LATE PRETERM Νεογνά ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ. Δρ. Μ. Σακλαμάκη - Κοντού, 2 Ι. Κοντογιάννη - Τσικοπούλου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "LATE PRETERM Νεογνά ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ. Δρ. Μ. Σακλαμάκη - Κοντού, 2 Ι. Κοντογιάννη - Τσικοπούλου"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ LATE PRETERM Νεογνά Νεότερα Δεδομένα 1 Δρ. Μ. Σακλαμάκη - Κοντού, 2 Ι. Κοντογιάννη - Τσικοπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το 1948 η πρώτη Παγκόσμια Σύνοδος Υγείας (W.H.A.) χαρακτήρισε για πρώτη φορά ως πρόωρα τα νεογνά που γεννιούνται με βάρος γέννησης 2500 gr ή < 37 εβδομάδων κύησης. Επειδή όμως υπάρχουν πρόωρα νεογνά με βάρος γέννησης > 2500gr, όπως επίσης και τελειόμηνα ελλειποβαρή νεογνά με βάρος γέννησης <2500 gr, το 1950 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (W.H.O.) έδωσε νέο ορισμό, χαρακτηρίζοντας πρόωρα τα νεογνά <37 εβδομάδων κύησης, ανεξαρτήτως βάρους γέννησης, τελειόμηνα τα νεογνά 37 έως 42 εβδ. και υπερώριμα τα 42 και πέραν εβδομάδων κύησης. Σύμφωνα με τα σύγχρονα διεθνή δεδομένα, τα πρόωρα νεογνά διακρίνονται σε: E.L.B.W.: Εξαιρετικά χαμηλού βάρους γέννησης <28 εβδ. κύησης. V.L.B.W.: Πολύ χαμηλού βάρους γέννησης < 32 εβδ. κύησης. L.B.W.: Χαμηλού βάρους γέννησης εβδ. κύησης. Οι πρόωροι τοκετοί αποτελούν το 10% περίπου του συνόλου των τοκετών παγκοσμίως. Τις τελευταίες δεκαετίες έχει παρατηρηθεί σταδιακή άνοδος των πρόωρων τοκετών οι οποίοι υπολογίζονται σε παγκοσμίως κάθε χρόνο. Στις Η.Π.Α., με άνω των μονήρεις γεννήσεις ετησίως για το έτος 2002, υπολογίστηκαν περίπου πρόωρα νεογνά. Με βάση τα στατιστικά στοιχεία στις Η.Π.Α., για την τελευταία 20ετία, παρατηρείται αύξηση των πρόωρων τοκετών κατά 31%, από 7.3% το 1990 σε 11% το Στην Ελλάδα αντίστοιχα, για το ίδιο χρονικό διάστημα, η αύξηση ήταν από 7,5% στο 10% περίπου. Ειδικά στο Μαιευτήριο ΜΗΤΕΡΑ, οι πρόωροι τοκετοί, από 8.5% το 2000 αυξήθηκαν σε 9.3% μέχρι το Ως κύρια αίτια αύξησης των πρόωρων τοκετών θεωρούνται η αύξηση των γεννήσεων με εξωσωματική γονιμοποίηση, η αύξηση των πολύδυμων κυήσεων, και η αύξηση του αριθμού των γυναικών που τεκνοποιούν μετά την ηλικία των 35 ετών. Όπως προκύπτει από διεθνή δεδομένα, η πλειονότητα των πρόωρων τοκετών αφορά νεογνά εβδομάδων κύησης, τα οποία διεθνώς αποκαλούνται Late Preterm Newborns, όρος που θα χρησιμοποιηθεί και στη παρούσα ανασκόπηση, επειδή δεν υπάρχει αντίστοιχος δόκιμος όρος στην ελληνική. Τα νεογνά αυτά αγγίζουν το 75% του συνόλου των πρόωρων νεογνών. Ειδικότερα στις Η.Π.Α., το 2002, η κατανομή των πρόωρων γεννήσεων βάσει των εβδομάδων κύησης, φαίνεται στο ακόλουθο γράφημα στο οποίο παρατηρείται ότι ποσοστό 74,4% αφορά πρόωρα εβδ. κύησης, δηλαδή Late Preterm νεογνά (εικόνα 1). Η αύξηση του ποσοστού των πρόωρων νεογνών κατά 31% περίπου κατά την τελευταία 20ετία οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αύξηση των Late Preterm νεογνών, τα οποία αυξήθηκαν κατά 40%, ενώ η αύξηση των πολύ πρόωρων νεογνών ήταν μόνο 11%. LATE PRETERM ΝΕΟΓΝΑ Μέχρι πρότινος τα νεογνά εβδομάδων κύησης χαρακτηρίζονταν διεθνώς Near Term (Σχεδόν Τελειόμηνα). Όμως ο συγκεκριμένος όρος είναι παραπλανητικός επειδή υποδηλώνει νεογνά αρκετά ώριμα τα οποία δεν αναμένεται να παρουσιάσουν σοβαρά προβλήματα. Επειδή η πραγματικότητα είναι διαφορετική αφού τα νεογνά αυτά είναι πιο ανώριμα και παρουσιάζουν αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα σε σχέση με τα τελειόμηνα, το 2005 έγινε τροποποίηση αυτού του χαρακτηρισμού. Έτσι τον Ιούλιο του 2005 στις Η.Π.Α., μετά από πραγματοποίηση επιστημονικής συνάντησης (workshop) υπό την 221

2 Πίνακας 1. Τα ποσοστά εισαγωγής στις ΜΕΝΝ των πρόωρων νεογνών ανάλογα με τις εβδομάδες κύησης. 33 εβδ.: σχεδόν όλα τα πρόωρα νεογνά 34 εβδ.: 50% των πρόωρων νεογνών 35εβδ.:15% των πρόωρων νεογνών 36εβδ.:8% των πρόωρων νεογνών 39 εβδ.:1.5% των νεογνών Αυξημένο ποσοστό εισαγωγής στη Μ.Ε.Ν.Ν. στα εβδ. κύησης νεογνά σε σχέση με τα τελειόμηνα αιγίδα του Εθνικού Ινστιτούτου Παιδικής Υγείας και Ανθρώπινης Ανάπτυξης (NICHD), χαρακτηρίστηκαν επισήμως ως Late Preterm τα νεογνά 34 0/7 εβδ. ή 239 ημέρες κύησης έως 36 6/7 εβδ. ή 259 ημέρες κύησης και προτάθηκε η οριστική κατάργηση του προηγούμενου όρου Near Term («Σχεδόν Τελειόμηνα»), ώστε να τονίζεται πλέον επαρκώς η ανάγκη αυξημένης φροντίδας και προσοχής στα συγκεκριμένα νεογνά, τα οποία πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν πρόωρα και όχι σαν σχεδόν τελειόμηνα νεογνά. Τα Late Preterm νεογνά υπολογίζεται ότι αποτελούν το 75-80% των πρόωρων νεογνών και αντιπροσωπεύουν το 7.5% όλων των γεννήσεων παγκοσμίως. Επίσης ευθύνονται για το αυξημένο ποσοστό εισαγωγής στις ΜΕΝΝ σε σχέση με τα τελειόμηνα. Τα ποσοστά εισαγωγής στις ΜΕΝΝ των πρόωρων νεογνών ανάλογα με τις εβδομάδες κύησης φαίνονται στον πίνακα 1. Το αυξημένο ποσοστό εισαγωγής των Late Preterm νεογνών στις ΜΕΝΝ συνεπάγεται και αυξημένο κόστος νοσηλείας. Στις Η.Π.Α. το 2005 δαπανήθηκαν 26,2 δις δολάρια για την περίθαλψη πρόωρων νεογνών ή δολ. ανα πρόωρο, εκ των οποίων το 75% αφορούσε Late Preterm νεογνά, γεγονός το οποίο οδήγησε τις Η.Π.Α. να θέσουν ως στόχο για το 2010 τη μείωση των πρόωρων τοκετών στο 7.6% (ποσοστό του 1981) με έμφαση στη μείωση των Late Preterm τοκετών. Το υψηλό κόστος νοσηλείας όμως των Late Preterm σε σχέση με τα τελειόμηνα δεν αφορά μόνο την αρχική τους νοσηλεία στις ΜΕΝΝ, αλλά και τις αυξημένες επανεισαγωγές τους στο νοσοκομείο μετά την έξοδό τους από το μαιευτήριο καθώς και το αυξημένο κόστος φροντίδας στα μετέπειτα χρόνια λόγω μεγαλύτερου κινδύνου για νευρολογικά και μαθησιακά προβλήματα, όπως θα αναλυθεί με λεπτομέρεια στη συνέχεια της ανασκόπησής μας. Αίτια Late Preterm Γεννήσεων Τα κυριότερα αίτια γεννήσεων Late Preterm νεογνών είναι: Προεκλαμψία Ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης (I.U.G.R.) Πρόωρος τοκετός με πρόωρη ρήξη υμένων στο 1/3 των περιπτώσεων Πολύδυμες κυήσεις Ιατρογενή αίτια Θα αναφερθούμε με συντομία στις πολύδυμες κυήσεις και τα ιατρογενή αίτια. Πολύδυμες Κυήσεις: Στις Η.Π.Α. απο το 1980 εως το 2003, παρατηρήθηκε αύξηση 67% στις δίδυμες κυήσεις και 500% στις τρίδυμες και πολύδυμες, κυρίως λόγω αύξησης των κυήσεων μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση. Η μέση ηλικία τοκετού ήταν: 35.3 εβδ. στις δίδυμες 32.2 εβδ. στις τρίδυμες 29.9 εβδ. στις τετράδυμες Από τα δεδομένα αυτά φαίνεται πόσο οι πολύδυμες κυήσεις αυξάνουν το ποσοστό των προώρων και ειδικότερα των Late Preterm νεογνών. Ιατρογενή Αίτια: Αύξηση καισαρικών τομών παγκοσμίως Μείωση κολπικών τοκετών μετά από καισαρική τομή Αύξηση προκλητών τοκετών Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η καισαρική τομή ή η πρόκληση τοκετού γίνεται συνήθως πριν τις 38 εβδομάδες 222

3 13.6% 4.7% 7.3% 12.7% 21.6% 40.1% 36 εβδ. 35 εβδ. 34 εβδ. 33 εβδ. 32 εβδ. <32 εβδ. Εικόνα 1. Η κατανομή των πρόωρων γεννήσεων βάσει των εβδομάδων κύησης, το έτος 2002 στις Η.Π.Α κύησης. Σε προγραμματισμένες καισαρικές τομές έχουμε αυξημένα αναπνευστικά προβλήματα, 74 στις 37 εβδ. τα οποία μειώνονται στο 42 στις 38 εβδ. και 18 στις 39 εβδ. Οι παραπάνω διαπιστώσεις οδήγησαν το Αμερικάνικο Κολέγιο Μαιευτήρων-Γυναικολόγων (ACOG) στη λήψη μέτρων και σε συστάσεις για μείωση των Late Preterm τοκετών. Νοσηρότητα και θνησιμότητα των late preterm νεογνών. Τα late preterm νεογνά παρουσιάζουν 3-4 φορές αυξημένη νοσηρότητα σε σχέση με τα τελειόμηνα νεογνά, καθώς και αυξημένη νεογνική και βρεφική θνησιμότητα. Η πρώιμη νεογνική θνησιμότητα είναι 5,2 φορές υψηλότερη, η όψιμη νεογνική θνησιμότητα 2,9 φορές υψηλότερη και η βρεφική θνησιμότητα 2,5 φορές υψηλότερη, σε σχέση πάντα με τα τελειόμηνα νεογνά. Στις ΗΠΑ το 2002 παρατηρήθηκε αυξημένη νεογνική θνησιμότητα 4,1 έναντι 0,9 και αντίστοιχα αυξημένη βρεφική θνησιμότητα 7,7 έναντι 2,5 των late preterm σε σχέση με τα τελειόμηνα. Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, η μείωση του ποσοστού των late preterm νεογνών κρίνεται πλέον αναγκαία, προκειμένου να μειωθούν και τα προβλήματα που αυτά παρουσιάζουν. Τα κυριότερα προβλήματα των late preterm νεογνών είναι: Αναπνευστικά - Παροδική ταχύπνοια του νεογνού - Σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας - Υποξική αναπνευστική ανεπάρκεια Θερμική αστάθεια Προβλήματα ομοιόστασης της γλυκόζης Σιτιστικά προβλήματα Λοιμώξεις Νεογνικός ίκτερος Άπνοιες Νευροαναπτυξιακά και μαθησιακά προβλήματα Αναπνευστικά προβλήματα Παροδική ταχύπνοια του νεογνού Η συχνότητά της είναι αυξημένη στα περισσότερα πρόωρα νεογνά, ενώ μειώνεται όσο το νεογνό πλησιάζει την 223

4 Εικόνα 2. Χαρακτηριστική ακτινογραφία θώρακος πρόωρου νεογνού με παροδική ταχύπνοια.φαίνεται η υπερέκπτυξη των πνευμόνων και υγρό στη μεσολόβιο σχισμή. Εικόνα 3. Χαρακτηριστική ακτινογραφία θώρακος σε πρόωρο νεογνό με Σ.Α.Δ, με διάχυτη δικτυοκοκκιώδη απεικόνιση, αεροβρογχόγραμμα και σε βαριές περιπτώσεις διάχυτη θολερότητα των πνευμόνων (whited out lungs). τελειόμηνη ηλικία. Έτσι στις εβδομάδες κύησης κυμαίνεται στο 11,6%, στις εβδομάδες μειώνεται στο 5% και στα τελειόμηνα νεογνά περιορίζεται στο 0,7%. Κλινικά τα νεογνά με παροδική ταχύπνοια παρουσιάζουν: Ταχύπνοια Εισολκή του στέρνου και των μεσοπλευρίων διαστημάτων Γογγυσμό Η ακτινογραφία θώρακος είναι χαρακτηριστική με υπερέκπτυξη των πνευμόνων και υγρό στη μεσολόβιο σχισμή (εικόνα 2). Η αντιμετώπιση των νεογνών με παροδική ταχύπνοια περιλαμβάνει τη χορήγηση υγρών ενδοφλεβίως, τη χορήγηση οξυγόνου, ενίοτε τη μηχανική υποστήριξη της αναπνοής και τη χορήγηση επιφανειοδραστικού παράγοντα (surfactant) εάν οι ανάγκες του νεογνού σε οξυγόνο είναι αυξημένες. - Αιτιολογία της παροδικής ταχύπνοιας του νεογνού. Η παροδική ταχύπνοια οφείλεται κυρίως στην καθυστέρηση της απομάκρυνσης του εμβρυϊκού υγρού από τους πνεύμονες του νεογνού μετά τον τοκετό. Παλαιότερα πιστεύαμε ότι κύριο ρόλο στην εμφάνιση της παροδικής ταχύπνοιας του νεογνού διαδραμάτιζε η καισαρική τομή, λόγω μη διόδου του εμβρύου μέσω του ουρογεννητικού σωλήνα της μητέρας και μη επαρκούς έκθλιψης των πνευμόνων, με αποτέλεσμα την καθυστέρηση της απομάκρυνσης του εμβρυϊκού υγρού από τους πνεύμονες. Στην άποψη αυτή συνέβαλε και η αυξημένη συχνότητα εμφάνισης παροδικής ταχύπνοιας στα νεογνά που γεννιούνταν με καισαρική τομή. Νεότερες έρευνες όμως έδειξαν ότι η καθυστέρηση της απομάκρυνσης του εμβρυϊκού υγρού οφείλεται κυρίως σε διαταραχή της ενεργητικής επαναρρόφησης νατρίου και υγρού από τα επιθηλιακά κύτταρα του πνεύμονα μετά τον τοκετό, και πολύ λιγότερο στην επίδραση της ίδιας της καισαρικής τομής. Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης παρατηρείται ενεργητική έκκριση ιόντων χλωρίου και υγρού μέσω των επιθηλιακών κυττάρων του πνεύμονα στις κυψελίδες. Κατά τον τοκετό, και στη μετέπειτα ζωή του νεογνού, αυτό αντιστρέφεται, με αποτέλεσμα ενεργητική επαναρρόφηση ιόντων νατρίου και υγρού μέσω των επιθηλιακών κυττάρων του πνεύμονα, η οποία οδηγεί στην απομάκρυνση του εμβρυϊκού υγρού μετά τον τοκετό. Ο μηχανισμός αυτός διαταράσσεται στην παροδική ταχύπνοια του νεογνού και αιτία της διαταραχής θεωρείται η μειωμένη έκφραση του mrna για τους ευαίσθητους στην αμιλορίδη επιθηλιακούς διαύλους ιόντων νατρίου (Epithelial Sodium Channels, E Na C) οι οποίοι ρυθμίζουν την επαναρρόφηση νατρίου και υγρού στους πνεύμονες. 224

5 Κυψελίδες χωρίς Surfactant Κυψελίδες με Surfactant Εικόνα 4. Κυψελίδες με / χωρίς Surfactant Σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας Σ Α Δ Η συχνότητά του είναι αυξημένη 12% στα νεογνά εβδομάδων κύησης, μειώνεται στο 2% στα νεογνά εβδομάδων φτάνει τελικά στο 0,11% στα τελειόμηνα νεογνά. Επομένως είναι σαφώς αυξημένη στα late preterm νεογνά τα οποία, εξ ορισμού είναι αυτά που γεννιούνται από τις ως τις 37 εβδομάδες κύησης. Τα νεογνά με ΣΑΔ παρουσιάζουν κλινικά: ταχύπνοια εισολκή του στέρνου και των μεσoπλευρίων διαστημάτων, γογγυσμό και κυάνωση σε αέρα δωματίου. Η ακτινογραφία θώρακος είναι χαρακτηριστική, με διάχυτη δικτυοκοκκιώδη απεικόνιση, αεροβρογχόγραμμα και σε βαριές περιπτώσεις διάχυτη θολερότητα των πνευμόνων (whited out lungs) (εικόνα 3). Το ΣΑΔ του νεογνού οφείλεται σε ανεπαρκή σύνθεση και έκκριση του επιφανειοδραστικού παράγοντα στους πνεύμονες. Η θεραπευτική αντιμετώπιση των νεογνών με ΣΑΔ περιλαμβάνει τη χορήγηση υγρών ενδοφλεβίως, τη χορήγηση οξυγόνου, την διασωλήνωση και μηχανική υποστήριξη της αναπνοής σε βαρύτερες περιπτώσεις, καθώς και την εξωγενή χορήγηση επιφανειοδραστικού παράγοντα (Surfactant). Η γενίκευση της χορήγησης επιφανειοδραστικού παράγοντα μετά τον τοκετό απετέλεσε σταθμό στην επιτυχή αντιμετώπιση των πρόωρων νεογνών με ΣΑΔ και μείωσε σημαντικά τη νοσηρότητα και θνησιμότητα από ΣΑΔ. Για το λόγο αυτό κρίνουμε σκόπιμο να αναφερθούμε λεπτομερέστερα στις βιοφυσικές ιδιότητες και τον τρόπο χορήγησής του. Ο φυσικός επιφανειοδραστικός παράγοντας είναι ένα μείγμα απο φωσφολιποειδή 80%, ουδέτερα λίπη 10% και πρωτεΐνες 10%. Κύριο φωσφολιποειδές είναι η φωσφατιδυλ-χολίνη ή λεκιθίνη η οποία αποτελεί το 70% του επιφανειοδραστικού παράγοντα βρίσκεται κατά 50%, με τη μορφή κεκορεσμένης διπαλμιτο-φωσφατιδυλ-χολίνης DPPC και κατά 40% ως ακόρεστη. Από τις πρωτεΐνες του επιφανειοδραστικού παράγοντα 1% είναι ειδικές πρωτεΐνες, οι SP-A, SP-B, SP-C και SP-D. Οι SP-A και SP-D είναι υδρόφιλες ενώ οι SP-B και SP-C είναι υδρόφοβες και είναι τελείως απαραίτητες για την πλήρη δράση του επιφανειοδραστικού παράγοντα. Για το λόγο αυτό οι πρωτεΐνες SP-B και SP-C είναι οι μόνες που περιέχονται και στους εξωγενώς χορηγούμενους θεραπευτικά επιφανειοδραστικούς παράγοντες. Ο φυσικός επιφανειοδραστικός παράγοντας συντίθεται στα τύπου ΙΙ πνευμονοκύτταρα, αποθηκεύεται στα πεταλιώδη σωμάτια και εκκρίνεται στις κυψελίδες του πνεύμονα με εξωκυττάρωση, σε επαρκή ποσότητα μετά τις 34 εβδομάδες κύησης. Η έκκριση του επιφανειοδραστικού παράγοντα αυξάνει με τη χορήγηση Β-αδρενεργικών ουσιών, τη χορήγηση προσταγλανδινών καθώς και με τη διεργασία του φυσιολογικού τοκετού (εικόνα 4). Η παρουσία του επιφανειοδραστικού παράγοντα σε επαρκείς ποσότητες στον πνεύμονα είναι απαραίτητη για την ομαλή λειτουργία της αναπνοής γιατί: Ελαττώνει την επιφανειακή τάση στις κυψελίδες. Αυξάνει την ενδοτικότητα (compliance) των πνευμόνων. Ελαττώνει το έργο της αναπνοής. Σταθεροποιεί τις κυψελίδες κατα την εκπνοή. Προκαλεί ομοιόμορφη έκτυξη των κυψελίδων κατα την εισπνοή. Προλαμβάνει το πνευμονικό οίδημα. - Χορήγηση επιφανειοδραστικού παράγοντα μετά τον τοκετό σε νεογνά με ΣΑΔ Ο επιφανειοδραστικός παράγοντας (Surfactant) χορηγήθηκε πειραματικά για πρώτη φορά από τον Ιάπωνα Fujiwara το 1980 σε πρόωρα νεογνά με βαρύ ΣΑΔ. Η χρήση του θεραπευτικά γενικεύτηκε από το Σήμερα χορηγείται σε πρόωρα νεογνά με ΣΑΔ τα οποία παρουσιάζουν αυξημένες ανάγκες σε οξυγόνο και συνήθως χρειάζονται μηχανική υποστήριξη της αναπνοής. Υπάρχουν διάφοροι τύποι επιφανειοδραστικού παράγοντα: οι συνθετικοί, οι φυσικοί και οι συνθετικοί νεότερης γενιάς. Οι συνθετικοί είναι οι πρώτοι που παρασκευάστηκαν, είναι μείγμα φωσφολιποειδών χωρίς ειδικές πρωτεΐνες, δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικοί και δε χρησιμοποιούνται πλέον. Οι φυσικοί είναι βόειας ή χοίρειας προέλευσης, περιέχουν τις ειδικές πρωτεΐνες SP-B και SP-C και έχουν επικρατήσει έναντι των συνθετικών. Τέλος, οι συνθετικοί νεότερης γενιάς δοκιμάζονται προς το παρόν πειραματικά, περιέχουν φωσφολιπίδια και το πεπτίδιο KL4 το οποίο είναι επαναλαμβανόμενα μόρια λυσίνης και λευκίνης, όπως το ακραίο τμήμα της SP-B πρωτείνης. Όταν τελειοποι- 225

6 ηθούν αναμένεται να επικρατήσουν έναντι των φυσικών, καθώς θα έχουν μειωμένο κόστος παραγωγής, η σύσταση τους θα είναι επακριβής και θα είναι εξίσου αποτελεσματικοί με τους φυσικούς επιφανειοδραστικούς παράγοντες. - Χορήγηση κορτικοειδών προγεννητικά Η συστηματική χορήγηση κορτικοειδών προγεννητκά είναι κεφαλαιώδους σημασίας διότι συμβάλλει στη σημαντική μείωση του ΣΑΔ και βοηθά τα μέγιστα στην αύξηση της επιβίωσης των μικρών προώρων νεογνών. Τα χορηγούμενα κορτικοειδή: Αυξάνουν την σύνθεση του επιφανειοδραστικού παράγοντα μέσω αυξημένης παραγωγής F.P.F.(Fibroblast Pneumocyte Factor). Αυξάνουν τη σύνθεση φωσφατιδυλ-χολίνης, ενεργoποιώντας πολλά ένζυμα της μεταβολικής οδού της χολίνης. Αυξάνουν τη σύνθεση SP-B και SP-C πρωτεϊνών οι οποίες είναι απαραίτητες για την πλήρη δράση του επιφανειοδραστικού παράγοντα. Ωριμάζουν τον ενδιάμεσο ιστό και το επιθήλιο των πνευμόνων. Μειώνουν σημαντικά τη συχνότητα πρόωρων τοκετών, την εμφάνιση συνδρόμου αναπνευστικής δυσχέρειας και τη θνησιμότητα λόγω προωρότητας κατά 40-45%. - Θεραπευτικό σχήμα χορήγησης κορτικοειδών προγεννητικά Τα κορτικοειδή συνιστώνται σε κυήσεις εβδομάδων με απειλούμενο τοκετό. Χορηγείται η βήτα-μεθαζόνη : 12 mg IM εφ άπαξ και 12 IM μετά 24 ώρες. Τα επαναλαμβανόμενα σχήματα βήτα-μεθαζόνης ανά εβδομάδα δε συνιστώνται πλέον, λόγω κινδύνων για το έμβρυο, με κυριότερους τη μείωση της ενδομήτριας ανάπτυξης του εμβρύου κατά 8% και τη μείωση της περιμέτρου κεφαλής κατά 4%. - Υπάρχει ένδειξη χορήγησης κορτικοειδών προγεννητικά πέραν των 34 εβδομάδων κύησης; Έχουν ανακοινωθεί μελέτες από τις οποίες προκύπτει ότι η αποτελεσματικότητα των κορτικοειδών στην πρόληψη αναπνευστικών προβλημάτων μπορεί να επεκταθεί και σε κυήσεις πέραν των 34 εβδομάδων (BMJ 2005). Οι μελέτες αυτές περιλαμβάνουν late preterm εβδομάδων νεογνά καθώς και τελειόμηνα που γεννήθηκαν με καισαρική τομή χωρίς έναρξη τοκετού, καθώς και πολύδυμες κυήσεις. Είναι γνωστό ότι κατά την έναρξη του φυσιολογικού τοκετού παρατηρείται απότομη αύξηση των ενδογενών κορτικοειδών και κατεχολαμινών, η οποία επιταχύνει την απορρόφηση του εμβρυϊκού υγρού στους πνεύμονες, όπως έχει ήδη αναφερθεί (ενεργοποίηση της ενεργητικής μεταφοράς ιόντων νατρίου και υγρού από τους πνεύμονες λόγω αυξημένης έκφρασης του m-rna για τους ευαίσθητους στην αμιλορίδη επιθηλιακούς διαύλους ιόντων νατρίου). Η προγεννητική χορήγηση κορτικοειδών πυροδοτεί αυτόν το μηχανισμό και πιθανώς είναι χρήσιμη και στα πέραν των 34 εβδομάδων πρόωρα νεογνά, ιδιαίτερα αυτά που, όπως αναφέραμε, γεννιούνται με καισαρική τομή χωρίς την έναρξη τοκετού. Σίγουρα όμως είναι απαραίτητες περαιτέρω έρευνες για οριστικές συστάσεις σχετικά με τη χορήγηση κορτικοειδών προγεννητικά σε κυήσεις πέραν των 34 εβδομάδων. Υποξική αναπνευστική ανεπάρκεια Εκτός από την παροδική αναπνευστική δυσχέρεια (ΤΤΝ) και το σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας (Σ Α Δ), ένα τρίτο αναπνευστικό πρόβλημα που παρουσιάζουν τα late preterm νεογνό είναι η υποξική αναπνευστική ανεπάρκεια (hypoxic respiratory failure HRF). H HRF είναι λιγότερο συχνή αλλά πολύ σοβαρή αναπνευστική δυσχέρεια. Παρατηρείται σε late preterm και τελειόμηνα νεογνά και οφείλεται κυρίως σε επιμένουσα πνευμονική υπέρταση, λόγω αυξημένων αντιστάσεων στην πνευμονική κυκλοφορία. Η επιμένουσα πνευμονική υπέρταση (persistent pulmonary hypertension of the newborn PPHN) είναι βαρειά κατάσταση και μπορεί να απειλήσει και την ίδια τη ζωή του νεογνού. Διακρίνεται σε ιδιοπαθή και δευτεροπαθή. Η ιδιοπαθής οφείλεται σε αγνώστου αιτιολογίας πάχυνση του μέσου χιτώνα του μυϊκού τοιχώματος των αγγείων της πνευμονικής κυκλοφορίας. Η δευτεροπαθής οφείλεται σε περιγεννητική ασφυξία, εισρόφηση μηκωνίου, διαφραγματοκήλη, λοίμωξη από στρεπτόκοκκο, ΣΑΔ και άλλα λιγότερο συχνά αίτια. Όλα αυτά τα αίτια με πολύπλοκους παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς οδηγούν σε υπερτροφία της μυϊκής στιβάδος των αρτηριδίων του πνεύμονα, με αποτέλεσμα: αυξημένες πνευμονικές αντιστάσεις αυξημένη ροή αίματος από δεξιά προς αριστερά, μέσω του ωοειδούς τρήματος και του ανοικτού βοταλείου πόρου 226

7 έντονη κυάνωση και σοβαρή αναπνευστική δυσχέρεια με βαρειά πρόγνωση. Τα νεογνά με επιμένουσα πνευμονική υπέρταση παρουσιάζουν κλινικά ταχύπνοια, εισολκή, γογγυσμό και έντονη κυάνωση η οποία πολλές φορές απαιτεί τη διαφορική διάγνωση από συγγενή κυανωτική καρδιοπάθεια. Η ακτινογραφία θώρακος παρουσιάζει λίγα ευρήματα, σε σχέση με την βαρειά εικόνα του νεογνού. Τα νεογνά με επιμένουσα πνευμονική υπέρταση και υποξική αναπνευστική ανεπάρκεια πρέπει να αντιμετωπίζονται άμεσα και ταχύτατα, διότι η επιδείνωσή τους είναι ραγδαία και μπορεί να απειληθεί και η ίδια η ζωή τους. Η αντιμετώπισή των νεογνών με επιμένουσα πνευμονική υπέρταση περιλαμβάνει τα ακόλουθα: Άμεση διασωλήνωση και μηχανική υποστήριξη της αναπνοής. Χορήγηση οξυγόνου. Χορήγηση επιφανειοδραστικού παράγοντα. Προσπάθεια μείωσης των αυξημένων αντιστάσεων στην πνευμονική κυκλοφορία. Τα τελευταία χρόνια έχουν δοκιμαστεί διάφορα θεραπευτικά μέσα για την πρόκληση αγγειοδιαστολής, με σκοπό την πτώση των αντιστάσεων στα πνευμονικά αγγεία, τη μείωση της ροής αίματος από δεξιά προς αριστερά και τη διακοπή του φαύλου κύκλου που απειλεί τη ζωή του πάσχοντος νεογνού. Τα μέσα που κατά καιρούς έχουν δοκιμαστεί είναι: Ο μηχανικός υπεραερισμός του νεογνού για την πρόκληση αλκάλωσης η οποία οδηγεί σε αγγειοδιαστολή των πνευμονικών αγγείων. Η ενδοφλέβια χορήγηση φαρμάκων για την αύξηση του ph του αίματος και πρόκληση αλκάλωσης. Η ενδοφλέβια χορήγηση αγγειοδιασταλτικών φαρμάκων, όπως η Tolazoline και η Prostacycline (PGL2) τα οποία όμως μπορεί να προκαλέσουν συστηματική υπόταση, γι 'αυτό και δε χρησιμοποιούνται πλέον. Το εισπνεόμενο μονοξείδιο του αζώτου iνο. Το εισπνεόμνενο μονοξείδιο του αζώτου ino είναι ένα σημαντικότατο θεραπευτικό μέσο στην αντιμετώπιση των νεογνών με επιμένουσα πνευμονική υπέρταση και υποξική αναπνευστική ανεπάρκεια γι αυτό και θα αναφερθούμε εκτενέστερα στις ιδιότητες και τον τρόπο χορήγησής του. - Εισπνεόμενο μονοξείδιο του αζώτου iνο Το 1980 περιγράφηκε ένας «ενδογενής χαλαρωτικός παράγοντας στα ενδοθήλια των αγγείων». Το 1987 αναγνωρίστηκε απο τον Iguarro οτι ο ενδογενής αυτός παράγων είναι το μονοξείδιο του αζώτου. Το μονοξείδιο του αζώτου ΝΟ είναι ένα βραχείας ζωής μόριο, έντονα δραστικό. Παράγεται ενδογενώς απο το αμινοξύ αργινίνη κατα την αντίδραση: O2 + αργινίνη ΝΟS κιτρουλλίνη +ΝΟ Η NOS συνθετάση είναι ένζυμο το οποίο υπό φυσιολογκές συνθήκες υπάρχει στα επιθήλια των αγγείων, τους νευρώνες, τα αιμοπετάλια και το μυελό των επινεφριδίων. Σε παθολογικές συνθήκες παράγεται και από τα μακροφάγα, τα ηπατοκύτταρα, τα επιθήλια των αναπνευστικών οδών και τις λείες μυϊκές ίνες. - Δράση του ενδογενώς παραγόμενου ΝΟ στον πνεύμονα Το ενδογενώς παραγόμενο μονοξείδιο του αζώτου εισέρχεται απο τα ενδοθηλιακά κύτταρα του πνεύμονα στον παρακείμενο λείο μυ του αγγειακού τοιχώματος. Ενώνεται με την αίμη της διαλυτής γουανυλ-κυκλάσης. Ενεργοποιείται το ένζυμο γουανυλ-κυκλάση. Η ενεργοποιημένη γουανυλ-κυκλάση προκαλεί αύξηση της σύνθεσης cgmp από GTP (κυκλικής μονοφωσφορικής γουανίνης απο τριφωσφορική γουανίνη). - Δράση της κυκλικής μονοφωσφορικής γουανίνης - cgmp H αύξηση της cgmp προκαλεί ενεργοποίηση ειδικών πρωτεϊνών κινασών. Οι πρωτεΐνες κινάσες προκαλούν έξοδο ασβεστίου απο τα κύτταρα με αποτέλεσμα χάλαση των λείων μυϊκών ινών και αγγειοδιαστολή των πνευμονικών αγγείων, με αποτέλεσμα πτώση των πιέσεων στην πνευμονική κυκλοφορία. Η ενδοκυττάρια cgmp είναι ένζυμο κλειδί στη ρύθμιση του τόνου των λείων μυϊκών ινών των αγγείων. Η cgmp υδρολύεται και αδρανοποιείται από φωσφοδιεστεράσες, οι οποίες ρυθμίζουν τη συγκέντρωση και τη διάρκεια δράσης της cgmp. Το ενδογενώς παραγόμενο μονοξείδιο του αζώτου διαδραματίζει πρωταρχικό ρόλο στη μείωση των πνευμονικών αντιστάσεων κατά τη γέννηση, μέσω του ανωτέρω μηχανισμού. Με βάση το μηχανισμό δράσης του ενδογενώς παραγόμενου μονοξειδίου του αζώτου στην πρόκληση αγγειοδιαστολής στα αγγεία του πνεύμονα, ξεκίνησε η πειραματική αρχικά, εξωγενής χορήγηση εισπνεόμενου μονοξειδίου του αζώτου- iνο, η οποία στη συνέχεια 227

8 γενικεύθηκε μετά τα πρώτα επιτυχή αποτελέσματα, σε νεογνά με σοβαρή πνευμονική υπέρταση και υποξική αναπνευστική ανεπάρκεια. - Εξωγενής χορήγηση εισπνεόμενου iνο Το iνο χορηγείται με εισπνοές, σε συνεχή ροή μέσω του αναπνευστήρα, σε νεογνά με βαριά υποξική αναπνευστική ανεπάρκεια λόγω επιμένουσας πνευμονικής υπέρτασης, παράλληλα με το χορηγούμενο οξυγόνο. Διαχέεται ταχέως μέσω των κυψελιδικών μεμβρανών. Προκαλεί αυξημένη παραγωγή cgmp. Η αυξημένη cgmp προκαλεί αγγειοδιαστολή των αγγείων του πνεύμονα. Το iνο δεσμεύεται ταχέως και αδρανοποιείται από την αναχθείσα αιμοσφαιρίνη, με σχηματισμό Meth-Hb. Το iνο δε διέρχεται στη συστηματική κυκλοφορία, λόγω της ταχείας αδρανοποίησής του και έτσι δεν επηρεάζει τον τόνο των αγγείων της συστηματικής κυκλοφορίας και δεν προκαλεί υπόταση. - Παρενέργειες από τη χορήγηση iνο Τα αποτελέσματα από τρεις μεγάλες πολυκεντρικές μελέτες με iνο, οι οποίες δημοσιεύθηκαν το 1997, έδειξαν ότι: Το ino σε δόση ppm δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες παρενέργειες. Κίνδυνος μεθαιμοσφαιριναιμίας με τιμές Meth-Hb > 5-7% παρατηρείται σε ποσοστό 10% των περιπτώσεων, κατά τη χορήγηση αυξημένης δόσης iνο 80 ppm. Το ino δεν προκαλεί οξειδωτικές βλάβες στον πνεύμονα. Δεν αυξάνει τη συχνότητα βρογχοπνευμονικής δυσπλασίας (B.P.D.) στα νεογνά που επιβιώνουν. Δεν προκαλεί αυξημένη αιμορραγική διάθεση από διαταραχές των αιμοπεταλίων. Δεν προκαλεί νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Με βάση όλα τα ανωτέρω δεδομένα, γίνεται πλέον σαφές ότι το εισπνεόμενο μονοξείδιο του αζώτου αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα όπλα στη φαρέτρα των Νεογνολόγων, για την αντιμετώπιση των late preterm και τελειομήνων νεογνών με σοβαρή υποξική αναπνευστική ανεπάρκεια λόγω επιμένουσας πνευμονικής υπέρτασης. Εκτός από τα αναπνευστικά προβλήματα στα οποία αναφερθήκαμε εκτενώς, τα late preterm νεογνά παρουσιάζουν και τα ακόλουθα προβλήματα: Διαταραχές της θερμορύθμισης Διαταραχές της ομοιόστασης της γλυκόζης Σιτιστικά προβλήματα Άπνοιες Λοιμώξεις Υπερχολερυθριναιμία Νευροαναπτυξιακές διαταραχές και μαθησιακά προβλήματα Διαταραχές της Θερμορύθμισης Η έκθεση και αντίδραση ενός νεογνού μετά τον τοκετό σε χαμηλότερη θερμοκρασία από αυτή της μήτρας είναι σε πλήρη σχέση με την ηλικία κύησης, την ποσότητα του λιπώδους ιστού και την ωριμότητα του υποθαλάμου. Η περιεκτικότητα του σώματος σε λιπώδη ιστό και η κυκλοφορία ορμονών υπευθύνων για το μεταβολισμό του λίπους όπως προλακτίνη, λεπτίνη, τριιωδοθυρονίνη, κορτιζόλη φθάνουν στη μέγιστη τιμή τους στα τελειόμηνα νεογνά. Ένα ποσοστό 10-30% των late preterm νεογνών εμφανίζουν θερμική αστάθεια μετά την αρχική μεταβατική φάση που ακολουθεί τον τοκετό. Συνήθως υποφέρουν από υποθερμία που απαιτεί τοποθέτηση του νεογνού σε θερμοκοιτίδα, με αποτέλεσμα να προκαλείται προσωρινός αποχωρισμός από τη μητέρα, παρακώλυση και καθυστέρηση του μητρικού θηλασμού και παράταση εισαγωγής του στη ΜΕΝΝ. Επίσης η υποθερμία που συχνά συναντάται στα Late preterm νεογνά είναι συχνή ένδειξη αρχόμενης λοίμωξης και απαιτεί έγκαιρη έναρξη χορήγησης αντιβιοτικών ενδοφλεβίως. Η υποθερμία οφείλεται σε ελλατωμένη ικανότητα παραγωγής θερμότητας λόγω μειωμένων αποθηκών λίπους ή και σε μειωμένες φυσιολογικές παραμέτρους ρυθμιστικές στην παραγωγή θερμότητας, όπως το οξυγόνο, το ουδέτερο ph και η νευρολογική ωριμότητα του νεογνού. Επίσης η υποθερμία οφείλεται σε αυξημένη απώλεια θερμότητας λόγω σχετικής ανωριμότητας του στρώματος της επιδερμίδας (λεπτότερο δέρμα), λόγω αυξημένης επιφάνειας δέρματος σε σχέση με μικρότερο όγκο/βάρος σώματος, λόγω λιγότερου υποδόριου λίπους, λόγω μειωμένης ικανότητας του σώματος να είναι σε θέση κάμψης όπως τα τελειόμηνα ή δυνητικά λόγω μεγαλύτερης έκθεσης σε χειρισμούς μετά τον τοκετό. Ο κίνδυνος να εμφανίσουν υποθερμία είναι εμφανής τα δύο πρώτα εικοσιτετράωρα μετά τη γέννηση, βασικά επειδή 228

9 τα late preterm συχνά αντιμετωπίζονται σαν τελειόμηνα νεογνά. Διαταραχές ομοιόστασης της γλυκόζης Η υπογλυκαιμία μπορεί να επηρεάσει τα νεογέννητα που δεν έχουν σιτισθεί ακόμη λόγω των ανεπαρκών μεταβολικών απαιτήσεων στην απότομη διακοπή χορήγησης γλυκόζης από τη μητέρα. Τα συμπτώματα είναι αλλαγές στο επίπεδο της συνείδησης με ευερεθιστότητα, τρόμο άκρων, σπασμούς, υποτονία, υπνηλία, λήθαργο, άπνοια και κυάνωση, υποθερμία, ταχύπνοια, γογγυσμό, ταχυκαρδία, αδυναμία σίτισης. Το νεογέννητο μαθαίνει να παράγει ενδογενή γλυκόζη για να ανταποκριθεί στις ενεργειακές απαιτήσεις (ATP) της κυτταρικής οξείδωσης. Στη γέννηση η συγκέντρωση της γλυκόζης είναι περίπου στο 80% της μητρικής αλλά γρήγορα μειώνεται στο ναδίρ και σταθεροποιείται στα mg/dl στις ώρες ζωής, οι συγκεντρώσεις των ενζύμων που προκαλούν ηπατική γλυκονεογένεση και κετογένεση γρήγορα αυξάνονται και η υπογλυκαιμία διορθώνεται. Τα late preterm νεογνά όμως έχουν ελαττωμένα ιστικά αποθέματα γλυκογόνου και λίπους. Έτσι τόσο η διαθέσιμη γλυκόζη όσο και η οξείδωση των λιπαρών οξέων είναι μειωμένες με συνέπεια την ελάττωση της συνολικής παραγωγής ενέργειας. Εμφανίζουν υπογλυκαιμία διότι είναι ανώριμοι οι μηχανισμοί ηπατικής γλυκογονόλυσης και γλυκονεογένεσης. Επίσης εμφανίζουν συχνά υπογλυκαιμία τα late preterm που γεννήθηκαν λόγω εμβρυϊκής δυσπραγίας ή από διαβητικές μητέρες. Η υπογλυκαιμία στο νεογνό διαβητικής μητέρας οφείλεται σε επίμονη υπερινσουλιναιμία και σε ελαττωμένη ικανότητα παραγωγής γλυκόζης κατά τη διάρκεια της νηστείας. Ο ανεπαρκώς ρυθμιζόμενος μητρικός διαβήτης προκαλεί υπεργλυκαιμία στη μητέρα και κατά συνέπεια στο έμβρυο με αποτέλεσμα τη διέγερση των β-κυττάρων του παγκρέατος του εμβρύου και την παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων ινσουλίνης με αποτέλεσμα υπογλυκαιμία. Επίσης εμφανίζουν υπογλυκαιμία συχνά τα late preterm νεογνά με ΣΑΔ λόγω αυξημένης κατανάλωσης γλυκόζης καθώς και αυτά που δε σιτίζονται επαρκώς από το στόμα μετά τη γέννηση λόγω προωρότητας. Από τα τελειόμηνα και τα late preterm νεογνά που εμφανίζουν υπογλυκαιμία στις 4 πρώτες ώρες ζωής, το μεγαλύτερο ποσοστό είναι late preterm, περίπου 18% στις εβδομάδες κύησης ενώ μόνο το 4% των τελειομήνων, επομένως τα late preterm εμφανίζουν υπογλυκαιμία τρεις φορές συχνότερα από τα τελειόμηνα. Σιτιστικά προβλήματα Γαστρεντερικές διαταραχές Τα late preterm νεογνά εμφανίζουν δυσκολίες σίτισης λόγω ανωριμότητας του μηχανισμού περισταλτισμού του εντέρου και ανωριμότητας του αντανακλαστικού θηλασμού και κατάποσης το οποίο εγκαθίσταται μετά την 34η εβδομάδα. Η ανικανότητά τους να θηλάσουν με δύναμη έχει σαν αποτέλεσμα αποτυχία σίτισης, ιδιαίτερα στο μητρικό θηλασμό, εμφάνιση υπνηλίας, λιγότερη ενέργεια, ανεπαρκή πρόσληψη βάρους, αφυδάτωση και πυρετό, υπερχολερυθριναιμία και συχνά επανεισαγωγή στο νοσοκομείο. Επίσης, η ταχεία χορήγηση μεγάλων ποσοτήτων ξένου γάλακτος σε μικρό χρόνο στα late preterm έχει συσχετισθεί με την ανάπτυξη νεκρωτικής εντεροκολίτιδος. Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι περίπου το 1/4 αυτών των νεογνών παρατείνουν την εισαγωγή τους στη ΜΕΝΝ λόγω του ότι παρουσιάζουν δυσκολίες στη σίτιση από το στόμα και τους χορηγούνται ενδοφλέβια υγρά για πλήρη θερμιδική κάλυψη. Άπνοιες Ως άπνοια ορίζεται η διακοπή της πνευμονικής ροής αέρα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, συνήθως μεγαλύτερο από 10-20sec. Συχνά η παρατεταμένη άπνοια συνοδεύεται από βραδυκαρδία. Η ιδιοπαθής άπνοια, μία πάθηση των πρόωρων νεογνών, εμφανίζεται κατά την πρώτη εβδομάδα ζωής χωρίς να υπάρχει υποκείμενο νόσημα, οφείλεται σε ανωριμότητα του κεντρικού νευρικού συστήματος και υποχωρεί με τη συμπλήρωση της 36ης εβδομάδας από τη σύλληψη. Ένα ποσοστό 10% όλων των late preterm νεογνών εμφανίζουν ιδιοπαθείς άπνοιες. Λοίμωξη Σηψαιμία Τα late preterm νεογνά εκτιμούνται κλινικά για λοίμωξη ή σηψαιμία τρείς φορές συχνότερα απ ότι τα τελειόμηνα και σημαντικό ποσοστό αυτών λαμβάνει αντιβιοτική αγωγή, καθότι ο ουδός για τη θεραπεία επιπλοκών στα νεογνά αυτά είναι χαμηλότερος απ ότι στα τελειόμηνα. Υπερχολερυθριναιμία Η υπερχολερυθριναιμία είναι η πιο συχνή εκδήλωση στα νεογέννητα που απαιτεί θεραπεία και ο πιο συχνός λόγος καθυστέρησης εξόδου τους από το νοσοκομείο ή επανεισαγωγής τους προς το τέλος της πρώτης εβδομάδας ζωής. Τα late preterm νεογνά έχουν διπλάσια πιθανότητα απ ότι τα τελειόμηνα να θεραπευτούν για ίκτερο και υψηλότερα επίπεδα χολερυθρίνης την 5η 7η ημέρα ζωής. 229

10 Ο ίκτερος που εμφανίζεται σε αυτά είναι πολύ πιο έντονος και παρατεινόμενος διότι έχουν καθυστερημένους μηχανισμούς ωρίμανσης των ηπατικών κυττάρων και χαμηλότερες συγκεντρώσεις του ενζύμου UDP γλυκουρονική τρανσφεράση ώστε να μετατρέψουν την έμμεση ή ελεύθερη λιποδιαλυτή χολερυθρίνη σε άμεση ή συνδεδεμένη υδροδιαλυτή χολερυθρίνη. Η αδυναμία αυτή συνεπάγεται αύξηση της έμμεσης χολερυθρίνης στο αίμα του νεογνού και όταν αυτή ξεπεράσει το κρίσιμο όριο των mg%, μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες στο κεντρικό νευρικό σύστημα, το λεγόμενο πυρηνικό ίκτερο ή εγκεφαλοπάθεια από χολερυθρίνη. Τα εγκεφαλικά κύτταρα των late preterm είναι πιο ευαίσθητα στη νευροτοξική δράση της έμμεσης χολερυθρίνης των ίδιων επιπέδων σε σχέση με τα τελειόμηνα, απαιτώντας έγκαιρη και εντατική θεραπεία του ικτέρου με χαμηλότερα επίπεδα χολερυθρίνης. Από τα ελάχιστα πλέον νεογνά παγκοσμίως που εμφανίζουν πυρηνικό ίκτερο, σημαντικό ποσοστό αυτών είναι late preterm με χολερυθρίνη μεγαλύτερη των 20 mg/dl. Επίσης, τα νεογνά που θηλάζουν έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης υπερχολερυθριναιμίας λόγω της προωρότητάς τους, του σχετικά αδύναμου αντανακλαστικού θηλασμού και κατάποσης και της αδυναμίας κάλυψης των θερμιδικών τους αναγκών. Νευροαναπτυξιακές διαταραχές Οι νευροαναπτυξιακές διαταραχές νεογνών που έχουν γεννηθεί πρόωρα, μικρότερα των 34 εβδομάδων και ιδιαίτερα μικρότερα των 28 εβδομάδων, είναι ευρέως γνωστές και αναμενόμενες ευτυχώς όλο και με μικρότερη συχνότητα στην εποχή μας. Όμως και η νευρολογική νοσηρότητα των late preterm νεογνών δεν είναι καθόλου αμελητέα λόγω σχετικής ανωριμότητας του νευρικού συστήματος και ιδιαίτερα του αυτόνομου εγκεφαλικού στελέχους. Το βάρος του εγκεφάλου στις 34 εβδομάδες είναι το 65% του βάρους του τελειομήνου εγκεφάλου. Η ανάπτυξη της λευκής ουσίας αυξάνεται έως 5 φορές περισσότερο μεταξύ εβδομάδων, όπως φαίνεται από απεικονιστικές μεθόδους. Ο εγκεφαλικός φλοιός στις 34 εβδομάδες βρίσκεται στο 55% του όγκου του τελειομήνου εγκεφαλικού φλοιού, απ όπου ρυθμίζονται οι ανώτερες φλοιώδεις λειτουργίες του λόγου, της γνώσης, της αντίληψης και της μάθησης. Είναι επομένως μία πολύ σημαντική και ταχεία φάση ανάπτυξης του εγκεφάλου και των λειτουργιών του καθώς η μυελίνωση των νευρικών ινών δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί ως την 37η εβδομάδα. Τα late preterm νεογνά έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης πυρηνικού ικτέρου, όπως έχει ήδη αναφερθεί καθώς και αυξημένο κίνδυνο περικοιλιακής λευκομαλάκυνσης (PVL) λόγω υποξικής ισχαιμικής βλάβης του ανώριμου εγκεφαλικού κυττάρου ενδομήτρια ή περιγεννητικά. Το πρόωρο νεογνό έχει ιδιαίτερα ευαίσθητο εγκέφαλο ώστε ήπια ή μέτρια ισχαιμικά επεισόδια να καταστρέφουν τα προ-ολιγοδενδροκύτταρα με επακόλουθη διαταραχή της λευκής ουσίας και περικοιλιακή λευκομαλακία. Το φάσμα των νευραναπτυξιακών διαταραχών των late preterm νεογνών ποικίλλει από διάφορες μορφές ήπιας εγκεφαλικής παράλυσης, διαταραχές ομιλίας, συμπεριφοράς, αυτοσυγκέντρωσης όπως το υπερκινητικό σύνδρομο, μη καλή προσαρμοστικότητα στο σχολείο με μαθησιακές δυσκολίες στην ανάγνωση, γραφή, κατανόηση, αντίληψη και τα παιδιά αυτά χρειάζονται ειδική παρακολούθηση ως την ηλικία των 7-8 ετών. Τα μαθησιακά τους προβλήματα στη σχολική τους απόδοση συνεπάγονται και αυξημένο οικονομικό κόστος για τη φροντίδα αυτών των παιδιών που έχει αντίκτυπο στην οικογένεια και την κοινωνία γενικότερα. Μετά απ όσα έχουν αναφερθεί για τα late preterm νεογνά γίνεται αντιληπτό ότι τα νεογνά αυτά παρουσιάζουν πολλά προβλήματα, έχουν μεγαλύτερη νοσηρότητα και θνησιμότητα σε σχέση με τα τελειόμηνα αλλά και απώτερα μαθησιακά προβλήματα κατά την προσχολική και σχολική ηλικία. Για το λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια γίνεται τεράστια συστηματική προσπάθεια σε παγκόσμια κλίμακα για τη σημαντική μείωση των late preterm τοκετών και τον περιορισμό των γενικότερων επιπτώσεών τους στο κοινωνικό σύνολο. Πρόσφατα το Αμερικάνικο Κολλέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (A.C.O.G.) εξέδωσε τις ακόλουθες συστάσεις για την αντιμετώπιση των late preterm τοκετών: Τοκετός στις 34 εβδομάδες μόνο αν υπάρχει πρόωρη ρήξη των υμένων PPROM Χορήγηση κορτικοειδών πριν τις 34 εβδομάδες κύησης. Αποφυγή αναρροφητικού εμβρυουλικού πριν τις 35 εβδομάδες. Ακριβής υπολογισμός της Π.Η.Τ. πριν από προγραμματισμένη καισαρική τομή, λόγω κινδύνου ιατρογενών late preterm γεννήσεων. Ενημέρωση του Παιδιάτρου πριν τον τοκετό. Πιστεύουμε ότι θα ήταν πολύ χρήσιμο τις ανωτέρω συστάσεις του Αμερικανικού Κολεγίου Μαιευτήρων Γυναικολόγων να τις ενστερνισθούν και οι συνάδελφοι Μαιευτήρες Γυναικολόγοι της χώρας μας, ώστε να μειωθούν σημαντικά τα ποσοστά των late preterm τοκετών και να αντιμετωπίζονται με τη δέουσα προσοχή και φροντίδα τα πρόωρα νεογνά ηλικίας εβδομάδων κύησης. 230

11 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Clinics in Perinatology.Late preterm pregnancy and the newborn Vol. 33, Number 4, Dec Late preterm infants : A population at risk. William A. Engle - MD, Kay M. Tomashek MD, Carol Wallman MSN and the Committee on Fetus and Newborn American Academy of Pediatrics 3. Clinical Outcomes of Near Term Infants. Marvin I. Wang MD, David J. Dorer PhD, Michael P. Fleming MBA and Elizabeth A. Catlin MD Pediatrics Vol. 114, p , Optimizing care and outcome for late preterm (near-term) infants: A summary of the workshop sponsored by the National Institute of Child Health and Human Development Tonse N.K. Raju MD, Rosemary D. Higgins MD, Ann R. Stark MD, Kenneth J. Leveno MD. Pediatrics Vol.118, p , Davidoff, MJ et al (2006) Changes in the Gestational Age Distribution among U.S.A. Singleton Births: Impact on rates of late preterm birth, 1992 to Seminars in Perinatology, 30(1): Halliday HL. Elective delivery at term : implications for the newborn Acta Paediatrica 1999: 88 (11): p Mode of Delivery and Risk of Respiratory Diseases in Newborns. Elliot M. Levine MD, Vivek Ghai MD, John J. Barton MD and Charles M. Strom PhD Obstetrics & Gynecology 2001; 97:p Jain L. Eaton DC. Physiology of Fetal Lung fluiod clearance and the effect of labour. Seminars in Perinatology 2006; 30:p Clark RH : The epidemiology of respiratory failure in neonates born at an estimated age of 34 weeks or more. J. Perinatology 2005; 25:p American College of Obstetricians and Gynecologists Antenatal corticosteroid therapy for Fetal maturation. Committee Opinion No May Madar J. Richmond S, Hey E. : Surfactant-deficient respiratory distress after elective delivery at term. Acta Pediatrica 1999; 88 (11):p Clark RH. Gerstmann DR, Jobe AH, et al : Lung unjury in neonates : Causes, strategies for prevention and long-term consequences. J. Pediatrics 2001; 139 (4):p Walsh-Sukys - MC, Tyson JE, Wright LL. Et al : Persistent pulmonary hypertension of the newborn in the era before nitric oxide : practice variation and outcomes. Pediatrics 2000; 105:p Kimsella JP, Truog WE, Walsh WF, et al : Randomized multi-center trial of imhaled nitric oxide and high-frequency oscillatory ventilation in severe, persistent pulmonary hypertension of the newoborn. J.Pediatrics 1997; 131: Davidson D., Barefield Es., Kattwinkel J. et al : Inhaled nitric oxide for the early treatment of persistent pulmonary hypertention of the term newborn : a randomized, double-masked, placebo- controlled, dose-response, multi-center study. The ino PPHN Study Group. Pediatrics 1998; 101:p Kinsella JP, Abman SH : Inhaled nitric oxide : current and future uses in neonates. Seminars in Perinatology, 2000; 24(6): Finer NN, Barrington KJ, Nitric oxide for respiratory failure in infants born at or near term. Cochrane Database Syst. Revb. 2000; (2):CD Volpe JJ, Neurobiology of periventricular leucomalacia in the premature infant. Pediatric Reasearch 2001; 50 (5):p Volpe JJ.: Cerebral white matter injury of the premature infant more common than you think. Pediatrics 2003; 112: Kinney HC.: The late preterm (near-term) human brain and risk for periventricular leucomalacia: a review. Seminars in perinatology 2006; 30:p Jobe AH: Why surfactant works for respiratory distress syndrome. NeoReviewes 2006; 7 (2):p Halliday HL.: Recent clinical trials of surfactant treatment for neonates. Biol. Neonate 2006: 89:p Δρ. Μ. Σακλαμάκη - Κοντού, Παιδίατρος Νεογνολόγος, Διευθύντρια ΜΕΝΝ «Μητέρα» 2 Ι. Κοντογιάννη - Τσικοπούλου, Παιδίατρος Νεογνολόγος, ΜΕΝΝ «Μητέρα» 231

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Οξεία Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Οξεία θεωρείται το κλινικό σύνδρομο ιογενούς λοίμωξης του αναπνευστικού που στην τυπική του μορφή χαρακτηρίζεται από: Πρόδρομα συμπτώματα από το

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικός Ίκτερος και Μητρικός Θηλασμός

Νεογνικός Ίκτερος και Μητρικός Θηλασμός Νεογνικός Ίκτερος και Μητρικός Θηλασμός Μέξη Παναγιούλα Παιδίατρος- Νεογνολόγος, IBCLC Γ Πανεπιστημιακή Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Νεογνικός ίκτερος Η κίτρινη χρώση

Διαβάστε περισσότερα

35 ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΜΕΝΝ ΜΗΤΕΡΑ

35 ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΜΕΝΝ ΜΗΤΕΡΑ 35 ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Πίνακες και Σχολιασμός 1. Κίνηση Μαιευτηρίου ΜΗΤΕΡΑ και ΜΕΝΝ. Έτη 1980-2013 2. Γεννήσεις στο Μαιευτήριο ΜΗΤΕΡΑ σε σχέση με τη φυσική κίνηση πληθυσμού Ελλάδας. Έτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Γ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής Τσανάκας Ι.

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Γ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής Τσανάκας Ι. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Λέντζας Γεώργιος Παπαγεωργίου Γεώργιος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Γ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής Τσανάκας Ι. Απρίλιος 2010 Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ 1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΚΟΠΟΣ: Διαφύλαξη της υγείας της μητέρας Έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίου υποξίας ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΚΤΓ) Κατά την διάρκεια της κυήσεως οι γυναίκες πρέπει να ενημερώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Α. Πρόλογος & Περιληπτικός Σχολιασμός Αποτελεσμάτων Β. Πίνακες

Περιεχόμενα. Α. Πρόλογος & Περιληπτικός Σχολιασμός Αποτελεσμάτων Β. Πίνακες Περιεχόμενα Α. Πρόλογος & Περιληπτικός Σχολιασμός Αποτελεσμάτων Β. Πίνακες 1. Κίνηση Μαιευτηρίου ΜΗΤΕΡΑ - ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΝΕΟΓΝΩΝ (2012-2013) 2. Γεννήσεις στο Μαιευτήριο ΜΗΤΕΡΑ σε σχέση με

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΩΝ. Δρ.Δ.Λάγγας

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΩΝ. Δρ.Δ.Λάγγας ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΩΝ Δρ.Δ.Λάγγας Βασική αρχή : Δευτερογενής πρόληψη Εφαρμογή σε: πληθυσμιακό επίπεδο νεογνά υψηλού κινδύνου Μέθοδοι : χαρακτηριστικά των sceening tests Ιστορικά Φαινυλκετονουρία

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη 11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη Υπογλυκαιμία είναι η οξεία κατάσταση που εκδηλώνεται με συμπτώματα και σημεία οφειλόμενα σε σημαντική μείωση της γλυκόζης του αίματος. Είναι συνήθης στους θεραπευόμενους

Διαβάστε περισσότερα

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Α. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ Ι και ΙΙ (ΣΔ Ι, ΙΙ) Η διαχείριση αυτών των κυήσεων απαιτεί τη συνεργασία ομάδας ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων. Η σοβαρότητα του ΣΔ εκτιμάται με βάση την κατάταξη κατά White.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης είναι γνωστός σαν τύπου 1 και αποτελεί την

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμητικά Δεδομένα Στα Μαιευτήρια των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων για το έτος 2007

Αριθμητικά Δεδομένα Στα Μαιευτήρια των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων για το έτος 2007 Αριθμητικά Δεδομένα Στα Μαιευτήρια των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων για το έτος 2007 Η φύση έχει προικίσει τη γυναίκα με ένα θείο δώρο: να μπορεί να φέρνει στον κόσμο τα παιδιά της. Είναι έτσι φτιαγμένη για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ : ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Τα παιδιά παρουσιάζουν υψηλό μεταβολικό ρυθμό (3 4 φορές μεγαλύτερος των ενηλίκων). Έχουν αυξημένες ανάγκες για ανάπτυξη. Έχουν αυξημένες

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΑΜΕΣΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΦΟ- ΡΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

30. ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ OΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΩΡΟ ΤΟΚΕΤΟ

30. ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ OΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΩΡΟ ΤΟΚΕΤΟ 30. ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ OΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ Πριν από τις 37 εβδομάδες της κύησης Επώδυνες ψηλαφητές συστολές της μήτρας (διάρκειας > 30 sec έκαστη, τουλάχιστον 4 συστολές κάθε 20 min) Αλλαγές του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

«Φυσικοθεραπευτική παρέµβαση σε πρόωρα νεογνά στην Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών»

«Φυσικοθεραπευτική παρέµβαση σε πρόωρα νεογνά στην Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών» ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΘΕΜΑ: «Φυσικοθεραπευτική παρέµβαση σε πρόωρα νεογνά στην Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών»

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι παράγοντες που σχετίζονται με τη δυστοκία ώμου αναφέρονται στον Πίνακα 1:

Οι παράγοντες που σχετίζονται με τη δυστοκία ώμου αναφέρονται στον Πίνακα 1: 4. ΔΥΣΤΟΚΙΑ ΩΜΟΥ Ορισμός: Δυστοκία ώμου ορίζεται η δυσκολία γέννησης των ώμων μετά τη γέννηση της κεφαλής, που απαιτεί πρόσθετους χειρισμούς για την απελευθέρωσή τους με συνήθη ήπια έλξη της κεφαλής. Συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΥΠΝΟΣ αναζωογόνηση του οργανισμού επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα επηρεάζει τη σωματική και διανοητική υγεία ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ τακτική,

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μετακινήσεις θρεπτικών ουσιών μέσω πλακούντα ΜΗΤΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

γονείς; neo screen Προγεννητικός Έλεγχος Σκέφτεστε να γίνετε Τα παιδιά αξίζουν μία ζωή γεμάτη υγεία, ελεύθερη από γενετικές ασθένειες Μοριακός

γονείς; neo screen Προγεννητικός Έλεγχος Σκέφτεστε να γίνετε Τα παιδιά αξίζουν μία ζωή γεμάτη υγεία, ελεύθερη από γενετικές ασθένειες Μοριακός Σκέφτεστε γονείς; να γίνετε Τα παιδιά αξίζουν μία ζωή γεμάτη υγεία, ελεύθερη από γενετικές ασθένειες Μοριακός Προγεννητικός Έλεγχος neo screen ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΝΕΟΓΝΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Κυστική Ίνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΗ & ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΔΥΣΚΟΛΗ & ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΥΣΚΟΛΗ & ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Ανδρέας Πιτταράς MD Καρδιολόγος Αντιπρόεδρος Ελλ.Ετ Ετ.Υπέρτασης & Καρδ/κής Προστασίας VAMC & Georgetown Univ. Washington DC USA Hypertension Specialist ESH Υπερτασικό ιατρείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. "ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014"

Λειτουργίες μαστού. Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος ΑΔΑΜΙΔΗΣ Δ. ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΖΚΟΒΑ 2014 Λειτουργίες μαστού Σύνθεση γάλακτος Έκκριση γάλακτος Στάδια Ανάπτυξης Μαστού εφηβεία ενήλικη εγκυμοσύνη γαλουχία απογαλακτισμός λόβια Θηλαία άλω Θηλή λίπος Γαλακτοφόροι πόροι Μυοεπιθηλιακά κύτταρα (ωκυτοκίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΝΕΟΓΝΩΝ

ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΝΕΟΓΝΩΝ A ΝΕΟΓΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΝΕΟΓΝΩΝ Α.Π.Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ: Β. ΔΡΟΣΟΥ-ΑΓΑΚΙΔΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΝΕΟΓΝΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Κλινικό φροντιστήριο ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης

Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης % Πρόσληψη Ημερήσιας Ενέργειας 60 50 40 % 30 20 10 0 ΥΔΑΤ (55-60) ΛΙΠΟΣ (25-30) ΠΡΩΤΕΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Πόλη Ημερομηνία Ώρα Αίθουσα. Ναύπακτος 9 Μαρτίου 2013 6 μμ Παπαχαραλάμπειος

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Πόλη Ημερομηνία Ώρα Αίθουσα. Ναύπακτος 9 Μαρτίου 2013 6 μμ Παπαχαραλάμπειος ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Πόλη Ημερομηνία Ώρα Αίθουσα Ναύπακτος 9 Μαρτίου 2013 6 μμ Παπαχαραλάμπειος ΤΙΤΛΟΣ: Η Σημασία του στρες και του ύπνου στη ζωή του/της

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ

Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ (ΣΔ) Μείζων παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας Κυριότερη αιτία τύφλωσης σε ενήλικες (20-74 ετών) 1 η αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνολογικό Τμήμα. Μέλη ΔΕΠ. Καθηγήτρια Α. Μαλαμίτση - Πούχνερ. Επ. Καθηγήτρια Ν. Ιακωβίδου. Επ. Καθηγήτρια Θ. Μπούτσικου. Λέκτωρ Ζ.

Νεογνολογικό Τμήμα. Μέλη ΔΕΠ. Καθηγήτρια Α. Μαλαμίτση - Πούχνερ. Επ. Καθηγήτρια Ν. Ιακωβίδου. Επ. Καθηγήτρια Θ. Μπούτσικου. Λέκτωρ Ζ. Νεογνολογικό Τμήμα Μέλη ΔΕΠ Καθηγήτρια Α. Μαλαμίτση - Πούχνερ Επ. Καθηγήτρια Ν. Ιακωβίδου Επ. Καθηγήτρια Θ. Μπούτσικου Λέκτωρ Ζ. Ηλιοδρομίτη Προϊσταμένη Μαία Σ. Παλιάτσιου upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός Ένας ήχος ή θορυβώδης αναπνοή (διαταραχή αναπνοής)

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑ ΙΕΡΑΠΕ ΒΕΝΙΖΕΛ ΕΙΟ ΠΑΓΝΗ ΧΑΝΙΑ ΡΕΘΥΜΝ Ο. ΣΥΝΟΛΙΚ Η ΠΟΣΟΤΗΤ Τιμή Α Μονάδας ΦΠΑ 23% ΦΠΑ 13% ΠΑΡΑΤΗΡ. Ποσότητα Ποσότητα ΚΩΔΙΚΟ Σ

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑ ΙΕΡΑΠΕ ΒΕΝΙΖΕΛ ΕΙΟ ΠΑΓΝΗ ΧΑΝΙΑ ΡΕΘΥΜΝ Ο. ΣΥΝΟΛΙΚ Η ΠΟΣΟΤΗΤ Τιμή Α Μονάδας ΦΠΑ 23% ΦΠΑ 13% ΠΑΡΑΤΗΡ. Ποσότητα Ποσότητα ΚΩΔΙΚΟ Σ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΖΗΤΟΥΜΕΝΩΝ ΕΙΔΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΤΑΚΤΙΚΟΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΕΝΤΕΡΙΚΩΝ ΤΡΟΦΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ - Γ.Ν "ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ" ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση Athens 2010 Γλυκοζυλίωση Τα τελευταία χρόνια όληηπροσπάθειατης αισθητικής αποκατάστασης του γηρασμένου δέρματος αφορούσε κυρίως την αποκατάσταση της εξωγενούς γήρανσης φωτογήρανσης. Τι γίνεται όμως με

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα