Συνέντευξη µε τον κ. Κεραµιανάκη Εµµανουήλ Κρήτη, Περβόλια Ν. Ρεθύµνης, Τ.Ε.Ι. Κρήτης (Παράρτηµα Ρεθύµνου) 10 Ιουνίου 2005

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συνέντευξη µε τον κ. Κεραµιανάκη Εµµανουήλ Κρήτη, Περβόλια Ν. Ρεθύµνης, Τ.Ε.Ι. Κρήτης (Παράρτηµα Ρεθύµνου) 10 Ιουνίου 2005"

Transcript

1 Συνέντευξη µε τον κ. Κεραµιανάκη Εµµανουήλ Κρήτη, Περβόλια Ν. Ρεθύµνης, Τ.Ε.Ι. Κρήτης (Παράρτηµα Ρεθύµνου) 10 Ιουνίου 2005 Ερευνητές συµµετέχοντες στη συνέντευξη: Θεοδοσοπούλου Ειρήνη, Φραγκούλης Εµµανουήλ CD1 Σήµερα 10 Ιουνίου του 2005 έχουµε την τιµή, αλλά και τη χαρά να µιλάµε µε τον κύριο Μανώλη Κεραµιανάκη που είναι οργανοποιός στο επάγγελµα και παίζει και λύρα. Και να ξεκινήσουµε, να σας ρωτήσουµε κύριε Μανώλη πώς και ασχοληθήκατε µε το όργανο; Πώς ασχολήθηκα να παίζω ή να φτιάχνω όργανα; Ποιο ήταν το πρώτο σας ερέθισµα ας πούµε για να πιάσετε λύρα, να παίξετε λύρα; Φαντάζοµαι ότι αυτό προηγήθηκε απ το να κατασκευάζετε. Ναι. Από µικρός ήµουνα, εντάξει, ήµουνε πιο πολύ µ άρεσε η κατασκευή και έφτιαχνα διάφορα όργανα αυτοσχέδια, έτσι, στο σπίτι, µε διάφορα ξύλα ή οτιδήποτε έβρισκα και είδε ας πούµε ο πατέρας µου ότι έχω κάποια κλίση και µου πήρε µια λύρα. Εντάξει δοκίµασα Πόσο χρονών δοκιµάζατε όργανα µόνος σας; Ε, τη πρώτη µου λύρα µου την πήρε το 83 πρέπει να τανε το 83, εκεί. Μετά Οπότε ήσασταν δώδεκα, στα δώδεκά σας. Ναι, εκεί περίπου, ναι. Μετά έκατσα κάνα χρόνο περίπου δοκίµαζα µοναχός µου εντάξει έµαθα κάτι λίγα πράγµατα, αλλά δηλαδή είχα κλίση προς το προς τη µουσική αλλά χρειαζότανε κάποιος να µου δείξει, ας πούµε, πώς είναι ας πούµε τα σωστά πράµατα και µετά πήγα και γράφτηκα στο ωδείο του Μουντάκη τότε Εδώ, στο Ρέθυµνο. Ναι, στο Ρέθυµνο. Πώς το λέγανε; Ε 1

2 Θυµάστε; Ωδείο, δεν θυµάµαι τώρα συγκεκριµένα, όχι. Εσείς γεννηθήκατε στο Ρέθυµνο. Ναι. Ο πατέρας σας κατάγεται από τους Βολιώνες Αµαρίου Ναι. Και η µητέρα σας από το Μυλοπόταµο, από τον Πρίνο. Ναι. Είχατε ακούσµατα από τον Αµάρι και από τον Μυλοπόταµο; Ε ακούσµατα πιο πολύ από τον πατέρα µου. ηλαδή, ό,τι ό,τι άρεσε στον πατέρα µου, δηλαδή από ραδιόφωνο και τέτοια πράµατα, αυτά άκουγα κι εγώ και σιγά - σιγά πιστεύω ότι αν ακούς από µικρός κάποια συγκεκριµένα ακούσµατα, σιγά - σιγά αυτά σου αρέσουν ας πούµε και σου µένουνε. Και τα χεις σαν πρότυπο ας πούµε. ηλαδή, ας πούµε, παράδειγµα ο πατέρας µου του άρεσε πολύ ο Σκορδαλός, εντάξει ο Σκορδαλός όποτε άκουγε Σκορδαλό, µου λεγε «άκου ο Σκορδαλός, άκου λύρα, άκου πώς είναι» και σιγά - σιγά κι αυτό εµένα µου γινε βίωµα. Σιγά - σιγά, βέβαια, όπως µεγάλωσα, κατάλαβα ας πούµε ότι όντως ας πούµε δεν είναι είναι αυτό πραγµατικότητα, όσο καταλάβαινα ας πούµε τη µουσική βαθύτερα. Μας είπατε προηγουµένως, ποιοι έπαιζαν από την οικογένεια όργανα; Ο πατέρας µου έπαιζε λαούτο και ο θείος µου, ο αδερφός του, ο Τηλέµαχος λύρα. Παίζανε µαζί; Παίζανε µαζί, ναι, συγκρότηµα εντάξει, συγκρότηµα της εποχής εκείνης δεν ήτανε βασικό επάγγελµα αυτό, ήτανε γεωργοί και οι δύο αλλά σε γλέντια, όπως και οι περισσότεροι µουσικοί τότε πηγαίνανε, ας πούµε, έτσι, σαν δεύτερο επάγγελµα, αν το πούµε επάγγελµα. Και παίζανε ας πούµε σε όλο το Ρέθυµνο, σ όλο το νοµό; Ε, πιο πολύ προς το χωριό τους. Προς τον Αµάρι. Ναι, γύρω εκεί. Στην περιοχή. 2

3 Ρέθυµνο; Πόλη; Αργότερα ναι, παίζανε σε σε κάνα δυο µαγαζιά ναι, αλλά λίγο, ας πούµε τότε είχανε µεγαλώσει αρκετά ας πούµε και τα παρατήσανε µετά, κάποια στιγµή. Εσείς είπαµε σας άρεσε ο Σκορδαλός; Ναι. Σας το πέρασε δηλαδή αυτό ο πατέρας σας. Ναι, ναι. Τον είχατε δει ποτέ ζωντανά; Ποτέ! Ποτέ και το χω παράπονο αυτό, ποτέ. Ως πρότυπό σας στη λύρα ποιον είχατε; Τον θείο σας, κάποιον άλλο; Μικρός -µικρός τώρα, όταν πιάσατε και τριγουνίζατε έτσι; Ο πρώτος που είχα ακούσει, λυράρης έτσι, ήταν ο θείος µου. Έτσι από κει Εντάξει εµένα µου φαινόταν πολύ δύσκολο το να παίζεις όργανο γιατί είχα πιάσει µια - δυο φορές κι είχα δοκιµάσει, δεν έβγαινε τίποτα, απολύτως τίποτα. Και λέω «αυτό πρέπει να είναι πολύ δύσκολο όργανο». Όντως είναι δύσκολο όργανο, αλλά εντάξει, άµα σ αρέσει, κάποια στιγµή το µαθαίνεις, αν πραγµατικά σ αρέσει. Όταν πήγες στο ωδείο, στη σχολή του Μουντάκη, έπαιζες τίποτα λύρα, απ αυτά τα βιώµατα που είχες και τα ακούσµατα, είχες αρχίσει να σηµειώνεις σκοπούς και πήγες ή κατευθείαν ξεκίνησες µε τη διδασκαλία στο ωδείο, σαν µαθητής ; Όταν πήγα στο ωδείο έπαιζα δυο - τρία κοµµάτια, δηλαδή συγκεκριµένα έπαιζα τη Ξαστεριά, κι ένα - δύο στροφές από τον Ερωτόκριτο και κάτι άλλα, έτσι τα δοκίµαζα ας πούµε δεν µου βγαίνανε, δηλαδή ο πατέρας µου επειδή έπαιζε λαγούτο δεν ήξερε δηλαδή πάνω στη λύρα πώς έπρεπε να παιχτεί το κοµµάτι, ήξερε τη µουσική αλλά δεν ήξερε να µου δείξει ακριβώς τα δάχτυλα πού πρέπει να µπούνε, µόνο δηλαδή ( ιακοπή) Λέγαµε λοιπόν ότι εσύ όταν πήγες στη σχολή, µ ενδιαφέρει να δω τι είχες µάθει στη λύρα; Είχες πει ότι είχες µάθει Ερωτόκριτο Τη Ξαστεριά, αυτά τα δύο. 3

4 Και συρτά δεν έπαιζες καθόλου. Όχι, όχι καθόλου. Τα συρτά είναι πιο δύσκολα ας πούµε και Και πηγαίνεις στο ωδείο και ξεκινάς από την αρχή. Από την αρχή. Έχεις βίωµα µέσα σου, τον θείο σου και τον πατέρα σου που τους άρεσε ο Σκορδαλός, λες. Έτσι; Ναι, στον πατέρα µου άρεσε ο Σκορδαλός. Στον πατέρα σου. Ναι. ηλαδή τα ακούσµατα που είχες ήταν ας πούµε, Σκορδαλός; Ναι. Κι αρχίζεις µαθήµατα µε τον Μουντάκη. Κι αρχίζω µαθήµατα µε τον Μουντάκη, ναι. Για πες το µας λίγο αυτό τι αισθάνθηκες; Τι; Είδες καµιά δυσκολία; Είδες Όχι, στην αρχή, δυσκολία όχι, δεν µπορώ να πω. Είδες καµιά διαφορετική να πούµε, έτσι Αρχίσαµε από την αρχή - αρχή, δηλαδή, καταρχήν εγώ δεν ήξερα τα βασικά, πώς τι, πώς ονοµάζεται η κάθε χορδή, τι νότα δηλαδή είναι, δεν ήξερα καθόλου τα ονόµατα, τις νότες πάνω, την κλίµακα επάνω στη λύρα και αυτά τα κάναµε από την αρχή - αρχή. Αυτό είναι πολύ βασικό ας πούµε για να µπορεί να µεταδώσει στον άλλον αυτό που θέλει. Ε αυτά µάθαµε στην αρχή, µετά σιγά - σιγά µάθαµε αρχίσαµε πάλι από τα ίδια που είχα µάθει κι εγώ. ηλαδή αυτά προφανώς αυτά είναι τα πιο εύκολα, τα πιο δηλαδή η Ξαστεριά, ο Ερωτόκριτος. Πόσο χρονικό διάστηµα έκανες µαθήµατα εκεί, στο ωδείο; Έκανα δύο χρόνια. υο χρόνια. ύο χρόνια, ναι. Και τι είχες µάθει στο τέλος των δύο χρονών να παίζεις; εν µπορώ να πω ότι είχα µάθει πάρα πολλά κοµµάτια γιατί είχε ο Μουντάκης ο συχωρεµένος, είχε µια τακτική, αργά µας µάθαινε πολύ 4

5 αργά τα κοµµάτια, αλλά ήθελε ας πούµε να τα µαθαίνουµε όσο γίνεται πιο τέλεια. ηλαδή το κάθε κοµµάτι µπορεί να κρατούσε και δύο µήνες µέχρι να το µάθουµε όλοι, καλά. Ε, αυτό εντάξει, έδινε πολύ βάρος στους σ αυτούς που δεν µαθαίνανε τόσο εύκολα, τα άλλα παιδιά που προχωρούσαν, επειδή δεν µπορούσε να κάνει ας πούµε σ ένα - ένα παιδί µάθηµα, άλλοι που προχωρούσανε πιο εύκολα, µαθαίνανε πιο πολύ από τους πιο προχωρηµένους, δηλαδή αυτό το καλό, θυµάµαι ότι είχε το ωδείο, ότι ήτανε µεταξύ τους τα παιδιά, είχανε ας πούµε µπορούµε να το πούµε και µια κόντρα, έναν ανταγωνισµό. Ας πούµε εντάξει, «γιατί αυτός», λέµε τώρα παράδειγµα, «που ήρθε µετά από µένα γράφτηκε, µπορεί και παίζει ας πούµε τόσα κοµµάτια κι εγώ εγώ γιατί δεν τα παίζω»; Άρα λοιπόν αυτό είναι ένα κίνητρο, που να αναγκαστείς ας πούµε να κάτσεις να δουλέψεις να τα βγάλεις τα κοµµάτια. Πάντα όταν όταν σου αρέσει αυτό. Γιατί άµα δεν σου αρέσει δεν µπορείς να πεις ότι θα µάθεις κάτι να παίζεις, σωστά. Και στη πορεία µετά τι, αισθάνθηκες ας πούµε ότι ήσουνα προσκολληµένος και ό,τι έβγαινε από τη λύρα σου ήτανε µε βάση αυτά που είχες διδαχθεί ή ό,τι έβγαινε από τη λύρα σου ήταν µε βάση τα βιώµατα που είχες και τα ακούσµατα τα µεταγενέστερα; Ναι. Αυτό είναι λίγο παράξενο, κανονικά, φυσιολογικά µάλλον έπρεπε ας πούµε ο Μουντάκης, µια και δυο χρόνια, και στην αρχή ας πούµε είναι που ξεκίνησα να µαθαίνω, έπρεπε να µου περάσει αυτός ας πούµε το χρώµα το δικό του τελικά εγώ όµως όχι, ήµουνα κολληµένος στον Σκορδαλό. Ε, βέβαια αφού αυτό ήταν το πρότυπο Πόσοι µαθητές ήσασταν ταυτόχρονα στη τάξη, ας πούµε; Όταν πήγα ήταν καµιά δεκαπενταριά άτοµα και µετά από δυο χρόνια ήτανε πενήντα εξήντα. Αυξήθηκε; Ναι, πολύ. Το 80 ήτανε, το 82; Όχι πήγα το 84, στο ωδείο το 83 πήρα την πρώτη µου λύρα το 84 και 85 ήµουνα στο ωδείο. 5

6 Και το 85 ας πούµε είχε διπλασιαστεί και τριπλασιαστεί ο αριθµός των µαθητών. Ναι, ναι. Το ωδείο αυτό πού βρισκότανε; Θυµάστε το δρόµο; Ναι, είναι το στο πλάτανο στο µιναρέ που είναι στο πλάτανο κάτω, στη παλιά πόλη. Αυτό πότε έκλεισε; εν θυµάµαι πότε έκλεισε, ε γύρω στο 89 πρέπει, 90, εκεί. Ε κάποια στιγµή είχε αρρωστήσει ο Μουντάκης και είχε φέρει κάποιον άλλο έτσι για βοήθεια, Πασπαράκης ηµήτρης λεγότανε κι εντάξει, µας έκανε κι αυτός µάθηµα, ορισµένες φορές ερχότανε κι ο Μουντάκης ο ίδιος αλλά κάποια στιγµή είχε κουραστεί πολύ, εντάξει ήτανε και µεγάλος στην ηλικία Άλλα όργανα διδασκόντουσαν σ αυτό το ωδείο; Ναι. ιδασκόντουσαν απ ό,τι θυµάµαι πιάνο πιάνο µάλλον µόνο, δεν θυµάµαι τίποτα άλλο. Πιάνο. Σας έστελνε και για σολφέζ ; Όχι, όχι. Κάπου ακούσαµε ότι ήθελε οι µαθητές του ίσως να πάρουν κάποιο πτυχίο αναγνωρισµένο απ το κράτος και έκανε µια προσπάθεια και έλεγε «πρέπει να µάθετε και σολφέζ για να πάρετε µεθαύριο ένα πτυχίο», ας πούµε. Όχι, πτυχίο έχω πάρει εγώ, αλλά δεν ξέρω τώρα όταν λέτε σολφέζ; Αυτό που τραγουδάνε. ηλαδή βλέπουνε νότες στο πεντάγραµµο και λένε: (Τραγουδάει) Ντο, Ρε, Μι, Φα, Ρε, Μι, Ρε, Μι, Φα, Σολ. Όχι, όχι. Με πεντάγραµµό καµία σχέση, όχι. Όχι. Όχι, ποτέ, ποτέ. Απλώς ήτανε µία µέθοδος, νοµίζω δική του ήταν, του Μουντάκη, που είχε ονοµατίσει ας πούµε τα αρχικά του µε τα αρχικά γράµµατα την κάθε νότα. Έδινε πολύ σηµασία έτσι στο «σπάσιµο» ας πούµε του καρπού, όταν παίζατε το δοξάρι; 6

7 Ναι, έδινε, δηλαδή στην αρχή - αρχή από τα βασικά πράγµατα ήταν αυτό, πολύ βασικό πράµα ήταν ο χρόνος. ηλαδή γι αυτόν το βασικότερο πράµα ήταν ο χρόνος. Όλα τα άλλα ήταν σε δεύτερη µοίρα. ηλαδή πώς, χτύπαγε το χέρι στο τραπέζι ας πούµε, πώς ; Ναι, το χέρι είχε και µία ρίγα και τη χτυπούσε, εκεί. Όταν έβλεπε ότι κάποιος δεν πήγαινε καλά, πήγαινε από πάνω του και του χτυπούσε, κοντά του δηλαδή για να ακούει το ρυθµό ή το πόδι ή χτυπούσε τη ρίγα στο χέρι του που να ακούει το παιδί τον ρυθµό, να µη φεύγει από το ρυθµό. Αυτό ήταν το πιο βασικό που κοίταζε. Ο ρυθµός, ο σταθερός χρόνος. Κασέτες σας έδινε στο σπίτι να ακούτε; Όχι, όχι, όχι. Ηχογραφούσε, ξέρω γω, το µάθηµα για να το παίρνετε ηχογραφηµένο ή όχι; Όχι, όχι. Τίποτα, τίποτα. Ήτανε τρεις ώρες το µάθηµα την πρώτη ώρα κάναµε µεταξύ µας έτσι, µε τα παιδιά µεταξύ µας πρόβες ας πούµε, εντάξει, τι ξέρει ο καθένας, παίζαµε µεταξύ µας, µετά ήτανε, εντάξει, οι υπόλοιπες δύο ώρες ήτανε µάθηµα. Μας έκανε αυτός µάθηµα, έβαζε ας πούµε τον καθένα, όποιον κατά τη γνώµη του ήθελε να δει αν προχώρησε, τον έβαζε και έπαιζε ένας - ένας ξεχωριστά και µετά µας έγραφε εκεί πέρα στον πίνακα το επόµενο κοµµάτι, αν ήτανε αν ήτανε σίγουρος ότι το είχανε µάθει όλοι το γραφε ας πούµε στο πίνακα, αντιγράφαµε εµείς στα τετράδια Και τα λόγια; Όχι τα λόγια, µόνο τις νότες. Τραγούδι δίδασκε; Όχι, όχι. Τον τρόπο που θα πεις τη µαντινάδα πάνω στο συρτό ας πούµε; Όχι, όχι, καθόλου τραγούδι. Ή στη Ξαστεριά ή ξέρω γω τι; Σ αυτά που δίδασκε; Όχι, τραγούδι δεν µας δίδασκε καθόλου, καθόλου. 7

8 Καθόλου. Ακούσαµε κάπου, ότι κάποιοι που ήτανε πιο φτασµένοι ας πούµε στο όργανο, έλεγε ξέρω γω φερ ειπείν: «Μανώλη, παρ τους µέσα αυτούς και δειξ τους πώς παίζουν, παρ τους στο άλλο δωµατιάκι». Ναι, ναι, ναι. Οι πολύ προχωρηµένοι, που όντως αυτοί παίζανε πολύ καλά, επαγγελµατικά. Ναι είχαν ας πούµε Ποιοι ήταν αυτοί θυµάστε; Θυµάµαι όταν τέλειωσα εγώ από κει πέρα, όταν σταµάτησα µάλλον, όχι όταν τέλειωσα, θυµάµαι ήτανε κάποιος Φουρφουλάκης Παντελής, ήτανε µου φαίνεται, αυτός ήτανε αντίγραφο του Μουντάκη. Έπαιζε ακριβώς ίδιο δοξάρι, ίδια δάκτυλα. Αυτός είναι επαγγελµατίας τώρα; Τώρα όχι. Τώρα είναι δικηγόρος και παίζει ερασιτεχνικά. Πού; Στο Ρέθυµνο ζει; Ναι, στο Ρέθυµνο. Και κάποιο άλλο παιδί που ήταν τότε θυµάµαι µικρός στην ηλικία και αυτός, ήταν, πρέπει να χαµε ίδια ηλικία, Κακλιδάκης Πάρης πρέπει να να ναι το µικρό του, ο οποίος ήτανε ίδιος µε το Μουντάκη, πολύ καλός και απ ό,τι ξέρω τώρα, απ ό,τι έχω ακούσει από άλλους έχει παρατήσει τελείως τη λύρα και ασχολείται µε κρουστά. Πώς είπαµε το δικηγόρο, το όνοµα του; Φουρφουλάκης Παντελής. Παντελής; Ναι. Ήταν αυστηρός δάσκαλος; Ήταν, ναι. Ήταν αυστηρός, όταν κάτι δεν του πήγαινε καλά ήτανε πολύ αυστηρός. ηλαδή τι έκανε, ας πούµε αν κάτι δεν του πήγαινε καλά; ηλαδή Πες ένα παράδειγµα ας πούµε. Όταν κάποιος ας πούµε δεν έπαιζε σωστά, όχι από την πρώτη φορά, όταν µετά από πολλές επαναλήψεις είδε ότι δεν προχωράει, αυτός ήξερε αν έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει το παιδί ή αν δεν την έχει. ηλαδή µπορεί να ψυχολογήσει ένας επαγγελµατίας ας πούµε, κάποιον αν έχει προοπτική. 8

9 Κι αν ας πούµε διαπίστωνε ας πούµε ότι κάποιος δεν είχε τη δυνατότητα τι έκανε; Εντάξει, σ αυτόν ας πούµε δεν, δεν Έλεγε ποτέ στους γονείς, ξέρω γω, ή στον ίδιο ότι τέλος πάντων Με τους γονείς συζητούσε, αλλά τώρα συγκεκριµένα µε τον καθένα τι έλεγε δεν ξέρω, δεν µπορώ να πω γιατί µιλούσαν ιδιαίτερα, δεν ξέρω. Αλλά πάντως όταν κάποιος είδε όταν έβλεπε κάποιον ότι είχε τη δυνατότητα αλλά απλώς τα παραµελεί ας πούµε ή βαριέται ή δεν ξέρω εγώ οτιδήποτε, δεν δουλεύει στο σπίτι, αυτόν ας πούµε εντάξει, ας πούµε του λεγε «παίξε µόνος σου» και τον ακούγαµε όλοι, εντάξει, ό,τι λάθη έκανε του φώναζε εκεί µπροστά, επίτηδες ας πούµε για να τονίσει να πούµε ότι αυτός κάτι κάνει λάθος εδώ, ότι Για να δουν οι άλλοι; Και για να δουν οι άλλοι και αυτός κάπως να πούµε Για να νιώσει κι αυτός ότι Ναι, ναι, ότι δεν το παίζει καλά. Μπροστά στους άλλους; Ναι µπροστά στους άλλους. Σας έλεγε πόσες ώρες να διαβάζετε, να µελετάτε λύρα; Συγκεκριµένες ώρες, όχι. Μας έλεγε «όσο πιο πολύ τόσο το καλύτερο». Και πόσες φορές πηγαίνατε την βδοµάδα; Μία, µία φορά, κάθε Πέµπτη απόγευµα ήτανε. Και πόσο διαρκούσε το µάθηµα; Τρεις ώρες ήτανε. Τρεις ώρες συνέχεια; Τρεις ώρες, όχι, ή πρώτη ώρα όπως σας είπα πριν ήτανε κάναµε τα παιδιά µεταξύ µας και µετά οι άλλες δύο ώρες γινότανε ας πούµε, κάπως σαν εξέταση ας πούµε, στον καθένα και µετά την τελευταία ώρα µας µάθαινε το καινούριο κοµµάτι. Το γραφε στον πίνακα, το παιζε αυτός ένα - ένα κοµµατάκι, αργά - αργά Το έπαιζε και γρήγορα να δείξει πώς είναι το κανονικό; 9

10 Ναι, αφού µαθαίναµε, γιατί δεν µάθαινε όλο το σκοπό µέσα σε µια ώρα. ηλαδή µαθαίναµε ας πούµε το πρώτο κοµµάτι, την άλλη Πέµπτη αν το χαµε, αν το παίζαµε καλά, που συνήθως δεν το παίζαµε καλά, όλοι ή οι περισσότεροι, µας µάθαινε µετά το δεύτερο. Και όταν παίζαµε στο δεύτερο, το συνδέαµε µε το πρώτο κι έπρεπε ας πούµε να µας γίνει βίωµα, να µη το ξεχνάµε ποτέ, δηλαδή το παίζαµε, απελπιστικά! ηλαδή είχαµε το βαριόµασταν το κάθε κοµµάτι. Μάλιστα. Το βαριόµασταν. Τόσες πολλές φορές. Στο ωδείο υπήρχε δάσκαλος λαούτου ή ξέρω γω µαντολίνου; Κανένα άλλο παραδοσιακό όργανο δίδασκαν; Όχι, την ώρα που πήγαινα εγώ, την ώρα που ήτανε για λύρα, όχι. εν ξέρω για άλλες ώρες. εν µε ενδιέφερε δηλαδή κιόλας µόνο για λύρα ήθελα Τον Μουντάκη ζωντανά τον έχετε ακούσει να παίζει, κανονικά, σε γλέντι; Ναι, ναι. Έκανε τίποτα έτσι περίεργο που έµεινε ο Μουντάκης σαν όνοµα, όπως ο Σκορδαλός; Ο Μουντάκης Στο παίξιµό του επάνω; Εγώ πιστεύω ότι ο Μουντάκης είναι αν όχι ό καλύτερος, από τους καλύτερους δεξιοτέχνες. Ναι, όλοι αυτό µας λένε: «ο Μουντάκης ήταν δεξιοτέχνης, το ψαχνε» Ναι, είναι δεξιοτέχνης. Τι σηµαίνει αυτό; ηλαδή ο Σκορδαλός δεν ήταν δεξιοτέχνης ή ο Ροδινός ή ο Κλάδος ή ο ένας ή ο άλλος; Γιατί πάντα στο Μουντάκη ακούµε πάντα αυτό το επίθετο, ήταν «δεξιοτέχνης»; Γιατί τα κοµµάτια του Μουντάκη για να πεις ότι θα τα παίξεις όπως τα παίζει ο Μουντάκης είναι υπερβολικά δύσκολα. Ναι, δηλαδή τι κάνει διαφορετικά; Έχει µέσα πάρα πολλούς δαχτυλισµούς, πάρα πολλούς, γρήγορους δαχτυλισµούς, δηλαδή τρίλιες και τέτοια πράγµατα, πολύ καλό δοξάρι, δηλαδή ήτανε συνδυασµός και τα δύο ήτανε πολύ τέλειος. 10

11 ηλαδή, τι; Γέµιζε τη µελωδία ας πούµε; Ναι, ναι, ναι. Πολλά στολίσµατα, πολλά, δηλαδή πολλά στολίσµατα, πολλά, δηλαδή πολύ πλούσιο το κοµµάτι. Ναι, από θέµα δεξιοτεχνίας. Ε, εµένα τώρα βέβαια, αυτό δεν µπορώ να πω ότι µου αρέσει, εντάξει την πρώτη φορά, στην αρχή ας πούµε θα τα ακούσεις θα αισθανθείς δέος, θα πεις εντάξει, αυτός είναι κορυφαίος. Κάποια στιγµή, εγώ προσωπικά, για µένα λέω, ε, αν τα ακούω αυτό πολλή ώρα µου φαίνεται κουραστικό. Να τα ακούω πολλή ώρα, δηλαδή κάπου δε, δε, δε δεν πηγαίνει ας πούµε το µυαλό µου να συµβαδίσει µ αυτό που παίζει, δηλαδή Γι αυτό µ αρέσει ο Σκορδαλός πιο πολύ επειδή είναι πιο απλή η µελωδία, πιο απλά τα πράγµατα και είναι ξεκούραστος, δηλαδή όση ώρα και να τον ακούς δεν κουράζεσαι, απλώς σ αρέσει όλο και πιο πολύ. εν ξέρω αν θέλετε κάτι για τη σχολή, να ρωτήσουµε κ. Μανώλη; Όχι, τελευταία για µένα αν υπήρχαν δίδακτρα; Πληρώνατε; Ναι, πληρώναµε. Εκείνη την εποχή ήτανε ενάµιση χιλιάρικο, ο µήνας. ηλαδή, τι ήτανε; Ήτανε ποσόν που το έδινε ένας, έτσι, απλός άνθρωπος, ένας βιοπαλαιστής ας πούµε το έδινε εύκολα; Ε, το δινε. εν ήτανε ας πούµε και πολύ µηδαµινό, γιατί εντάξει κι εµείς, η οικογένειά µου φτωχή οικογένεια είναι και κάπως ο πατέρας µου δεν τα όχι πως τα λογάριαζε τα λεφτά, γιατί ήθελε να µάθω λύρα αλλά εντάξει ήτανε ποσό, δεν µπορείς να πεις ότι ήτανε υπολογίσιµο. Κι εσείς ας πούµε αρχίσατε να πιάνετε τη λύρα, να µαθαίνετε στου Μουντάκη να κάνετε δυο χρόνια και µετά η πορεία σας; Μετά Καταρχήν ποιος σας παρότρυνε να πάτε στου Μουντάκη τη σχολή; Μόνος σας θέλατε, το ζητήσατε ή ο πατέρας σας Όχι, όχι ο πατέρας µου, µου το πε να πάω να γραφτώ εκεί πέρα κι αυτός από κάπου αλλού το άκουσε ότι υπάρχει ωδείο στο Ρέθυµνο, δηλαδή και µπορεί να να διδαχτεί λύρα. Ε, φαντάζοµαι τώρα εγώ, ότι αν είχε κάτι ανάλογο και ο Σκορδαλός, θα πήγαινα στο Σκορδαλό. Έτσι φαντάζοµαι δηλαδή. εν θέλατε να µάθετε λαούτο που έπαιζε ο πατέρας σας; 11

12 Το λαούτο µου φαίνεται πιο δύσκολο. Πολύ πιο δύσκολο όργανο. Για άλλους βέβαια είναι η λύρα πιο δύσκολη επειδή είναι τυφλό όργανο αλλά εντάξει, εγώ η λύρα ας πούµε µου φαίνεται πιο πιο εύκολη. Άλλοι στην οικογένεια που παίζουνε; Στην ευρύτερη οικογένεια που παίζουνε όργανα υπάρχουν; Όχι. Ε, ναι, είναι ο γιος του θείου µου, που είναι τώρα λυράρης, αυτός παίζει τώρα επαγγελµατικά. Ο γιος του Τηλέµαχου του λυράρη, ο ηµήτρης. Ο ηµήτρης, ναι. Που παίζει και επαγγελµατικά; Ναι, ναι. Μάλιστα. Αυτοί. Και για πείτε µας λοιπόν έτσι την πορεία; Τη δική σας; Εντάξει, µετά σταµάτησα από το ωδείο, έπαιζα στο σπίτι έτσι, δεν µπορώ να πω ότι δούλεψα πολύ. ηλαδή δεν µπορώ να πω ότι έκατσα στο σπίτι, στρώθηκα να κι έπαιζα πολλή ώρα για να µάθω ας πούµε, να γίνω καλός. Όποτε είχα όρεξη Θέλατε να γίνετε επαγγελµατίας λυράρης ή ήταν κάτι που δεν σας ενδιέφερε, απλά σας άρεσε λίγο; Όχι, ήθελα να γίνω επαγγελµατίας, αλλά σιγά - σιγά όταν ανακάλυψα ας πούµε τι χρειάζεται ένας επαγγελµατίας για να πεις ότι είναι επαγγελµατίας σωστός, ε µετά τα παράτησα, δεν το σκέφτηκα καµιά στιγµή να γίνω επαγγελµατίας. Γιατί για να πεις ότι είσαι επαγγελµατίας, χρειάζεται, δεν είναι µόνο να είσαι, να παίζεις σωστά, να παίζεις πολλά κοµµάτια, γιατί σηµαντικό κι αυτό, να έχεις µεγάλο ρεπερτόριο. Χρειάζεται να σαι κι ο χαρακτήρας σου να ναι πολύ κοινωνικός. ηλαδή να µπορείς να προσαρµόζεσαι µε το περιβάλλον κάθε φορά ας πούµε σε ένα γλέντι ή οτιδήποτε είναι, ε να µην Ε, να παραµερείς ό,τι άλλα έχεις µέσα σου, καµιά στεναχώρια ή οτιδήποτε και να βγάζεις τον κόσµο το κέφι. Εγώ αυτό δεν µπορώ να το κάνω. ηλαδή δεν µπορώ να προσποιηθώ ας 12

13 πούµε να βγάλω όρεξη κι γι αυτό δηλαδή το απόκλεισα από πολύ νωρίς ότι δεν µπορώ εγώ να γίνω επαγγελµατίας. Με τίποτα. Από πόσο νωρίς; Από τις αρχές που ήταν ας πούµε, που είχα µάθει πέντε - έξι συρτά, που ήταν ας πούµε ο πατέρας µου, ξέρω γω, πηγαίναµε σε κάνα σπίτι και κάναµε καµιά παρέα κι ήτανε κι άλλα παιδιά που ας πούµε που ασχολούντανε µε λύρα. Ε, εντάξει εγώ θυµάµαι έπαιζα δυο - τρία κοµµάτια µέχρι που είχα όρεξη, µετά τα παρατούσα. Ναι. Οι άλλοι καθόταν µέχρι αργά, εγώ κάποια στιγµή το βαριόµουν αυτό, δηλαδή το διάστηµα µόνο που είχα όρεξη να παίξω, µόνο τότε έπαιζα. εν έπαιζα, έτσι Και χωρίς να έχετε όρεξη, ας πούµε. Με τίποτα, µε τίποτα. Μια φορά θυµάµαι είχε γίνει στο χωριό του πατέρα µου φασαρία κι είχα κατέβει κάτω, είχα φύγει τελείως απ το σπίτι. Γιατί µε το ζόρι ήτανε να παίξω λύρα, εγώ δεν είχα όρεξη εκείνη τη στιγµή, δεν µπορούσα να παίξω. Και την κοπάνησα, έφυγα. Και µετά; Πώς πιάσατε να φτιάχνετε λύρες; Ε ναι, µετά είχα εγώ δύο λύρες του Σταγάκη, ε Του µεγάλου του Σταγάκη, του Μανώλη; Η µία ήταν του Μανώλη η άλλη ήταν του συχωρεµένου του γιου του, του Μιχάλη. Και ήθελα, επειδή είµαι έτσι µ αρέσει οτιδήποτε κατασκευάζω µ αρέσει, δηλαδή όχι µόνο λύρες, οτιδήποτε κατασκευή, είµαι πολύ αυτής της Πιάνουν τα χέρια σας. Ναι, ναι. Αυτό που λένε Από πότε ξεκινήσατε να θέλετε να φτιάξετε κάτι; Λυράκι ήταν µικρό τι ήταν αυτό που πρωτοφτιάξατε; Αυτά τα µικρά τα οργανάκια τα ξεκίνησα από πριν να πριν το 83, πριν να µου πάρει ο πατέρας µου τη λύρα, από δέκα χρονών; Α, δέκα, δηλαδή είχατε την έφεση από τότε, ε; Ναι, ναι. 13

14 Και τι φτιάχνατε τότε; Ε διάφορα έτσι όχι συγκεκριµένα πράγµατα, όχι, όχι, οργανάκια. Τι, τι όργανα φτιάχνατε; Λύρα; εν µπορείς να πεις ότι ήταν συγκεκριµένο όργανο γιατί ήταν αυτοσχέδιο τελείως, από την αρχή, δηλαδή ήταν κάτι σαν ούτε µπαγλαµάς, ούτε µπουζούκι, κάτι ενδιάµεσο. Και έβαζα ξύλα ας πούµε, για καπάκι κόντρα - πλακέ, ε, µετά για το µπράτσο ό,τι ξύλα έβρισκα, µε πρόκες τα κάρφωνα ούτε κόλλα δεν είχα, ούτε τίποτα πίσω θυµάµαι σ ένα, είχα βάλει µια κατσαρόλα, µια παλιά κατσαρόλα την είχα τρυπήσει, ήταν αλουµίνιο και δεν είχα ούτε εργαλεία, ούτε τρυπάνια ούτε τίποτα, απλώς µε µια πρόκα της έκανα πέντε - έξι πρόκες γύρω - γύρω και της έβαλα σύρµα και την έκανα ηχείο. Μετά για χορδές πού να βρω χορδές; Ήταν κάτι καλώδια πεταµένα του ΟΤΕ και είχανε µέσα ατσάλι γύρω γύρω, ήτανε για να ναι ανθεκτικό στο τέντωµα κι έβγαζα αυτά τα συρµατάκια και τα έκανα χορδές. Μετά κάτι πρόκες κάρφωνα για κλειδιά, έστριβα δηλαδή την πρόκα και τέντωνε, κι εκεί πέρα είχα βγάλει, δηλαδή αυτό ήτανε, το συγκεκριµένο οργανάκι ήταν ας πούµε, αιτία και είδε ο πατέρας µου ότι έχω µια κλίση και µου πήρε µετά τη λύρα. Το συγκεκριµένο. Εκεί πέρα, έβγαζα ένα - δυο σκοπούς, εντάξει, όχι όπως ήτανε, πάντως έδειχνα ρε παιδί µου ότι κάτι πήγα να κάνω, κάτι πήγαινα να κάνω. Είχατε δει κανέναν και τα κάνατε αυτά; Όχι. ηλαδή που ξέρατε ότι πρέπει να βάλετε κλειδί, να σφίξει, να την ξεσφίξει; Αυτό το χα δει στο λαγούτο του πατέρα µου αλλά εντάξει εγώ δεν είχα κλειδιά και τέτοια πράγµατα και φαντασία, δούλευε πολύ η φαντασία. Πού ξέρατε ότι πρέπει να βάλετε κόντρα - πλακέ, ας πούµε να είναι ψιλό το ξύλο για το καπάκι; Έβλεπα το λαγούτο. Ό,τι µπορούσα να το αντιγράψω από κει. Απ το λαούτο, ε; Ναι. CD 2 14

15 Λοιπόν, κύριε Κεραµιανάκη, συνεχίζουµε από το σηµείο που είχαµε µείνει, ότι είχατε φτιάξει µε κατσαρόλα και µε κόντρα - πλακέ, ένα αυτοσχέδιο όργανο. Και βάζατε και µανίκι σ αυτό το όργανο; Ναι, µπράτσο. Σε ποια ηλικία, αυτά είπαµε ότι είναι; Ε, αυτά γύρω στα έντεκα χρονών, κάπου εκεί. Εκεί τα φτιαζα αυτά και Αυτοσχέδια τελείως αλλά ήµουνα, δηλαδή, αυτές οι κατασκευές δεν ήτανε πιο πολύ για να επειδή ήταν δηλαδή, µ άρεσε κάτι, ένα µουσικό όργανο, απλώς τα κατασκεύαζα, έτσι, µ άρεσε γενικά η κατασκευή. Οτιδήποτε έφτιαχνα, µ άρεσε, δηλαδή ήθελα, έβλεπα κάτι, ήθελα να το αντιγράψω, να φτιάξω κι εγώ ένα, να δω πώς θα γίνει και όλα αυτά. Ναι, πιο πολύ έτσι για Το κατασκευαστικό µέρος µου άρεσε πολύ. Ναι. Και σε ποια ηλικία πια συνειδητοποιείτε ότι θέλετε να ασχοληθείτε µ αυτό; Και να φτιάξετε µια κανονικότερη λύρα; Είπατε ότι φτιάχνατε οργανάκια, καταρχήν αυτά τα οργανάκια τα χετε µαζί σας; Όχι, όχι. Όχι. Στο σπίτι τα έχετε πετάξει. Ναι, δεν υπάρχει τίποτα από αυτά. εν υπάρχει τίποτα δείγµα, ούτε µε τις κατσαρόλες ούτε µε τα υπόλοιπα. Τίποτα, τίποτα. Ε, µετά, µετά από µετά το άφησα αυτό. ηλαδή δεν σκέφτηκα κάποια στιγµή ν ασχοληθώ έτσι να φτιάζω όργανα, κανονικά όργανα. Ε, µέχρι που µια µέρα, ένα καλοκαίρι ήταν του 2000 µου βαλε την ιδέα ο αδερφός µου να φτιάξουµε καµία λύρα έτσι «να δούµε» µου λέει, «τι θα βγει», εγώ δεν ήθελα. Ο αδερφός σας έπαιζε κανένα όργανο; Όχι, όχι, δεν έχει αυτός καµία σχέση. Πώς και το είπε αυτό; Έτσι, κι αυτός από περιέργεια να δούµε τι θα γίνει, πώς είναι η κατασκευή, αν είναι εύκολη, δύσκολη εν υπήρχε κάποιος οργανοποιός στην οικογένεια; Όχι, όχι, κανένας. Παππούς, τίποτα, θείος; Όχι. 15

16 Τίποτα, κανένας. Κανένας. Ναι, και µετά πήγα και πήρα εγώ τα απαραίτητα, δηλαδή ό,τι χρειαζόµουνα, τα υλικά, ξύλα και ξεκινήσαµε σιγά - σιγά, φτιάξαµε Από πού τα αγοράσατε ας πούµε τα ξύλα; Που ξέρατε τι πρέπει να πάρετε; Ήξερα ας πούµε ότι για τη λύρα κάνουν ορισµένα συγκεκριµένα ξύλα: καρυδιά, µουρνιά - ντάξει, µουρνιά είναι δύσκολο να βρεις - καρυδιά όµως υπάρχει στο εµπόριο. Και πήγα σε µια ξυλαποθήκη, πήρα ένα µαδέρι και φτιάξαµε εκεί, κουτσά - στραβά, την πρώτη λύρα. Στο σπίτι σας τώρα; Έτσι; Ναι, στο σπίτι. Πόσων χρόνων; Ε πέντε χρόνια τώρα. Το 2000 ας πούµε. Ναι, το Ναι. Ναι και εντάξει βγήκε ας πούµε, αναλόγως, δηλαδή, όπως την περίµενα εγώ να βγει, βγήκε πολύ καλύτερη. Απ ό,τι ήταν να απ ό,τι υπολογίσαµε. Ξέρατε τι ξύλο πρέπει να βάλετε στο σκάφος, πρέπει να βάλετε στο καπάκι; Ναι, στο σκάφος ήξερα γιατί είχα άλλες δύο λύρες που έλεγα προηγουµένως, του Σταγάκη, ε η µία ήτανε µουρνιά, η άλλη ήταν καρυδιά. Ε, εντάξει, πήρα την καρυδιά, τα ξύλα τα ξερα, µόνο στο καπάκι τώρα, επειδή αυτό το ξέρω δεν υπάρχει ας πούµε είναι πολύ δύσκολο να το βρεις, δηλαδή δεν υπάρχει στο εµπόριο καθόλου. Τι ξύλο είναι; Είναι εδώ οι ντόπιοι το λένε κατράνι, προς τη Σητεία το λένε φοινίκι επειδή αυτό το όνοµα τώρα το φοινίκι το πήρε επειδή φτιάζανε παλιά µε το συγκεκριµένο ξύλο οι Φοίνικες, οι αρχαίοι, τα σκάφη τους κι ήτανε φηµιζότανε ότι ήτανε πολύ ελαφριά, γρήγορα κι ανθεκτικά. εν µας το χει πει κανείς αυτό. Μάλιστα. Ναι, από κει έχει πάρει το όνοµα φοινίκι. Η κανονική του ονοµασία είναι κέδρος Λιβάνου. 16

17 Και είναι µαλακό ξύλο; Είναι σχετικά µαλακό ξύλο, πολύ ευκολοδούλευτο, πολύ ευκολοδούλευτο, δηλαδή δεν έχει νερά έτσι άγρια που να πεις ότι θα βάλεις το σκαρπέλο να σκίσει ή να σπάσει, είναι πολύ εύκολο στο δούλεµα, µυρίζει έτσι χαρακτηριστικά, µία χαρακτηριστική µυρουδιά, δεν δε µυρίζει κανένα άλλο ξύλο έτσι. Όχι, δεν µοιάζει κανένα άλλο ξύλο µ αυτή τη µυρουδιά, δεν µπορώ τώρα να το προσδιορίσω. Είναι µια συγκεκριµένη µυρουδιά, µόνο αυτό το ξύλο µυρίζει έτσι. Πιο πολύ θα έλεγα ότι µοιάζει στο κυπαρίσσι, στην όψη µοιάζει πολύ µε το κυπαρίσσι, είναι πολύ πιο µαλακό βέβαια, το κυπαρίσσι είναι σκληρό, ε αλλά έχει δική του χαρακτηριστική µυρουδιά. Αυτό το ξερα εγώ Αυτό πού το βρίσκει όµως κανείς; Αυτό τώρα υπάρχει, ε το χανε φέρει οι Ενετοί παλιά, όπου υπάρχει δηλαδή ενετικό χτίσµα κι είναι απείραχτο, δεν έχει γίνει ανακαίνιση δηλαδή στην οροφή, οντάς δηλαδή και σκεπή, υπάρχει εκεί, στα µεσοδόκια και ακόµα και Αυτό που λένε στα δοκάρια στα παλιά σπίτια; εν υπάρχει όµως παντού. ηλαδή, όπου ήτανε Υπάρχει σχεδόν σε όλη την παλιά πόλη στο Ρέθυµνο και στο Ηράκλειο, ό,τι έχει µείνει δηλαδή και στα Χανιά, εκεί στις παλιές πόλεις δηλαδή στα ενετικά χτίσµατα, υπάρχει αυτό το ξύλο και σε κάποια χωριά ας πούµε, µεγάλα χωριά, άµα ήτανε κανένα µεγάλο σπίτι έτσι πολύ αρχοντικό, ας πούµε, βάζαν τέτοια ξύλα. Κι ένας οργανοποιός πού τα βρίσκει αυτά ας πούµε πηγαίνει στα σπίτια ας πούµε και σκαρφαλώνει; Ναι, όχι. (Γελάνε) Αυτό είναι, όντως αυτό είναι Όχι, αλήθεια τώρα, είναι απορία που την έχω γιατί µας το έχουνε πει πολλοί αυτό, ότι αυτό λέει είναι κατράµι και το βλέπουµε στα παλιά σπίτια. 17

18 Στα παλιά σπίτια. Αυτό τώρα επειδή είναι πολύ δύσκολο να το βρεις κι είναι και για να βρεις ας πούµε καλό κοµµάτι, γιατί συνήθως είναι τόσα τόσα χρόνια τώρα που χουνε περάσει, πότε είχανε έρθει οι Ενετοί εδώ πέρα το 1300; Πόσα χρόνια είναι τώρα; Επτακόσια χρόνια. εν ξέρω πόσα θα έχει και ρόζους έτσι; Ναι, ναι. Έχει, ναι, έχει πολλούς ρόζους, υπάρχουν τα µεγάλα τα κοµµάτια, είναι καθαρά, δεν έχουν ρόζους. Αλλά µικρότερα τώρα που υπάρχουν ακόµη κάµποσα µικρότερα, αυτά τα δηλαδή το ψάχνεις ό,τι και να ναι δεν πετάς τίποτα. Επειδή είναι εξαφανίζεται τώρα αυτό το ξύλο και σιγά - σιγά αρχίζει να τελειώνει. Στα χωριά του Ρεθύµνου υπάρχουν τέτοια σπίτια; Στα χωριά ξέρω ότι είναι στο Ατσιπόπουλο είναι ορισµένα σπίτια που υπάρχουν τέτοια, υπάρχει προς την Πηγή, προς το προς τα κει πέρα. ηλαδή µπορείς να συναντήσεις έτσι σε µεγάλα χωριά, µάλλον σε χωριά που ήτανε παλιά, που είχανε Ανάπτυξη ας πούµε εκείνο τον καιρό. Ναι, ναι. Την εποχή αυτή Τώρα τι κάνει ας πούµε κάποιος που θέλει να βρει τέτοιο ξύλο; Υπάρχουν ξυλέµποροι που το πουλάνε; Όχι, όχι. Αυτά τώρα ή να σαι, ξέρω γω, άµα είσαι γνωστός µε κανένα εργολάβο που παίρνει ας πούµε, στην παλιά πόλη και ανακαινίζει σπίτια και του το λες. Του λες «µην τα πετάξεις γιατί» «Μην τα πετάξεις» εντάξει, τα αγοράζεις βέβαια, επειδή υπάρχει ζήτηση από όλους εµάς που κατασκευάζουµε και τα αγοράζεις. Καµιά φορά τώρα, όπου όπου σε πιάσει ο καθένας. Καµιά φορά άµα δεν µπορεί να στα δώσει κι έτσι, χωρίς λεφτά. Αλλά γενικά τα χρεώνουν ακριβά ας πούµε επειδή είναι περιζήτητα; Ναι, τα χρεώνουν ακριβά, άµα είναι καλά, άµα είναι καλό το ξύλο, ας πούµε, και δεν έχει τόσες πολλές πρόκες, τρύπες από πρόκες και ρόζους και είναι και µεγάλο, χοντρό κοµµάτι, ε, πάει περίπου το κυβικό γύρω στο Μπορεί και τρεις χιλιάδες ευρώ. 18

19 Τι µου λέτε; Ναι, είναι όπως ένα ακριβό ξύλο ας πούµε ναι άµα είναι καλό το κοµµάτι. Ε, βέβαια γιατί άµα έχει πρόκες, τι να το κάνεις; Ναι. ηλαδή το θέµα ακριβό και φτηνό είναι πολύ δεν είναι πολύ σχετικό. Μπορεί να τα πάρεις και τσάµπα, να ναι πολύ καλά τα ξύλα είναι αναλόγως πού θα τα βρεις. Για το σκάφος τι ξύλο έχουµε; Έχει διάφορα ξύλα που χρησιµοποιούνται για το σκάφος; Το σκάφος Ήχο παράγουνε όλα τα ξύλα, για το σκάφος, αλλά εντάξει πιο Αυτά τουλάχιστον που έχω δοκιµάσει εγώ, καλύτερο ήχο µου βγάζει το κελεµπέκι. Αυτό τι δέντρο είναι; Το κελεµπέκι είναι ένα δέντρο είναι συγγενικό µε τον πλάτανο Μοσχοβολάει κιόλας σαν το πλατάνι; Όχι. εν το ξέρω αυτό. εν το ξέρω. Πάντως το ξύλο του µοιάζει πολύ µε τον πλάτανο, όµως είναι πιο άσπρο, είναι σκληρό ξύλο, βαρύ και είναι σφιχτό. Γενικά είναι σφιχτό ξύλο, δεν δουλεύεται εύκολα, δεν είναι δηλαδή όπως είναι αντοχής, είναι πολύ σφιχτό. Αυτό µου βγάζει πολύ καλό ήχο, αχλαδιά, κερασιά. Ναι, ε; Η κερασιά; Ναι. Η καρυδιά όχι και τόσο, δεν Τώρα τελευταία δεν χρησιµοποιώ καρυδιά καθόλου. Αλλά αυτό είναι εύκολο να βρεις αυτό το ξύλο, ή την καρυδιά, ή την κερασιά Ναι, αυτά τα βρίσκεις είτε άµα δεν τα βρεις ας πούµε κοµµένα έτσι παλιά να ναι σίγουρο ξερά, τα παίρνεις από το εµπόριο, έτοιµα. Πρέπει να έχουν ξεραθεί, βέβαια. Ε είναι περνούν από ξεραντίρι. Υπάρχει ειδική διαδικασία ας πούµε; Ή πρέπει να περάσουν κάποια χρόνια, ξέρω γω, δέκα χρόνια στεγνά; 19

20 Αν το αφήσεις µόνο του το ξύλο σε κάποιο σκιερό µέρος να µην το βλέπει ο ήλιος να σκάσει, θέλει, αναλόγως και το πάχος του, δηλαδή άµα το κόψεις σε µαδέρια περίπου πέντε - έξι πόντους, ε, ξεραίνεται µέσα σε ένα χρόνο είναι ξερό. Αν είναι ολόκληρος ο κορµός, ε, θέλει δυο - τρία χρόνια. Για να πεις ότι θα φύγει τελείως ας πούµε η υγρασία από µέσα. Αν έχει υγρασία, τι κάνει αυτό στην ακουστική; Όχι, δεν είναι Ούτε θα παίζει καλά αλλά ούτε αντοχή θα έχει στο χρόνο, δηλαδή όπως ξεραίνεται, θα σκάσει. Θα πειράξει, θα παραµορφωθεί, θα αλλάξει τελείως το σχήµα του, ναι, θα ξεκολλήσει, άµα έχει µέσα υγρασία. Ε όχι, πρέπει να ναι το ξύλο πρέπει να ναι στεγνό. Στεγνό. Στο µανίκι; Στο µπράτσο; Στο µπράτσο η λύρα είναι το ίδιο ξύλο. Το µπράτσο. Πάλι ας πούµε ή αχλαδιά ή κερασιά; Ναι, επειδή το σκάφος της λύρας είναι ενιαίο, δηλαδή ό,τι είναι από κάτω το ηχείο, συνεχίζει το ίδιο ξύλο ένα κοµµάτι και γίνεται από πάνω ας πούµε µέχρι την κεφαλή. Είναι ένα ξύλο. εν είναι άλλο, ξεχωριστό; Είναι ένα σώµα. Όχι, όχι, είναι ένα σώµα, ναι. Και µετά µπαίνει η γλώσσα. Όχι, το καπάκι, µετά κολλά κολλιέται το καπάκι και µετά από το καπάκι, λουστέρνουµε το καπάκι και µετά κολλιέται η γλώσσα. Επειδή η λύρα, ας πούµε εντάξει η γλώσσα δεν ακουµπάει πάνω στο όπως και στο βιολί, δεν ακουµπάει πάνω στο καπάκι. Είναι στον αέρα. Είναι στον αέρα, ναι, δεν πρέπει ν ακουµπά, στο καπάκι δεν πρέπει ν ακουµπάει τίποτα. Και µετά άµα λουστραριστεί το καπάκι, κολλιέται η γλώσσα και λουστράρεται και όλο το όργανο µετά. Τώρα, εσείς ας πούµε, είστε οργανοποιός, έτσι; Πώς φτάσατε στο σηµείο να σας εµπιστεύεται ο κόσµος; Ε εµπιστοσύνη τώρα 20

21 Πώς και φτιάξατε έτσι τόσο καλά όργανο; ηλαδή, φτιάξατε µια πρώτη λύρα, ήταν πολύ καλύτερη απ ό,τι θα περιµένατε, φτιάξατε µια δεύτερη, τι αλλάξατε; Καταρχήν το σκάφος το σκάβετε µ ένα εργαλείο; Ναι, ναι. Σκάβεται πρώτα απ έξω και µετά από µέσα. Όταν λέµε πρώτα απ έξω; Πρώτα απ έξω, δηλαδή γίνεται η εξωτερική επιφάνεια Α, µάλιστα Και µετά σκάβεις από µέσα Και το σκάβεις κι από µέσα; Όχι, πρώτα γίνεται η εξωτερική επιφάνεια, εκεί που θα µείνει ας πούµε, δηλαδή για να κανονίσεις το πάχος, πρέπει πρώτα εξωτερικά να δώσεις το σχήµα, τι σχήµα πρέπει να έχει Το κάνετε αυτό ας πούµε µε όργανα ή µε το µάτι; Όχι, όχι, µε το µάτι. Με το µάτι. Κάθε λύρα µπορεί να έχει, στο µαγαζί σας ας πούµε, διαφορετικό σχήµα ή διαφορετικό Όχι, σχήµα το περίγραµµα δεν είναι διαφορετικό, είναι το ίδιο σε όλες, αλλά το βάθος όµως και το πάχος και το, το σχήµα δηλαδή του ηχείου πίσω, όχι το περίγραµµα,το σχήµα είναι είναι παντού, είναι όλα, όλες διαφορετικές. Καµία δηλαδή δεν είναι ίδια. εν υπάρχει δηλαδή, όργανο ίδιο µε τα άλλο; Όχι. Το κάθε ένα έχει την ιστορία του και την Ναι, τουλάχιστον σ αυτές τις διαστάσεις, στο βάθος και πάχος. Ναι, µετά εντάξει ε, ορισµένα άλλα πράγµατα µετά πρέπει να ναι σταθερά, δηλαδή το µήκος της κλίµακας, ε πρέπει να ναι ένα συγκεκριµένο µήκος που να βολεύει ας πούµε, επειδή µε τον τρόπο που παίζεται η λύρα, πρέπει να βολεύουν τα δάχτυλα, στο παίξιµο η κάθε νότα ας πούµε να πηγαίνει άνετα το δάχτυλο. Ούτε να ανοίγουνε τα δάχτυλα µεταξύ τους, ούτε να στριµώχνονται. Ναι, από κει κανονίζεται η κλίµακα της λύρας. Γιατί υπάρχουνε πολλές τώρα εικασίες, ότι πρέπει να ναι 28 ή 29,5 ή 29,7. Αυτά 21

22 Το µήκος έτσι; Το µήκος της κλίµακας, ναι, από καβαλάρη σε καβαλάρη. Αυτά τώρα όχι, δεν ισχύει τίποτα από αυτά. Είναι καθαρό, αυτό το µήκος έχει να κάνει µόνο µε το µε τον τρόπο παιξίµατος, µε την ευκολία στο παίξιµο. Εσείς κάνετε ας πούµε λύρες και για πιο χοντρά δάχτυλα; Ναι, ο καθένας είναι όπως έχει µάθει ας πούµε. Όταν έχεις µάθει και παίζεις ένα όργανο και έχεις µάθει µια συγκεκριµένη κίνηση στα δάχτυλα, µετά άµα πάρεις ένα άλλο µε πιο µικρή κλίµακα κάπως τα στριµώχνεις και σε δυσκολεύει πολύ να παίξεις. εν νιώθεις άνετα δηλαδή να παίξεις όπως πρέπει. Ναι, ναι, ναι και το απορρίπτεις αµέσως, έστω και καλό ήχο να βγάζει, δηλαδή δεν µπορείς να το παίξεις. Ναι, εντάξει, είναι ορισµένοι είναι που προσαρµόζονται µ ό,τι όργανο και να πιάσουνε, µπορούνε να παίξουνε, δεν έχουνε πρόβληµα. Πώς γίνεται; Έρχεται ένας οργανοπαίχτης και σας λέει «θέλω να φτιάξεις µια λύρα» ή δοκιµάζει αυτές που έχετε στο µαγαζί και αποφασίζει αν του κάνει ή δεν του κάνει; Ένας επαγγελµατίας, ποτέ δεν θα δεν θα παραγγείλει λύρα. Ποτέ, σε καµία περίπτωση. Γιατί η λύρα ποτέ δεν θα βγει Όπως τη θέλει. Ναι, όπως τη θέλει. ηλαδή στις πενήντα λύρες, άντε να ναι µια - δυο το πολύ καλές έτσι δηλαδή µε τις απαιτήσεις που έχουνε οι οργανοπαίχτες, οι επαγγελµατίες. Παρά πάνω δεν βγαίνει. Οπότε τι κάνει; Πάει και δοκιµάζει. Ναι, δοκιµάζει. Παντού. Όπου και να βρεθεί; Μπορεί να πάει στην Κάσο ας πούµε και πάρει λύρα; Ένας επαγγελµατίας Ρεθυµνιώτης; Όχι, ε όχι, εκεί πέρα οι λύρες, δεν τις ξέρω καλά ιαφορετικές. Είναι διαφορετικές, ναι. Η κρητική λύρα είναι αυτή που έχουµε εδώ δεν Μπορεί να πάει στη Σητεία δηλαδή να πάρει λύρα ή στο Ηράκλειο; 22

23 Ναι, µα κάθε οργανοπαίχτης, κάθε λυράρης µάλλον, γιατί πιο πολύ οι λυράρηδες το χουν αυτό το πρόβληµα, γιατί είναι πρόβληµα. Βέβαια είναι πρόβληµα, γιατί ο άλλος σου λέει «θέλω ένα όργανο επαγγελµατικό, να βγάζω ωραίο ήχο, αλλά από πού να το πάρω»; Ναι, πάντα όλοι ψάχνονται, δηλαδή ό,τι όργανο και να κρατάει ο κάθε λυράρης στα χέρια του, πάντα ψάχνεται. Πάντα, δηλαδή θα του τύχει κάτι καλό, θα το πάρει. Ναι έχει το νου του πάντα, δηλαδή. Έχει το νου του πάντα. Ας µην είναι τέλειο, ας µην είναι ας πούµε όπως το θέλει, θα το πάρει γιατί δεν ξέρει αν θα ξαναβρεί κάτι παρόµοιο. Είναι πολύ ας πούµε, αυτό το πράγµα δεν δεν είναι να πεις ότι αυτός, ο συγκεκριµένος κατασκευαστής βγάζει καλά όργανα. Όργανα µπορείς να βρεις οπουδήποτε µπορείς να φανταστείς από ένα επαγγελµατία, µε πολύ µεγάλο όνοµα, µέχρι τον τελευταίο ερασιτέχνη που ασχολείται έτσι στο χωριό, στο σπίτι του και φτιάζει τελείως ερασιτεχνικά τα όργανα. Μπορεί να βρεις καλό όργανο, οπουδήποτε, λύρα, λύρα, συγκεκριµένα για τη λύρα. Ναι, είναι πολύ δύσκολος ο ήχος αυτής. Άλλο όργανο φτιάχνετε; Ε, ναι, και λαούτα. Και λαούτο. Ναι. Μαντολίνα; Μαντολίνα, όχι. εν έχω ασχοληθεί πολύ, έχω φτιάξει ένα µαντολινάκι, αλλά έτσι όχι, παραπάνω δεν έχω ασχοληθεί. Το µαντολίνο µας έχουν κάποιοι πει ότι έχει ντούγιες από πίσω και έχει διαφορετική τεχνοτροπία, δεν είναι σκαφτό. Και το λαούτο έχει ντούγιες. Ε το µαντολίνο αυτό που παίζεται τώρα στην Κρήτη Όχι, για το λαούτο ρωτάω. Για πείτε µου Ναι, το λαούτο είναι µε ντούγιες δεν γίνεται αλλιώς, είναι πολύ µεγάλο το ηχείο πίσω δεν µπορεί αυ δηλαδή, είναι δύσκολο να βρεις καταρχήν ένα 23

24 τόσο µεγάλο ξύλο και πολύ και πολύ πιο δύσκολο να πετύχεις ας πούµε, το πάχος που πρέπει να ναι. Το πάχος, ε; Σ όλες τις µεριές είναι και διαφορετικό; Ναι, ναι, ναι. Είναι πολύ δύσκολο να το πετύχεις αυτό, είναι και πολύ δύσκολο και στην κατασκευή, δεν µπορείς να σκάψεις τόσο µεγάλο όργανο, δηλαδή δεν Τη λύρα ας πούµε µε τι όργανο την σκάπτεις; Με κουταλάκι; Ε, ναι, περίπου τέτοια, περίπου τέτοια, αυτοσχέδια, δεν υπάρχει κάποιο µηχάνηµα που να να σου βγάζει Είναι ο καθένας µε τον δικό του τρόπο, ο κάθε κατασκευαστής σκάβει όπως καταλαβαίνει αυτός ότι τον βοηθάει καλύτερα. Και πόσο πρέπει να µείνει, ας πούµε σαν φλούδα πορτοκαλιού, ξέρω γω, χοντρύτερο; Όχι, όχι, αυτό είναι σχετικό µε το ξύλο. Άλλα ξύλα είναι µαλακά άλλα ξύλα είναι σκληρά. Άµα είναι σκληρό το ξύλο πρέπει να γίνει πιο λεπτό. Άµα είναι σκληρό, πιο λεπτό; Ναι, για να µπορεί να πάλλεται. Πρέπει µέχρι Και το σκάφος πάλλεται, ε; Όλο το όργανο βέβαια. Όλο το όργανο. Η λύρα και το βιολί, ε γενικά αυτά τα τοξωτά, όλα τα τοξωτά όργανα, πάλλεται όσο πάλλεται ας πούµε το καπάκι τόσο µπορείς να πεις ότι πάλλεται και το σκάφος, γιατί έχει άµεση σχέση το ένα µε το άλλο, δηλαδή ο ήχος παράγεται µε κινήσεις ανάποδες που κάνει, δηλαδή, όταν το καπάκι κινείται, λέµε τώρα, άµα πιάσει τη συχνότητα, όταν κινείται προς τα µέσα το καπάκι, κινείται προς τα µέσα και το ηχείο το πίσω, το σκάφος. Όταν προς τα έξω το καπάκι, αποµακρύνεται και το άλλο, δηλαδή κάνουνε µία κίνηση έτσι, παλµική, αλλά όχι παράλληλα, όχι σταθερή απόσταση, αποµακρύνονται και πλησιάζουν. Αυτή την κίνηση κάνουν και βγάζουν τον ήχο. Εσείς αυτό το έχετε νιώσει; Το χετε ακούσει, σας το χουν πει, το έχετε νιώσει; Πού το πώς το έχετε καταλάβει; Αυτό τώρα που βγάζουν ήχο; Πώς βγάζει τον ήχο; Ότι πάλλεται και το καπάκι και το σκάφος µαζί. 24

25 Όχι, είναι αν το κοιτάξεις, αν το παρατηρήσεις δηλαδή είναι φαίνεται. ηλαδή ο τρόπος που µπαίνει ο καβαλάρης και το ξυλάκι που έχει ο στύλος, η ψυχή που λένε ορισµένοι, κάνει αυτή τη δουλειά. Όπως πάλλεται η χορδή, µεταφέρει τους κραδασµούς στο σκάφος Απ το καπάκι στο σκάφος. Όχι απ το καπάκι στο σκάφος, αλλά από τη χορδή, από το βάρος της χορδής µεταφέρονται οι οι κραδασµοί αυτοί, στο σκάφος µέσω του στύλου. Μετά, όταν λέµε, τώρα να το πάρουµε σε µία πολύ αργή κίνηση. Όταν πηγαίνει, όταν χτυπήσει ας πούµε, δώσει µια δόνηση ο στύλος στο σκάφος, µετά αυτό θα υποχωρήσει, µε την ελαστικότητα που έχει το ξύλο θα ξαναπάει µπροστά και θα δώσει µία δόνηση µέσω του στύλου ε και στο καπάκι. ηλαδή κάνει κάτι σαν τραµπάλα. Και ανάποδα δηλαδή, έρχεται και ξανά Ναι, αυτό το πράγµα. Ε εκεί τώρα είναι όλοι οι όλοι όλος ο ήχος ας πούµε βγαίνει από κει, από κει εξαρτάται πόσο χοντρά ξύλα θα ναι το σκάφος και το καπάκι για να συνεργάζονται µεταξύ τους ας πούµε που να µην ας πούµε δεν πρέπει να ναι το σκάφος πολύ χοντρό, ε Γιατί δεν θα πάλλεται, έτσι δεν είναι; Είναι λογικό. εν θα πάλλεται. εν πρέπει πάλι να είναι πολύ λεπτό Γιατί θα σπάσει. Όχι, δεν σπα, απλώς δεν θα ανταποκρίνεται στις δονήσεις της χορδής. Και ο ήχος του πώς θα ναι, αν είναι δηλαδή ένας πολύ ψιλό σκάφος; Τι πιστεύετε; Τι ήχο θα βγάζει; Τσιριχτό; Πώς; Ναι, δεν είναι τι πιστεύω, αυτά τα έχω δει στην πράξη γιατί τα χω δοκιµάσει όλα. Ε πολύ πιο Ξερό; Πολύ πιο ωραίο ήχο βγάζει όταν δεν πάλλεται καθόλου το σκάφος, παρά όταν πάλλεται πολύ. Όταν πάλλεται πολύ βγάζει ένα ήχο Κάνει µ κάτι; «Ντενεκεδίζει» που λέµε. Άδειο. Άδειο έτσι, άδειος, πολύ άδειος ήχος. 25

26 Ψεύτικο. Ναι, έτσι, ακούγεται σαν µεταλλικός ήχος. ηλαδή σα να ναι, το ακούς και λες σα να ναι κάπου σπασµένο το όργανο. Ένα τέτοιο πράγµα. Και όταν φτιάχνετε λαούτο ας πούµε, αυτές οι ντούγιες τι ξύλο είναι; Αυτές είναι καρυδιά, είναι κελεµπέκι κι εκεί πέρα Εύκολο να τις βρει κανείς; Ναι, είναι εύκολο, αυτά τα ξύλα τα βρίσκεις, ναι. Κι έχετε µηχανήµατα ας πούµε και τις κόβετε; Ναι. Και τις κολλάτε µεταξύ τους µε ; Ε µε ψαρόκολλα κολλιούνται, αυτή η κόλλα είναι πολύ παλιά κόλλα αλλά είναι για τα όργανα είναι η καλύτερη γιατί δεν έχει συστολές διαστολές δηλαδή και το όταν παίζει το όργανο, όταν πάλλεται, ε δεν έχει ανοχές. Είναι δηλαδή σαν γυαλί γίνεται, είναι πολύ σκληρή και δεν έχει ας πούµε από κει το περιθώριο για να πεις ότι απορροφά ας πούµε ήχο, η κόλλα. ηλαδή ο αρµός είναι πολύ σταθερός, η κόλληση και δεν έχει να κάνει, δεν, δεν του, δεν κρατάει τίποτα η κόλλα από ήχο. Ναι, το καπάκι πάλι είναι απ το κατράνι; Απ το φοινίκι; Στο λαούτο, όχι. Στο λαούτο παλιά χρησιµοποιούσανε τέτοιο, κατράνι, αλλά τώρα χρησιµοποιείται άλλο ξύλο. Ας πούµε το έλατο είναι πιο ελαστικό, ε µετά ή κέδρος και το κατράνι κέδρος είναι αλλά ένας άλλος κέδρος που είναι πιο σκληρός ας πούµε, όχι πιο σκληρός, έχει µέσα τα νερά του είναι διαφορετικά. ηλαδή είναι πιο ελαστικό, από το κατράνι. Επειδή χτυπάνε µε δύναµη, βάζετε και κάτι άλλο προστατευτικό κοντά εκεί; Ναι, κάτω από τις χορδές, µπαίνει έτσι µία πλαστική πάστα, µία ασετόπαστα για να εκεί που σκάει η πένα ας πούµε και ε, άµα είναι σκέτο το ξύλο θα το σκάψει, κάποια στιγµή θα το τρυπήσει. Αν βάλεις έλατο ας πούµε µετά το περνάς µε βερνίκι; Ναι. Το βερνίκι αυτό δεν κάνει κάποια αλλαγή στον ήχο; 26

27 Ε, όχι, τα βερνίκια τώρα που χρησιµοποιώ εγώ, εντάξει τώρα ο καθένας χρησιµοποιεί Τα δικά του. τα δικά του. Παλιά χρησιµοποιούσανε βερνίκια µπάλας, δηλαδή γοµαλάκα πολύ χρησιµοποιούσανε επειδή δεν υπήρχαν όµως κι άλλα βερνίκια. ηλαδή και τα έπιπλα παλιά µε το ίδιο βερνίκι τα τα λουστράρανε. Εντάξει, τώρα είναι ορισµένοι που έχουνε πιστεύουνε ότι στο λαγούτο τώρα συγκεκριµένα ότι το επηρεάζει άµα είναι ας πούµε το βερνίκι σκληρό. Σίγουρα το επηρεάζει, σίγουρα το επηρεάζει, αλλά ε, ο καθένας τώρα βάζει βερνίκια που όπως καταλαβαίνει αυτός ας πούµε, αναλόγως το πάχος του ξύλου, ε, είναι και το πόσο το επηρεάζει. Γιατί αν το κάνεις το ξύλο πολύ λεπτό, δεν πειράζει να του βάλεις ένα σκληρό βερνίκι, καλό θα του κάνει, δεν του κάνει κακό. Αλλά άµα είναι ένα ξύλο Εντάξει άµα είναι πιο χοντρό το ξύλο µετά του βάζεις και το βερνίκι το σκληρό από πάνω και γίνεται κούτσουρο, δεν πάλλεται καθόλου. Ναι, αυτό τώρα είναι σχετικό. Βερνίκι στις ντούγιες, από πίσω; Ναι εκεί πέρα εντάξει, µπαίνει σκληρό βερνίκι, χωρίς εν υπάρχει πρόβληµα δηλαδή, ας είναι σκληρό. Όχι, όχι. Ναι, ναι. Ο στύλος στο λαούτο; Από τι ξύλο είναι; Όχι, όχι. Στο λαγούτο δεν έχει στύλο. εν έχει στύλο; Όχι, στο λαούτο δεν έχει στύλο. Η λύρα πρέπει να ναι ο στύλος, να ναι όσο το δυνατόν ελαφρύτερος, που να µην να µην κρατάει µέσα κραδασµούς, δηλαδή να µην απορροφά κραδασµούς και πρέπει να ναι και σκληρός. Να µην είναι ελαστικός καθόλου. Να µεταφέρει δηλαδή τον ήχο Οπότε τι ξύλο βάζει κανείς; Εγώ χρησιµοποιώ έλατο. Έλατο. Γιατί δεν έχει στύλο το λαούτο; 27

28 Ε µα το λαγούτο η φιλοσοφία του, το πώς παίζει, δεν έχει καµία σχέση µε τη λύρα και µε το βιολί, καµία σχέση. Πώς βγαίνει ο ήχος από το λαούτο; Στο λαούτο, πάλι πάλλεται το καπάκι και το ηχείο χρησιµοποιείται µόνο για να δυναµώσει τον ήχο. εν παράγει, δεν παράγει ήχο το ηχείο, καθόλου. Απλά είναι δουλεύει µόνο ηλαδή είναι τεντωµένες χορδές ας το πούµε έτσι, που έχουν από πίσω ένα ηχείο και µεγαλώνει ο ήχος τους ; Ναι, είναι τεντωµένες χορδές πάνω σ ένα λεπτό καπάκι, όπως πάλλεται η χορδή, ε πάλλεται και το καπάκι, αλλά τώρα για να πεις ακριβώς πως γίνεται πρέπει να φαίνεται κιόλας. Καλά, αυτό είναι τώρα ειδικότητα, ειδικού φυσικού αλλά λέµε τώρα Ναι, λοιπόν, ο ήχος τώρα που παράγεται, όχι από τη χορδή, δεν παράγει τον ήχο η χορδή, η χορδή παράγει τη συχνότητα, δηλαδή τον κραδασµό. Αυτό τον κραδασµό, όπως πάλλεται η χορδή που κάνει αυτό το τόξο, δεξιά κι αριστερά, ε αυτό, αυτό το πράγµα, ε µάλλον δεν µπορώ τώρα να το διατυπώσω ε οι δύο άκρες ας πούµε που είναι ο καβαλάρης που είναι στερεωµένες οι χορδές στην άκρη, ε αυτός ο καβαλάρης µεταφέρει αυτούς τους κραδασµούς στο καπάκι και το καπάκι µε τη σειρά του πάλλεται και παράγει ήχο. Το καπάκι παράγει τον ήχο, όχι η χορδή. Η χορδή απλώς δηµιουργεί τον κραδασµό. Παράγει τον ήχο το καπάκι και µέσω του ηχείου δυναµώνει και ακούγεται αυτό που ακούγεται. Το µανίκι που βάζετε, το µανίκι που βάζετε είναι ξεχωριστό βέβαια, ε; Στο λαούτο ναι, ναι. Το βιδώνετε; Τι το κάνετε; Το κολλάτε; Όχι, όχι, αυτό γίνεται ένα ένα λούκι, έτσι, ένα σχήµα κάπως τρίγωνο, ε Τριγωνικό προς τα κάτω; Τρίγωνο όπως είναι το µήκος του µπράτσου, στη άκρη κόβεται και γίνεται ένα τριγωνάκι. Όταν το κοιτάµε δηλαδή κατά µήκος Ναι, προς τα κάτω είναι το τρίγωνο. Ή όχι; Όχι, η µύτη του τριγώνου η µία µύτη του τριγώνου ακουµπάει ας πούµε στο καπάκι. 28

29 Ακουµπάει στο καπάκι; Α, στο καπάκι. Ναι, ναι. Και µετά µπαίνει το καπάκι από πάνω. Για να σφηνώσει, ας πούµε; Ναι, να σφηνώσει, πέρα από τη κόλλα, γιατί εκεί πέρα παίρνει πολλή δύναµη. Οι χορδές έχουνε πολλή δύναµη και ειδικά όταν πάλλεται, όταν παίζεται και µάλιστα µε σκληρή πένα, η δύναµη αυτή πολλαπλασιάζεται και πρέπει να ναι ας πούµε εκεί όσο γίνεται πιο σταθερό. Να µην έχει ανοχές και η κόλλα εντάξει, µπορεί ας πούµε να κρατήσει η κόλλα αλλά για καλό και για κακό γίνεται αυτό το τρίγωνο που σφηνώνει µέσα και τελείως ας πούµε να λείπει η κόλλα δεν έχει πρόβληµα. Είναι σφηνωτό. Μπαίνει το καπάκι Μπαίνει µετά το καπάκι Μετά; Μπαίνουν οι χορδοδέτες; Ναι, µετά οι χορδοδέτες ναι, χορδοδέτης ή καβαλάρης εντάξει, αυτά. Στο τέλος µετά λουστράρεται. Μετά το λούστρο, στεγνώνεται; Ναι, τα λούστρα τώρα εξαρτάται, άµα είναι, άµα χρησιµοποιήσεις λούστρο µπάλας, αυτό στεγνώνει αµέσως. Άλλα λούστρα τώρα που χρησιµοποιώ εγώ, αυτά µπαίνουν µε πιστόλι, µε κοµπρεσέρ, αυτά θέλουν ας πούµε δυο µέρες να µπορείς ας πούµε να το πιάσεις, να το δουλέψεις µετά πάλι ή να να παίξεις. Ναι. οκιµάζετε τα όργανα την ώρα που τα φτιάχνετε ή απλά τα κατασκευάζετε; Ή τη λύρα ή το λαούτο; Όχι, οπωσδήποτε τα δοκιµάζω. Όµως πριν µπούνε οι χορδές. ηλαδή να δοκιµάζετε να κάνετε κάτι ξέρω εγώ; Να το χτυπήσετε, να να δείτε ρε παιδί µου, ξέρω γω; Τα κάνω αυτά αλλά δε µπορείς να βγάλεις τίποτα, δεν µπορείς να καταλάβεις εν µπορείς να βγάλεις άκρη Όχι, δεν µπορείς να καταλάβεις από ένα χτύπηµα ας πούµε ή από το βάρος του οργάνου ή από το οτιδήποτε τι ήχο θα σου βγάλει. Περίπου στο λαούτο 29

30 µπορείς να κανονίσεις τον ήχο αν είναι µπάσος, πρίµος ή µεσαίος ή αλλά το χρώµα όµως το τελικό του ήχου δεν µπορείς να το κανονίσεις, µε τίποτα. Το πρίµο ή το µπάσο από πού φαίνεται; Αυτό είναι κατασκευαστικό απ το καπάκι, απ το καπάκι γίνεται όλο αυτό. Α απ το καπάκι. ηλαδή αν είναι το καπάκι πιο ψιλό ή πιο χοντρό; Όχι µόνο αυτό, έχει σηµασία και το πάχος του καπακιού, έχει σηµασία και από κάτω τα καµάρια, ε που είναι στο καπάκι γιατί το καπάκι µπαίνουν κάθετα κάτι ξυλάκια µικρά, δηλαδή όταν λέω κάθετα, κάθετα εννοώ προς τις χορδές κάθετα. Ναι, ναι, κατάλαβα. Ε και από κει τώρα εξαρτάται από το πόσο χοντρό είναι το καµάρι, σε ποια θέση θα τοποθετηθεί, κι όλα αυτά. Αυτό επηρεάζει ας πούµε το πρίµο ή το µπάσο του οργάνου; Ναι, ναι. Ή το πόσο στεγνό να είναι, δηλαδή πόσο γρήγορα να κάνει να µειώνεται µετά ο ήχος, γιατί στο λαγούτο δεν χρειά δεν πρέπει να είναι όπως είναι ένα µπουζούκι, που ακούγεται τον νταν και µετά ή στην κιθάρα που διατηρείται πολλή ώρα. Στο λαούτο πρέπει να σβήνει ο ήχος σύντοµα. Ναι. Στη λύρα τώρα. Παίρνετε ας πούµε να φτιάξετε τα υλικά, πόσο θα διαρκέσει η κατασκευή µίας λύρας; Αν πούµε ότι είστε µόνο µε µια λύρα. Ε µια βδοµάδα περίπου. Μόνο ε; Οκτώ ώρες τη µέρα; Ναι, από ένα οχτάωρο την ηµέρα είναι µία εβδοµάδα περίπου, ναι. Στο λαούτο; Ε, το λαούτο θέλει πολύ, θέλει µήνα. Το λαούτο θέλει ένα µήνα. Άρα είναι χρονοβόρο; Ναι, ναι. Ναι, δεν έχει τη ψιλή δουλειά που έχει µια λύρα, αλλά έχει δουλειά, πολλή δουλειά. Πιο χοντροδουλειά είναι αλλά είναι περισσότερη δουλειά. Πιο εύκολα φτιάχνει κανείς λύρα ή λαούτο; 30

31 Όχι, πιστεύω ότι αν το κοιτάξεις από ποια πλευρά δηλαδή από ήχο, τι θα φτιάξεις πιο µάλλον η λύρα είναι πολύ δύσκολο για να φτιαχτεί, να πετύχεις ένα καλό ήχο, ναι. Για να βγάλετε ένα µέτριο ας πούµε λαούτο και µία µέτρια λύρα; Τι πράγµα; Ποιο είναι πιο εύκολο; Ποιο είναι πιο εύκολο; Γιατί χρονοβόρο είναι βέβαια το λαούτο, αλλά µήπως ας πούµε είναι µπελάς να φτιάξεις λύρα και λες καλύτερα να φτιάξω χίλια λαούτα παρά να φτιάξω ας πούµε, µια - δυο λύρες. Ε, δεν µπορώ να το πω τώρα αυτό, δεν µπορώ να το πω. Εγώ ξέρω από µένα ότι όταν όταν ξεκίνησα ας πούµε και φτιάχνω λαγούτα, φτιάζω δυο - τρία, τέσσερα λαγούτα µετά όταν πρέπει να φτιάξω λύρες, ε κάπως δηλαδή έχω συνηθίσει τα λαούτα και δεν µου κάθεται καλά. Τη βαριέµαι. Όπως όταν κάνουµε µια εύκολη δουλειά και πάει καλά και πιάνουµε µια πιο δύσκολη και λέµε: «Αχ τώρα να την πιάσω»; εν µπορείς να πεις ότι είναι πιο δύσκολο, το ίδιο συµβαίνει και µε τις λύρες, άµα πιάσω ας πούµε λύρες, µετά πρέπει να φτιάξω ένα λαγούτο, είναι πάλι άλλη διαδικασία, τελείως διαφορετικό όργανο. Ναι. Και ξεσυνηθίζεις κιόλας. Ξεσυνηθίζεις, ναι. Έχει, έχει µεγάλη σηµασία ένας κατασκευαστής να µην φτιάχνει µεγάλη ποικιλία γιατί µετά δεν θα πετύχει την ποιότητα που πρέπει, δεν προλαβαίνει ας πούµε, όσα χρόνια και να δουλεύει, να να συγκεντρωθεί σ ένα όργανο, δηλαδή λίγο από δω λίγο από κει, στο τέλος το αποτέλεσµα, δεν κάνει τίποτα. Ετήσια παραγωγή λύρας πόση κάνετε; Περίπου. Κάνετε µία λύρα το µήνα ας πούµε; Ναι, αφού αυτή θέλει ας πούµε µία βδοµάδα να φτιαχτεί, όταν δουλεύεις συνέχεια, εντάξει δεν µπορείς να πεις όµως ότι δουλεύεις εντατικά γιατί είναι κι άλλα πράγµατα, εντάξει, έρχονται φίλοι ξέρω γω, πελάτες, συζητάµε, δεν είναι να πεις ότι δουλεύεις οχτώ ώρες κάθε µέρα. Όχι βέβαια Εντάξει, περίπου δυο λύρες το µήνα, βγαίνουνε. Βγαίνουνε έτσι; 31

32 Ναι, δυο λύρες βγαίνουν σίγουρα το µήνα, ναι. Και τις πουλάτε ας πούµε; Ναι, ναι. Ή τις κρατάτε στο µαγαζί; Όχι, τις πουλάω. Κι όταν θα ρθει κάποιος θα χετε, εσείς ας πούµε, ένα απόθεµα από λύρες; Ναι, ένας επαγγελµατίας, ποτέ δεν αγοράζει λύρα επί παραγγελία, ποτέ. Ε είναι εντάξει, άλλα παιδιά που θέλουνε να ξεκινήσουν να µάθουνε, παν και παίρνουν λύρες, ακόµα και αυτές τις εργοστασιακές που λένε, δεν είναι καθαρά εργοστασιακές, απλώς τα ξύλα έχουνε αδειάσει µε µηχάνηµα παντογράφο, ε εντάξει, η υπόλοιπη δουλειά, τα κολλήµατα κι αυτά γίνονται στο χέρι. Εκεί πέρα τώρα, εντάξει θέλει ο το κάθε παιδί ας πούµε να δει αν έχει κλίση στη µουσική, να δοκιµαστεί Έρχονται παιδάκια και λένε µε τον µπαµπά τους, να πάρουνε µια λύρα; Ναι, βέβαια. Κι εσείς τους δίνετε ας πούµε µία παιδική λύρα; Μια µικρότερη λύρα; Όχι µικρότερη. Όχι. Κανονικό µέγεθος. Κανονικό µέγεθος. Απλά µια πιο πρόχειρη, λίγο πιο φθηνή; Ναι πιο φθηνή, πιο φθηνή. ηλαδή δεν έχει η πιο φθηνή λύρα δεν έχει ε ούτε ας πούµε τα ξύλα έχουν το καπάκι ας πούµε δεν θα ναι φοινίκι Α µάλιστα, απ αυτό, από κει εξαρτάται το φθηνό και το ακριβό, έτσι; Κυρίως; Όχι µόνο απ το καπάκι, εξαρτάται από πολλά πράγµατα. Εγώ, πες ότι έρχοµαι αύριο στο µαγαζί και λέω «θέλω να πάρω µια λύρα να την έχω, όχι να παίζει» θα χει πολύ πιο κακά κακής ποιότητας ας πούµε υλικά; Ναι, ε Έρχονται τουρίστες ας πούµε, εδώ στο Ρέθυµνο να πούνε: «Θέλω µια λύρα, ρε παιδί µου. Να την κρεµάσω στο σπίτι, έτσι να τήνε βλέπω». 32

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός πως να πιάνεις σωστά το μπουζούκι για να μαθεις να παιζεις γρηγορα σε μικρότερο διαστημα βήμα-βήμα και να έχεις σωστο και ωραιο ηχο!!!

Οδηγός πως να πιάνεις σωστά το μπουζούκι για να μαθεις να παιζεις γρηγορα σε μικρότερο διαστημα βήμα-βήμα και να έχεις σωστο και ωραιο ηχο!!! Οδηγός πως να πιάνεις σωστά το μπουζούκι για να μαθεις να παιζεις γρηγορα σε μικρότερο διαστημα βήμα-βήμα και να έχεις σωστο και ωραιο ηχο!!! Με αυτή τη μικρή αναφορά θα μάθεις πώς να παίζεις γρήγορα σε

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ

Α ΜΕΡΟΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ ΑΡΗΣ ΤΙΤΑ Α ΜΕΡΟΣ Μικρό, σύγχρονο οικογενειακό διαμέρισμα. Στο μπροστινό μέρος της σκηνής βλέπουμε δυο παιδικά δωμάτια, ένα στ αριστερά κι ένα στα δεξιά. Από το εσωτερικό τους καταλαβαίνουμε αμέσως ότι αριστερά

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

«Το θέµα είναι που θα πάει; Τουλάχιστον µετά να πήγαινε Μαλανδρίνο, δεν ξέρω»

«Το θέµα είναι που θα πάει; Τουλάχιστον µετά να πήγαινε Μαλανδρίνο, δεν ξέρω» «Το θέµα είναι που θα πάει; Τουλάχιστον µετά να πήγαινε Μαλανδρίνο, δεν ξέρω» Στον αποµαγνητοφωνηµένο δάλογο που ακολουθεί συνοµιλεί συγγενής του Γ. Ρουπακιά (Α) µε τον (Β) - Οπου Α η καλούσα - Οπου Β

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον αγαπητό φίλο μας κιθαρίστα Παξιμαδάκη Γιάννη 16-9-98 στο Ηράκλειο. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον αγαπητό φίλο μας κιθαρίστα Παξιμαδάκη Γιάννη 16-9-98 στο Ηράκλειο. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον αγαπητό φίλο μας κιθαρίστα Παξιμαδάκη Γιάννη 16-9-98 στο Ηράκλειο Α. Πλευρά Γιάννη, για πες μου, πώς κι έτυχε να γίνεις μουσικός και να ξεκινήσεις να παίζεις; Πάντα μ άρεσε να παίζω μουσική,

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητές συµµετέχοντες στη συνέντευξη: Θεοδοσοπούλου Ειρήνη, Φραγκούλης Εµµανουήλ

Ερευνητές συµµετέχοντες στη συνέντευξη: Θεοδοσοπούλου Ειρήνη, Φραγκούλης Εµµανουήλ Συνέντευξη µε τον κ. ουλουφάκη Ευάγγελο (), τον κ. Καραντινό Κων/νο (Κ.Κ.) και τον κ. ουλουφάκη Νικόλαο (.Ν.) Συµµετέχει η µητέρα του κ. ουλουφάκη Ευάγγελου, κ. ουλουφάκη Στυλιανή (.Σ.) Κρήτη, Περβόλια

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητές συµµετέχοντες στη συνέντευξη: Θεοδοσοπούλου Ειρήνη, Φραγκούλης Εµµανουήλ

Ερευνητές συµµετέχοντες στη συνέντευξη: Θεοδοσοπούλου Ειρήνη, Φραγκούλης Εµµανουήλ Συνέντευξη µε τον κ. Αλεφαντινό Μιχαήλ (Α.Μ.) Συµµετέχει ο κ. Καραβυράκης Νικόλαος (Κ.Ν.) Κρήτη, Περβόλια Ν. Ρεθύµνης, Τ.Ε.Ι. Κρήτης (Παράρτηµα Ρεθύµνου) 26 Απριλίου 2004 Ερευνητές συµµετέχοντες στη συνέντευξη:

Διαβάστε περισσότερα

«Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1)

«Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1) «Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1) Πρόσωπα: Μαθητές ασκάλα Κύριος Τροχαιάκης (αστυνοµικός της τροχαίας) Παιδιά ΣΚΗΝΗ 1 (στην τάξη) Χτυπά κουδούνι και µπαίνει µέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript 1. Announcement Καλημέρα, παιδιά. Θα ήθελα να δώσετε μεγάλη προσοχή σε ό,τι πω σήμερα, γιατί όλες οι ανακοινώσεις είναι πραγματικά πολύ σημαντικές. Λοιπόν ξεκινάμε: Θέμα πρώτο: Αύριο η βιβλιοθήκη του σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη µε τον κ. Γεωρβασάκη Μιχαήλ Κρήτη, Περβόλια Ν. Ρεθύµνης, Τ.Ε.Ι. Κρήτης (Παράρτηµα Ρεθύµνου) 27 Οκτωβρίου 2004

Συνέντευξη µε τον κ. Γεωρβασάκη Μιχαήλ Κρήτη, Περβόλια Ν. Ρεθύµνης, Τ.Ε.Ι. Κρήτης (Παράρτηµα Ρεθύµνου) 27 Οκτωβρίου 2004 Συνέντευξη µε τον κ. Γεωρβασάκη Μιχαήλ Κρήτη, Περβόλια Ν. Ρεθύµνης, Τ.Ε.Ι. Κρήτης (Παράρτηµα Ρεθύµνου) 27 Οκτωβρίου 2004 Ερευνητές συµµετέχοντες στη συνέντευξη: Θεοδοσοπούλου Ειρήνη Σήµερα 27 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο»

Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο» Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο» Οήχος«ταξιδεύει» με κύματα. Μπορούμε να αναπαραστήσουμε τα πυκνώματα και τα αραιώματα των κυμάτων με ένα πλαστικό παιχνίδιελατήριο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕ ΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

ΣΥΝΕ ΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕ ΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στα πλαίσια της εργασίας αυτής, πραγµατοποιήθηκε µια τριαντάλεπτη συνέντευξη επαγγελµατικού προσανατολισµού, κατά την οποία η συµβουλευόµενη συζήτησε µαζί

Διαβάστε περισσότερα

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης.

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Στην αρχή της σεζόν ήσουν μεταξύ ομάδας νέων και πρώτης ομάδας. Τι σκεφτόσουν τότε για την εξέλιξη της χρονιάς; Στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

KEΦΑΛΑΙΟ 1 AN HMΟΥΝ ΜΕΓΑΛΟΣ. Όταν είσαι μικρός ένα πράγμα είναι σίγουρο. Ότι θέλεις να μεγαλώσεις όσο πιο γρήγορα γίνεται.

KEΦΑΛΑΙΟ 1 AN HMΟΥΝ ΜΕΓΑΛΟΣ. Όταν είσαι μικρός ένα πράγμα είναι σίγουρο. Ότι θέλεις να μεγαλώσεις όσο πιο γρήγορα γίνεται. KEΦΑΛΑΙΟ 1 AN HMΟΥΝ ΜΕΓΑΛΟΣ Όταν είσαι μικρός ένα πράγμα είναι σίγουρο. Ότι θέλεις να μεγαλώσεις όσο πιο γρήγορα γίνεται. Ο μπαμπάς μου λέει ότι αυτά είναι χαζομάρες και ότι όταν μεγαλώσω θα θέλω να ήμουν

Διαβάστε περισσότερα

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός)

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Φύλλο εργασίας 1 Ερµηνεύουµε σύµβολα! Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; Επικοινωνούµε έτσι κι αλλιώς 26 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; Σύνολο: (Κάθε σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

εργαστηρι 3 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η ΜΙΚΡΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ «ΔΥΟ ΗΜΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΛΕΥΤΕΡΗ ΜΑΚΡΗ» ΠΡΩΤΗ ΠΡΑΞΗ

εργαστηρι 3 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η ΜΙΚΡΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ «ΔΥΟ ΗΜΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΛΕΥΤΕΡΗ ΜΑΚΡΗ» ΠΡΩΤΗ ΠΡΑΞΗ εργαστηρι 3 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η ΜΙΚΡΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ «ΔΥΟ ΗΜΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΛΕΥΤΕΡΗ ΜΑΚΡΗ» Αφηγητής: Ο Λευτέρης είναι μαθητής της Γ Γυμνασίου, μέτριος στην επίδοση, με πολλές όμως δυνατότητες, δημοφιλής, ποδοσφαιρόφιλος

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη µε τον κ. Αποστολάκη Ιωάννη Κρήτη, Περβόλια Ν. Ρεθύµνης, Τ.Ε.Ι. Κρήτης (Παράρτηµα Ρεθύµνου) 28 Οκτωβρίου 2004

Συνέντευξη µε τον κ. Αποστολάκη Ιωάννη Κρήτη, Περβόλια Ν. Ρεθύµνης, Τ.Ε.Ι. Κρήτης (Παράρτηµα Ρεθύµνου) 28 Οκτωβρίου 2004 Συνέντευξη µε τον κ. Αποστολάκη Ιωάννη Κρήτη, Περβόλια Ν. Ρεθύµνης, Τ.Ε.Ι. Κρήτης (Παράρτηµα Ρεθύµνου) 28 Οκτωβρίου 2004 Ερευνητές συµµετέχοντες στη συνέντευξη: Θεοδοσοπούλου Ειρήνη Σήµερα 28 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου.

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Κάθε μέρα έμπαινε πολύς κόσμος στο βιβλιοπωλείο και

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδια κιθάρας. Ασκήσεις για εξάσκηση και ζέσταμα. Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις. Επικοινωνία : evgeniosasteris@pathfinder.gr

Τετράδια κιθάρας. Ασκήσεις για εξάσκηση και ζέσταμα. Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις. Επικοινωνία : evgeniosasteris@pathfinder.gr Τετράδια κιθάρας Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις Επικοινωνία : evgeniosasteris@pathfinder.gr 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 Ασκήσεις χωρίς την κιθάρα...4 Ασκήσεις έκτασης δαχτύλων...5 1-2-3-4 (Απλοποιημένη Εκδοχή)...5

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) 1 Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ: «Αρχίζει να γερνά κανείς από τη στιγμή που σταματάει να παίζει». Tι εννοεί ο Πλάτωνας με τα πιο πάνω λόγια; Συμφωνείτε; Μήπως το παιχνίδι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη µε τον κ. Σαµόλη Νεκτάριο (Σ.Ν.) Συµµετέχει ο κ. Σαλούστρος Εµµανουήλ (Σ.Ε.) Αθήνα, Κρητικό Κέντρο ιασκεδάσεως «Οµαλός» 24 Φεβρουαρίου 2005

Συνέντευξη µε τον κ. Σαµόλη Νεκτάριο (Σ.Ν.) Συµµετέχει ο κ. Σαλούστρος Εµµανουήλ (Σ.Ε.) Αθήνα, Κρητικό Κέντρο ιασκεδάσεως «Οµαλός» 24 Φεβρουαρίου 2005 Συνέντευξη µε τον κ. Σαµόλη Νεκτάριο () Συµµετέχει ο κ. Σαλούστρος Εµµανουήλ (Σ.Ε.) Αθήνα, Κρητικό Κέντρο ιασκεδάσεως «Οµαλός» 24 Φεβρουαρίου 2005 Ερευνητές συµµετέχοντες στη συνέντευξη: Θεοδοσοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ του Κάρολου Ντίκενς. Διασκευή - Διάλογοι: Αμάντα Ηλιοπούλου

ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ του Κάρολου Ντίκενς. Διασκευή - Διάλογοι: Αμάντα Ηλιοπούλου 1 ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ του Κάρολου Ντίκενς Διασκευή - Διάλογοι: Αμάντα Ηλιοπούλου ΠΡΟΣΩΠΑ: Εμπενίζερ Σκρουτζ Τζέικομπ Μάρλεη (συνέταιρος του Σκρουτζ) Μπομπ Κράτσιτ (υπάλληλος του Σκρουτζ) Η γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Λίγα λόγια για τις εκπαιδευτικές δράσεις της ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, εδώ

Διαβάστε περισσότερα

Ειρήνη Τσιτυρίδου, «Οι ξένες γλώσσες για τους μεγάλους»

Ειρήνη Τσιτυρίδου, «Οι ξένες γλώσσες για τους μεγάλους» ΚΟΖΑΝΗ 10/3/2015 8 Ο Δημοτικό Σχολείο Κοζάνης Ειρήνη Τσιτυρίδου, «Οι ξένες γλώσσες για τους μεγάλους» Σε ένα σχολείο, ο δάσκαλος προσπαθούσε να μάθει στα παιδιά να μιλούν σωστά ελληνικά. Όμως ο Πέτρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Βαρσαμίδη Γεώργιο 10-9-98 στην Ιεράπετρα. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Βαρσαμίδη Γεώργιο 10-9-98 στην Ιεράπετρα. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Βαρσαμίδη Γεώργιο 10-9-98 στην Ιεράπετρα ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Πώς έτυχε και ασχοληθήκατε με τη μουσική εσείς; Από μικρός μ άρεσε το βιολί, αλλά ο πατέρας μου δεν ήθελε να μου

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδια Κιθάρας. Χρήση του PowerTab

Τετράδια Κιθάρας. Χρήση του PowerTab Τετράδια Κιθάρας Extra ενότητα Χρήση του PowerTab Ευγένιος Αστέρις 1 Περιεχόμενα Πρόλογος... 3 Εγκατάσταση του Power Tab... 4 Εισαγωγή ενός αρχείου midi στο Power Tab... 5 Μελέτη με το Power Tab... 9 Εξήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Βαρδάκη Βαγγέλη 10-9-98 στην Ιεράπετρα. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Βαρδάκη Βαγγέλη 10-9-98 στην Ιεράπετρα. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Βαρδάκη Βαγγέλη 10-9-98 στην Ιεράπετρα ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Κύριε Βαγγέλη, να ξεκινήσουμε με τα απλά πράγματα. Μας ενδιαφέρει να μάθουμε πώς μάθατε βιολί; Στα λέω έτσι, όλα όπως

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Εισαγωγή στη μουσική 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός 2 Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ 144 ΦΕ1: ΠΩΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ Ο ΗΧΟΣ Παρατήρησε τις εικόνες. Πώς παράγεται ο ήχος; 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Πείραμα Στήριξε με το χέρι σου στην άκρη του θρανίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Απο: Mitch Altman (Συγκ/τική γνώση) Βήμα προς Βήμα. Andie Nordgren (Προσαρμογή εικόνων) Jeff Keyzer (Διάταξη και επεξεργασία) F.

Απο: Mitch Altman (Συγκ/τική γνώση) Βήμα προς Βήμα. Andie Nordgren (Προσαρμογή εικόνων) Jeff Keyzer (Διάταξη και επεξεργασία) F. Οδηγός Για Εύκολη Συγκόλληση Βήμα προς Βήμα Απο: Mitch Altman (Συγκ/τική γνώση) Andie Nordgren (Προσαρμογή εικόνων) Jeff Keyzer (Διάταξη και επεξεργασία) F.Ν (Μετάφραση) Η ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ είναι ένα χρήσιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος -ένας µονόλογος-

Το τέλος -ένας µονόλογος- Το τέλος -ένας µονόλογος- Γυναίκα µόνη, όµορφη, τριακονταετής. Καθιστή, µετά όρθια, πάντα µόνη. Χώρος κλειστός, ελάχιστα φωτεινός, παλιά ωραίος. Η ατµόσφαιρα έχει κάτι το πένθιµο. Το πρόσωπο κάτι το µόνιµο

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

TRIDIO 190016 TRIDIO 1

TRIDIO 190016 TRIDIO 1 TRIDIO 190016 1 Τι είναι το Tridio; Το Tridio είναι μια ανεξάρτητη μέθοδος εργασίας με σκοπό να υποστηρίξει τις τρέχουσες μεθόδους διδασκαλίας μαθηματικών στους τομείς της ανάπτυξης της χωρικής ικανότητας,

Διαβάστε περισσότερα