H έκφραση των υποδοχέων των στεροειδών ορμονών στο ενδομήτριο, στη διάρκεια της ωοθυλακικής φάσης κατά την διέγερση των ωοθηκών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "H έκφραση των υποδοχέων των στεροειδών ορμονών στο ενδομήτριο, στη διάρκεια της ωοθυλακικής φάσης κατά την διέγερση των ωοθηκών"

Transcript

1 18(4): , 2006 Ανασκόπηση H έκφραση των υποδοχέων των στεροειδών ορμονών στο ενδομήτριο, στη διάρκεια της ωοθυλακικής φάσης κατά την διέγερση των ωοθηκών Δ. Κύρου Ε. Κολυμπιανάκης Ι. Μπόντης Β. Ταρλατζής ΠερIληψη Ο βιολογικός ρόλος του ενδομητρίου είναι η εξασφάλιση του κατάλληλου περιβάλλοντος για την εμφύτευση και την ανάπτυξη του εμβρύου. Για να πετύχει το σκοπό αυτό το ενδομήτριο υφίσταται τακτικές κυκλικές αλλαγές. Είναι γνωστό ότι οι αλλαγές αυτές ρυθμίζονται από τις στεροειδείς ορμόνες, μέσω της άμεσης επίδρασής τους στους ενδομήτριους υποδοχείς. Το χαμηλό ποσοστό εμφύτευσης μετά από ωοθηκική διέγερση και εμβρυομεταφορά οδηγεί στην υπόθεση ότι η μειωμένη δεκτικότητα του ενδομητρίου μπορεί να είναι η κύρια υπεύθυνη για το υψηλό ποσοστό αποτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης (ΙVF). Oι περισσότερες μελέτες σε διεγερμένους υς εστιάζονται στην ωχρινική φάση. Μέχρι σήμερα υπάρχουν περιορισμένες πληροφορίες διαθέσιμες στη βιβλιογραφία, σχετικά με την κατάσταση των ενδομητρικών στεροειδικών υποδοχέων κατά την ωοθυλακική φάση ασθενών που υπόκεινται σε διέγερση. Με σκοπό να γίνει κατανοητή η κρίσιμη περίοδος της εμφύτευσης προσοχή θα πρέπει να δοθεί εξίσου στην ωχρινική και ωοθυλακική φάση ενός υ εξωσωματικής γονιμοποίησης. Όροι ευρετηρίου: ενδομητρικοί υποδοχείς, εξωσωματική γονιμοποίηση, ωοθυλακική φάση. Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ, Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Παπαγεωργίου» Αλληλογραφία: Καθηγητής Bασίλειος Κ. Ταρλατζής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Παπαγεωργίου» Περιφερειακή Οδός, Νέα Ευκαρπία, Θεσσαλονίκη Τηλ.: , Fax: Ε-mail: Κατατέθηκε: 9/2/2006 Εγκρίθηκε: 2/11/2006 Εισαγωγη Κατά τη διάρκεια του ωοθηκικού υ, το ενδομήτριο υφίσταται κυκλικές αλλαγές με σκοπό να γίνει δεκτικό για την εμφύτευση της βλαστοκύστης. Εάν δεν επιτευχθεί εμφύτευση, το ωχρό σωμάτιο εκφυλίζεται και παράλληλα το επιφανειακό στρώμα του ενδομητρίου αποπίπτει. Ωστόσο, παραμένει η βασική στοιβάδα του ενδομητρίου από την οποία θα προέλθει το καινούργιο παραγωγικό ενδομήτριο του επόμενου υ. (1) Η εμφύτευση απαιτεί συγχρονισμό της ωρίμανσης του ενδομητρίου και της εμβρυϊκής ανάπτυξης. Τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη είναι ωοθηκικές στεροειδείς ορμόνες οι οποίες ρυθμίζουν τις σύνθετες αλλαγές που υφίσταται το ενδομήτριο κατά την διάρκεια του εμμηνορρυσιακού υ. Παρά την εξέλιξη των τεχνικών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, το ποσοστό εμφύτευσης παραμένει χαμηλό. Αυτό θα μπορούσε να οφείλεται είτε στην ποιότητα του εμβρύου που μεταφέρεται, είτε στο ενδομήτριο που θα υποδεχθεί το έμβρυο αυτό. Σ αυτή την υπόθεση συνηγορεί το ότι το ποσοστό εμφύτευσης σε IVF υς είναι μικρότερο σε σύγκριση με φυσιολογικούς. (2) 272

2 E P Εµφύτευση Eµµηνορυσιακή Ωοθυλακική Εκκριτική ER PR Epi Str Epi Str Εικόνα 1. Η έκφραση των υποδοχέων των οιστρογόνων (ER) και της προγεστερόνης (PR) στα επιθηλιακά και στρωματικά κύτταρα του ενδομητρίου και η σχέση τους με τα επίπεδα ορού της οιστραδιόλης και της προγεστερόνης, κατά τη διάρκεια του εμμηνορρυσιακού υ. Το ενδομήτριο στη διάρκεια της διέγερσης των ωοθηκών υφίσταται ποιοτικά το ίδιο ερέθισμα, με οιστρογόνα και προγεστερόνη, μ αυτό ενός φυσιολογικού υ. Ωστόσο, ποσοτικά το ερέθισμα είναι πολύ μεγαλύτερο. Κατά τη διάρκεια της IVF θεραπείας, λόγω των υψηλών δόσεων διέγερσης με γοναδοτροπίνες, η ωοθήκη παράγει πολλαπλά ωοθυλάκια, οδηγώντας σε επίπεδα οιστραδιόλης και προγεστερόνης ορού πάνω από το φυσιολογικό. Αυτό πιθανόν ευθύνεται για τις ανωμαλίες του ενδομητρίου που έχουν περιγραφεί μετά από διέγερση ωοθηκών. (3) Πολύ λίγες πληροφορίες υπάρχουν σε σχέση με το αν οι ανωμαλίες που παρατηρούνται στο ενδομήτριο κατά την ωχρινική φάση έχουν ήδη ξεκινήσει στην παραγωγική φάση, πριν την τελική ωρίμανση των ωαρίων με την χορήγηση της HCG. Μια και η βιολογική δράση των στεροειδών ορμονών είναι υπό τον έλεγχο των υποδοχέων τους, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να μελετηθεί ο τρόπος με τον οποίο ρυθμίζεται η έκφραση των υποδοχέων αυτών, κατά τη διάρκεια της διέγερσης. Η ιστολογια του ενδομητριου μετα απο εξωσωματικη γονιμοποιηση Ένας από τους παράγοντες που επιδρούν δυσμενώς στην εμφύτευση μετά από ωοθηκική διέγερση για IVF είναι η μειωμένη υποδεκτικότητα του ενδομητρίου. (4) Παρά το γεγονός ότι η ιστολογική εκτίμηση της ποιότητας του ενδομητρίου πραγματοποιείται με πολλές μεθόδους, όπως η ανάλυση της έκφρασης των πινοποδίων, (5) η εκτίμηση των πρωτεϊνών σε εκκρίματα από ενδομήτριο, (6) καθώς και η ανάλυση της γονιδιακής έκφρασης του ενδομητρίου, (7) η ιστολογική εκτίμηση είναι η πιο ευρέως χρησιμοποιούμενη μέθοδος. Σε υς IVF, η ημέρα χορήγησης της hcg περιγράφεται ως η αντίστοιχη της ημέρας αύξησης της LH σε φυσιολογικούς υς, ενώ η ημέρα της λήψης ωαρίων (OPU) ως η αντίστοιχη της ημέρας ωοθυλακιορρηξίας ενός φυσιολογικού υ. (8) Mε βάση ιστολογικές μελέτες, έχει διαπιστωθεί ότι η ωοθηκική διέγερση για IVF συνδέεται με ανωμαλίες στην ανάπτυξη του ενδομητρίου κατά τη διάρκεια της 273

3 H εκφραση των υποδοχεων των στεροειδων ορμονων στο ενδομητριο, Δ. ΚΥρου και συν. ΣΤΗ διαρκεια της ωοθυλακικης φασης κατα την διεγερση των ωοθηκων Πίνακας 1. Η ιστολογία του ενδομητρίου σε διεγερμένους υς με GnRH αγωνιστές ή ανταγωνιστές/γοναδοτροπίνες (τροποποιημένη από τους Bourgain και Devroey, 2003). Χρόνος ενδομητρικής βιοψίας Μελέτη Πρωτόκολλο διέγερσης Ω χ ρ ι ν ι κ ή υποστήριξη Βιοψίες Αποτελέσματα Marchini et al, 1991 Προ της ωοθυλακιορρηξίας εμμηνοπαυσιακή γοναδοτροπίνη () 21 σε διεγερμένο με ενδομήτριο σε πρώιμη εκκριτική φάση 18 με παραγωγικό ενδομήτριο, 2 με εκκριτικό ενδομήτριο OPU [ημέρα λήψης ωαρίων] Lass et al, 1998 Βουσερελίνη ή Ναφερελίνη/FSH ή ανασυνδυασμένη FSH (rec FSH) 33 σε διεγερμένο 15 με ενδομήτριο σε φάση OPU, 15 με υπερώριμο ενδομήτριο, 3 με ανώριμο ενδομήτριο Kolibianakis et al, 2002 Ανταγωνιστής/ recfsh Κολπική και χοριακή γοναδοτροπίνη 55 σε διεγερμένο 55 με υπερώριμο ενδομήτριο (μέσος όρος 2,5 ημέρες υπερωριμότητας) Bourgain et al, σε διεγερμένο με υπερώριμο ενδομήτριο την ημέρα της OPU OPU+2 Noci et al, 1997 Βουσερελίνη υποδόρια/fsh 12 σε διεγερμένο 11 με υπερωριμότητα του στρώματος του ενδομητρίου Bourgain et al, σε διεγερμένο 10 7 με ενδομήτριο σε φάση OPU+2 (=LH+4) OPU+3 Barash et al, hcg Αντισυλληπτικό χάπι - γοναδοτροπίνη 20 σε διεγερμένο 5 σε διεγερμένο 2 25 με φυσιολογική μορφή του ενδομητρίου την ημέρα 16-17, 2 με ατροφικό ενδομήτριο OPU+4 Hadi et al, 1994 Γκοσερελίνη/ 9 σε διεγερμένο 22 διαφορά σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου 274

4 Χρόνος ενδομητρικής βιοψίας Μελέτη Macrow et al, 1994 Πρωτόκολλο διέγερσης Γκοσερελίνη/ Ωχρινική υποστήριξη Βιοψίες 11 σε διεγερμένο 11 Αποτελέσματα διαφορά σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου hcg+6 [hcg: λήψη χοριακής γοναδοτροπίνης] Ragni et al, 1999 Τριπτορελίνη/ FSH 15 κολπική, 15 ενδομυϊκή 30 σε διεγερμένο 30 με ενδομήτριο σε φάση hcg+6 hcg+7 Seif et al, 1992 Βουσερελίνη υποδόρια/ 15 καμία, 15 hcg 30 σε διεγερμένο 5 με ανεπαρκές δείγμα, 3 με ανώριμα αδενικά κύτταρα, 14 με στρωματική υπερωριμότητα Bourgain et al, 1994 Βουσερελίνη υποδόρια/ 10 καμία 41 hcg, 28 κολπική, 12 ενδομυϊκή 51 σε διεγερμένο Σε υς χωρίς υποστήριξη: 70% ενδομήτριο το οποίο δεν αντιστοιχεί στη φάση hcg+7 Σε υς με ωχρινική υποστήριξη: 80% ενδομήτριο σε φάση hcg+7 Kolb et al, 1997 Λευπρολίδη/FSH 7 σε διεγερμένο, 20 Υπερωριμότητα κατά 1,8 ημέρες σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου Basir et al, 2001 σε φυσιολογικό 26 σε διεγερμένο με έλλειψη συγχρονισμού στην ωρίμανση των αδενικών και στρωματικών κυττάρων, 11 με συγχρονισμό στην ωρίμανση των αδενικών και στρωματικών κυττάρων 12 με αδενικά κύτταρα σε φάση hcg+7 hcg+8 Meyer et al, 1999 Λευπρολίδη/ FSH 9 καμία, 11 ενδομυϊκή 20 σε διεγερμένο 20 1 με υπερώριμο ενδομήτριο, 7 με φυσιολογικό ενδομήτριο, 12 με έλλειψη συγχρονισμού στην ωρίμανση των αδενικών και στρωματικών κυττάρων 3 με υπερώριμο ενδομήτριο, 12 με φυσιολογικό, 5 με έλλειψη συγχρονισμού στην ωρίμανση των αδενικών και στρωματικών κυττάρων hcg Balasch et al, hcg 21 σε διεγερμένο 19 με φυσιολογικό ενδομήτριο, 2 με ανώριμο ενδομήτριο 275

5 H εκφραση των υποδοχεων των στεροειδων ορμονων στο ενδομητριο, Δ. ΚΥρου και συν. ΣΤΗ διαρκεια της ωοθυλακικης φασης κατα την διεγερση των ωοθηκων ωχρινικής φάσης. (4) Oι ανωμαλίες αυτές διαφέρουν ανάλογα με τον χρόνο της ενδομητρικής βιοψίας, το πρωτόκολλο διέγερσης των ωοθηκών και το είδος φαρμακευτικής υποστήριξης στη διάρκεια της ωχρινικής φάσης. Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται μελέτες στις οποίες εκτιμήθηκε ιστολογικά το ενδομήτριο στη διάρκεια της ωοθυλακικής και της ωχρινικής φάσης σε υς IVF. Λόγω των ανωμαλιών του ενδομητρίου, κατά την ωχρινική φάση σε υς IVF, έγινε φανερή η ανάγκη φαρμακευτικής υποστήριξής με διάφορα σχήματα (9) πολύ νωρίς. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, ενώ υπάρχουν αρκετές μελέτες της εκτίμησης του ενδομητρίου κατά τη διάρκεια της ωχρινικής φάσης, δεν υπάρχουν αρκετά δεδομένα για την ιστολογία του ενδομητρίου κατά την ωοθυλακική φάση, με εξαίρεση τις μελέτες των Marchini et al (10) και Papanikolaou et al. (11) Στη μελέτη των Marchini et al, (10) η οποία πραγματοποιήθηκε στην όψιμη ωοθυλακική φάση, έγινε σύγκριση της ιστολογικής εικόνας του ενδομητρίου πριν τη χορήγηση hcg σε 21 γυναίκες οι οποίες υποβλήθηκαν σε διέγερση για IVF χρησιμοποιώντας GnRH αγωνιστές και εμμηνοπαυσιακές γοναδοτροπίνες, με το προ-ωοθυλακιορρηκτικό ενδομήτριο 20 γυναικών, οι οποίες παρουσίαζαν προβλήματα υπογονιμότητας. Διαπιστώθηκαν πρώιμες εκκριτικές αλλαγές στη διάρκεια της όψιμης ωοθυλακικής φάσης, πριν παρατηρηθεί αύξηση της προγεστερόνης στον ορό. Ειδικότερα, αναφέρθηκε αύξηση των υποπυρηνικών κενοτοπίων και της διαμέτρου των αδένων, αλλαγή στο πηλίκο κροσσωτών - μη κροσσωτών κυττάρων, υπέρ των κροσσωτών, καθώς και αξιοσημείωτη ανάπτυξη της επιφάνειας και των κυτταροπλασματικών οργανιδίων των επιθηλιακών κυττάρων σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Οι Papanikolaou et al (11) ερεύνησαν την επίδραση της διέγερσης των ωοθηκών κατά την IVF, στη διάρκεια της όψιμης ωοθυλακικής φάσης, στην ιστολογική δομή του ενδομητρίου και στην έκφραση των οιστρογονικών και προγεστερονικών υποδοχέων. Έντεκα γυναίκες οι οποίες παρουσίαζαν προβλήματα υπογονιμότητας έλαβαν μέρος σε πρόγραμμα IVF και δέχθηκαν ωοθηκική διέγερση με ανταγωνιστή GnRH και ανασυνδυασμένη FSH. Οι ασθενείς μελετήθηκαν πρώτα και κατόπιν σε διέγερσης των ωοθηκών για IVF. Η ιστολογική εξέταση των βιοψιών και διεγερμένο δεν έδειξε διαφορές, με απουσία εκκριτικών αλλαγών. Όμως, σε διεγερμένους υς η έκφραση των υποδοχέων της προγεστερόνης στους αδένες και στο στρώμα ήταν αυξημένη σε σχέση με τους φυσιολογικούς υς, ενώ των υποδοχέων οιστρογόνων ήταν μειωμένη στους αδένες. 276 Στους IVF υς, οι μετρήσεις των επιπέδων ορού της προγεστερόνης, αν και παραμένουν σε φυσιολογικά επίπεδα, ήταν συγκριτικά υψηλότερες από ότι σε μη διεγερμένους υς. Παρά το γεγονός ότι η μελέτη αυτή δεν έδειξε ιστολογικές αλλαγές συμβατές με την ωχρινική φάση, στους υς στους οποίους έγινε διέγερση των ωοθηκών για IVF, η έκφραση των οιστρογονικών και προγεστερονικών υποδοχέων στο ενδομήτριο ήταν όμοια μ αυτήν η οποία περιγράφεται στις πρώτες ημέρες της ωχρινικής φάσης ενός φυσιολογικού υ. Για το προφίλ αυτό των στεροειδών υποδοχέων μπορεί να είναι υπεύθυνες οι αυξημένες συγκεντρώσεις της οιστραδιόλης στην όψιμη ωοθυλακική φάση. Η έκφραση των στεροειδικών υποδοχέων του ενδομητρίου και σε διεγερμένο Στο ανθρώπινο ενδομήτριο οι συγκεντρώσεις των υποδοχέων των οιστρογόνων (ER) και της προγεστερόνης (PR) υφίστανται χαρακτηριστικές αλλαγές στη διάρκεια του εμμηνορυσιακού υ, ως απάντηση στις μεταβολές του ορμονικού περιβάλλοντος. (12,13) H άμεση διαθεσιμότητα των ειδικών μονοκλωνικών αντισωμάτων για τους παραπάνω υποδοχείς επιτρέπει την διαφοροποίηση των υποδοχέων σε αδενικούς και σε υποδοχείς των κυττάρων του στρώματος. Ωστόσο, πριν την ανάπτυξη των αντισωμάτων αυτών των υποδοχέων, ένας μεγάλος αριθμός ανοσοϊστοχημικών μελετών εξέτασε την έκφραση των υποδοχέων αυτών σε δείγματα ανθρώπινου ενδομητρίου, στη διάρκεια του εμμηνορυσιακού υ. (14) Η έκφραση των οιστρογονικών υποδοχέων (ER) στο ενδομήτριο Η δράση των οιστρογόνων ασκείται μέσω της σύνδεσης τους με τους οιστρογονικούς υποδοχείς ERα και ERβ. Oι υποδοχείς ERα και ERβ ανήκουν στους παράγοντες που εντοπίζονται στον πυρήνα του κυττάρου, οι οποίοι ευθύνονται για την μεταγραφή του γενετικού υλικού (DNA). Οι περισσότερες μελέτες πάνω στην έκφραση των ER στο ενδομήτριο εκτιμούν τον ERα (15,16,17) καθώς ο ERβ έχει αναγνωρισθεί σχετικά πρόσφατα, ενώ είναι δύσκολο να επιτευχθεί χρώση γι αυτόν, λόγω της έλλειψης ειδικών αντισωμάτων. (18) Σε φυσιολογικούς υς, η μέγιστη έκφραση των ERα και ERβ παρατηρείται κατά την ωοθυλακική φάση και τις πρώτες τρεις (3) μέρες μετά την ωοθυλακιορρηξία (ERα) στα επιθηλιακά και στα στρωματικά κύτταρα. Στη διάρκεια της μέσης και της όψιμης εκκριτικής φάσης, η έκφραση των υποδοχέων των ER παρουσιάζει αξιοσημείωτη πτώση στα επιθηλιακά και στα στρωματικά κύτταρα (εικόνα 1). Σε υς διέγερσης των ωοθηκών οι μεταβολές

6 των υποδοχέων των οιστρογόνων είναι λιγότερο σαφείς και αφορούν κυρίως την ωχρινική φάση. Έχει περιγραφεί ότι και οι δύο υποδοχείς μειώνονται ενώ οι αδενικοί ER αυξάνονται. (19,20) Αρκετοί συγγραφείς συμφωνούν στο ότι οι υποδοχείς των οιστρογόνων παρουσιάζουν χαμηλή έκφραση στους αδένες και στο στρώμα σ όλη τη διάρκεια της ωχρινικής φάσης, σε διεγερμένους υς. (8,21) Θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν είναι διαθέσιμα δεδομένα για τους υποδοχείς των οιστρογόνων κατά την ωοθυλακική φάση. Η έκφραση των υποδοχέων της προγεστερόνης (PR) στο ενδομήτριο Σε φυσιολογικούς υς οι υποδοχείς της προγεστερόνης στα επιθηλιακά και στα κύτταρα του στρώματος είναι στα υψηλότερα επίπεδα στη διάρκεια της μέσης και όψιμης ωοθυλακικής φάσης και για τις τρεις ακόλουθες μέρες μετά την ωοθυλακιορηξία, όπως συμβαίνει και με τους οιστρογονικούς υποδοχείς. (16,17,22,23) Στη διάρκεια της μέσης και της όψιμης ωχρινικής φάσης, σε αντίθεση με τους οιστρογονικούς υποδοχείς, η έκφραση των υποδοχέων της προγεστερόνης (PR) μειώνεται αισθητά στα επιθηλιακά κύτταρα, αλλά όχι στα κύτταρα του στρώματος (εικόνα 1). Οι υποδοχείς κατά τη διάρκεια της όψιμης ωχρινικής φάσης είναι συνήθως μη ανιχνεύσιμοι στα επιθηλιακά κύτταρα του ενδομητρίου. Σε διεγερμένους υς οι PR στα αδενικά και στα στρωματικά κύτταρα βρέθηκαν μειωμένοι στην μεταωοθυλακιορρηκτική και στην ωχρινική φάση. Ειδικότερα, παρατηρήθηκε ότι η μείωση της έκφρασης των PR των επιθηλιακών κυττάρων αρχίζει 2 μέρες νωρίτερα (18 η ημέρα) σε διεγερμένους υς από ότι σε φυσιολογικούς (20 η ημέρα). (8,21) Οι μεταβολες των ορμονικων υποδοχεων: αναπαντητα ερωτηματα Τα αποτελέσματα των δύο διαθέσιμων μελετών, οι οποίες αφορούν το ενδομήτριο κατά την ωοθυλακική φάση σε διεγερμένο, είναι εν μέρει αντικρουόμενα. Ο Marchini και οι συνεργάτες του (10) οδηγήθηκαν στο συμπέρασμα ότι η ωοθηκική διέγερση με GnRH αγωνιστές και εμμηνοπαυσιακές γοναδοτροπίνες είναι ικανή να προκαλέσει πρόωρα εκκριτικά φαινόμενα, ακόμα και στην ομάδα ελέγχου. Ωστόσο, η μελέτη αυτή μπορεί να υποστεί κριτική σχετικά με την χρονική στιγμή διενέργειας των βιοψιών, τα αίτια της υπογονιμότητας σε κάθε ομάδα και τις μετρήσεις της προ-ωοθυλακιορρηκτικής προγεστερόνης. Επίσης, οι βιοψίες στον φυσιολογικό και στον διεγερμένο δεν αφορούσαν την ίδια γυναίκα. Η μελέτη του Papanikolaou και των συνεργατών του, (11) από την άλλη πλευρά, έδειξε ότι σε υς στους οποίους χρησιμοποιούνται ανταγωνιστές της GnRH δεν έχουν διαπιστωθεί εκκριτικές αλλαγές πριν την χορήγηση της χοριακής γοναδοτροπίνης. Ωστόσο, ταυτόχρονα παρατηρήθηκε ότι ο φαινότυπος των οιστρογονικών και προγεστερονικών υποδοχέων κατά το στάδιο αυτό παρουσιάζει ομοιότητα με τον φαινότυπο των πρώτων ημερών της ωχρινικής φάσης. Για να εξηγηθεί η σημασία των παραπάνω ευρημάτων, έχει γίνει η υπόθεση ότι τα υψηλά επίπεδα οιστραδιόλης οδηγούν σε έκφραση των υποδοχέων της προγεστερόνης, κατά την πρώιμη ωοθυλακική φάση, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε υπερωριμότητα του ενδομητρίου στην όψιμη ωοθυλακική φάση, ακόμα και με φυσιολογικές τιμές προγεστερόνης. (4) Θα ήταν ενδιαφέρον να πραγματοποιηθούν μελέτες με σκοπό να δώσουν απάντηση σε μια σειρά από ερωτήματα που αφορούν την ιστολογία του ενδομητρίου κατά την ωοθυλακική φάση. Για παράδειγμα, εάν υπάρχουν διαφορές στην έκφραση των υποδοχέων των στεροειδών ορμονών στο στρώμα και στους αδένες του ενδομητρίου στη διάρκεια της ωοθυλακικής φάσης κατά την διέγερση των ωοθηκών και σε ποια χρονική στιγμή αυτές εκδηλώνονται. Επίσης, θα μπορούσε να ερευνηθεί εάν η έκφραση των υποδοχέων των στεροειδών ορμονών συνδέεται με την έκθεση του ενδομητρίου στην οιστραδιόλη και στην προγεστερόνη στη διάρκεια της διέγερσης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα παρουσίαζε και η επιβεβαίωση ή όχι των ευρημάτων της μελέτης του Papanikolaou και των συνεργατών του. (11) Summary Kirou D, Kolibianakis E, Bontis I, Tarlatzis B. Expression of steroid-hormone endometrial receptors, during the follicular phase in patients undergoing ovarian stimulation Helen Obstet Gynecol 18(4): , 2006 The biological role of endometrium is to provide an environment for the implantation and development of the embryo. In order to achieve this task, endometrium undergoes regular cyclic changes. It is well known that these changes are regulated by ovarian steroids, through their direct action on their endometrial receptors. The low implantation rate following ovarian stimulation has led to the hypothesis that decreased endometrial receptivity might be responsible for the high implantation failure in IVF. Most studies in stimulated cycles focus on luteal phase. Up to date, there is limited information available in the literature concerning the status of endometrial steroid receptors in the follicular phase of patients undergoing stimulation. In order to understand the critical period of implantation, attention should be paid equally in both luteal phase and follicular phase of an IVF cycle. Key words: endometrial receptors, IVF, follicular phase 277

7 H εκφραση των υποδοχεων των στεροειδων ορμονων στο ενδομητριο, Δ. ΚΥρου και συν. ΣΤΗ διαρκεια της ωοθυλακικης φασης κατα την διεγερση των ωοθηκων ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Dockery P. The fine structure of the mature human endometrium. In: Glasser SR, Aplin JD, Giudice LC and Tabibzadeh S (Eds). The endometrium, London, Taylor&Francis 2002; pp Macklon NS, Fauser BC. Impact of ovarian hyperstimulation on the luteal phase. J Reprod Fertil 2000; 55(suppl): Bourgain C, Devroey P. The endometrium in stimulated cycles for IVF. Human Reprod 2003; 9: Kolibianakis EM, Devroey P. The luteal phase after ovarian stimulation. Reprod Biomed Online 2002; 5 Suppl(1): Bentin-Ley U, Sjogren A, Nilson L, Hauberger L, Larsen JF, Horn T. Presence of uterine pinopodes at the embryo-endometrial interface during human implantation in vitro. Human Reprod 1999; 14(2): Damario MA, Lesnick TG, Lessey BA, Kowalic A, Mandelin E, Seppala M, Rosenwaks Z. Endometrial markers of uterine receptivity utilizing the donor oocyte model. Human Reprod 2001; 16(9): Mirkin S, Arslan M, Churikov D, Corica A, Diaz JL, Williams S, Bocca S, Dehmyal S. In search of candidates genes critically expressed in the human endometrium during the window of implantation. Human Reprod 2005 Aug; 20(8): Develioglou OH, Hsiu JG, Nikas G, Toner JP, Oehninger S, Jones HW. Endometrial estrogen and progesterone receptor and pinopode expression in stimulated cycles of oocyte donors. Fertil Steril 1999; 71: Pritts EA, Atwood AK. Luteal support in infertility treatment: a meta-analysis of the randomized trials. Review. Human Reprod 2002 Sept; 17(9): Marchini M, Fedele L, Bianchi S, Losa G, Ghisletta M, Candiani GB. Secretory changes in preovulatory endometrium during controlled ovarian hyperstimulation with buserelin acetate and human gonadotropins. Fertil Steril 1991; 55: Papanikolaou EG, Bourgain C, Kolibianakis E et al. Steroid receptor expression in late follicular phase endometrium in GnRH antagonist IVF cycles is already altered, indicating initiation of early luteal phase transformation in the absence of secretory changes. Human Reproduction 2005; 20(6) Snijders M, DeGoeij A, Debet-Te Baerts MJC, Rousch MJ, Koudstaal J, Bosman FT. Immunocytochemical analysis of oestrogen receptors and progesterone receptors in the human uterus throughout the menstrual cycle and after the menopause. J Reprod Fetril 1992; 94: Mertens HG, Heineman M, Theunisen P, De Jong FH, Evers JL. Androgen, oestrogen and progesterone 278 receptor expression in the human uterus during the menstrual cycle. Eur J Obstetr Gynecol Reprod Biol 2001; 98: Taylor A,Guzail M, Wahab M, Thompson JR, Al-Azzawi FH. Quantitative histomorphometric analysis of gonadal steroid receptor distribution in the normal human endometrium through the menstrual cycle. Histochem Cell Biol 2005 Jun; 123(4-5): Epub 2005 May Press MF, Nousek-Goebl N, King WL, Herbst AL, Greene GL. Immunohistochemical assessment of oestrogen receptor distribution in the human endometrium throughout the menstrual cycle. Lab Invest 1984; 51: Lessey BA, Killam AP, Metzger DA, Haney AF, Greene GL, McCarty KS Jr. Immunohistochemical analysis of human uterine estrogen and progesterone receptors throughout the menstrual cycle. J Clin End Met 1988; 86: Garcia E, Bouchard P, DeBrux J, Berdah J, Frydman R, Schaison G, Milgrom E, Perrot-Applanat M. Use of immunochemistry of progesterone and estrogen receptors for endometrial dating. J Clin Endocrinol Metab 1998; 67: Leece G, Meduri G, Ancelin M, Bergeron C, Perrot Applanat M. Precence of oesrogen receptor beta in in the human endometrium through the cycle: expression in glandular, stromal, and vascular cells. J Clin Endocrinol Metabol 2001; 86: Hadi FH, Chantler E, Anderson E, Nicholson R, McClelland RA, Seif MW. Ovulation induction and endometrial steroid receptors. Hum Reprod 1994; 9: Lass A, Peat D, Avery S, Brinsden P. Histological evaluation of endometrium on the day of oocyte retrieval after gonadotrophin releasing hormone agonist-follicle stimulating hormone ovulation induction for in-vitro fertilization. Hum Reprod 1998; 13: Bourgain C, Ubaldi F, Tavaniotou A, Smitz J, Van Steirteghem AC, Devroey P. Endometrial hormone receptors and proliferation index in the periovulatory phase of stimulated embryo transfer cycles in comparison with natural cycles and relation to clinical pregnancy outcome. Fertil Steril 2002; 78: Press M.F, Udove JA, Greene GL. Progesterone receptor distribution in the human endometrium. Analysis using monoclonal antibodies to the human progesterone receptor. Am J Pathol 1988; 131: Bergeron C, Ferenczy A, Toft DO, Schneider W, Shyamala G. Immunocytochemical study of progesterone receptors in the human endometrium during the menstrual cycle. Lab Invest 1988; 59:862-9.

GnRH ανάλογα. Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD. Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής

GnRH ανάλογα. Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD. Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής GnRH ανάλογα Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Γιατί

Διαβάστε περισσότερα

elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή

elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή Επικεντρωµένη στην ασθενή προσέγγιση της Ελεγχόµενης Διέγερσης των Ωοθηκών (COS) Βελτιστοποίηση της αναλογίας κινδύνου /οφέλους Μείωση του OHSS

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας

ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πρωτόκολλα πρόκλησης πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης. Ασφάλεια των μεθόδων της Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Πρόκληση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

16η ΕΤΗΣΙΑΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ

16η ΕΤΗΣΙΑΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 16η ΕΤΗΣΙΑΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ 8 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΠΕΙΡΑΙΑ 1 ΗχρήσητωνGnRH αναλόγων στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

3/12/2014. Εξωσωµατική γονιµοποίηση (IVF) Πτωχές Απαντήτριες. Αίτια πτωχής απάντησης ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

3/12/2014. Εξωσωµατική γονιµοποίηση (IVF) Πτωχές Απαντήτριες. Αίτια πτωχής απάντησης ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ Δ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ Μοριακός Βιολόγος & Γενετιστής ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» Επιβλέπουσα: ΚΟΥΤΛΑΚΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ (Για µετεµµηνοπαυσιακούς και ακανόνιστους κύκλους) Η εµµηνόπαυση προκαλείται από σταδιακή µεταβολή της ευαισθησίας των ωοθηκών προς τις Γοναδοτροπίνες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

Η Α ΕΝΟΫΠΟΦΥΣΗ: OI ΓΟΝΑ ΟΤΡΟΠΙΝΕΣ (FSH, LH) ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ (PRL)

Η Α ΕΝΟΫΠΟΦΥΣΗ: OI ΓΟΝΑ ΟΤΡΟΠΙΝΕΣ (FSH, LH) ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ (PRL) Η Α ΕΝΟΫΠΟΦΥΣΗ: OI ΓΟΝΑ ΟΤΡΟΠΙΝΕΣ (FSH, LH) ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ (PRL) Κωνσταντίνος Καλλαράς Ιατρός Παθολόγος Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. FSH:ΜΒ 33000,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων & Εργαστηριακών Ασκήσεων Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Φυσιολογία Αναπαραγωγής» Παρασκευή 17 Απριλίου 2015

Πρόγραμμα Διαλέξεων & Εργαστηριακών Ασκήσεων Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Φυσιολογία Αναπαραγωγής» Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 18:00-19:00 Εισαγωγή Ιστορική Αναδρομή (Νίκος Νικολέττος) 19:00-21:00 Δημογραφία και γονιμότητα (Θόδωρος Κωνσταντινίδης, Ευαγγελία Νένα) Σάββατο 18 Απριλίου 2015 09:00-11:00

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ (IVF)

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ (IVF) ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ (IVF) Ανδρομάχη Ζούρλα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με τη χρήση κολπικού υπερηχογραφήματος μπορούν να μελετηθούν διάφορες παράμετροι που

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Ιατρική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Δημήτριος Γ. Γουλής Ενδοκρινολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσωματική γονιμοποίηση μετά τα 40

Εξωσωματική γονιμοποίηση μετά τα 40 EλλHNIKH MAIEYTIKH & γynaikoλογia 19(3):246-251, 2007 Aνασκόπηση Εξωσωματική γονιμοποίηση μετά τα 40 Σ. Kολυμπιανάκης Χ. Βενέτης Β. Ταρλατζής Περιληψη Η αρνητική επίπτωση της ηλικίας στη γονιμότητα της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ Μαιευτήρας - Γυναικολόγος ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ 1. Μακρύ πρωτόκολλο, με έναρξη GnRH αγωνιστή την 21 η ημέρα και προσθήκη γοναδοτροπινών αμέσως μετά

Διαβάστε περισσότερα

Orgalutran : Μια ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ

Orgalutran : Μια ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ Orgalutran : Μια ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ προσέγγιση της Ελεγχόμενης Διέγερσης Ωοθηκών Orgalutran : Μια ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΑΣΘΕΝΗ προσέγγιση της Ελεγχόμενης Διέγερσης Ωοθηκών Πριν συνταγογραφήσετε το

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Κλασσική Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Εμβρυομεταφορά στο στάδιο της βλαστοκύστης Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «ΜΟΝΑΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» μαιευτήρια «ΜΗΤΕΡΑ» και «ΛΗΤΩ» 2002 Κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Δομή και λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος 1. Να ονομάσετε τις αριθμημένες δομές του παρακάτω σχήματος. Βλέπε εικ. 12.1 της σ. 219 του βιβλίου του μαθητή. 2. Να ενώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΜΑΜΑΣ Λ, ΡΩΜΗΟΥ Φ, ΝΙΚΗΤΟΣ Ε, ΜΑΜΑ Ε. ΚΕΝΤΡΟ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη αιμάτωσης ωοθηκών σε γυναίκες με φυσιολογική ωορρηξία, ανωορρηξία, πολυκυστικές ωοθήκες και σε διέγερση

Συγκριτική μελέτη αιμάτωσης ωοθηκών σε γυναίκες με φυσιολογική ωορρηξία, ανωορρηξία, πολυκυστικές ωοθήκες και σε διέγερση ανασκοπηση Συγκριτική μελέτη αιμάτωσης ωοθηκών σε γυναίκες με φυσιολογική ωορρηξία, ανωορρηξία, πολυκυστικές ωοθήκες και σε διέγερση ωοθηκών: Ανασκόπηση Γ. Φιλιππίδης 1, Ι. Ατζέμογλου 2, Α. Ζαρκαδούλιας

Διαβάστε περισσότερα

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως:

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως: Σ. Κονιδάρης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Στ. Μπάκα Επ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας Π. Βάκας Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Δ. Τζανακάκη Κλινική Εμβρυολόγος Στο Τμήμα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Εξελίξεις στην Προεμφυτευτική Γενετική Ανάλυσητο μέλλον

Εξελίξεις στην Προεμφυτευτική Γενετική Ανάλυσητο μέλλον 1 ο Επιμορφωτικό Σεμινάριο Γενετικής ΤΙ ΝΕΟΤΕΡΟ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Εξελίξεις στην Προεμφυτευτική Γενετική Ανάλυσητο μέλλον Γεωργία Κάκουρου, PhD ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Ορμονικά σχήματα Προετοιμασία IVF. Καλλιανίδης Κωνσταντίνος Ιατρική Σχολή Ε.Κ. Πανεπιστημίου Αθηνών

Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Ορμονικά σχήματα Προετοιμασία IVF. Καλλιανίδης Κωνσταντίνος Ιατρική Σχολή Ε.Κ. Πανεπιστημίου Αθηνών Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Ορμονικά σχήματα Προετοιμασία IVF Καλλιανίδης Κωνσταντίνος Ιατρική Σχολή Ε.Κ. Πανεπιστημίου Αθηνών Φαρμακολογία στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Κιτρική Κλομιφαίνη

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα

Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα Αναπαραγωγική φυσιολογία στη γυναίκα H παραγωγή του θηλυκού γαµέτη (ωαρίου) και η επακόλουθη απελευθέρωση του από την ωοθήκη (ωορρηξία ή ωοθυλακιορρηξία) είναι κυκλική. Το κυκλικό αυτό σχέδιο ισχύει ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπ. έτος: 2013-2014 Αριθμ. Διατριβής: 3023

Πανεπ. έτος: 2013-2014 Αριθμ. Διατριβής: 3023 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β. Κ. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ Πανεπ. έτος: 2013-2014 Αριθμ. Διατριβής:

Διαβάστε περισσότερα

medical center Εξωσωματική Γονιμοποίηση Ηλίας Γάτος MD Επιστημονικός Διευθυντής embio

medical center Εξωσωματική Γονιμοποίηση Ηλίας Γάτος MD Επιστημονικός Διευθυντής embio medical center Εξωσωματική Γονιμοποίηση Ηλίας Γάτος MD Επιστημονικός Διευθυντής embio Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF) Η εξωσωματική γονιμοποίηση αποτελεί μία ευρέως διαδεδομένη τεχνική τεκνοποίησης ανά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Το Βασικό Ορµονικό Προφίλ των γυναικών (FHP), είναι µια δυναµική «χαρτογράφηση» των βιοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Γυναικεία Ορµονικά Προφίλ (για την αναπαραγωγική και περιεµµηνοπαυσιακή ηλικία) Οι ωοθήκες βρίσκονται στο δεξιό και αριστερό τµήµα της πυελική κοιλότητας, πλησίον της µήτρας και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Βιολογία της Αναπαραγωγής» Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκού έτους 2009-2010

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Βιολογία της Αναπαραγωγής» Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκού έτους 2009-2010 Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Βιολογία της Αναπαραγωγής» Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκού έτους 2009-2010 Εβδ. Μήνας/Ημέρα MAΘΗΜΑ ιάλεξη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ώρα Εισηγητής 1 η 1/2/10 2/2/10 Ορισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΣΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ Χ.Ν. ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΣΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ Χ.Ν. ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΣΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ Χ.Ν. ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Παραμονή λειτουργικού ωοθηκικού ιστού μετά από «στείρωση» (ολόκληρη ωοθήκη ή υπολείμματα ωοθηκών) Ακούσια:

Διαβάστε περισσότερα

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Βιόπολις, 41110 Λάρισα E-mail: messinis@med.uth.gr Τηλ. 2413502795, 2413502796 Fax.

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Νίκος Κανακάς. Διδάκτωρ Ιατρικής Πανεπιστημίου HEIDELBERG/ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ Μαιευτήρας Γυναικολόγος Αναπαραγωγής Υπεύθυνος Κέντρου Αναπαραγωγής embryoland

Δρ Νίκος Κανακάς. Διδάκτωρ Ιατρικής Πανεπιστημίου HEIDELBERG/ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ Μαιευτήρας Γυναικολόγος Αναπαραγωγής Υπεύθυνος Κέντρου Αναπαραγωγής embryoland Δρ Νίκος Κανακάς Διδάκτωρ Ιατρικής Πανεπιστημίου HEIDELBERG/ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ Μαιευτήρας Γυναικολόγος Αναπαραγωγής Υπεύθυνος Κέντρου Αναπαραγωγής embryoland Ένα ζευγάρι θεωρείται υπογόνιμο όταν δεν έχει επιτευχθεί

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Βιολογίας Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Εφαρμοσμένη γενετική και βιοτεχνολογία ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεμμηνορυσιακό άσθμα

Περιεμμηνορυσιακό άσθμα 4 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2014 «ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΙ & ΕΝΔΟΤΥΠΟΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ» Περιεμμηνορυσιακό άσθμα Γεώργιος Χειλάς Πνευμονολόγος Επικουρικός Επιμελητής Πνευμονολογικής Μονάδας

Διαβάστε περισσότερα

Ovitrelle 250 μικρογραμμάρια/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη σύριγγα

Ovitrelle 250 μικρογραμμάρια/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη σύριγγα 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Ovitrelle 250 μικρογραμμάρια/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη σύριγγα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Χοριακή γοναδοτροπίνη άλφα* 250 μικρογραμμάρια σε 0,5

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΚΥΗΣΕΩΣ. Κωνσταντίνος Καλλαράς Ιατρός Παθολόγος Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ.

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΚΥΗΣΕΩΣ. Κωνσταντίνος Καλλαράς Ιατρός Παθολόγος Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΚΥΗΣΕΩΣ Κωνσταντίνος Καλλαράς Ιατρός Παθολόγος Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Γονιμοποίηση-Εμφύτευση ωαρίου-κύηση Τα σπερματοζωάρια, κινούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ κλάδος της ιατρικής ο οποίος ασχολείται µε τις ασθένειες του ενδοκρινολογικού συστήµατος. το ενδοκρινολογικό σύστηµα αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ ΠΑΝΕΠ. ΕΤΟΣ 2014 2015 ΑΡΙΘΜ.: 2580

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακολογία, πρωτόκολα διέγερσης ωοθηκών. Δρ. Μηνάς Μαστρομηνάς γυναικολόγος, Εμβρυογένεση Μονάδα Υποβ/μενης Αναπαραγωγής Αθήνα

Φαρμακολογία, πρωτόκολα διέγερσης ωοθηκών. Δρ. Μηνάς Μαστρομηνάς γυναικολόγος, Εμβρυογένεση Μονάδα Υποβ/μενης Αναπαραγωγής Αθήνα Φαρμακολογία, πρωτόκολα διέγερσης ωοθηκών στην IVF Δρ. Μηνάς Μαστρομηνάς γυναικολόγος, Εμβρυογένεση Μονάδα Υποβ/μενης Αναπαραγωγής Αθήνα The Uterus Female Reproductive System Figure adapted with permission

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοκρινική δραστηριότητα εµµηνοπαυσιακής ωοθήκης

Ενδοκρινική δραστηριότητα εµµηνοπαυσιακής ωοθήκης 21 Ενδοκρινική δραστηριότητα εµµηνοπαυσιακής ωοθήκης Ε.Ν. ΚΑΣΣΗ Ενδοκρινολόγος, Λέκτορας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Εισαγωγή Κατά την εμμηνόπαυση, η μείωση/απουσία των ωοθυλακίων συνεπάγεται και μείωση του μεγέθους

Διαβάστε περισσότερα

emed.med.uoa.gr/eclass

emed.med.uoa.gr/eclass emed.med.uoa.gr/eclass Γεννητικό σύστημα θήλεος Το γεννητικό σύστημα αποτελείται από: εσωτερικά γεννητικά όργανα διφυείς ωοθήκες, διφυείς ωαγωγοί, μήτρα, κόλπος εξωτερικά γεννητικά όργανα εφήβαιο, αιδοίο

Διαβάστε περισσότερα

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών 1 Ο οιστρικός κύκλος Πρόοιστρος Οίστρος Μέτοιστρος Δίοιστρος 2 Πρόοιστρος Ημέρα 17 με 20 Εκφύλιση του ωχρού σωματίου του προηγούμενου οιστρικού κύκλου και μείωση της συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Θεματική ενότητα 2: Εκτροφή προβάτων & αιγών. Αναπαραγωγική λειτουργία στα μικρά μηρυκαστικά-1/3 Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Μπιζέλης Ιωσήφ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 6 Ιούλιος 2013. Φαρµακευτική αντιµετώπιση Πόνου σχετιζόµενου µε Ενδοµητρίωση

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 6 Ιούλιος 2013. Φαρµακευτική αντιµετώπιση Πόνου σχετιζόµενου µε Ενδοµητρίωση Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 6 Ιούλιος 2013 Φαρµακευτική αντιµετώπιση Πόνου σχετιζόµενου µε Ενδοµητρίωση Η ενδοµητρίωση αποτελεί µια χρόνια και συχνά εξελικτική φλεγµονώδη κατάσταση της πυέλου µε κυρίαρχο σύµπτωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Puregon 50 IU/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ένα φιαλίδιο περιέχει 50 IU ανασυνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσωματική γονιμοποίηση και ινομυώματα. Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής «ΛΗΤΩ»

Εξωσωματική γονιμοποίηση και ινομυώματα. Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής «ΛΗΤΩ» Εξωσωματική γονιμοποίηση και ινομυώματα Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής «ΛΗΤΩ» Τα ινομυώματα εμφανίζονται στο 30% των γυναικών. Τα ινομυώματα επηρεάζουν αρνητικά την γονιμοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία

Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία Γονιµοποίηση Για να επέλθει κύηση η συνουσία πρέπει να γίνει από 5 µέρες πριν την ωορρηξία µέχρι την ηµέρα της ωορρηξίας Χρόνος ζωής σπερµατοζωαρίων 5 µέρες Χρόνος ζωής ωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κατσιφοδήμου. Ο ρόλος της έκκρισης HLA-G από τα ανθρώπινα έμβρυα στην επιτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία

Μαρία Κατσιφοδήμου. Ο ρόλος της έκκρισης HLA-G από τα ανθρώπινα έμβρυα στην επιτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Ο ρόλος της έκκρισης HLA-G από τα ανθρώπινα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση. Μιχαλόπουλος Γιάννης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση. Μιχαλόπουλος Γιάννης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση Μιχαλόπουλος Γιάννης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Στάδια Προεμφυτευτικής Γενετικής Διάγνωσης (P.G.D) Διέγερση ωοθηκών για την ωρίμανση μεγάλου αριθμού (ει δυνατόν ) ωοθυλακίων

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. Orgalutran 0,25 mg/ 0,5 ml, ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. Orgalutran 0,25 mg/ 0,5 ml, ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Orgalutran 0,25 mg/ 0,5 ml, ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε προγεμισμένη σύριγγα περιέχει 0,25 mg γκανιρελίξη σε 0,5 ml υδατικού διαλύματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Puregon 50 IU/0,5 ml ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ένα φιαλίδιο περιέχει 50 IU ανασυνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ TC RA 2400 OS S2 (REF 2.0) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Pregnyl 1.500, 5.000 IU κόνις και διαλύτης για ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

MΕΛΕΤΗ ΛΙΠΙΔΑΙΜΙΚΟΥ ΠΡΟΦΙΛ ΣΕ ΔΕΙΓΜΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΕ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ

MΕΛΕΤΗ ΛΙΠΙΔΑΙΜΙΚΟΥ ΠΡΟΦΙΛ ΣΕ ΔΕΙΓΜΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΕ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ ΠΡΟΦΙΛ ΣΕ ΔΕΙΓΜΑ 1. Μικροβιολογικό Εργαστήριο, Γενικό Νοσοκομείο Γ.ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ Θεσσαλονίκης, 2. Επιστημονικός Συνεργάτης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Εισαγωγή Κατά την διάρκεια της εμμηνοπαυσιακής

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη ωοθηκική ανεπάρκεια 1

Πρώιµη ωοθηκική ανεπάρκεια 1 19 Πρώιµη ωοθηκική ανεπάρκεια 1 Ε. ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΑΚΗ, 2 Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ 1 Ενδοκρινολόγος, Επίκουρη Καθηγήτρια Γυναικολογικής Ενδοκρινολογίας Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών,

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός και διαφοροποίηση του φύλου

Καθορισμός και διαφοροποίηση του φύλου Καθορισμός και διαφοροποίηση του φύλου Η διαδικασία που καταλήγει στην εμφάνιση κανονικού φύλου διέρχεται από διάφορες φάσεις. ιακρίνονται η φάση της γονιμοποίησης, η φάση διαφοροποίησης των εμβρυϊκών

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό Σεμινάριο «Έρευνα στην γυναικεία αναπαραγωγή» - Α Κύκλος Μαθημάτων - Μεθοδολογία έρευνας

Μεταπτυχιακό Σεμινάριο «Έρευνα στην γυναικεία αναπαραγωγή» - Α Κύκλος Μαθημάτων - Μεθοδολογία έρευνας Μεταπτυχιακό Σεμινάριο «Έρευνα στην γυναικεία αναπαραγωγή» - Α Κύκλος Μαθημάτων - Μεθοδολογία έρευνας Η συμβολή του Παθολογοανατόμου στην έρευνα της γυναικείας αναπαραγωγής 1. Στοιχεία μορφολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Χειμερινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Χειμερινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙ ΑΣ Τ Μ Η Μ Α Ι ΑΤ Ρ Ι ΚΗΣ Π Ρ Ο Γ Ρ ΑΜ Μ Α Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι ΑΚ Ω Ν Σ Π Ο Υ Δ Ω Ν «Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Τ Η Σ Α Ν Α Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Σ» Βιόπολις, 41110 Λάρισα E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσωματική Γονιμοποίηση Όλα όσα χρειάζεται να ξέρετε

Εξωσωματική Γονιμοποίηση Όλα όσα χρειάζεται να ξέρετε Εξωσωματική Γονιμοποίηση Όλα όσα χρειάζεται να ξέρετε Μαζί κάνουμε το όνειρο πραγματικότητα! www.eugonia.gr Αγαπητοί μας φίλοι, Βασική μας αρχή είναι, ότι, όλες οι γυναίκες έχουν δικαίωμα στην μητρότητα,

Διαβάστε περισσότερα

Αντισύλληψη κατά τη γαλουχία. Παπανικολάου Μαριάννα Μαία-Msc Γ.Ν. Καβάλας

Αντισύλληψη κατά τη γαλουχία. Παπανικολάου Μαριάννα Μαία-Msc Γ.Ν. Καβάλας Αντισύλληψη κατά τη γαλουχία Παπανικολάου Μαριάννα Μαία-Msc Γ.Ν. Καβάλας Ο Μητρικός Θηλασμός ως Μέθοδο Αντισύλληψης Ο Μητρικός Θηλασμός είναι η Αρχαιότερη Αντισυλληπτική Μέθοδος σε όλο τον κόσμο Μετά τον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Elonva 100 μικρογραμμάρια ενέσιμο διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε προγεμισμένη σύριγγα περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Εμμήνου Ρύσεως Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών στην Εφηβεία

Διαταραχές Εμμήνου Ρύσεως Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών στην Εφηβεία Διαταραχές Εμμήνου Ρύσεως Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών στην Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Επιστημονική Υπεύθυνη Ειδικού Κέντρου Εφηβικής Ιατρικής (Ε.Κ.Ε.Ι.) Α' Παιδιατρικής Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Ο θυρεοειδής αδένας στη γυναικεία αναπαραγωγή και εγκυμοσύνη*

Ο θυρεοειδής αδένας στη γυναικεία αναπαραγωγή και εγκυμοσύνη* Ο θυρεοειδής αδένας στη γυναικεία αναπαραγωγή και εγκυμοσύνη* Γεώργιος Μαοτοράκος Ενδοκρινολόγος, Επίκ. Καθηγητής, Ενδοκρινολογική Μονάδα, Β' Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική, Αρεταιειο Νοσοκομείο,

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 15 Μάρτιος 2014

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 15 Μάρτιος 2014 Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 15 Μάρτιος 2014 Κλιµακτήριος Εισαγωγή - Ορισµός Εµµηνόπαυση ονοµάζεται η οριστική διακοπή εµµήνου ρύσεως, λόγω της εξάντλησης των ωοθυλακίων των ωοθηκών που οδηγεί σε παύση της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΝΟΣΕΙ Ραφαέλλα Χαραλάμπους Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΩΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΤΑΜΗΝΙΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

ΟΙ ΩΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΤΑΜΗΝΙΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΟΙ ΩΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΤΑΜΗΝΙΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ Κωνσταντίνος Καλλαράς Ιατρός Παθολόγος Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ ΕΜΒΡΥΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΩΟΘΗΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Που πως και μέχρι πότε ;

Που πως και μέχρι πότε ; 1 Που πως και μέχρι πότε ; Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής» Μαιευτήριο «ΛΗΤΩ» ΟΜΙΛΙΑ ΑΘΗΝΑ 14/42007 2 Ιστορικά στοιχεία Η τεχνητή σπερματέγχυση είναι παλιά μέθοδος και αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ WORKSHOP Σάββατο 27 Ιουνίου 2015 ΚΑΛΑΜΑΤΑ Ναυαρίνου & Ρήγα Φεραίου Καλαμάτα Οργάνωση: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WORKSHOP 09:30 10:15 Χαιρετισμοί Δραστηριότητες της ΕΕΑΙ Ευγένιος Κουμαντάκης,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας και διέγερση των ωοθηκών. 16-17 Δεκεμβρίου 2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Grand Hotel Palace / Θεσσαλονίκη. www.endo.gr

Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας και διέγερση των ωοθηκών. 16-17 Δεκεμβρίου 2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Grand Hotel Palace / Θεσσαλονίκη. www.endo.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΟΝΑΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας και διέγερση των ωοθηκών 16-17 Δεκεμβρίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα MAΡΙΑ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ Κλινική Εμβρυολόγος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής Περιεχόμενα Ορισμός Ιστορική Αναδρομή Γενετική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: εφαρμογές και προβληματισμοί

Ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: εφαρμογές και προβληματισμοί Ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: εφαρμογές και προβληματισμοί Χάρης Ε. Καζλαρής, PhD Κλινικός Εμβρυολόγος 6/6/2010 Χάρης Ε. Καζλαρής 1 1. Μια ματιά στην ιστορία 2. Τι είναι η ΙΥΑ; 3. Πώς γίνεται σήμερα;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

UTROGESTAN Progesterone (micronized) ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ

UTROGESTAN Progesterone (micronized) ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ UTROGESTAN Progesterone (micronized) ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ Παρακαλούµε διαβάστε αυτό το φυλλάδιο προσεκτικά πριν αρχίσετε να χρησιµοποιείτε το φάρµακό σας. Περιέχει σηµαντικές πληροφορίες. Αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος. 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ.

Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος. 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ. ΣΑΒΒΑΤΟ 5-12-2015 Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ. Αντωνάκης 09:30-09:50 Πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια 09:50-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΔΙΑΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΔΙΑΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΔΙΑΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Aθηνά Χ. Τσίλη, Αλεξάνδρα Ντόρκου, Βασίλης Μάλιακας, Μαρία Ι. Αργυροπούλου Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ [1]/[6] ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Περίπου το 15% των ζευγαριών δεν είναι σε θέση να συλλάβουν μετά από ένα χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών.

Διαβάστε περισσότερα