρσεις και επιβιώσεις, Αθήνα (Εταιρεία Σπουδών) 2010, σ Ο Πρεβελάκης, Άγγελος Σικελιανός, Αθήνα 1984, σ. 76, γράφει την εξής πολύ προσεκτική φράση: «ο Σικελιανός, ως γνωστό, ένιωσε σ όλη του τη ζωή τη γοητεία του µυστικισµού, του γνωστικισµού και των συγγενών θεωριών». Ο µελετητής ωστόσο θεωρεί ότι ο ποιητής υπερβαίνει τον πρώιµο παγανισµό του και «εκχριστιανίζεται» (σ ), κάτι που τον «αποσυσχετίζει» από τον Καζαντζάκη (σ ). Ο Ευ. Παπανούτσος, σε άρθρο του 1946 «Το πνευµατικό κλίµα της σικελιανικής ποίησης» εντάσσει σε υποσηµείωση τον ποιητή υπό µία έννοια στους Γνωστικούς: «Ξαναζεί µέσα του το πνεύµα του Γνωστικισµού, ενός ξακαθαρισµένου βέβαια και φωτισµένου Γνωστικισµού» τον αντιδιαστέλλει όµως από τον Καζαντζάκη: ο πρώτος λέει ναι στον κόσµο, ενώ ο δεύτερος τον αρνείται βλ. τώρα Παλαµάς, Καβάφης, Σικελιανός, Αθήνα , σ. 248 (σηµ. 2), σ. 267 (σηµ. 1). 10 Για µια συνολική θεώρηση της θρησκευτικότητας στον Σικελιανό και επισκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας, βλ. Κ. Ανδρουλιδάκης, «Θρησκευτικότητα και θεολογία στο έργο του Άγγ. Σικελιανού», Νέα Εστία, τχ (Μαρτ. 2005), σ , όπου δεν τίθεται όµως το ερώτηµα ακριβώς από τη δική µου οπτική γωνία. 11 Την ίδια άποψη έχει και η Renée Jacquin, Le sentiment religieux dans l oeuvre de Anghélos Sikélianos, Asterios Argyriou (επιµ.), Le sentiment religieux dans la littérature néo-grecque, INALCO 2001, σ Άγγελος Σικελιανός, «Εωσφόρου», Λυρικός βίος, Στ, Άγνωστα & ανέκδοτα ποιήµατα ( ), επιµ. Γ. Π. Σαββίδης, Αθήνα , σ. 84.

4 Συγγενική, από µιαν άποψη, περίπτωση µε τον Σικελιανό συνιστά ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης. Ο κερκυραίος κόµης ήταν µυηµένος στις ανατολικές θρησκείες, συνέγραψε ιστορία της ινδικής λογοτεχνίας, µετέφρασε βεδικούς ύµνους και παρουσίασε «την πληρέστερη ίσως συναισθητική εµπειρία εκείνης της εποχής» (όπου συναισθησία, το καλλιτεχνικό απαύγασµα του µυστικισµού) 13 ενίοτε µιλούσε και για µετεµψύχωση, όπως στα παρακάτω, όπου ο λόγος για τον Κνουτ Χάµσουν: ο µεγάλος συγγραφέας αποτελούσε κατά τον Θεοτόκη, στα 1921, µέρος του Σύµπαντος στις «πρωτυτερνές ζωές του» και «από την ενότητα εκείνη, που ποτέ δε χάνεται, έχει πάντοτε µέσα του αξέχαστη την πείρα». Υπέρ της «µυστικοπάθειας» και ειρωνευόµενος την «Πάνσοφη Επιστήµη», ο συγγραφέας µας δηλώνει επίσης αντίθετος στον αστισµό (όπως και στον ηδονισµό, τους οποίους άρρηκτα συνδέει) 14. Παρ όλα αυτά όµως το ορθόδοξο χριστιανικό υπόστρωµα είναι στο έργο τού Θεοτόκη, από την αρχή έως το τέλος, ουσιαστικά πολύ ισχυρότερο. Στο διήγηµα «Το βιο της κυράς Κερκύρας», 1898, η χριστιανή αγία παρουσιάζεται υπέρλαµπρη έναντι του µάγου-διάβολου που την επιβουλεύεται και ο µάγος, σοφός αλλά άπληστος, καταρρέει µπροστά στο κάλλος της, κάλλος της χριστιανικής πίστης 15. Έπειτα, σε αντίθεση µε τον Καζαντζάκη, τον οποίο είδαµε παραπάνω να υµνεί τον Κάιν, ο Θεοτόκης τάσσεται κατηγορηµατικά υπέρ της παραδοσιακής διάκρισης καλού-κακού και υπέρ του «νόµου». Στο διήγηµά του «Κάιν», 1904, που διαδραµατίζεται µεν σε σύγχρονο χωριό είναι όµως αρχετυπικό στην απλότητά του, ο κακός αδελφός σκοτώνει τον καλό, επειδή ο τελευταίος επέστρεψε, αντί να κατακρατήσει, ένα δανεισµένο κοπάδι στον «νοικοκύρη» του. «Γιοµάτος µίσος» ο ένας, µε «αγαθό βλέµµα» ο άλλος, εκπροσωπούν τη βιβλική τάξη, όπως ακριβώς τη γνωρίζουµε, µακριά από κάθε ανατρεπτική βούληση. Ο ίδιος ο «νοικοκύρης», κατά τρόπο εντελώς χαρακτηριστικό, περιγράφεται και αυτός ως «καλός», ενώ η παράβαση του «νόµου» θεωρείται απαράδεκτη: «Ο νόµος είναι νόµος», αποφαίνεται η τίµια και γενναία γυναίκα του κακού αδελφού 16. Αργότερα µάλιστα, όταν ο Θεοτόκης ενστερνίστηκε τις σοσιαλιστικές ιδέες, η πρόσδεσή του µε τον χριστιανισµό έγινε ακόµα στενότερη 17. Ίσως λοιπόν ισχύει και για τον Θεοτόκη ό,τι ένας σύγχρονος µελετητής παρατηρεί µε αφορµή τον Σικελιανό: «Η νεοελληνική ιδιοτυπία της όσµωσης νεοροµαντισµού και µυστικισµού προκύπτει, ενδεχοµένως, από το ότι ήταν εξαρχής απορροφηµένη από τη συνεκτικότερη και ισχυρότερη ιδεολογία του ελληνοχριστιανικού ιδεώδους» 18. Ωστόσο η Γνώση, όπως διαφάνηκε ήδη από τα παραπάνω, διαθέτει και επαναστατικές προεκτάσεις. Η άρνηση του κόσµου ως καλώς καµωµένου καλεί σε εξέγερση, και πολλές εξεγέρσεις στην ιστορία ενδύθηκαν τον µανδύα της Γνώσης. Η αριστερά έχει πάντοτε µια µικρότερη ή µεγαλύτερη ροπή προς τη Γνώση, αλλά το 13 Για τη συγκέντρωση των τεκµηρίων του Θεοτόκη θεοσοφιστή, βλ. Ευ. Ματθιόπουλος, Η τέχνη πτεροφυεί εν οδύνη, ό.π., σ. 203, 246, 321, , Κ. Θεοτόκης, «Κνουτ Χάµσουν», Νέα Εστία 12 (1932), σ Κείµενο του Κ. Θεοτόκης, «Το βιο της κυράς Κερκύρας», Η Τέχνη, τχ. 1 (1898), σ Κ. Θεοτόκης, «Κάιν», ιηγήµατα, Αθήνα 1982, σ Με τις χριστιανικές κλίσεις του Θεοτόκη στη σοσιαλιστική του περίοδο έχω ασχοληθεί στη µελέτη «Η ζωή του χωριού, ο σοσιαλισµός και το νόηµα της τέχνης. Στα µονοπάτια του Κωνσταντίνου Θεοτόκη», Η φωνή του γενέθλιου τόπου, Αθήνα 1997, σ Αντ. Γλυτζουρής, «Παρακµή µυστικισµός και οι νεκροφάνειες της ελληνικής ράτσας. Ο Ασκληπιός του Άγγελου Σικελιανού», στο Μυστικισµός και τέχνη από τον θεοσοφισµό του 1900 στη «νέα εποχή»: εξάρσεις και επιβιώσεις, ό.π., σ. 132.

5 ίδιο συµβαίνει και µε απόψεις που εκκινούν από αντικοµφορµισµό και ελιτισµό. Ο Νίτσε ήταν και εκείνος Γνωστικός. Στα καθ ηµάς τέτοια περίπτωση υπήρξε ο Ίων ραγούµης. Το 1917 συγγράφει ένα είδος φιλοσοφικού πιστεύω που το τιτλοφορεί «Η γνώση µου» και όπου εκθέτει τις απόψεις του για τη ζωή, τη συνείδηση, την ψυχή, τον Θεό, τις σχέσεις των ανθρώπων, την επιστήµη, την ηθική κλπ. Η έννοια «γνώση» δεν είναι ιδιαίτερα σαφής στο δοκίµιο τείνει να ταυτίζεται µε τη φιλοσοφία, εντούτοις η τεκτονική ιδιότητα και αυτού του συγγραφέα µάς επιτρέπει να την συσχετίσουµε µε αρκετή ασφάλεια, πιστεύω, µε τον Γνωστικισµό. Ένας άκρατος υποκειµενισµός αποτελεί τη βάση του δοκιµίου, όπου Θεός δεν υπάρχει και ο άνθρωπος είναι ο θεόςδηµιουργός του κόσµου του: Απόλυτη αλήθεια δεν υπάρχει, επειδή δεν υπάρχει και απόλυτη γνώση. Και επειδή δεν ξέρω να υπάρχει κανένα ον υπεράνθρωπο, που να κατέχει την απόλυτη γνώση ούτε και αισθάνοµαι την ανάγκη να υπάρχει κανένα τέτοιο ον (εχτός αν ήταν βολετό να ήµουν εγώ αυτό το ον) δεν πιστεύω σε κανένα θεό 19. Αλλού ωστόσο ο συγγραφέας προχωρά σε ένα είδος αυτο-θέωσης µε παράλληλο ορισµό του θεού ως φωτός: Γι αυτό λέω πως ο κόσµος είναι κόσµος µου, κόσµος φαινοµενικός, και θεός είµαι εγώ, ο δηµιουργός του «κατ εικόνα και οµοίωση» του εαυτού µου, κατά την αξιοσύνη µου, κατά την ιδιοσυγκρασία µου. ( ) Όταν λέω θεός µου, εγώ εννοώ τη συνείδηση του φωτός της ψυχής µου, που µε την παρουσία της µ ενθουσιάζει σαν εµφάνιση θείας χάρης, σαν επιφοίτηση αγίου και αγαπητού πνεύµατος 20. Πρόκειται λοιπόν, κατά πάσαν πιθανότητα, για µια πολύ µετεξελιγµένη µορφή Γνώσης, άθεης πλέον (άθεο είναι και ένα τµήµα των τεκτόνων), που διατηρεί ωστόσο την κλασική στο ρεύµα αυτό πίστη στην ικανότητα του ανθρώπου να γίνεται ο ίδιος θεός κάτι που αποκλείεται στον ορθόδοξο Χριστιανισµό. Η εκδοχή του ραγούµη είναι µια εκδοχή της δύναµης, της σκληράδας των «δυνατών και ευαίσθητων», συµβατή µε τον ελιτισµό των Γνωστικών εντυπωσιακό όµως είναι το γεγονός ότι ο συγγραφέας µας αρνείται και τον ίδιο τον Χριστό ως «αδύνατο άνθρωπο» 21, υπερακοντίζοντας στο σηµείο αυτό ακόµα και τον µέγα «αντίχριστο» Φρειδερίκο Νίτσε 22. Η Γνώση ενθάρρυνε την προσωπική έρευνα και την προσωπική διατύπωση απόψεων, κάτι που εξηγεί πώς αναφύονται αυτά τα ολιστικά δοκίµια: «Η γνώση µου» και η Ασκητική, είναι αδελφά εγχειρήµατα από διανοούµενους που είχαν εξασκηθεί στον τεκτονικό χώρο να στοχάζονται περί των µεγάλων ζητηµάτων και των εσχάτων. Καθώς ασχολούµαστε ωστόσο µε αυτήν την οµάδα των διανοουµένων, µπορούµε να αναρωτηθούµε και για µιαν άλλη Γνώση, µυθοπλαστική αυτή τη φορά. 19 Ίων ραγούµης, Σταµάτηµα, Αθήνα 1927, σ Ό.π., σ Ό.π., σ. 159: «Στο βάθος όλων των αδύνατων ανθρώπων βρίσκεται κάποιο χάλασµα, χαλάρωση του τόνου ( ). Απ αυτούς φαίνεται πως θα βγήκαν ο Βούδας, ο Χριστός, οι επικούρειοι και οι στωικοί, που ολοένα γυρεύουν να λυτρωθούν από τη λύπη τους και δεν µπορούν». 22 Ο Νίτσε φαίνεται πως είχε νιώσει τη «συγκινητική γοητεία» του Ιησού, µίγµατος, καθώς λέει, «του µεγαλειώδους, του νοσηρού και του παιδιάστικου» τον καθάριζε άλλωστε από όλες τις αµαρτίες του Χριστιανισµού, αποδίδοντάς τις στον απόστολο Παύλο. Βλ. Fr. Nietzsche, Ο Αντίχριστος. Ανάθεµα κατά του Χριστιανισµού, [γρ. 1888], µτφρ. Β. ουβαλέρης, Αθήνα 2007, κυρίως παρ Βλ. και σχόλια µτφρ, σ , 29 (σηµ. 8), καθώς και το Επίµετρο του Κ. Ι. Μπελέζου, σ

6 Είναι άραγε η ηρωίδα της Πηνελόπης έλτα στο Παραµύθι χωρίς όνοµα, που φέρει το όνοµα Γνώση, συνδεδεµένη µε το ρεύµα µας; Πρόκειται για µια νεαρή γυναικεία µορφή, η οποία εµφανίζεται κάθε στιγµή που το βασιλόπουλο βρίσκεται σε ανάγκη, αποτελώντας κατά κάποιον τρόπο τον καλό του άγγελο στο τέλος θα παντρευτούν κιόλας µεταξύ τους, εξασφαλίζοντας την ευηµερία του λαού και του τόπου 23. Η σχέση της Π. Σ. έλτα µε τη θρησκεία αποτελεί ενδιαφέρον και περίπλοκο ζήτηµα. Η ίδια δηλώνει (στις Αναµνήσεις που συγγράφει το 1921 και που δεν τις προορίζει για τη δηµοσιότητα): «µυστικισµό και θρησκευτικότητα δεν είχα ( ) ποτέ. Ο δικός µου θεός ήταν άλλος», εννοώντας ίσως ως «θεό» (µε µικρό θ) την ίδια τη συνείδησή της 24. Αν και άθεη λοιπόν, γράφει ωστόσο µε άκρα επιµέλεια τη µυθιστορηµατική βιογραφία Η ζωή του Χριστού. Γιατί, αλήθεια, καταπιάνεται µε αυτό το έργο; Φαίνεται πως η προσπάθειά της ξεκινά γύρω στο 1911 ως µια απόπειρα διαφωτισµού του βουτηγµένου στη δεισιδαιµονία ελληνικού λαού («δεν υποφέρω πια να ακούω τα δουλικά µας να µου µιλούν για Άγιες Παρασκευές που σε σώζουν από πονόµατο και Άγιους Λυσσέους που σε σώζουν από τη λύσσα, και γι αυτό πρέπει να κλείουν αυτές τις µέρες όλα τα καταστήµατα και οι πλύστρες δεν πλένουν και οι ράφτρες δε ράβουν και οι εργάτες δε σκάβουν» 25 ). Θα παρουσίαζε λοιπόν τη γοητευτική φυσιογνωµία του Ιησού και τις βασικές αρχές της διδασκαλίας του, που καµία σχέση δεν έχουν λέει η έλτα εµφατικά µε δόγµατα, παπάδες και δεισιδαιµονίες. Οργίλη αντιπάθεια κατά του λαού, άκρος ελιτισµός και ταυτόχρονα διαφωτιστική βούληση είναι αντιφατικά, εν πολλοίς, αισθήµατα που δύσκολα µπορούν να οδηγηθούν στην ίδια κοίτη. Αν προσθέσουµε και τον ασφυκτικό έλεγχο όχι µόνο από τον κοινωνικό και εκκλησιαστικό χώρο, αλλά και από το ίδιο το περιβάλλον της, από έναν πατέρα επίσης άθεο (και τέκτονα), που απειλούσε όµως ευθέως την κόρη του πως αν παρεκκλίνει προς «προτεσταντισµούς και ελευθεροθρησκείες» θα την χτυπήσει αµείλικτα (καθότι η ορθοδοξία είναι εθνική υπόθεση), καταλαβαίνουµε πόσο δύσκολο ήταν τελικά το εγχείρηµα. Γι αυτό άλλωστε το βιβλίο άργησε πάρα πολύ να γραφεί και να εκδοθεί 26. Κυκλοφορεί µόλις το 1925 και είναι το πιο ανέµπνευστο κείµενο της εξαιρετικά ταλαντούχου συγγραφέως 27. Μήπως κάτι ήξερε ο Εµµανουήλ Μπενάκης όταν προειδοποιούσε την Πηνελόπη να µην παρεκκλίνει προς «ελευθεροθρησκείες»; Η ίδια απαντούσε ψυχρά: «Ακολούθησα το δόγµα» 28 και πράγµατι το έχει ακολουθήσει σε µεγάλο βαθµό. Κάποτε όµως θα αφήσει να παρεισφρήσει και κάποιο σχόλιο που οδηγεί ίσως προς διαφορετικές κατευθύνσεις: 23 Η Τερέζα Πεσµαζόγλου, στο Η ζωή του Χριστού της Π.Σ. έλτα και η ανέκδοτη αλληλογραφίας της µε τον µητροπολίτη Χρύσανθο ( ), Αθήνα 2009, σ. 35, επισηµαίνει την ιδιαίτερη σηµασιολογική αξία του ονόµατος «Γνώση» στο Παραµύθι χωρίς όνοµα, αλλά δεν το συνδέει µε τον Γνωστικισµό: «το εµπνευσµένο βασιλόπουλο θα βρει καταφύγιο σ έναν θεό που ακούει στο όνοµα της Γνώσης». 24 Π. Σ. έλτα, Αναµνήσεις 1921, επιµ. Αλ. Π. Ζάννας, Αθήνα 1996, σ Ξ. Λευκοπαρίδης (επιµ.), Αλληλογραφία της Π. Σ. έλτα, Αθήνα χ.χ., σ Το χωρίο το επισηµαίνει η Τερέζα Πεσµαζόγλου, ό.π., σ Βλ. και το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Στ. Ζουµπουλάκη, «Το αίνιγµα της Ζωής του Χριστού της Π. Σ. έλτα», Νέα Εστία, τχ (Ιούν. 2010), σ , όπου εκτίθενται αναλυτικά οι δεσµεύσεις της Π. Σ. έλτα και η σκοπιµότητα της συγγραφής του βιβλίου. 27 Λίαν εύστοχη, η (αρνητική) κριτική του Ε.Π.Π. (Ευ. Παπανούτσου;) το 1927, την οποία βλ. τώρα στο Π. Σ. έλτα. Σύγχρονες προσεγγίσεις στο έργο της, επιµ. Αλ. Π. Ζάννας, Αθήνα 2006, σ Π. Σ. έλτα, Πρώτες ενθυµήσεις, επιµ. Π. Α. Ζάννας, Αθήνα 1985, σ. 226.

7 Γυναίκα, είπε ο Ιησούς, πίστεψέ µε έρχεται η ώρα που ούτε σε τούτο το βουνό, ούτε στην Ιερουσαλήµ δε θα προσκυνήσετε τον πατέρα. Πρόκειται όντως για τα λόγια του Ευαγγελίου (Ιω 4.21). Αµέσως παρακάτω όµως η συγγραφέας σχολιάζει ως εξής: «Λόγος µεγάλος, όπου στηρίζεται η τέλεια θρησκεία της ανθρωπότητος, η αγνή λατρεία, χωρίς εποχή και χωρίς τοπικές διακρίσεις. Η θρησκεία που αγκαλιάζει ολόκληρη την ανθρωπότητα, και την αφήνει ελεύθερη παντού και πάντα, να λατρεύει το Θεό» 29. Αυτή είναι βέβαια ακριβώς η βάση της Θεοσοφίας, η πεποίθηση πως κοινός πυρήνας αλήθειας υπάρχει κάτω από όλες τις εξωτερικές εκδηλώσεις των θρησκειών βάση πάνω στην οποία στηρίζονται τα ποικίλα αµαλγάµατα που επιχειρούν οι διανοούµενοι εκείνη την εποχή. (Αντιθέτως ο Ιωάννης βάζει αµέσως µετά στο στόµα του Ιησού τη ρήση ότι «η σωτηρία έρχεται στον κόσµο από τους Ιουδαίους»: Ιω 4.22). Αν έτσι έχουν τα πράγµατα, µπορούµε να υποθέσουµε µια κάποια επιρροή της Γνώσης και στην Πηνελόπη έλτα όχι βεβαίως όση στον αγαπηµένο της Ίωνα και να αναγνωρίσουµε κάτω από το όνοµα της αγγελικής ηρωίδας στο Παραµύθι χωρίς όνοµα τη συµβολική φώτιση που πετυχαίνει ο σκεπτόµενος και αγωνιζόµενος άνθρωπος. Έως εδώ ασχοληθήκαµε κυρίως µε δοκίµια ή ιδιαιτέρως προγραµµατικά λογοτεχνικά κείµενα. Η Γνώση όµως έχει και άλλον τρόπο εκδήλωσης, κάποτε πολύ κρυπτικό: σε συµβολιστές συγγραφείς αίφνης, όπως στον Κωσταντίνο Χατζόπουλο. Το διήγηµά του «Η αδερφή», που γράφεται το 1912, συνιστά κατά πάσαν πιθανότητα µια διακριτική υποβολή ενός κοσµοθεωρητικού σχήµατος, που υποδηλώνει την κακότητα του κόσµου και του Θεού-πατέρα. Υπόθεση: Η µητέρα πεθαίνει ο µικρός γιος ζει µε τους παππούδες, η κόρη, αρκετά χρόνια µεγαλύτερη, µπαίνει εσωτερική σε σχολείο. Όταν τα αδέλφια σµίγουν, περνούν την ώρα τους παίζοντας µαζί σε ένα υπέροχο αγρόκτηµα. Ώσπου κάτι συµβαίνει: η κόρη, αφήνεται να εννοηθεί, δηµιουργεί στην πόλη κάποια ερωτική κατάσταση 30. Τότε εµφανίζεται στο αγρόκτηµα ο πατέρας οργισµένος, αποσπά από τους παππούδες την κοπέλα (που περνά τις διακοπές της εκεί), κι όταν την φέρνει πίσω, εκείνη µελαγχολεί θανάσιµα και τέλος αυτοκτονεί. Ο µικρός αδελφός αντιλαµβάνεται πια την ασχήµια του κόσµου αφού µονάχα ως αντανάκλαση σε ένα τζάµι µπορεί να δει κανείς, όπως το διατυπώνει, «για µια στιγµή όµορφο τον κόσµο». Προπατορικό αµάρτηµα και τιµωρία; Το περιβόλι, τόπος «παράξενος και µαγικός», όπως χαρακτηρίζεται, φαίνεται να απεικονίζει µια Εδέµ (ροδοδάφνες, δέντρα, ποταµάκι) που χάνεται για πάντα όταν παρεµβαίνει ο οργισµένος πατέρας. Πατέρας, κακός θεός που τιµωρεί τα παιδιά του για την απόκτηση της γνώσης (σεξ), υπεύθυνος για την ασχήµια του κόσµου. Η αντανάκλαση στο τζάµι ενδεχοµένως είναι η τέχνη, που µόνη αυτή µπορεί να ανακαλέσει την εικόνα του αρχέγονου παραδείσου. (Αν όλα αυτά ακούγονται τραβηγµένα, δεν έχει κανείς παρά να ενσκήψει στο έργο του άλλου µεγάλου κρυπτικού συµβολιστή συγγραφέα µας, του Κοσµά Πολίτη). Κακός πατέρας, κακό αφεντικό. Μια εναλλακτική εικόνα µε την οποία µπορεί κανείς να υποβάλει την ιδέα του κακού θεού είναι ακριβώς ο κακός εργοδότης, το άδικο αφεντικό. Σε αντίθεση µε τον καλό «νοικοκύρη», στο ορθόδοξης θρησκευτικότητας 29 Π. Σ. έλτα, Η ζωή του Χριστού, Αθήνα , σ Κ. Χατζόπουλος, «Η αδερφή», Τα διηγήµατα, επιµ. Έρη Σταυροπούλου, Αθήνα 1989, σ βλ. το σχόλιο της επιµελήτριας στην Εισαγωγή, ό.π., σ. 35.

8 διήγηµα του Θεοτόκη «Κάιν», στο διήγηµα του ηµοσθένη Βουτυρά «Η εκδίκηση που θα έρθει», 1911, αυτός που κρατά την τύχη του ήρωα στα χέρια του είναι ένας µεγάλος αδικητής. Ο Παυλής, µαραγκός στο επάγγελµα, δουλεύει σε ένα πολύ κακό αφεντικό, σε «καταραµένο µαγαζί», κι είναι «σαν κολασµένος µέσα σε καζάνι κόλασης». Μια µέρα παρακολουθεί µαζί µε άλλους συντρόφους τη διδασκαλία ενός προσώπου, του οποίου το βλέµµα µοιάζει µε του Χριστού και η φωνή του είναι «γλυκιά, πειστική». Ο δάσκαλος αυτός µιλά για την κοινωνική αδικία και για την εκδίκηση των ικαίων, οπότε ο Παυλής νιώθει ότι τα λόγια του τα ξέρει από πάντα και πως ο ίδιος είναι «σταλµένος απ τον Μεγάλο Κριτή για να τιµωρήσει». Πράγµατι, µια νύχτα καταιγίδας, όταν το αφεντικό έχει για άλλη µια φορά φερθεί άδικα, ο ήρωας τον φονεύει «µε µια προσπάθεια που δεν ήταν δική του, αλλ απ άλλον δοσµένη» 31. Τα σηµεία που εδώ προτρέπουν προς µια κοσµολογική και όχι απλώς κοινωνική ερµηνεία είναι οι κατά συρροήν υπερφυσικοί υπαινιγµοί: το µαγαζί είναι «καταραµένο» και η ζωή «κόλαση», κάποιος νέος Χριστός παρουσιάζεται, βροντές και αστραπές αφθονούν την κρίσιµη νύχτα, δυνάµεις υπερανθρώπινες υπαγορεύουν τη δράση και το επάγγελµα του τιµωρού-ήρωα είναι το βιβλικό εκείνο: µαραγκός. Το όνοµά του πάλι παραπέµπει πιθανώς στον αγαπηµένο απόστολο ορισµένων Γνωστικών, τον Παύλο 32. Άρα µπορούµε να ερµηνεύσουµε το µαγαζί είναι ο κόσµος µας, όπου µας κρατάει σκλάβους ο κακός Θεός ήρθε όµως ο Χριστός (σε δύο µορφές, του δάσκαλου και του Παυλή) να µας απελευθερώσει, κηρύσσοντας την εξέγερση και δρώντας ως τιµωρός. Ο Χριστός στους Γνωστικούς είναι συνήθως εκείνος που στάλθηκε από τον καλό Θεό, προκειµένου να βοηθήσει το ανθρώπινο γένος να γλιτώσει από τους καταναγκασµούς του κακού ηµιουργού είναι επίσης ο ήρωας που θυσιάζεται για την κοινότητα, δείχνοντάς της τον σωστό δρόµο: την απάρνηση την ύλης, της σάρκας, του µιαρού κόσµου. Ο Χριστός του Βουτυρά, ωστόσο, ένας Χριστός εκδικητής, µάλλον αποκλίνει από το συνηθισµένο πρότυπο. Αλλά πράγµατι ο Βουτυράς επιµένει πολύ στη βία και στην εκδίκηση. Ίδιο περίπου είναι το κήρυγµα και το σκηνικό που χρησιµοποιεί και στο αφήγηµα «Οι διηγήσεις του Ατσίγγανου», Εκεί, µέσα σε βροντές και αστραπές, ένας παράξενος άνθρωπος, µε µάτια που «λάµπανε σα δυνατά φωσάκια», εµφανίζεται σε έναν πύργο, δηλώνει στον άρχοντα και στους έκπληκτους συνδαιτυµόνες πως αυτός δεν έχει «ούτε σπίτι, ούτε πατρίδα», τα βάζει µε τον «Νόµο» και µε τον θεό των αφελών ανθρώπων (ένα κούτσουρο είναι αυτός ο θεός), κηρύσσει την εξέγερση και, όταν ο άρχοντας καλεί να τον συλλάβουν, εξαφανίζεται µες στην καταιγίδα 33. Παραδόξως αυτός ο τύπος, ο «Ατσίγγανος», έχει παραπλήσια χαρακτηριστικά µε τον δάσκαλο-χριστό του προηγούµενου διηγήµατος. Περιγράφονται και οι δύο ωχροί, σαν άδειοι από ζωή, µε φωτεινά µάτια µονάχα 34. Στο δεύτερο διήγηµα 31. Βουτυράς, «Η εκδίκηση που θα έρθει», Άπαντα, τ. Γ, εισαγ.-επιµ. Β. Τσοκόπουλος, Αθήνα 1999, σ Το όνοµα Παύλος χρησιµοποιεί επίσης ο Κοσµάς Πολίτης στο Λεµονοδάσος, για να ανακαλέσει πιθανώς τον απόστολο των Γνωστικών, όπως έχει επισηµάνει η Νόρα Αναγνωστάκη. Πληροφορίες γι αυτή τη χρήση του ονόµατος, στο Επίµετρό µου στο Λεµονοδάσος (ό.π., σηµ. 5), σ Βουτυράς, «Οι διηγήσεις του Ατσίγγανου», Άπαντα, τ. Β, εισαγ.-επιµ. Β. Τσοκόπουλος, Αθήνα 1999, σ «Η Εκδίκηση που θα έρθει», ό.π., σ : «ψηλός, αδύνατος άνθρωπος» ( ) είχε το βλέµµα σα σβησµένο, άδειο από σπίθα ζωής, κίνησης. Αλλά µόλις ο Κουκλής τον πλησίασε και του σύστησε τον Παυλή, µια φωτεινή ακτίνα αγάπης φώτισε εκείνα τα µάτια και έδωσε ζωή σε όλη την αδύνατη, ωχρή µορφή του». «Οι διηγήσεις του Ατσίγγανου», ό.π., σ. 127: «ένας µαυροντυµένος άνθρωπος είχε καθίσει, κίτρινος-κίτρινος, που θα φαινότανε δίχως ζωή, αν δυο µάτια, που λάµπανε σα δυνατά

9 πρόκειται µάλλον για εωσφορική µορφή 35, αλλά Εωσφόρος και Χριστός στους Γνωστικούς συνεργάζονται συνήθως θαυµάσια για τον φωτισµό των ανθρώπων. Ο Βουτυράς πολιτικά υπήρξε αριστερός µε αποχρώσεις αναρχίας. Πιθανότατα υπήρξε και τέκτων. Οικογενειακή παράδοση (ο πατέρας του) τον συνέδεε µε τον τεκτονισµό, ενώ και ο ίδιος χωρίς τούτο να αποτελεί ωστόσο επαρκές τεκµήριο είχε δώσει µια διάλεξη (περί ονείρων) σε µασονική στοά 36. Εδώ αναγκαστικά οφείλουµε να σταµατήσουµε. Η δεκαετία που ξεκινά, εκείνη του 1920, φέρνει, όπως είπαµε, µια σηµαντική αλλαγή: την άθεη αριστερά στο προσκήνιο. Η αθεΐα αποκτά πλέον πατρίδα, τη Σοβιετική Ένωση, και κήρυκες σε κάθε έθνος. Σε εµάς, ο Κορδάτος στον χώρο της ιστορίας, ο Βάρναλης στην ποίηση, αγωνίζονται να γκρεµίσουν τους παλιούς µύθους. Η Γνώση, αυτή που διαφαίνεται ακόµη στα έργα του πρώιµου Βάρναλη (στο Φως που καίει του 1922 π.χ.), σταδιακά υποχωρεί, δίνοντας τη θέση της σε µια πιο µαχητική αθεΐα. Μια καινούργια ιστορία αρχίζει: η προσπάθεια της Αριστεράς να αποτινάξει από πάνω της την επίµονη γοητεία του Ιησού. Όµως αυτό είναι υλικό για µιαν άλλη εξιστόρηση. φωσάκια, δεν έδειχναν όχι µόνο το ενάντιο, αλλά και κάτι περισσότερο ακόµα». Ο διάβολος είναι κατά τι πιο ζωντανός από τον Χριστό! 35 Ο ατσίγγανος κι ο γύφτος συγγενεύουν ενίοτε µε τον εωσφόρο ή µε τον διάβολο στη λογοτεχνική παράδοση. Μια τέτοια συγγένεια εντοπίζουµε π.χ. στον Τερζάκη, στο Ταξίδι µε τον Έσπερο. Την θίγω στην εργασία µου «Άγγελος Τερζάκης, Ταξίδι µε τον Έσπερο. Μύθος της Πτώσης ή ιστορία µιας αλλοτρίωσης;», Νέα Εστία, τχ (Φεβρ. 2010), σ. 309, όπου και η ρήση του Ι. Συκουτρή για τους γύφτους, ότι διαθέτουν «καταστάλαγµα σοφίας µυστικής (αλλά και διαβολικής)». 36 Βλ. την Εισαγωγή του Βάσια Τσοκόπουλου, στο ηµοσθένης Βουτυράς, Τα σύµβολα στα όνειρα, Αθήνα 2007, σ. 14.

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία

ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία Ευαγγελισμός Ευαγγελισμός είναι η ανακοίνωση στην Παναγία της καλής είδησης ότι θα γεννήσει τον Μεσσία, αυτόν που υποσχέθηκε ο Θεός και περίμενε

Διαβάστε περισσότερα

1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο)

1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο) 1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο) Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα Οι μαθητές/μαθήτριες να: - εξετάζουν το φαινόμενο της αθεΐας ως άρνηση/απόρριψη του Θεού, διακρίνουν την επίδραση της αθεΐας σε διαμόρφωση πεποιθήσε

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Β Περίοδος

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Β Περίοδος Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Β Περίοδος Μακρυνίτσα 2012 Ύµνος της οµάδας «Αγία Παρασκευή» Θα θελα να µαι εκεί την Άγια αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α1. Τα βασικά θέµατα της Επτανησιακής σχολής είναι η φύση, η θρησκεία, η πατρίδα, η γυναίκα και ο έρωτας στην εξιδανικευµένη τους µορφή. Στο πρώτο απόσπασµα γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Τζ. Τζόυς, «Έβελιν» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β11, σ. 248)

Τζ. Τζόυς, «Έβελιν» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β11, σ. 248) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τζ. Τζόυς, «Έβελιν» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β11, σ. 248) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Πώς εµφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές"

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της Φως στις σκιές Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές" Κυρία Παπαδάκη, το βιβλίο σας Φως στις Σκιές που επανεκδίδεται από τις εκδόσεις Ψυχογιός, πραγματεύεται δύσκολα κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη"

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη" Στο βιβλίο χρησιμοποιείτε πολυπρόσωπες αφηγήσεις μέσα στην κεντρική πλοκή ώστε να μιλήσετε για την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων ΕΡΓΑΣΙΕΣ

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων ΕΡΓΑΣΙΕΣ Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Β Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Χάρτινη αγκαλιά» Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Εκδόσεις: Καλέντης Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!!

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2016 Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! «Ώρες να χα να σ ακούω», ήταν μια αυθόρμητη πρόταση που... έφυγε από το στόμα μου, αναγκάζοντας την Ισμήνη να χαμογελάσει

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120)

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο : " ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ " του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο :  ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ  του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου Ημερομηνία 13/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://vivliopareas.blogspot.gr/ Μαρία Κλεάνθους Κουζάπα http://vivliopareas.blogspot.gr/2015/07/maria-kleanthous-kouzapa_40.html Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015 Κριτικη

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Φθινόπωρο-Χειμώνας 2007. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Φθινόπωρο-Χειμώνας 2007. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Φθινόπωρο-Χειμώνας 2007 Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα Διοικητικό Συμβούλιο: Αλέξης Δημαράς Ρένα Σταυρίδη-Πατρικίου Χρυσάνθη Μωραΐτη-Καρτάλη

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ:

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: Η ΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ: Η Αικατερίνη είχε κάλλος και ομορφιά ασύγκριτη. Η μητέρα της και οι συγγενείς της την πίεζαν συνεχώς να παντρευτεί, για να μην φύγουν από τα χέρια τους

Διαβάστε περισσότερα

Κωστή Παλαµά: «Ο ωδεκάλογος του Γύφτου» (Απόσπασµα από τον Προφητικό) (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ )

Κωστή Παλαµά: «Ο ωδεκάλογος του Γύφτου» (Απόσπασµα από τον Προφητικό) (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ ) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Κωστή Παλαµά: «Ο ωδεκάλογος του Γύφτου» (Απόσπασµα από τον Προφητικό) (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 95-98) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους ΜΑΘΗΜΑ 30 Ο 31 Ο ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να συμπληρώσετε την πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε με συντομία την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΚΟΛΑΣΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΩΤΗΡΙ

ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΚΟΛΑΣΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΩΤΗΡΙ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΚΟΛΑΣΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΩΤΗΡΙ Στα κυριότερα θρησκεύματ 15 ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης Διερευνητική Εργασία της Β Λυκείου ΓΕΝΙΚ Α Χριστιανισμός, ονομάζεται το θρησκευτικό σύστημα πίστης, το οποίο αναγνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπάς για να ακούγεσαι

Σιωπάς για να ακούγεσαι Σιωπάς για να ακούγεσαι 01/12/2014 Γράφει η Αίγλη Τούμπα Μάρω Βαμβουνάκη Εκδόσεις Ψυχογιός σελ. 272 Ίσως από τα καλύτερα μυθιστορήματα της Μάρως Βαμβουνάκη να ήταν το «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο».

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2013 Ύµνος της οµάδας της Προσευχής Όµορφη ώρα στο προσευχητάρι αηδόνια, τζιτζίκια και

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν άνδρα που τον έλεγαν Ιωσήφ. Οι γονείς της, ο Ιωακείμ και

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου - Λυκείου

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου - Λυκείου Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου - Λυκείου Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας των Αρχαγγέλων Στον κόσµο που όλοι νιώθουν µοναξιά Η Αγάπη Του υπάρχει και ελπίζω Κι αν έφυγα

Διαβάστε περισσότερα

Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά

Ο Παραμυθάς Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά 18 Ιαν 2014 Χανιά (18/1), Σταλός (19/1), Χανιά 18.01 έως 19.01 Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο Παραμυθάς των παιδικών μας χρόνων έρχεται στην Κρήτη Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

31 Μάιος Στη Λαμία χθες η Λένα Μαντά Επιμέλεια MAG24 Team Κατηγορία Εκδηλώσεις

31 Μάιος Στη Λαμία χθες η Λένα Μαντά Επιμέλεια MAG24 Team Κατηγορία Εκδηλώσεις 31 Μάιος Στη Λαμία χθες η Λένα Μαντά Επιμέλεια MAG24 Team Κατηγορία Εκδηλώσεις Η επιτυχημένη συγγραφέας παρουσίασε τη νέα της δουλειά και υπέγραψε αντίτυπα στις φανατικές της αναγνώστριες. Ασφυκτικά γεμάτο

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Christmas collection 2015

Christmas collection 2015 Χριστούγεννα 2015 Christmas collection 2015 Tailor made gifts Χριστούγεννα σημαίνουν γιορτές, μυρωδιές, μουσική, πολύχρωμα λαμπιόνια, στολίδια, δώρα, οικογενειακές στιγμές και πάνω από όλα χαρούμενη διάθεση.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΦΟΣ: Ένα λεπτό µόνο, να ξεµουδιάσω. Χαίροµαι που σε βλέπω. Μέρες τώρα θέλω κάτι να σου πω.

ΝΗΦΟΣ: Ένα λεπτό µόνο, να ξεµουδιάσω. Χαίροµαι που σε βλέπω. Μέρες τώρα θέλω κάτι να σου πω. Νήφο. Πεταλία; Εγώ, ναι. Σήκω. Δεν ξέρω αν µπορώ. Μπορείς. Είµαι κουρασµένος. Ήρθε η ώρα, όµως. Τα χέρια µου έχουν αίµατα. Τα πόδια µου είναι σαν κάποιου άλλου. Δεν έχουµε πολύ χρόνο. Ένα λεπτό µόνο, να

Διαβάστε περισσότερα

Η δικη μου μαργαριτα 1

Η δικη μου μαργαριτα 1 Η δική μου Μαργαρίτα 1 Παναγιώτης Μπραουδάκης 2 Η δική μου Μαργαρίτα Η δική μου Μαργαρίτα 3 Παναγιώτης Μπραουδάκης Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΟΙΗΣΗ Παναγιώτης Μπραουδάκης Η δική μου Μαργαρίτα Διορθώσεις: Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

1. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός είναι η μόνη δυνατότητα σωτηρίας. 2. Ο Θεός φανερώνεται στην Παλαιά Διαθήκη πάντα με κεραυνούς και αστραπές.

1. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός είναι η μόνη δυνατότητα σωτηρίας. 2. Ο Θεός φανερώνεται στην Παλαιά Διαθήκη πάντα με κεραυνούς και αστραπές. ΜΑΘΗΜΑ 13 Ο Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη λέξη «σωστό»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το ερωτικό παιχνίδι του άντρα και της γυναίκας είναι μια μικρή εκδήλωση του παιχνιδιού όλης της ζωής. Το ζευγάρι γνωρίζει και ζει τους κραδασμούς που το διαπερνούν, συμμετέχοντας έτσι στις δονήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της

Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της Η δημιουργία του ανθρώπου Θεϊκή προέλευση του ανθρώπου Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της θάλασσας,

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του.

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Eισαγωγή H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Oυίλιαμ Tζέϊμς Όποτε βρισκόμαστε αντιμέτωποι με άσχημα νέα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ ΡΟ ΧΟΥΑΝ ΓΚΟΥΤΙΕΡΕΣ

ΠΕ ΡΟ ΧΟΥΑΝ ΓΚΟΥΤΙΕΡΕΣ Ηµερολόγιο 2016 28 ΔΕΥΤΕΡΑ iανουaριος 29 ΤΡΙΤΗ 30 ΤΕΤΑΡΤΗ 31 ΠΕΜΠΤΗ 51 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 62 Πρωτοχρονιά (αργία) ΣΑΒΒΑΤΟ ρεϊμοντ καρβερ dfsfsdfsdfsdfdsfsd Απέκτησες τελικά, έστω κι έτσι, αυτό που ήθελες από τούτη

Διαβάστε περισσότερα

Να γνωρίζεις την Αγία Γραφή

Να γνωρίζεις την Αγία Γραφή Να γνωρίζεις την Αγία Γραφή Bob Jennings illbehonest.com/greek Κι' έτσι εδώ προτρεπόμαστε να είμαστε πλούσιοι, να κάνουμε την Αγία Γραφή τον στενότερό μας φίλο και να τη γνωρίζουμε σαν την παλάμη του χεριού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 [3] Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αφιερωμένο στον πατέρα μου Αλκιβιάδη Copyright

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Η γυναίκα ως σύζυγος και μητέρα Η γυναίκα ως πολεμικό λάφυρο Γυναίκα και επιτάφιες τιμές ηρώων Η τύχη του γυναικείου πληθυσμού μετά την άλωση μιας πόλης

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα: Η Λένα Μαντά παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λαμία

Σήμερα: Η Λένα Μαντά παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λαμία Σήμερα: Η Λένα Μαντά παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λαμία Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 13 Ιουνίου 2016 08:00 Το βιβλιοπωλείο "Μπέτσης" και οι εκδόσεις "Ψυχογιός" σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγω τα συναισθήματα που βιώνω, και αποφασίζω για τον στόχο που θέλω να πετύχω.

Επιλέγω τα συναισθήματα που βιώνω, και αποφασίζω για τον στόχο που θέλω να πετύχω. Η ΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΙ ΒΛΕΠΕΙΣ - Από το Κεφάλαιο 21, II. THE RESPONSIBILITY FOR SIGHT - 1. Έχουμε πει επανειλημμένα το πόσα λίγα σου ζητούνται για να μάθεις αυτά τα μαθήματα. Είναι η ίδια μικρή προθυμία που

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη...

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... τον Δάσκαλο μου, Γιώργο Καραθάνο την Μητέρα μου Καλλιόπη και τον γιο μου Ηλία-Μάριο... Ευχαριστώ! 6 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων».

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». «Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». Ένας απ τους σταυρωμένους κακούργους τον βλαστημούσε λέγοντας: «Εσύ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της  Μη βίας Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας" Στις 25-2-2013 οι ομάδα των Έμπιστων Διαμεσολαβητών του σχολείου μας πραγματοποίησε επίσκεψη στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Διαβάστε περισσότερα

Η Σόφη Θεοδωρίδου στο arive.gr

Η Σόφη Θεοδωρίδου στο arive.gr Η Σόφη Θεοδωρίδου στο arive.gr συνέντευξη πωλίνα_ταϊγανίδου Με αφορμή την παρουσίαση του νέου της βιβλίου, Στεφάνι από ασπάλαθο Λίγα λόγια για το έργο: Μια όμορφη καλοκαιρινή μέρα του 1939, η Κασσιανή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. καθημερινό λεξιλόγιο: «κάτι», «ἀρμαθιά»

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Τζιρίτα: Να μην παύουμε ποτέ να παλεύουμε για τον καλύτερο εαυτό μας

Μαρία Τζιρίτα: Να μην παύουμε ποτέ να παλεύουμε για τον καλύτερο εαυτό μας Τετάρτη, 13 Ιανουαρίου 2016 Μαρία Τζιρίτα: Να μην παύουμε ποτέ να παλεύουμε για τον καλύτερο εαυτό μας Η συγγραφέας Μαρία Τζιρίτα Η Μαρία Τζιρίτα μιλά για το τελευταίο της βιβλίο «Ιόλη», στο Πινάκιο, μέσω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ήμητρα Ιωάννου: «Τα ερεθίσματα ήρθαν από διαφορετικές κατευθύνσεις κι έδεσαν αρμονικά για τη δημιουργία των Γιων Της Γαλανής Κυράς»

ήμητρα Ιωάννου: «Τα ερεθίσματα ήρθαν από διαφορετικές κατευθύνσεις κι έδεσαν αρμονικά για τη δημιουργία των Γιων Της Γαλανής Κυράς» ήμητρα Ιωάννου: «Τα ερεθίσματα ήρθαν από διαφορετικές κατευθύνσεις κι έδεσαν αρμονικά για τη δημιουργία των Γιων Της Γαλανής Κυράς» Συντάχθηκε στις 29 Μαΐου 2017. Η φιλία που με συνδέει με την Δήμητρα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας ΘΥΜΑΜΑΙ; Πρόσωπα Ήρωας: Λούκας Αφηγητής 1: Φράνσις Παιδί 1: Ματθαίος Παιδί 2: Αιµίλιος Βασίλης (αγόρι):δηµήτρης Ελένη (κορίτσι): Αιµιλία Ήλιος: Περικλής Θάλασσα: Θεοδώρα 2 ΘΥΜΑΜΑΙ; CD 1 Ήχος Θάλασσας Bίντεο

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος είναι το επιτραπέζιο παιχνίδι της μνήμης στο οποίο χάνουμε συνεχώς» (pics)

Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος είναι το επιτραπέζιο παιχνίδι της μνήμης στο οποίο χάνουμε συνεχώς» (pics) Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος είναι το επιτραπέζιο παιχνίδι της μνήμης στο οποίο χάνουμε συνεχώς» (pics) Πολιτισμός 26/07/2016-08:56 Ο Δημήτρης Στεφανάκης στο CretePlus.gr: «Ο χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

14η εβδομάδα Γίνε διάφανος η εβδομάδα Να τολμάς και πάλι και ξανά η εβδομάδα Κάθε αποτέλεσμα είναι καλό αποτέλεσμα...

14η εβδομάδα Γίνε διάφανος η εβδομάδα Να τολμάς και πάλι και ξανά η εβδομάδα Κάθε αποτέλεσμα είναι καλό αποτέλεσμα... Περιεχόμενα Εισαγωγή...13 Πώς να χρησιμοποιήσεις αυτό το βιβλίο...17 1η εβδομάδα Αφουγκράσου την πληροφόρηση...21 2η εβδομάδα Άδειασε το ποτήρι σου...23 3η εβδομάδα Η μοναξιά είναι ευλογία...25 4η εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό.

Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης: άνθρωποι εμπνευσμένοι από το Θεό. Το διάγραμμα του χρόνου Εποχή Αβραάμ Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου Γέννηση Ιησού Χριστού Άλωση Κων/πολης 2000 1900 1800 1700 1600 1500 1400

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα