Το θέατρο σκιών στο σύγχρονο πολυπολιτισμικό σχολείο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το θέατρο σκιών στο σύγχρονο πολυπολιτισμικό σχολείο"

Transcript

1 η Διεθνής Συνδιάσκεψη 7για το Θέατρο στην Εκπαίδευση 2012 Θέατρο & Εκπαίδευση δεσμοί αλληλεγγύης ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Νίκος Γκόβας, Μάρθα Κατσαρίδου, Δημήτρης Μαυρέας Θέατρο & Εκπαίδευση δεσμοί αλληλεγγύης Γκόβας, Ν., Κατσαρίδου, Μ., Μαυρέας, Δ. (επιμ.). (2012). Αθήνα: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση ISBN Theatre & Education bonds of solidarity Govas, N., Katsaridou, M., Mavreas, D. (eds.). (2012). Athens: Hellenic Theatre/Drama & Education Network ISBN Το θέατρο σκιών στο σύγχρονο πολυπολιτισμικό σχολείο Βαγγέλης Γαλάνης i Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: This article is freely accesible via the website Published by the Hellenic Theatre/Drama & Education Network. To order hard copies write to ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ Read the article below Το άρθρο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί δωρεάν για έρευνα, διδασκαλία και προσωπική μελέτη. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση μετά από άδεια του εκδότη.

2 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 129 Το θέατρο σκιών στο σύγχρονο πολυπολιτισμικό σχολείο Βαγγέλης Γαλάνης Περίληψη Τα τελευταία χρόνια γράφονται πολλά για τη θέση που μπορεί να πάρει το θέατρο σκιών στην εκπαίδευση και πολλές επιστημονικές μελέτες ασχολούνται με το θέμα. Διάφοροι καραγκιοζοπαίχτες επισκέπτονται τα σχολεία για να δώσουν αμφίβολης ποιότητας παραστάσεις και πολλές φορές τα παιδιά οργανώνουν παραστάσεις στις οποίες πρωταγωνιστεί ο Καραγκιόζης. Υπάρχουν όμως και κάποιοι άλλοι που υποστηρίζουν πως με αυτόν τον τρόπο ο Καραγκιόζης μετατρέπεται αποκλειστικά σε ένα θέαμα για παιδιά, εξαφανίζονται τα ανατρεπτικά χαρακτηριστικά του και ο «νέος Καραγκιόζης» δεν είναι πια ένα αληθινό λαϊκό θέατρο γιατί χάνει όλα εκείνα τα στοιχεία που συγκέντρωσε στην ιστορική του διαδρομή. Ο ψύχραιμος αναλυτής μπορεί να δει και μια άλλη πλευρά του Καραγκιόζη που τον κάνει ακατάλληλο για την εκπαίδευση. Στον θίασο υπάρχουν χαρακτήρες από διαφορετικές εθνότητες, για παράδειγμα ο Αλβανός, ο Εβραίος και ο Αράπης, που αντιμετωπίζονται με έχθρα και πολλές φορές με έντονο ρατσισμό. Τέτοιες πρακτικές δεν έχουν θέση στη σημερινή σχολική πραγματικότητα. Υπάρχει λοιπόν θέση για το θέατρο σκιών στην εκπαίδευση; Η απάντηση είναι ανεπιφύλακτα καταφατική, αλλά το σχολικό θέατρο σκιών θα πρέπει να ξεφύγει από τον Καραγκιόζη και τον τυποποιημένο θίασό του. Με αυτές τις συνθήκες το θέατρο σκιών μπορεί να εξελιχτεί σε ένα σπουδαίο παιδαγωγικό μέσο που θα δημιουργεί δεσμούς αλληλεγγύης ανάμεσα στους μαθητές και θα συνεισφέρει στις απαιτήσεις τις πολυπολιτισμικής εκπαίδευσης. Λέξεις κλειδιά: Καραγκιόζης, θέατρο σκιών, εκπαίδευση, σχολείο, λαϊκό θέατρο Τις δυο τελευταίες δεκαετίες έχει αναπτυχθεί στο χώρο της εκπαίδευσης ένα ισχυρό ρεύμα που προβάλλει τη χρήση του Καραγκιόζη και του τυποποιημένου θιάσου του για παιδαγωγικούς σκοπούς. Υπό αυτή την οπτική γωνία υλοποιούνται συνέδρια και γράφονται μελέτες που έχουν σκοπό να δείξουν σε όλους τα προτερήματα του Καραγκιόζη-παιδαγωγού και παιδικού ήρωα. Τα παιδιά ενθαρρύνονται να παρακολουθήσουν, ή να οργανώσουν τα ίδια, παραστάσεις στις οποίες ο Καραγκιόζης συνοδεύει στις περιπέτειές τους γνωστούς ήρωες της μυθολογίας, όπως ο Θησέας, οδηγάει αεροπλάνα, χώνεται στο βυθό της θάλασσας, μαζεύει τα σκουπίδια ως καλός οικολόγος και γενικότερα βολεύεται σε οποιαδήποτε θέση και ιστορία τον βάλουν οι ανήλικοι ή ενήλικοι καλλιτέχνες. Οι θιασώτες αυτής της άποψης θεωρούν πως με αυτόν τον τρόπο συμμετέχουν στη διάσωση του Καραγκιόζη που κατά την άποψή τους κινδυνεύει να εξαφανιστεί. Οι τελευταίοι καραγκιοζοπαίχτες αγκάλιασαν με ευκολία αυτή την τακτική γιατί τους έφερε κοντά σε ένα αριθμητικά σημαντικό κοινό που είτε τους επισκέπτεται στα θέατρά τους, είτε οι ίδιοι το επισκέπτονται στα σχολεία του. Εκπαιδευτικοί και Καραγκιοζοπαίχτες συμμετέχουν σε ένα γενικότερο κλίμα αισιοδοξίας γιατί οι μεν βρίσκουν νέους τρόπους για να προσεγγίσουν τους μαθητές τους και οι δε καταφέρνουν να ζήσουν από την τέχνη τους. Με το πέρασμα του χρόνου επιχειρείται να στηθεί και το θεωρητικό υπόβαθρο αυτής της υπόθεσης μέσα από άρθρα, ανακοινώσεις σε συνέδρια και διδακτορικές διατριβές. Σύμφωνα με κάποιες από αυτές τις τοποθετήσεις, ο Καραγκιόζης μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες και στις επιθυμίες του σύγχρονου παιδιού και να αξιοποιηθεί σαν αφηγητής σε λογοτεχνικά έργα και παραμύθια. Επίσης μπορεί να φέρει το όνειρο στα κουρασμένα σημερινά παιδιά (Φώτου 2006). Ταυτόχρονα δεν θα καταργηθεί το κωμικό στοιχείο του αλλά καλαμπούρια και κωμικές σκηνές θα συνδυαστούν με το περιεχόμενο των παραμυθιών που θα διηγείται (Καλλέργης 2003). Με αυτό τον τρόπο το σχολείο θα διασφαλίσει την επιβίωση του Καραγκιόζη που, ως ήρωας των παιδιών πλέον, θα πάρει μια θέση παιδικού εθνικού ήρωα ανάλογη με αυτή του Πινόκιο, του Γκινιόλ, του Τεν Τεν και του Πετρούσκα (Αναγνωστόπουλος 2003). Ακόμη και κάποιοι που στέκονται κριτικά

3 130 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης στην όλη υπόθεση στο τέλος φαίνεται να αναγνωρίζουν πως ο Καραγκιόζης μπορεί να μετασχηματιστεί και να βρει μια θέση στο σχολείο (Αθανασόπουλος 2006). Η πιο ακραία από όλες τις παραπάνω απόψεις επιχειρεί να μετατρέψει ερήμην του τον ασεβή καμπούρη σε προπαγανδιστή της «ορθόδοξης χριστιανικής αγωγής» και μέσο για την ηθική, διάβαζε χριστιανική, ανάπτυξη του παιδιού. Φυσικά η αρχαιοελληνική καταγωγή του Καραγκιόζη θεωρείται δεδομένη (Αγραφιώτης 2008). Θα μπορούσαμε να πούμε πως στην όλη προσπάθεια συμμετέχει και η πολιτεία που ενώ αγνόησε συστηματικά τον Καραγκιόζη - τα μουσεία που τον φιλοξενούν και οι εκθέσεις με φιγούρες και σκηνικά έχουν δημιουργηθεί αποκλειστικά από ιδιώτες - εμφανίζει μια όψιμη ευαισθησία επενδύοντας κάποια χρήματα σε αμφίβολης ποιότητας δράσεις και βάζοντας ορισμένα ανώδυνα, έως παραπλανητικά, κείμενα του Καραγκιόζη στα σχολικά βιβλία 1. Σημαντική παραφωνία σε όλη αυτή την κατάσταση αποτελούν οι απόψεις του εξαίρετου καραγκιοζοπαίχτη και μελετητή του Καραγκιόζη Γιάννη Χατζή που φαίνεται πως δεν συμμερίζεται το κλίμα αισιοδοξίας. Ο Χατζής προειδοποιεί πως ο Καραγκιόζης με αυτό τον τρόπο αποδεσμεύεται από τον μύθο, τον λόγο και το ήθος του θεάτρου σκιών αν και αυτά ακριβώς τα στοιχεία, μαζί με τη λαϊκή του καταγωγή, του έδωσαν νέες δυνατότητες έκφρασης και εξέλιξης προσδίδοντάς του περίσσια κινητικότητα. Η κίνηση αυτή μπορεί πολύ εύκολα να ξεπέσει αποκλειστικά σε ένα θέαμα παιδικής ψυχαγωγίας (Χατζής 1999). Εκτός από τον κίνδυνο που εντοπίζει ο Γ. Χατζής τίθεται και ένα τεράστιο ερώτημα σχετικά με το αν ο Καραγκιόζης, δηλαδή ένα παραδοσιακό λαϊκό και συνεπώς ανεξέλικτο θέαμα που ακόμη φέρει ξεκάθαρα τα σημάδια της φαλλικής του καταγωγής, μπορεί να ξεκοπεί εντελώς από το παρελθόν του και να μετατραπεί σε ένα θέαμα κατάλληλο για μικρά παιδιά και ταυτόχρονα να παραμείνει Καραγκιόζης. Επιπλέον έχουν κάποιοι το δικαίωμα να βάλουν τον Καραγκιόζη στο κρεβάτι του Προκρούστη με σκοπό την εισαγωγή του στη σχολική πραγματικότητα (Γαλάνης 2001); Ο ελληνικός Καραγκιόζης ανήκει σε ένα γενικότερο πολιτιστικό φαινόμενο που αναπτύχθηκε στη Μεσόγειο και στη βόρεια Αφρική. Είναι το τελικό προϊόν μιας πορείας που ξεκίνησε στη μεσαιωνική Αίγυπτο, διαμορφώθηκε στο πολυεθνικό περιβάλλον της οθωμανικής αυτοκρατορίας και έφτασε στο τέρμα της στο ελληνικό κράτος την δεκαετία του 1930 όταν ο Καραγκιόζης πέρασε οριστικά στην εποχή της παρακμής. Το θέατρο σκιών έφτασε σε πολύ υψηλό επίπεδο στην Αίγυπτο πριν περάσει στην οθωμανική αυτοκρατορία και διαδοθεί σε όλα τα βαλκάνια. Τα τρία διασωθέντα έργα για θέατρο σκιών του Αιγύπτιου Muhammad Ιbn Daniyal ( ) μας παρέχουν μια εικόνα για το είδος του θεάματος και το κοινό που το παρακολουθούσε. Παραστάσεις δίνονται στις ταβέρνες και τα καμπαρέ της εποχής αλλά και στις αυλές και σε άλλους δημόσιους χώρους. Στο μπερντέ εμφανίζεται ένα πανόραμα του μεσαιωνικού υποκόσμου της Αιγύπτου: Ομοφυλόφιλοι, καπνιστές χασίς, νταβατζήδες, πόρνες, μεθυσμένοι, αλλά και ο ίδιος ο διάβολος, γυρίζουν τις νύχτες στα χαμαιτυπεία μεθώντας και διασκεδάζοντας (Moreh 1987). Τα έργα του Ιbn Daniyal είναι γραμμένα σε μια ακραία αισχρή γλώσσα, σε τέτοιο βαθμό που αποτέλεσε εμπόδιο στην έκδοσή τους (Rowson 1994). Στην Αίγυπτο και τη Συρία μετά τον 10ο αιώνα άνθισε ένα θέατρο σκιών με σεξουαλικά αχαλίνωτο χαρακτήρα που κληροδότησε πολλά στοιχεία στο οθωμανικό θέατρο σκιών (Ze evi 2006, σ. 128). Στην ιστορική του διαδρομή το θέατρο σκιών ανέπτυξε μια στενή σχέση με τους χώρους του υποκόσμου και συχνά φιλοξενήθηκε στους τεκέδες και στα χαμαιτυπεία της εποχής. Υπήρξε θέαμα ανατρεπτικό με έντονα σεξουαλικά χαρακτηριστικά και μια πολύ κακή σχέση με την εξουσία. Η σχέση αυτή κάποιες φορές οξυνόταν πολύ και κατέληγε σε εναντίον του διώξεις με αποτέλεσμα κατά διαστήματα να δραστηριοποιείται στην παρανομία. Για αιώνες βρισκόταν σε άμεση σχέση με ένα ιδιαίτερο κοινό που αποτελούνταν από μέλη της κατώτερης τάξης και γνώριζε πολύ καλά τον κώδικα λειτουργίας του μπερντέ. Το ασκημένο κοινό με τον συνεχή και συστηματικό έλεγχο συμμετείχε ενεργά στην παραγωγή του θεάματος. Ο βλάσφημος Καραγκιόζης για αιώνες αποτέλεσε την έκφραση του ανώνυμου πλήθους τις φτωχογειτονιάς, εμπεριέχοντας στοιχεία από την καθημερινότητά του, την οργή του και την λανθάνουσα διάθεσή του για εξέγερση. Στο ελληνικό κράτος, στο τέλος του 19ου αιώνα, κάτω από την πίεση που δημιούργησαν οι αστυνομικές απαγορεύσεις και οι εναντίον του διώξεις το θέαμα αυτολογοκρίθηκε και μεταβλήθηκε σε οικογενειακή ψυχαγωγία. Σταδιακά αστικοποιήθηκε, δηλαδή προσαρμόστηκε στις απαιτήσεις των αστικών και μικροαστικών στρωμάτων που άρχισαν να εισρέουν σε αυτό αντικαθιστώντας το παραδοσιακό κοινό του. Τη δεκαετία του 1930, μέσα στη γενικότερη υποχώρηση του λαϊκού πολιτισμού, έπεσε οριστικά σε παρακμή. Στις μέρες μας παρουσιάζει έντονα τα σημάδια του φολκλορισμού και επιβιώνει ως παιδική διασκέδαση. Ο ανατρεπτικός Καραγκιόζης, που διατήρησε ως αρκετά αργά κάποια ανάμνηση των φαλλικών χαρακτηριστικών του και μια στενή σχέση με τον υπόκοσμο, είναι τμήμα του παραδοσιακού και ανεξέλικτου λαϊκού πολιτισμού. Ξέπεσε στα σχολεία όταν πλέον είχε χάσει τη δυναμική του και ως σκιά του εαυτού του εξισώθηκε με τα άλλα είδη θεάτρου και υποχρεώθηκε να παρακολουθήσει τις επιλογές καλλιτεχνών που χωρίς

4 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 131 κανέναν έλεγχο από το κοινό του επέβαλλαν στο θέαμα τις προσωπικές τους απόψεις 2. Αξίζει να σημειωθεί πως η «ελληνοποίηση» του Καραγκιόζη, που μεγάλο μέρος της σχετίζεται με την αφαίρεση των αισχρών χαρακτηριστικών του, υπήρξε μεταγενέστερη από το κύμα «ηθικοποίησής» του, το οποίο ξεκίνησε στα πλαίσια των γενικότερων μεταρρυθμίσεων (tanzimat) στην οθωμανική αυτοκρατορία στα μέσα του 19ου αιώνα. Οι ξένοι περιηγητές περιγράφουν καθαρά τη λογοκρισία που υπέστη ο Καραγκιόζης και την αφαίρεση του ευμεγέθους φαλλού του (Gautier, 1856, σ. 176). Επίσης, σύμφωνα με την προφορική παράδοση, ακόμη κι ο ίδιος ο Δημήτρης Σαρδούνης, που θεωρείται ο βασικός αναμορφωτής του Καραγκιόζη, τροποποίησε τον Καραγκιόζη «για να πάψουν να τον κυνηγούν» (Χριστόπουλος 1999, σ ). Το σημαντικότερο κίνητρο της αφαίρεσης των αισχρών χαρακτηριστικών του θεάματος υπήρξε η άρση των αστυνομικών απαγορεύσεων και η διακοπή των διώξεων. Οι σημερινοί καραγκιοζοπαίχτες δεν είναι πλέον λαϊκοί τεχνίτες αλλά καλλιτέχνες και αποδεσμευμένοι από τους κανόνες που διέπουν την παραγωγή του παραδοσιακού λαϊκού πολιτισμού, παρουσιάζουν στα σχολεία ένα θέαμα που αν και χρησιμοποιεί τις φιγούρες και τον στερεότυπο θίασο του Καραγκιόζη δεν είναι Καραγκιόζης αλλά μια κακή απομίμησή του. Ο αληθινός Καραγκιόζης, ως παραδοσιακό λαϊκό θέατρο, έχει ήδη εξαφανιστεί και κανένας νέος Μεσσίας δεν μπορεί να τον σώσει γιατί οι συνθήκες κάτω από τις οποίες δραστηριοποιούταν έχουν εκλείψει παντελώς. Ανάλογη τύχη είχε ο Καραγκιόζης και στην Τουρκία όπου, αφού του αφαιρέθηκαν όλα τα ανατρεπτικά χαρακτηριστικά του, μετατράπηκε σε ένα αβλαβές και απολιτικό θέαμα που κάποιες φορές χρησιμοποιήθηκε ως μέσο προπαγάνδας. Μοιραία έπαψε να υπάρχει ως ένα ζωντανό είδος του λαϊκού θεάτρου (Öztürk, 2006). Πέρα όμως από τον βαθιά ανατρεπτικό και φαλλικό χαρακτήρα του Καραγκιόζη υπάρχει και μια άλλη σοβαρή παράμετρος που τον κάνει ακατάλληλο για παιδικό θέαμα. Ο πρωταγωνιστής Καραγκιόζης και ο τυποποιημένος θίασος δημιουργήθηκαν στο πολυφυλετικό περιβάλλον της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Στον αρχικό θίασο περιλαμβάνονταν πολλοί εθνικοί τύποι, όπως για παράδειγμα ο Εβραίος, ο Αλβανός, ο Άραβας, ο Πέρσης και άλλοι (Siyavusgil, 1963). Στον ελληνικό Καραγκιόζη οι εθνικοί τύποι αντικαταστάθηκαν από τους τοπικούς αλλά διατηρήθηκαν και μερικοί από τους παλιούς εθνικούς. Αν και αποφορτίστηκαν από τα αρχικά χαρακτηριστικά τους και εξελίχτηκαν σε κάτι εντελώς καινούριο, παραμένουν ακόμη αυτό που δηλώνει το όνομά τους. Ο Τουρκαλβανός Δερβέναγας, το αργόστροφο μαντρόσκυλο της εξουσίας, δέρνει αλύπητα τον Καραγκιόζη και κατέληξε να εκπροσωπεί τους ντόπιους χωροφύλακες. Ο φιλοχρήματος Εβραίος που ενίοτε είναι ιδιοκτήτης της παράγκας, παραβαίνει την Πέμπτη Εντολή με τη γυναίκα του Καραγκιόζη και κάποτε δολοφονείται από αυτόν. Ο απαίσιος Γιουσούφ Αράπης που τον συναντάμε βασικά στις ηρωικές παραστάσεις ήταν υπαρκτό πρόσωπο και μετέφερε στον μπερντέ αλώβητη τη θηριωδία του πρωτότυπου. Σύμφωνα με τη νομοτέλεια του μπερντέ θεωρείται δεδομένη η εναντίον τους έχθρα και ο κάποιες φορές έντονος ρατσισμός (Μυστακίδου 1982, σ. 151). Στις αρχές του 20 ού αιώνα, όταν οι χαρακτήρες αυτοί πήραν την τελική τους μορφή, οι συνθήκες που είχαν επιφέρει οι πόλεμοι και γενικότερα ο αγώνας για την επιβίωση του ελληνικού κράτους καθιστούσαν στα μάτια του κοινού απολύτως φυσιολογικό τον ιδιαίτερα αρνητικό τρόπο με τον οποίο προβάλλονταν οι χαρακτήρες αυτοί στην κοινωνία του μπερντέ. Σήμερα όμως ανάλογες πρακτικές όχι μόνον δεν έχουν καμιά χρησιμότητα αλλά συμβάλλουν στην ξενοφοβία και δημιουργούν ένα αδικαιολόγητο κλίμα εχθρότητας ανάμεσα στους ανθρώπους. Πολλοί καραγκιοζοπαίχτες «λογοκρίνουν» το παραγόμενο θέαμα με σκοπό να το φέρουν στα μέτρα των παιδιών του σήμερα. Οι τροποποιήσεις αυτές ανήκουν στο γενικότερο πλαίσιο της μετατροπής του Καραγκιόζη σε ένα ανούσιο και απολιτικό θέαμα που στ αλήθεια δεν μπορεί να συγκινήσει κανέναν και ακόμη περισσότερο τα παιδιά. Υπάρχει βέβαια και μια άλλη ομάδα καραγκιοζοπαιχτών, τα μέλη της μπορούν να μετρηθούν στα δάχτυλα τους ενός χεριού, που απευθύνεται σε μια μικρή δράκα μυημένων η οποία μπορεί να ξεχωρίσει το αληθινό από το κίβδηλο. Οι παραπάνω καραγκιοζοπαίχτες αποτελούν το μοναδικό εμπόδιο προς την παντελή εξαφάνιση του θεάματος, το κρατούν ζωντανό ακόμη και με αυτόν τον τεχνητό τρόπο και προσφέρουν στο κοινό τους μια πολύ καλή ανάμνηση του αληθινού Καραγκιόζη. Ο Καραγκιόζης δεν υπήρξε ποτέ παιδικό θέαμα και ούτε μπορεί να γίνει τέτοιο στο μέλλον. Προέρχεται από το ίδιο εθιμικό υπόστρωμα με τα άσεμνα λαϊκά δρώμενα - σκοπός τους ήταν η αποτροπή του κακού και παραδείγματά τους αποτελούν τα άσεμνα δρώμενα του Δωδεκαημέρου και της Αποκριάς - και μοιραία τα ακολούθησε στο δρόμο της παρακμής και της εξαφάνισης μέσα στο γενικότερο πλαίσιο της υποχώρησης του λαϊκού πολιτισμού. Ο Καραγκιόζης και ο τυποποιημένος θίασος χρησιμοποιούνται συστηματικά στα πλαίσια της εκπαιδευτικής δραστηριότητας και της παιδικής ψυχαγωγίας για λόγους ευκολίας. Εκπαιδευτι-

5 132 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης κοί και καλλιτέχνες βρίσκουν σε αυτόν έτοιμο υλικό, παραστάσεις και φιγούρες, που χωρίς ιδιαίτερο κόπο τα παρουσιάζουν στα παιδιά. Μετά από όλα όσα αναφέρθηκαν παραπάνω το ερώτημα έρχεται σχεδόν από μόνο του: Μπορεί να βρει μια θέση το θέατρο σκιών στον κόσμο της εκπαίδευσης; Η απάντηση είναι ανεπιφύλακτα καταφατική. Το θέατρο σκιών, όπως όλα τα μικροθέατρα, μπορεί να μετατραπεί σε ένα σημαντικό παιδαγωγικό εργαλείο που επιπλέον έχει τη δυνατότητα να δώσει στα παιδιά σημαντικές ευκαιρίες έκφρασης. Αυτό που το ξεχωρίζει από τα άλλα μικροθέατρα είναι πως διαθέτει τεράστιες σκηνικές δυνατότητες που με ευκολία μπορούν να τις εκμεταλλευτούν ακόμη και τα παιδιά. Θα πρέπει όμως το παιδικό θέατρο σκιών να ακολουθήσει διαφορετική πορεία από αυτή που ξέρουμε μέχρι σήμερα και στην πορεία αυτή δεν έχει θέση ο Καραγκιόζης και ο τυποποιημένος θίασος. Καλλιτέχνες και εκπαιδευτικοί θα πρέπει να αναζητήσουν νέους δρόμους και νέους μύθους. Η δημιουργία τυποποιημένων χαρακτήρων και θιάσων είναι πολύ δύσκολή υπόθεση και δεν φαίνεται πως εξυπηρετεί καλύτερα τη σχολική χρήση του θεάτρου σκιών. Αντίθετα ένα πλήθος από μύθους και έργα μπορούν να χρησιμοποιηθούν με επιτυχία στα πλαίσια του νέου πολυπολιτισμικού σχολείου, να προβάλλουν το φυσιολογικό της διαφορετικότητας και να συμβάλλουν στην δημιουργία δεσμών αλληλεγγύης ανάμεσα στα παιδιά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιου μύθου αποτελεί ο διαδεδομένος στη Βαλκανική Χερσόνησο μύθος της δρακοκτονίας που κινείται πάνω στο βασικό μοτίβο της πάλης του καλού με το κακό. Ο μύθος της δρακοκτονίας έχει σχεδόν παγκόσμια διάδοση και στον κατάλογο των παραμυθιών των Aarne και Thompson αναφέρονται 88 παραλλαγές από τη Λιθουανία, 129 από τη Δανία, 67 από τη Ρωσία, 527 από την Ιρλανδία, 125 από τη Γερμανία, 35 από την Ινδία, 36 από τις Δυτικές Ινδίες, και πλήθος από την Ασία, την Αφρική και την Αμερική. Ο Γεώργιος Μέγας αναφέρει 222 ελληνικές παραλλαγές του μύθου (Σηφάκης 1984, σ. 20). Το μοτίβο της δρακοκτονίας στον ελληνικό χώρο είναι αρχαιότατο και το συναντάμε σταθερά στην Ήπειρο, όπου έχουν γίνει μεγάλες μετακινήσεις και εγκαταστάσεις πληθυσμών, στην πορεία τους από τη Βόρειο Ήπειρο και την Αλβανία προς το νότο. Μπορούμε να αναφέρουμε πολλά παραδείγματα με ήρωες ή αγίους δρακοκτόνους, όπως ο Αντίοχος, ο Άγιος Δονάτος, η Αγία Παρασκευή και κυρίως ο Άγιος Γεώργιος, του οποίου η λατρεία ως δρακοκτόνου εξαπλώνεται σε όλο τον ελληνικό χώρο, με τη μετανάστευση των Αλβανών και των Ηπειρωτών τον 14ο αιώνα. Φαίνεται πως στην Αλβανία, για ιστορικούς λόγους, διατηρήθηκαν αρχαιότατες αντιλήψεις που αρχικά ήταν εξαπλωμένες σε όλο το χώρο της Βαλκανικής και της Ανατολικής Μεσογείου. Από τη μεγάλη διάδοση της παράδοσης προκύπτει πως πίσω της κρύβονται παλαιοβαλκανικές αντιλήψεις, που διατηρήθηκαν ως τις μέρες μας, παρά τις εθνολογικές ανακατατάξεις στον χώρο αυτόν κατά τον Μεσαίωνα (Αλεξάκης ). Σε μια αλβανική εκδοχή του μύθου, από την περιοχή της Κρόγιας, ο δρακοκτόνος ήρωας είναι ένας γέρος δερβίσης οπλισμένος με ξύλινο σπαθί και μπαστούνι από κυπαρισσόξυλο. Ο γέρος είναι ο Σαρί Σαλντίκ, ο αγαπημένος μαθητής του Χατζή Μπεκτάς του ιδρυτή της αίρεσης των Μπεκτασήδων. Η μορφή του Σαρί Σαλντίκ στο μύθο συγχέεται με τη μορφή του Αλβανού επαναστάτη Γεώργιου Σκεντέρμπεη που με τη σειρά του, στις παραδόσεις των Βλάχων της Πίνδου, ταυτίζεται με τον Άγιο Γεώργιο (Ζάχος 1985). Τα βασικά στοιχεία του μύθου από τη σύνοψη των θεμάτων του που τη βρίσκουμε στο βιβλίο των Aarne και Thompson είναι τα παρακάτω: Ο ήρωας αποκτά ένα ζώο για βοηθό, άλογο ή σκύλο, και ένα μαγικό ρόπαλο ή σπαθί. Ένας δράκος με εφτά κεφάλια απαιτεί την πριγκίπισσα ενός τόπου και επιβάλλει την απαίτησή του κόβοντας το νερό της πηγής από όπου υδρεύεται ο τόπος. Η βασιλοπούλα δίνεται στο δράκο και όποιος μπορέσει να την σώσει θα την κάνει γυναίκα του. Ο ήρωας έρχεται από μόνος του για να πολεμήσει με τον δράκο. Κοιμάται στα γόνατα της βασιλοπούλας που τον ξυπνά όταν εμφανίζεται ο δράκος. Ακολουθεί μάχη στην οποία ο ήρωας σκοτώνει τον δράκο και κόβει τις γλώσσες του για να τις χρησιμοποιήσει ως απόδειξη του σκοτωμού του. Ένας απατεώνας κόβει τα κεφάλια του δράκου θέλοντας να οικειοποιηθεί τον φόνο του. Ο ήρωας στέλνει τη βασιλοπούλα στο σπίτι της με εντολή να μην αποκαλύψει την ταυτότητά του. Ο απατεώνας καταφέρνει τη βασιλοπούλα να του ορκιστεί πως δεν θα τον μαρτυρήσει και παρουσιάζεται ως δρακοκτόνος. Την ημέρα του γάμου εμφανίζεται ο ήρωας και δείχνοντας τις γλώσσες αποδεικνύει την αλήθεια. Ο απατεώνας τιμωρείται με σκληρό θάνατο. Ο ήρωας συχνά δεν παντρεύεται τη βασιλοπούλα αλλά ζητά κάποια άλλη χάρη, όπως π.χ. να τον βοηθήσουν να γυρίσει στον τόπο του (Σηφάκης 1984, σ ). Κατά πάσα πιθανότητα η παράσταση του ελληνικού Καραγκιόζη «Ο Μέγας Αλέξαντρος και το καταραμένο φίδι» προήλθε μετά από τον συνδυασμό στοιχείων που αντλήθηκαν από τον μύθο της δρακοκτονίας, τη «Φυλάδα του Μεγαλέξαντρου» και την παράσταση του οθωμανικού Καραγκιόζη «Φερχάτ και Σερήν». Η παράσταση του Μεγαλέξαντρου υπήρξε μια από τις καλύτερες του ελληνικού Καραγκιόζη την εποχή της ακμής του, δηλαδή τότε που απευθύνονταν αποκλειστικά στους ενήλικους.

6 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 133 Η φιγούρα του δράκου απαντά στο οθωμανικό θέατρο σκιών από πολύ νωρίς (Sevin 1802, σ. 8-9) και σε αρκετές παραστάσεις (Σηφάκης 1984, σ ). Στην παράσταση «Ματωμένη Λεύκα» ο ίδιος ο Καραγκιόζης είναι αυτός που σκοτώνει το φίδι (Μυστακίδου 1998, σ. 217). Ο μύθος της δρακοκτονίας αποτελεί τυπικό δείγμα κοινών πολιτισμικών προϊόντων ανάμεσα σε γειτονικούς λαούς. Μπορεί να δώσει μια ευκαιρία για σημαντικούς συλλογισμούς σχετικά με την κοινή καταγωγή και το κοινό μέλλον του ανθρώπινου είδους. Μετά από τη σχετική διασκευή ο μύθος μπορεί να παρασταθεί με χαρτονένιες, σκαλιστές φιγούρες που εμφανίζουν στο πανί σκιές με αληθινό «βάρος», τονίζουν την αντίθεση ανάμεσα στο άσπρο και το μαύρο και λειτουργούν συνδυαστικά με την αντίθεση ανάμεσα στο καλό και στο κακό. Επειδή η παράσταση απευθύνεται σε παιδιά η μονοτονία του μαύρου μπορεί να σπάσει με την τοποθέτηση χρωματιστής λαδόκολλας στα κενά από τις φιγούρες. Το «Όνειρο θερινής νύχτας», αν και είναι έργο επώνυμου δημιουργού, έχει γνωρίσει τέτοια αποδοχή που πλέον αποτελεί κτήμα ολόκληρης της ανθρωπότητας. Η ιστορία του είναι λίγο ως πολύ γνωστή σε όλους. Βασικό κορμό του έργου αποτελούν ο έρωτας και τα παθήματα τεσσάρων νέων, δυο αγοριών και δυο κοριτσιών, και η διαμάχη ανάμεσα στον βασιλιά και στη βασίλισσα των ξωτικών. Στο τέλος όμως οι θνητοί βρίσκουν το ταίρι τους και τα ξωτικά συμφιλιώνονται. Μέχρι να φτάσουν όμως ως εκεί θα περάσουν από μια αληθινή δοκιμασία που θα τελεστεί μια νύχτα στο δάσος. Στο ίδιο δάσος βρίσκεται μια ομάδα θεατρόφιλων μαστόρων που με ευκαιρία το γάμο του βασιλιά Θησέα θέλουν να παραστήσουν ένα έργο. Με αυτό το σκοπό έρχονται στο δάσος για να κάνουν τις πρόβες τους και μπλέκονται άθελά τους στην ιστορία. Ο Πουκ, το σκανδαλιάρικο ξωτικό, με τη βοήθεια της νύχτας θα κάνει τη ζωή όλων δύσκολη και θα προκαλέσει τραγελαφικές καταστάσεις που στο τέλος όμως θα κλείσουν με τον καλύτερο τρόπο για όλους. Το έργο είναι απόλυτα σύμφωνο με την λειτουργική του μπερντέ και θα μπορούσε να έχει γραφτεί από την αρχή για θέατρο σκιών. Κινείται ανάμεσα στο όνειρο και στην πραγματικότητα και μπορεί να βγάλει στο πανί την ονειρική διάσταση του θεάτρου σκιών. Δεν υπάρχει εδώ η αντιδιαστολή ανάμεσα στο καλό και στο κακό, αντίθετα οι χαρακτήρες κινούνται μέσα σε μια χαλαρή ατμόσφαιρα που δίνει την αίσθηση πως όλα επιτρέπονται. Αν ο μύθος της δρακοκτονίας παρασταίνεται καλύτερα με τις σκαλιστές χαρτονένιες φιγούρες που βρίσκονται πιο κοντά στην αρχική προέλευση του θεάτρου σκιών, η ανάλαφρη και ονειρική ατμόσφαιρα του «Ονείρου» αποδίδεται καλύτερα με τις διάφανες χρωματιστές φιγούρες που σήμερα κατασκευάζονται από πλαστικό. Το έργο χωρίζεται σε πέντε Πράξεις και εννιά συνολικά Σκηνές και δεν παρουσιάζει δυσκολία στην κατασκευή των σκηνικών. Θα πρέπει όμως να διασκευαστεί προσεκτικά για να προσαρμοστεί στις ανάγκες του μπερντέ. Επίλογος Από τα παραπάνω γίνεται φανερό πως η χρήση του Καραγκιόζη και του τυποποιημένου θιάσου στην εκπαίδευση είναι αντίθετη με τη μέχρι τώρα ιστορική διαδρομή του Καραγκιόζη και τη θέση του μέσα στον παραδοσιακό λαϊκό πολιτισμό μας. Η χρήση αυτή γίνεται αποκλειστικά και μόνο για λόγους ευκολίας και ευτελίζει τον ίδιο τον Καραγκιόζη. Ο τραχύς, βίαιος και μόνιμα πεινασμένος Καραγκιόζης, που συστηματικά αρνείται να εργαστεί και περιφέρεται στη σκηνή κουνώντας επιδεικτικά τη χερούκλα του με τον ίδιο τρόπο που παλιότερα έσειε το φαλλό του, δεν έχει καμιά διάθεση να διδάξει τα σημερινά παιδιά με τον τρόπο των δασκάλων. Η διδαχή του, την εποχή που υπήρχε, δεν είχε σχέση με την επίσημη εκπαίδευση και τους δασκάλους. Μπορεί όμως ο ασεβής καμπούρης να μεταφέρει μια αρκετά καθαρή εικόνα από τα ήθη των κατώτερων τάξεων και του υποπρολεταριάτου που στοιβάζονταν στις φτωχογειτονιές των αστικών κέντρων, ως τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, και διαβιούσαν στο περιθώριο της επίσημης κοινωνίας εξ αιτίας της αδυναμίας τους ή της συνειδητής επιλογής τους να ενσωματωθούν σε αυτή. Αν αποδυναμωθεί από τα στοιχεία που συγκέντρωσε μέσα στην πορεία του στην οθωμανική αυτοκρατορία και στο ελληνικό βασίλειο μπορεί να γίνει οτιδήποτε αλλά δεν θα είναι Καραγκιόζης. Επιπλέον κάποια από τα χαρακτηριστικά του βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με το κλίμα που θα πρέπει να επικρατεί στο σύγχρονο πολυπολιτισμικό σχολείο. Η εποχή που ο Καραγκιόζης σκότωνε τον Εβραίο, με τη σύμφωνη γνώμη του πλήθους, γιατί διέπραττε μοιχεία με τη γυναίκα του πέρασε ανεπιστρεπτί και σήμερα ο μοιχός με τον μοιχοκτόνο δεν μπορούν να βρουν εύκολα μια θέση στο σχολείο. Δύσκολα επίσης θα βρουν θέση στο σημερινό σχολείο πεπαλαιωμένες φοβικές αντιλήψεις που υπάρχουν πίσω από χαρακτηρισμούς όπως: αρβανίταρος, αραπάδες κ.ά.

7 134 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης Το παιδικό θέατρο σκιών θα πρέπει να ακολουθήσει τον δύσκολο δρόμο της αληθινής παραγωγής καλλιτεχνικού έργου και να αποκοπεί από την εύκολη διαδικασία αναμασήματος των έργων του Καραγκιόζη. Μπορεί να εμπνευστεί από αυτόν αλλά δεν μπορεί να τον αντιγράψει. Έχει τη δυνατότητα να απλωθεί σε έναν απέραντο κόσμο καλλιτεχνικής έμπνευσης από τον οποίο μπορεί να αντλήσει πλούσιο υλικό. Το «Όνειρο θερινής νύχτας» και ο μύθος της δρακοκτονίας αποτελούν μόνο δυο δείγματα αυτού του πλούτου. Σημειώσεις 1 Mουσειοσκευή που σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από το υπουργείο πολιτισμού και άλλους φορείς περιλαμβάνει και μια προκατασκευασμένη παράσταση Καραγκιόζη από κάποιον σύγχρονο καραγκιοζοπαίχτη που «έχει σκοπό να παρουσιάσει τα ελληνικά λαϊκά μουσικά όργανα με διασκεδαστικό τρόπο μέσα από έναν διαγωνισμό όπου θα συμμετέχουν αντιπροσωπευτικές φιγούρες του θεάτρου σκιών». Οι συγγραφείς της συσκευής αναφέρουν πως στον Καραγκιόζη οι διάφοροι τοπικοί χαρακτήρες, αν και τα γλωσσικά τους ιδιώματα γίνονται αφορμή για λογοπαίγνια, είναι αποδεκτοί και συνυπάρχουν. Επιπλέον τονίζουν πως «η αποδοχή της διαφορετικότητας και η ανεκτικότητα που υπάρχουν στο θέατρο σκιών, μαζί με την ποικιλία των μουσικών που ακούγονται από κάθε τόπο της Ελλάδας, αποτέλεσαν αφορμή και πρόκληση για τη δημιουργία του συγκεκριμένου εκπαιδευτικού υλικού». Τα αληθινά γεγονότα όμως είναι κάπως διαφορετικά. Έχουν εντοπιστεί άρθρα στις εφημερίδες, την εποχή της ακμής του Καραγκιόζη, που κάνουν λόγο για καυγάδες και ξυλοδαρμούς ανάμεσα σε Πελοποννήσιους και Ζακυνθινούς που προσβλήθηκαν βαθιά από την εμφάνιση της φιγούρας του Διονύσιου. Στον μπερντέ, χάριν κωμωδίας, τα σωματικά ελαττώματα μεγεθύνονται και γελοιοποιούνται ενώ οι αλλοεθνείς, όπως ο Εβραίος και ο Αλβανός, φορτώνονται με όλα εκείνα τα ελαττώματα που θα έπρεπε να κουβαλάει η φυλή τους. Ο τρόπος που αντιμετωπίζει ο μπερντές τους αλλοεθνείς θυμίζει τις ταραχές που ξεσπούσαν σε διάφορα μέρη της Ελλάδας τη Μεγάλη Εβδομάδα όταν, ταυτόχρονα με το έθιμο του καψίματος του Ιούδα, οι πιστοί κακοποιούσαν τους Εβραίους που κυριολεκτικά δεν τολμούσαν να ξεμυτίσουν από τις συνοικίες τους. 2 Το θέμα αναλύεται διεξοδικά από τον Β. Γαλάνη στη μελέτη του «Ο Καραγκιόζης στην εκπαίδευση: Μια απόπειρα αποτίμησης της διαδρομής ενός ασεβούς χαρακτήρα που ξεκίνησε ως θαμώνας των χαμαιτυπείων και κατέληξε στα σχολεία». 3 Ο καραγκιοζοπαίχτης Ορέστης (Χριστόπουλος 1999, σ ) αναφέρει έναν διάλογο ανάμεσα στον Δημήτρη Σαρδούνη που έχει περάσει στην ιστορία ως ο αναμορφωτής του Καραγκιόζη και στον Δημήτρη Πάγκαλο που σύμφωνα με την προφορική παράδοση έπαιζε τον παλιό οθωμανικό Καραγκιόζη. Κανένας δεν μπορεί να επιβεβαιώσει τη γνησιότητα του διαλόγου, αλλά το δίλημμα που καθρεφτίζει είναι πέρα για πέρα αληθινό: «Σε όλη αυτή την ιστορία ο Πάγκαλος είχε πολλές αντιρρήσεις. -Όλα καλά και άγια αφεντικό αλλά θα μου χαλάσεις τον καραγκιόζη, του γκρίνιαζε. -Τι εννοείς Δημητρό; ρωτούσε ο Μίμαρος. -Άφησέ τον όπως είναι. -Μα αν τον αφήσω χαμαμτζή, ανάμεσα στις γυμνές γυναίκες με το παλαμάρι στο χέρι, δεν θα σταματήσουν να τον κυνηγούν. -Ε, αϊ σιχτίρ, αφεντικό, κάνε τον ψάλτη στην εκκλησία να δω τι καραγκιόζης θα είναι». Βιβλιογραφικές αναφορές Αγραφιώτης, Θ. (2008). Το νεοελληνικό θέατρο σκιών ως μέσο αγωγής των μαθητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσηςχριστιανοπαιδαγωγική θεώρηση. (Αδημοσίευτη Διδακτορική Διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 2008). Αθανασόπουλος, Π. (2006). Μια πρόταση επαναδιαπραγμάτευσης του ρόλου του ελληνικού παραδοσιακού θεάτρου σκιών στην εκπαίδευση. Άρθρο δημοσιευμένο στα πρακτικά 1ου Διεθνούς Συνεδρίου: Λαϊκός Πολιτισμός και Εκπαίδευση, 29 Σεπτεμβρίου-1 Οκτωβρίου Ανακτήθηκε από Αλεξάκης, Ε. ( ). Mια περίεργη παράδοση δρακοντοκτονίας από την Επίδαυρο Λιμηρά Λακωνίας. Λαογραφία 33, Αναγνωστόπουλος, Β. (2003). Η μαθητεία των παιδιών μπροστά στους ίσκιους. Στο Β. Αναγνωστόπουλος (επιμ.), Θέατρο σκιών και εκπαίδευση (σ ). Αθήνα: Καστανιώτης. Γαλάνης, Β. (2011). Ο Καραγκιόζης στην εκπαίδευση: Μια απόπειρα αποτίμησης της διαδρομής ενός ασεβούς χαρακτήρα που ξεκίνησε ως θαμώνας των χαμαιτυπείων και κατέληξε στα σχολεία. Θέματα παιδείας 45-46, Gautier, T. (1856). Constantinople. Paris: Lévy frères. Ζάχος, Ε. (1985), Θέατρο σκιών στην Ήπειρο. Ηπειρωτική Εταιρεία 197 & 198, &

8 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 135 Ze evi, D. (2006). Producing desire: changing sexual discourse in the Ottoman Middle East, , Berkeley-Los Angeles: University of California Press. Καλλέργης, Η. (2003). Καραγκιόζης και παιδική ψυχή. Στο Β. Αναγνωστόπουλος (επιμ.), Θέατρο σκιών και εκπαίδευση (σ ). Αθήνα: Καστανιώτης. Moreh, S. (1987). The Shadow Play («Khayāl al-zill») in the Light of Arabic Literature. Journal of Arabic Literature 18, Μυστακίδου, Α. (1982).Το θέατρο σκιών στην Ελλάδα και στην Τουρκία. Αθήνα: Ερμής. Μυστακίδου, Α. (1998). Οι μεταμορφώσεις του Καραγκιόζη. Αθήνα: Εξάντας. Öztürk, S. (2006). Karagöz Co-Opted: Turkish shadow theatre of the early republic ( ). Asian Theatre Journal, 32(2), Rowson, E. (1994). Three Shadow Plays by Muhammad Ibn Daniyal. Journal of the American Oriental Society, 114(3), Sevin, F. (1802). Lettres sur Constantinople de M. l abbé Sevin. Paris: Obré-Buisson. Σηφάκης, Γ. (1984). Η παραδοσιακή δραματουργία του Καραγκιόζη. Αθήνα: Στιγμή. Siyavusgil, S. E. (1963). Ο Τούρκος Καραγκιόζ και τα πρόσωπα του θιάσου του. Θέατρο 10, Φώτου, Γ. (2006). Το θέατρο σκιών (Καραγκιόζης) στα νέα βιβλία του Ελληνικού Δημοτικού Σχολείου. Άρθρο δημοσιευμένο στα πρακτικά 1ου Διεθνούς Συνεδρίου: Λαϊκός Πολιτισμός και Εκπαίδευση, 29 Σεπτεμβρίου-1 Οκτωβρίου Ανακτήθηκε από Χατζής, Γ. (1999, 3 Ιανουαρίου). Οι επιδράσεις στο ρεπερτόριο. «Επτά ημέρες» Η καθημερινή, Χριστόπουλος, Β. (1999). Ορέστης. Ο Πατρινός Καραγκιοζοπαίχτης Ανέστης Βακάλογλου. Πάτρα: Αχαϊκές εκδόσεις. Ο Βαγγέλης Γαλάνης είναι δάσκαλος και εργάζεται στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Είναι απόφοιτος του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και του Τμήματος Ειδικής Αγωγής του Διδασκαλείου «Δημήτρης Γληνός». Ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό του (Master of Arts) στο Πανεπιστήμιο του Γιοχάνεσμπουργκ με τίτλο: «Ελληνικό θέατρο σκιών: μια μελέτη για την ιστορική του διαδρομή». Είναι υποψήφιος διδάκτορας του Τμήματος Ελληνικών και Λατινικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Γιοχάνεσμπουργκ και το διδακτορικό του έχει τίτλο: «Το νεοελληνικό λαϊκό θέατρο ως μέσο παιδείας του ελληνικού λαού από την ίδρυση του ελληνικού κράτους ως σήμερα». Είναι καλλιτέχνης του θεάτρου σκιών και έχει δώσει πλήθος παραστάσεων στα σχολεία όπου εργάστηκε και στα πλαίσια άλλων εκδηλώσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει διδάξει σε εργαστήρια σχετικά με το θέατρο σκιών και τo κουκλοθέατρο. Μελέτες του έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά έντυπα στην Ελλάδα και στη Νότια Αφρική.

«Αφετηρία στον Αυλώνα»

«Αφετηρία στον Αυλώνα» Θέατρο & Εκπαίδευση: η Διεθνής Συνδιάσκεψη δεσμοί αλληλεγγύης 7για το Θέατρο στην Εκπαίδευση 2012 Θέατρο & Εκπαίδευση δεσμοί αλληλεγγύης 135 Ze evi, D. (2006). Producing desire: changing sexual Γκόβας,

Διαβάστε περισσότερα

A.K. 0294. Επώνυμο. Παλαιοθόδωρος. Όνομα. Παναγιώτης. Ψευδώνυμο/ Καλλιτεχνικό όνομα. Τάκης Παλαιοθόδωρος. Τόπος γεννήσεως.

A.K. 0294. Επώνυμο. Παλαιοθόδωρος. Όνομα. Παναγιώτης. Ψευδώνυμο/ Καλλιτεχνικό όνομα. Τάκης Παλαιοθόδωρος. Τόπος γεννήσεως. A.K. 0294 Επώνυμο Παλαιοθόδωρος Όνομα Παναγιώτης Ψευδώνυμο/ Καλλιτεχνικό όνομα Τάκης Παλαιοθόδωρος Τόπος γεννήσεως Καλύβια Ηλείας Ημερομηνία γεννήσεως 3/5/1942 Ημερομηνία θανάτου Εν ζωή Βιογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου τίο υ αρ ια σμ ΘΕΑ ΤΟ 2 ήμ 1-2 ερ 4 Ρ α κ Mα ου ρτ Υ κλο ίου θέ ατ ρ ου ΚΛΟ ΚΟΥ γκό πα ΣΤΙ Β 21 ΑΛ M ΦΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Είναι τεράστια η χαρά, η τιμή και η συγκίνηση που μου δίνεται η ευκαιρία,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευές των ανθρώπων. Ένα ελληνικό μοναστήρι

Κατασκευές των ανθρώπων. Ένα ελληνικό μοναστήρι Κατασκευές των ανθρώπων Ένα ελληνικό μοναστήρι 12 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Α. ΥΛΙΚΑ Ένας μεταλλικός χάρακας. Ένα κοπίδι. Το ψαλίδι και η κόλλα που περιέχονται στη συσκευασία. Β. ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οι φωτογραφίες του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μύλος των ξωτικών Τα πιο γλυκά Χριστούγεννα

Ο Μύλος των ξωτικών Τα πιο γλυκά Χριστούγεννα Ο Μύλος των ξωτικών Τα πιο γλυκά Χριστούγεννα 9 Δεκεμβρίου 2011 γεννήθηκε ένα παραμύθι Ο Μύλος των Ξωτικών είναι η μεγαλύτερη και πιο πετυχημένη Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987 ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987 Εκπαιδευτικά προγράμματα μουσειακής αγωγής για σχολικές ομάδες Σχολικό έτος 2015 2016 Οι εξειδικευμένες

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ:

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: 1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ 8 ΙΑΛΥΣΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Α. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε:

ΟΜΑΔΑ Α. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε: ΟΜΑΔΑ Α Θέμα: Γέννηση και πρώτα χρόνια 1. Πού και πότε γεννήθηκε ο Μέγα Αλέξανδρος; 2. Ποιοι ήταν οι γονείς του; 3. Ποιος ήταν ο Βουκεφάλας και τη σχέση έχει με το Μέγα Αλέξανδρο; 1. την ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ 1900 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ PROJECT 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΜΑΔΑΣ 1 v ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ 15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2015-16 ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ ΘΕΜΑ: «ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ», ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στη συγκεκριμένη εργασία επιχειρείται

Διαβάστε περισσότερα

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017»

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΣΤΟΧΟΣ 3 ος : Η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου του συνόλου των κατοίκων της Ευρώπης και η ανάδειξη των κοινών στοιχείων και της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών πολιτισμών, μέσα από πολιτιστικές

Διαβάστε περισσότερα

http://www.youtube.com/watch?v=btu0tx1tf94 Παράσταση Καραγκιόζη «Τα ρούχα του πασά» στο Κοπερτί

http://www.youtube.com/watch?v=btu0tx1tf94 Παράσταση Καραγκιόζη «Τα ρούχα του πασά» στο Κοπερτί Α. Κ. 0273 Επώνυμο Δούκας Ονομα Θεμιστοκλής (Θέμης) Ψευδώνυμο / καλλιτεχνικό όνομα Τόπος γεννήσεως Ημερομηνία γεννήσεως 30 Νοεμβρίου 1954 Βιογραφικά στοιχεία Πτυχιούχος της Παιδαγωγικής Ακαδημίας ς και

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Το Καστρί, μέχρι το 1960 ονομαζόταν Άγιος Νικόλαος και ήταν το μεγαλύτερο από τα Καστριτοχώρια.

Το Καστρί, μέχρι το 1960 ονομαζόταν Άγιος Νικόλαος και ήταν το μεγαλύτερο από τα Καστριτοχώρια. Το Καστρί, μέχρι το 1960 ονομαζόταν Άγιος Νικόλαος και ήταν το μεγαλύτερο από τα Καστριτοχώρια. Στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν δημιουργήθηκαν οι πρώτοι Δήμοι στην Ελλάδα ο Άγιος Νικόλαος, το σημερινό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ. Εργασία. των μαθητών της Α3 τάξης του 2 ου Γυμνασίου Ελευσίνας

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ. Εργασία. των μαθητών της Α3 τάξης του 2 ου Γυμνασίου Ελευσίνας ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ Εργασία των μαθητών της Α3 τάξης του 2 ου Γυμνασίου Ελευσίνας ΑΓΓΕΛΟΥ ΠΑΠΠΑ ΜΕΡΑΜΠΙ ΤΣΑΝΑΒΑ Ελευσίνα, Μάιος 2012 ΟΡΙΣΜΟΣ Κοινωνικός ρατσισμός ή κοινωνικός αποκλεισμός είναι ο υποτιμητικός

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια Με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας Κουκλοθέατρο ΑΝΕΜΗ παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια H πολύχρονη εμπειρία και η αγάπη μας για τα παιδιά, σας υπόσχονται μια μοναδική παράσταση κουκλοθεάτρου με

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για το διάστημα Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία, 2014 Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Κογκίδου, Δ. & Τσιάκαλος Γ. Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα Η Κυριακάτικη Αυγή στις 24 Απριλίου 2005 και στο: Γ. Τσιάκαλος (2006) Απέναντι στα εργαστήρια του

Διαβάστε περισσότερα

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πατσιάς, Α., Α. Σφακιανάκη, Γ. Κλειδής, Στ. Τσιγδινός & Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Μετανάστευση και κινηματογράφος Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Μετανάστευση και κινηματογράφος Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 3ο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Μετανάστευση και κινηματογράφος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Μπενάκη 110ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Νέοι και πρότυπα ψυχαγωγίας (4601)

Κείμενο Νέοι και πρότυπα ψυχαγωγίας (4601) Κείμενο Νέοι και πρότυπα ψυχαγωγίας (4601) Ως ψυχαγωγία θεωρείται κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα που επιτρέπει στους ανθρώπους να αξιοποιούν δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο τους. Η δραστηριότητα μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή, 30 Αυγούστου, ώρα 20:00

Παρασκευή, 30 Αυγούστου, ώρα 20:00 Ξάνθη: 23/8/2013 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για τους συντάκτες ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ και ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Και φέτος το Ίδρυµα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης συµµετέχει ενεργά στις Γιορτές Παλιάς Πόλης Ξάνθης, µε ποικίλες δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ

«ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ «ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ Ο μύθος των Δαναΐδων, ο γενέθλιος μύθος του Άργους, αναβίωσε στο αρχαίο θέατρο της πόλης, από τη Θεατρική Ομάδα του 1ου Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν

Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν Έχοντας μεγαλώσει με το Ουράνιο Τόξο, ο Χρήστος Δημόπουλος αποτελεί μία οικεία φιγούρα. Κάθε μέρα «έμπαινε» στο σπίτι, μας έλεγε ιστορίες, μας έδειχνε κατασκευές.

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 2 2. Χάνια... 2 3. Τα Χάνια της Ξάνθης... 3 4. Το Χάνι Αβέρωφ... 3 5. Εικόνες... 4 6. Βιβλιογραφία... 6 Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος-

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη

Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη Φωτογραφίες από τον Σύλλογο εν Αθήναι Βονιτσάνων & αρχείο Γιώργου Μπελεσιώτη 1 Στην Βόνιτσα υπάρχει το έθιμο του Αχυρένιου Γληγοράκη το οποίο αναβιώνει κάθε Καθαρά Δευτέρα στην πόλη της Βόνιτσας. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Εισαγωγή Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Για την κατανόηση του θέματος καθώς το διαβάζουμε θα πρέπει γνωρίζουμε ή να έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡΣΑΚΕΙΑ - ΤΟΣΙΤΣΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ. Συμβουλές προς τους γονείς για τη χρήση του διαδικτύου

ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡΣΑΚΕΙΑ - ΤΟΣΙΤΣΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ. Συμβουλές προς τους γονείς για τη χρήση του διαδικτύου ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡΣΑΚΕΙΑ - ΤΟΣΙΤΣΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Συμβουλές προς τους γονείς για τη χρήση του διαδικτύου Αγαπητοί γονείς, H εξέλιξη της τεχνολογίας έχει κάνει το Διαδίκτυο (internet) ένα "δυνατό"

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

«To παραμύθι γιορτάζει» Έκθεση και δράσεις στο Ίδρυμα Ευγενίδου

«To παραμύθι γιορτάζει» Έκθεση και δράσεις στο Ίδρυμα Ευγενίδου EΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΜΥΘΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ «To παραμύθι γιορτάζει» Έκθεση και δράσεις στο Ίδρυμα Ευγενίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ-ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ» IΣΤΟΡΙΚΟ Tο Κοινωφελές Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», αναγνωρίζοντας τις δραστηριότητές

Διαβάστε περισσότερα

O ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ. Ερευνητική εργασία Β Λυκείου Άσπρων Σπιτιών 2014-15

O ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ. Ερευνητική εργασία Β Λυκείου Άσπρων Σπιτιών 2014-15 O ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΟΜΙΚΣ Ερευνητική εργασία Β Λυκείου Άσπρων Σπιτιών 2014-15 Συμμετείχαν οι μαθητές : Α ΟΜΑΔΑ Κρομμύδα Μαρίνα, Κωτούλα Μαρία, Γκεντς Φατμέ, Παναγιώτη Αναστασία. Β ΟΜΑΔΑ Χατζηκωνσταντίνου Ραφαέλα,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Φτάνει να μισήσει ένας άνθρωπος έναν άλλον άνθρωπο, για ν' απλωθεί,σιγά-σιγά,το μίσος σ' ολάκερη την ανθρωπότητα. Ζαν Πωλ Σάρτρ Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε μάρτυρες πολλών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη

Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη Εκπαίδευση Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΓΑΠΑΕΙ ΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη 18, 19 & 20 Δεκεμβρίου 2015 Μουσικό εργαστήριο για παιδιά που βρίσκονται στο αυτιστικό φάσμα. Το εργαστήριο πραγματοποιείται για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Εμείς οι μαθητές της ΣΤ τάξης του 22 ου Δημ. Σχ. το Φεβρουάριο του 1 πραγματοποιήσαμε μια έρευνα σε 178 μαθητές των τμημάτων της Γ, Δ, Ε και ΣΤ τάξης του 13 ου και του 22 ου

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέμα Διαλόγου «ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΣΤΑ ΣΔΕ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επανάληψη

Εισαγωγή στην επανάληψη Εισαγωγή στην επανάληψη Στο κεφάλαιο αυτό ήρθε η ώρα να μελετήσουμε την επανάληψη στον προγραμματισμό λίγο πιο διεξοδικά! Έχετε ήδη χρησιμοποιήσει, χωρίς πολλές επεξηγήσεις, σε προηγούμενα κεφάλαια τις

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής «Διδακτική της Ιστορίας» Διδάσκουσα: Μαρία Ρεπούση Ακαδημαϊκό έτος:

Διαβάστε περισσότερα

H φιλοσοφία γίνεται εύκολα μια νοσταλγική άσκηση. Άλλωστε, η σύγχρονη φιλοσοφία έχει την τάση να προβάλλει αυτή τη νοσταλγία. Σχεδόν πάντα, δηλώνει

H φιλοσοφία γίνεται εύκολα μια νοσταλγική άσκηση. Άλλωστε, η σύγχρονη φιλοσοφία έχει την τάση να προβάλλει αυτή τη νοσταλγία. Σχεδόν πάντα, δηλώνει H φιλοσοφία γίνεται εύκολα μια νοσταλγική άσκηση. Άλλωστε, η σύγχρονη φιλοσοφία έχει την τάση να προβάλλει αυτή τη νοσταλγία. Σχεδόν πάντα, δηλώνει πως κάτι έχει ξεχαστεί ή έχει σβηστεί, πως κάτι λείπει.

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. Ενδιαφέρον θέμα. Μας δίνετε η ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τους Ολυμπιακούς αγώνες και την παιδεία μέσα από αυτούς.. Επίσης μπορούμε να γνωρίζουμε και να μάθουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Ένα Ψάρι στο Αγκίστρι Μια φορά και έναν καιρό πριν περίπου δυο αιώνες μεγάλη καταιγίδα με βροντές και αστραπές

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολή. Κρυμμένος Θησαυρός. Λίνα Σωτηροπούλου. Εικόνες: Ράνια Βαρβάκη

Αποστολή. Κρυμμένος Θησαυρός. Λίνα Σωτηροπούλου. Εικόνες: Ράνια Βαρβάκη διαβάζω ιστορίες Αποστολή Κρυμμένος Θησαυρός Λίνα Σωτηροπούλου Εικόνες: Ράνια Βαρβάκη 11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Το δώρο της γιαγιάς Μόλις χτύπησε το ξυπνητήρι, με έπιασε πανικός. Δεν μπορούσα να καταλάβω για ποιον

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα