Τη σχέση αυτή της μοντέρνας αρχιτεκτονικής και της ιδεολογίας θα. την δούμε μέσα από την ιστορία της αρχιτεκτονικής του 20ου αιώνα.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τη σχέση αυτή της μοντέρνας αρχιτεκτονικής και της ιδεολογίας θα. την δούμε μέσα από την ιστορία της αρχιτεκτονικής του 20ου αιώνα."

Transcript

1 1 ΓΙΟΥΛΗ ΡΑΠΤΗ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Ε.Μ.Π. Η ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΑΝ ΦΟΡΕΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΩΝ Τη σχέση αυτή της μοντέρνας αρχιτεκτονικής και της ιδεολογίας θα την δούμε μέσα από την ιστορία της αρχιτεκτονικής του 20ου αιώνα. Πριν όμως, ας εξετάσουμε γενικά την σχέση που υπήρχε ανάμεσα στα διάφορα ιδεολογικά συστήματα και στη δημιουργία της αρχιτεκτονικής μορφής. Ιστορικά, ο όρος αρχιτεκτονική χρησιμοποιήθηκε όχι για να προσδιορίσει όλες τις κατασκευές, αλλά σχεδόν αποκλειστικά αυτές που αποτελούσαν μια μνημειακή αρχιτεκτονική : όπως κτίρια πάνω στα οποία χαράχθηκαν γενναίες εποχές καθώς και πρόσκαιρες ιδεολογίες, κτίρια που ήταν μόνο θεσμοί, όπως τα μνημεία, τα παλάτια ή οι τόποι λατρείας των κυριαρχουσών τάξεων, κτίρια που στερεώνουν και κάνουν να φαίνονται όμοιες οι πρακτικές και οι ιδεολογίες της κοινωνίας γενικά. Έτσι, η αρχιτεκτονική δημιούργησε έργα τέχνης για την δόξα μερικών προνομιούχων. Δηλαδή χώρους μεγαλοπρεπείς σύμφωνα με μια σκηνική τάξη, συγκεκριμένη και ιεραρχική, δυνάμει των αιώνιων αξιών. Στους χώρους δε αυτούς εκδιπλώθηκαν οι κινήσεις του ανθρώπου ως ηθοποιού μόνο. Τα διαδοχικά στιλ που συνιστούν την ιστορία της αρχιτεκτονικής, μαρτυρούν επίσης, εκτός των άλλων, τα διάφορα κοινωνικά συστήματα, δηλώνουν ποιοι ήταν στην εξουσία, δηλαδή εάν πρόκειται για τους Φαραώ της Αιγύπτου, ή για κάποιους Έλληνες δημοκράτες, ή για τους αυτοκράτορες της Ρώμης ή του Βυζαντίου. Πρόκειται για ακραίες εκδηλώσεις της αρχιτεκτονικής όπου αντικατοπτρίζονται επίσης ακραίες πολιτικές και κοινωνικές θέσεις. 1

2 2 Με την βιομηχανική όμως εποχή, η αρχιτεκτονική προσπαθεί να ξεπεράσει τους περιορισμούς της και την ανάλογη υποταγή της στις σφαίρες της πολιτικής και της θρησκευτικής δύναμης. Από το παρελθόν, ο αρχιτέκτονας και η αρχιτεκτονική ήταν περισσότερο εξαρτημένη από το εποικοδόμημα (είτε θρησκευτικό, είτε καλλιτεχνικό, είτε πολιτικό), παρά από την οικονομική βάση (όπως είναι οι τεχνοοικονομικές συνθήκες). Η βιομηχανική επανάσταση έρχεται να μεταβάλει αυτή τη σχέση. Οι καθεδρικοί ναοί του 19 ου αιώνα θα είναι τα μεγάλα μαγαζιά, όπως π.χ. το Bon Marche (1850) και το Printernps (1867) στο Παρίσι, οι σιδερές κατασκευές όπως ο πύργος του Αϊφελ (1889) και τα κτίρια των Διεθνών Εκθέσεων όπου ήταν αραδιασμένα τα βιομηχανικά προϊόντα. Είναι φανερό ότι εξελίσσετο μια καινούργια ιδεολογία, απ' όπου έβγαινε η ιδέα της μηχανοποίησης του σύγχρονου κόσμου. Έτσι, η παραδοσιακή έννοια της εξάρτησης της αρχιτεκτονικής από τις «υπερδομές» θα μεταλλαγεί σε μια προοδευτική ενσωμάτωση της στην καθημερινή ζωή. Πρόκειται για μια μεταλλαγή, που ακολουθεί πιστά μέσα από την καθαρή έννοια της αρχιτεκτονικής, την έκρηξη της πόλης και το τέλος της σαν αυτόνομης οντότητας, σαν έργο τέχνης. 1. Ποιος όμως είναι ο καινούργιος ιδεολογικός και ταυτόχρονα κοινωνικός κόσμος που βρίσκεται πίσω από τα έργα των μοντέρνων αρχιτεκτόνων από την αρχή του αιώνα μας και κυρίως στη περίοδο του μεσοπολέμου ; 2. Πώς έγινε η ενσωμάτωση της αρχιτεκτονικής στην καθημερινή ζωή ; Είναι δύο ερωτήματα που ζητούν απάντηση : 1. Από την μία μεριά προβάλλει η οικονομική δύναμη των μονοπωλίων που αυξάνεται συνεχώς. Αυτή η αύξηση επηρεάζει ολοένα και περισσότερο το κοινωνικό και ιδεολογικό οικοδόμημα της καπιταλιστικής κοινωνίας. 2

3 3 Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο, η βιομηχανική αισθητική παρουσιάζει τελικά το προϊόν δύονέων τύπων φαινομένων : την καινοτομία στο επίπεδο του οικονομικού συστήματος, και την κρίση των παραδοσιακών και αισθητικών αξιών. Από την άλλη μεριά, η επιστημονική και τεχνολογική ανάπτυξη αφού ανέτρεψε την παραδοσιακή ιεραρχία των κανόνων γνώσης, προκάλεσε σαν αντίδραση στον τομέα των τεχνών και των επιστημών μια έρευνα που σκοπεύει στη δημιουργία μιας αντικειμενικότητας και επιστημονικότητας. Κατά συνέπεια, η εικόνα της πραγματικότητας δεν θα συλλαμβάνεται πλέον σύμφωνα με την αντίληψη του αισθητικού κόσμου, αλλά αποκλειστικά με την βοήθεια των μαθηματικών. Το γεγονός αυτό ενισχύεται από την βεβαίωση του Theodor Adorno ότι ο προ-βιομηχανικός κόσμος πρόκειται να εξαφανιστεί χωρίς οίκτο και ο ιστορικός κόσμος των εικόνων παρέρχεται με την εμφάνιση ενός κόσμου που θα εξαλείψει τις σχέσεις κάτω από τις οποίες ζουν οι άνθρωποι 1. Αυτή η ρήξη με την παράδοση θέτει ακριβώς το πρόβλημα της κοινωνικής λειτουργίας της τέχνης. Η αφηρημένη τέχνη π.χ. τονίζει την ρήξη με το παρελθόν, θέτοντας με τρόπο αποτελεσματικό το πρόβλημα του υποκειμένου κι εκείνου της κοινωνικής λειτουργίας της. Η αρχή του αιώνα μας θα χαράξει το πέρασμα από μια τέχνη αναφορική σε μια τα τέχνη δομική, καθιστώντας εμφανή την δομή και την πλαστικότητα. Η τέχνη χάρη στην επιστήμη θα αποκτήσει έναν νέο χώρο τεσσάρων διαστάσεων, θα υποταχθεί στη μαγεία της μηχανής, στα θέλγητρα του αυτοματισμού και θα αποδεχθεί την μηχανοποίηση αυτής της ίδιας. Η τέχνη στον αιώνα μας θα αλλάξει μορφή γιατί η θεώρηση του κόσμου και η ερμηνεία του αλλάζουν. Η τέχνη θα ανατρέψει τις αξίες και τις μορφές του παρελθόντος σαν συμβατικές και θα κτίσει ένα κόσμο καινούργιο, ένα κόσμο που θα 3

4 4 αναστατωθεί από τα θεμέλια λόγω της εξέλιξης της επιστήμης και την είσοδο της νέας βιομηχανίας. Στον τομέα της Αρχιτεκτονικής, το επιστημονικό πνεύμα διακόπτει τη συνέχεια της κλασικής παράδοσης και αναλύει την μοντέρνα αρχιτεκτονική στις αφηρημένες της συνιστώσες. Προσφέρει, επιπλέον, δυνατότητες έρευνας στα πλαίσια ενός νέου προσανατολισμού, με μια νέα μέθοδο ικανή να αποκαταστήσει την ενότητα της αρχιτεκτονικής εμπειρίας με το περιβάλλον της σύγχρονης πόλης, όπως επίσης δυνατότητες έρευνας της ουσιαστικής σχέσης που συνδέει την μορφή με τη λειτουργία. Δηλαδή, διατυπώνεται η ανάγκη να υπάρξει ταυτόχρονα δράση τόσο στην διάταξη του χώρου όσο και στο κοινωνικό και ανθρώπινο περιεχόμενο του, με στόχο να βελτιωθεί το ανθρώπινο περιβάλλον. Ούτε όμως οι νέες κοινωνικές ανάγκες, όπως τις αντιλαμβάνονταν, οι πρωτοπόροι αρχιτέκτονες ούτε η νέα τεχνολογία ήταν επαρκής για να ορίσουν τις νέες μορφές της νέας αρχιτεκτονικής, μια κι αυτές έπρεπε να μην αντλούν το κύρος τους από το παρελθόν, αλλά να έχουν μια δική τους αυτόνομη αισθητική αξία. Τέτοιες μορφές δεν μπορούσαν να είναι παρά μόνο εκείνες που από την μια μεριά θα ανταποκρίνονταν απόλυτα στην κατασκευαστική δομή και τον λειτουργικό προορισμό τους και από την άλλη θα υπήκουαν στους αιώνιους νόμους της μαθηματικής αρμονίας. Αυτό γίνεται πιο συγκεκριμένο εάν λάβουμε υπ' όψιν μας ότι οι καλλιτεχνικές μορφές, σε μια ταξική κοινωνία, καθορίζονται με τρόπο έμμεσο ή συμβολικό από την κυριαρχούσα ιδεολογία κι από τις σχέσεις ισχύος ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις. Θεωρώ σημαντικό να επιμείνουμε πάνω στις διαμεσολαβήσεις- εμμεσότητες (mediations). Διότι όταν μιλάμε για το συμβολικό, σύμφωνα με τον Γάλλο, 4

5 5 Καθηγητή της Φιλοσοφίας της Τέχνης, Ο. Revault d' Allonnes, είναι σαν να κάνουμε ένα πέρασμα από ένα γεγονός αντικειμενικό, όπως είναι το αρχιτεκτονικό έργο, σ' ένα γεγονός υποκειμενικό, όπως είναι το συναίσθημα του αρχιτέκτονα, η επίδραση του κοινού ή του χρήστη, και αντίστροφα 2. Παραδείγματα μπορούμε να έχουμε από τις αναφορές μας, στην συνέχεια, στην εξπρεσιονιστική αρχιτεκτονική. Πρόκειται λοιπόν για ένα διάβημα που απαιτεί ποικίλες μεσολαβήσεις που πραγματοποιούνται, θεμελιώνονται και πλάθονται μέσα από την κοινωνική και ατομική πείρα, που έχουμε από τον χώρο. Εάν επιμείνει κανείς πάνω στην διαλεκτική άποψη αυτής της διαδικασίας, οι μορφές του χώρου παίζουν τον ρόλο του «εκφραστή δέκτη» των ιδεολογικών εφαρμογών. Αλλά αυτές οι ιδεολογίες, στις οποίες η μοντέρνα αρχιτεκτονική μπορεί να αναφερθεί, δεν υφίστανται και δεν γίνονται αντιληπτές παρά μόνο μέσα από τις σχέσεις και τις αλληλεπιδράσεις της κοινωνικο-οικονομικής βάσης. Σχέσεις πάντα έμμεσες που εξηγούν την σχετική αυτονομία που καρπούται η αρχιτεκτονική στην δημιουργία μορφών που προκύπτουν από τον χώρο. Έτσι τα οπτικά μοντέλα της αφηρημένης τέχνης, σαν μορφές που απορρέουν από την λογική, σαν διαδικασία οργάνωσης του χώρου, εφαρμόζονται στην οργάνωση του περιβάλλοντος, στην πολεοδομία, στην βιομηχανική παραγωγή, στην αρχιτεκτονική. Πρόκειται λοιπόν για εποικοδομητικούς συντελεστές, άμεσα αφομοιώσιμους κοινωνικά, δηλαδή στο πλαίσιο των κοινωνικών ομάδων, της συλλογικής κοινωνικής παραγωγής. Η διαδικασία αυτή δεν έγινε αβασάνιστα: 1. 1) Ακολουθώντας την πορεία της αρχιτεκτονικής, από την αρχή του αιώνα μέχρι τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, μας δίνεται η ευκαιρία να 5

6 6 διαπιστώσουμε ότι η αρχιτεκτονική στο σύνολο της ακολουθεί αυτό το κίνημα, άλλοτε παράλληλα 3 σύμφωνα με τους σαφείς κανόνες του, άλλοτε άμεσα εμπνευσμένη από τις αλλαγές που γίνονται στις παραστατικές τέχνες. Το /////// διακόσμησης από την αρχιτεκτονική του Mackinstosh, φιγουράρουν ανάμεσα στα έργα τα πιο προοδευτικά της εποχής. Διαπιστώνουμε πράγματι στη σύλληψη αυτής της νέας μορφής ότι υπάρχει μια αδύνατη διαμάχη ανάμεσα στις θεωρίες που απεικονίζουν μια άμεση γνώση των οικονομικών παραγόντων, σαν απόρροια της μηχανικής, και σε εκείνες τις θεωρίες που συνίστανται από ένα ενθουσιασμό για μια νατουραλιστική ιδεολογία, που συμβολίζεται με μια ευχάριστη παράθεση, πάνω σε δύο διαδοχικές εικόνες : ενός λουλουδιού, και μιας ηλεκτρικής μηχανής τελευταίου τύπου συμπεραίνουμε ότι η επικρατούσα ιδεολογία αυτής της περιόδου δεν είναι ικανή για να στηρίξει και να ρυθμίσει τις ατομικές εμπειρίες που εκφράζουν τον χώρο. 1.2) Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος, φαίνεται, εάν εξετάσουμε επιδερμικά την εποχή αυτή, σαν να σημειώνει ρήξη στην συνέχεια των εξελίξεων στην αρχιτεκτονική και να ανοίγει μια νέα φάση που χαρακτηρίζεται από ιδεολογική αβεβαιότητα, την οποία εκφράζει άμεσα ο Γερμανικός Εξπρεσιονισμός στην αρχιτεκτονική, που βρίσκεται εκείνη την εποχή στο απόγειο της δόξας του. Ο Εξπρεσιονισμός εξέφραζε τους πολιτικούς και οικονομικούς κύκλους της εποχής περισσότερο από όσο η μοντέρνα αρχιτεκτονική και γι' αυτό στα εξπρεσιονιστικά έργα πέρα από την λειτουργία υπήρχε και το σύμβολο. Αυτό είχε μεγάλη σημασία για την δυναμική και αισιόδοξη αστική κοινωνία. 6

7 7 Τα έργα τους, όπως ο Πύργος -Παρατηρητήριο του Heistein, στο Postdam (1920) και ιδίως τα καταστήματα Schoken στην Στουτγάρδη (1927) του Erich Mendelsonn «διακρίνονται για τον δυναμισμό που ξεκινά από μια βιολογική οργανικότητα, την διαφάνεια με συμβολικές ή μυστικοπαθείς απολήψεις και μια στιβαρή μνημειακότητα που επιβάλλεται στο αστικό περιβάλλον χωρίς πολλές διαφοροποιήσεις των όγκων και των επιφανειών» 4. Στα χρόνια του μεσοπολέμου οι εξπρεσιονιστές αρχιτέκτονες «θα συνεχίσουν να δημιουργούν έργα που συνδέονται με εθνικιστικές και ρομαντικές τάσεις και ακόμα με ιδεολογικές διασυνδέσεις προβληματικές 5», στην περίοδο της επικράτησης του ολοκληρωτισμού στην Ευρώπη. Ομως δεν θα πρέπει να παραληφθεί, να τονιστεί ότι:«ο εξπρεσιονιστικός παραλογισμός συνυπάρχει με τις προσπάθειες για την δημιουργία ενός πλέον τολμηρού φονξιοναλισμού, η αλόγιστη χρήση του στολισμού αντιτίθεται ακόμη στην τάση για μια επιβεβαίωση της καθαρής μορφής» 6. Κατά συνέπεια, δεν επιτρέπεται να μας πλανά η προφανής σύγχυση, που δεν είναι παρά σημάδι μιας νεοτεριστικής εφεύρεσης, ούτε αυτές οι αντιθέσεις που είναι τολμηρές και πολυδιάστατες. Πράγματι στις παραμονές του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, μια νέα αντίληψη του χώρου άρχιζε να διαγράφεται στον ορίζοντα και η οποία συνδέεται άμεσα με την λειτουργία της παραγωγής. Παράδειγμα αποτελεί ο Walter Gropius που ξεπερνά τον νατουραλιστικό παραδοσιακό χώρο σαν καθοριστικό διάκοσμο, με τα Κτίρια Γραφείων- που κτίζει σε συνεργασία με τον Adolf Meyer, για την Έκθεση της Deutche Werkbund (1914). Στην συνέχεια στη δεκαετία του '20, καινούργια γεγονότα προβάλλουν. Οι νέες ανάγκες και οι νέες κοινωνικό - οικονομικό - τεχνικές συνθήκες, οι νέες μορφές της σύγχρονης ζωής και επιπλέον οι νέες τάξεις, 7

8 8 μαζί με μια νέα διανόηση, αντανακλούν αυτήν την καταπληκτική δραστηριότητα που επαίρει η μεταπολεμική εποχή. Είναι εμφανές ότι προβάλλει σαν αποτέλεσμα των δυσκολιών αυτής της κατάστασης που είχε δημιουργηθεί και της επιθυμίας να βγει από το τέλμα. Αυτό το νέο ψυχολογικό έδαφος, αυτό το νέο πνεύμα ήταν ήδη γι' αυτούς, που ήταν αρκετά διορατικοί για να το διαισθανθούν, η ιδεολογία της εποχής, η δυναμική ιδεολογία όχι πάντα συνειδητή, εντούτοις πραγματική, κοινωνικά πιο ανοικτή και διαφορετική από την προηγούμενη εποχή. Οι μοντέρνοι αρχιτέκτονες πίστευαν ότι μοναδικές αρχιτεκτονικές μορφές κατάλληλες για την μοντέρνα εποχή θα εξελίσσονταν από τον διάχυτο και αισθητικό σε όλο τον κόσμο «πνεύμα των καιρών». Από τον ίδιο ορισμό το «κατάλληλο» στιλ θα ήταν εκείνο που χρησιμοποιούσε τα πιο νέα υλικά και μεθόδους για να δημιουργήσει νέες αλλιώτικες αρχιτεκτονικές μορφές κι όχι για να φτιάξει μορφές βασισμένες στην παράδοση. Όμως, με ποιο τρόπο λειτουργούσε το πνεύμα, δεν καθοριζόταν καθαρά, αλλά γινόταν επίκληση του τόσο συχνά ώστε να μην χρειάζεται εξέταση -πάνω στο τι σήμαινε. Ο γνωστός αρχιτέκτονας και δάσκαλος του Bauhaus, W. Gropius ισχυριζόταν ότι «το κυρίαρχο πνεύμα» της εποχής μας είναι ήδη αναγνωρίσιμο αν κι ακόμη η μορφή του δεν είχε σαφώς καθοριστεί 7. Μπορεί η τεχνική λοιπόν, να είναι ο καθοριστικός παράγοντας που η κοινωνία θέτει στη διάθεση των αρχιτεκτόνων, αλλά μόνη η τεχνική δεν μπόρεσε ποτέ να δημιουργήσει ένα σύστημα κατασκευής. Το «πνεύμα της εποχής» είναι αυτό που κατευθύνει την τεχνική στο να εξεύρει τις νέες κατασκευαστικές δυνατότητες και στη συνέχεια να επιτρέψει στον αρχιτέκτονα να μεταχειριστεί ένα ίδιο και μοναδικό υλικό κατά διάφορους τρόπους, ώστε η αρχιτεκτονική να εκφράσει ποικίλες ιδέες. 8

9 9 Μερικά παραδείγματα από την ιστορία της αρχιτεκτονικής μας πείθουν γι' αυτό: όπως π.χ. η Γοτθική Αρχιτεκτονική. Το θρησκευτικό συναίσθημα της εποχής ήταν εκείνο που έσπρωξε την αρχτιτεκτονική στην κατάκτηση του ύψους. Από εκεί εξάγεται το κατακόρυφο στοιχείο στην γοτθική αρχιτεκτονική που είχε σαν συνέπειες τις τεχνικές κατακτήσεις της και μια πρωτότυπη μορφολογία. Σ' αυτόν όμως τον κόσμο που ζούμε, τον μηχανοποιημένο, που προσκολλάται στις άψυχες μηχανές, ποιο είναι το κυρίαρχο πνεύμα που εκφράζει; Ψάχνοντας λοιπόν για το κυρίαρχο πνεύμα, κατά την εποχή της εμφάνισης του μοντέρνου κινήματος, μπορούμε να πούμε ότι δεν υπήρχε. Ήταν το απών φάντασμα για τους εκφραστές του Μοντέρνου Κινήματος και τους δασκάλους στη Σχολή του Bauhaus, στη Γερμανία. Είναι αξιοσημείωτη η αγωνία τους να συλλάβουν και να εκφράσουν με το έργο τους ένα πνεύμα που δυσκολεύονται να ορίσουν, που παρόλα αυτά το αναζητούν ως «πνεύμα της εποχής». Την ίδια εποχή, στη Γαλλία, μια άλλη τάση που εκφράζεται από τον Le Corbusier φαίνεται να το έχει συλλάβει. Όπως ο ίδιος ισχυρίζεται: «ένα νέο πνεύμα κυριαρχεί στον κόσμο, υπάρχει πληθώρα έργων του νέου πνεύματος που τα συναντάμε κυρίως στην βιομηχανία» 8 Ο Le Corbusier αναγνωρίζει στο πνεύμα που διέπει την μηχανή, την δύναμη που θα αποκαταστήσει την τάξη στον κόσμο. Η υπαγωγή της αρχιτεκτονικής σ' αυτό το πνεύμα μπορεί να επιφέρει, όπως ισχυρίζεται «μια τάξη που την νιώθουμε σύμφωνα με την παγκόσμια τάξη» 9. 9

10 10 Έτσι οι αρχιτέκτονες του Μοντέρνου Κινήματος θα θεωρήσουν τη μηχανή ως καθοριστική για τις συνθήκες της ανθρώπινης ύπαρξης και θα την αποδεχθούν στο όνομα της ουσίας της : του ορθού λόγου. Το «Πνεύμα της Εποχής» λοιπόν θα αποτελέσει το οριστικό στάδιο μιας υπερβατικής εξέλιξης του ορθολογισμού. «Ο διάκοσμος είναι έγκλημα» είχε πει κάποτε ο Adolf Loos και στους περισσότερους η διαπίστωση είχε φανεί αυτονόητη και συνεπώς αποδεκτή. Έτσι θα σχεδιάζουν. Σχεδιάζουν λοιπόν κτίρια με λογικές διατάξεις και με απλές μορφές, καθιερώνοντας ένα νέο ορθολογικό πνεύμα. Θαυμασμός λοιπόν για την διαφάνεια, τον δυναμισμό και την κίνηση των μορφών. Αποστροφή προς τον ιστορισμό. Ο Walter Gropius στο βιβλίο του, L' Architecture Nouvelle et le Bauhaus, αναφερόταν στις μορφές, της Νέας Αρχιτεκτονικής, σαν πιο ενδιαφέρουσες από τις παραδοσιακές μορφές κατά το ότι : «δεν είναι οι προσωπικές φαντασιοπληξίες μιας χούφτας αρχιτεκτόνων, άπληστων για ανανέωση, πάση θυσία, αλλά απλώς το αναπόφευκτο αποτέλεσμα των πνευματικών, κοινωνικών και τεχνικών συνθηκών της εποχής μας» 10. Έτσι οι αναλογίες και η αρμονία θα μελετώνται και θα θαυμάζονται όπως τα αρχαία μνημεία. 2.Το μοντέρνο κίνημα λοιπόν ξεκινά από του προβληματισμούς των αρχιτεκτόνων. Είναι μια αναζήτηση, μια συνειδητή προσπάθεια να βρεθούν νέες λύσεις στα αρχιτεκτονικά προβλήματα καθώς και μια νέα μορφολογία. Οι αρχιτέκτονες επιδίωξαν να δημιουργηθεί ορθολογιστικά, μέσα από την λειτουργικότητα και την κατασκευή, ο χώρος για τον άνθρωπο, ο χώρος όπου θα κατοικεί και θα εργάζεται. 10

11 11 Η νέα αντίληψη του χώρου εγείρεται από τον πλήρη μετασχηματισμό της κοινωνίας σαν επακόλουθο της βιομηχανικής επανάστασης. Πρόκειται δηλαδή για ένα κοινωνικό - οικονομικό - μετασχηματισμό τόσο στο χώρο των πολεοδομικών όσο και στον χώρο της αισθητικής και των πλαστικών τεχνών. Οι ιδεολογικές μεταλλαγές τονισμένες από την κοινωνική κρίση, καθορίζουν, στην περίπτωση του Gropius και της Σχολής του Bauhaus, έναν κριτικό προσανατολισμό, που χαρακτηρίζεται από μια σειρά αρνήσεων (όπως η αναφορά στη θεωρία για οτιδήποτε a priori σταθερό, επίσης για την άρνηση ολόκληρου του προυπάρχοντος συστήματος του «νατουραλισμού»). Αυτή η άρνηση αποτελεί την κατευθυντήρια αρχή, την λογική για τον προσδιορισμό και την επίλυση των προβλημάτων της κοινωνικής ζωής. Αυτό οδηγεί σαν πρώτο βήμα σε μια καινούργια αντίληψη της αρχιτεκτονικής. Όπως και στην τέχνη, η αρχιτεκτονική εκλαμβάνεται σαν μια διαδικασία που επεμβαίνει σε όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες και μερικώς τις καθορίζει. Με τον τρόπο αυτό δημιουργεί την αντίληψη μας για τον χώρο καθώς και την παρουσία μας μέσα σ' αυτόν. Με αυτή την έννοια, κατά τον Walter Gropius, η αρχιτεκτονική γίνεται μια μεθοδολογία, βασισμένη στον εποικοδομητικό δυναμισμό της συνείδησης, κατά την διάρκεια της πράξης. Δηλαδή, η αρχιτεκτονική σαν δόμηση «αναπαριστάνει ακόμη και την έκφραση της δημιουργικότητας της συνείδησης» 11 Σε αυτό το σημείο δημιουργείται η συγχώνευση Θεωρίας και Πράξης (Creation-Theorie), δηλαδή της θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης του Bauhaus και υπονοεί πολλές συνέπειες στο επίπεδο της μορφής και του χώρου. Επομένως : α) Ο εξωτερικός κόσμος παύει να είναι ένα οπτικό θέαμα, είναι τόπος 11

12 12 δράσης. Η αρχιτεκτονική οφείλει να ξεπεράσει την έννοια του σκηνοθετικού χώρου που εισήγαγε η Αναγέννηση και να δημιουργήσει ένα χώρο σύμφωνα με τους σύγχρονους ρυθμούς και τις εξελίξεις σε θέματα χώρου. β) Ο άνθρωπος δεν έρχεται σε αντιπαράσταση με το κτισμένο οικοδόμημα, δεν βρίσκεται πια εκεί για να το παρατηρήσει σύμφωνα με τους νόμους της προοπτικής αλλά αντίθετα βρίσκεται μέσα σ' αυτό, κινείται, ζει. γ) Ο χώρος λοιπόν δεν είναι πια ένα δεδομένο στατικό, είναι μια στιγμή έτσι, μετά αλλάζει συνεχώς σύμφωνα με τις κινήσεις και τη διάρκεια τους. δ) Η νέα αρχιτεκτονική οφείλει λοιπόν ν' αναλάβει την ευθύνη για την «κίνηση του σώματος» και να απαντήσει στον λειτουργικό ή ωφελιμιστικό προορισμό της, λαμβάνοντας υπ' όψη την έκταση των ανθρωπίνων δυνατοτήτων που οφείλονται στα νέα εργαλεία και τις μηχανές. Αυτό απαιτεί το πρώτο αξίωμα του Gropius, δηλαδή ότι η αρχιτεκτονική αξίζει την αναγνώριση της ως προς τον χώρο, μόνο από αυτόν που ζει μέσα στο χώρο της. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι η αρχιτεκτονική, αποτελεί ένα σύνολο από ταξινομήσεις μέσα στο χώρο, μια περικοπή από το πραγματικό που κάνει να φαίνονται πέρα από την αμεσότητα του γυμνού υλικού, οι νόμοι που διέπουν την κατασκευή του κτιρίου, τα συστήματα των σχέσεων και των συνδυασμών. Είναι σαν να περιγράφει με ακρίβεια, όπως ισχυρίζεται ο Paul Klee, και να «κωδικοποιεί» τον χώρο σε αναφορά πάντα με το άτομο που λειτουργεί μέσα σ' αυτόν. Επιτρέπει λοιπόν μια ακρίβεια και μια αποτελεσματικότητα των κινήσεων 12. Η μοντέρνα αρχιτεκτονική λοιπόν, από την σκοπιά μιας καλλιτεχνικής άποψης, έδωσε μια σπουδαιότητα στην ορθολογιστική ικανοποίηση των αναγκών. 12

13 13 Αυτό γίνεται φανερό από το γεγονός ότι προγραμματίζει τα έργα της να λειτουργούν σαν μηχανές που προορίζονται για την εκπλήρωση ωφελιμιστικών σκοπών. Η κατοικία έπρεπε κατά τον Le Corbusier να γίνει: «une machine a habiter>.(μία μηχανή του κατοικεί). Στην περίοδο λοιπόν, μετά το 1928, τοποθετώ επίσης και την προμετωπίδα του φονξιοναλισμού, θεωρώντας ως κύριες ιδεολογικές συνιστώσες του τον ρασιοναλισμό, την αποδοχή της τεχνολογικής βιομηχανικής πραγματικότητας της εποχής, αλλά και την προσαρμογή στα «νέα δεδομένα της καπιταλιστικής οικονομίας». Οι αξίες πάνω στις οποίες βασίστηκε η νέα ιδεολογία της μοντέρνας αρχιτεκτονικής είναι αυτές της οικονομίας, της αποτελεσματικότητας και της απλότητας. Στο ιδεολογικό αυτό τριώνυμο του απλοϊκού ορθολογισμού και του θετικισμού, του αφηρημένου ανθρωπισμού και του αισθητικού πουρισμού ανάγονται, πιστεύω, όλα όσα το μοντέρνο κίνημα προήγαγε και καθιέρωσε : δόγματα όπως ο φονξιοναλισμός, ο διεθνισμός και ο αφαιρετισμός, μύθοι όπως ο αρχιτεκτονικός ντετερμινισμός και η μεσσιανική αποστολή του αρχιτέκτονα, σχεδιαστικές πρακτικές όπως η ελεύθερη κάτοψη, ο καθολικός πολυδύναμος χώρος κ.λ.π. Αν και οι θεωρητικοί του ήταν συχνά αόριστοι για το πως θα πραγματοποιούσαν συγκεκριμένους κοινωνικούς σκοπούς, ήθελαν όμως να μετριάσουν τις άθλιες συνθήκες των πόλεων, τις οποίες είχε δημιουργήσει η εκβιομηχάνιση. Γύρευαν να «εκσυγχρονίσουν» τον άνθρωπο, να τον φέρουν σε «αρμονία» με τους καιρούς, πράγμα που σήμαινε ότι ήθελαν να καταργήσουν εκείνα που θύμιζαν το παρελθόν και εμπόδιζαν την πρόοδο της μοντέρνας ζωής. Ν, 13

14 14 Έτσι, η ιδεολογία της μοντέρνας αρχιτεκτονικής είχε την τάση να ασχολείται με το πως έπρεπε να ζουν οι άνθρωποι και όχι με το πως ζουν. Βάλθηκε να δώσει νέους καθορισμούς, τόσο στις κοινωνικές όσο και στις αι αισθητικές αξίες. Η νέα αυτή ιδεολογία επιβάλλει τελικά τα πρότυπα της στην κατανομή των ανθρώπινων δραστηριοτήτων μας στο χώρο. Από τότε μέχρι σήμερα θα παραμορφώσει σταδιακά την οργάνωση της σύγχρονης πόλης κι όλων των κτιρίων που εκφράζουν τον πολιτισμό της. Για αρκετά χρόνια η τεχνολογία θα αποτελέσει την κυριότερη πηγή έμπνευσης για πολλούς αρχιτέκτονες, θα είναι στόχος, θα είναι όλα. Ποιας λοιπόν ιδεολογίας ήταν φορέας και δημιουργός η μοντέρνα αρχιτεκτονική ; Τελειώνοντας την ανακοίνωση μου καταλήγω στο συμπέρασμα ότι το θετικιστικό και το απόλυτα ορθολογικό πνεύμα, που όπως είδαμε, επηρέασε την ιδεολογική πολεμική της μοντέρνας αρχιτεκτονικής, την βοήθησε στο να χρησιμοποιήσει δύο εξίσου επιβλητικά προσωπεία : τον επιστημονισμό του σχεδιασμού και τον κοινωνικό - οικονομικό μεσσιανισμό. Έτσι η μοντέρνα αρχιτεκτονική με τις νέες ιδεολογίες που δημιούργησε, κατόρθωσε να επιβάλλει νέες απόψεις στην διαμόρφωση του χώρου, και να συμβάλλει στην : α) ανάδειξη του επιστημονισμού σαν το μόνο κριτήριο, β) στη δημιουργία μια νέας αισθητικής. Οι έννοιες του ωραίου, του αρμόζοντος ή του ορθού παραμερίστηκαν και τη θέση τους πήραν εκείνες του αποτελεσματικού, του λειτουργικού και του επιστημονικού, 14

15 15 γ) στην επιβολή μιας μεσσιανικής αποστολής. Η μοντέρνα αρχιτεκτονική θεώρησε υποχρέωση της να θεραπεύσει τα κοινωνικοοικονομικά τραύματα που η δεύτερη βιομηχανική επανάσταση είχε δημιουργήσει. Οι πρωτοπόροι λοιπόν της μοντέρνας αρχιτεκτονικής με τον μεσσιανισμό που τους χαρακτήριζε, πίστεψαν πως λύνοντας τα προβλήματα του περιβάλλοντος θα μπορούσαν να λύσουν ταυτόχρονα τα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα της ανθρωπότητας. Γενικά, η αρχιτεκτονική παρουσιάστηκε σαν η επιστήμη που διευθύνοντας τις περιβαλλοντολογικές αντιθέσεις, θα έλυνε μεθοδικά και αναμφισβήτητα ακόμα και τις ταξικές συγκρούσεις. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Π.β., MARC LE BOT, Peinture et Machinisme (Παρίσι, εκδ. Klincksieck 1973) σελ. 192, κεφ. «Symboles, Mythes, Images», όπου ο γνωστός φιλόσοφος εξηγεί εκτενώς την κρίση του παραδοσιακού «υποκειμενισμού» στη ζωγραφική Η νέα ζωγραφική όπως την αποκαλεί αντιτίθεται ανοικτά στην κουλτούρα του παρελθόντος. 2. Π.β., Ο. REVAULT D' ALLONNES, La creation artistigue_et les promesses de la liberte^ (Παρίσι, εκδ. Klincksieck, 1974), σελ

16 16 3. Π.β., NIKOLAUS PEVSNER, The sources of Modern Architecture and Design (Λονδίνο, εκδ. Thames and Hudson, 1979), όπου ο συγγραφέας βάζει παράλληλα την εξέλιξη εκείνης των ζωγράφων και των διακοσμητικών τεχνών. 4. Βλέπε, Γ.Π. ΛΑΒΒΑ, 19 q -20oc αιώνας - Σύντοαη Ιστορία της Αρχιτεκτονικής (Θεσσαλονίκη, εκδ. University Studio Press, 1986), σελ ο.π. 6. Βλέπε, L. BRION GUERRY, L annee 1913 (Παρίσι, εκδ. Klincksieck, 1971), Τόμος 2, σελ Βλέπε, LEONARDO BENEVOLO, Histoire de Γ architecture_moderne (Παρίσι, εκδ. Dunod, coll. Espace et Architecture, 1979), Τόμος 2, σελ Βλέπε, LE CORBUSIER, «Προοπτικές της αρχιτεκτονικής. Βασικές αρχές» στο βιβλίο του ULRICH CONRANDS, Μανιφέστα και προχράμματα της αρχιτεκτονικής του 20ου αιώνα (Αθήνα, εκδ. Επίκουρος, 1977), σελ Στο ίδιο, σελ Βλέπε, WALTER GROPIUS, La Nouvelle Architecture et le Bauhaus ibruxelles. εκδ. La Connaissance, 1969), σελ Βλέπε, GIULIO, CARLO ARGUAN, Walter Gropius et le Bauhaus (Παρίσι. εκδ. Denoel / Gonthier, 1979), σελ Π.β., PAUL KLEE, Theorie de Γ art Moderne (Παρίσι, εκδ. Mediations), κεφ. Ill, «Credo du Createur», σελ

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ Ι ΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20

Διαβάστε περισσότερα

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Τύπος είναι µια επαναλαµβανόµενη αναγνωρίσιµη οργανωτική δοµή. εν έχει διαστάσεις και κλίµακα. Βρίσκεται σε διαλεκτική σχέση µε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ

Η ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 5: Η ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ Salviati: Εκεί όπου δεν μας βοηθούν οι αισθήσεις πρέπει να παρέμβει η λογική, γιατί μόνο αυτή θα επιτρέψει να εξηγήσουμε τα φαινόμενα ΓΑΛΙΛΑΪΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT MANAGEMENT ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT 1.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό»

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Αίθουσα Τέχνης Relics Λασσάνη 3 - Θεσσαλονίκη Γιώργος Πολ. Ιωαννίδης Νοέμβριος 1995 - Θεσσαλονίκη Στη ζωγραφική του αν και διαφαίνεται η επίδραση ενός δασκάλου σαν τον

Διαβάστε περισσότερα

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK ISBN: 978-960-8386-63-1 Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK Σχεδιασμός: Σοφία Κανελλοπούλου Διόρθωση: Κατερίνα Μοσχανδρέου Παραγωγή - κεντρική διάθεση: Βλαχάβα 6-8,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Πίνακας περιεχομένων Τίτλος της έρευνας (title)... 2 Περιγραφή του προβλήματος (Statement of the problem)... 2 Περιγραφή του σκοπού της έρευνας (statement

Διαβάστε περισσότερα

André Derain. Emil Norde. Εικόνα 1. Portrait of Henri Matisse, 1906

André Derain. Emil Norde. Εικόνα 1. Portrait of Henri Matisse, 1906 André Derain Εικόνα 1. Portrait of Henri Matisse, 1906 Η τεχνική του André Derain, στην ζωγραφική, συμβαδίζει με εκείνη του Henri Matisse και γενικότερα με το κίνημα του φοβισμού. Καθαρές χρωματικές φόρμες,

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 7: Τέχνη -κουλτούρα - κριτική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150 Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Tel.: +30 2310998051, Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru Περί της Ταξινόμησης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικός µετασχηµατισµός:...

Κοινωνικός µετασχηµατισµός:... ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓ ΟΟ Κοινωνικός Μετασχηµατισµός 1. Ο κοινωνικός µετασχηµατισµός 1.1. Γενικά Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Να προσδιορίσετε µε συντοµία το περιεχόµενο των παρακάτω όρων. Κοινωνικός σχηµατισµός:......

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:

Περιγραφή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Περιγραφή Η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία αποτελεί τη διδακτική έκφραση της προβληματικής του σύγχρονου σχολείου, το οποίο επιδιώκει να αναπτύξει τον ολοκληρωμένο και αυτόνομο δημοκρατικό πολίτη, που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΜΠΕΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΠΡΙΑΜΗ ΒΑΓΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 8: Η Σχολή της Φρανκφούρτης και η Κριτική Θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 20-05-2004 Α. Σύμφωνα με ξένο συγγραφέα παρατηρεί ο Παπανούτσοςο βασικός λόγος που ο άσκαλος επαναπαύεται στις πνευματικές του κατακτήσεις είναι ότι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Σύγχρονες Θεωρίες και Κριτική της Αρχιτεκτονικής ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΝΙΚΟΣ ΠΑΤΣΑΒΟΣ MATHEMATICAL SURFACES

Διαβάστε περισσότερα

Είναι τα πράγματα όπως τα αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας;

Είναι τα πράγματα όπως τα αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας; Είναι τα πράγματα όπως τα αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας; Εμείς που αντιλαμβανόμαστε είμαστε όλοι φτιαγμένοι από το ίδιο υλικό; Πώς βρεθήκαμε σ αυτόν τον κόσμο; Ο θάνατός μας σημαίνει το τέλος ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 2009 Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας 2008/2226(INI) 16.12.2008 ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με τις καλλιτεχνικές σπουδές στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2008/2226(INI)) Επιτροπή Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 13 - Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης

Ενότητα 13 - Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης Ενότητα 13 - Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Απεικόνιση των γεγονότων στην Haymarket Square Σικάγο - Μάιος 1886 Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Σύμβολα και σχεδιαστικά στοιχεία. Μάθημα 3

Σύμβολα και σχεδιαστικά στοιχεία. Μάθημα 3 Σύμβολα και σχεδιαστικά στοιχεία Μάθημα 3 Τα αρχιτεκτονικά σύμβολα αποτελούν μια διεθνή, συγκεκριμένη και απλή γλώσσα. Είναι προορισμένα να γίνονται κατανοητά από τον καθένα, ακόμα και από μη ειδικούς.

Διαβάστε περισσότερα

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις (Η άρνηση των Ιστορικων ρυθµών) Ο Ιστορισµός ένα ρεύµα που αναπτύσσεται κατά το 19ο αι και χαρακτηρίζεται από υιοθέτηση και επαναδιαπραγµάτευση γνώριµων τεχνοτροπιών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿãà Å Â Ä Â ±ÁǹĵºÄ ½¹º  Xenopoulos, Solon Neapolis University

þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿãà Å Â Ä Â ±ÁǹĵºÄ ½¹º  Xenopoulos, Solon Neapolis University Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Architecture, Land and Environmental Sciences http://hephaestus.nup.ac.cy Informative material 2005 þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿ¼µä±»»±ãì¼µ½  µ¹ºì½±â º±¹

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος Εισηγητής Δύναμη: Η πιθανότητα που έχει ο «άνθρωπος» να είναι σε θέση να «περάσει» τις δικές του επιθυμίες μέσα από μία κοινωνική σχέση παρά την αντίσταση. Εξουσία: Η εξουσία ορίζεται ως το νόμιμο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σημειώσεις Μαθήματος Ανθρωπογεωγραφίας-Ανάλυση Περιφερειακού Χώρου Ηλίας Μπεριάτος ΒΟΛΟΣ 2000 «Ανάλυση του Περιφερειακού Χώρου»

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΑΤΟ Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη 1. Κοινωνική ιάρθρωση, διαστρωµάτωση, ταξική σύνθεση Ερώτηση ανάπτυξης Nα προσδιορίσετε τους λόγους για τους οποίους οι συγγραφείς

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Συγκριτικό Δίκαιο

Εισαγωγή στο Συγκριτικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στο Συγκριτικό Δίκαιο Μάθημα 3 ο :Συγκριτική μέθοδος Αν. Καθηγήτρια: Χριστίνα Δεληγιάννη-Δημητράκου Νομική Σχολή Foto: http://commons.wikimedia.org/wiki/file:land_shallow_topo_2048.jpg

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Τα τραγούδια των ανθρώπων μιλούσαν και μιλούν πάντα για τη μαγεία της γυναίκας. Μιλούν και τραγουδούν, άλλοτε με χαρά κι άλλοτε με θλίψη και με καημό, για τον ρόλο που η γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Νοητική Διεργασία και Απεριόριστη Νοημοσύνη

Νοητική Διεργασία και Απεριόριστη Νοημοσύνη (Επιφυλλίδα - Οπισθόφυλλο). ΜΙΑ ΣΥΝΟΨΗ Η κατανόηση της νοητικής διεργασίας και της νοητικής εξέλιξης στην πράξη απαιτεί τη συνεχή και σε βάθος αντίληψη τριών σημείων, τα οποία είναι και τα βασικά σημεία

Διαβάστε περισσότερα

Πέτερ Μπρέγκελ ( ):

Πέτερ Μπρέγκελ ( ): ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ Πέτερ Μπρέγκελ (1525 1569) Πέτερ Μπρέγκελ (1525 1569): Ήταν ένας από τους μεγαλύτερους Ολλανδούς ζωγράφους και χαράκτες της εποχής του, πρωτοπόρος της Βορειοευρωαπαϊκής Αναγέννησης. Ασχολήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική και Μαθηματικά!!!

Μουσική και Μαθηματικά!!! Μουσική και Μαθηματικά!!! Η μουσική είναι ίσως από τις τέχνες η πιο δεμένη με τα μαθηματικά, με τη μαθηματική σκέψη, από την ίδια τη φύση της. Η διατακτική δομή μπορεί να κατατάξει τα στοιχεία ενός συνόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας Μεσοπόλεμος) Ενότητα 2: Ιστορική-ερμηνευτική μέθοδος Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

21/10/16. Μεθοδολογία Έρευνας Προχωρημένου Επιπέδου. Θεματολογία. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός του όρου «έρευνα»

21/10/16. Μεθοδολογία Έρευνας Προχωρημένου Επιπέδου. Θεματολογία. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός του όρου «έρευνα» Μεθοδολογία Έρευνας Προχωρημένου Επιπέδου Βασίλης Γραμματικόπουλος, Επίκουρος καθηγητής Θεματολογία Ορισμός του όρου «έρευνα» Ιστορική αναδρομή & φιλοσοφία της έρευνας Διαδικασία διεξαγωγής της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ερευνητική Εργασία - Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ηλίας Νίνος Ερευνητική Εργασία µε θέµα: Μαθηµατικά και Τέχνη Υποθέµα: Μαθηµατικά και Ζωγραφική Οµάδα: Μαρία Βαζαίου- Ηρώ Μπρούφα- Μαθηµατικά εννοούµε την επιστήµη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι A ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ 21 & ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ, Π. ΦΑΛΗΡΟ ΤΗΛ-FAX: 210 9851164,, Ε-mail: info@neapaideia.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές»

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» «Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» (Πρόγραμμα Σπουδών για την Οπτικοακουστική Έκφραση) εισηγητής: Μένης Θεοδωρίδης Αγαπητοί φίλοι, Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους διοργανωτές για την

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. Ενδιαφέρον θέμα. Μας δίνετε η ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τους Ολυμπιακούς αγώνες και την παιδεία μέσα από αυτούς.. Επίσης μπορούμε να γνωρίζουμε και να μάθουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση Κωνσταντίνου Καρασούλα

Εισήγηση Κωνσταντίνου Καρασούλα 1 Εισήγηση Κωνσταντίνου Καρασούλα -ΣΕΒΕΣ- για την εκδήλωση της 13 ης Απριλίου 2011 του ΤΕΕ Εποπτεία Αγοράς Προϊόντων Δομικών Κατασκευών Δράσεις και Προοπτική τους. 1. Άμεση ισχύς του ΕΛΟΤ ΕΝ 206 1. Όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ

ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 5: ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΜΟΣ Salviati: Εκεί που δεν μας βοηθούν οι αισθήσεις πρέπει να παρέμβει η λογική, γιατί μόνο αυτή θα επιτρέψει να εξηγήσουμε τα φαινόμενα ΓΑΛΙΛΑΪΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ Η μαθηματική

Διαβάστε περισσότερα

Η Καλλιτεχνική Αγωγή στην Εκπαίδευση Ιστορική διαδρομή

Η Καλλιτεχνική Αγωγή στην Εκπαίδευση Ιστορική διαδρομή Η Καλλιτεχνική Αγωγή στην Εκπαίδευση Ιστορική διαδρομή Επιμορφωτικό Σεμινάριο για εκπαιδευτικούς 1 ης & 2 ης Εκπ. Περιφ. Καβάλας Δρ. Δρ. Θανάσης Διαλεκτόπουλος Η ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΙΣΤΟΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΣΑ88: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το σεμινάριο βοηθά τους φοιτητές να εμπεδώσουν

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αναγνώσεις σε επίπεδα

Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αναγνώσεις σε επίπεδα Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Αναγνώσεις σε επίπεδα η έννοια της κουλτούρας στις κοινωνικές επιστήμες αποτελεί μια από τις βασικές εννοιολογικές κατηγορίες για την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης.

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης. Περιγραφή της ερευνητικής εργασίας Βασικοί σκοποί της έρευνας: Η οικοδόμηση γνώσεων όσον αφορά στη λειτουργία των φωτογραφικών τεχνικών (αναλογικών ψηφιακών) διερευνώντας το θέμα κάτω από το πρίσμα των

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 5: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας 1. O μετρήσιμος χρόνος Η έννοια του χρόνου, αποτέλεσμα κοινωνικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένος και αφηρημένος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Περιβαλλοντικών Έργων στην Ελλάδα

Παραγωγή Περιβαλλοντικών Έργων στην Ελλάδα Παραγωγή Περιβαλλοντικών Έργων στην Ελλάδα Κριτήρια Καταλληλότητας Εταιρειών για την Παραγωγή Περιβαλλοντικών Έργων στη χώρα. Κών/νος Κρεμαλής Διπλ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Γεν. Γραμματέας Δ.Σ. ΠΑΣΕΠΠΕ 1

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Επ. fcoiv. Ερ., Gr. R. So. Re. 1983 Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Λάουρα Μαράτου-Αλιπράντη* Το πρώτο διεθνές συνέδριο για την «Έρευνα και εκπαίδευση γύρω από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, Καθηγήτρια

Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, Καθηγήτρια ΕΜΠ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Πρόγραμμα Διατμηματικών Μεταπτυχιακών Σπουδών Εξειδίκευσης ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ. Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα