Δόγμα και οντολογία στην θεολογία του πατρός Στανιλοαε

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δόγμα και οντολογία στην θεολογία του πατρός Στανιλοαε"

Transcript

1 Δόγμα και οντολογία στην θεολογία του πατρός Στανιλοαε Στην ιστορία της ανθρωπότητας η οντολογία αποτέλεσε το κέντρο, ειδικά της φιλοσοφίας η οποία από τη κλασική της μορφή στην αρχαία Ελλάδα ως τον υπαρξισμό (Heidegger) και το περσοναλισμό(buber) του εικοστού αιώνα, είχε ως σκοπό τη θεώρηση και εξήγηση του όντος. 1 Όμως, η οντολογία δεν ήταν μόνο το θέμα της φιλοσοφίας, αλλά αυτή ως προβληματισμός ταυτίσθηκε με την ίδια την ύπαρξη του ανθρώπου. Η ερώτηση «τι είναι το ον ως ον» 2 απασχόλησε τη συνείδηση τού από την αρχή της ύπαρξης του. Αυτός δε θα μπορούσε να υπάρχει ως λογικό ον χωρίς να κατανοήσει τη δημιουργία και τον Δημιουργό τού. Έπρεπε να αντιλαμβάνεται την βάση της λογικής ύπαρξης του για να μπορέσει να ζει σύμφωνα με την γενετήσια του κλήση- «καθ` ομοίωση» με τον Θεό. Γι`αυτό σε οποιαδήποτε κατάσταση ζωής και αν είναι ο άνθρωπος, θα τον απασχολούν οντολογικά ερωτήματα. Από χριστιανική άποψη, η οντολογία στη απόλυτη διάσταση της -στην Υπέρτατη και Προσωπική Ύπαρξη και στη κτιστή διάσταση της, ήταν και συνεχίζει να είναι ο ουσιώδης προβληματισμός αυτού. 3 Όσο ο άνθρωπος θα είναι κτίσμα του Οντος τόσο θα είναι και η διάρκεια στην οποία αυτός θα έχει ως κέντρο της ύπαρξη του- το θεϊκό Είναι. Έχοντας ένα αποφατικό και απεριόριστο χαρακτήρα δια της θεϊκής Ύπαρξης, η οντολογία κατά κάποιον τρόπο παραμένει ανοιχτή και δεν θα σταματάει να παραμένει σ`αυτή τη κατάσταση. Έτσι, μετέχοντας στο θεϊκό Ον, ο άνθρωπος πάντα θα βιωνει και θα εμβαθύνει στις καινούριες οντολογικές εμπειρίες που θα αποκαλύπτουν τόσο το μυστήριου του ως ον, όσο και την «μορφή» της θειας του Ύπαρξης. 1 Νίκου Ματσούκα, Ιστορία της φιλοσοφίας, εκδ. Πουρνάρα, Θεσσαλονικη, Ioan I Ica jr., Persoana sau/si ontologie in gandirea ortodoxa contemporana στο Persoana si Comuniune: Prinos de Cinstire Preotului Profesor Academician Dumitru Staniloae ( ) επιμελής Ioan I Ica jr, εκ. Arhiepiscopiei Ortodoxe Sibiu, 1993, σ Ο π. Στανιλοαε διαφοροποιεί την θεια ομοουσιότητα από τη ανθρώπινη -και στα πλαίσια της οντολογίας μεταξυ κτιστής και άκτιστης τάξης βλ. D. Staniloae, Teologia Dogmatica Ortodoxa, τομ.α EIB, Bucuresti, 1996, σ.202- βλ. Νικου Ματσουκα. Δογματική και Συμβολική Θεολογία, τομ.γ, εκ. Πουρναρα, Θεσσαλονίκη, 1993,σ.64 1

2 Όμως για να έχουμε τα σωστά στοιχεία αυτής της πορείας της βίωσης του Οντος, θα πρέπει να κατανοήσουμε τα λογικά και εννοιολογικά σχήματα που οδηγούν τον άνθρωπο σ` Αυτό 4. Αυτά τα σχήματα ως δόγματα της Αλήθειας έχουν μια συμβολική και εικονική ικανότητα και στα πλαίσια της Εκκλησίας μας φανερώνουν μονομερώς την πραγματικότητα της θεϊκής Ύπαρξης. Δια του βάθους και της φύσης αυτών, τα δόγματα έχουν μια καταβλητική σημασία στο πνευματικό επίπεδο της ύπαρξης του ανθρώπου. 5 Αυτά δεν είναι ομοιόμορφοι νόμοι οι οποίοι επαναλαμβάνονται δια της λογικής τους μορφής, αλλά πήγες ζωής και μέσα με τα οποία ο άνθρωπος θα είναι συμμέτοχος στη μυστική ζωή του Θεού. Σ` αυτό το περιβάλλον ( δόγματος Οντος) θα ερευνήσουμε και το θέμα μας προσπαθώντας να καθορίσουμε γενικά τις ουσιώδες γραμμές της χριστιανικής συνείδησης περί του «είναι». Έχοντας ως στήριγμα και προσανατολισμό τη θεολογία του πατρός Στανιλοαε, θα αναλύσουμε τη σχέση δόγματος οντολογίας παρακολουθώντας ταυτόχρονα έμμεσες απαντήσεις στα φιλοσοφικά ερωτήματα σχετικά με την ίδια την οντολογία. Επομένως, θα αναπτύξουμε στη συνεχεία μερικές απόψεις σύμφωνα με τη διδασκαλία περί Θεού ως Απόλυτο Ον και του ανθρώπου ως δημιουργικό είναι, και θα ορίσουμε όσο είναι δυνατόν τις συνθήκες της ύπαρξης των δυο τάξεων της οντολογίας. Συστηματικά η ανάλυση θα πραγματοποιηθεί ως εξής- -Το Απόλυτο Ον και η οντολογική κατάσταση της ύπαρξης Αυτού -Η κτιστή ύπαρξη η δημιουργική διάσταση της Αυτουπαρξης -Υπόσταση και θεολογία- ο δογματικός χαρακτήρας της έννοιας του προσώπου (υπόσταση) 4 Paul Evdochimov, Ortodoxia, EIB, Bucuresti, 1993, σ D. Staniloae, Iisus Hristos-lumina lumii şi îndumnezeitorul omului, ed. Anastasia, Bucuresti, σ

3 Α) Το Απόλυτο Ον και η οντολογική κατάσταση της ύπαρξης Αυτού Επειδή υπάρχει από μόνο του, το Απόλυτο Ον δεν περιορίζεται από καμία αναφορά είναι αποφατικό και αόριστο. 6 Κατά συνέπεια, μια από τις πιο λακωνικές διαστάσεις του δογματικού φαινομένου ως μορφή της έκφρασης μιας θεολογικής αλήθειας την αποτελεί η δογματική διάσταση περί του Όντος. Στην ουσία του Οντος, ο άνθρωπος σε οποιαδήποτε οντολογική κατάσταση και αν είναι δεν μπορεί να μπαίνει- κανένας κτιστός συλλογισμός δεν θα προσδιορίζει την θεια ουσία. Όλες οι απόψεις που τις πήραμε δια της αποκάλυψης, δεν ορίζουν την ουσία του Θεού, αλλά μας φωτίσουν τα πλαίσια στα οποία υπάρχει Αυτός.(στα οποία θα αναφερθούμε στη συνεχεία) Και για να μιλάμε περί Θεού από τη αρχή πρέπει απαραίτητα να υπογραμμίσουμε το πιο σημαντικό στοιχείο για Αυτόν το οποίο (ο ίδιος) ο Θεός το αποκάλυψε στον Μωυση «Εγώ ειμί ω Ων»(Έξοδος 3,14) βεβαιώνοντας δια αυτού ότι εν πράγματι αυτός ΥΠΑΡΧΕΙ. 7 Έχοντας αυτό το υπόβαθρο για το Θεό η θεολογία προσπαθεί να διευκρινίσει το θεϊκό Είναι σχετικά με το άλλο οντολογικό επίπεδο της κτίσης και να πει αυτά που δεν είναι σε καμία περίπτωση Αυτό και επίσης να προσδιορίζει τον τρόπο υπάρξεως Αυτού. Μια σημαντική σημείωση περί του θεϊκού Είναι, η οποία τον ξεχωρίζει από την κτιστή τάξη της ύπαρξης είναι η υπέρ-οντότητα και ο α-προσδιορισμός. Δεν υπάρχει κάτι άλλο έξω από Αυτό από το οποίο να λάβει τη ύπαρξη ο Θεός ως Πρόσωπο είναι η υποστασιοποιηση της Υπέρτατης Ύπαρξης. Αυτός δεν έχει αρχέτυπο και αρχή- «οντως ων και αεί ων και αμετάβλητος ων» 8 Η Αυτουπαρξη, έτσι δεν γνωρίζει τελείωση. Το γίγνεσθαι δεν προσδιορίζει τον Θεό. Από την άλλη μεριά, όπως το αντιλαμβάνεται ο π. Στανιλοαε, η Απόλυτη Ύπαρξη δεν θα μπορούσε να υπάρχει παρά ως κοινωνία ( κοινότητα) προσώπων. 6 Νίκου Ματσούκα, Δογματική...βλ. ο.π., σ.64 7 Νίκου Νικολαιδη, Ανάλεκτα (Περί του όντως Οντος και των όντων), εκ. Πουρναρα, Θεσσαλονίκη, 2002, σ Του ιδιου 3

4 Μόνο επειδή είναι Πρόσωπο η Ύπαρξη μπορεί να αυτουπαρχει και μπορεί να είναι σε σχέση και με αλλά πρόσωπα χωρίς να εξαντληθεί ποτέ. 9 Συνεπώς, ο Θεός νοείται μόνο ως κοινωνία προσώπων που έχουν απόλυτες σχέσεις και μεταλαμβάνουν ( κοινωνουνται) συνεχώς το ένα με το άλλο. Και για να παραμένει απόλυτη Ύπαρξη σ`αυτή την κοινωνία των Προσώπων οπωσδήποτε αυτά θα έπρεπε να είναι τρία. Μόνο επειδή είναι μια τρισυπόστατη Ύπαρξη ο Θεός θα μπορούσε να αυτουπαρχει (δια αυτής) και να αποτελεί τη αιτία του αλλού υποστατικού οντος (του ανθρώπου). Η παντοτινή Ύπαρξη είχε μέσα της δυνητικά όλες τις μορφές του είναι, είχε όλες τις δυνατότητες του οντος (μπόρεσε να τα στοχάζεται) και όλα αυτά επειδή είναι Τριάδα. 10 Αν ήταν μόνο ένα πρόσωπο το θειο Ον δεν θα μπορούσε να αγαπάει από την αιωνιότητα και έτσι δεν θα ήταν θεϊκή Ύπαρξη. Και αν ήταν ένα πλήθος προσώπων η αγάπη τους( ως πλήρης και τέλεια αγάπη) θα εξασθενούσε. Ως τρισυπόστατο Ον, ο Θεός έχει την δύναμη να εκφράζει την αγάπη μεταξύ των τριών Προσώπων μ`ένα απόλυτο τρόπο. 11 Μόνο η Τριάδα κάνει δυνατή την ύπαρξη(δια της αγάπης) της μιας Υπόστασης στη Άλλη και την οντότητα αυτών σε μια υπέρτατη και μοναδική Φύση. Μόνο η Τριάδα θα αποτελούσε, κατά συνέπεια, την απόλυτη κοινωνία των θεϊκών Προσώπων. 12 Η κοινωνία μεταξύ των θεϊκών Πρόσωπον, από την άλλη όψη του θέματος, μας φωτίσει μια άλλη έννοια για τον Θεό, της κίνησης προς τα έξω που καθορίζει τα θεια Πρόσωπα στην κοινωνική και θεϊκή σχέση τους. Είναι μια υπερφυσική κίνηση προς τα έξω της ουσίας (ως Πρόσωπο) δια της οποίας ο Πατήρ φέρνει φυσικά (όχι από το μη ον 13 ) στο ον τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα και η οποία εκφράζεται στη κτιστή τάξη δια μέσου των θειων ενεργειών. Δια αυτής της κινήσεως γίνεται δηλαδή τόσο η «γένεση» της Τριάδος ως Απόλυτο Ον, όσο καθώς θα το δούμε- και της κτίσης. Σε ότι αφορά την Τριάδα θα τονίσουμε το γεγονός ότι ο Θεός ως Πατήρ είναι η πηγή της θεότητας και η αρχή της ίδιας θεότητας και γεννάει φυσικά τον Υιό και εκπορεύει το Άγιο Πνεύμα, χωρίς να αποτελεί αυτή η διαδικασία την χρονική αρχή των άλλων δυο Προσώπων της Τριάδος. Δεν υπήρξε χρόνος (ο οποίος είναι κτίσμα) 9 D. Staniloae, Dogmatica βλ. ο.π., σ D. Stanioae, Sfanta Treime sau La inceput a fost iubirea, EIB, Bucuresti, 1993,σ Του ίδιου, σ Του ίδιου 13 Νίκου Νικολαιδη, βλ. ο.π., σ.17 4

5 στον οποίο ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα να μην υπήρχαν. Τίποτα από την κτιστή τάξη των όντων δεν μας αποκαλύπτει ανάλογα αυτή τη γέννηση και εκπόρευση του Υιού και του Άγιου Πνεύματος, 14 οι οποίες «κατανοούνται» μόνο αποφατικά και υπαρξιακά. Όπως αντιλαμβανόμαστε, ο Πατήρ είναι η αρχή και το αίτιο των δυο θειων Προσώπων και ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα τα αιτιατά αυτού. 15 Αυτός είναι η αρχή και στους κόλπους της Τριάδος (αιδια Τριάδα), αλλά και έξω από Αυτή ως οικονομική δημιουργία και έξοδος απ`αυτή. Μόνο μ`αυτό τον τρόπο μπορούμε να μιλήσουμε για την μοναρχία του Πατρός ο οποίος δια του Υιού και εν Άγιω Πνεύματι δημιούργησε τα πάντα. 16 Σ`αυτές τις συνθήκες υπάρχοντας το θεϊκό Ον διαφορετικό και ευδιάκριτο εν Αυτω δια των Υποστάσεων και ιδιοτήτων αυτών- κοινωνεί παρ`ολ` αυτά μια ενότητα φύσης η οποία είναι απολύτως τέλεια.η Τριάδα ως θεότητα γνωρίζει σε σχέση με την ουσία της -το μυστήριο της τέλειας ενότητας 17. Αυτή προέρχεται από το γεγονός ότι δια της γέννησης και εκπόρευσης ο Πατήρ δεν χωρίζει την ουσία στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα. 18 Στα θεια Πρόσωπα η ουσία δεν επαναλαμβάνεται, αλλά κατέχεται σ`ένα κοινό και συνολικό τρόπο από Αυτά. Καταλήγουμε, έτσι στον υπερλογικο χαρακτήρα του Οντος που υπάρχει «εις μιαν Φυσιν και τρεις Υποστάσεις» και μεταλαμβάνει προς τα έξω δια των θεϊκών ενεργειών του που δεν είναι ουσία αλλά είναι από την θεια ουσία της Τριάδος. Ως συμπέρασμα θα λέγαμε περί του Θεού πως το μοναδικό πράγμα και το πιο σωστό που θα μπορούσαμε να πούμε είναι ότι Υπάρχει ως «αρχή και υπεραρχιος», «ων και υπερων» 19. Και σχετικά με αυτή τη ύπαρξη θα υπογραμμίσουμε πως ο Θεός ως Αυτουπαρξη δεν έχει οντολογικό προσδιορισμό και για να είναι Απόλυτος πρέπει να υπάρχει μόνο ως Τριάδα, ως μια φύση εν τρεις Υποστάσεις. 14 Αγ. Βασίλειος ο Μέγας, Η επιστολή 52, PG 32, 396 A 15 Νίκου Νικολαιδη, βλ. ο.π., σ Του ίδιου 17 D. Staniloae, Dogmatica βλ. ο.π.,σ Του ίδιου, σ Νίκου Νικολαιδη, βλ. ο.π.,σ.15 5

6 Β) Η κτιστή ύπαρξη η δημιουργική διάσταση της Αυτουπαρξης Τονίσαμε στο πρώτο μέρος της ανάλυσης μας ότι η Αυτουπαρξη πρέπει να νοείται στη κοινωνία προσώπων και στη δημιουργική σχέση αγάπης. Όμως η Αγια Τριάδα δεν παραμένει κλειστή αλλά δια του θελήματος Αυτής, αυτή η αγάπη εκφράζεται ως μια έξοδος απ` αυτή και κινισις υπέρ πασαν κινισιν 20 η οποία δεν έχει ένα εξελικτικό, αλλά δημιουργικό χαρακτήρα. Δια αυτής της κίνησης ανοίγεται έτσι ένα τεράστιο κεφαλαίο της άκτιστης οντολογίας δια των θεϊκών ενεργειών η οποία είναι και η βάση, ταυτόχρονα, και της κτίσης, του δημιουργημένου είναι. Επομένως όταν μιλάμε για την δημιουργική διάσταση του Οντος δεν εννοούμε κάτι άλλο παρά μόνο την «έξοδο από εαυτό» του Θεού, και την κοινωνία αγάπης Αυτού η οποία πραγματοποιείται δια των άκτιστων ενεργειών ως «αγαθοεργοί έξοδοι» 21 και δυναμικές εκφράσεις που βρίσκονται «πέρα της θεϊκής ουσίας» 22 Οι θειες ενέργειες ως κίνηση προς τα «έξω»της Απόλυτης Ύπαρξης μας υποδεικνύουν την πρόσβαση στα δυο οντολογικά επίπεδα κτιστό και άκτιστο τα οποία δια των ενεργειών εννοούνται σε μια ουσιώδη και υπαρξιακή σχέση. Θα κατανοήσουμε έτσι (αποφατικά και καταφατικά) τον τρόπο υπάρξεως του τριαδικού Θεού, αλλά και το νόημα και τη βάση της κτίσης- δηλαδή τη κτιστή οντολογία του ανθρώπου και όλης της δημιουργίας. Θα αρχίσουμε με το ορισμό των ενεργειών λέγοντας πως αυτές αν και εκφράζονται διαφορετικά, δεν χωρίζουν την θεϊκή ουσία, αλλά μ`ένα παράδοξο τρόπο αυτή παραμένει απλή και ασύνθετη. 23 Και αυτό το σημειώνουμε για να στερεώσουμε την απόλυτη ιδιότητα του θεϊκού Οντος το οποίο δεν διαλύεται δια της κοινωνίας των ενεργειών στα κτιστά όντα. Αυτός ο απόλυτος χαρακτήρας του Οντος δεν προέρχεται μόνο από την ουσία του, άλλα και όπως σημειώσαμε ήδη, από το γεγονός ότι είναι Πρόσωπο. Μόνο επειδή είναι προσωπικό και αυτουπαρξιακο Ον, ο Θεός μπορεί να κοινωνήσει 20 D. Staniloae, Dogmatica βλ.ο.π.,σ Του ίδιου, σ Του ίδιου, σ Του ιδιου, σ

7 απεριόριστα αυτές τις ενέργειες χωρίς να εξαντληθεί στο χάρισμα αυτών. 24 Αυτές δεν είναι απρόσωπα «σχήματα» εκφράσεως της θεότητας, αλλά ενέργειες της τρισυπόστατης Ύπαρξης, ενέργειες κοινές του καθενός Προσώπου της Τριάδος και συνάμα όλη της θεότητας. 25 Συνεπώς, αυτές δια των Υποστάσεων είναι εκφράσεις της ουσίας, αλλά δεν είναι η ουσία του Θεού. Είναι «μορφές» που παράδοξα περιέχουν συνολικά τον ίδιο και ολόκληρο τον Θεό ως Προσωπο. Και αν και μας γνωστοποιούν τον Θεό, αυτες είναι απεριόριστα κατώτερες από τον Θεό. Όλες είναι ζωοποιείς και θεουμενες δυνάμεις, οι οποίες έχουν ως υπόβαθρο μια υποστασιασμενη ( ενυπόστατη) ουσία. 26 Και παρ` όλο που είναι δεμένες απολύτως και ουσιαστικά με την ουσία της θεότηταςδεν ξέρουμε ποιος είναι ο δεσμός μεταξύ αυτής και των θειων ενεργειών. Αυτό διότι το θειο Πρόσωπο ως υποστασιοποιηση της ουσίας δεν κατέχεται δια της γνώσης. Από την άλλη πλευρά σχετικά με το θέμα της οντολογίας, οι ενέργειες μας πρεσβεύουν τόσο τη συμμετοχή στο μυστήριο του θεϊκού Οντος ( άκτιστη οντολογία) αλλά και στο είναι της δημιουργίας ως δεδομένης ύπαρξης. Ανακαλύπτουμε έτσι σ`αυτό το σημείο των ενεργειών και τη διάκριση των δυο επιπέδων της οντολογίας κτιστό και άκτιστο, αλλά και τον σύνδεσμο των ίδιων τάξεων που πραγματοποιείται με βάση αυτών. Θα κατανοήσουμε δια αυτών, τόσο τον τρόπο της «εξόδου απ` εαυτού» του Οντος ως αγάπη, όσο και η δομή και το νόημα της κτιστής ύπαρξης. Οι ενέργειες, κατά συνέπεια αποτελούν τόσο τη βάση της δημιουργίας 27 όσο και της τελείωσης και εκπλήρωσης του ανθρώπου σε σχέση αγάπης με το Απόλυτο Ον ως Πρόσωπο. Θεωρώντας τους λόγους της κτίσης και μετέχοντας στις θεϊκές ενέργειες, ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τόσο το θεολογικό πλαίσιο στο οποίο βάλθηκε να υπάρχει, όσο και την κλήση του σχετικά με αυτό, για να είναι και να προχωράει πάντα στην κοινωνία με το Θεό ως Τριάδα. Συνεπώς, όταν μιλάμε για τη οντολογική τάξη των όντων αναφερόμαστε σ`αυτά δια διαλογικών ορισμών και διότι πίσω απ`αυτά βρίσκεται «ο Ων» που δίνει την οντότητα των όντων. 28 Και επίσης πρέπει να τονίσουμε ότι τα κτιστά όντα δε ορίζονται αυτόνομα δια αυτών, αλλά μόνο σχετικά με τις θειες ενέργειες που τα 24 Του ιδιου,σ Αγ. Γρήγοριος του Παλαμα, ΕΠΕ 1,σ Sf. Grigorie Palama, Cuvinte doveditoare despre purcederea Duhului Sfant, ed. Patristica, 2005, Bucuresti, p D. Staniloae, Dogmaticα βλ.ο.π.,σ Του ίδιου, σ Νίκου Νικολαιδη, βλ. ο.π., σ.18 7

8 προσδιορίζουν και δια των οποίων υπάρχει όλο το δημιουργημένο είναι. 29 Λόγω της συμμετοχής σ`αυτές τις θεϊκές ενέργειες τα κτιστά όντα υπάρχουν και ζουν. Σ`αυτες τις συνθήκες, όλα που καθορίζουμε σχετικά με την κτίση γίνονται κατά βάση της θεότητας που εκφράζεται οικονομικά δια των θεϊκών ενεργειών. Με αλλά λόγια όλοι οι ορισμοί που δίνονται στα κτιστά όντα ανήκουν περισσότερο στις ενέργειες παρά την κτίση, -αυτές συνιστούν την πηγή όλων των επιθέτων τα οποία διεκδικεί το κτιστό ον. Από την άλλη άποψη, οι θειες ενέργειες ως «έξοδοι απ`εαυτου» του Θεού μας φανερώνουν σε σχέση με τη κτίση τον ίδιο Θεό ως άπειρο, απλό, σοφια, δικαιοσύνη και έλεος, αγιασμό, καλοσύνη, αιώνιο, υπερδιαστημικο παντοκράτωρ, παντοδύναμο κτλ. 30 Όμως παρ`ολο που μας ανοίγουν τη είσοδο στη άκτιστη οντολογία αυτές μας ανακαλύπτουν μόνο «το οπίσω»(έξοδος 33,23) του Θεού. Αυτή η αποκάλυψη έχει μια μερική ιδιότητα, λόγω του απεριόριστου χαρακτήρα των ενεργειών. Λοιπόν, η συμμετοχή του κτίσματος στη άκτιστη ύπαρξη θα γίνεται παντοτινά- διότι η οντολογική διάσταση του άκτιστου Οντος είναι εμπλουτισμένη από καινούρια νοήματα και καινούριες αποκαλύψεις. Αν και στους θετικούς όρους ξέρουμε για τον Θεό ότι είναι αγάπη, άγιος, σοφία, κτλ αποφατικά ο Θεός ως άκτιστη Ύπαρξη βρίσκεται υπεράνω αυτών των επιθέτων. Και ουσιαστικά για να τα κατανοήσουμε πρέπει να γνωρίζουμε πως αυτά έχουν νόημα μόνο σε σχέση με τη κτίση και τον άνθρωπο ο οποίος για να εκπληρωθεί ως θειο κτίσμα πρέπει να τα βιώσει υπαρξιακά. Μόνο η αποφατική εμπειρία των θειων επιθέτων θα μεταμορφώσουν το λογικό σχήμα τους και έτσι αυτά θα γίνουν αυτό που εν πράγματι είναι μορφές και πήγες ζωής. 31 Συνεπώς, για να συμμετέχουμε στην κτιστή και άκτιστη τάξη της οντολογίας πρέπει να ενσωματώσουμε υπαρξιακά μέσα μας τα δόγματα (είτε περί του Θεού ως αγάπη, αγιασμός,άπειρος κτλ- είτε περί του ανθρώπου ως κατ`εικονα και της κτίσης ως απαύγασμα του Οντος ) περί των δυο τάξεων. Σ αυτο το περιβάλλον πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι η θεολογία διαφοροποιείται από τη φιλοσοφία ως τρόπος γνώσεως. 32 Αν στη θεολογία η γνώση είναι τρόπος υπάρξεως στη φιλοσοφία είναι τρόπος λογικής κατανόησης- ενώ η 29 Του ίδιου 30 D. Staniloae, Dogmatica βλ.ο.π.,σ Του ίδιου, σ Του ιδιου, Sf. Treime βλ. ο.π.,σ.7 8

9 οντολογία στη θεολογία είναι τρόπος ζωής, στη φιλοσοφία αυτή αποτελεί μια διαλογική έννοια που κατέχεται δια του νου. Δια του νου όμως καταλαβαίνουμε το γεγονός ότι υπάρχουμε ως κτιστά όντα και επίσης ότι η Απόλυτη Υπαρξη είναι η πηγή της οντότητας μας. Αλλά αυτή που μας πρεσβεύει την συμμετοχή στη ίδια Ύπαρξη και μας εκπληρώνει ως ανθρώπους είναι η βίωση και η εφαρμογή των δογμάτων σχετικά με Αυτή τη Ύπαρξη. Ανοίγεται με αυτή τη βίωση έτσι, ένα σημαντικό θεολογικό κεφαλαίο της πνευματικότητας ως μέθοδος της τελείωσης του ανθρώπου, η οποία όμως δεν αποτελεί το θέμα της ανάλυσης μας. Θα αναφερθούμε στη συνεχεία στο στοιχείο που μεσολαβεί αυτή η εμπειρία της κοινωνίας του θεϊκού Οντος δια των ενεργειών με τον άνθρωπο, δηλαδή στο υπόβαθρο και τον τρόπο της οντότητας της ουσίας, τόσο Αυτού, όσο και του ανθρώπου- το πρόσωπο. Καθώς θα δούμε, αυτό είναι το νόημα της οντολογίας, χωρίς το οποίο ούτε η θεϊκή Ύπαρξη ούτε η κτιστή θα μπορούσε να υπάρχει. 33 C) Πρόσωπο και θεολογία- ο θεολογικός και δογματικός χαρακτήρας της έννοιας του προσώπου (υπόσταση) Το πρόσωπο ως τρόπος υπάρξεως της ουσίας έχει ένα κατ εξοχήν θεολογικό χαρακτήρα τόσο στο περιβάλλον της κτιστής όσο και της άκτιστης οντολογίας. Το πρόσωπο ως οντολογική πραγματικότητα καθορίστηκε στη θεολογία του εικοστού αιώνα σε πολλές μορφές, και όλες αποτελούν προσπάθειες για να προσδιοριστεί αυτό στα γνωσιολογικά πλαίσια. 34 Στηριγμένες στα πατερικά κείμενα οι πιο σημαντικές απόψεις περί του προσώπου γίνονται κατ αρχήν δια της ελάττωσης της οντολογίας στο περσοναλισμό και μετά δια του ορισμού του προσώπου που γίνεται με βάση μιας κατά χάριν μετά-οντολογίας. Και οι δυο θεωρήσεις όμως, δεν είναι κάτι άλλο παρά εκφράσεις μερικών υπαρξιακών συστημάτων. 35 Για να «κατανοήσουμε» το πρόσωπο ως οντολογική πραγματικότητα πρέπει να ξέρουμε από τη αρχή ότι αυτό έχει μια κατ εξοχήν θεολογική διάσταση. Για την 33 Silviu Eugen Rogobete, O ontologie a iubirii, ed. Polirom, Bucuresti, 2001,σ Ιοαn I. Ica jr, βλ. ο.π., σ Του ίδιου, σ

10 περιγραφή αυτού, λοιπον, θα πρέπει να το τοποθετήσουμε σ όλο το θεολογικό πλαισιο. Επομένως, από την όψη της θεολογίας, το πρόσωπο υπάρχει χωρίς να σκέπτεται χωριστά από την ουσία. Αυτό είναι, όπως αντιλαμβάνεται ο π. Στανιλοαε, η φύση(ουσία) στη πραγματική αυτή ύπαρξη 36 -ορισμός που εφαρμόζεται τόσο στη περίπτωση του ανθρώπου ως πρόσωπο, αλλά και της θεότητας ως Τριάδα Προσώπων. Παρ όλα αυτά η θεολογία διαφοροποιεί το πρόσωπο σχετικά με το είδος της φύσης που υποστασιαζει αυτό το θειο Πρόσωπο(θεϊκή φύση) και το ανθρώπινο πρόσωπο (ανθρώπινη). Έτσι, το θεϊκό Πρόσωπο θα κατανοηθεί στα τριαδολογικα πλαίσια και το ανθρώπινο στα ανθρωπολογικά. Όπως σημειώσαμε ήδη, η Ύπαρξη- το Απόλυτο Ον δεν θα μπορούσε να υπάρχει παρά μόνο ως κοινωνία Προσώπων. Και για να είναι τέλεια αυτή τη κοινωνία έπρεπε να πραγματοποιηθεί μόνο σε τρία Πρόσωπα, μόνο ως Τριάδα ο Θεός θα μπορούσε να έχει ένα απόλυτο χαρακτήρα. 37 Ωστόσο, για την Αγια Τριάδα ως -πρόσωπο-ως τρόπο υπάρξεως της ουσίας αυτό υποστασιοποιει πλήρως και τελείως όλη τη θεϊκή φύση. Στο περιβάλλον της Τριάδος η Φύση και οι Υποστάσεις είναι απολύτως ενδόμυχες η μια με την άλλη, τόσο που δεν υπάρχει καμία διάσταση, ούτε καμία αδυναμία της φυσικής ενότητας. Κάθε τριαδική υπόσταση κατέχει πλήρως όλη την θεϊκή φύση. 38 Κατά συνέπεια, η πιο δυνατή αντινομία του δόγματος περί της θειας Τριάδος είναι το γεγονός ότι η Υπόσταση και η ουσία ταυτίζονται και ταυτόχρονα είναι απολύτως διαφορετικές η μια από την άλλη. 39 Μεταξύ των δυο δεν υπάρχει διάσπαση (χωρισμός) ούτε οντολογική διάσταση, αλλά μόνο απλότητα και ενότητα της προσωπικής συνείδησης και του Οντος. Έξω από τις θεϊκές υποστάσεις δεν υπάρχει (πια) Ύπαρξη- ούτε Ύπαρξη χωρίς Υπόσταση, και ούτε Ύπαρξη χωρίς Υπόσταση. Καμία από αυτές δεν είναι πρώτη και πριν από την άλλη, η πιο βαθιά, η αρχή για τις άλλες υποστασεις- δεν υπάρχει μεταξύ αυτών ούτε η πιο μικρή αντίθεση. 40 Επομένως, όλα που «ορίζουν» την θεϊκή ουσία είναι απόκλιστικα και ο ορισμός των Τριαδικών Προσώπων. 36 D. Staniloae, Dogmatica βλ. ο.π.,σ D. Staniloae, Sf. Treime βλ.ο.π. σ.13 και D. Staniloae, Dogmatica βλ. ο.π.,σ Arhim. Sofronie, Nasterea intru Imparatia cea Neclatita, Ed. Reintregirea, Alba Iulia, 2003,σ Του ίδιου 10

11 Από την άλλη όψη, τα θεια Πρόσωπα δεν γνωρίζουν εξέλιξη η τελείωσηαυτά είναι κατ` εξοχήν η απόλυτη «μορφή» της υποστατοποιηση της τελειότητας και του αγιασμού. Οι θεϊκές Υποστάσεις, εντελώς διαφανείς η Μια της Άλλης, περιέχουν την εσωτερικότητα της πλήρης αγάπης. 41 Κάθε τριαδικό Υποκείμενο είναι εσωτερικό του Αλλού, δημιουργώντας δια αυτού το απόλυτο υπόβαθρο της Άγιας Τριάδος, η αυτό το οποίο ο π. Στανιλοαε ονομάζει τριαδική inter-υποκειμενικότητα 42 δομή της απόλυτης αγάπης. 43 Μόνο η αγάπη ως τέλεια «μορφή» της ύπαρξης του οντος, μπορεί να δώσει νόημα του ολόκληρου είναι( Amo ergo sum-κάλλιστος της Αλεξάνδρειας) 44. Αυτή μεταφέρει τη ύπαρξη του προσώπου στο πρόσωπο του αγαπητού, αναλαμβάνοντας δια αυτής την ζωή του αγαπητού. Δια της αγάπης το πρόσωπο αυτό ζει ταυτόχρονα σε δυο επίπεδα- εις εαυτόν και σε σχέση με άλλους, δηλαδή περιέχει, παράδοξα, τον εαυτό του και την ανατολή προς τους άλλους. 45 Ωστόσο για τον εξελικτικό χαρακτήρα του προσώπου (γενικά) θα υπογραμμίσουμε το γεγονός ότι αν και τα Πρόσωπα της θειας Τριάδος δεν προϋποθέτουν καμία ανάπτυξη(είναι τέλεια) παρ`ολ`αυτά γνωρίζουν μια κίνησι υπερ πασαν κινησιν, 46 μια έξοδο (από τον εαυτό του) που κάνει από τον Θεό, έναν ενεργητικό Θεό, μια υποστατική Ύπαρξη ως κοινωνία προσώπων που υπάρχουν διότι χαρίζονται σ`αυτή την αγάπη ο ένας με τον άλλον. 47 Και επειδή ήθελε να εκφράζει και να μεταλαμβάνει αυτή την αγάπη από τους τριαδικούς κόλπους, 48 ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο και τον άνθρωπο και μας πλησίασε τα μέγιστα δια της αποδοτικής αγάπης στον Ιησού Χριστό. 49 Έτσι ανοίγεται η άλλη τάξη της οντολογίας εξαρτημένη απολύτως από τη Υπέρτατη Ύπαρξη. Ο άνθρωπος ως υποκείμενο της αγάπης του Θεού δεν θα μπορούσε να υπάρχει παρά μόνο ως πρόσωπο όπως Αυτός. Επομένως σ`αυτή την πορεία της αγάπης και κοινωνίας το ανθρώπινο πρόσωπο έχει τον ίδιο ορισμόυποστατοποιηση της ουσίας η «η φύση στη εν πράγματι αυτή ύπαρξη» D. Staniloae, Dogmatica βλ. ο.π.,σ Του ίδιου, σ Του ίδιου,σ Silviu E. Rogobete, βλ. ο.π.,σ D. Staniloae, Dumnezeu este Iubire, στο-ortodoxia, 3/1971,σ Του ίδιου,σ Silviu E. Rogobete, βλ. ο.π.,σ D. Staniloae, Sf. Treime βλ.ο.π. σ D. Staniloae, Iubire si Adevar, στο-ortodoxia, 2/1967,σ D. Staniloae, Dogmatica βλ. ο.π.,σ

12 Πριν να αναπτύξουμε το θέμα του ανθρώπινου προσώπου πρέπει να τονίσουμε ότι αυτό δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά μια οντολογική πραγματικότητα που θα κατανοηθεί υπαρξιακά είναι ένας εσωτερικός κόσμος στον οποίο δεν διαπερνούμε παρά δια μιας οντολογικής μετανοίας- η οποία ανοίγει αντικειμενικά τη συμμετοχή στο μυστήριο του Προσώπου. 51 Πολλές φορές το πρόσωπο παρουσιάζεται ως έννοια και γνωσιολογική κατηγόρια- πράγμα που οδηγεί και στο ξεχείλωμα της αληθινής του κατανόησης. (λόγου χάριν- ένα από τα πιο πολλά λάθη αυτής της εννοιολογησης είναι όπως, το σημειώσαμε ήδη, η ελάττωση της οντολογίας στο περσοναλισμό, 52 σ` ένα τονισμό του προσώπου σε σχέση με τη ουσία). Κατά συνέπεια από την αρχή πρέπει να πούμε ότι δεν υπάρχει οντολογία χωρίς πρόσωπο, ούτε πρόσωπο χωρίς οντολογία. 53 Φωτιζει και διευκολύνει, κατά κάποιον τρόπο την αντιληψη αυτόυ το δόγμαματος- η φράση «το πρόσωπο ως οντολογία». Το πρόσωπο δεν γίνεται αντιληπτό παρά ως οντολογία, ως «φύση στην εν πράγματι αυτή ύπαρξη». Και διότι η ανθρώπινη φύση είναι δεδομένη, μαζί με αυτή και το πρόσωπο είναι δεδομένο- όπως η φύση και αυτό έχει ένα αιώνιο χαρακτήρα. Όσο η ανθρώπινη φύση θα υπάρχει και ο τρόπος της υποστατοποιησης αυτής θα υπάρχει-το πρόσωπο. Όσο χρόνο στον άνθρωπο θα παραμένει το «κατ`εικονα», αυτός θα είναι πρόσωπο. Επομένως, το πρόσωπο είναι και οντολογία και θα είναι πάντα έτσι λόγω της πλαστουργήσης του ανθρώπου ως απαύγασμα και αντιφέγγισμα του θεϊκού Οντος και από το γεγονός ότι αυτός συμμετέχει στη θεϊκή Ύπαρξη «Στη ύπαρξη του ανθρώπου προϋπάρχει ένα άλλο Ον το οποίο εννοείται σε σχέση με αυτόν ως μια «Πράξη» ως μια «Αρχή» που δεν μπορείς να τη απομακρύνεις η οποία περιορίζει τη ελευθέρια του ίδιου του προσδιορισμού.» 54 Απ`αυτό το σημείο σχηματίζονται δυο χαρακτηριστικά στοιχεία του ανθρώπινου προσώπου που διαφοροποιείται από τα θεια Πρόσωπα δεδομένου ότι αυτά δεν έχουν αυτό τον προσδιορισμό- η δεδομένη ύπαρξη εξαρτάται από την Ύπαρξη από την οποία έχει τη ύπαρξη. Το ανθρώπινο πρόσωπο πρέπει οπωσδήποτε 51 Arhim. Sofronie, Cuvinte Duhovnicesti, Ed. Reintregirea, Alba Iulia, 2004, σ Ιοan I. Ica jr, βλ. ο.π., σ Του ίδιου, σ Arhim. Sofronie, Nasterea intru Imparatia βλ. ο.π., σ.72 12

13 να έχει οντολογικές σχέσεις με την Απόλυτη Ύπαρξη και με τα αλλά ανθρώπινα πρόσωπα. 55 Αυτό που δυσκολεύει την θεολογική εξήγηση του ανθρώπινου προσώπου είναι η στιγμή της πτώσης όταν η ανθρώπινη φύση γνωρίζει μια άρρωστη κατάσταση και φθαρτοποιειται. Σύμφωνα με την αρχή που περιγραφει το πρόσωπο ως τρόπο υπάρξεως της φύσης θα έπρεπε να πούμε ότι το πρόσωπο ως υποστασιοποιηση της φύσης χαρακτηρίζεται εν αυτω και από τα στοιχεία της πτώσης. Μετά την πτώση, και με κάθε προσωπική και ηθική πτώση του ανθρώπου το πρόσωπο εξατομικεύεται. Ετσι η πτώση τον κατεβάζει τον άνθρωπο από το επίπεδο του προσώπου (και εικόνας), αλλά δεν τον καταργεί. 56 Για αυτό το θέμα ο Αγ. Μάξιμος Ομολογητής λέει «εμείς δημιουργηθήκαμε κατ` αρχήν σε μια ενότητα της φύσης, αλλά ο διάβολος μας χώρισε μεταξύ ημών και από τον Θεό και διασκόρπισε την φύση μας σε πολλές γνώμες και φαντασίες, χρησιμοποιώντας την δική μας βούληση» 57 Σ`αυτές τις συνθήκες για να καθορίσει το ανθρώπινο πρόσωπο σε σχέση με την φύση ο π. Στανιλοαε χρησιμοποιεί την τεραστία αναλογία του κοινού νήματος που συμβολίζει τη φύση στο οποίο οι υποστάσεις παρουσιάζονται ως κόμβοι. 58 Αυτός βλέπει την φύση μετά την πτώση ως ένα νήμα στο οποίο υπάρχουν διαφορετικοί κόμβοι ως ανθρώπινες υποστάσεις. Μεταξύ αυτών δεν υπάρχει ένα απόλυτο κοινό, αλλά μια λέπτυνση της φύσης. Χωρίς την συνεχεία ανάμεσα των προσώπων το νήμα δεν θα είχε κανένα νόημα. Και, από τη άλλη μεριά, δεν υπάρχουν πρώτα οι κομβοι και μετά το νήμα η αντίστροφα, αλλά υπάρχουν ταυτόχρονα. 59 Δια του νήματος τα πρόσωπα μπορούν να γίνουν πιο εσωτερικά(ενδόμυχα) το ένα στο άλλο δια μιας εξέλιξης της κοινωνίας που έχει ως εκπλήρωση(πραγματοποίηση) την μοναδική φύση φορεμένη από όλες τις υποστάσεις σε μια απόλυτη συμπαράσταση (αν και από αυτή την φύση μερικά πρόσωπα σώζονται δια του Αγ. Πνεύματος, και άλλα όχι) 60 Συνεπώς, δια της θεϊκής σχέσης μεταξύ προσώπων το νήμα μπορεί να χοντραίνει έως την ανάληψη όλης της ανθρώπινης φύσης από κάθε υπόσταση. Μπορεί, όμως, δια της διάστασης και του πόλεμου μεταξύ αυτών το νήμα να 55 D. Staniloae, Dogmatica βλ. ο.π.,σ D. Staniloae, Dogmatica βλ. ο.π,σ Αγ Μάξιμος Ο., PG. 91, D. Staniloae, Dogmatica βλ. ο.π, σ Του ίδιου 60 Του ίδιου, σ

14 λεπταίνει έως τα όρια μιας διάσπασης του νήματος και μιας σχισμής της φύσης, σχισμή που δεν θα διαχωρίζει ποτέ την οντολογική ενότητα της φύσεως των ανθρώπων, η οποία θα χαρακτηρίζει την κατάσταση αυτών για πάντα. 61 Για αυτή την οντολογική ενότητα των πρόσωπον, ο π. Σωφρόνιος μιλάει για τον Ένα τον Άνθρωπο, για ένα άνθρωπο ως καθολική και ομοούσια ύπαρξη. Αυτός ως υπόσταση βρίσκεται στη πληρότητα και καθολική ενότητα όταν γίνεται φορέας όλης της ανθρώπινης οντότητας, όταν γίνεται όλος, ο Ένας Άνθρωπος κατά την εικόνα του τελειωμένου Ανθρώπου-ο Χριστός που φοράει μέσα του όλο τον άνθρωπο. 62 Κατόπιν τούτου, αν και το πρόσωπο φοράει μέσα του όλη την ανθρώπινη φύση εκπληρωμένη στους υποστατικούς κόμβους για τους οποίους κάναμε λόγο έως τώρα, παράδοξα αυτά τα πρόσωπα, ακόμη, δια της σχέσης και προσωπικής κοινωνίας καλούνται να υποστασιαζουν όλη την ανθρώπινη φύση σε μια πλήρη συμπαράστασητου Ενός Ανθρώπου. Έτσι ο άνθρωπος ως υπόσταση και ανθρώπινη φύση πραγματοποιεί εν Χριστώ μια ανάρρωση της φύσης και μια μυστική εξέλιξη δια της θεωσης και συμμετοχής αυτού στην θεομενη ανθρωπότητα του Χριστού. 63 Η ενυπόστατη ανθρώπινη φύση θα γνωρίζει ένα οντολογικό εμπλουτισμό 64 και θα αναπτύξει την ιδιότητα αυτή ως κατ` εικόνα λόγω της σχέσης και κοινωνίας του ανθρώπινου προσώπου με τα αλλά ανθρώπινα πρόσωπα και με τον Χριστό ως Θεάνθρωπο. Πραγματικά αυτό που είναι ο άνθρωπος ως «κατ` εικόνα» ως δυνατότητα, τώρα εφαρμόζεται οντολογικά σε μια απεριόριστη διαδικασία του «καθ` ομοίωσιν». Ως συμπέρασμα θα λέγαμε πως το πρόσωπο παραμένει τελικά ένα μυστήριο που παρά πολύ δύσκολα γίνεται αντιληπτό με το ανθρώπινο νου. Το ανθρώπινο πρόσωπο είναι ταυτόχρονα μια υπερλογικη αποφατική πραγματικότητα, αλλά και ενυπάρχον. Είναι πάνω από την αντιληπτή ύπαρξη και παρ`ολ`αυτά αντιληπτό δια των πράξεων αυτού. Ο άνθρωπος ως πρόσωπο πρέπει να παρακολουθήσει τον Χριστό αναλαμβάνοντας εν αυτω όλη τη ανθρώπινη φύση και ομοουσιότητα. Όπως Αυτός έγινε ομοούσιος με μας κατά την ανθρωπότητα και εμείς ως πρόσωπα πρέπει να 61 Του ίδιου 62 Arhim. Sofronie, Nasterea intru Imparatia βλ. ο.π., σ D. Staniloae, Spiritualitatea Ortodoxa. Ascetica si Mistica, EIB, Bucuresti, 1991, σ D. Staniloae, Dogmatica βλ. ο.π, σ

15 γινόμαστε ομοούσιοι με όλη την ανθρώπινη φύση πραγματοποιώντας έτσι αυτό που ο π. Στανιλοαε ονομάζει το παράδοξο της ενότητας εν τη ποικιλία. 65 Αυτό που πρέπει επίσης να σημειώσουμε είναι η διάφορα των δυο επιπέδων της οντολογίας που διαφοροποιούνται, να διακρίνουμε τις θεϊκές Υποστάσεις από τις ανθρώπινες. Ενώ αυτές είναι ενότητα εν Τριάδα έχοντας μια κοινή ουσία και υπάρχοντας σε μια απόλυτη κοινωνία, οι ανθρώπινες υποστάσεις δεν μπορούν να υπάρχουν ( οπως Θεός) παρά μόνο ως ενότητα στη ποικιλία δια της συμμετοχής στο Θεό οποίος είναι εκπληρωμένος και υποστηριγμένος αυτων. 65 Του ίδιου, σ

Η ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΓΝΩΣΙΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΘΕΩΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΠΑΛΑΜΑ

Η ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΓΝΩΣΙΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΘΕΩΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΠΑΛΑΜΑ Η ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΓΝΩΣΙΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΘΕΩΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΠΑΛΑΜΑ Ο άνθρωπος είναι ένα γνωστικό ον. Η γνώση καθορίζει, μεταξύ άλλων, όλους τους ανθρώπους. Όλοι οι άνθρωποι, λέει ο Αριστοτέλης, έχουν εκ φύσεως

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Μανουσάκη, Ιούνιος 2014

Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Μανουσάκη, Ιούνιος 2014 1 Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Μανουσάκη, Ιούνιος 2014 «Δεῦτε, λαοί, τήν τρισυπόστατον Θεότητα προσκυνήσωμεν, Υἱόν ἐν τῷ Πατρί σύν Ἁγίῳ Πνεύματι Πατήρ γάρ ἀχρόνως ἐγέννησεν Υἱόν συναΐδιον καί σύνθρονον, καί

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) Η Εκκλησία, στην οποία είναι ο χώρος που ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, περιλαμβάνεται στη θεϊκή κυριαρχία πάνω στο χρόνο. Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ.

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. 24 ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ. Οι σκεπτικιστικές απόψεις υποχώρησαν στη συνέχεια και ως την εποχή της Αναγέννησης κυριάρχησε απόλυτα το αριστοτελικό μοντέλο. Η εκ νέου αμφιβολία για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) Ι.) Η θεμελιακή αφετηρία της Εκκλησίας Η Εκκλησία από την πρώτη στιγμή της ιστορικής της φανέρωσης, είναι μια κοινότητα λατρευτική,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

θεωρίας, και της αγάπης ο Πέτρος, για τον οποίο μαρτυρεί ο Κύριος πως αγαπούσε περισσότερο από τους άλλους.

θεωρίας, και της αγάπης ο Πέτρος, για τον οποίο μαρτυρεί ο Κύριος πως αγαπούσε περισσότερο από τους άλλους. ΛΟΓΟΣ ΘΑΥΜΑΣΙΟΣ ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΜΑΡΚΟΥ ΕΦΕΣΟΥ ΤΟΥ ΕΥΓΕΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΗΣ, ΔΗΛΑΔΗ ΤΟ ''ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ, ΥΙΕ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, ΕΛΕΗΣΟΝ ΜΕ'' Ο Άγιος Μάρκος, ως μοναχός πρωτίστως αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη.

Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη. Κληρικολαικη Συνελευση Ιουλιος 2015 Ιερα Μητροπολη Τοροντο και παντος Καναδα Θεμα: εστω δε ο λογος υμων ναι ναι και ου ου (Ματθ. 5. 37) Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη. Ομιλητης: Αρχιμ. Δημητριος Αντωνοπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΑ ΣΗΜΕΙΑ. 2. Δομή μονάδες 15. 3 Έκφραση μονάδες 15. 4. Ορθογραφία μονάδες 5. 5. (Β 1) μονάδες 10. 6.

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΑ ΣΗΜΕΙΑ. 2. Δομή μονάδες 15. 3 Έκφραση μονάδες 15. 4. Ορθογραφία μονάδες 5. 5. (Β 1) μονάδες 10. 6. ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ ΣΗΜΕΙΑ 1. Περιεχόμενο ΜΟΝΑΔΕΣ μονάδες 15 2. Δομή μονάδες 15 3 Έκφραση μονάδες 15 4. Ορθογραφία μονάδες 5 ΜΕΡΟΣ Β : ΚΕΙΜΕΝΟ ΓΙΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ 5. (Β 1) μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Το προβλημα του κακου κατα την Ορθοδοξη Θεολογια

Το προβλημα του κακου κατα την Ορθοδοξη Θεολογια Το προβλημα του κακου κατα την Ορθοδοξη Θεολογια Το πρόβλημα εάν ο άνθρωπος είναι ανεξάρτητο και αυτόνομο όν, μέσα σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο κοινωνικό γίγνεσθαι είναι παλαιό. Τόσο η θεολογία όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της θέσης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς από τη Στήλη Β.

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Προσοχή στο κενό Μπάρμπαρα Τόμπσον Δεύτερη σύμβουλος στην Προεδρία της Ανακουφιστικής Εταιρείας

Προσοχή στο κενό Μπάρμπαρα Τόμπσον Δεύτερη σύμβουλος στην Προεδρία της Ανακουφιστικής Εταιρείας Προσοχή στο κενό Μπάρμπαρα Τόμπσον Δεύτερη σύμβουλος στην Προεδρία της Ανακουφιστικής Εταιρείας Τα κενά μπορούν να είναι μια υπενθύμιση του τρόπου με τον οποίο μπορούμε να βελτιωθούμε ή, αν τα αγνοήσουμε,

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Εξομολόγηση Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στήν Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών Γ Οµάδα Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης Λέκτορας 11ο Μάθηµα Διερεύνηση Προϋποθέσεων Διδασκαλίας - Α : Η θεωρία του Jean Piaget για τη νοητική ανάπτυξη του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 - Η επίσημη ιστοσελίδα Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία www.andreaskastanas.com Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 Όταν αποκαλώ ένα έργο μου «μυθιστόρημα», με την χρήση της λέξης δηλώνω το είδος της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ Σ ΑΥΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ Σ ΑΥΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ Σ ΑΥΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΕΚΔΟΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΕΛΙΔΑ Ευχαριστίες... 1 ΔΗΛΩΣΗ... 2 ΑΦΙΕΡΩΣΗ... 3 ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ...

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΟΜΕΘΑ ΤΟΝ ΘΕΟΝ ΚΑΘΩΣ ΕΣΤΙ

ΟΨΟΜΕΘΑ ΤΟΝ ΘΕΟΝ ΚΑΘΩΣ ΕΣΤΙ ΑΡΧΙΜ. ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ ΤΟΥ ΕΣΣΕΞ ΤΟΜΟΣ 1 Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΖΩΗ ΜΟΥ & ΟΨΟΜΕΘΑ ΤΟΝ ΘΕΟΝ ΚΑΘΩΣ ΕΣΤΙ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΖΩΗ ΜΟΥ ΕΚΔ. ΠΟΥΡΝΑΡΑ 1983. Μετάφραση Rosemary Edmonds ΟΨΟΜΕΘΑ ΤΟΝ ΘΕΟΝ ΚΑΘΩΣ ΕΣΤΙ ΕΚΔ. ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι.

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι. Αγαπημένοι μου εν Χριστώ Χριστός Ανέστη Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα αλλαγή όσον αφορά στο θέμα της διαχείρισης χρημάτων. Οι στατιστικές των χρεών στις ΗΠΑ (Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) είναι συγκλονιστικές.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΓΕΙ

ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΓΕΙ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΓΕΙ #6005 ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΓΕΙ Σας καλωσορίζουμε στην πρώτη σας συγκέντρωση των Ανώνυμων Οικογενειών! Δείξατε ότι έχετε πολύ θάρρος και ότι στα αλήθεια νοιάζεστε με το να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ: Η ΥΛΗ Μεταμορφωμένα πετρώματα 3 ΠΙΕΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Το μάρμαρο της Πάρου Η Αφροδίτη της Μήλου Ενδεικτικά

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά σημεία διαφοράς μεταξύ Ορθοδόξου Εκκλησίας και Παπισμού.

Βασικά σημεία διαφοράς μεταξύ Ορθοδόξου Εκκλησίας και Παπισμού. 1 Βασικά σημεία διαφοράς μεταξύ Ορθοδόξου Εκκλησίας και Παπισμού. του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου 1. Οι Επίσκοποι της Παλαιάς Ρώμης, παρά τις μικρές και μη ουσιαστικές

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

DAVID HUME (1711-1776) «Δεν αντίκειται στο λόγο να προτιμήσω την καταστροφή του κόσμου από το να γδάρω το δάχτυλό μου» 28

DAVID HUME (1711-1776) «Δεν αντίκειται στο λόγο να προτιμήσω την καταστροφή του κόσμου από το να γδάρω το δάχτυλό μου» 28 47 DAVID HUME (1711-1776) «Δεν αντίκειται στο λόγο να προτιμήσω την καταστροφή του κόσμου από το να γδάρω το δάχτυλό μου» 28 Γενικά. Κύριος σκοπός του Hume είναι να περιορίσει τη μεταφυσική και να εγκαταστήσει

Διαβάστε περισσότερα

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία Όνομα: ΗΡΑΚΛΗΣ Επώνυμο: ΡΕΡΑΚΗΣ Όνομα πατρός: ΜΑΤΘΑΙΟΣ Χρον. γέννησης: 1952 Τόπος γέννησης: ΡΕΘΥΜΝΟ Βαθμίδα: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Σχολή: ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ Τμήμα: ΠΟΙΜ. & ΚΟΙΝ. ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Εργαστήριο: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Τηλ.: 2310

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥ ΠΑΤΕΡΑ, ΤΟΝ ΠΑΝΟΣΙΟΛΟΓΙΩΤΑΤΟ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ π. ΛΑΥΡΕΝΤΙΟ ΓΡΑΤΣΙΑ, ΩΣ ΑΡΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗΣ ΑΝΤΙΔΩΡΟΝ.

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥ ΠΑΤΕΡΑ, ΤΟΝ ΠΑΝΟΣΙΟΛΟΓΙΩΤΑΤΟ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ π. ΛΑΥΡΕΝΤΙΟ ΓΡΑΤΣΙΑ, ΩΣ ΑΡΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗΣ ΑΝΤΙΔΩΡΟΝ. ΠΕΡΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Ήτοι, έκθεσις συνοπτική των αρχών της Ορθοδόξου Θεολογίας εις κεφάλαια ΙΒ (12) πονηθείσα υπό Μιχαήλ Κωνσταντίνου Μπερκουτάκη εν έτει σωτηρίῳ 2013 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ. εκκλησιαστικού ήθους στη σύγχρονη εποχή»

ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ. εκκλησιαστικού ήθους στη σύγχρονη εποχή» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΑΛΤΑΜΠΕ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΦΟΙΤΗΤΗ ΕΑΠ ΣΠΟΥ ΕΣ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟ ΟΞΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ «Μελέτη περί εκκοσµίκευσης και θρησκειοποίησης του εκκλησιαστικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικά κείμενα, διεθνής πρακτική και το Μνημόνιο. Θεοδώρα Ακοβιτσιώτη

Τεχνικά κείμενα, διεθνής πρακτική και το Μνημόνιο. Θεοδώρα Ακοβιτσιώτη Τεχνικά κείμενα, διεθνής πρακτική και το Μνημόνιο Μαρία Καρδούλη, Μαρία Καρδούλη, Θεοδώρα Ακοβιτσιώτη Τεχνικά κείμενα, διεθνής πρακτική και το Μνημόνιο Μνημόνιο Τεχνικά χαρακτηριστικά Τύπος και Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ 1. Σηκωνόμαστε όρθιοι και καρφιτσώνουμε μια κόλλα χαρτί στην πλάτη του κάθε παιδιού. Ας γράψουμε πάνω στην πλάτη του καθενός ανώνυμα κάτι που μας αρέσει πραγματικά

Διαβάστε περισσότερα

Σε κάθε ιστορία και γεγονός που θέλουμε να διηγηθούμε αρχίζουμε με το πότε ακριβώς έγινε. Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΟΡΑΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ

Σε κάθε ιστορία και γεγονός που θέλουμε να διηγηθούμε αρχίζουμε με το πότε ακριβώς έγινε. Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΟΡΑΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΟΡΑΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α. ΒΑΣΙΚΟΣ ΔΟΓΜΑΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ (Αυτό που κυρίως προσπαθούμε να μείνει στα παιδιά ως στοιχείο κατήχησης) Να συνειδητοποιήσουν τα παιδιά πως ο Θεός Πατέρας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ Γ' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝΒΙΒΛΙΩΝ ΑΘΗΝΑ Συγγραφή 1. Μάριος

Διαβάστε περισσότερα

Саборност 8 (2014) УДК 271.2-72-1 271.2-144.89 DOI:5937/sabornost8-7328 Оригинални научни рад. Ιωάννης Ζηζιούλας. Aκαδημία Aθηνών, Αθήνα

Саборност 8 (2014) УДК 271.2-72-1 271.2-144.89 DOI:5937/sabornost8-7328 Оригинални научни рад. Ιωάννης Ζηζιούλας. Aκαδημία Aθηνών, Αθήνα Саборност 8 (2014) Α Ω 43 52 УДК 271.2-72-1 271.2-144.89 DOI:5937/sabornost8-7328 Оригинални научни рад Ιωάννης Ζηζιούλας Aκαδημία Aθηνών, Αθήνα Το Μυστήριο της Εκκλησίας και το Μυστήριο της Αγίας Τριάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το βιβλίο αυτό γράφτηκε από μια έντονη επιθυμία, που από πολύ παλαιά είχαμε, να δώσουμε στη δημοσιότητα μια σύντομη εξήγηση των δογματικών

ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το βιβλίο αυτό γράφτηκε από μια έντονη επιθυμία, που από πολύ παλαιά είχαμε, να δώσουμε στη δημοσιότητα μια σύντομη εξήγηση των δογματικών ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΣΥΜΒΟΛΟΥ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΕΕΚΚΔΔΟΣΣΙΙΣΣ ΑΑΠΟΣΣΤΤΟΛΛΙΙΚΚΗΣΣ ΔΔΙΙΑΑΚΚΟΝΙΙΑΑΣΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το βιβλίο αυτό γράφτηκε από μια έντονη επιθυμία, που από πολύ παλαιά είχαμε, να δώσουμε στη δημοσιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργίες...με θέμα το 2015

Δημιουργίες...με θέμα το 2015 Φτερό παγωνιού: σύμβολο της αθανασίας και της ανανέωσης... σύμβολο της ανάστασης. Δημιουργίες Σχεδιασμός: 1 105 105M 111K 111M 112 112Θ 119K 119P 103 103P Μενταγιόν Τα κοσμήματα διατίθενται σε ασήμι 925

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ»

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» «ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» Ο απόστολος Παύλος προς το τέλος της προς Ρωµαίους επιστολής του γράφει «Τολµηρότερον δε έγραψα υµίν, αδελφοί, από µέρους ως επαναµιµνήσκων

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014 Δημήτρης Μπίρμπας ΠΠΛ Αγίων Αναργύρων Σοφία Παππά ΠΠΛ Ζάννειο Πειραιά Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδακτέα - εξεταστέα ύλη μαθημάτων Α τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και Α και Β τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδακτέα - εξεταστέα ύλη μαθημάτων Α τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και Α και Β τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo;

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Η Logo είναι μία από τις πολλές γλώσσες προγραμματισμού. Κάθε γλώσσα προγραμματισμού έχει σκοπό τη δημιουργία προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ηθική της ευθύνης στην Ελλάδα της χρεοκοπίας

Η ηθική της ευθύνης στην Ελλάδα της χρεοκοπίας Η ηθική της ευθύνης στην Ελλάδα της χρεοκοπίας Χαρίδημος Κ. Τσούκας Καθηγητής Στρατηγικής Διοίκησης στην Έδρα Columbia Ship Management, Πανεπιστήμιο Κύπρου & Διακεκριμένος Ερευνητής Καθηγητής Οργανωσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ) A1. Επομένως,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΠΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΠΑΣ Τομέας Χριστ. Λατρείας, Αγωγής και Διαποιμάνσεως ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση

Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση Χαρίδημος Τσούκας Καθηγητής Στρατηγικής Διοίκησης στην Έδρα Columbia Ship Management, Κοσμήτορας της Σχολής Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα