χημειο-ακτινοθεραπεία (ΧΑΘ),

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "χημειο-ακτινοθεραπεία (ΧΑΘ),"

Transcript

1 Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 36, Aπρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2009, σελίδες ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚο ΑΡΘΡΟ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΗΣ & ΤΡΑΧΗΛΟΥ Ο ρόλος της τραχηλικής εκσκαφής στην αντιμετώπιση του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου σταδίου ΙΙΙ+ΙV μετά από συνδυασμένη χημειο-ακτινοθεραπεία ΜANGANARIS A 1, ORABI A 1, JEANNON JP 1, CALMAN F 2, SIMO R 1 1 Department of Otorhinolaryngology-Head and Neck Surgery, Guy s and St Thomas Hospital NHS Foundation Trust, Guy s Hospital, London, UK 2 Department of Clinical & Radiation Oncology, Guy s and St Thomas Hospital NHS Foundation Trust, St Thomas Hospital, London, UK Εισαγωγή: Τα σύγχρονα θεραπευτικά πρωτόκολλα για τους ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο εκ πλακωδών κυττάρων της κεφαλής και του τραχήλου συνήθως συνδυάζουν ταυτόχρονη χημειο-ακτινοθεραπεία (ΧΑΘ), η οποία ακολουθείται από χειρουργική αντιμετώπιση της πρωτοπαθούς εστίας ή και λεμφαδενικό καθαρισμό ανάλογα με την ανταπόκριση στην αρχική θεραπεία. Ο σκοπός αυτής της μελέτης είναι να αποτιμήσει α) την αποτελεσματικότητα του θεραπευτικού σχήματος που εφαρμόζουμε, καταγράφοντας την ύπαρξη υπολειμματικής μεταστατικής νόσου στον τράχηλο μετά από ΧΑΘ για τους ασθενείς με καρκίνωμα του στοματοφάρυγγα και υποφάρυγγα, και β) την ασφάλεια της προγραμματισμένης τραχηλικής εκσκαφής (ΠΤΕ) μετά από ΧΑΘ, καταγράφοντας τις μετεγχειρητικές επιπλοκές. Υλικό & Μέθοδος: Αναδρομική μελέτη 22 περιστατικών με προχωρημένο καρκίνο εκ πλακωδών κυττάρων του στοματοφάρυγγα και του υποφάρυγγα που υποβλήθηκαν αρχικά σε ΧΑΘ και εν συνεχεία σε ΠΤΕ στο Νοσοκομείο Guys του Λονδίνου. Οι παράμετροι που αποτέλεσαν αντικείμενο της μελέτης μας είναι η ηλικία και το φύλο του ασθενούς, το στάδιο (ΤΝΜ) της νόσου κατά τη διάγνωση, το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ της ΧΑΘ και της ΠΤΕ, η ανταπόκριση στη ΧΑΘ όπως αυτή τεκμηριώθηκε κλινικά και απεικονιστικά, ο τύπος της ΤΕ στην οποία υποβλήθηκε ο ασθενής, τα ιστοπαθολογικά ευρήματα και οι μετεγχειρητικές επιπλοκές. Αποτελέσματα: Ένας ασθενής εκδήλωσε ουδετεροπενία κατά τη διάρκεια της ΧΑΘ και δεν ολοκλήρωσε το θεραπευτικό σχήμα. Όπως προέκυψε από τη διερεύνηση των υπολοίπων 21 ασθενών μετά την ολοκλήρωση της ΧΑΘ, υπήρξε πλήρης ανταπόκριση της πρωτοπαθούς εστίας στη ΧΑΘ στο σύνολο τους. Πραγματοποιήθηκαν 8 τροποποιημένοι ριζικοί λεμφαδενικοί καθαρισμοί Τύπου ΙΙΙ, 3 τροποποιημένοι ριζικοί λεμφαδενικοί καθαρισμοί Τύπου ΙΙ, 6 τροποποιημένοι ριζικοί λεμφαδενικοί καθαρισμοί Τύπου Ι, 4 επιλεκτικοί λεμφαδενικοί καθαρισμοί και 2 ριζικοί λεμφαδενικοί καθαρισμοί. Μετά τη ΧΑΘ 18 ασθενείς δεν είχαν υπολειμματική μεταστατική νόσο στον τράχηλο. Λεμφαδένες θετικοί για μεταστατική νόσο ανευρέθηκαν μόλις σε 3 ασθενείς. Μετεγχειρητικές επιπλοκές εκδηλώθηκαν σε 15 ασθενείς. Συμπεράσματα: Από την παρούσα μελέτη προκύπτει ότι η ΠΤΕ αποτελεί το μόνο τρόπο αδιάψευστης τεκμηρίωσης της ύπαρξης ή μη υπολειμματικής μεταστατικής τραχηλικής νόσου μετά από ΧΑΘ. Ωστόσο, το πιθανό θεραπευτικό όφελος της ΠΤΕ μετά από ΧΑΘ, ανεξαρτήτως της επίπτωσης στην επιβίωση των ασθενών, πρέπει πάντα να συνεκτιμάται σε συνάρτηση με τις πιθανές μετεγχειρητικές επιπλοκές. Λέξεις-κλειδιά: καρκίνος εκ πλακωδών κυττάρων, στοματοφάρυγγας, υποφάρυγγας, χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία, τραχηλική εκσκαφή, υπολειμματική νόσος, μετεγχειρητικές επιπλοκές. Εισαγωγή Η θεραπεία των ασθενών με προχωρημένο καρκίνο εκ πλακωδών κυττάρων της κεφαλής και του τραχήλου (ΚΠΚΚΤ) αποτελεί μία πρόκληση για το σύνολο των ειδικοτήτων που εμπλέκονται σε αυτήν. Πρωταρχικός σκοπός της θεραπευτικής παρέμβασης παραμένει η βελτίωση της επιβίωσης των ασθενών σε συνδυασμό με τη διαφύλαξη της λειτουργικής ακεραιότητας της πάσχουσας περιοχής. Τα σύγχρονα θεραπευτικά πρωτόκολλα συνήθως συνδυάζουν ταυτόχρονη χημειο-ακτινοθεραπεία (ΧΑΘ), η οποία ακολουθείται από χειρουργική 13

2 Πανενδοσκόπηση + Βιοψία CT ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Στάδιο ΙΙΙ + ΙV Σύγχρονη ΧΑΘ για 6 εβδομάδες Cisplatin 75mg/m 2 (Ημέρες 1, 22, 43) Μέση Δόση Α/Θ: 64Gy / 30 συνεδρίες Στάδιο Ι + ΙΙ Ακτινοθεραπεία ξη υπολειμματικής μεταστατικής νόσου στον τράχηλο συνεπεία των αλλοιώσεων της ΑΘ 1,3,5-10. Από πολλές δημοσιεύσεις προκύπτει ότι δεν υπάρχει αντιστοιχία ανάμεσα στα κλινικά και απεικονιστικά ευρήματα σε σχέση με τα ιστοπαθολογικά ευρήματα μετά από την εκτέλεση τραχηλικής εκσκαφής Τα μέχρι τώρα στοιχεία αποδεικνύουν ότι η ευαισθησία της τομογραφίας εκπομπής ποζιτρονίων (ΡΕΤ) για τον εντοπισμό υπολειμματικής μεταστατικής νόσου ή υποτροπής στον τράχηλο μετά από ΧΑΘ περιορίζεται στο 74% 12. Γιατί: α) η διαγνωστική ακρίβεια και κατ επέκταση η χρησιμότητα της μεθόδου επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από το χρόνο εκτέλεσης της μετά την ολοκλήρωση της ΧΑΘ και β) λόγω των ψευδώς θετικών και αρνητικών αποτελεσμάτων 12. Το θεραπευτικό σχήμα που εφαρμόζεται στο τμήμα μας προβλέπει αρχικά σύγχρονη ΧΑΘ για όλους τους ασθενείς με νόσο Σταδίου III+IV, η οποία ακολουθείται από προγραμματισμένη τραχηλική εκσκαφή (ΠΤΕ) ανεξάρτητα από την κλινική ή απεικονιστική ανταπόκριση της νόσου. Ο σκοπός αυτής της μελέτης είναι να αποτιμήσει: α) την αποτελεσματικότητα του θεραπευτικού σχήματος που εφαρμόζουμε, καταγράφοντας την ύπαρξη υπολειμματικής μεταστατικής νόσου στον τράχηλο μετά από ΧΑΘ για τους ασθενείς με καρκίνωμα του στοματοφάρυγγα και υποφάρυγγα και β) την ασφάλεια της τραχηλικής εκσκαφής μετά από ΧΑΘ, καταγράφοντας τις μετεγχειρητικές επιπλοκές. Παρακολούθηση Σχήμα 1. Το θεραπευτικό σχήμα που εφαρμόζεται για ασθενείς με καρκίνο του στοματοφάρυγγα και υποφάρυγγα. Ν1 E.I. 4-6/52 CT, MRI, PET, FNAC Ν2 - Ν3 Λεμφαδενικός Καθαρισμός 6-12/52 αντιμετώπιση της πρωτοπαθούς εστίας ή και λεμφαδενικό καθαρισμό ανάλογα με την ανταπόκριση στην αρχική θεραπεία. Τα κριτήρια που καθορίζουν το θεραπευτικό σχήμα εξαρτώνται από το στάδιο της νόσου κατά τη διάγνωση (ΤΝΜ), τη γενική κατάσταση του ασθενούς και τη συν-νοσηρότητα (comorbidity), το προσδοκώμενο λειτουργικό και αισθητικό αποτέλεσμα αλλά και την ποιότητα ζωής του ασθενούς τόσο κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το πέρας της θεραπείας. Ο ρόλος της τραχηλικής εκσκαφής (ΤΕ) στην αντιμετώπιση των ασθενών με προχωρημένο καρκίνωμα κεφαλής και τραχήλου (ΚΠΚΚΤ) αποτελεί αντικείμενο συζήτησης και αντιπαράθεσης. Πιο συγκεκριμένα, πολλές επιστημονικές δημοσιεύσεις αμφισβητούν το θεραπευτικό όφελος της ΤΕ για τους ασθενείς που εμφανίζουν πλήρη ανταπόκριση στη ΧΑΘ τόσο κλινικά όσο και απεικονιστικά. Μερικοί συγγραφείς αποδέχονται το λεμφαδενικό καθαρισμό μόνο στους ασθενείς με μερική ανταπόκριση της μεταστατικής νόσου στον τράχηλο αλλά πλήρη ανταπόκριση της πρωτοπαθούς εστίας στη ΧΑΘ 1-4. Η κλινική εξέταση του τραχήλου με αμφίχειρη ψηλάφηση για την εκτίμηση της ανταπόκρισης στη ΧΑΘ έχει περιορισμένη ευαισθησία και αξιοπιστία και αδυνατεί να διαγνώσει με ακρίβεια την ύπαρ- Υλικό και μέθοδος Στο Νοσοκομείο Guys του Λονδίνου, οι ασθενείς με νόσο Σταδίου I+IΙ υποβάλλονται αποκλειστικά σε ακτινοθεραπεία (Α/Θ), ενώ οι ασθενείς με νόσο Σταδίου III+IV υποβάλλονται αρχικά σε σύγχρονη ΧΑΘ και εν συνεχεία σε τραχηλική εκσκαφή (σχήμα 1). Το θεραπευτικό σχήμα περιλαμβάνει 3 κύκλους χημειοθεραπείας (Χ/Θ) με Cisplatin (75mg/ m2) που χορηγείται κατά την 1η, 22η και 43η ημέρα και μέση δόση Α/Θ που ανέρχεται στα 64 Gy σε 30 συνεδρίες. Όπως προέκυψε από τη βάση δεδομένων του Νοσοκομείου, από τον Ιούνιου του 2004 μέχρι το Φεβρουάριο του 2008, από τα 1000 και πλέον περιστατικά με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου που αντιμετωπίστηκαν, μόλις τα 22 υποβλήθηκαν αρχικά σε ΧΑΘ και εν συνεχεία σε ΠΤΕ. Οι παράμετροι που αποτέλεσαν αντικείμενο της μελέτης μας είναι η ηλικία και το φύλο του ασθενούς, το στάδιο (ΤΝΜ) της νόσου κατά τη διάγνωση, το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ της ΧΑΘ και της ΠΤΕ, η ανταπόκριση στη ΧΑΘ όπως αυτή τεκμηριώθηκε κλινικά και απεικονιστικά, ο τύπος της ΤΕ στην οποία υποβλήθηκε ο ασθενής, τα ιστοπαθολογικά ευρήματα και οι μετεγχειρητικές επιπλοκές κατά τις πρώτες 30 μετεγχειρητικές ημέρες (πίνακας 1). Οι μετεγχειρητικές επιπλοκές χωρίστηκαν σε δύο κατηγορίες, τις «μείζονες» και τις «ελάσσονες». Ως «μείζονες» επιπλοκές (τοπικές και συστηματικές) θεωρήθηκαν αυτές που έθεταν σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενούς, αυτές που απαιτούσαν χειρουργική παρέμβαση αλλά και αυτές που παρέτειναν τη νοσηλεία του ασθενούς. Ως «ελάσσονες» επιπλοκές χαρακτηρίστηκαν οι ακόλουθες: πάρεση νεύρου, ύγρωμα, λεμφικό συρίγγιο, μόλυνση τραύματος και ρήξη χειρουργικού τραύματος. Από τους 22 συνολικά ασθενείς που συμπεριλήφθησαν στην παρούσα μελέ- 14

3 ΠINAKAΣ 1. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Φύλο Ηλικία TNM Πρωτοπαθής Θ/Α Κ/Α Ανταπόκριση Στάδιο Νόσου Εστία Α 66 T3N3M0 Αμυγδαλή ΧΑΘ + Α 63 T3N3M0 Αμυγδαλή ΧΑΘ + Α 51 T3N3M0 Αμυγδαλή ΧΑΘ + Α 49 T3N2βM0 Αμυγδαλή ΧΑΘ + Α 56 T2N2γM0 Ρίζα Γλώσσας ΧΑΘ + Α 58 T2N2βM0 Απιοειδής Κόλπος ΧΑΘ + Θ 42 T3N2γM0 Ρίζα Γλώσσας ΧΑΘ - Α 72 T2N3M0 Απιοειδής Κόλπος ΧΑΘ + Α 66 T2N2βM0 Αμυγδαλή ΧΑΘ + Α 78 T2N2γM0 Αμυγδαλή ΧΑΘ + Α 64 T3N2βM0 Ρίζα Γλώσσας ΧΑΘ + Α 53 T2N2βM0 Αμυγδαλή ΧΑΘ - Θ 48 T3N2βM0 Αμυγδαλή ΧΑΘ + Θ 64 T4N2γM0 Αμυγδαλή ΧΑΘ + Α 64 T3N2βM0 Ρίζα Γλώσσας ΧΑΘ - Α 63 T4N2γM0 Ρίζα Γλώσσας ΧΑΘ + Α 58 T1N2γM0 Αμυγδαλή ΧΑΘ + Α 51 T2N2βM0 Αμυγδαλή ΧΑΘ - Α 57 T3N2βM0 Αμυγδαλή ΧΑΘ + Α 56 T2N2βM0 Αμυγδαλή ΧΑΘ + Α 64 T2N2γM0 Απιοειδής Κόλπος ΧΑΘ + Α 65 T2N2βM0 Αμυγδαλή ΧΑΘ - Θ/Α: Θεραπευτική Αγωγή, Κ/Α: Κλινική & Απεικονιστική (+ για «μερική» και για «πλήρη») ανταπόκριση, τρλκ: τροποποιημένος Ριζικός Λεμφαδενικός Καθαρισμός, ΕΛΚ: Επιλεκτικός Λεμφαδενικός Καθαρισμός, Τ/Λ: Τραχηλικοί Λεμφαδένες, ΡΧΤ: ρήξη χειρουργικού τραύματος, ΟΣ: Ορώδης συλλογή, ΜΤ: μόλυνση τραύματος, ΛΣ: λεμφικό συρίγγιο, Π: Πνευμονία. τη, οι 19 ήταν άντρες και οι 3 ήταν γυναίκες. Ο μέσος όρος ηλικίας των ασθενών ήταν 59,5 χρόνια (εύρος 42-78). Όλοι οι ασθενείς είχαν ιστοπαθολογικά τεκμηριωμένο καρκίνωμα από πλακώδες επιθήλιο του στοματοφάρυγγα ή του υποφάρυγγα και παρουσιάσθηκαν με τραχηλικές μεταστάσεις (Ν2-Ν3) αλλά δίχως απομακρυσμένες μεταστάσεις (Μ0). Οι ασθενείς με καρκίνο του λάρυγγα δε συμπεριλήφθησαν στην παρούσα μελέτη. Η διερεύνηση και σταδιοποίηση της νόσου των ασθενών πραγματοποιήθηκε με βάση της Οδηγίες της Βρετανικής Ένωσης Ωτορινολαρυγγολογίας, Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου (ΒΑΟ- ΗΝS) που αφορούν στην αντιμετώπιση του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου 13. Η ταξινόμηση του σταδίου της νόσου πραγματοποιήθηκε με βάση το σύστημα ταξινόμησης (TNM) των κακοήθων όγκων που προτείνει η Διεθνής Ένωση κατά του Καρκίνου (UICC) 14. Το πρωτόκολλο διερεύνησης των ασθενών με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου της ΒΑ- ΟΗΝS περιλαμβάνει κλινική εκτίμηση και ενδοσκόπηση με εύκαμπτο ρινοφαρυγγοσκόπιο, αξονική τομογραφία κεφαλής, τραχήλου και θώρακα ή μαγνητική τομογραφία όπου κρίνεται απαραίτητο και τέλος ενδοσκόπηση με βιοψίες υπό γενική αναισθησία. Με βάση τον απεικονιστικό έλεγχο ως θετικοί χαρακτηρίστηκαν οι τραχηλικοί λεμφαδένες με μέγιστη διάμετρο μεγαλύτερη των 10mm (11mm για την διγαστορο-σφαγιτιδική περιοχή-επίπεδο ΙΙ), με κεντρική νέκρωση, με ασαφή όρια και αυτοί που εμφάνιζαν απώλεια του φυσιολογικού επιμήκους σχήματος. Όλες οι αποφάσεις που αφορούν στη διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση του κάθε περιστατικού λαμβάνονται ομόφωνα στο Ογκολογικό Συμβούλιο Κεφαλής και Τραχήλου (Μultidisciplinary Head and Neck Oncology Μeeting), στο οποίο συμμετέχουν οι ακόλουθες ειδικότητες: Χειρουργοί Κεφαλής και Τραχήλου, Γναθοπροσωπικοί Χειρουργοί, Πλαστικοί Χειρουργοί, Κλινικοί Ογκολόγοι και Ακτινοθεραπευτές, Ιστοπαθολόγοι και Ακτινολόγοι με ειδίκευση στην Κεφαλή και τον Τράχηλο, Λογοθεραπευτές, Κλινικοί Διατροφολόγοι και Νοσηλευτές εξειδικευμένοι στην αποκατάσταση. Η διενέργεια γαστροστομίας αποτελεί πάγια πρακτική για όλα τα περιστατικά που υποβάλλονται σε ΧΑΘ και πραγματοποιήθηκε σε όλους τους ασθενείς της μελέτης μας. Όλοι οι ασθενείς επανεξετάζονται σε διάστημα 4 έως 6 εβδομάδων μετά την ολοκλήρωση της ΧΑΘ, οπότε και αποτιμάται η ανταπόκρισή τους στη θεραπεία, τόσο μέσα από λεπτομερή κλινική 16

4 ΜΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΥΣ ΠΟΥ ΜΕΛΕΤΗΘΗΚΑΝ Χειρουργική Μεσοδιάστημα Τ/Λ Επι πλοκές F/U Επέμβαση (σε Ημέρες) (Δ)τΡΛΚ(I) 62 0/31-44 (Α)ΡΛΚ 62 3/33 ΡΧΤ / Π ( ) (Δ)τΡΛΚ(I) 70 0/11 ΜΤ/ ΟΣ 44 (Δ)τΡΛΚ(I) 49 0/50 ΟΣ 41 (Α)τΡΛΚ(I) 48 0/28-29 (Δ)τΡΛΚ(I) 58 0/7 Πάρεση ΕΣXI/ΟΣ 27 (Α)τΡΛΚ(III) 35 0/18-24 (Α)τΡΛΚ(III) 45 0/16 ΟΣ 23 (Α)τΡΛΚ(II) 104 0/26 ΡΧΤ 21 (Α)τΡΛΚ(I) 60 0/23 ΜΤ, ΛΣ 18 (Α)τΡΛΚ(III) 43 0/29 ΟΣ 18 (Δ)τΡΛΚ(II) 58 1/24-17 (Δ)τΡΛΚ(II) 55 0/37 ΟΣ 15 Αμφοτερόπλευρος ΕΛΚ 76 (Δ)0/11 (Α)0/10-13 (Δ)τΡΛΚ(IIΙ) 77 0/20-10 Αμφοτερό-πλευρος τρλκ(iiι) 110 (Δ)1/9 (Α)10/13 ΟΣ / ARDS ( ) (Δ)ΕΛΚ 38 0/19 ΟΣ 8 (Α)τΡΛΚ(IIΙ) 69 0/29 ΟΣ/ΛΣ 6 (Δ)ΕΛΚ 69 0/26 ΟΣ 6 (Α)τΡΛΚ(IIΙ) 81 0/15 ΡΧΤ 3 (Α)ΡΛΚ 79 0/49 ΡΧΤ ΟΥΔΕΤΕΡΟΠΕΝΙΑ - ΜΕΤΑ ΤΗ ΧΑΘ Σχήμα 2. Μετεγχειρητικές επιπλοκές. εξέταση και ενδοσκόπηση στο Εξωτερικό Ιατρείο (ΕΙ), όσο και με απεικονιστικές μεθόδους (Αξονική Τομογραφία κεφαλής και τραχήλου). Μαγνητική τομογραφία, τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων ή βιοψία δια λεπτής βελόνης με υπερηχογραφικό έλεγχο εφαρμόζονται μόνο σε επιλεγμένα περιστατικά. Στις περιπτώσεις εκείνες όπου τόσο ο κλινικός αλλά και ο απεικονιστικός έλεγχος είναι αρνητικός, θεωρείται ότι υπήρξε «πλήρης» ανταπόκριση στη ΧΑΘ. Στην αντίθετη περίπτωση η ανταπόκριση χαρακτηρίζεται ως «μερική». Οι 22 ασθενείς υποβλήθηκαν συνολικά σε 23 χειρουργικές επεμβάσεις στον τράχηλο, δεδομένου ότι 2 ασθενείς υποβλήθηκαν σε αμφοτερόπλευρο λεμφαδενικό καθαρισμό και ένας δεν ολοκλήρωσε το θεραπευτικό σχήμα λόγω επιπλοκών κατά τη ΧΑΘ. Πραγματοποιήθηκαν 8 τροποποιημένοι ριζικοί λεμφαδενικοί καθαρισμοί Τύπου ΙΙΙ (εικόνα 1), 3 τροποποιημένοι ριζικοί λεμφαδενικοί καθαρισμοί Τύπου ΙΙ, 6 τροποποιημένοι ριζικοί λεμφαδενικοί καθαρισμοί Τύπου Ι (εικόνα 2), 4 επιλεκτικοί λεμφαδενικοί καθαρισμοί (εικόνα 3) και 2 ριζικοί λεμφαδενικοί καθαρισμοί (εικόνα 4). Το θεραπευτικό πρωτόκολλο που εφαρμόζουμε προβλέπει την εκτέλεση του τραχηλικού λεμφαδενικού καθαρισμού μεταξύ 6 και 12 εβδομάδων μετά την ολοκλήρωση της ΧΑΘ, ανεξάρτητα από τη σταδι- 17

5 τικές επιπλοκές ήταν η ορώδης συλλογή (47,6%) και η ρήξη του χειρουργικού τραύματος (19%). Ακολούθησαν η επιμόλυνση του τραύματος (9,5%) και το λεμφικό συρίγγιο (9,5%), ενώ ένας ασθενής υπέστη ιατρογενή βλάβη της ΧΙ εγκεφαλικής συζυγίας, η οποία όμως διεγνώσθη και αποκαταστάθηκε διεγχειρητικά (εικόνα 4). Χειρουργική παρέμβαση κρίθηκε απαραίτητη σε ένα περιστατικό, στο οποίο η ρήξη του χειρουργικού τραύματος αποκαταστάθηκε επιτυχώς με τη χρήση κρημνού του μείζονα θωρα κικού μυός. Δεκαεννέα ασθενείς παραμένουν εν ζωή και ελεύθεροι νόσου, κατά μέσο όρο 20 μήνες μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας (εύρος από 3-44 μήνες). Δύο ασθενείς κατέληξαν μετά από επιπλοκές του αναπνευστικού συστήματος (ARDS και μικροβιακή πνευμονία) κατά τις πρώτες 30 μετεγχειρητικές ημέρες. Ο ένας εξ αυτών παρουσίασε την επιπλοκή 2 εβδομάδες μετά την ημερομηνία εξόδου του από το νοσοκομείο. Συζήτηση Εκτιμάται ότι ανά έτος διαγιγνώσκονται περισσότερα από νέα περιστατικά με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου στον κόσμο, γεγονός που τον κατατάσσει ως τον πέμπτο συχνότερο καρκίνο 15. Τα 2/3 αυτών των ασθενών θα διαγνωσθούν με προχωρημένο καρκίνο Σταδίου ΙΙΙ-IV, γεγονός που στατιστικά μεταφράζεται σε ποσοστό ανταπόκρισης στη θεραπεία που δεν ξεπερνά το 30-40% και 5-ετή επιβίωση που κυμαίνεται μεταξύ 10% και 40%. Κατά κανόνα, η γενική κατάσταση των ασθενών αυτών είναι σημαντικά βεβαρημένη συνεπεία του καπνίσματος και της συστηματικής κατανάλωσης οινοπνευματωδών αλλά και λόγω της προχωρημένης ηλικίας. Από τα δεδομένα μας προκύπτει ότι ένα ποσοστό της τάξεως του 20% των ασθενών που πρέπει να υποβληθούν Εικόνα 3. Διεγχειρητική απεικόνιση ΕΛΚ (Ι-ΙΙΙ) και το χειρουργικό παρασκεύασμα (κάτω αριστερά). Εικόνα 4. Προεγχειρητική εντόπιση της υπολειπόμενης τραχηλικής διόγκωσης μετά από μερική κλινική και απεικονιστική ανταπόκριση στη ΧΑΘ. Κάτω δεξιά διακρίνεται το χειρουργικό παρασκεύασμα και αριστερά η αποκατάσταση της ι- ατρογενούς βλάβης του παραπληρωματικού νεύρου (ΕΣ ΧΙ) με μόσχευμα ΜΩΝ. σε ΧΑΘ, αποκλείονται λόγω συστηματικών προβλημάτων και υποβάλλονται μόνο σε Α/Θ. Η θεραπεία των ασθενών με προχωρημένο καρκίνο κεφαλής και τραχήλου ΠΙΝΑΚΑΣ 3. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΠΙΠΛΟΚΩΝ ΑΠΟ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ Δημοσίευση Αριθμός Ασθενών Θεραπεία Είδος Λεμφαδενικού Καθαρισμού Επιπλοκές Παρούσα Μελέτη 26 ΧΑΘ:22 ΡΛΚ:5/τΡΛΚ:19/ΕΛΚ:4 65% Sassler et al ΧΑΘ τρλκ 61% Newman et al ΧΑΘ Δεν διευκρινίζεται 35% Lavertu et al ΧΑΘ:26/ΑΘ:33 τρλκ 46% Davidson et al ΧΑΘ:15/ΑΘ:26 τρλκ: 35/ΕΛΚ:6 38% Robbins et al ΧΑΘ Δεν διευκρινίζεται 17% Stenson et al ΧΑΘ τρλκ:13/ελκ:56 26 % Proctor et al ΧΑΘ τρλκ 54% Frank et al ΧΑΘ ΡΛΚ:10/τΡΛΚ:17/ΕΛΚ:24 5% 19

6 Εικόνα 1. Διεγχει ρητική απεικόνιση τρλκ (ΙΙΙ) με ανάσπαση του παρασκευάσματος και το χειρουργικό παρασκεύασμα (κάτω αριστερά). Εικόνα 2. Διεγχει ρητική απεικόνιση τρλκ (Ι) με ανάσπαση του παρασκευάσματος και το χειρουργικό παρασκεύασμα (Ασθενής Νο 4, 0/50 λεμφαδένες). Διακρίνεται το παρασκευασμένο Παραπληρωματικό Νεύρο (ΕΣ ΧΙ). Προ εγχειρητική εντόπιση της υπολειπόμενης τραχηλικής διόγκωσης μετά από μερική κλινική και απεικονιστική ανταπόκριση στη ΧΑΘ (κάτω αριστερά). οποίηση του ασθενούς (εξαιρούνται οι ασθενείς με Ν1) αλλά και χωρίς να συνεκτιμάται η ανταπόκρισή του στη θεραπεία, όπως αυτή τεκμηριώνεται κλινικά και απεικονιστικά. Όλοι οι ασθενείς λαμβάνουν το ίδιο θεραπευτικό σχήμα αντιβιοτικών περιεγχειρητικά (IV Cefuroxime 1.5gr + Metronidazole 0.5gr σε 4 δόσεις για 24 ώρες). Οι μετεγχειρητικές επιπλοκές καταγράφονται στον φάκελο νοσηλείας του ασθενούς και αντιμετωπίζονται βάσει του τυποποιημένου θεραπευτικού μας πρωτοκόλλου. ΠΙΝΑΚΑΣ 2. ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ N2α N2β N2γ N3 Σύνολο Tx T T T T Σύνολο Αποτελέσματα Η πρωτοπαθής εστία ήταν εντοπισμένη στην παρίσθμια αμυγδαλή σε 14 ασθενείς, στη ρίζα της γλώσσας σε 5 ασθενείς και στον απιοειδή κόλπο σε 3 ασθενείς. Το στάδιο Τ της νόσου ήταν Τ1 σε 1 ασθενή, Τ2 σε 10 ασθενείς, Τ3 σε 9 ασθενείς και Τ4 σε 2 ασθενείς. Το στάδιο Ν της νόσου ήταν Ν2β σε 11 ασθενείς, Ν2γ σε 5 ασθενείς και Ν3 σε 6 ασθενείς (πίνακας 2). Το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε κατά μέσο όρο μεταξύ της ΧΑΘ και της τραχηλικής εκσκαφής ήταν 64 ημέρες, με διακύμανση από 35 μέχρι 110 ημέρες. Ένας ασθενής εκδήλωσε ουδετεροπενία κατά τη διάρκεια της ΧΑΘ και δεν ολοκλήρωσε το θεραπευτικό σχήμα. Όπως προέκυψε από την κλινική και απεικονιστική διερεύνηση των υπολοίπων 21 ασθενών μετά την ολοκλήρωση της ΧΑΘ, υπήρξε πλήρης ανταπόκριση της πρωτοπαθούς εστίας στη ΧΑΘ στο σύνολο τους. Ωστόσο, μόλις σε τέσσερεις εξ αυτών υπήρξε αντίστοιχη ανταπόκριση και στον τράχηλο. Μερική ανταπόκριση στον τράχηλο τεκμηριώθηκε κλινικά ή απεικονιστικά σε 17 ασθενείς (81%) (εικόνα 5). Από την ιστοπαθολογική εξέταση των χειρουργικών παρασκευασμάτων προέκυψε ότι 18 ασθενείς δεν είχαν υπολειμματική μεταστατική νόσο στον τράχηλο μετά τη ΧΑΘ. Λεμφαδένες θετικοί για μεταστατική νόσο ανευρέθηκαν μόλις σε 3 ασθενείς. Μετά την ιστοπαθολογική διερεύνηση, πλήρης ανταπόκριση στη ΧΑΘ διαπιστώθηκε σε ποσοστό 82% των ασθενών με νόσο σταδίου Ν2 και σε 75% των ασθενών με νόσο Ν3. Από τη μελέτη των περιστατικών δεν προκύπτει κάποια συσχέτιση μεταξύ του σταδίου Τ της πρωτοπαθούς εστίας και της παρουσίας ή απουσίας υπολειμματικής μεταστατικής νόσου στον τράχηλο μετά τη ΧΑΘ. Η συγκομιδή τραχηλικών λεμφαδένων από κάθε τραχηλική εκσκαφή παρουσίασε μεγάλες διακυμάνσεις (μεταξύ 7 και 50 λεμφαδένων), με το μέσο όρο από το σύνολο των 23 επεμβάσεων να ανέρχεται στους 23 λεμφαδένες. Στους τρεις ασθενείς με θετικά ιστοπαθολογικά ευρήματα στο τράχηλο, οι θετικοί λεμφαδένες κυμάνθηκαν μεταξύ 1 και 10. Συνολικά, 71,4% των ασθενών παρουσίασαν κάποια μετεγχειρητική επιπλοκή. 6 εκ των 15 ασθενών που παρουσίασαν επιπλοκές, εκδήλωσαν περισσότερες από μία μετεγχειρητικές επιπλοκές (σχήμα 2). Οι συχνότερες μετεγχειρη- 18

7 Εικόνα 5. Αξονική Τομογραφία του ασθενούς από την εικόνα 4 πρίν από τη ΧΑΘ (αριστερά) και μετά από τη ΧΑΘ (δεξιά) (Ασθενής Νο 21, 0/49 λεμφαδένες). αποβλέπει στην εκρίζωση της νόσου τόσο στην πρωτοπαθή εστία, όσο και στον τράχηλο. Αυτό επιτυγχάνεται τόσο με χειρουργική όσο και μη-χειρουργική αντιμετώπιση. Η παραδοσιακή χειρουργική αντιμετώπιση συνδυάζει ευρεία τοπική εκτομή για τον έλεγχο της πρωτοπαθούς εστίας με τραχηλική εκσκαφή καθώς και μετεγχειρητική Α/Θ. Η μη χειρουργική αντιμετώπιση περιλαμβάνει αρχικά ΧΑΘ και ενδεχομένως στη συνέχεια τραχηλική εκσκαφή. Ωστόσο, η μετεγχειρητική νοσηρότητα της ριζικής χειρουργικής αντιμετώπισης έχει συχνά σοβαρές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής του ασθενούς τόσο από αισθητικής όσο και λειτουργικής απόψεως. Κατά την τελευταία δεκαετία, η συντηρητική, μη-χειρουργική αντιμετώπιση θεωρήθηκε ισάξια της χειρουργικής 16. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχουν ανακοινωθεί αδιαμφισβήτητα στοιχεία υπέρ της μίας ή της άλλης μεθόδου και επιπλέον αμφισβητείται ακόμη το θεραπευτικό όφελος της τραχηλικής εκσκαφής μετά από καλή ανταπόκριση στη ΧΑΘ 3,6,16. Το ζήτημα της αποτίμησης της ανταπόκρισης στη ΧΑΘ τόσο κλινικά όσο και απεικονιστικά αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης πολλών επιστημονικών ανακοινώσεων. Μερικές εξ αυτών τάσσονται κατηγορηματικά υπέρ της ΠΤΕ για ασθενείς με νόσο σταδίου ΙΙΙ-IV, επικαλούμενες στοιχεία που αποδεικνύουν ότι σε 25% (από 14%-35%) των ασθενών ανευρίσκεται υπολειμματική νόσος στον τράχηλο μετά από ΧΑΘ. Επιπλέον, το ποσοστό υποτροπής στη συγκεκριμένη ομάδα ασθενών είναι σαφώς μικρότερο μετά από ΠΤΕ. Τα ευρήματα αυτά συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι η ΠΤΕ εξασφαλίζει το μέγιστο έλεγχο της νόσου, δεδομένου ότι η αρνητική προγνωστική αξία (Νegative Predictive Value) της πλήρους κλινικής ανταπόκρισης αγγίζει μόλις το 44%. Στην παρούσα μελέτη πλήρης κλινική ή απεικονιστική ανταπόκριση μετά από ΧΑΘ τεκμηριώθηκε μόλις σε τέσσερεις ασθενείς (19,2%), σε έναν εκ των οποίων ανευρέθει μεταστατική νόσος παρόλο που ή PET ήταν αρνητική. Η PET αδυνατεί να διαφοροδιαγνώσει μεταξύ υπολειμματικής μεταστατικής νόσου και αλλοιώσεων συνεπεία της ΧΑΘ 12,17. Κατά συνέπεια, οι γνώμες διχάζονται αναφορικά με το αν επαρκούν τα απεικονιστικά κριτήρια μετά από ΧΑΘ, έτσι ώστε να τεκμηριωθεί η απόφαση για την τέλεση ή μη ΤΕ. Η κλινική εξέταση του τραχήλου με αμφίχειρη ψηλάφηση, η CT, η MRI ή η PET μετά από ΧΑΘ εμφανίζουν αρνητική προγνωστική αξία (Νegative Predictive Value) που δεν υπερβαίνει το 75% 1,3,7,9,10. Στο δείγμα των 21 ασθενών μας, 17 ασθενείς είχαν απεικονιστικά ή και κλινικά ευρήματα που συνηγορούσαν υπέρ μερικής ανταπόκρισης στη ΧΑΘ. Ωστόσο, 15 εξ αυτών είχαν αρνητικά ευρήματα από την ιστοπαθολογική διερεύνηση των τραχηλικών εκσκαφών. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ασθενείς με πλήρη κλινική ανταπόκριση στη ΧΑΘ παρουσιάζουν ποσοστά υποτροπής στον τράχηλο που εμφανίζουν μεγάλες διακυμάνσεις 1,10,11,16. Επιπλέον, σε αρκετές επιστημονικές δημοσιεύσεις δεν καταγράφεται συγκριτικό πλεονέκτημα μετά από ΤΕ στις παραμέτρους που σχετίζονται με την επιβίωση των ασθενών αυτών. Αντιθέτως, υπάρχουν κλινικά δεδομένα που αποδεικνύουν ότι υπάρχει συγκριτικό πλεονέκτημα στην ελεύθερη νόσου επιβίωση (Disease Free Survival) και στην 4ετή επιβίωση των ασθενών που υποβάλλονται σε ΤΕ μετά από πλήρη ανταπόκριση στη ΧΑΘ έναντι αυτών που δε χειρουργούνται 6,9. Στα περισσότερα κέντρα του εξωτερικού, η ΧΑΘ αποτελεί τη θεραπεία εκλογής για τον καρκίνο εκ πλακωδών κυττάρων του στοματοφάρυγγα και υποφάρυγγα. Τόσο η ΑΘ όσο και η ΧΘ θεωρείται ότι δρουν συνεργικά και επηρεάζουν αρνητικά την επούλωση του χειρουργικού τραύματος 19,20. Στην οξεία φάση, κατά τη χορήγηση της ΑΘ, τα κύτταρα που εμφανίζουν αυξημένη διαίρεση καταστρέφονται. Το γεγονός αυτό μεταφράζεται σε οξέα τοξικά φαινόμενα, όπως η ελκώδης στοματο-φαρυγγίτιδα και η δερματίτιδα. Στη δεύτερη φάση, οι ανεπιθύμητες ενέργειες της θεραπείας οφείλονται στην επίδραση της ΑΘ στη μικροκυκλοφορία, όπου προκαλεί υπενδοθηλιακή ίνωση, ενδαρτηρίτιδα και θρομβογέννεση. Με δεδομένες τις όψιμες επιπτώσεις της ΑΘ, εκτιμάται ότι όσο μεγαλύτερο το διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της ΧΑΘ και της ΤΕ, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα μετεγχειρητικών επιπλοκών. Η συσχέτιση της ΧΘ με τις συχνότερες μετεγχειρητικές επιπλοκές στους ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο εκ πλακωδών κυττάρων της κεφαλής και του τραχήλου είναι τεκμηριωμένη βιβλιογραφικά, με ποσοστά που αγγίζουν το 46-56% ανάλογα με το χημειοθεραπευτικό φάρμακο 21,22. Ο συνδυασμός της ΧΘ με ΑΘ αυξάνει σημαντικά τις επιπλοκές 22,23. Η σύγχρονη ΧΑΘ προκαλεί σημαντική συστηματική τοξικότητα και ευθύνεται για την εκδήλωση ουδετεροπενίας και σήψης, επώδυνης δυσφαγίας συνεπεία ελκώδους στοματο-φαρυγγίτιδας και απώλειας σωματικού βάρους, γεγονός που συχνά απαιτεί παράταση της νοσηλείας, 20

8 ή επιβάλλει την αναστολή ή ακόμη και τη διακοπή της θεραπείας 17. Η χειρουργική επέμβαση μετά από ΧΑΘ ή Α/Θ θα πρέπει να προηγείται χρονικά της εκδήλωσης εκτεταμένης ίνωσης από την Α/Θ και να πραγματοποιείται σε διάστημα μεγαλύτερο των 5 εβδομάδων από την ολοκλήρωση της θεραπείας 24. Τόσο το διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της ΠΤΕ και της Α/Θ, όσο και η συνολική δόση της ακτινοβολίας φαίνεται ότι σχετίζονται με την εκδήλωση μετεγχειρητικών επιπλοκών 3,11,23,25. Όσο βραχύτερο το μεσοδιάστημα και όσο μεγαλύτερη η δόση, τόσο συχνότερες και βαρύτερες οι μετεγχειρητικές επιπλοκές. Ιδανικό θεωρείται το διάστημα μεταξύ 6 και 12 εβδομάδων μετά την ολοκλήρωση της ΧΑΘ. Οι μετεγχειρητικές επιπλο κές στην παρούσα μελέτη ανήλθαν στο 71,4%. Οι συχνότερες μετεγχειρητικές επιπλοκές ήταν η ορώδης συλλογή (47,6%) και η ρήξη του χειρουργικού τραύματος (19%) και αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά. Τα βιβλιογραφικά δεδομένα σχετικά με τη νοσηρότητα της ΠΤΕ μετά από ΧΑΘ εμφανίζουν μεγάλες αποκλίσεις και παρουσιάζονται στον πίνακα 3 10,11,23, Αξίζει ωστόσο να επισημανθεί ότι δεν εφαρμόζεται κοινή μεθοδολογία στην καταγραφή των επιπλοκών. Το αδιάψευστο γεγονός όμως είναι ότι οι επιπλοκές αυτές αυξάνουν σημαντικά το κόστος νοσηλείας. Η γενική κατάσταση των ασθενών μετά από ΧΑΘ είναι μία παράμετρος που πρέπει πάντα να συνεκτιμάται, δεδομένου ότι έχει επίπτωση στη νοσηρότητα. Η κακή θρέψη των ασθενών με προχωρημένο καρκίνο εκ πλακωδών κυττάρων της κεφαλής και του τραχήλου (ΚΠΚΚΤ) αποτελεί προγνωστικό παράγοντα κακής επούλωσης, επιβαρύνοντας τη νοσηρότητα, την ποιότητα ζωής και την πρόγνωση των ασθενών 30. Η γαστροστομία θεωρείται κατά συνέπεια επιβεβλημένη και πραγματοποιήθηκε και στους 22 ασθενείς. O τροποποιημένος, ο επιλεκτικός ή ακόμη και ο ύπερ-επιλεκτικός λεμφαδενικός καθαρισμός θεωρούνται σήμερα δόκιμες και πιο ασφαλείς χειρουργικές επεμβάσεις συγκριτικά με το ριζικό λεμφαδενικό καθαρισμό μετά από ΧΑΘ 6,9-11,24,28,29. Με το σκεπτικό αυτό υιοθετήσαμε μια πιο συντηρητική προσέγγιση για το δεύτερο μισό της έρευνάς μας, χωρίς ωστόσο ακόμη να καταγραφούν εμφανείς επιπτώσεις στη συχνότητα και τη βαρύτητα των μετεγχειρητικών επιπλοκών. Συμπεράσματα Η αξία της συστηματικής απεικονιστικής διερεύνησης με ΡΕΤ μετά από ΧΑΘ δεν έχει ακόμη αποδειχθεί. Στο δείγμα των 21 ασθενών μας, 17 ασθενείς είχαν απεικονιστικά ή και κλινικά ευρήματα που συνηγορούσαν υπέρ μερικής ανταπόκρισης στη ΧΑΘ. Ωστόσο, 15 εξ αυτών είχαν αρνητικά ευρήματα από την Η χειρουργική επέμβαση μετά από ΧΑΘ ή Α/Θ θα πρέπει να προηγείται χρονικά της εκδήλωσης εκτεταμένης ίνωσης από την Α/Θ και να πραγματοποιείται σε διάστημα μεγαλύτερο των 5 εβδομάδων από την ολοκλήρωση της θεραπείας. ιστοπαθολογική διερεύνηση των τραχηλικών εκσκαφών. Κατά συνέπεια πιστεύουμε ότι η ΠΤΕ αποτελεί τον μόνο τρόπο αδιάψευστής τεκμηρίωσης της ύπαρξης ή μη υπολειμματικής μεταστατικής τραχηλικής νόσου μετά από ΧΑΘ. Το πιθανό θεραπευτικό όφελος της ΠΤΕ μετά από ΧΑΘ, ανεξαρτήτως της επίπτωσης στην επιβίωση των ασθενών, πρέπει πάντα να συνεκτιμάται σε συνάρτηση με τις πιθανές μετεγχειρητικές επιπλοκές. Το ποσοστό των ασθενών που εκδήλωσαν μετεγχειρητικές επιπλοκές στη μελέτη μας είναι σε απόλυτες τιμές υψηλότερο συγκριτικά με τις μέχρι σήμερα δημοσιευμένες μελέτες. Ωστόσο, στην πλειοψηφία τους ήταν ελάσσονες επιπλοκές και αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά. Η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η αποτελεσματική αντιμετώπιση τους είναι καθοριστικής σημασίας. Απαιτείται επιπλέον έρευνα στην κατεύθυνση της εξάλειψης των επιπλοκών που εμφανίζονται με τα σύγχρονα θεραπευτικά πρωτόκολλα. Η πραγματοποίηση της ΤΕ μεταξύ 6 και 12 εβδομάδων μετά την ολοκλήρωση της ΧΑΘ θεωρείται ασφαλής και ογκολογικά τεκμηριωμένη. Summary The role of neck dissection following chemoradiation therapy for advanced squamous cell carcinoma of the oropharynx and hypopharynx Μanganaris A, 1, Orabi A 1, Jeannon JP 1, Calman F 2, Simo R 1. 1 Department of Otorhinolaryngology- Head and Neck Surgery, Guy s and St Thomas Hospital NHS Foundation Trust, Guy s Hospital, London, UK, 2 Department of Clinical & Radiation Oncology, Guy s and St Thomas Hospital NHS Foundation Trust, St Thomas Hospital, London, UK. Introduction: Patients with locoregionally advanced squamous cell carcinoma (SCC) of the aero-digestive tract are increasingly being treated with organ preservation strategies. This often involves chemo-radiation therapy followed by staged planned neck dissection (PND). Chemo-radiation therapy (CRT) produces an inflamatory reaction followed by fibrosis and this can have an adverse effect on the morbidity of PND. The aim of this paper is to determine the presence of viable tumour in the post-operative histopathological analysis of the patients subjected to CRT, as well as the rate and type of complications of PND. Materials & Methods: Retrospective review of case series in a tertiary referral center for head and neck cancer. Between June 2004 and February 2008 twenty two consecutive patients were treated with organ preservation therapy for locoregionally advanced squamous cell carcinoma of the head and neck (HN- SCC) and underwent PND after CRT. Data regarding pre-treatment TNM stage, tumour histopathology, type of surgery, delay time between CRT and surgery, response to treatment and the peri-operative and post-operative complications has been collected and analyzed. Results: Twenty one patients have undergone CRT. Treatment was not completed in one patient, who developed neutro- 21

9 penic sepsis. Following CRT 18 patients had a complete pathological response in the neck, 17 of whom were positive clinically and/or radiologically. Four patients underwent selective ND, 17 patients had a modified radical ND and 2 had a radical ND. The mean time between ending CRT and undergoing surgery was 64 days (range days). Surgical complications were seen in 15 patients, seroma and wound breakdown being the most commonly observed. Residual tumour was found in 3 patients. Conclusions: Planned ND following CRT or RT for carcinoma of the upper aerodigestive tract remains controversial for patients with a complete clinical and/or radiological response. The complication rate associated with PND is higher to the ones previously reported for primary ND. Although less than 20% of cases had residual tumour, this factor should not be used as an index of successful treatment. The risk of harboring proliferating cancer cells in lymph nodes after RT or CRT is not negligible. PND and its extend following CRT or RT remains controversial and other outcome measures such as quality of life and long term disease free survival should be used to evaluate the role of PND. Key words: squamous cell carcinoma, organ preservation, chemo-radiation, staged planned neck dissection, oropharynx, hypopharynx, residual nodal disease, complications. Βιβλιογραφία-References 1. Goguen LA, Posner MR, Tishler RB, Wirth LJ, Norris CM, Annino DJ, Sullivan CA, Li Y, Haddad RI. Examining the need for neck dissection in the era of chemoradiation therapy for advanced head and neck cancer. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 2006; 132: Clayman GL, Johnson CJ, Morrison W, Ginsberg L, Lippman SM. The role of neck dissection after chemoradiotherapy for oropharyngeal cancer with advanced nodal disease. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 2001; 127: Puc MM, Chrzanowski FA Jr, Tran HS, Liu L, Glicksman AS, Landman C, Slotman GJ. Preoperative chemotherapy-sensitized radiation therapy for cervical metastasis in head and neck cancer. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 2000; 126: Vongtama R, Lee M, Kim B, Sercarz J, Lin K, Suchard MA, Lee SP, Juillard G. Early nodal response as a predictor for necessity of functional neck dissection after chemoradiation. Cancer J 2004; 10: Wang SJ, Wang MB, Yip H, Calcaterra TC. Combined radiotherapy with planned neck dissection for small head and neck cancer with advanced cervical metastases. Laryngoscope 2000; 110: Brizel DM, Prosnitz RG, Hunter S, Fisher SR, Clough RL, Downey MA, Scher RL. Necessity for adjuvant neck dissection in setting of concurrent chemoradiation for advanced head-and-neck cancer. Int J Radiat Oncol Biol Phys 2004; 58: Velazquez RA, McGuff HS, Sycamore D, Miller FR. The role of computed tomography scans in the management of the N-positive neck in head and neck squamous cell carcinoma after chemoradiotherapy. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 2004; 130: Roy S, Tibesar RJ, Daly K, Pambucian S, Lee HK, Gapany M, Adams GL. Role of planned neck dissection for advanced metastatic disease in tongue base or tonsil squamous cell carcinoma treated with radiotherapy. Head Neck 2002; 24: McHam SA, Adelstein DJ, Rybicki LA, Lavertu P, Esclamado RM, Wood BG, Strome M, Carroll MA. Who merits a neck dissection after definitive chemoradiotherapy for N2-N3 squamous cell head and neck cancer? Head Neck 2003; 25: Lavertu P, Bonafede JP, Adelstein DJ, Saxton JP, Strome M, Wanamaker JR, Eliachar I, Wood BG. Comparison of surgical complications after organ-preservation therapy in patients with stage III or IV squamous cell head and neck cancer. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 1998; 124: Stenson KM, Haraf DJ, Pelzer H, Recant W, Kies MS, Weichselbaum RR, Vokes EE. The role of cervical lymphadenectomy after aggressive concomitant chemoradiotherapy: The feasibility of selective neck dissection. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 2000; 126: Isles MG, McConley C, Mehanna HM. A systematic review and meta-analysis of the role of positron emission tomography in the follow up of head and neck squamous cell carcinoma following radiotherapy or chemoradiotherapy. Clin Otolaryngol 2008; 33: British Association of Otorhinolaryngologists Head and Neck Surgeons. Effective Head and Neck Cancer Management. Third Consensus Document Sobin L & Wittekind C.TNM Classification of Malignant Tumours. Sixth Edition. Hoboken: Wiley & sons; Parkin DM, Bray F, Ferlay J, Pisani P. Estimating the world cancer burden: Globocan Int J Cancer 2001; 94: Forest VI, Nguyen-Tan PF, Tabet JC, Olivier MJ, Larochelle D, Fortin B, Gelinas M, Soulieres D, Charpentier D, Guertin L. Role of neck dissection following concurrent chemoradiation for advanced head and neck carcinoma. Head Neck 2006; 28: Hanna E, Alexiou M, Morgan J, Badley J, Maddox AM, Penagaricano J, Fan CY, Breau R, Suen J. Intensive chemoradiotherapy as a primary treatment for organ preservation in patients with advanced cancer of the head and neck: efficacy, toxic effects, and limitations. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 2004; 130: Argiris A, Stenson KM, Brockstein BE, Mittal BB, Pelzer H, Kies MS, Jayaram P, Portugal L, Weing BL, Rosen FR, Haraf DJ, Vokes EE. Neck dissection in the combined-modality therapy of patients with locoregionally advanced head and neck cancer. Head Neck 2004; 26: Rubin P. The Franz Buschle Lecture: late effects of chemotherapy and radiation therapy: a new hypothesis. J Radiat Oncol Biol Phys 1983; 10: Fu KK. Biological basis for the interaction of chemotherapeutic agents and radiation therapy. Cancer 1985; 55: Schuller DE, Metch B, Stein DW, Mattox D, McCracken JD. Preoperative chemotherapy in advanced head and neck cancer: final report of the South West Oncology Group. Laryngoscope 1988; 98: Cory JP, Calderelli DD, Hutchinson JC Jr, et al. Surgical complications in patients with head and neck cancer receiving chemotherapy. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 1986; 112: Sassler AM, Esclamento RM, Wolf GT. Surgery after organ preservation therapy: analysis of wound complications. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 1995; 121: Wanebo H, Chougule P, Ready N Safran H, Ackerley W, Koness RJ, McRae R, Nigri P, Leone L, Radie-Keane K, Reiss P, Kennedy T. Surgical Resection Is Necessary To Maximize Tumor Control in Function-Preserving, Aggressive Chemoradiation Protocols for Advanced Squamous Cancer of the Head and Neck (Stage III and IV). Annals of Surgical Oncology 2001; 8: Newman JP, Terris DJ, Pinto HA, Fee WE, Goode RL, Goffinet DR. Surgical morbidity of neck dissection after chemoradiotherapy in advanced head and neck cancer. Ann Otol Rhinol Laryngol 1997; 106: Robbins KT, Wong FSH, Kumar P, Hartsell WF, Vieira F, Mullins B, Barry Niell H. Efficacy of targeted chemotheradiation and planned selective neck dissection to control bulky nodal disease in advanced head and neck cancer. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 1999; 125: Davidson BJ, Newkirk KA, Harter KW, Picken CA, Cullen KJ, Sessions RB. Complications from planned, posttreatment neck dissections. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 1999; 125: Frank DK, Hu KS, Culliney BE, Persky MS, Nussbaum M, Schantz SP, Malamud SC, Holliday RA, Khorsandi AS, Sessions RB, Harrison LB. Planned Neck Dissection after Concomitant Radiochemotherapy for Advanced Head and Neck Cancer. Laryngoscope 2005; 115: Proctor E, Robbins KT, Vieira F, Hanchett C, Sommes G. Postoperative complications after chemoradiation for advanced head and neck cancer. Head Neck 2004; 26: Grobbelaar EJ, Owen S, Torrance AD, Wilson JA. Nutritional challenges in head and neck cancer. Clin Otolaryngol Allied Sci 2004; 29: Ω

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

This conclusion should however be confirmed by larger studies. Ελληνική Ωτορινολαρυγγολογία Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου Τόμος 33 - Τεύχος 1

This conclusion should however be confirmed by larger studies. Ελληνική Ωτορινολαρυγγολογία Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου Τόμος 33 - Τεύχος 1 Τσίλης Ν Κορρές Γ Παπαδημητρίου Ν Κόμις Α Γεωργαντάς Η Μαραγκουδάκης Π Β Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθήνας, Αττικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αθήνας. Διευθυντής Καθ. Δ. Κανδηλώρος Σύγκριση

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου ΜΟΝΑΔΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ, Α ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» Γ.Ν.Α. Δουλάμη Γεωργία, Θεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν ΔεύτερηπιοσυχνήαιτίαθανάτουUSA Πιο συχνή αιτία θανάτου στους άνδρες 33% θανάτων από

Διαβάστε περισσότερα

Δ.Ν.Έξαρχος Τμήμα CT-MRI&PET/CT Γ.N.Α «Ο Ευαγγελισμός»

Δ.Ν.Έξαρχος Τμήμα CT-MRI&PET/CT Γ.N.Α «Ο Ευαγγελισμός» Δ.Ν.Έξαρχος Τμήμα CT-MRI&PET/CT Γ.N.Α «Ο Ευαγγελισμός» H μέθοδος εφαρμόζεται ευρέος τα τελευταία χρόνια στη σταδιοποίηση του καρκίνου του πνεύμονα και ιδιαίτερα στην επιλογή μεταξύ χειρουργήσιμου ή δυνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Βλάχτσης MD, MSc, PHD Επιμελητής ΩΡΛ κλινική Νοσ. Παπανικολάου

Κωνσταντίνος Βλάχτσης MD, MSc, PHD Επιμελητής ΩΡΛ κλινική Νοσ. Παπανικολάου ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ HPV (+) ΚΑΡΚΙΝΟ ΚΕΦΑΛΗΣ - ΤΡΑΧΗΛΟΥ Κωνσταντίνος Βλάχτσης MD, MSc, PHD Επιμελητής ΩΡΛ κλινική Νοσ. Παπανικολάου ΔΗΛΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΣΧΑΛΙΑΙΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΑΣΤΟΥ.

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΣΧΑΛΙΑΙΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΑΣΤΟΥ. ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ Μονάδα Μαστού, 401 ΓΣΝΑ, Αθήνα Εισαγωγή Αναφορές Εισαγωγή Η συνύπαρξη μεταστατικού καρκίνου του μαστού και φυματίωσης σε μασχαλιαίους λεμφαδένες είναι εξαιρετικά σπάνια

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κακοήθη νεοπλάσματα Κεφαλής & Τραχήλου. Βασικές Αρχές Χειρουργικής Προσέγγισης. Θάνος Μπίμπας Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

Κακοήθη νεοπλάσματα Κεφαλής & Τραχήλου. Βασικές Αρχές Χειρουργικής Προσέγγισης. Θάνος Μπίμπας Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Κακοήθη νεοπλάσματα Κεφαλής & Τραχήλου Βασικές Αρχές Χειρουργικής Προσέγγισης Θάνος Μπίμπας Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Αρχική Προσέγγιση Αντιμετώπιση πρωτοπαθούς εστίας +/- αντιμετώπιση τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση καρκίνου πνεύμονα με βάση τις Διεθνείς κατευθυντήριες Οδηγίες

Αντιμετώπιση καρκίνου πνεύμονα με βάση τις Διεθνείς κατευθυντήριες Οδηγίες Αντιμετώπιση καρκίνου πνεύμονα με βάση τις Διεθνείς κατευθυντήριες Οδηγίες Μη μικροκυτταρικός Καρκίνος Πνεύμονα Στάδιο ΙΙΙ (τοπικά εκτεταμένος) Βάσσος Δημήτριος MD MSc Πνευμονολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Διλήμματα στον προστατικό καρκίνο. Γεράσιμος Αλιβιζάτος Διευθυντής Γ Ουρολογικής Κλινικής Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ

Διλήμματα στον προστατικό καρκίνο. Γεράσιμος Αλιβιζάτος Διευθυντής Γ Ουρολογικής Κλινικής Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ Διλήμματα στον προστατικό καρκίνο Γεράσιμος Αλιβιζάτος Διευθυντής Γ Ουρολογικής Κλινικής Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ Επιδημιολογικά στοιχεία Ο προστατικός καρκίνος είναι ο συχνότερος, από διαγνωστικής πλευράς καρκίνος,

Διαβάστε περισσότερα

Δυσμενείς παράγοντες μετά ριζική προστατεκτομή. Μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία διάσωσης;

Δυσμενείς παράγοντες μετά ριζική προστατεκτομή. Μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία διάσωσης; Δυσμενείς παράγοντες μετά ριζική προστατεκτομή. Μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία διάσωσης; Καμπέρης Ευστάθιος Ακτινοθεραπευτής - Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης 6 Νοεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση αναιμίας, λευκοκυττάρωσης και θρομβοκυττάρωσης στην επιβίωση ασθενών μετά από εκτομή καρκίνου του πνεύμονα

Επίδραση αναιμίας, λευκοκυττάρωσης και θρομβοκυττάρωσης στην επιβίωση ασθενών μετά από εκτομή καρκίνου του πνεύμονα Πρωτότυπη Εργασία Επίδραση αναιμίας, λευκοκυττάρωσης και θρομβοκυττάρωσης στην επιβίωση ασθενών μετά από εκτομή καρκίνου του πνεύμονα Tatjana N. Adžić 1, Gordana D. Radosavljević-Ašić 1, Jelena M. Stojšić

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ.

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ. ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Hepatobiliary and Pancreatic Surgical Department, Oxford Radcliffe Hospitals NHS Foundation Trust, UK., 2 Institute of Liver Studies, King s College Hospital, School of Medicine,

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινολογική Εκτίμηση Ανταπόκρισης Νόσου στη Θεραπεία: RECIST Κριτήρια

Ακτινολογική Εκτίμηση Ανταπόκρισης Νόσου στη Θεραπεία: RECIST Κριτήρια Ακτινολογική Εκτίμηση Ανταπόκρισης Νόσου στη Θεραπεία: RECIST Κριτήρια Η απεικόνιση αποτελεί σημαντικό βιολογικό δείκτη ανταπόκρισης στη θεραπεία, είτε στα πλαίσια της καθημερινής κλινικής πράξης είτε

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοεπινεφριδιακό καρκίνωμα(adrenocortical

Φλοιοεπινεφριδιακό καρκίνωμα(adrenocortical Φλοιοεπινεφριδιακό καρκίνωμα(adrenocortical Carcinoma (ACC) ΑΔΑΜΙΔΟΥ Φ. Ενδοκρινολόγος Γενικά Επίπτωση 0.7-2 περιστατικά/εκατομύριο κατοίκων/έτος ή 300 νέα περιστατικά/ έτος στις ΗΠΑ Peak 40-50 ετών Αυτόνομη

Διαβάστε περισσότερα

καρκίνος στομάχου έχει θέση η ακτινοθεραπεία; Ιωάννης Γεωργακόπουλος Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος

καρκίνος στομάχου έχει θέση η ακτινοθεραπεία; Ιωάννης Γεωργακόπουλος Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος καρκίνος στομάχου έχει θέση η ακτινοθεραπεία; Ιωάννης Γεωργακόπουλος Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος δήλωση συμφερόντων δηλώνω ότι δεν έχω (προσωπικά ή ως μέλος εργασιακής/ερευνητικής ομάδας) ή μέλος της οικογένειάς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ακτινοθεραπεία & καρκίνος παγκρέατος παρόν & μέλλον Ιωάννης Γεωργακόπουλος Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος

ακτινοθεραπεία & καρκίνος παγκρέατος παρόν & μέλλον Ιωάννης Γεωργακόπουλος Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος ακτινοθεραπεία & καρκίνος παγκρέατος παρόν & μέλλον Ιωάννης Γεωργακόπουλος Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος δήλωση συμφερόντων δηλώνω ότι δεν έχω (προσωπικά ή ως μέλος εργασιακής/ερευνητικής ομάδας) ή μέλος

Διαβάστε περισσότερα

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΟΡΘΟΥ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ A1. Εθνικότητα Ελληνική Άλλη Εθνικότητα Άλλη Εθνικότητα A2. Τωρινό Επάγγελμα A3. Έτη στο τωρινό

Διαβάστε περισσότερα

Indications for HIPEC in HPB Cancer: if any.

Indications for HIPEC in HPB Cancer: if any. Indications for HIPEC in HPB Cancer: if any. Ιωάννης Δ. Σπηλιώτης, MD, PhD Συντονιστής Διευθυντής Α Χειρουργικής Κλινικής Ειδικό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά ΜΕΤΑΞΑ ΧΩΡΙΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Κυτταρομειωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ

ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ Λ.ΘΑΝΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΩΤΗΡΙΑ Είδη σταδιοποίησης Κλινική σταδιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013. Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο

1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013. Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013 Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο Μερικά δεδομένα 50-60% των ασθενών αναπτύσσουν ηπατικές μεταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Ιδιαιτερότητες του καρκίνου του πνεύμονος Είναι υπεύθυνος για το

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της ακτινοθεραπείας μετά ριζική προστατεκτομή.

Η θέση της ακτινοθεραπείας μετά ριζική προστατεκτομή. Η θέση της ακτινοθεραπείας μετά ριζική προστατεκτομή. Μ.Χαραλαμπίδου, Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Διευθύντρια Ακτινοθεραπευτικό Ογκολογικό τμήμα ΑΝΘ «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Ø Κλινικές μελέτες; Λίγες Ø Τοξικότητα;

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ Dr. med. Καλλιόπη Αθανασιάδη Χειρουργός Θώρακος Επιµελήτρια Α ΕΣΥ, Π.Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» /ντρια του Θωρακοχειρουργικού Τµήµατος της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ Αλέξανδρος Στεφανίδης Καρδιολόγος Α Καρδιολογικό τμήμα, Γ.Ν.Νίκαιας Παρουσίαση περιστατικού Ανδρας 60 ετών, εισάγεται λόγω ΟΠΟ. Ιστορικό ΑΥ, υπερλιπιδαιμίας

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Σύγκρουση συµφερόντων Καµία Ca ΝΕΦΡΟΥ & ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Λεµφογενώς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2,

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2, ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Κ. Παπαλλά 1, Δ. Μπισιρτζόγλου2, Αθ. Ζέτος 2,Β.Αναστασάκος2, 2Γ. Ιωαννίδου 1, 2Δ. Ξεσφύγγη 1, Μ.Πλόχωρου1,Μ.Καραβαλλάκης 1 Ι.Τσαλαφουτας 1 Γ. Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

Η ακτινοθεραπεία ως 1 ης γραμμής θεραπεία στο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα

Η ακτινοθεραπεία ως 1 ης γραμμής θεραπεία στο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα Η ακτινοθεραπεία ως 1 ης γραμμής θεραπεία στο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα Ιωάννης Ανδρονικίδης Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης Καρκίνος πνεύμονος - Διαχείριση ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Χημειοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

UROGOLD III: Οι σηµαντικότερες δηµοσιεύσεις της χρονιάς Καρκίνος Όρχεως και Πέους Ευάγγελος Φραγκιάδης Ακαδηµαϊκός Υπότροφος Α Ουρολογική Κλινική ΕΚΠΑ

UROGOLD III: Οι σηµαντικότερες δηµοσιεύσεις της χρονιάς Καρκίνος Όρχεως και Πέους Ευάγγελος Φραγκιάδης Ακαδηµαϊκός Υπότροφος Α Ουρολογική Κλινική ΕΚΠΑ UROGOLD III: Οι σηµαντικότερες δηµοσιεύσεις της χρονιάς Καρκίνος Όρχεως και Πέους Ευάγγελος Φραγκιάδης Ακαδηµαϊκός Υπότροφος Α Ουρολογική Κλινική ΕΚΠΑ Καµία σύγκρουση συµφερόντων Some may think this was

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Θνησιμότητα: Το αδενοκαρκίνωμα του προστάτη αποτελεί την πιο συνήθη κακοήθη νεοπλασία στους άνδρες, δεν αποτελεί και την κύριααιτίαθανάτου,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΟΡΘΟΚΟΛΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΛΙΝΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΟΡΘΟΚΟΛΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΛΙΝΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΟΡΘΟΚΟΛΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΛΙΝΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΡΙΑΝΤΟΣ Γ., ΚΑΡΥΔΑΚΗΣ Β., ΜΥΛΩΝΑΚΗΣ Γ., ΑΝΑΓΝΩΣΤOΠΟΥΛΟΣ Γ., ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ Χ., ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΣ. Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.

Διαβάστε περισσότερα

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης !!!! Ποιές μέθοδοι χρησιμοποιούνται? Ποιά μέθοδος θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΥΗΜΑ ΘΩΡΑΚΟΣ ΜΕΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΕΜΠΥΗΜΑ ΘΩΡΑΚΟΣ ΜΕΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Θωρακοχειρουργική Κλινική, Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη., 2B' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη., 3 Χειρουργεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ ΕΣΩ ΚΑΡΩΤΙΔΑΣ Συστηματική Ανασκόπηση

ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ ΕΣΩ ΚΑΡΩΤΙΔΑΣ Συστηματική Ανασκόπηση ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ 1 Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, 2 Α' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Νοσ. ΑΧΕΠΑ, 3 Α' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός

Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του σώματος και αποτελείται από τρεις στιβάδες: επιδερμίδα, χόριο και το υποδόριο λίπος. Τα εξαρτήματα του δέρματος είναι οι τρίχες,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ Β Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν.Α. "Γ. Γεννηματάς", Αθήνα Εισαγωγή Ο καρκίνος του ορθού αποτελεί μια συχνή αιτία θανάτου στις αναπτυγμένες χώρες, με συνεχώς αυξανόμενο επιπολασμό τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΙΩΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΕΝΔΟΫΠΕΖΩΚΟΤΙΚΗ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΙΩΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΕΝΔΟΫΠΕΖΩΚΟΤΙΚΗ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ 1 Θωρακοχειρουργική Κλινική, Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη., 2 B' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη., 3 Β' Χημειοθεραπευτική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραµµές για την Ερµηνεία της Δύναµης Ανύψωσης της Γλώσσας (P max )

Κατευθυντήριες Γραµµές για την Ερµηνεία της Δύναµης Ανύψωσης της Γλώσσας (P max ) Κανονικές Τιµές Κανονικές Τιµές Δύναµης Ανύψωσης Γλώσσας Κανονικές Τιµές Γλωσσικής Αντοχής Κανονικές Τιµές Δύναµης Χειλιών Κατευθυντήριες Γραµµές για την Ερµηνεία της Δύναµης Ανύψωσης της Γλώσσας (P max

Διαβάστε περισσότερα

Τ 1 G 3. Επαρκής TUR ή re-tur;

Τ 1 G 3. Επαρκής TUR ή re-tur; EΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ Τ 1 G 3. Επαρκής TUR ή re-tur; Εισηγητής: Γ.Κ. ΜΟΥΣΤΑΚΑΣ Α.Ν.Θ. Θεαγένειο Θεσσαλονίκης Οργάνωση: Τμήμα Ουρογεννητικής Ογκολογίας της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΠΕΚΤΑΣΙΔΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ-ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Δ. ΠΕΚΤΑΣΙΔΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ-ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Δ. ΠΕΚΤΑΣΙΔΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ-ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Απαντά σε άτομα ηλικίας 50-70 ετών Είναι συχνότερος στους άνδρες, αναλογία 3:1 2 ιστολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ποιές είναι οι σύγχρονες απόψεις για την επιλεκτική διατήρηση της ουροδόχου κύστεως στους πάσχοντες από Διηθητικό Καρκίνο αυτής;

Ποιές είναι οι σύγχρονες απόψεις για την επιλεκτική διατήρηση της ουροδόχου κύστεως στους πάσχοντες από Διηθητικό Καρκίνο αυτής; Ν. Αντωνίου Ποιές είναι οι σύγχρονες απόψεις για την επιλεκτική διατήρηση της ουροδόχου κύστεως στους πάσχοντες από Διηθητικό Καρκίνο αυτής; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ριζική κυστεκτομή είναι η θεραπεία εκλογής στους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΝΕΤ. NET ΛΕΠΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ. Ιωσήφ Σγουρός Παθολόγος- Ογκολόγος Επιμελητής Α ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι»

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΝΕΤ. NET ΛΕΠΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ. Ιωσήφ Σγουρός Παθολόγος- Ογκολόγος Επιμελητής Α ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι» ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΝΕΤ. NET ΛΕΠΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Ιωσήφ Σγουρός Παθολόγος- Ογκολόγος Επιμελητής Α ΓΟΝΚ «Οι Άγιοι Ανάργυροι» ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Νοέμβριος 2012 Άντρας 54 ετών Αιτία προσέλευσης στο

Διαβάστε περισσότερα

ιάγνωση και Θεραπεία Άρης Πολύζος Παθολόγος Ογκολόγος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Λαϊκό Νοσοκοµείο Αθήνα Επιδηµιολογία -Αιτιοπαθογένεια Α) Κάπνισµα:Ένοχο για το 85-90% των καρκίνων πνεύµονος x 30vs

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

Τα βασικά επιχειρήματα για την

Τα βασικά επιχειρήματα για την Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 27, Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος 2007, σελίδες 34-38 Καρκίνος κεφαλής και τραχήλου: στρατηγική αντιμετώπισης AΓΓΕΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Α Πανεπιστημιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η Διερεύνηση των Επιδράσεων που Επιφέρει ο Βελονισμός στους Καρκινοπαθείς Ευάγγελος Μπέρος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Σταδιοποίηση του καρκίνου του πνέυμονα. Καλκάνης Αλέξανδρος, Πνευμονολόγος

Σταδιοποίηση του καρκίνου του πνέυμονα. Καλκάνης Αλέξανδρος, Πνευμονολόγος Σταδιοποίηση του καρκίνου του πνέυμονα { Καλκάνης Αλέξανδρος, Πνευμονολόγος grading and staging { Ορισμός: Η προτυποποιημένη διαδικασία έκφρασης της διαφοροποίησης καρκινικών κυττάρων, που καλείται ταξινόμηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΈς ΕΛΛΕΊΨΕΙς ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΎς

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΈς ΕΛΛΕΊΨΕΙς ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΎς ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΈς ΕΛΛΕΊΨΕΙς ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΎς Ιωάννης Γκιουλμπασάνης MD, PhD Παθολόγος - Ογκολόγος Τμήμα Χημειοθεραπείας Γενική Κλινική Λάρισας E. Πατσίδης Conflict of interest: Received lecture fees,

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του θυρεοειδή αδένα τι πρέπει να γνωρίζετε

Καρκίνος του θυρεοειδή αδένα τι πρέπει να γνωρίζετε Καρκίνος του θυρεοειδή αδένα τι πρέπει να γνωρίζετε Στο άκουσμα της, η λέξη καρκίνος και μόνο, προκαλεί φόβο και αναστάτωση. Δεν πρέπει όμως, ειδικά όσο αφορά τον καρκίνο του θυρεοειδή αδένα που ως επί

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση τοπικής υποτροπής μετά ριζική ή μερική νεφρεκτομή. Γ. Σταθούρος Ε/Α ΓΝΑ. Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ

Αντιμετώπιση τοπικής υποτροπής μετά ριζική ή μερική νεφρεκτομή. Γ. Σταθούρος Ε/Α ΓΝΑ. Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ Αντιμετώπιση τοπικής υποτροπής μετά ριζική ή μερική νεφρεκτομή Γ. Σταθούρος Ε/Α ΓΝΑ. Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ (1) Οριστική «Definite» θεραπεία Στόχος η ίαση Ablation Therapy RF Κρυοθεραπεία Χειρουργική θεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Οι σκοποί της Εταιρείας μας είναι επιστημονικοί και κοινωνικοί και αφορούν στην:

Οι σκοποί της Εταιρείας μας είναι επιστημονικοί και κοινωνικοί και αφορούν στην: Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη νεοπλασματική νόσο που προσβάλλει τις γυναίκες, με αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο για την ίδια την ασθενή, αλλά και για το οικογενειακό και φιλικό της περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής, Εγκαυμάτων και Χειρουργικής Άκρας Χειρός, Γ.Ν.Θ. Γ.Παπανικολάου, Θεσσαλονίκη Τα ηλεκτρικά εγκαύματα αποτελούν το 3-4% όλων των εισαγωγών στα

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Χριστόφορος Ν. Φορούλης Επίκουρος Καθηγητής Θωρακοχειρουργικής Α.Π.Θ.

Χριστόφορος Ν. Φορούλης Επίκουρος Καθηγητής Θωρακοχειρουργικής Α.Π.Θ. Εκτεταμένη εκτομή για καρκίνο του πνεύμονα: Πλακώδες καρκίνωμα του κάτω λοβού του δεξιού πνεύμονα με διήθηση του θωρακικού τοιχώματος, του διαφράγματος και του θόλου του ήπατος Χριστόφορος Ν. Φορούλης

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας»

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» «ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Υπέρ Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» ΧΟΛΟΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗ (open / lap) Η συχνότερη χειρουργική επέμβαση. 20.000.000 ασθενείς με

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση Καρκίνου Μαστού. Ξενοφών Ξενάκης MD PhD Χειρουργός Μαστού Ειδικός Μαστολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης ΙΑΣΩ General Hospital

Χειρουργική αντιμετώπιση Καρκίνου Μαστού. Ξενοφών Ξενάκης MD PhD Χειρουργός Μαστού Ειδικός Μαστολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης ΙΑΣΩ General Hospital Χειρουργική αντιμετώπιση Καρκίνου Μαστού Ξενοφών Ξενάκης MD PhD Χειρουργός Μαστού Ειδικός Μαστολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης ΙΑΣΩ General Hospital Καρκίνος Μαστού Ο καρκίνος Πολυπαραγοντική Νόσος Δυτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΜΕΤΑ απο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΟΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΜΕΤΑ απο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΟΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΜΕΤΑ απο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μ. Μοσχοπούλου1, Φ. Αμπατζίδου1, Χ. Λουτράδης3, Α. Μπούτου2, Χ. Κουτσογιαννίδης1, Κ. Κώτσα4, Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ Ι. Μούντζιος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το κακόηθες μελάνωμα είναι ο τρίτος σε συχνότητα συμπαγής

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο 19 ος αιώνας Σήμερα Μαστεκτομή Τεταρτεκτομή Τμηματεκτομή Ογκεκτομή Ο Dr. Charles Hewitt Moore στα 1867 θέτει τις αρχές της χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Πλυτά Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής και Κοινωνικής Αποκατάστασης (Κ.Α.Φ.Κ.Α.) Αμφιλοχίας. Εισαγωγή Το παραπληρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΟΣ ZENKER Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΟΣ ZENKER

ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΟΣ ZENKER Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΕΚΚΟΛΠΩΜΑΤΟΣ ZENKER Στόχοι Β Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γ.Ν.Α. Λαϊκό Το εκκόλπωμα Zenker ή αλλιώς φαρυγγο-οισοφαγικό εκκόλπωμα εξαιτίας της θέσης του- είναι μια σπάνια επίκτητη οντότητα, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία

Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία Ultra-Fast Breast MRI (3 min MRI) Εάν σε 1000 γυναίκες με φυσιολογική Μαστογραφία και φυσιολογικό Υπερηχογράφημα μαστών προσθέσουμε την Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία θα ανακαλύψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Prestige Plus Prestige Comprehensive Standard

Prestige Plus Prestige Comprehensive Standard Διεθνές Πρόγραμμα Υγείας Σύνοψη παροχών AXAPPP Ένα απλό γράφημα για να σας βοηθήσει να επιλέξετε το επίπεδο της κάλυψης που σας ταιριάζει Οι τέσσερις επιλογές που μπορείτε να επιλέξετε Prestige Plus Prestige

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Χρήστος Αστερίου, MD, MSc, PhD Χειρουργός Θώρακος Καρδιοθωρακοχειρουργική Κλινική «Euromedica Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης» Ο Δρ. Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Εκπόνηση: Δρ. Αναστάσιος Παππάς

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Εκπόνηση: Δρ. Αναστάσιος Παππάς ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Εκπόνηση: Δρ. Αναστάσιος Παππάς Νοσοκομείο. ερευνητής. Ημερομηνία συνέντευξης: α/α: Ονοματεπώνυμο ασθενούς:.φύλο: Ύψος: cm. Βάρος: Kgr. Μέγιστο βάρος:. Διάρκεια..

Διαβάστε περισσότερα

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ.

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες 1 στους

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Σοφία Τούσα, Ειδικευόµενη Γενικής Ιατρικής στο Γενικό Νοσοκοµείο Έδεσσας, MSc, υποψήφια διδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα