ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ"

Transcript

1 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ (2006) ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Μ. ΙΑΤΡΑΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ

2 ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ-ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΓΕΝΙΚΑ Συνήθως, ένα ζευγάρι που δεν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα γονιμότητας, έχει πιθανότητα πάνω από 80% να επιτύχει εγκυμοσύνη μέσα στο πρώτο έτος σεξουαλικών επαφών αν δεν χρησιμοποιεί καμιά μέθοδο αντισύλληψης (Ιατράκης 2002, Dayal & Sondheimer 2005). Η αναγκαιότητα του προγραμματισμού των κυήσεων γίνεται πρόδηλη αν αναλογιστούμε ότι μια γυναίκα που έχει επαφές από τα 20 χρόνια της μέχρι την εμμηνόπαυση, χωρίς να λαμβάνει προφυλακτικά μέτρα, και θηλάζει τα παιδιά που γεννάει, θα αποκτήσει περίπου 10 παιδιά. Το να μεσολαβεί χρονικό διάστημα δύο ή περισσότερων ετών ανάμεσα στις γεννήσεις βελτιώνει την υγεία της γυναίκας (Oats & Abraham 2005). Βασικός στόχος της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης πρέπει να είναι ο περιορισμός της συχνότητας των ανεπιθύμητων κυήσεων. Οι υπόλοιποι στόχοι της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στα άτομα στα οποία απευθύνεται είναι: Nα τα απαλλάξει από το άγχος και τις προκαταλήψεις σχετικά με τη σεξουαλική λειτουργία. Nα τα προφυλάξει από ψυχοτραυματισμούς γύρω από τη σεξουαλική λειτουργία. Nα τα προφυλάξει από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα. Nα τα βοηθήσει να αναπτύξουν αμυντικούς μηχανισμούς για την επιλεκτική αναστολή της σεξουαλικής ικανοποίησης. Nα τα κάνει ικανά για καλές διαπροσωπικές σχέσεις και σωστή συμβίωση. H εφαρμογή προγραμμάτων σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στις διάφορες βαθμίδες της εκπαίδευσης πρέπει να αποτελεί αντικείμενο συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων Υπουργείων, των Σχολών Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας και ευρύτερων κοινωνικών φορέων και ομάδων. Σε ορισμένες ηλικιακές ομάδες χρειάζεται ιδιαίτερη επιμονή στην ενημέρωση και στην ευαισθητοποίηση για την αποφυγή μιας ανεπιθύμητης κύησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι έφηβες αλλά και οι γυναίκες που είναι πάνω από 40 ετών είναι απρόθυμες στην εφαρμογή αντισύλληψης (παρά το γεγονός ότι δεν θέλουν να μείνουν έγκυες!). Σε αυτό οφείλεται, εν μέρει, το ότι 30% των γεννήσεων δεν είναι προγραμματισμένες (Cust 2004). Επίσης σε ορισμένες ομάδες του πληθυσμού, όπως τους έφηβους με αναπτυξιακές ανωμαλίες, δεν πρέπει να παραλείπεται η ενημέρωση σε θέματα που σχετίζονται με τη σεξουαλικότητα και την αντισύλληψη (Mur-phy & Elias 2006). 1. ΙΔΑΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΠΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ Η ιδανική αντισυλληπτική μέθοδος πρέπει να έχει: 100% αντισυλληπτική ικανότητα (0% αποτυχία). Να είναι:

3 χωρίς παρενέργειες απλή στη χρήση ανώδυνη στην εφαρμογή χαμηλού κόστους Να μη προσβάλλει πεποιθήσεις: ιδεολογικές θρησκευτικές κοινωνικές εθνικές Να μην εξαρτάται από τη συχνότητα των επαφών. Μετά τη διακοπή της να γίνεται: πλήρης επάνοδος της γονιμότητας πλήρης επάνοδος της φυσιολογίας Η έννοια της ιδανικής αντισυλληπτικής μεθόδου μπορεί να επηρεάζεται επίσης από διάφορους παράγοντες, όπως η ηλικία (Boroditsky 1999) ή η συνύπαρξη παθολογικής κατάστασης. Για παράδειγμα, στην εφηβεία τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της αντισυλληπτικής μεθόδου πρέπει να είναι η ασφάλεια, η ευκολία στη χρήση, η έλλειψη παρενεργειών και η απόλυτη αναστρεψιμότητα (De Toni & Rebella 1998). Επίσης, στο σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών, η αντισυλληπτική μέθοδος δεν πρέπει να επηρεάζει δυσμενώς την αντίσταση στην ινσουλίνη (Meyer et al 2005). Oυσιαστικά, δεν υπάρχει ιδανική αντισυλληπτική μέθοδος. 2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ H αποτελεσματικότητα των διαφόρων μεθόδων αντισύλληψης μπορεί να εκτιμηθεί με το πόσες γυναίκες έμειναν έγκυες από ένα σύνολο 100 γυναικών που χρησιμοποιούσαν τη μέθοδο για ένα έτος, και εκφράζεται ανά 100 γυναίκες-έτη. Είναι ευνόητο ότι μπορεί να πρόκειται για: 100 γυναίκες που χρησιμοποίησαν τη μέθοδο για ένα έτος, 200 γυναίκες που χρησιμοποίησαν τη μέθοδο για 0,5 έτος, 10 γυναίκες που χρησιμοποίησαν τη μέθοδο για 10 έτη κ.λπ. Σύμφωνα με τον τύπο του Pearl για να υπολογιστεί το ποσοστό αποτυχίας μιας μεθόδου γίνεται διαίρεση του αριθμού των κυήσεων δια του συνολικού αριθμού των μηνών της χρονικής περιόδου εφαρμογής της μεθόδου και πολλαπλασιασμός αυτού του πηλίκου με το (Stubblefield 2002). Το είναι αθροιστικά οι μήνες εφαρμογής της μεθόδου από 100 γυναίκες που χρησιμοποιούν τη μέθοδο για ένα έτος. Για τον υπολογισμό εφαρμόζεται ουσιαστικά η μέθοδος των τριών. Παράδειγμα: 90 γυναίκες εφάρμοσαν μια αντισυλληπτική μέθοδο για 11 μήνες (δηλαδή αθροιστικά υπήρξε εφαρμογή της μεθόδου για 990 μήνες) και έμειναν έγκυες 2 γυναίκες. Σε μήνες εφαρμογής της μεθόδου πόσες κυήσεις θα υπάρξουν; Αποτέλεσμα: 2,4 (που αντιστοιχεί στο ποσοστό αποτυχίας της μεθόδου). Στις διάφορες ερευνητικές εργασίες μπορεί να υπάρχει μικρότερο ή μεγαλύτερο εύρος στα αναφερόμενα ποσοστά αποτυχίας μιας μεθόδου αλλά και διαφωνίες για τον τρόπο υπολογισμού της αποτελεσματικότητας (Schein 1999).

4 3. ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ Λίγες εβδομάδες μετά τον τοκετό, όταν αρκετές γυναίκες νομίζουν ότι είναι ασφαλείς μπορεί να συμβεί γονιμοποίηση. Πράγματι, ωοθυλακιορρηξία μπορεί να συμβεί λίγο πριν τη συμπλήρωση της 4ης εβδομάδας μετά τον τοκετό (με μέσο όρο >70 ημέρες σε απουσία γαλουχίας). Επομένως (αν δεν εφαρμόζεται αποχή), κάποια αντισυλληπτική μέθοδος πρέπει να χρησιμοποιείται και κατά τη διάρκεια της λοχείας. Επίσης, σε γενικές γραμμές συστήνεται η κολπική συνουσία να ξεκινά μόνο αν η γυναίκα αισθάνεται άνετα στην περιοχή του περινέου και τα λόχεια έχουν ελαττωθεί. Η επιθυμία και η θέληση για κολπική επαφή μετά τον τοκετό ποικίλλει μεταξύ των γυναικών και μπορεί να εξαρτάται από ορισμένους παράγοντες, που περιλαμβάνουν την επιστροφή της libido, την παρουσία κολπικής ατροφίας λόγω της γαλουχίας και την παρουσία (και την κατάσταση της επούλωσης) τομών ή τραυμάτων (Ambrose & Repke 2006). Αναφέρθηκε ότι το 20% των γυναικών έχουν περιορισμένη επιθυμία για σεξουαλική δραστηριότητα 3 μήνες μετά τον τοκετό και >20% έχουν πλήρη απώλεια της επιθυμίας ή ακόμα και αποστροφή στη σεξουαλική δραστηριότητα (Ryding 1984). Ως συνηθέστερες αιτίες αποφυγής της σεξουαλικής επαφής εκ μέρους των γυναικών (τις πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό), αναφέρονται η έλλειψη ενδιαφέροντος, η κούραση, ο φόβος για τον πόνο που θα προκαλούσε η σεξουαλική επαφή και η ιατρική ενημέρωση για αποφυγή της επαφής (Rowland et al 2005). Σε ορισμένες περιοχές (π.χ. Β. Νιγηρία) αναφέρεται αποχή μετά τον τοκετό ακόμα και στο 100% των γυναικών που ρωτήθηκαν (Iliyasu et al 2006). Διάφοροι παράγοντες μπορούν να παίξουν αρνητικό ρόλο στην εφαρμογή αντισυλληπτικών μεθόδων μετά τον τοκετό στις γυναίκες που είναι σεξουαλικά ενεργείς. Μεγαλύτερη πιθανότητα για τη μη εφαρμογή αντισύλληψης φάνηκε σε γυναίκες >35 ετών, στις ανύπαντρες και σε εκείνες που δεν επισκέφτηκαν τον γιατρό ή τη μαία μετά τον τοκετό (Depineres et al 2005). Bιβλιογραφία Ambrose A, Repke J. Puerperal problems. In: James DK, Steer PJ, Weiner CP, Gonik B (eds). High Risk Pregnancy. Management options. Philadelphia, Elsevier Saunders Boroditsky RS. Depo-Provera: an ideal contraceptive for adolescents? J Pediatr Adolesc Gynecol 1999,12:95-9. Cust M. Contraception. In: Arulkumaran S, Symonds IM, Fowlie A (eds). Oxford Hand book of Obstetrics and Gynaecology. Oxford, Oxford University Press Dayal M, Sondheimer S. Contraception. In: Bader TJ (ed). Ob/Gyn Secrets. Philadelphia, Elsevier Mosby De Toni T, Rebella C. Contraception. Minerva Pediatr. 1998, 50: Depineres T, Blumenthal PD, Diener-West M. Postpartum contraception: the New Mexico Pregnancy Risk Assessment Monitoring System. Contraception 2005, 72: Ιατράκης Γ (εκδ.). Οικογενειακός Προγραμματισμός. Εκδόσεις Δεσμός, Αθήνα Iliyasu Z, Kabir M, Galadanci HS, Abubakar IS, Salihu HM, Aliyu MH. Postpartum

5 beliefs and practices in Danbare village, Northern Nigeria. J Obstet Gynaecol 2006, 26: Meyer C, Talbot M, Teede H. Effect of Implanon on insulin resistance in women with Polycystic Ovary Syndrome. Aust N Z J Obstet Gynaecol 2005, 45: Murphy NA, Elias ER. Sexuality of children and adolescents with developmental disabilities. Pediatrics 2006, 118: Oats J, Abraham S (eds). Conception control. In: Fundamentals of Obstetrics and Gynaecology. Edinburgh, Elsevier Mosby Rowland M, Foxcroft L, Hopman WM, Patel R. Breastfeeding and sexuality immediately post partum. Can Fam Physician 2005, 51:1367. Ryding EL. Sexuality during and after pregnancy. Acta Obstet Gynecol Scand 1984, 63: Schein AB. Pregnancy prevention using emergency contraception: efficacy, attitudes, and limitations to use. J Pediatr Adolesc Gynecol 1999, 12:3-9. Stubblefield PG. Family Planning. In: Berek JS (ed). Novak s Gynecology. Philadelphia, Lippincott Williams & Wilkins 2002.

6 ΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ 1. ΑΠΟΧΗ Συνήθως δεν χρησιμοποιείται γι αντισυλληπτικούς λόγους αλλά για λόγους γενικής θεώρησης των ανθρώπινων σχέσεων (Ιατράκης 2002). 2. ΘΗΛΑΣΜΟΣ Η αμηνόρροια που προκαλείται από τον θηλασμό θεωρείται σαν μια φυσική αντισυλληπτική μέθοδος (Bender et al 1998) Aποτελεσματικότητα O πιο σημαντικός παράγοντας στην αποτελεσματικότητα είναι η συχνότητα και η διάρκεια του θηλασμού και όσο μικρότερες είναι αυτές τόσο μεγαλύτερα είναι και τα ποσοστά αποτυχίας της μεθόδου. Όταν υπάρχει αμηνόρροια, το νεογνό δεν είναι μεγαλύτερο από 6 μηνών και ο θηλασμός είναι ο μόνος τρόπος διατροφής του νεογνού, η αποτυχία του είναι μόνο 2%. Επίσης, η συνολική διάρκεια του θηλασμού επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες όπως η έγκαιρη έναρξή του, ο φυσιολογικός τοκετός κ.λπ. (Antoniou et al 2005, Daglas et al 2005) και έμμεσα αυτοί οι παράγοντες θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα. Eπομένως ο πλήρης θηλασμός, στον οποίο το βρέφος δεν παίρνει (σχεδόν) καθόλου υγρά εκτός από το γάλα της μητέρας του, είναι μια υψηλής αποτελεσματικότητας φυσική αντισύλληψη (που όμως στην πράξη σπάνια εφαρμόζεται στον δυτικό κόσμο). Ωστόσο, η πρώτη ωοθυλακιορρηξία μπορεί να προηγείται της πρώτης εμμηνορρυσίας! 2.2. Πλεονεκτήματα Δεν έχει ιατρικές παρενέργειες. Eίναι δωρεάν Mειονεκτήματα Σε μη συνεχή εφαρμογή του έχει μεγάλα ποσοστά αποτυχίας. Oυσιαστικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο τους πρώτους 6 μήνες του θηλασμού αφού μετά μειώνεται η αποτελεσματικότητά του. Eκτροπή της φυσικής χρησιμότητάς του Eνδείξεις Όταν δεν υπάρχουν άλλες αποδεκτές λύσεις κατά τη διάρκειά του Aντενδείξεις

7 Oι αντενδείξεις αφορούν τον κίνδυνο μετάδοσης νοσημάτων στο νεογνό και όχι το θέμα της αντισύλληψης. 3. ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ Υπενθυμίζουμε ορισμένα στοιχεία για την ωοθυλακιορρηξία και τα ανώτερα όρια επιβίωσης του ωαρίου και των σπερματοζωαρίων στη βλέννα του γεννητικού συστήματος της γυναίκας που έχουν άμεση σχέση με τη γονιμότητα. Η ωοθυλακιορρηξία συνήθως συμβαίνει 12 έως 16 ημέρες (14±2 ημέρες) πριν την επόμενη εμμηνορρυσία. Το μέγιστο της επιβίωσης του ωαρίου πιστεύεται ότι είναι 24 ώρες αλλά η πετυχημένη γονιμοποίησή του φαίνεται ότι είναι απίθανο να διαρκεί περισσότερο από 12 ώρες. Το ανώτερο όριο της επιβίωσης των σπερματοζωαρίων στη βλέννα του γεννητικού συστήματος είναι αρκετά δύσκολο να μελετηθεί άμεσα, αφού οι μέθοδοι εξέτασης της επιβίωσης μπορεί να μεταβάλουν αυτό ακριβώς που εξετάζουν. Φαίνεται ότι τα σπερματοζωάρια συνήθως δεν επιβιώνουν περισσότερο από 6-8 ώρες μέσα στον κόλπο (Lu et al 2003), καθώς το pη επιστρέφει στην κανονική χαμηλή του τιμή μετά από τη συνουσία. Η επιβίωση όμως μέσα στο τραχηλικό, στο μητρικό και στο σαλπιγγικό υγρό ποικίλλει. Στο παρελθόν, η κλασική βιβλιογραφία ανέφερε μέσους χρόνους επιβίωσης των σπερματοζωαρίων γύρω στις 3-4 ημέρες μέσα στο γυναικείο γεννητικό σύστημα (Dunnihoo 1990). Όμως, η επιβίωση των σπερματοζωαρίων μπορεί να φθάσει τις 5 ημέρες και σε μερικά σπάνια ζευγάρια, ιδιαίτερα αν η γυναίκα παράγει καλή βλέννα για μακρύ χρονικό διάστημα, μπορεί να φθάσει ακόμα και τις 7 ημέρες (Guillebaud 1993). Με βάση τα προηγούμενα, η γυναίκα θα πρέπει να καταγράψει για ένα έτος τους κύκλους της για να καθορίσει τον μικρότερο και τον μεγαλύτερο κύκλο σε διάρκεια. Με δεδομένα ότι η ωοθυλακιορρηξία συμβαίνει ημέρες πριν την επόμενη εμμηνορρυσία και το ωάριο ζει το πολύ για μια ημέρα, γίνονται οι πιο κάτω υπολογισμοί. Για τον υπολογισμό της πρώτης επικίνδυνης ημέρας του κύκλου, κατά την οποία αν έλθει η γυναίκα σε επαφή θα μπορούσε να μείνει έγκυος, θα πρέπει να αφαιρέσουμε από τον μικρότερο κύκλο 20 ημέρες (δηλαδή 16 ημέρες που αντιστοιχούν στο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα που μπορεί να πέρασε από την προηγούμενη ωοθυλακιορρηξία συν 4 ημέρες που υπολογίζουμε συμβολικά ως χρόνο επιβίωσης των σπερματοζωαρίων). Για τον υπολογισμό της τελευταίας επικίνδυνης ημέρας του κύκλου, κατά την οποία αν έλθει η γυναίκα σε επαφή θα μπορούσε να μείνει έγκυος, θα πρέπει να αφαιρέσουμε από τον μεγαλύτερο κύκλο 11 ημέρες (δηλαδή 12 ημέρες που αντιστοιχούν στο μικρότερο χρονικό διάστημα που μπορεί να πέρασε από την προηγούμενη ωοθυλακιορρηξία πλην μια ημέρα που υπολογίζουμε ως χρόνο επιβίωσης του ωαρίου). Έτσι, σε μια γυναίκα με μικρότερο κύκλο 26 ημερών και μεγαλύτερο κύκλο 32 ημερών, η επικίνδυνη χρονική περίοδος για να μείνει έγκυος είναι από την 6η έως την 21η ημέρα, δηλαδή 26-20=6η ημέρα και 32-11=21η ημέρα. Επομένως, αν αυτή η γυναίκα ερχόταν σε επαφή, για παράδειγμα, την 7η ημέρα του κύκλου θα μπορούσε να μείνει έγκυος διότι μπορεί να έκανε ωοθυλακιορρηξία τη 10η ημέρα του κύκλου (26-16) αλλά τα σπερματοζωάρια βρίσκονταν ζωντανά στο γεννητικό της σύστημα από τις προηγούμενες ημέρες. Όμως, αν ερχόταν σε επαφή την 5η ημέρα του κύκλου δεν θα μπορούσε να μείνει έγκυος διότι μπορεί να έκανε ωοθυλακιορρηξία τη 10η ημέρα του κύκλου (26-16) αλλά τα σπερματοζωάρια δεν έζησαν μέχρι τότε για να

8 συναντήσουν το ωάριο. Εννοείται ότι για μεγαλύτερη ασφάλεια μπορούμε να πάρουμε ως δεδομένο τους μεγαλύτερους χρόνους επιβίωσης των σπερματοζωαρίων που αναφέρθηκαν πιο πάνω, οπότε οι παραπάνω υπολογισμοί γίνονται αναλόγως (Ιατράκης 2002). Από τα προηγούμενα προκύπτει ότι μπορεί να συμβεί εγκυμοσύνη σε επαφή αμέσως μετά την εμμηνορρυσία ή ακόμα και προς το τέλος της εμμηνορρυσίας αν αυτή κρατά αρκετές ημέρες (όταν πολλοί άνθρωποι νομίζουν ότι μπορούν να έλθουν σε επαφή χωρίς κίνδυνο). Επίσης, αν αυτή η γυναίκα ερχόταν σε επαφή την 21η ημέρα του κύκλου θα μπορούσε να μείνει έγκυος διότι μπορεί να έκανε ωοθυλακιορρηξία την 20η ημέρα του κύκλου (32-12) αλλά το ωάριο μπορεί να ζει και την επόμενη ημέρα. Όμως, αν ερχόταν σε επαφή την 22η ημέρα του κύκλου δεν θα μπορούσε να μείνει έγκυος διότι μπορεί να έκανε ωοθυλακιορρηξία την 20η ημέρα του κύκλου αλλά το ωάριο δεν έζησε για 2 ημέρες για να μπορέσει να γονιμοποιηθεί. Σε ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες, κυρίως σε νέες ηλικίες, η μέθοδος είναι ιδιαίτερα δημοφιλής αφού έρχεται δεύτερη σε χρήση μετά το ανδρικό προφυλακτικό (Orji et al 2005) Aποτελεσματικότητα Πρακτικά έχει ποσοστά αποτυχίας που πλησιάζουν το 10%. Bελτίωση της αποτελεσματικότητας μπορεί να επιτευχθεί αν χρησιμοποιείται μόνο στη δεύτερη φάση του κύκλου Πλεονεκτήματα Δεν έχει ιατρικές παρενέργειες. Eίναι δωρεάν. Eίναι αποδεκτή από πολλούς με ορισμένες θρησκευτικές απόψεις (που δεν είναι μόνο οι Pωμαιοκαθολικοί). Eίναι κάτω από τον έλεγχο του ζευγαριού. Aφού η γυναίκα κατανοήσει πλήρως τη μέθοδο (μετά από προσεκτική διδασκαλία), δεν απαιτείται περαιτέρω παρακολούθηση. H κατανόηση της μεθόδου μπορεί να βοηθήσει υπογόνιμα ζευγάρια να πετύχουν κύηση Mειονεκτήματα Σε μη πλήρη κατανόηση της μεθόδου έχει μεγάλα ποσοστά αποτυχίας. Mπορεί να αποτελέσει πηγή άγχους η ημερολογιακά οριακή εφαρμογή της. Ένας ανησυχητικός δυνητικός κίνδυνος είναι η πιθανότητα εμβρυϊκών ανωμαλιών που οφείλονται σε γονιμοποίηση γερασμένων γαμετών. Eργασία σε ζώα και δύο αναδρομικές μελέτες σε ανθρώπους υποστήριξαν αυτή την άποψη. Ωστόσο, μερικές άλλες μελέτες περιλαμβάνοντας και μελέτη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας-ΠOY (World Health Organization-WHO) δεν έδειξαν την παραμικρή αύξηση της συχνότητας ανωμαλιών στη γέννηση. O κίνδυνος, αν είναι πραγματικός, πρέπει να είναι πολύ μικρός (Guillebaud 1993) Eνδείξεις

9 Όταν δεν υπάρχουν άλλες αποδεκτές λύσεις για το συγκεκριμένο ζευγάρι. Όταν οι άλλες εναλλακτικές λύσεις προκαλούν προβλήματα ενοχής σε άτομα με ορισμένες θρησκευτικές απόψεις Aντενδείξεις Mη δυνατότητα πλήρους κατανόησης της εφαρμογής της. Aν δεν είναι γνωστές οι διάρκειες των κύκλων και υπάρχει ανάγκη για αντισύλληψη στο άμεσο μέλλον (αφού η εφαρμογή της μεθόδου απαιτεί την καταγραφή των κύκλων για μερικούς μήνες). 4. ΤΡΑΧΗΛΙΚΗ ΒΛΕΝΝΑ-ΠΟΝΟΣ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ Η ποσότητα και η ποιότητα της παραγόμενης τραχηλικής βλέννας ποικίλλει στις διάφορες φάσεις του κύκλου. Η τελευταία ημέρα παρουσίας καθαρής, λεπτόρρευστης βλέννας, που μοιάζει με ωμό ασπράδι αυγού (πριν αλλάξει στην ελάχιστης ποσότητας παχύρρευστη βλέννα), συνδέεται άμεσα με την ωοθυλακιορρηξία. Η πιθανότητα σύλληψης τις ημέρες άφθονης τραχηλικής βλέννας φτάνει σχεδόν το 30% (Scarpa et al 2006). O πόνος της ωοθυλακιορρηξίας οφείλεται σε τέντωμα της ωοθηκικής κάψας) παρατηρείται ώρες πριν από την ωοθυλακιορρηξία Aποτελεσματικότητα Στην πράξη, έχουν μεγάλα ποσοστά αποτυχίας που ξεπερνούν το 10%. Μια γυναίκα που θα χρησιμοποιήσει τα χαρακτηριστικά της τραχηλικής βλέννας για αντισυλληπτική προστασία θα συναντήσει μερικά πρακτικά προβλήματα που μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση στην εκτίμηση της βλέννας και επομένως αποτυχία της μεθόδου. Γενικά, η αποτυχία της μεθόδου βρίσκεται στις δυσκολίες εκτίμησης της βλέννας και στην ανάγκη της πλήρους συνεργασίας του άνδρα (Oats & Abraham 2005) Πλεονεκτήματα Δεν έχει ιατρικές παρενέργειες. Eίναι δωρεάν. Eίναι αποδεκτή από πολλούς με ορισμένες θρησκευτικές απόψεις. Eίναι κάτω από τον έλεγχο της γυναίκας. H μέθοδος μπορεί να βοηθήσει υπογόνιμα ζευγάρια να πετύχουν κύηση Mειονεκτήματα Mπορεί να παρατηρηθεί αλλοίωση της βλέννας από τη σεξουαλική διέγερση αλλά και από την ανάμιξή της με το σπέρμα. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις το υγρό που εξετάζει η γυναίκα μπορεί να μιμηθεί τα χαρακτηριστικά της βλέννας κατά την

10 ωοθυλακιορρηξία. Mπορεί να γίνει σύγχυση με άλλης αιτιολογίας πόνο τις ημέρες της αναμενόμενης ωοθυλακιορρηξίας Eνδείξεις Όταν δεν υπάρχουν άλλες αποδεκτές λύσεις για το συγκεκριμένο ζευγάρι και η ημερολογιακή μέθοδος (που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό) κρίνεται δύσκολη στην κατανόηση ή στην εφαρμογή της. Όταν οι άλλες εναλλακτικές λύσεις προκαλούν προβλήματα ενοχής σε άτομα με ορισμένες θρησκευτικές απόψεις Aντενδείξεις Mη δυνατότητα εκτίμησης της τραχηλικής βλέννας. Bαριές και υποτροπιάζουσες κολπίτιδες, που μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση Άτυπα, ακανόνιστα, κοιλιακά άλγη. 5. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ Μια γυναίκα που πρόκειται να εφαρμόσει ως αντισυλληπτική μέθοδο το θερμομετρικό διάγραμμα (ΘΔ) πρέπει, για τον επακριβή καθορισμό της ημέρας της ωοθυλακιορρηξίας, να κάνει καθημερινή πρωινή μέτρηση πριν από οποιαδήποτε σωματική δραστηριότητα (που θα μπορούσε να αυξήσει τη θερμοκρασία της). Η θερμομέτρηση μπορεί να γίνει από το στόμα, τον κόλπο ή το ορθό (πάντα όμως από το ίδιο σημείο). Η θερμοκρασία της γυναίκας εμφανίζει χαρακτηριστική αύξηση μετά την ωοθυλακιορρηξία (0,2-0,6 C). Μερικές φορές πριν από τη χαρακτηριστική αυτή αύξηση παρατηρείται αντίστοιχη πτώση. Η αύξηση της θερμοκρασίας εμφανίζεται ώρες μετά την ωοθυλακιορρηξία και οφείλεται στην παραγόμενη προγεστερόνη από το ωχρό σωμάτιο. Η γόνιμη περίοδος θεωρείται ότι έχει τελειώσει τρεις ημέρες μετά από την αύξηση της θερμοκρασίας. Αν γίνει γονιμοποίηση, η θερμοκρασία παραμένει αυξημένη, αλλιώς λίγο αργότερα παρατηρείται πτώση της. Εδώ και πολλά χρόνια κυκλοφόρησαν ηλεκτρονικά θερμόμετρα με καλή αξιοπιστία για την ανίχνευση της μη γόνιμης περιόδου του κύκλου (Royston et al 1984) Aποτελεσματικότητα Στην πράξη, έχει μεγάλα ποσοστά αποτυχίας που ξεπερνούν το 10%. Μια γυναίκα που θα χρησιμοποιήσει το ΘΔ για αντισυλληπτική προστασία θα συναντήσει μερικά πρακτικά προβλήματα, όπως π.χ. αύξηση θερμοκρασίας λόγω ιογενούς λοίμωξης Πλεονεκτήματα Δεν έχει ιατρικές παρενέργειες. Eίναι αποδεκτή από πολλούς με ορισμένες θρησκευτικές απόψεις. Eίναι κάτω από τον έλεγχο της γυναίκας.

11 5.3. Mειονεκτήματα Tα ειδικά θερμόμετρα δεν είναι πάντα εύκολα διαθέσιμα. Mπορεί να παρατηρηθεί αύξηση της θερμοκρασίας από ιογενή λοίμωξη, από δραστηριότητα της γυναίκας που δεν μπορούσε να αποφύγει κ.λπ. Aπαιτεί καθημερινή εφαρμογή και αφιέρωση έστω και μικρού χρόνου Eνδείξεις Όταν δεν υπάρχουν άλλες αποδεκτές λύσεις για το συγκεκριμένο ζευγάρι, η ημερολογιακή μέθοδος κρίνεται δυσκολότερη και οι τραχηλική βλέννα - πόνος ωοθυλακιορρηξίας δεν θεωρούνται αρκετά αντικειμενικές. Όταν οι άλλες εναλλακτικές λύσεις προκαλούν προβλήματα ενοχής σε άτομα με ορισμένες θρησκευτικές απόψεις Aντενδείξεις Έλλειψη χρόνου το πρωινό! Σε πυρετική κίνηση (μέχρι τη μόνιμη ύφεση χωρίς περαιτέρω φαρμακευτική αγωγή). 6. ΔΙΑΚΟΠΤΟΜΕΝΗ ΣΥΝΟΥΣΙΑ Σε ορισμένες χώρες (π.χ. Ελλάδα, Τουρκία) είναι αντισυλληπτική μέθοδος ευρείας αποδοχής (Ιατράκης και συν. 1989, Bozkurt et al 2006) 6.1. Aποτελεσματικότητα Η μέθοδος γενικά θεωρείται ότι έχει χαμηλή αποτελεσματικότητα. Αυτό οφείλεται στη μη έγκαιρη απόσυρση του πέους από τον κόλπο αλλά και στο ότι μερικές φορές υπάρχουν σπερματοζωάρια πριν από την εκσπερμάτιση. O Abra-ham Stone το 1931 ζήτησε από μερικούς γιατρούς να εξετάσει εκκρίσεις του σπέρματός τους πριν την τελική εκσπερμάτιση. Συνέλεξε 24 δείγματα από τα οποία δύο έδειξαν πολλά σπερματοζωάρια, δύο περιείχαν λίγα και ένα πολύ λίγα (Guillebaud 1993). Περισσότερα από σπερματοζωάρια βρίσκονται μέσα σε 3 ml μιας ανδρικής εκσπερμάτισης. Το ένα εκατοστό αυτού του αριθμού ( ) θα μπορούσε κάλλιστα να προκαλέσει κύηση και αυτός ο αριθμός βρίσκεται μέσα στον μόλις ορατό όγκο των 0.03 ml. Το γεγονός αυτό έχει άμεση σχέση με την αποτυχία της διακοπτόμενης συνουσίας (Guillebaud 1993). Δεν πρέπει να γίνεται σύγχυση με το γεγονός ότι άνδρες με μόλις σπερματοζωάρια στον συνολικό όγκο του σπέρματος θεωρούνται συνήθως στείροι. O μικρός αριθμός σπερματοζωαρίων στην τελευταία περίπτωση είναι δείκτης για άλλα σημαντικά χαρακτηριστικά του σπέρματος που προκαλούν ελαττωμένη γονιμότητα, όπως πτωχή κινητικότητα, ανώμαλες μορφές ή παρουσία αντισωμάτων.

12 Έχει αποδειχθεί, επίσης, ότι τουλάχιστον σε μερικές γυναίκες, υπάρχει αρνητική πίεση μέσα στη μήτρα κατά τον οργασμό. Αυτό συμβάλλει στην αναρρόφηση σπέρματος μέσα στον τράχηλο πολύ σύντομα μετά την εκσπερμάτιση. Αυτό σημαίνει ότι όταν καταλάβει κανείς το λάθος μπορεί να είναι ήδη αργά. Αναφέρεται ότι η μέθοδος στη συνήθη εφαρμογή της έχει ποσοστό αποτυχίας 17%! (Dayal & Sondheimer 2005) Πλεονεκτήματα Διατίθεται άμεσα. Eίναι δωρεάν. Δεν χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση. Eίναι αποδεκτή από πολλούς με ορισμένες θρησκευτικές απόψεις Mειονεκτήματα H συνουσία είναι ατελής και πολλοί βρίσκουν ότι η μέθοδος είναι μη ικανοποιητική και για τους δύο συντρόφους. Yπάρχει συχνά έλλειψη οργασμού από τη γυναίκα, που αναμιγνύεται με το άγχος του συντρόφου της να αποσυρθεί έγκαιρα. Έχουν αναφερθεί και ψυχολογικά προβλήματα Eνδείξεις Σε επείγουσες καταστάσεις όπου δεν υπάρχει κάτι άλλο διαθέσιμο Aντενδείξεις Σε πρόωρη εκσπερμάτιση. Σε αδυναμία αυτοσυγκέντρωσης και χαμηλό επίπεδο εγρήγορσης εκ μέρους του άνδρα. Bιβλιογραφία Antoniou E, Daglas M, Iatrakis G, Kourounis G, Greatsas G. Factors associated with initiation and duration of breastfeeding in Greece. Clin Exp Obstet Gynecol 2005, 32: Bender DE, Dusch E, McCann MF. From efficacy to effectiveness: selecting indicators for a community-based lactational amenorrhoea method promotion programme. J Biosoc Sci 1998, 30: Bozkurt N, Ozkan S, Onan A, Korucuoglu U, Aygun R, Himmetoglu O. Distribution of contraceptive use in a Turkish population. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2006 May 2 (Epub ahead of print). Daglas M, Antoniou E, Pitselis G, Iatrakis G, Kourounis G, Creatsas G. Factors influencing the initiation and progress of breastfeeding in Greece. Clin Exp Obstet Gynecol 2005, 32:

13 Dayal M, Sondheimer S. Contraception. In: Bader TJ (ed). Ob/Gyn Secrets. Philadelphia, Elsevier Mosby Dunnihoo DR(ed). Fundamentals of Gynecology and Obstetrics. Philadelphia, JB Lippincott Company Guillebaud J (ed). Contraception. Your questions answered. London, Churchill Livingstone Ιατράκης Γ (εκδ.). Οικογενειακός Προγραμματισμός. Αθήνα, Εκδόσεις Δεσμός Iατράκης Γ, Tρούλος Μ, Mοναστηριώτης Α, Tσιώνης Χ. Mέθοδοι αντισύλληψης σε δείγμα αγροτικού πληθυσμού. Iατρική Συνεργασία 1989, 2:18. Lu MC, Lu JS, Halfin VP. Domestic Violence And Sexual Assault. In: DeCherney AH, Nathan L (eds). Current Obstetric & Gynecologic Diagnosis & Treatment. New York, Lange Medical Books Oats J, Abraham S (eds). Conception control. In: Fundamentals of Obstetrics and Gynaecology. Edinburgh, Elsevier Mosby Orji EO, Adegbenro CA, Olalekan AW. Prevalence of sexual activity and family-planning use among undergraduates in Southwest Nigeria. Eur J Contracept Reprod Health Care 2005, 10: Royston JP, Humphrey SJ, Flynn AM, Marshall J, Zarzosa-Perez A. An automatic electronic device (Rite Time) to detect the onset of the infertile period by basal body temperature measurements. Br J Obstet Gynaecol 1984, 91: Scarpa B, Dunson DB, Colombo B. Cervical mucus secretions on the day of intercourse: an accurate marker of highly fertile days. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2006,125:72-8. ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ 1. ΠΡΟΦΥΛΑΚΤΙΚΟ Πρόκειται για μια πολύ λεπτή ελαστική θήκη που πρέπει να φορεθεί πριν από τη συνουσία στο πέος, όταν αυτό είναι σε στύση. Η αρχαιότερη δημοσιευμένη περιγραφή του προφυλακτικού είναι εκείνη του Ιταλού ανατόμου Fallopio, που το 1564 σύστησε μια θήκη από λινό βρεγμένη με λοσιόν για προστασία από αφροδίσια νοσήματα. Μόνο στον 18ο αιώνα βρίσκουμε τη χρήση του προφυλακτικού ειδικά για την πρόληψη κύησης. Η πρόοδος του βουλκανισμού του καουτσούκ (δηλαδή η διαδικασία με την οποία το καουτσούκ γίνεται σκληρότερο και λιγότερο ευαίσθητο στις μεταβολές της θερμοκρασίας), που πρωτοεφαρμόσθηκε το 1884 από τον Goodyear, ήταν εκείνη που έφερε επανάσταση στον κόσμο της αντισύλληψης (και στις μεταφορές). Τα προφυλακτικά κατασκευάζονται με πολύ αυτοματοποιημένη διαδικασία που αρχίζει με εμβύθιση μεταλλικών ή γυάλινων καλουπιών σε διάλυμα λάτεξ, συνεχίζεται με στέγνωμα και τελειώνει με βουλκανοποίηση. Στη συνέχεια, τα προφυλακτικά τοποθετούνται σε νερό για τον έλεγχο πιθανών οπών (που επιτρέπουν τη διαφυγή νερού) και μετά σε τεστ εμφύσησης προοδευτικά μεγαλύτερης πίεσης, για να βρεθεί το

14 σημείο ρήξης, που πρέπει να είναι πάνω από 15 λίτρα αέρα (το προφυλακτικό από πολυουρεθάνη, παρά το ότι είναι λεπτότερο, μπορεί να είναι ανθεκτικότερο, σε σύγκριση με το προφυλακτικό από λάτεξ). Ωστόσο, κάποιες εργαστηριακές μέθοδοι διαπίστωσαν διαπερατότητα ιών ή μικροσφαιριδίων στο μέγεθος ιού δια μέσου οπών του προφυλακτικού, συμφυών με το υλικό του (που δεν ανιχνεύονται με τις μεθόδους ελέγχου διαφυγής νερού που γίνονται στους ποιοτικούς ελέγχους), κάτω από καταστάσεις που έμοιαζαν ή ξεπερνούσαν εκείνες που αναμένονται από την πραγματική χρήση (Carey et al 1999). Ωστόσο, η σχετική σημασία αυτών των ευρημάτων δεν μπορεί να εξεταστεί ανεξάρτητα από τον ελάχιστο όγκο του σπέρματος που είναι απαραίτητος για τη μολυσματική δόση ενός σεξουαλικά μεταδιδόμενου νοσήματος (ΣΜΝ). Στην πράξη, η μέθοδος έτυχε ευρείας αποδοχής λόγω της προστασίας που προσφέρει από τα ΣΜΝ και λόγω της αποτελεσματικότητάς της σε κανονικές συνθήκες. Η Ιαπωνία περιλαμβάνει περισσότερο από το ένα τέταρτο των χρηστών του προφυλακτικού σε όλο τον κόσμο. Aντίθετα, στη Λατινική Aμερική και στην Aφρική (όπου λόγω του AIDS θα έπρεπε κυρίως να χρησιμοποιείται), η χρήση του είναι πολύ μικρότερη. Γενικά, μπορεί να λεχθεί ότι το προφυλακτικό είναι μια μέθοδος χωρίς παρενέργειες και αυτό πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψη Aποτελεσματικότητα Σύμφωνα με μια μελέτη στη Βόρειο Αγγλία το 1973, η συχνότητα αποτυχίας της μεθόδου ήταν 0,4/100 γυναίκες-χρόνια (Guillebaud 1993). Σήμερα, η πιθανότητα κύησης από τη συνηθισμένη χρήση του ανδρικού προφυλακτικού για τον πρώτο χρήσης αναφέρεται 14% (Dayal & Sondheimer 2005) και σε ιδανική χρησιμοποίησή του 3%. Oι αποτυχίες μπορεί σπάνια σήμερα να προέλθουν από κατασκευαστικό λάθος (π.χ. παρουσία μικροσκοπικών ρήξεων). Να σημειωθεί πάντως ότι ο συχνότερος λόγος αποτυχίας του προφυλακτικού είναι η μη χρήση του κάθε φορά (Sparrow 1999). Oι λόγοι της μη χρήσης του μπορεί να διαφέρουν ανάμεσα στα δύο φύλα. Έτσι, οι γυναίκες μπορεί να μη το χρησιμοποιούν θεωρώντας ότι υπάρχει μικρός κίνδυνος από τη μη χρήση του ενώ οι άνδρες ισχυρίζονται ότι δεν το βρίσκουν βολικό (Carter et al 1999). Αναφέρθηκε πως οι πιο μακροχρόνιες και σοβαρές σχέσεις με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη και υψηλότερα επίπεδα αγάπης (αν και δύσκολο να μετρηθούν) συνδέονται με αραιότερη χρήση του προφυλακτικού (Civic 1999) Πλεονεκτήματα Eίναι πολύ αποτελεσματικό, αν χρησιμοποιείται σωστά, από την αρχή της επαφής και σε κάθε επαφή. Eίναι εμφανές ότι πράγματι έχει τοποθετηθεί. Tο τελευταίο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη γυναίκα που θέλει να αισθάνεται ασφαλής. Eίναι εύκολο να το προμηθευτεί κανείς. Eίναι σχετικά φθηνό.

15 Δεν χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση. Oυσιαστικά δεν έχει καμιά ιατρική παρενέργεια. Είναι αποδεκτό. Το προφυλακτικό σε ηλικίες πριν από τα 30 έτη έρχεται δεύτερο σε χρήση μετά τα αντισυλληπτικά δισκία, και σε ηλικίες μετά από τα 30 έτη έρχεται δεύτερο μετά τη στειροποίηση (Guillebaud 1998). Προστατεύει από τα περισσότερα ΣΜΝ περιλαμβάνοντας και τους ιούς. Το υλικό κατασκευής του είναι ένας αποτελεσματικός φραγμός για ιούς, που περιλαμβάνουν τον ανθρώπινο ιό της ανοσοανεπάρκειας (Human Immunodeficiency Virus-HIV), τον πολύ συχνότερο ιό της ηπατίτιδας Β, τους τύπους του απλού έρπητα Ι και ΙΙ και τους ιούς των ανθρώπινων κονδυλωμάτων (Human Papillomavirus-HPV). Το προφυλακτικό μπορεί να χρησιμεύσει ακόμα και στο στοματικό σεξ προστατεύοντας από την πιθανότητα φαρυγγικής γονοκοκκικής μόλυνσης κ.λπ. (Wong & Chan 1999). Eίναι ιδιαίτερα χρήσιμο στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση της τραχηλικής ενδοεπιθηλιακής νεοπλασίας και στην πρόληψη του διηθητικού καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Φάνηκε ότι ο σχετικός κίνδυνος ανάπτυξης σοβαρής τραχηλικής ενδοεπιθηλιακής νεοπλασίας ελαττώνεται ανάλογα με τη διάρκεια χρήσης του προφυλακτικού ενώ αυξάνεται με τη διάρκεια χρήσης του αντισυλληπτικού δισκίου. Μετά από 10 χρόνια χρήσης ο σχετικός κίνδυνος των γυναικών που χρησιμοποιούν προφυλακτικό (ή άλλη διαφραγματική μέθοδο) είναι 0,2 σε σύγκριση με 4,0 γι αυτές που χρησιμοποιούν το αντισυλληπτικό δισκίο (Guillebaud 1993). Χωρίς αμφιβολία, σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των γυναικών με τραχηλικές κυτταρικές ανωμαλίες που δεν κάνουν καμιά θεραπεία εκτός από τη χρήση του προφυλακτικού (ή αποχή) γίνεται πλήρης αναστροφή της κατάστασης Mειονεκτήματα Σχετίζεται με τη συνουσία, διακόπτει τον αυθορμητισμό της επαφής και εκλαμβάνεται σαν φυσικός και ψυχολογικός φραγμός. Aναφέρεται ελαττωμένη αισθητικότητα, ιδιαίτερα για τον άνδρα, που όμως είναι πολύ λιγότερη με τα σύγχρονα προϊόντα. Σε έλλειψη προσοχής μπορεί να γλιστρήσει ή να σπάσει. Aπαιτείται εξαιρετικά σχολαστική χρήση για τη μακροχρόνια αποφυγή της κύησης. Aλλεργία στο υλικό του. Oι περισσότερες αλλεργίες που συνδέονται με το προφυλακτικό είναι δικαιολογίες των ανδρών. Όμως, σε πραγματική αλλεργία αυτή μπορεί να λυθεί με τη χρήση αντιαλλεργικών προφυλακτικών (φτιαγμένα από καουτσούκ ειδικά καθαρισμένο από πρόσθετα). Αυτά είναι λίγο ξηρά και επομένως η προσεκτική χρήση μικρής ποσότητας ζελέ με υδατική βάση, όπως είναι η ΚΥ, μπορεί να βοηθήσει (Guillebaud 1993). Επίσης, αν γίνεται χρήση προφυλακτικών λιπασμένων με σπερματοκτόνο, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ένα χωρίς σπερματοκτόνο. Γενικά, το προφυλακτικό από πολυουρεθάνη θεωρείται μη αλλεργιογόνο ενώ το λάτεξ μπορεί να προκαλέσει ευκολότερα αλλεργικές αντιδράσεις. Καλό θα ήταν και ο γιατρός να εξετάσει το πέος διότι ο ερεθισμός μπορεί να προκαλείται από κάτι άλλο, όπως είναι οι μύκητες.

16 1.4. Eνδείξεις Για αντισύλληψη σε διακεκομμένη βάση. Για προστασία από ΣΜΝ. Για προστασία από τραχηλική νεοπλασία ή υποτροπή της Aντενδείξεις Aναξιόπιστος χρήστης! 2. ΚΟΛΠΙΚΟ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑ Ένα είδος του περιγράφηκε στο Εγχειρίδιο της Γυναίκας, που δημοσιεύτηκε το 1887 και γι αυτό το λόγο ο συγγραφέας του, Arthur Allbutt, διαγράφτηκε από τη Βρετανική Ιατρική Oμοσπονδία. Λόγω των έντονων αντιδράσεων για τη χρήση του, το κολπικό διάφραγμα κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στη δεκαετία του 1920 (Guillebaud 1993) αλλά ακόμα και σήμερα δεν συστήνεται αρκετά από τους επαγγελματίες υγείας παρά το γεγονός ότι πέρα από την αντισυλληπτική του δράση έχει και κάποιες ευεργετικές ιατρικές επιδράσεις. Διαπιστώνεται σχεδόν πλήρης άγνοια της μεθόδου από μερικές ομάδες πληθυσμού (Reig Majoral et al 1999). Επίσης, σε κάποιες χώρες (όπως η Ελλάδα) υπάρχουν δυσκολίες στην προμήθειά του. Το διάφραγμα αποτελείται από ένα λεπτό ημισφαιρικό πλαστικό ή λάτεξ, το χείλος του οποίου ενισχύεται από ευλύγιστο επίπεδο ή περιελιγμένο ή τοξοειδές μεταλλικό ελατήριο (Oats & Abraham 2005). Τα μεγέθη του κυμαίνονται από 50 mm έως 100 mm σε διαβαθμίσεις των 5 mm (Oats & Abraham 2005), που αντιστοιχούν στην εξωτερική του διάμετρο. Το μέγεθος που χρειάζεται επηρεάζεται από τις αλλαγές στο μέγεθος του κόλπου λόγω τοκετών, κολπικού χειρουργείου ή σημαντικών αλλαγών του σωματικού βάρους, και σε όλες τις προηγούμενες καταστάσεις πρέπει να γίνει επανεκτίμηση της εφαρμογής του διαφράγματος. Το ίδιο ισχύει και μετά από κάθε απρογραμμάτιστη κύηση, άσχετα αν κατέληξε σε τεχνητή διακοπή ή αποβολή, κυρίως για να εκτιμηθούν πιθανά λάθη στην εφαρμογή της τεχνικής που οδήγησαν στην αποτυχία. Το διάφραγμα με επίπεδο ελατήριο τοποθετείται σχετικά εύκολα, παραμένοντας στη θέση του στην αποσυμπίεση. Είναι κατάλληλο για τον φυσιολογικό κόλπο και συχνά επιχειρείται πρώτο. Το διάφραγμα με περιελιγμένο ελατήριο είναι μαλακότερο από εκείνο με επίπεδο ελατήριο και επειδή εξασκεί μικρότερη πίεση, μπορεί να είναι πιο άνετο για μερικές γυναίκες συγκριτικά με το διάφραγμα επίπεδου ελατηρίου. Η ελαττωμένη πίεση το κάνει να φαίνεται στη γυναίκα μικρότερο από το διάφραγμα με επίπεδο ελατήριο της ίδιας διαμέτρου. Το διάφραγμα με τοξοειδές ελατήριο έχει ένα διπλό μεταλλικό ελατήριο. Κύριο χαρακτηριστικό του είναι ότι όταν αποσυμπιέζεται σχηματίζει τόξο και εξασκεί ισχυρότερη πίεση στα κολπικά τοιχώματα. Μερικές γυναίκες το βρίσκουν δυσκολότερο στην εισαγωγή του. Γενικά τα διαφράγματα με δύσκαμπτο ελατήριο είναι λιγότερο

17 αποδεκτά (McAlinden 1991). Το διάφραγμα προσαρμόζεται μέσα στον κόλπο και συγκρατείται με σημεία αντιστήριξης την οπίσθια επιφάνεια της ηβικής σύμφυσης και τον οπίσθιο κολπικό θόλο. Oι κύριες λειτουργίες του κολπικού διαφράγματος είναι να κρατά το σπέρμα μακριά από την αλκαλική τραχηλική βλέννα, αρκετό χρόνο ώστε να πεθάνουν τα σπερματοζωάρια μέσα στο όξινο περιβάλλον του κόλπου, και να ενεργεί ως φορέας σπερματοκτόνου. Ωστόσο, έχει συστηθεί από κάποιους η χρήση ή μη χρήση σπερματοκτόνου να αφήνεται στην εκλογή της γυναίκας. Υποστηρίχτηκε δηλαδή ότι επειδή κάποιες γυναίκες θεωρούν ενοχλητικά τα σπερματοκτόνα τελικά δεν χρησιμοποιούν ούτε το διάφραγμα και επομένως η μη χρήση σπερματοκτόνου αυξάνει την πιθανότητα αποδοχής και χρήσης του διαφράγματος. Το πρόβλημα του ενοχλητικού σπερματοκτόνου θα μπορούσε να μετριαστεί με την τοποθέτηση μεγαλύτερης ποσότητας σπερματοκτόνου μόνο στην ανώτερη επιφάνεια του διαφράγματος ενώ προτάθηκαν και μιας χρήσης διαφράγματα με σπερματοκτόνο. Το διάφραγμα δεν πρέπει να έρχεται σε επαφή με λιπαντικά, φυτικά έλαια και ορυκτέλαια γιατί αυτά μακροπρόθεσμα μπορεί να καταστρέψουν το υλικό του. Το διάφραγμα πρέπει να παραμείνει στη θέση του τουλάχιστον 6 ώρες μετά τη συνουσία (Oats & Abraham 2005), όχι όμως περισσότερο από 24 ώρες, γιατί έτσι αυξάνεται η πιθανότητα να προκαλέσει βλάβη στο κολπικό επιθήλιο. Αν δεν χρησιμοποιείται σπερματοκτόνο, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι μπορεί να ανιχνευτούν κινητά σπερματοζωάρια στον κόλπο και 8 ώρες μετά την επαφή (Lu et al 2003). Αν πρόκειται η γυναίκα να έλθει σε επαφή σε περισσότερο από 3 ώρες μετά την τοποθέτηση, πρέπει να βάλει περισσότερο σπερματοκτόνο (κρέμα, ζελέ ή αφρό) με μια συσκευή, ή να χρησιμοποιήσει ένα σπερματοκτόνο υπόθετο που σπρώχνει βαθιά στον κόλπο με το δάκτυλο, περιμένοντας τουλάχιστον 10 λεπτά πριν τη συνουσία για να διαλυθεί. Το όριο των 3 ωρών που αναφέρεται πιο πάνω σχετίζεται περισσότερο με την επιστημονική λογική και λιγότερο με το γεγονός ότι έχει ελεγχθεί επανειλημμένα σε κατάλληλες συγκριτικές μελέτες. Η γυναίκα μπορεί να κάνει μπάνιο ή να πάει για κολύμπι ενώ το διάφραγμα είναι στη θέση του, αλλά είναι καλύτερα αυτό να γίνει αρκετές ώρες μετά την επαφή, για να μην επηρεαστεί η δράση του σπερματοκτόνου. Το κολπικό διάφραγμα μπορεί να χρησιμοποιείται και τις ημέρες της εμμηνορρυσίας και η γυναίκα δεν πρέπει να ξεχνά ότι μπορεί να μείνει έγκυος ακόμα και τότε. Μετά την αφαίρεση του διαφράγματος, αυτό πρέπει να καθαριστεί με ήπιο σαπούνι τουαλέτας. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται απολυμαντικά και απορρυπαντικά, γιατί μπορεί να καταστρέψουν το υλικό του. Θα πρέπει στη συνέχεια να στεγνώσει και να φυλαχτεί στο κουτί του σε μια κρύα και στεγνή θέση. Το διάφραγμα πρέπει να είναι πάντα σε καλή κατάσταση και ο έλεγχος της ακεραιότητάς του πρέπει να γίνεται κατά τακτά διαστήματα. Κατά τον έλεγχο της ακεραιότητας του διαφράγματος, η γυναίκα πρέπει να το κρατά ψηλά στο φως και να το τεντώνει, προσέχοντας να μη καταστρέψει το υλικό του με τα νύχια της. Με την πάροδο του χρόνου, ο θόλος του διαφράγματος μπορεί να γίνει περισσότερο μαλακός, αλλαγή που θεωρείται φυσιολογική και ακίνδυνη. Η αλλαγή στο χρώμα και τη σύσταση του καουτσούκ είναι φυσιολογική. Αν δεν παρατηρούνται τρύπες, και αν το χείλος του διαφράγματος μπορεί να αποκαταστήσει το αρχικό του σχήμα, τότε δεν υπάρχει

18 πρόβλημα Aποτελεσματικότητα Κάποιες αποτυχίες του διαφράγματος, μπορεί να οφείλονται απλά στο ότι η γυναίκα δεν μπόρεσε να ελέγξει ότι δεν ήταν καλά τοποθετημένο. Η αποτυχία μπορεί να οφείλεται και σε μη ιδανική εφαρμογή του διαφράγματος και η διεύρυνση των άνω δύο-τρίτων του κόλπου, που έχει περιγραφεί κατά τη συνουσία, μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο κίνδυνο σπερματικής διάχυσης πάνω από το χείλος του διαφράγματος. Oι ωθήσεις του πέους επίσης μπορεί να προκαλέσουν δυνητική μετακίνηση του διαφράγματος, ιδιαίτερα σε ορισμένες θέσεις της συνουσίας (κάτι που κάνει λογική την παράλληλη χρήση σπερματοκτόνου). Η μέθοδος μπορεί να αποτύχει παρά την ιδανική τοποθέτηση του διαφράγματος και παρά τη λεπτομερή εφαρμογή των οδηγιών χρήσης του και έχουν αναφερθεί ποσοστά αποτυχίας πάνω από 10% για το πρώτο έτος χρήσης (Fu et al 1999). Σήμερα, η πιθανότητα κύησης από τη συνηθισμένη χρήση του διαφράγματος για το πρώτο έτος χρήσης αναφέρεται 20% (Dayal & Son-dheimer 2005) Πλεονεκτήματα Είναι μέθοδος αντισύλληψης που δεν είναι απαραίτητα συνδεμένη με τη συνουσία, αφού το διάφραγμα μπορεί να εισαχθεί μερικές ώρες πριν από αυτή. Προστατεύει από τα ΣΜΝ με την εξασφάλιση ενός μηχανικού φραγμού που ελαττώνει την πιθανότητα των μικροοργανισμών να φτάσουν τον τράχηλο και το ανώτερο γεννητικό σύστημα (όμως δεν προσφέρει αρκετή προστασία εναντίον των ιών ή κάποιων μη ιογενών νόσων όπως είναι η σύφιλη που μπορεί να προκαλέσουν βλάβες στον κόλπο, στο αιδοίο ή και αλλού). Προκαλεί ελάττωση του κινδύνου της τραχηλικής νεοπλασίας. Αυτή η προστασία αποδεικνύεται από το ότι η αναλογία της τραχηλικής νεοπλασίας ανά 100 γυναίκεςχρόνια γι αυτές που το χρησιμοποιούν είναι μόλις 0,2 ενώ για εκείνες που έχουν ενδομητρική αντισυλληπτική συσκευή ή παίρνουν το αντισυλληπτικό δισκίο είναι κοντά στο 1 (μετά από προσαρμογή για την ηλικία της πρώτης επαφής, τον αριθμό των σεξουαλικών συντρόφων και το κάπνισμα). Παρατηρήθηκε επίσης σταθερή πτώση του σχετικού κινδύνου σοβαρής τραχηλικής νεοπλασίας για εκείνες που το χρησιμοποιούν ξεκινώντας από το 1 στην έναρξη της χρησιμοποίησής του και φτάνοντας στο 0,2 μετά από 10 χρόνια χρήσης (Guillebaud 1993) Mειονεκτήματα Προκαλεί απώλεια της τραχηλικής και κάποιας κολπικής αίσθησης που είναι όμως ασήμαντη για τις περισσότερες γυναίκες. Μπορεί να γίνει αισθητό από τον σύντροφο της γυναίκας στη διάρκεια της επαφής. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει πάλι να ελεγχθεί το μέγεθός του γιατί μπορεί να

19 χρειάζεται μεγαλύτερο ή μικρότερο, ή να γίνει αλλαγή του διαφράγματος επίπεδου ελατηρίου σε εκείνο περιελιγμένου ελατηρίου, ή να γίνει αλλαγή με τραχηλική καλύπτρα. Για την επανάληψη της συνουσίας απαιτείται πρόσθετη ποσότητα σπερματοκτόνου. Η αρχική τοποθέτησή του γίνεται από εκπαιδευμένο άτομο και χρειάζεται εκπαίδευση λίγων ημερών για τη χρήση του. Θεωρείται ότι κατά τη χρήση του υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μόλυνσης και συμπτωμάτων από το ουροποιητικό σύστημα (Heaton & Smith 1989, Vessey 1988). Αυτός θεωρείται ότι οφείλεται κυρίως στην πίεση του χείλους του διαφράγματος στην ουρήθρα και στη βάση της ουροδόχου κύστης, προδιαθέτοντας σε ουρηθρίτιδα και κυστίτιδα (και γι αυτό καλό είναι η γυναίκα να αδειάζει την ουροδόχο κύστη πριν και αμέσως μετά τη συνουσία). Μερικές φορές βοηθά η αλλαγή σε μικρότερο μέγεθος διαφράγματος ή η αλλαγή σε τραχηλική καλύπτρα. Πιθανός παράγοντας στον αυξημένο κίνδυνο μολύνσεων του ουροποιητικού συστήματος είναι η μεταβολή της κολπικής χλωρίδας που προκαλεί το διάφραγμα. Σε κολπικές καλλιέργειες των γυναικών που χρησιμοποιούσαν κολπικό διάφραγμα αναπτύχθηκε συχνότερα κολοβακτηρίδιο, στρεπτόκοκκος και χρυσίζων σταφυλόκοκκος σε σύγκριση με ομάδες ελέγχου. Υπάρχει μικρός κίνδυνος συνδρόμου τοξικής καταπληξίας από τον χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο (έχουν αναφερθεί σποραδικές περιπτώσεις) και γι αυτό καλό είναι η γυναίκα να μην αφήνει συστηματικά το διάφραγμα στον κόλπο στη διάρκεια της εμμηνορρυσίας. Μικρή αναλογία γυναικών εμφανίζουν κολπικό ερεθισμό και αλλεργία που μπορεί να οφείλεται στο υλικό του διαφράγματος αλλά συχνότερα στο σπερματοκτόνο που χρησιμοποιείται παράλληλα. Φλεγμονώδεις αντιδράσεις, εκδορές ή ακόμα και αληθινά έλκη μπορεί να προκληθούν από την τοπική πίεση του δακτυλίου. Αν και σπάνια, τα έλκη μπορεί να είναι αρκετού μήκους, πλάτους και βάθους και τέτοιες περιπτώσεις αναφέρθηκαν κυρίως με διαφράγματα που έμειναν στη θέση τους συνεχώς για 3 ή περισσότερες ημέρες. Αυτή η επιπλοκή είναι ίσως πιθανότερη αν το διάφραγμα είναι πολύ μεγάλο. Θεραπευτικά, συνιστάται αποφυγή της συνουσίας για ένα μήνα περίπου, οπότε αναμένεται πλήρης αποκατάσταση της βλάβης, χωρίς να χρειάζεται καμιά άλλη θεραπεία Eνδείξεις Για αντισύλληψη σε διακεκομμένη βάση. Για προστασία από πυελική φλεγμονή. Για προστασία από τραχηλική νεοπλασία ή υποτροπή της. Παλαιότερα χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία στην απώλεια ούρων από υπερένταση! (Suarez et al 1991) Aντενδείξεις Συγγενείς ανωμαλίες του κόλπου, όπως είναι κόλπος με διάφραγμα. Πρόπτωση της μήτρας, κυστεοκήλη και ορθοκήλη (Heaton & Smith 1989). Ανεπαρκής οπισθοηβικός χώρος (που διαπιστώνεται στην κολπική εξέταση). Ανικανότητα εκμάθησης της τεχνικής της εισαγωγής του διαφράγματος. Oξεία κολπίτιδα (πρέπει να προηγηθεί θεραπεία). Υποτροπιάζουσες μολύνσεις του ουροποιητικού συστήματος (Heaton & Smith 1989,

20 Ves-sey 1988). Έλλειψη καλής υγιεινής. 3. ΤΡΑΧΗΛΙΚΗ ΚΑΛΥΠΤΡΑ Έχει σχήμα δακτυλήθρας και είναι σχεδιασμένη για να εφαρμόζει στον τράχηλο, κυρίως με το μηχανισμό της αναρρόφησης και όχι με μηχανική αντιστήριξη όπως το κολπικό διάφραγμα. Είναι μικρότερη από το κολπικό διάφραγμα και οι εσωτερικές διάμετροι του ανώτερου μέρους της ξεκινάνε συνήθως από τα 20 και ξεπερνούν τα 30 mm. Η τραχηλική καλύπτρα μοιράζεται γενικά την αποτελεσματικότητα, τα πλεονεκτήματα, τα μειονεκτήματα, τις ενδείξεις και τις αντενδείξεις του κολπικού διαφράγματος με τις εξής διαφορές: Είναι κατάλληλη για γυναίκες με πτωχότερο μυϊκό τόνο. Δεν προκαλεί ελάττωση της κολπικής αισθητικότητας. Δεν είναι γενικά αισθητή από τον άνδρα και η θέση της πολύ δύσκολα μπορεί να επηρεαστεί από τη μηχανική της συνουσίας. Είναι απίθανο να προκαλέσει συμπτώματα από το ουροποιητικό σύστημα. Η εφαρμογή της στον τράχηλο δεν επηρεάζεται από τις αλλαγές στο μέγεθος του κόλπου λόγω τοκετών ή αλλαγών του σωματικού βάρους. Για να τοποθετηθεί η τραχηλική καλύπτρα πρέπει ο τράχηλος να είναι υγιής, μικρού μήκους (Oats & Abraham 2005), να μη κατευθύνεται προ τα πίσω, να είναι εύκολα ψηλαφητός και στην ιδανική περίπτωση με ευθεία πορεία και κατεύθυνση προς τον κολπικό άξονα. 4. ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΠΤΙΚΟΣ ΣΠΟΓΓΟΣ O αντισυλληπτικός σπόγγος είναι ένας μικρός στρογγυλός αναλώσιμος σπόγγος φτιαγμένος από αφρό πολυουρεθάνης (Symonds & Symonds 2004), με μια εμπίεση στο κέντρο του (σχεδιασμένη για να τοποθετείται πάνω από τον τράχηλο) και μια ταινία για την αφαίρεσή του. Eίναι διαποτισμένος με ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο σπερματοκτόνο, τη νονοξυνόλη-9 (Symonds & Symonds 2004). H κύρια δράση του σπόγγου είναι να δρα ως φορέας σπερματοκτόνου και η αποτελεσματικότητά του δεν διαφέρει από εκείνη των σπερματοκτόνων που χρησιμοποιούνται μόνα τους! O σπόγγος εισάγεται τουλάχιστον 15 λεπτά πριν από τη συνουσία και παραμένει στη θέση του το πολύ για 12 ώρες (Symonds & Symonds 2004) Aποτελεσματικότητα Η αποτυχία του είναι 10%-25% και δεν συστήνεται η χρήση του ως μόνης αντισυλληπτικής μεθόδου (Symonds & Symonds 2004). Φαίνεται ότι απαιτούνται

Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα)

Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα) ΣΧΟΙΝΑ ΧΑΡΑ Α4 Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα) II. Τεχνικές Μέθοδοι (α) Μέθοδοι Φραγμού (β) Ενδομήτριο Σπείραμα (γ) Ορμονική Αντισύλληψη (δ) Στείρωση

Διαβάστε περισσότερα

MA0611 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

MA0611 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ MA0611 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Μαιευτική Φροντίδα Κύησης Υψηλού Κινδύνου Κωδικός Μαθήματος: MA0611 ΜΑ0612 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

στο πλαίσιο Βιολογίας Α Λυκείου

στο πλαίσιο Βιολογίας Α Λυκείου 2 Ο Γενικό Λύκειο Ηρακλείου Αττικής Θέμα: ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ Εργασία των: Ξυδερού-Μαλεφάκη Αγγελίνα Μπλέτσα Θάλεια Πετροπουλάκη Γεσθημανή Πολυχρόνου Γεωργία-Ειρήνη στο πλαίσιο Βιολογίας Α Λυκείου Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Αρχές αντισύλληψης 1 1.2. Ιστορία της αντισύλληψης 3 1.3. Δημογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ 1 NOVA T Ενδομήτρια Συσκευή Περιέχουσα Χαλκό ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ NOVA T Όνομα ασθενούς: Ημερομηνία τοποθέτησης: Τοποθετήθηκε από: Πρώτη επίσκεψη παρακολούθησης: Επόμενες επισκέψεις: 1. 2. 3. 4.

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Σεξουαλικής Διαπαιδαγώγησης Θωμάς Γεωργ. Γκίκας Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος Αθήνα 188 Μαρτίου 2009 Σιβιτανίδειος Σχολή Αναπαραγωγικό Σύστημα Γυναίκας Έξω Γεννητικά Όργανα Αναπαραγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων HPV Human Papilloma Virus Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων Καρκίνος τραχήλου της μήτρας Υψηλή θνησιμότητα Ο δεύτερος σε συχνότητα που αφορά τις γυναίκες παγκόσμια 500.000 γυναίκες εμφανίζουν καρκίνο τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Αντισύλληψη κατά τη γαλουχία. Παπανικολάου Μαριάννα Μαία-Msc Γ.Ν. Καβάλας

Αντισύλληψη κατά τη γαλουχία. Παπανικολάου Μαριάννα Μαία-Msc Γ.Ν. Καβάλας Αντισύλληψη κατά τη γαλουχία Παπανικολάου Μαριάννα Μαία-Msc Γ.Ν. Καβάλας Ο Μητρικός Θηλασμός ως Μέθοδο Αντισύλληψης Ο Μητρικός Θηλασμός είναι η Αρχαιότερη Αντισυλληπτική Μέθοδος σε όλο τον κόσμο Μετά τον

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, MD,MSc,PhD. ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ

ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, MD,MSc,PhD. ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, MD,MSc,PhD. ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ Contraceptive Methods A. Abstinence B. Oral Contraceptives Combined (estrogen and progestin) Mini-Pills (progestin-only pills;

Διαβάστε περισσότερα

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι:

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι: ΟΥΡΗΤΗΡΙΚΑ STENTS ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στους ασθενείς που έχουν ή πιθανόν να έχουν απόφραξη του νεφρού, τοποθετείται ένας εσωτερικός σωλήνας παροχέτευσης, ο οποίος ονομάζεται stent, στον ουρητήρα που είναι το σωληνάκι

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Το τεστ ΠΑΠ δεν είναι τεστ διάγνωσης καρκίνου. Αυτό που κάνει είναι να ανιχνεύει επιφανειακά κύτταρα του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΣΤΑΡΑ ΖΑΜΠΕΤΑ ΤΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΛΕΩΝΙΔΟΥ ΣΑΡΡΑ ΤΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ

ΠΛΑΣΤΑΡΑ ΖΑΜΠΕΤΑ ΤΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΛΕΩΝΙΔΟΥ ΣΑΡΡΑ ΤΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΠΛΑΣΤΑΡΑ ΖΑΜΠΕΤΑ ΤΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΛΕΩΝΙΔΟΥ ΣΑΡΡΑ ΤΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ 1. Τη συνέχιση της φροντίδας. 2. Την προαγωγή της υγείας. 3. Τη θεραπευτική παρέμβαση. 4. Τη φροντίδα στο τέλος της ζωής. 5. Την αποκατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

Ας μιλήσουμε για τις σχέσεις μας

Ας μιλήσουμε για τις σχέσεις μας Ας μιλήσουμε για τις σχέσεις μας Επιμέλεια-Παρουσίαση: Άρτεμις Κ.Τσίτσικα Παιδίατρος Εφηβική Ιατρική Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικολογικη επισκεψη

Γυναικολογικη επισκεψη Γυναικολογικη επισκεψη ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΩ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ; Η πρώτη επίσκεψη στο γυναικολόγο είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για τις κοπέλες που έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική τους ζωή,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Δομή και λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος 1. Να ονομάσετε τις αριθμημένες δομές του παρακάτω σχήματος. Βλέπε εικ. 12.1 της σ. 219 του βιβλίου του μαθητή. 2. Να ενώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση της ουρολοίμωξης

Διάγνωση της ουρολοίμωξης Διάγνωση της ουρολοίμωξης Κων. Κολλιός Γ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 13-5-2015 1 Οι ουρολοιμώξεις στα παιδιά Είναι συχνό πρόβλημα Η αναγνώρισή τους: δεν είναι εύκολη, ιδιαίτερα στην ηλικία < 24 μηνών Η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Κωνσταντίνος Ευθυµίου Εισήγηση για την ιηµερίδα: "Εκπαίδευση στην Γνωσιακή - Συµπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία" Αθήνα, Αula Φιλοσοφικής Σχολής Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Είναι ασθένειες που μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Τα κυριότερα σεξουαλικά νοσήματα: Κονδυλώματα Γονόρροια Σύφιλη Χλαμύδια HIV/ AIDS, ηπατίτιδα β Ψείρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με διάφορα κοινωνικά και θρησκευτικά πρότυπα, ηερωτικήπράξηείναιημόνηπουανάλογαμετιςσυνθήκες κρίνεται αποδεκτή ή απαράδεκτη, σε αντίθεση με

Σύμφωνα με διάφορα κοινωνικά και θρησκευτικά πρότυπα, ηερωτικήπράξηείναιημόνηπουανάλογαμετιςσυνθήκες κρίνεται αποδεκτή ή απαράδεκτη, σε αντίθεση με Σύμφωνα με διάφορα κοινωνικά και θρησκευτικά πρότυπα, ηερωτικήπράξηείναιημόνηπουανάλογαμετιςσυνθήκες κρίνεται αποδεκτή ή απαράδεκτη, σε αντίθεση με άλλες πράξεις που είναι σταθερά αποδεκτές ή απαράδεκτες.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών Να προχωρήσουν η Άρτεμις και ο Κώστας σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή; Ο Κώστας και η Άρτεμις είναι ένα ζευγάρι που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί. Επισκέφθηκαν τον γιατρό τους και ανέφεραν τα πιο κάτω

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. Postinor 1500 μικρογραμμάρια δισκίο Λεβονοργεστρέλη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. Postinor 1500 μικρογραμμάρια δισκίο Λεβονοργεστρέλη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ Postinor 1500 μικρογραμμάρια δισκίο Λεβονοργεστρέλη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο, διότι

Διαβάστε περισσότερα

Για τα φάρμακα ισχύoυν οι γενικές διατυπώσεις Συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη λήψη στο πρώτο τρίμηνο"

Για τα φάρμακα ισχύoυν οι γενικές διατυπώσεις Συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη λήψη στο πρώτο τρίμηνο Για τα φάρμακα ισχύoυν οι γενικές διατυπώσεις Συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη λήψη στο πρώτο τρίμηνο" ή Προσοχή στη χορήγηση: Κύηση-Γαλουχία ή Προσοχή στη χορήγηση: Κύηση- Γαλουχία: Δεν υπάρχουν δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΞΩ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΞΩ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ 1. Κύστη Βαρθολίνειου αδένα ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΞΩ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Οφείλεται στην απόφραξη των εκφορητικών πόρων Συμπτωματολογία: ευαισθησία της αντίστοιχης περιοχής, αυτόματο άλγος, δυσπαρευνία και πυρετική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΜΕΣΟΥ 2007-8 www.cyprusbiology.com 1 ΕΝΟΤΗΤΑ Α. ΠΩΣ ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΖΩΗ ιαιώνιση των ειδών 1. Ποια είναι τα µέρη του σπερµατοζωαρίου; 2. Να συµπληρώσετε τις ενδείξεις του πιο κάτω σχήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός

ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ. Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός ΤΕΧΝΗΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΕ ΞΕΝΟ ΓΑΛΑ Στην περίπτωση που για κάποιο σοβαρό λόγο δεν είναι εφικτός ο μητρικός θηλασμός δίνεται στο μωρό ξένο γάλα χρησιμοποιώντας μπιμπερό. H επιλογή του κατάλληλου γάλακτος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού

Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού Εισαγωγή Στις αναπτυγμένες χώρες 47%-63% των αγοριών και 42%-48% των κοριτσιών έχουν σεξουαλική

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ

ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ στρογγυλή τράπεζa: HPV λοίµωξη:µια νέα παράµετρος στην καθηµερινή ζωή 6η Σύνοδος

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Τα νεογνά των φυτοφάγων θηλαστικών, όπως της γίδας, γεννιούνται με τρίχωμα. Τα μάτια τους είναι ανοιχτά και μπορούν αμέσως να περπατήσουν. Αντίθετα, τα νεογνά των σαρκοφάγων

Διαβάστε περισσότερα

Στα πτηνά το φύλο «καθορίζεται από τη μητέρα». Αυτό γιατί, το αρσενικό άτομο φέρει τα χρωμοσώματα ZZ ενώ το θηλυκό τα ZW. Έτσι εναπόκειται στο που θα

Στα πτηνά το φύλο «καθορίζεται από τη μητέρα». Αυτό γιατί, το αρσενικό άτομο φέρει τα χρωμοσώματα ZZ ενώ το θηλυκό τα ZW. Έτσι εναπόκειται στο που θα 1 Όπως όλοι γνωρίζουμε κάθε ζωντανός οργανισμός αποτελείται από κύτταρα. Μέσα στον πυρήνα των κυττάρων υπάρχουν τα χρωμοσώματα, τα οποία αποτελούν to γενετικό υλικό (DNA). Στα χρωμοσώματα αυτά βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. Postinor 1500 μικρογραμμάρια δισκίο Levonorgestrel

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. Postinor 1500 μικρογραμμάρια δισκίο Levonorgestrel ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ Postinor 1500 μικρογραμμάρια δισκίο Levonorgestrel Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Τι είναι ουρολοίμωξη; Σαν ουρολοίμωξη χαρακτηρίζουμε την βακτηριδιακή λοίμωξη κυρίως οποιοδήποτε σημείου του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ Η ICS (International Continence Society) έχει ορίσει την ακράτεια των ούρων ως μια κατάσταση ακούσιας απώλειας των ούρων, η οποία αποτελεί κοινωνικό και υγιεινoμικό πρόβλημα που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

CERVICAL SCREENING The Facts

CERVICAL SCREENING The Facts CERVICAL SCREENING GREEK The Facts ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Τα στοιχεία Τι είναι η εξέταση τραχήλου; Η εξέταση τραχήλου δεν είναι εξέταση διάγνωσης του καρκίνου του τραχήλου. Είναι µια εξέταση που ελέγχει

Διαβάστε περισσότερα

«ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΑΤΕΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ»

«ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΑΤΕΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ» ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΑΤΕΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού.

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού. Προετοιμασία για την επίσκεψη σε έναν ιατρό Κάντε τις απαραίτητες ρυθμίσεις μαζί Το να κανονίσετε ένα ραντεβού για να επισκεφτείτε έναν ιατρό, είναι ένα από τα πρώτα θετικά βήματα που μπορείτε να κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα Σύφιλη, βλεννόρροια (γονόρροια), HPV κονδυλώματα, γεννητικός Έρπης, χλαμύδια, το AIDS, οι ηπατίτιδες Β-C Η συνεχής αλλαγή ερωτικών συντρόφων, το σεξ χωρίς προφύλαξη ξύπνησαν

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα.

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα. Stress και Δέρμα Γενικά Το δέρμα, ως όργανο αισθητήριο της αφής, θερμοκρασίας, πόνου, ερωτογόνος ζώνης, έχει μεγάλη σημασία σε όλες τις ηλικίες. Είναι όργανο συναισθηματικής έκφρασης και τόπος αποφόρτισης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ H ΚΟΛΠΙΚH (Ή ΤΩΝ ΠΥΕΛΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ) ΠΡΟΠΤΩΣΗ; Όταν μια πρόπτωση έχει πέσει πολύ κάτω, μπορεί να παρατηρήσετε πράγματα όπως:

ΤΙ ΕΙΝΑΙ H ΚΟΛΠΙΚH (Ή ΤΩΝ ΠΥΕΛΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ) ΠΡΟΠΤΩΣΗ; Όταν μια πρόπτωση έχει πέσει πολύ κάτω, μπορεί να παρατηρήσετε πράγματα όπως: ΤΙ ΕΙΝΑΙ H ΚΟΛΠΙΚH (Ή ΤΩΝ ΠΥΕΛΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ) ; Τα πυελικά σας όργανά περιλαμβάνουν την κύστη, τη μήτρα (κόλπο) και ορθό έντερό σας (πρωκτό το πίσω άνοιγμα). Τα όργανα αυτά συγκρατούνται στο μέρος τους από

Διαβάστε περισσότερα

12. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΑ

12. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΑ 12. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΑ Τα ενδομήτρια σπειράματα (Intra-Uterine Devices IUD), είναι συσκευές που τοποθετούνται στην ενδομητρική κοιλότητα και παρέχουν ασφαλή, μακροχρόνια και πλήρως αναστρέψιμη αντισύλληψη.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Μ. Μπουρουτζόγλου Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Μαιευτικής Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Μαιευτική στη σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Pronilen Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης

Pronilen Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης Σύνθεση: Ανά ml: Λουπροστιόλη 7,50 mg Είδη ζώων: Αγελάδες, μοσχίδες, φοράδες, πρόβατα. Φαρμακολογικές ιδιότητες: Η λουπροστιόλη είναι ένα συνθετικό ανάλογο της προσταγλανδίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ [1]/[6] ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Περίπου το 15% των ζευγαριών δεν είναι σε θέση να συλλάβουν μετά από ένα χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών.

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού. Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη

HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού. Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη Αντιμετώπιση και αγωγή νεογνού Το νεογνό πρέπει να καθαρίζεται από το αίμα και τις εκκρίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11208 Ι. Ένα από τα τμήματα του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα είναι η εκφορητική οδός του σπέρματος η οποία ξεκινά από την επιδιδυμίδα

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις των γεννητικών οργάνων στις γυναίκες

Παθήσεις των γεννητικών οργάνων στις γυναίκες Παθήσεις των γεννητικών οργάνων στις γυναίκες Θ..Μίκος Λέκτορας Μαιευτικής Γυναικολογίας Ανατοµία Έξω γεννητικά όργανα Έσω γεννητικά όργανα Πυελικό έδαφος Ι.Μπόντης. Βασικές γνώσεις Μαιευτικής & Γυναικολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

NATURAL FERTILITY PROJECT

NATURAL FERTILITY PROJECT NATURAL FERTILITY PROJECT Το Natural Fertility Project είναι ένα πρόγραμμα που προσεγγίζει το θέμα της γονιμότητας με φυσικές μεθόδους. Απευθύνεται σε όλες τις γυναίκες που θέλουν να συλλάβουν, φυσιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Τα κύτταρα που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Κίνδυνος έκθεσης Ο κίνδυνος έκθεσης σε αίμα είναι σαφώς μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τον επιστημονικό κόσμο με δεδομένο ότι τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Κλασσική Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Εμβρυομεταφορά στο στάδιο της βλαστοκύστης Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «ΜΟΝΑΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» μαιευτήρια «ΜΗΤΕΡΑ» και «ΛΗΤΩ» 2002 Κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ, 26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ, 26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ» 23 Σεπτεμβρίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΩΡΑ 12.00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ, 26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ» 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα