ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙ Μια απόπειρα χαρτογράφησης του χώρου 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙ Μια απόπειρα χαρτογράφησης του χώρου 1"

Transcript

1 ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙ Μια απόπειρα χαρτογράφησης του χώρου 1 Σε τι μπορεί να χρησιμεύσει η χαρτογράφηση ενός χώρου; Σύμφωνα με τα καθ ημάς - ιδιαίτερα στο χώρο της οπτικοακουστικής παιδείας- «καθένας κοιτάζει τη δική του γειτονιά και δεν έχει καμιά όρεξη να ανακατεύεται σε ξένες γειτονιές»! Τι κερδίζει λοιπόν κανείς αν, παρατηρώντας από ψηλά, κατανοήσει το σχήμα της γειτονιάς του και τη θέση της μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ανάμεσα σε άλλες γειτονιές λιγότερο ή περισσότερο απομακρυσμένες; Τι κερδίζει αν, διασχίζοντας συστηματικά τη γειτονιά του και τις γύρω γειτονιές, εντοπίσει ποιοτικά χαρακτηριστικά, ιδιαιτερότητες και συνάφειες; Τι κερδίζει δηλαδή αν εντοπίσει τυχόν κατανομή ιδιαίτερων χαρακτηριστικών σε τμήματα της γειτονιάς του ή ακόμα αν διαπιστώσει ότι κάποια στοιχεία της δικιάς του γειτονιάς αποτελούν ταυτόχρονα και στοιχεία μιας διπλανής γειτονιάς; Θεωρώντας τις απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα εντελώς προφανείς, πιστεύω ότι μια πρώτη, ελάχιστη αντίδραση στους κάθε λογής αυτοπροσδιορισμούς που κυκλοφορούν στον υπό συζήτηση χώρο, επιβάλλεται να είναι μια πρόταση συνολικής θεώρησης των επί μέρους θεμάτων και των μεταξύ τους σχέσεων. Προχωρώ λοιπόν στο εγχείρημα μιας προτεινόμενης χαρτογράφησης του χώρου «Κινηματογράφος και Παιδί» μη λησμονώντας, βέβαια, ότι κάθε χαρτογράφηση δεν είναι παρά μια εντελώς υποκειμενική πρόταση ανάγνωσης ενός χώρου 2. Θα ξεκινήσουμε εξετάζοντας τις πιθανές όψεις που προκύπτουν από τη σχέση των παιδιών με το κινηματογραφικό προϊόν δηλαδή τις ταινίες. Ι. Τα παιδιά μ έ σ α στις ταινίες: α. η παιδική ηλικία ως αντικείμενο αναπαράστασης. Με την οπτική αυτή μπορεί κανείς να μελετήσει πάρα πολλές ταινίες που είτε αναφέρονται ευθέως σε ήρωες - παιδιά, είτε παρουσιάζουν κοινωνικές καταστάσεις όπου, σε κάποιο βαθμό, γίνονται αναφορές στην παιδική ηλικία. Η σχετική έρευνα μπορεί να οργανωθεί με πάρα πολλούς τρόπους: 1 Στοιχεία δημοσίευσης στο τέλος του κειμένου. 2 Για διευκόλυνση του αναγνώστη, στο τέλος του κειμένου παρατίθεται ένα συνοπτικό διάγραμμα των ενοτήτων που καταγράφονται, σαν ένας πίνακας περιεχομένων. Θα ήταν σκόπιμο να αξιοποιηθεί εξαρχής ως "χάρτης πλοήγησης". 1

2 αναπαραστάσεις της παιδικής ηλικίας στο έργο διαφόρων δημιουργών, ως ενδείξεις για την ιδιοσυγκρασία και την προσωπικότητα του αντίστοιχου δημιουργού ή ακόμα ως ενδείξεις για τις ιδεολογικές του τοποθετήσεις και στάσεις. Στην ίδια κατεύθυνση θα αναζητηθούν η αισθητική και οι συμβολισμοί που ένας δημιουργός επιλέγει, όταν αναφέρεται στην παιδική ηλικία. αναπαραστάσεις της παιδικής ηλικίας σε μια ορισμένη ομάδα ταινιών (ταινίες μιας συγκεκριμένης περιόδου ή εθνικής σχολής σε κάποια περίοδο κ.λπ.). Πρόκειται για τα κατ εξοχήν θέματα που θα ερευνηθούν με κοινωνιολογικά εργαλεία ανάλυσης, όπου το ιστορικό πλαίσιο παραγωγής μιας ταινίας και τυχόν συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα (τα οποία μπορεί να λειτουργούν ερμηνευτικά για χαρακτηριστικά σημεία της ταινίας), εγείρουν πολύ ενδιαφέροντα ερωτήματα. Ας μην ξεχνάμε ότι, ακόμα και σε μια ταινία που αναφέρεται στο παρελθόν, οι κάθε είδους αναπαραστάσεις αποτελούν ασφαλείς ενδείξεις για την «οπτική» όχι της εποχής στην οποία η ταινία αναφέρεται, αλλά της εποχής στην οποία η ταινία γυρίστηκε. αναπαραστάσεις της παιδικής ηλικίας σε ένα συγκεκριμένο είδος (genre) ή και μορφή (form) ταινιών. Για παράδειγμα, αναπαραστάσεις της παιδικής ηλικίας σε κωμωδίες, σε γουέστερν, σε μιούζικαλ κ.λπ. ή ακόμα σε ντοκιμαντέρ ή σε διαφημιστικά «σποτ» μιας κατηγορίας προϊόντων ή χρονικής περιόδου. Φυσικά μπορούν να προκύψουν πάρα πολλοί συνδυασμοί όλων των παραπάνω. Είναι φανερό πως οι αναπαραστάσεις της παιδικής ηλικίας στον κινηματογράφο, καθώς η σχετική έρευνα δεν υπαγορεύει προτάσεις για εφαρμογή, γοητεύουν τους ακαδημαϊκούς ερευνητές 3. Όμως οι 3 Σχετική βιβλιογραφία: «Πιάσε με, αν μπορείς», η παιδική ηλικία και οι αναπαραστάσεις της στο σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο, βιβλίο πρακτικών συνεδρίου, επιμέλεια: Θεοδώρου Β., Μουμουλίδου Μ., Οικονομίδου Α., Αιγόκερως (2006;). Δελβερούδη Λ. (2004), Οι νέοι στις κωμωδίες του ελληνικού κινηματογράφου , Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας (ΓΓΝΓ) και Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών (ΕΙΕ). Σπύρου Δ. ( αφιέρωμα), Η παιδική ηλικία στις ταινίες του Φρανσουά Τρυφό, 6 ο Διεθνές Φεστιβάλ Ολυμπίας Κινηματογράφου για Παιδιά και Νέους.... 2

3 αναπαραστάσεις της παιδικής ηλικίας στον κινηματογράφο, συνεπάγονται και μια άλλη περιοχή μελέτης: β. το παιδί ως υποκείμενο μιας αναπαράστασης. Δηλαδή θέματα που προκύπτουν από τη συμμετοχή ενός παιδιού στα γυρίσματα μιας ταινίας: το παιδί - ηθοποιός και το εργασιακό του περιβάλλον οι νομικές όψεις της απασχόλησης ενός παιδιού - ηθοποιού οι σχέσεις του παιδιού - ηθοποιού με τους συντελεστές της ταινίας η σχέση του παιδιού - ηθοποιού με το σκηνοθέτη. Θέματα διδασκαλίας και ερμηνείας του ρόλου οι γονείς και το οικογενειακό περιβάλλον του παιδιού - ηθοποιού το σχολικό περιβάλλον του παιδιού - ηθοποιού η πιθανή επίδραση της εμπειρίας του παιδιού - ηθοποιού (το οποίο ενδέχεται να υποδύεται έναν ρόλο πολύ διαφορετικό από τα μέχρι τότε βιώματά του), στην παραπέρα ζωή του και στη συναισθηματική του συγκρότηση η επίδραση της επαγγελματικής εμπειρίας του παιδιού - ηθοποιού στον επαγγελματικό του προσανατολισμό. Συναφή, αλλά όχι ίδια, είναι και τα ερωτήματα που θα θέσουμε όταν ένα παιδί είναι ήρωας ενός ντοκιμαντέρ το οποίο αναφέρεται στη ζωή του. Ακόμη, μια σειρά ερωτημάτων προκύπτουν από τη συμμετοχή παιδιών σε διαφημιστικές ταινίες. Πέρα δηλαδή από τα γενικότερα παιδαγωγικά ερωτήματα που αναφέρονται σε παιδιά - επαγγελματίες με κανονική αμοιβή, εγείρονται και ειδικότερα ερωτήματα όπως: πώς και πόσο επηρεάζεται η προσωπικότητα ενός παιδιού από το γεγονός ότι η επαγγελματική του επιτυχία εξαρτάται από την ικανότητά του να παρουσιάζει κάποια προϊόντα ως ελκυστικά; πώς και πόσο επηρεάζεται η προσωπικότητα ενός παιδιού από το γεγονός ότι τα διαφημιζόμενα προϊόντα, κατά κανόνα, αντανακλούν ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής; (συνέχεια) Παγουλάτος Α. ( αφιέρωμα), Ο ιταλικός νεορεαλισμός, τα παιδιά και οι νέοι, στο βιβλίο Το παιδί στον ιταλικό νεορεαλισμό, επιμέλεια: Σπύρου Δ. - Παγουλάτος Α., Διεθνές Φεστιβάλ Ολυμπίας Κινηματογράφου για Παιδιά και Νέους, Πύργος Ηλείας. 3

4 Για λόγους οικονομίας κρίνω σκόπιμο να περιοριστούμε στο σχηματικό χώρο «κινηματογράφος» και να μην επεκταθούμε στη συμμετοχή παιδιών σε παρεμφερή είδη οπτικοακουστικών προϊόντων όπως είναι τα τηλεοπτικά σόου κ.λπ. ΙΙ. Τα παιδιά π α ρ α κ ο λ ο υ θ ο ύ ν ταινίες: Το παιδί ως θεατής - δέκτης -,καταναλωτής (κοινό) κινηματογραφικών ταινιών. Είναι απαραίτητο, εδώ να αναφερθούμε στο σύνολο της κινηματογραφικής παραγωγής καθώς τα παιδιά έχουν πρόσβαση σχεδόν σε όλα τα είδη ταινιών. α. το πλαίσιο παρακολούθησης μιας κινηματογραφικής ταινίας από παιδιά μπορεί να ποικίλει: μπορεί να είναι το σπίτι και η παρακολούθηση να γίνεται από τηλεόραση ατομικά, ή μαζί με άλλα μέλη της οικογένειας ή παρέα συνομηλίκων. συνήθως το πλαίσιο παρακολούθησης είναι η κινηματογραφική αίθουσα σε συνδυασμό με τις παραπάνω εκδοχές συν- θεατών οι οποίες δίνουν περισσότερη έμφαση πότε στην ανέμελη ψυχαγωγία και πότε σε κάποιας μορφής «συναισθηματική πειθαρχία». Μπορεί ακόμα να πρόκειται για ειδική κινηματογραφική προβολή σε σχολικό κοινό, ενταγμένη στις προβλεπόμενες εκδηλώσεις πολιτισμού. μπορεί, τέλος, να είναι μια εκπαιδευτική προβολή που γίνεται μέσα σε σχολική αίθουσα. Η μελέτη των ειδικών συνθηκών και του πλαισίου κάθε προβολής, συχνά αναδεικνύει παραμέτρους που επηρεάζουν καθοριστικά την πρόσληψη της ταινίας. β. θέματα πρόσληψης. Κάθε θεατής μιας κινηματογραφικής ταινίας είναι ένας μοναδικός αναγνώστης της ταινίας αυτής σύμφωνα με την ιδιοσυγκρασία του, τη διάθεσή του, τις προσλαμβάνουσες παραστάσεις του αλλά και τη γενικότερη κοινωνική και πολιτισμική του ταυτότητα. Ταυτόχρονα η έρευνα φαίνεται να επιβεβαιώνει τη μαζικότητα πρόσληψης διαφόρων οπτικοακουστικών κειμένων κατά κατηγορίες θεατών. Παράμετροι όπως η ηλικία και η νεανική κουλτούρα, ενδεχομένως διαφοροποιούν τα παιδιά από ένα γενικευμένο κοινό ενηλίκων και η διερεύνησή τους παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς διαπιστώνει τη δυσαρμονία μεταξύ του 4

5 κοινού στο οποίο μια ταινία απευθύνεται (εννοούμενου θεατή) και του πραγματικού θεατή που τυχόν αποτελεί το επιλεγμένο δείγμα μιας έρευνας. Στην ίδια άλλωστε δυσαρμονία αποδίδονται πολλά προβλήματα ανάγνωσης και πρόσληψης μιας ταινίας. Η διαλεκτική σχέση μεταξύ αφενός της μοναδικότητας κάθε παιδιού- θεατή και αφετέρου της ταξινόμησής του σε κατηγορίες θεατών με ενιαίες αντιδράσεις και ομοιογένεια πρόσληψης, είναι θέμα προσεκτικής επιλογής και μεθοδολογικής διαπραγμάτευσης. Εφόσον εξαρχής οριστεί με συνέπεια, τα ερευνητικά ερωτήματα που λαμβάνουν υπόψη τη σχέση αυτή μπορούν να είναι ιδιαίτερα γόνιμα. Για παράδειγμα, μπορούν να τεθούν ερωτήματα τα οποία διερευνούν τον ιδιαίτερο τρόπο που συγκεκριμένες ομάδες παιδιών - θεατών αντιλαμβάνονται και αξιολογούν τη συμπεριφορά των ηρώων μιας ταινίας. Πώς προσλαμβάνουν τα παιδιά τους αγαπημένους τους ήρωες; (αξιολογούν τα χαρακτηριστικά τους με τον ίδιο τρόπο που οι ενήλικες αξιολογούν - προσλαμβάνουν τους ήρωες αυτούς;) 4 Σε τέτοιου είδους ερωτήματα και σε άλλα συναφή, πολύτιμα εργαλεία διερεύνησης θα μπορούσαν να είναι: η ανάλυση διαλόγων οι οποίοι αναπτύσσονται σε μικρές ομάδες παιδιών που συζητούν πάνω σε προετοιμασμένους θεματικούς άξονες, η ανάλυση θεατρικού παιχνιδιού πάνω σε θέματα και καταστάσεις από συγκεκριμένες σκηνές ταινιών που παρακολούθησαν τα παιδιά, αλλά και πλάγιες ερωτήσεις που διερευνούν θέματα προσωπικών στάσεων του τύπου: «αν ο Χάρι Πότερ ήταν συμμαθητής σου, ποια θα ήταν τα αγαπημένα του μαθήματα;» ή «όταν ο Χάρι Πότερ ζούσε στο σπίτι των συγγενών του, στο Λονδίνο, θα έκανε παρέα με μεταναστόπουλα;» ή ακόμα κλίμακες Likert του τύπου «ο Σούπερμαν έκανε καλά που προτίμησε να σώσει το τρένο, παρά να προστατέψει το σπίτι του;» (διαφωνώ - μάλλον διαφωνώ - αναποφάσιστος - μάλλον συμφωνώ - συμφωνώ) κ.λπ. Στα θέματα πρόσληψης, εντάσσεται και η έρευνα σχετικά με την πρόσληψη των κινηματογραφικών εκφραστικών μέσων και των κινηματογραφικών συμβάσεων. Η έρευνα αυτή μπορεί να στραφεί προς διάφορες κατευθύνσεις: πρόσληψη των κινηματογραφικών 4 Συναφείς έρευνες (πρόσληψη, προτιμήσεις παιδικού κοινού) στην ελληνική βιβλιογραφία: Γαλάνη Α., Κυρίδης Α., στο αφιέρωμα Κινηματογράφος και Εκπαίδευση, περιοδικό Σύγχρονη Εκπαίδευση, τεύχος 142, 2005, σελ και

6 συμβάσεων από πολιτισμικά αποκομμένους πληθυσμούς (θέματα δηλαδή πρώτης εξοικείωσης με το μέσον) ή πρόσληψη από παιδιά πολύ μικρής ηλικίας (π.χ. η πρόσληψη του γενικού ή του κοντινού κάδρου στη νηπιακή ηλικία). γ. Μια άλλη ενδιαφέρουσα ερευνητική κατεύθυνση στην περιοχή αυτή, είναι οι κινηματογραφικές προτιμήσεις του παιδικού κοινού. Επιλέγοντας διάφορες κατηγορίες παιδικού κοινού (κατά ηλικίες, κατά εθνικότητες, κατά οικονομικοκοινωνικές ή πολιτισμικές κατηγοριοποιήσεις κ.λπ.) παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι προτιμήσεις των παιδιών σχετικά με τις ταινίες που επιλέγουν να παρακολουθήσουν αλλά και οι αντιδράσεις τους σε μια ταινία ή μια ομάδα ταινιών. Για παράδειγμα, έχει κατά καιρούς υποστηριχθεί ότι στα παιδιά αρέσουν οι ταινίες όπου ήρωες - παιδιά δρουν και δικαιώνονται σε ένα κόσμο ενηλίκων. Σε ποια έκταση επιβεβαιώνεται κάτι τέτοιο; Ποιους ήρωες επιλέγουν τα παιδιά όταν φαντασιώνονται; Σε ποιο βαθμό (κατά ηλικία και πολιτισμικό πλαίσιο) τα παιδιά παρακολουθούν ταινίες δικής τους επιλογής; Αν αυτό συμβαίνει σπάνια για προβολές μέσα σε κινηματογραφικές αίθουσες, μήπως συμβαίνει συχνότερα για προβολές κινηματογραφικών ταινιών από τηλεόραση ή DVD μέσα στο σπίτι; Από ποιους παράγοντες (διαφήμιση, συνομήλικοι, παρότρυνση εκπαιδευτικών, καθοδήγηση γονέων κ.λπ.) καθορίζονται οι επιλογές των παιδιών; δ. θέματα αγωγής. Τι προσφέρει στα παιδιά η παρακολούθηση κινηματογραφικών ταινιών; Θα μπορούσαμε αντίστοιχα να αναρωτηθούμε, τι προσφέρει στα παιδιά η ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων; Τι προσφέρει στα παιδιά η επαφή με έργα τέχνης; Η ατελέστερη (μήπως και αφελέστερη;) απάντηση είναι αισθητική καλλιέργεια! Η επαφή με την τέχνη είναι ίσως η μόνη ευκαιρία που έχουν τα παιδιά να στοχαστούν ελεύθερα για τα μεγάλα θέματα της ζωής και του πολιτισμού. Να αναγάγουν δηλαδή τα θέματα της καθημερινότητάς τους σε προβληματισμούς σχετικά με την κοινωνία όπου ζουν και τη θέση τους ως πολιτών μέσα σ αυτήν. Ας σταματήσουμε εδώ, επισημαίνοντας μόνον ότι σε ένα πλαίσιο τυποποιημένης διαπαιδαγώγησης όπως το σημερινό, όπου το σχολείο - όπως προβλέπεται- αναπαράγει τις κρατούσες αντιλήψεις 6

7 και η εξωσχολική ψυχαγωγία καθορίζεται από κυρίαρχες μορφές αισθητικής και έκφρασης, η επαφή με έργα τέχνης και ιδιαίτερα με μορφές κινηματογραφικής αφήγησης πέρα από αυτές που χαρακτηρίζουν τη βιομηχανία της ψυχαγωγίας, παρέχει στους μαθητές ευκαιρίες για εξοικείωση με εναλλακτικούς τρόπους σκέψης και επικοινωνίας. Όπως φανερώνει ο παρακάτω ενδεικτικός προβληματισμός, οι διαστάσεις που αναδύονται όταν οι κινηματογραφικές ταινίες εξεταστούν από τη σκοπιά της αγωγής, είναι πάρα πολλές: 1. επιδράσεις στη συμπεριφορά των παιδιών: πώς λειτουργούν οι μηχανισμοί ταύτισης (με τους ήρωες μιας κινηματογραφικής αφήγησης) στην παιδική ηλικία; είναι πράγματι τόσο γραμμικοί όσο οι περισσότεροι «ανησυχούντες» πιστεύουν; η τυχόν αντανάκλαση θεμάτων βίας στο παιδικό παιχνίδι (μετά από την παρακολούθηση σχετικών σκηνών) συνιστούν πραγματικά ανησυχητικές επιρροές στη συμπεριφορά των παιδιών; Δηλαδή παιχνίδι με θεματικό πλαίσιο τη βία (Πέρσες - Σπαρτιάτες, κλέφτες - αστυνόμοι, εισβολείς - υπερασπιστές, καλοί - κακοί κ.λπ.), συνεπάγεται απαραίτητα βίαιες συμπεριφορές κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού και - πολύ πιο σημαντικό- βίαιη συμπεριφορά στην καθημερινή ζωή; πώς επηρεάζεται η συμπεριφορά των παιδιών από την παρακολούθηση ταινιών που προβάλλουν ορισμένα πρότυπα και τρόπους ζωής; Η παρακολούθηση ταινιών που χαρακτηρίζονται από έντονες στερεοτυπικές αντιλήψεις, αποτελούν για το παιδί - δέκτη επιβεβαίωση και ενίσχυση των στερεότυπων αυτών στην καθημερινή του συμπεριφορά; [για όλα τα παραπάνω βέβαια, η σχετική έρευνα έχει από χρόνια μετατοπιστεί στο χώρο της τηλεόρασης] 2. παιδαγωγικό μοντέλο επιλογής και προβολής ταινιών: ποιες είναι οι πιο κατάλληλες ταινίες για κάθε ηλικία; πώς μπορούν να εξασφαλιστούν οι παιδαγωγικά βέλτιστες προϋποθέσεις παρακολούθησης των κινηματογραφικών ταινιών από μαθητές; χρειάζεται καθοδήγηση πριν και μετά την προβολή; υπάρχουν προτάσεις για δραστηριότητες με αφορμή την παρακολούθηση μιας ταινίας; 7

8 υπάρχουν πρότυπα για συνοδευτικό εκπαιδευτικό υλικό; ενδιαφέρον εδώ παρουσιάζει και η μελέτη των αντιλήψεων των γονιών για το τι θεωρούν παιδαγωγικά επιθυμητή ταινία. 3. θεσμικό πλαίσιο από τη σκοπιά της αγωγής: πως ορίζει η πολιτεία την παιδαγωγικά επιθυμητή ταινία; υπάρχουν ταινίες που πρέπει να αποφεύγονται; χρειάζονται προστατευτικές διατάξεις για τις κύριες ηλικιακές κατηγορίες παιδιών; πόσο λειτουργικό μπορεί να είναι το θεσμικό πλαίσιο χαρακτηρισμού των κινηματογραφικών ταινιών ως κατάλληλων, ακατάλληλων κ.λπ.; πόσο λειτουργικό μπορεί να είναι το θεσμικό πλαίσιο μιας επιτροπής η οποία ορίζει τις ταινίες που θεωρούνται κατάλληλες για το μαθητικό κοινό (θεσμός του ΥΠ.Ε.Π.Θ.); Ας επισημανθεί ότι, αν εξαιρέσει κανείς έναν αριθμό σημαντικών, εκτός κυκλώματος ταινιών που προέρχονται από το Φεστιβάλ Ολυμπίας, πρόκειται για έναν μηχανισμό δυνητικού «ελέγχου» ο οποίος «χαρτζιλικώνει» διάφορους διανομείς ταινιών παραμερίζοντας σπουδαίες ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου οι οποίες - επειδή κανείς δεν τις υπέβαλε για άδεια- απλά δεν προβλέπονται στους καταλόγους καταλληλότητας! Δυστυχώς, η ακαδημαϊκή έρευνα δεν έχει μέχρι σήμερα προθυμοποιηθεί ώστε να δοθούν απαντήσεις σε τέτοιου είδους ερωτήματα που εμπεριέχουν ιδεολογικές επιλογές και προτάσεις για χάραξη πολιτικής. Ωστόσο τα ερωτήματα αυτά κυριαρχούν στη σχολική πράξη και η έλλειψη έγκυρων απαντήσεων αφήνει εκπαιδευτικούς και γονείς στο έλεος δημοσιογραφικών (ενίοτε και θρησκευτικών!) εκτιμήσεων ή ιδιοτελών πρωτοβουλιών από ιδιωτικές επιχειρήσεις. Ας μη γίνει λόγος για κάποιες ακαδημαϊκές φωνές που αναπαράγουν παιδαγωγικά στερεότυπα του 60 ε. οι παραπάνω κόμβοι προβληματισμού αναπόφευκτα θέτουν το θέμα της κινηματογραφικής παιδείας. Ενός πλαισίου δηλαδή που, μέσα στο προβλεπόμενο Πρόγραμμα Σπουδών της τυπικής εκπαίδευσης, θα φέρει τα παιδιά σε επαφή με την κινηματογραφική έκφραση. Ο (χαρτογραφικός) στόχος του παρόντος κειμένου επιτρέπει μονάχα την παράθεση των κυριότερων, ίσως, ερωτημάτων που συνδέονται με το θέμα αυτό: 8

9 κινηματογραφική παιδεία ως μάθημα επιλογής στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση ή μήπως κινηματογραφική παιδεία για όλους τους μαθητές σε ολόκληρη τη διάρκεια της υποχρεωτικής εκπαίδευσης; και πιο πέρα: εξειδικευμένο μάθημα κινηματογράφου ή δραστηριότητες κινηματογράφου ενταγμένες σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα του Προγράμματος Σπουδών; (τέτοιες δραστηριότητες μπορούν να είναι η παρακολούθηση ταινιών εκτός σχολείου ως εκδηλώσεων πολιτισμού, η θέαση και μελέτη αποσπασμάτων από κινηματογραφικά έργα στο πλαίσιο διαφόρων μαθημάτων, η παραγωγή μικρών κινηματογραφικών δοκιμίων στο πλαίσιο διαφόρων μαθημάτων, η παραγωγή ανεξάρτητων μαθητικών ταινιών από ομάδες μαθητών κ.λπ.). Άραγε υπάρχουν προτάσεις τέτοιου είδους δραστηριοτήτων για όλες τις ηλικίες; αυτόνομη κινηματογραφική παιδεία ή ευρύτερη οπτικοακουστική παιδεία 5 που καλύπτει αφενός και άλλες μορφές καλλιτεχνικής 5 Προτεινόμενη βιβλιογραφία για θέματα οπτικοακουστικής παιδείας: Buckingham D. (2008), Εκπαίδευση στα ΜΜΕ, εισαγωγή - επιμέλεια: Κούρτη Ε., Ελληνικά Γράμματα. Αφιέρωμα: Αγωγή και εκπαίδευση στα μέσα επικοινωνίας, πρόλογος - επιμέλεια: Ντάβου Μ., περιοδικό Ζητήματα Επικοινωνίας, τεύχος 6, Καστανιώτης Αφιέρωμα: Κινηματογράφος και Εκπαίδευση, πρόλογος - επιμέλεια: Χρονοπούλου Α., περιοδικό Σύγχρονη Εκπαίδευση, τεύχος 142, Κούρτη Ε. (2004), Εκπαίδευση και τηλεόραση, στο βιβλίο: Τηλεόραση και ελληνική κοινωνία, σύνταξη: Λεβεντάκος Δ., Εικών, Αθήνα, σελ Κούρτη Ε. (2003), Ο αλφαβητισμός στα ΜΜΕ στο νηπιαγωγείο, στο βιβλίο πρακτικών: Γλώσσα και Μαθηματικά στην προσχολική ηλικία, ΠΤΠΕ - Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ρέθυμνο. Craggs C.E. (2003), Εκπαίδευση για τα media στο δημοτικό σχολείο, Κώδικας, Θεσσαλονίκη. Θεοδωρίδης Μ. (2002), Γνωριμία με την Οπτικοακουστική Έκφραση: Προτάσεις του Προγράμματος «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισμός» για την καθιέρωση της οπτικοακουστικής παιδείας στο σχολείο, στο περιοδικό Η Λέσχη των Εκπαιδευτικών, Πατάκης, τεύχος 27, σ Πρακτικά επιστημονικής συνάντησης: Η αξιοποίηση των ΜΜΕ στο σχολείο, επιμέλεια: Χαραμής Π., εκδ. Σχολής Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Αθήνα Πρακτικά συνεδρίου: Παιδί και κινηματογράφος, επιμέλεια: Κούτρας Σ., Σαββάλας

10 οπτικοακουστικής έκφρασης (φωτογραφία, κινούμενο σχέδιο, φωτοκόμικς φωτοαφηγήσεις, δημιουργική ηχογράφηση, βιντεοάρτ κ.λπ.) και αφετέρου δραστηριότητες κριτικής αντιμετώπισης των προϊόντων των ΜΜΕ; Ποιο θα πρέπει να είναι το περιεχόμενο των δραστηριοτήτων αυτών κατά ηλικίες; σε σύνδεση με τα παραπάνω: οι διδάσκοντες θα είναι σκηνοθέτες - καθηγητές κινηματογράφου ή εκπαιδευτικοί διαφόρων ειδικοτήτων που θα αξιοποιούν τις προβλεπόμενες ευκαιρίες για κινηματογραφικές δραστηριότητες στο μάθημά τους; Στην κατεύθυνση αυτή θα μπορούν να συνεργάζονται και με επαγγελματίες - επισκέπτες από το χώρο του κινηματογράφου; η αξιοποίηση κινηματογραφικών ταινιών μέσα στην τάξη αναφέρεται ουσιαστικά σε εκπαιδευτικές ταινίες και ντοκιμαντέρ ή θα πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα ήδη του κινηματογράφου; με ποια οπτική μπορεί η μελέτη κινηματογραφικών ταινιών μέσα στο σχολείο να είναι γόνιμη; με πρόσθετες πληροφορίες για τους ηθοποιούς, το σκηνοθέτη και τις συνθήκες παραγωγής της ταινίας; πόσο μπορούν να συμβάλουν εκδηλώσεις με προσκεκλημένους συντελεστές της ταινίας; πόσο συμβάλλει, στις περιπτώσεις αυτές, ο λόγος που προέρχεται από κριτικούς και θεωρητικούς του κινηματογράφου; [και οι τρεις παραπάνω προτάσεις περιγράφονται σε σχετική προκήρυξη προγράμματος του ΥΠ.ΠΟ] με προετοιμασμένα ερωτήματα που θέτουν το πλαίσιο (κοινωνικό, φιλοσοφικό κ.λπ.) της ταινίας και προβλεπόμενη συζήτηση μεταξύ των μαθητών πάνω στα ερωτήματα αυτά; με δραστηριότητες μελέτης των ιδιαίτερων εκφραστικών μέσων που χρησιμοποιεί η ταινία; με διακειμενικές δραστηριότητες όπως, για παράδειγμα, συγκρίσεις λογοτεχνικών ή θεατρικών έργων με τις αντίστοιχες μεταφορές τους στον κινηματογράφο; με συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών ταινιών από διαφορετικούς σκηνοθέτες, που αναφέρονται στο ίδιο θέμα; 10

11 με συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών ταινιών του ίδιου δημιουργού; πώς μπορεί να αναπτυχθεί κριτικός λόγος από τους ίδιους τους μαθητές; πώς μπορούν να συμβάλουν στην κατεύθυνση αυτή, οι επιτροπές βράβευσης ταινιών από παιδιά και νέους στο πλαίσιο διαφόρων φεστιβάλ και αφιερωμάτων; [πολλές από τις παραπάνω προτάσεις είναι παρόμοιες με αυτές που χρησιμοποιούνται στο χώρο της διδακτικής της λογοτεχνίας] μπορεί να ολοκληρωθεί ένα πρόγραμμα κινηματογραφικής παιδείας χωρίς να περιλαμβάνει παραγωγή κινηματογραφικού έργου από τα ίδια τα παιδιά; (εκτενής καταγραφή του σχετικού προβληματισμού, ακολουθεί στο ΙΙΙ παρακάτω). πώς μπορούν να συμβάλουν στην παροχή κινηματογραφικής παιδείας εξωσχολικοί θεσμοί όπως τα κινηματογραφικά φεστιβάλ για μαθητές, το δίκτυο δημοτικών κέντρων υποστήριξης των μαθητικών παραγωγών, η χρηματοδότηση των μαθητικών παραγωγών από κρατικούς ή ιδιωτικούς φορείς κ.λπ.; σχετικός προβληματισμός καταγράφεται στο ΙΙΙ παρακάτω). στ. σε διάκριση από την κινηματογραφική παιδεία που εν δυνάμει αξιοποιεί το σύνολο της κινηματογραφικής παραγωγής, μπορούμε να αναφερθούμε στις καθαρά εκπαιδευτικές ταινίες. Πρόκειται για ταινίες με αυστηρά διδακτικούς στόχους όπως είναι οι εξειδικευμένες ταινίες για τη διδασκαλία διαφόρων θεμάτων από τα προβλεπόμενα γνωστικά αντικείμενα. Θα τις χαρακτηρίσουμε ως εφαρμογές της διδακτικής μεθοδολογίας κάθε μαθήματος και μάλιστα αξιοποίησης της εκπαιδευτικής τεχνολογίας (χρήση εποπτικών μέσων διδασκαλίας). Σήμερα πια, οι εφαρμογές αυτές έχουν μετεξελιχτεί σε αξιοποίηση σύγχρονου εκπαιδευτικού λογισμικού και πλοήγηση στο διαδικτυακό χώρο για την κάλυψη των παραπάνω διδακτικών αναγκών. ΙΙΙ. Ήδη ανάμεσα στα ερωτήματα για την κινηματογραφική παιδεία που καταγράφηκαν, επισημάνθηκε μια νέα διάσταση στη σχέση των παιδιών με τον κινηματογράφο. Μετά τα παιδιά - ήρωες σε κινηματογραφικές ταινίες, μετά τα παιδιά - καταναλωτές (θεατές - δέκτες - κοινό) κινηματογραφικών ταινιών, μπορούμε να αναφερθούμε στα παιδιά που 11

12 π α ρ ά γ ο υ ν κινηματογραφικές ταινίες. Η οπτικοακουστική έκφραση, δηλαδή η αφήγηση και η διατύπωση νοημάτων με εικόνες και ήχους, ενώ δεν διέπεται από την αυστηρότητα που χαρακτηρίζει το γραπτό λόγο, έχει όμως πολλά από τα γνωρίσματα ενός συστήματος επικοινωνίας όπως η γλώσσα και η γραφή. Μπορεί να αφηγηθεί μια ιστορία με πλοκή άλλοτε αξιοποιώντας τη γραμμική ανάπτυξη και άλλοτε με τρόπο αποσπασματικό, εισάγοντας άλματα στο χρόνο και στο χώρο. Μπορεί να διαφοροποιείται σε είδη οπτικοακουστικών κειμένων όπως η ποίηση, το δοκίμιο, η αναφορά, η διακήρυξη, η προπαγάνδα, η διαφήμιση κ.λπ., μπορεί να δημιουργεί συμβολισμούς, μεταφορές, παρομοιώσεις κ.λπ., μπορεί να αξιοποιεί τα δικά της υφολογικά και καλολογικά στοιχεία και, φυσικά, η οπτικοακουστική έκφραση διαθέτει αναγνωρίσιμους ρυθμούς και δομές. Αυτά λοιπόν τα χαρακτηριστικά της οπτικοακουστικής έκφρασης, ενισχύουν την άποψη ότι, προκειμένου τα παιδιά να εξοικειωθούν με αυτό το κυρίαρχο σύστημα επικοινωνίας, δεν αρκεί να γίνουν κριτικοί καταναλωτές - αναγνώστες των οπτικοακουστικών κειμένων, αλλά πρέπει οπωσδήποτε να αναπτύξουν και δεξιότητες παραγωγής των δικών τους οπτικοακουστικών κειμένων. Να διατυπώσουν δηλαδή τον δικό τους οπτικοακουστικό λόγο, προβάλλοντας τις προσωπικές τους απόψεις και σκέψεις. Αξιοποιώντας την επικοινωνιακή τεχνολογία και τα σύγχρονα οπτικοακουστικά εργαλεία, τα παιδιά θα πρέπει να έχουν τις απαραίτητες ευκαιρίες ώστε, στο πλαίσιο της τυπικής εκπαίδευσης, να συντάσσουν, να διαμορφώνουν και να δημοσιοποιούν τα δικά τους οπτικοακουστικά κείμενα. Αξίζει ίσως να επισημάνουμε ότι οι διαδικασίες παραγωγής οπτικοακουστικών κειμένων από μαθητές (δηλαδή από συντάκτες οπτικοακουστικών κειμένων που δεν εξαρτώνται άμεσα από την κρατούσα οπτικοακουστική βιομηχανία), παράλληλα με το έργο των ανεξάρτητων καλλιτεχνών και άλλων μικρής εμβέλειας ομάδων παραγωγής ταινιών, συμβάλλουν στην ενίσχυση των εναλλακτικών μορφών οπτικοακουστικής έκφρασης και στη διεύρυνση της οπτικοακουστικής κουλτούρας. α. στο πλαίσιο των μαθημάτων για όλους τους μαθητές Οι ευκαιρίες για παραγωγή, από ομάδες μαθητών, μικρών ταινιών που μπορούν να ενταχθούν σε οποιοδήποτε μάθημα, είναι πάρα πολλές: 1. σε διάφορα σχολικά projects: 12

13 για θέματα ιστορικής μνήμης (καταγραφή αφηγήσεων, μαρτυριών κ.λπ.) για επισκέψεις σε χώρους κοινωνικής αναφοράς (λαϊκή αγορά, σταθμός τρένου, λιμάνι, εργοστάσιο κ.λπ.) ή πολιτισμικής αναφοράς (αρχαιολογικοί χώροι, μνημεία, ιστορικά κτήρια κ.λπ.). για θέματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης (έρευνα και συλλογή υλικού σε βιοτόπους, δάση κ.λπ.) Στο πλαίσιο τέτοιων projects μπορούν να γίνουν βιντεοσκοπήσεις συνεντεύξεων, καταγραφές χώρων, κτηρίων κ.λπ. ως υλικό προέρευνας και τεκμηρίωσης που οι μαθητές, αφού συλλέξουν, θα επεξεργαστούν μέσα στη τάξη και ίσως οδηγηθούν σε μια οπτικοακουστική παρουσίαση - ρεπορτάζ σε ευρύτερο κοινό. 2. ασκήσεις μικρών ταινιών από ομάδες μαθητών ως εξοικείωση με τα διάφορα είδη ενημερωτικού κινηματογράφου (ρεπορτάζ, δημοσκόπηση, διαφήμιση, προπαγάνδα κ.λπ.) όπου, εφόσον δοθούν ευκαιρίες (ίσως σε δραστηριότητες «ευέλικτης ζώνης» ή μαθημάτων προσανατολισμένων σε κοινωνικό προβληματισμό) οι μαθητές μπορούν να επιχειρήσουν μικρές ταινίες, ακολουθώντας την αντίστοιχη επικοινωνιακή μεθοδολογία (καθορισμός της ομάδας- στόχου, ανάλυση στρατηγικής προσέγγισης, διαμόρφωση «κόνσεπτ», μέτρηση αντιδράσεων κοινού κ.λπ.). 3. στο πλαίσιο γλωσσικών μαθημάτων, ασκήσεις μικρών ταινιών από ομάδες μαθητών, που βασίζονται σε ένα στίχο ή ένα ποίημα ή ένα απόσπασμα λογοτεχνικού έργου, ως δοκιμών σε θέματα οπτικοποίησης λόγου, εκφοράς λόγου παράλληλα με εικόνα, υποκατάστασης λόγου από άλλα εκφραστικά μέσα κ.λπ. 4. μικρές ταινίες animation (διάφορες απλές τεχνικές με χάρτινες φιγούρες, πλαστελίνη, μικρο- αντικείμενα, σχέδια κ.λπ.) που επιτρέπουν την ολοκλήρωση πολύ απλών ενοτήτων αφήγησης εξοικειώνοντας τα παιδιά με την ιδέα της «ελεγχόμενης κατασκευής» (έννοια που, σε άλλες μορφές οπτικοακουστικών αφηγήσεων - λόγω του «ρεαλισμού» της φωτογραφικής εικόνας και του ήχου- δεν είναι αμέσως προφανής και αντιληπτή). Οι εκφραστικές ασκήσεις του είδους αυτού, εφόσον υπάρχει η κατάλληλη καθοδήγηση και τεχνική υποδομή, προσφέρεται και για παιδιά πολύ μικρής ηλικίας. 5. καταγραφή, από ομάδα μαθητών, της δημιουργικής προσπάθειας άλλων μαθητικών ομάδων (καταγραφή προετοιμασίας και τελικού 13

14 αποτελέσματος σε μια μαθητική θεατρική παράσταση, καταγραφή της προπόνησης κάποιων μαθητών - αθλητών και των αντίστοιχων σχολικών αγώνων, καταγραφή προετοιμασίας και τελικού αποτελέσματος για μια σχολική γιορτή, καταγραφή της σχολικής ζωής σε ώρα διαλλείματος, καταγραφή μιας σχολικής εκδρομής κ.λπ.) 6. ως ένα είδος οπτικοακουστικής, προ- κινηματογραφικής άσκησης που προσφέρεται για παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας, ας επισημανθεί και η δημιουργία μικρών φωτοκόμικς - φωτοαφηγήσεων, με σειρά διαδοχικών φωτογραφιών, που μπορούν να αναφέρονται σε απλά, καθημερινά θέματα όπως: βουρτσίζω τα δόντια μου, φοράω το μπουφάν μου, φοράω τα παπούτσια μου, ποτίζω μια γλάστρα, καθαρίζω ένα φρούτο κ.λπ. β. ως ελεύθερες δραστηριότητες για ενδιαφερόμενους μαθητές: Πέρα από τις τυχόν «ασκήσεις» παραγωγής οπτικοακουστικών κειμένων στο πλαίσιο κάθε γνωστικού αντικειμένου της τυπικής εκπαίδευσης που θα προβλέπονται για όλους τους μαθητές, είναι σκόπιμο να κατοχυρωθούν και σχολικές παραγωγές από ομάδες μαθητών οι οποίοι θέλουν να εκφράσουν τις προσωπικές τους καλλιτεχνικές ανησυχίες και απόψεις. Κάνουμε πια λόγο για ανεξάρτητες μαθητικές κινηματογραφικές παραγωγές που, με τη στήριξη κάποιων εκπαιδευτικών και φορέων, πραγματοποιούνται εκτός μαθημάτων (όπως οι σχολικές θεατρικές παραστάσεις) και παρέχουν εξαιρετικές παιδαγωγικές ευκαιρίες πολιτισμού συχνά επηρεάζοντας ολόκληρη τη σχολική κοινότητα σε κατευθύνσεις φιλοσοφικού, κοινωνικού και καλλιτεχνικού στοχασμού. Ακόμα και ταινίες που μπορεί να θεωρηθούν αισθητικά αφελείς ή ευτελείς, εφόσον προέρχονται από συμμαθητές, μπορούν να προκαλέσουν, μέσα στη σχολική κοινότητα, παιδαγωγικά γόνιμες συζητήσεις, αντιπαραθέσεις ή να αποτελέσουν ερέθισμα για νέες αντίστοιχες παραγωγές. Γι αυτό, η ενίσχυσή τους μέσα από κρατικούς ή και ιδιωτικούς φορείς, θέτει μια σειρά από θέματα για το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο στήριξης και ενίσχυσής τους: θεσμικό πλαίσιο που να προβλέπει και να ενθαρρύνει τέτοιες σχολικές παραγωγές με πρωτοβουλία μαθητών ή εκπαιδευτικών θεσμικό πλαίσιο οικονομικής στήριξης και παροχής τεχνογνωσίας 14

15 θεσμικό πλαίσιο στήριξης - ενίσχυσης ειδικών φεστιβάλ όπου οι μαθητικές παραγωγές μπορούν να προβάλλονται και να διακρίνονται. [πολλά από τα παραπάνω ήδη λειτουργούν με αποσπασματικές πρωτοβουλίες εκπαιδευτικών και φορέων, όπως το «Κάμερα - Ζιζάνιο» στο Διεθνές Φεστιβάλ Ολυμπίας, το «Πρώτο Βήμα» στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, οι δραστηριότητες Ecokids στο Φεστιβάλ Ecofilms της Ρόδου, τα εκπαιδευτικά προγράμματα της Ελληνικής Ταινιοθήκης, του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, της Γ.Γ. Νέας Γενιάς και κ.ά., που σίγουρα συμβάλλουν στην απόκτηση εμπειρίας και σχετικής τεχνογνωσίας. Δεν έχει όμως παρουσιαστεί μια ολοκληρωμένη πρόταση οπτικοακουστικής παιδείας για συστηματικές παρεμβάσεις σε εθνική κλίμακα]. Με αφορμή τις ταινίες που παράγουν παιδιά, ανοίγεται μία ακόμα μεγάλη περιοχή έρευνας: πώς επιλέγουν διάφορες ομάδες παιδιών (ηλικίες, οικονομικοκοινωνική διαστρωμάτωση, πολιτισμικές ή εθνικές ιδιαιτερότητες κ.λπ.) τα θέματά τους; πώς αναπαριστούν τον κοινωνικό τους περίγυρο; πώς αντανακλώνται οι οικογενειακές τους σχέσεις μέσα στις ταινίες τους; αλλά και: σε συνάρτηση με διάφορες παραμέτρους, ποια είδη κινηματογράφου εκπροσωπούνται σε μια ομάδα μαθητικών παραγωγών; ποια εκφραστικά μέσα προτιμούν να αξιοποιούν οι μαθητές κατά ηλικίες; ποιες εκφραστικές τους επιλογές αντανακλούν ταινίες ή τηλεοπτικά προϊόντα που έχουν καταναλώσει στο παρελθόν; κ.λπ. Έτσι, ανατρέχοντας στο Ια παραπάνω (η παιδική ηλικία ως αντικείμενο αναπαράστασης), ίσως κάποια στιγμή θα μπορούσε να γίνει λόγος και για αναπαραστάσεις της παιδικής ηλικίας μέσα στο έργο παιδιών, ανιχνεύοντας πότε πρωτότυπες ματιές και πότε στερεότυπα για την παιδική ηλικία που υιοθετήθηκαν από την κυρίαρχη ιδεολογία του περιβάλλοντος των παιδιών και των οπτικοακουστικών προϊόντων που καταναλώνουν. Και οι δύο αυτές περιπτώσεις παρουσιάζουν μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον. IV. Χαρτογραφώντας το χώρο «Κινηματογράφος και Παιδί» ολοκληρώσαμε μία ενδεικτική ανασκόπηση των επί μέρους περιοχών όπως προκύπτουν όταν χρησιμοποιήσουμε ως αφετηρία - κλειδί την έννοια «παιδί». Όμως ο χώρος που μας απασχολεί, δεν θα έχει εξαντληθεί αν παραλείψουμε να εξετάσουμε μερικές ακόμα περιοχές που προκύπτουν εφόσον επιλέξουμε ως αφετηρία - κλειδί την έννοια «κινηματογραφική ταινία». Έτσι, οι «ταινίες γ ι α π α ι δ ι κ ό κ ο ι ν ό» αποτελούν μια ιδιαιτερότητα που 15

16 οφείλεται στην πρόθεση κάποιων ομάδων παραγωγής να απευθυνθούν στα παιδιά. Πρόθεση που, όπως θα δούμε πιο κάτω, άλλοτε ξεκινά από καθαρά οικονομικά κίνητρα (για τις μεγάλες εταιρίες παραγωγής και διανομής θεάματος τα παιδιά αποτελούν ιδιαίτερα σημαντική «αγορά») και άλλοτε από την ευαισθησία ανεξάρτητων δημιουργών που επιλέγουν να απευθυνθούν σε παιδιά. Ήδη στο ΙΙ παραπάνω, αναφερθήκαμε διεξοδικά στα θέματα που προκύπτουν από τη σχέση των παιδιών με τις κινηματογραφικές ταινίες (θέματα πρόσληψης, θέματα αγωγής, θέματα κινηματογραφικής παιδείας κ.λπ.) και επισημάνθηκε ότι τα θέματα αυτά αφορούν το σύνολο των κινηματογραφικών ταινιών που προσφέρονται για κατανάλωση και τις οποίες, προφανώς, πολλά παιδιά επιλέγουν να παρακολουθήσουν. Θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι (όπως ισχύει και στη λογοτεχνία) μία κινηματογραφική ταινία, ανεξάρτητα αν η πρόθεσή της είναι να απευθυνθεί σε κοινό ενηλίκων, μπορεί να έχει σημαντικές παιδαγωγικές αρετές, να αναπτύσσει τα θέματά της με τρόπο άμεσο και εύληπτο, ώστε τελικά να αποτελεί εξαιρετικό πλαίσιο για προβληματισμό νέων και παιδιών τόσο ιδεολογικό - κοινωνικό όσο και αισθητικό, δηλαδή για προβληματισμό σχετικά με τις ιδιαιτερότητες της κινηματογραφικής έκφρασης. Τι μπορεί λοιπόν να προσθέσει στα παιδαγωγικά ερεθίσματα, τα οποία ένας ικανός παιδαγωγός έχει τη δυνατότητα να επιλέξει από την παγκόσμια κινηματογραφική παραγωγή, ένα ιδιαίτερο είδος ταινιών που «δηλώνει» ότι έχει αυξημένες παιδαγωγικές ευαισθησίες; Με αυστηρούς όρους λογικής, τίποτα. Πολλοί δημιουργοί που ισχυρίζονται ότι κάνουν ταινίες για παιδιά, μπορεί να αποκαλούν έτσι διάφορα, στερεότυπα παιδαγωγικά ιδεολογήματα τα οποία, άλλωστε, δεν σπανίζουν και στο χώρο των κατ επάγγελμα παιδαγωγών. Ιδιαίτερα όταν κάνουμε λόγο για το χώρο του σχολείου, αυτό που είναι παιδαγωγικά σημαντικό, κρίνεται στην παιδαγωγική πράξη και διαμορφώνεται καθοριστικά από τον τρόπο που ο ίδιος ο παιδαγωγός - εκπαιδευτικός θα το αξιοποιήσει μέσα στην τάξη του. Όμως η διεθνής παραγωγή ταινιών για παιδιά και νέους (ιδιαίτερα ταινιών της κατηγορίας - β- παρακάτω) είναι μία σοβαρή σε μέγεθος κατηγορία κινηματογραφικών ταινιών, στην οποία επενδύονται ειδικά κονδύλια και επιδοτήσεις, παρέχονται οικονομικές διευκολύνσεις (τουλάχιστον σε μερικές χώρες) και, όπως είναι φυσικό, προσελκύουν αρκετούς αξιόλογους δημιουργούς. Έτσι, σιγά- σιγά ωρίμασε ένας αισθητικός και παιδαγωγικός προβληματισμός, αναδείχθηκαν σπουδαίοι 16

17 δημιουργοί, ξεχώρισαν σημαντικές ταινίες και, χωρίς αμφιβολία, στον ειδικό αυτό χώρο κινηματογράφου μπορεί κανείς να τεκμηριώσει ποιότητες. Χωρίς λοιπόν να θεωρούμε τις ποιότητες αυτές ως δεδομένες, είναι απαραίτητο να αναζητήσουμε, κατά προτεραιότητα στο χώρο αυτόν, πολλά από τα βοηθήματα μιας συστηματικής κινηματογραφικής παιδείας. Προκειμένου όμως να προχωρήσουμε, θα ήταν σκόπιμο να υιοθετήσουμε μία κομμάτι μπακάλικη (αλλά πάντως λειτουργική) διάκριση μεταξύ δύο τουλάχιστον κατηγοριών κινηματογραφικών ταινιών για παιδιά, με κριτήριο την οικονομική «επιφάνεια» της εταιρίας που παράγει την κάθε ταινία: α. ταινίες που απευθύνονται σε παιδιά και προέρχονται από τις μεγάλες, διεθνείς εταιρίες παραγωγής και διανομής παιδικού θεάματος (κλασικό παράδειγμα η εταιρία παραγωγής Disney). Αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της κυρίαρχης οπτικοακουστικής έκφρασης και κάνουν χρήση των σύγχρονων επικοινωνιακών κωδίκων (εντυπωσιακοί, καθηλωτικοί ρυθμοί, τέλειο αισθητικό φινίρισμα, απλοϊκός κοινωνικός προβληματισμός, απλοϊκό αλλά πάντως διασκεδαστικό χιούμορ, αξιοποίηση των κλασικών δραματουργικών και αφηγηματικών συνταγών κ.λπ.). Πρόκειται καθαρά για εφαρμογές «συνταγών» μεγάλου θεάματος οι οποίες όμως, κάπου - κάπου, στα χέρια ευφάνταστων δημιουργικών ομάδων, ξεχειλίζουν από ευρηματικότητα και κέφι (χαρακτηριστικό πρόσφατο παράδειγμα, οι κινηματογραφικές μεταφορές των βιβλίων με τον ήρωα Χάρι Πότερ). Στην καλύτερη περίπτωση, οι παραγωγές αυτές προσφέρουν παιδαγωγικά ευπρεπισμένη και καλαίσθητη ψυχαγωγία. Θέματα για μελέτη: σε ένα σύνολο τέτοιων ταινιών (για παράδειγμα στις ταινίες μιας συγκεκριμένης εταιρίας ή μιας περιόδου κ.λπ.) ανιχνεύονται αισθητικές ή ιδεολογικές τάσεις οι οποίες εγείρουν ενδιαφέροντα θέματα αγωγής; θέματα μονομερούς διανομής και διακίνησης των ταινιών αυτών εις βάρος άλλων. μηχανισμοί διακίνησης συναφών προϊόντων (παιχνίδια, ρούχα, έντυπα κ.λπ.) προκειμένου να διαμορφωθεί κοινό «φανατικών» καταναλωτών παραγωγή συναφών τηλεοπτικών σειρών 17

18 β. ταινίες για παιδιά και νέους που όμως προέρχονται από ανεξάρτητους δημιουργούς ή μικρές εταιρίες παραγωγής οι οποίες στηρίζονται σε συνεργασίες και επιδοτήσεις ενώ η διανομή τους συχνά προκύπτει από τη συμμετοχή τους σε ειδικά φεστιβάλ (όπως το δικό μας Διεθνές Φεστιβάλ ταινιών για παιδιά και νέους στην Ολυμπία). Οι ταινίες της κατηγορίας αυτής αποτελούν προσωπική, κάθε φορά, ιδεολογική και αισθητική έκφραση του δημιουργού τους και αναζητούν εκφραστικούς κώδικες πέρα από αυτούς που χρησιμοποιεί η κυρίαρχη βιομηχανία του παιδικού θεάματος. Επίσης συχνά αναφέρονται σε πολιτισμικό και κοινωνικό πλαίσιο πολύ διαφορετικό από το σύνηθες πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος και - γι αυτό- προσφέρονται για αξιοποίηση σε δραστηριότητες οπτικοακουστικής παιδείας. Αναφερόμαστε εδώ στη συνειδητοποίηση της οπτικής του «άλλου», δηλαδή στην εξοικείωση του μαθητή με τρόπους ζωής και τρόπους σκέψης πολύ διαφορετικούς από τους δικούς του ή, ακόμα, τρόπους πολύ διαφορετικής αντιμετώπισης του ίδιου κόσμου που ο μαθητής έχει συνηθίσει να αντιμετωπίζει μόνον από τη δική του οπτική. Διαδικασία που - κατά πολλούς- αποτελεί θεμελιώδη στόχο της οπτικοακουστικής παιδείας. Η συνακόλουθη ανάγκη στήριξης της παραγωγής ταινιών για παιδιά και νέους, εγείρει μία σειρά από θέματα θεσμικού χαρακτήρα: νομοθετική κατοχύρωση του είδους με κάποια διακριτά χαρακτηριστικά. αποφάσεις αφενός για τη στήριξη της παραγωγής κινηματογραφικών ταινιών για παιδιά και νέους (οικονομικά κίνητρα, φορολογικές απαλλαγές κ.λπ.), αφετέρου για την ευρύτερη διανομή τους και την ενημέρωση των σχολικών κοινοτήτων σχετικά με τις δυνατότητες αξιοποίησης των ταινιών αυτών στο πλαίσιο των σχολικών δράσεων (θα μπορούσε να ενισχυθεί η συστηματική λειτουργία ειδικών κινηματογραφικών προβολών για σχολεία σε εθνική κλίμακα). ενίσχυση των θεσμών όπως τα ειδικά φεστιβάλ τα οποία συμβάλλουν στη δημοσιότητα των ταινιών για παιδιά και νέους (κατηγορία - β- ) και λειτουργούν ως μηχανισμοί διάκρισης των ταινιών που οι κινηματογραφικές τους αρετές συνδυάζονται με την παιδαγωγική τους αξία. Παράλληλα λειτουργούν ως χώροι 18

19 ενημέρωσης των δημιουργών για τις τάσεις που εκφράζονται στην αντίστοιχη διεθνή παραγωγή. V. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω (IIα, το πλαίσιο παρακολούθησης μιας κινηματογραφικής ταινίας), το συνηθέστερο πλαίσιο σχολικής παρακολούθησης κινηματογραφικών ταινιών είναι οι ειδικές προβολές για σχολεία σε κανονικές αίθουσες κινηματογράφου. Όμως τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στην επαρχία όπου δεν προσφέρονται κινηματογραφικές αίθουσες, όλο και περισσότεροι εκπαιδευτικοί προσπαθούν να οργανώσουν κινηματογραφικές προβολές μέσα στα σχολεία τους. Θα ήταν λοιπόν σκόπιμο τελειώνοντας να επισημάνουμε, τα πολλά προβλήματα που συνεπάγεται η προβολή κινηματογραφικών ταινιών μ έ σ α στο σχολείο: τεχνικά (επαρκής ποιότητα προβολής ώστε η παρακολούθηση να μην ακυρώνεται από τεχνικές ελλείψεις όπως μικρή οθόνη, χαμηλή φωτεινότητα, κακός ήχος κ.λπ.) νομικά, καθώς οι προβολές μέσα στο σχολείο είναι ηλεκτρονικές (από DVD) και - κατά συνέπεια- παράνομες. Θα ήταν ευχής έργο να λειτουργούσε ένας ειδικός φορέας - μηχανισμός καταβολής χαμηλών δικαιωμάτων προβολής για σχολικό ή πανεπιστημιακό περιβάλλον. Κατά την αναδρομή στο χώρο «Κινηματογράφος και Παιδί» έγινε προσπάθεια να αναφερθούμε σε όσο γίνεται περισσότερες θεματικές ενότητες που συνδέονται με το θέμα αυτό. Δεν έγιναν καθόλου αναφορές σε θέματα ειδικής αγωγής, καθώς τα θέματα αυτά μπορούν να εξειδικευτούν από τους αρμόδιους ειδικούς εκπαιδευτικούς πάνω σε καθεμιά από τις παραπάνω περιοχές. Όπως τονίστηκε στην αρχή, η προτεινόμενη χαρτογράφηση και τα επί μέρους ερωτήματα - σχόλια που καταγράφονται, αναπόφευκτα αποτελούν τεκμήρια μιας υποκειμενικής οργάνωσης - ανάγνωσης του χώρου. Η ανάδειξη περισσότερων διαστάσεων για πολλά από τα ερωτήματα που τέθηκαν, προϋποθέτει εξειδίκευση και ερευνητική δραστηριότητα. Μακάρι η απόπειρα αυτή χαρτογράφησης να προκαλέσει τέτοιου είδους παραπέρα αναζητήσεις και επεξεργασίες. Δημοσίευση: Θεοδωρίδης Μ. (2009), «Κινηματογράφος και παιδί: μια απόπειρα χαρτογράφησης του χώρου», Περιοδικό ΟΜΕΠ Ερευνώντας τον κόσμο του παιδιού, Αφιέρωμα: Παιδική Ηλικία και Κινηματογράφος, Επιμέλεια: Ε. Κούρτη, Εκδ. Ελληνικά Γράμματα, τεύχος 9,σ

20 ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙ Μια απόπειρα χαρτογράφησης του χώρου Ι. Τα παιδιά μ έ σ α στις ταινίες: α. η παιδική ηλικία ως αντικείμενο αναπαράστασης. β. το παιδί ως υποκείμενο μιας αναπαράστασης. ΙΙ. Τα παιδιά π α ρ α κ ο λ ο υ θ ο ύ ν ταινίες: α. το πλαίσιο παρακολούθησης β. θέματα πρόσληψης. γ. προτιμήσεις του παιδικού κοινού δ. θέματα αγωγής: 1. επιδράσεις στη συμπεριφορά των παιδιών 2. παιδαγωγικό μοντέλο επιλογής και προβολής ταινιών 3. θεσμικό πλαίσιο από τη σκοπιά της αγωγής ε. θέματα κινηματογραφικής παιδείας (σε απόλυτη σύνδεση με το ΙΙΙ) στ. εκπαιδευτικές ταινίες ΙΙΙ. Τα παιδιά π α ρ ά γ ο υ ν κινηματογραφικές ταινίες: α. στο πλαίσιο των μαθημάτων για όλους τους μαθητές 1. σε διάφορα σχολικά projects 2. ασκήσεις μικρών ταινιών από ομάδες μαθητών ως εξοικείωση με τα διάφορα είδη ενημερωτικού κινηματογράφου 3. στο πλαίσιο γλωσσικών μαθημάτων 4. μικρές ταινίες animation 5. καταγραφή, από ομάδα μαθητών, της δημιουργικής προσπάθειας άλλων μαθητικών ομάδων 6. φωτοκόμικς - φωτοαφηγήσεις β. ως ελεύθερες δραστηριότητες για ενδιαφερόμενους μαθητές IV. «ταινίες γ ι α π α ι δ ι κ ό κ ο ι ν ό» : α. ταινίες που απευθύνονται σε παιδιά και προέρχονται από τις μεγάλες, διεθνείς εταιρίες παραγωγής και διανομής παιδικού θεάματος β. ταινίες για παιδιά και νέους που όμως προέρχονται από ανεξάρτητους δημιουργούς ή μικρές εταιρίες παραγωγής V. προβλήματα που συνεπάγεται η προβολή κινηματογραφικών ταινιών μ έ σ α στο σχολείο (τεχνικά - νομικά) 20

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός»

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» εισήγηση του Μένη Θεοδωρίδη που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του Πανελληνίου Συνεδρίου

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Ι. Εισαγωγή Το σενάριο είναι κατά βάση ένα σχέδιο μαθήματος, αυτό που πάντα έχει στο μυαλό του ο εκπαιδευτικός πριν μπει στην τάξη να διδάξει.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Κινηματογράφος και Φωτογραφίες:

Κινηματογράφος και Φωτογραφίες: Κινηματογράφος και Φωτογραφίες: ακόμα και με μια απλή ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ μπορείς: να φτιάξεις μια προσεκτική «οπτική καταγραφή», δηλαδή μια σειρά από φωτογραφίες πουν περιγράφουν ένα γεγονός (όπως είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου 1. Σχέδιο Έκθεσης Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου Εισαγωγή Ο ετήσιος προγραμματισμός αποτελεί βασική λειτουργία της οργάνωσης και της διοίκησης της σχολικής μονάδας και πραγματοποιείται στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών 1 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΚΟΠΟΣ -ΣΤΟΧΟΙ Να εξασφαλιστεί, μέσω της ΠΑ, ένας ουσιαστικός και λειτουργικός συγκερασμός της Παιδαγωγικής Θεωρίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ Επιμέλεια 7 o Διήμερο Διαλόγου για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών 15 & 16 Μαρτίου 2008 Ομάδα Έρευνας της Μαθηματικής Εκπαίδευσης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ i ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 6: Βασικές κατευθύνσεις για τη διδασκαλία του χορού στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Δημιουργική μέθοδος Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΠΑΙΓΔΙΑ ΓΙΑ ΒΙΟΤ ΜΑΘΗΗ ΚΑΙ ΘΡΗΚΔΤΜΑΣΩΝ ΚΔΝΣΡΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΡΔΤΝΑ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας ευπωπαϊκό ππόηυπο Κλίμα & Σχέσεις στο Σχολείο Σχέσεις μεταξύ Σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

1 Στοιχεία δημοσίευσης στο τέλος του κειμένου.

1 Στοιχεία δημοσίευσης στο τέλος του κειμένου. Προτάσεις Οπτικοακουστικής Παιδείας στο χώρο της Τυπικής Εκπαίδευσης Ιδιαιτερότητες, αιτήματα και οργανωτικές δυσκολίες που συνεπάγονται οι επικρατέστερες διατυπωμένες προτάσεις και αναζήτηση συνθετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Απάντηση ερωτήσεων σχετικά με την οργάνωση των Ερευνητικών Εργασιών στο Γενικό Λύκειο κατά το σχολικό έτος 2012-2013 ΛΑΜΙΑ: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Αγαπητοί/ες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «CINE ΔΡΑΣΕΙΣ» ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΝΗΛΙΚΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «CINE ΔΡΑΣΕΙΣ» ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΝΗΛΙΚΕΣ Αστική - Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία ημιουργική Ομάδα για την Ανάπτυξη της Οπτικοακουστικής Επικοινωνίας και Έκφρασηςτων Νέων Ανθρώπων ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «CINE ΔΡΑΣΕΙΣ» ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΞΕΝΙΟΣ. Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΞΕΝΙΟΣ. Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΞΕΝΙΟΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους Εκλεκτοί προσκεκλημένοι Μετά την επιτυχία του Προγράμματος Progress 2009 με θέμα: «Δημιουργικότητα και Καινοτομία ενάντια στις διακρίσεις»

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α )

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α ) (Οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές και προσαρμοσμένες στις δυνατότητες γραφής των μαθητών της Γ Λυκείου.) (Πλαγιότιτλοι - κύρια σημεία του κειμένου

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Νάουσα 13-15. Μαΐου 2005. Μαρία Ρεπούση Επ. Καθηγήτρια Ιστορίας & Διδακτικής της Ιστορίας Παιδαγωγική Σχολή ΑΠΘ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Νάουσα 13-15. Μαΐου 2005. Μαρία Ρεπούση Επ. Καθηγήτρια Ιστορίας & Διδακτικής της Ιστορίας Παιδαγωγική Σχολή ΑΠΘ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Νάουσα 13-15 Μαΐου 2005 Μαρία Ρεπούση Επ. Καθηγήτρια Ιστορίας & Διδακτικής της Ιστορίας Παιδαγωγική Σχολή ΑΠΘ Η αξιοποίηση της βιομηχανικής κληρονομιάς στην ιστορική εκπαίδευση Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΠ ΓΕΛ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Σεπτέμβριος 2014 ΕΤΗΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ.

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας: Μαρούσι, 18-04-2013 Αριθ. Πρωτ. 53600/Γ2 ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015)

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Το Μουσικό Σχολείο (Μ.Σ.) λειτουργεί στην Κύπρο από το 2006. Η ίδρυσή του έγινε στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, με

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών

Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών Αγγελόπουλος Ηρακλής - Γκούντας Ευάγγελος Σχολικοί Σύμβουλοι Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών της Γ δημοτικού Α. Συνοπτικός πίνακας των μηνών διδασκαλίας οποιουδήποτε έτους

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

«Μια πρώτη προσέγγιση για τον διαγωνισμό βίντεο/φωτοαφήγησης: Το κάδρο και τα είδη των κάδρων»

«Μια πρώτη προσέγγιση για τον διαγωνισμό βίντεο/φωτοαφήγησης: Το κάδρο και τα είδη των κάδρων» «Μια πρώτη προσέγγιση για τον διαγωνισμό βίντεο/φωτοαφήγησης: Το κάδρο και τα είδη των κάδρων» Μένης Θεοδωρίδης Μαρία Λεωνίδα (www.karposontheweb.org) Κάδρο αποκαλούμε το περίγραμμα (αλλά και το συνολικό

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιος Προγραμματισμός 2014-2015

Ετήσιος Προγραμματισμός 2014-2015 Ετήσιος Προγραμματισμός 2014-2015 1 ) Διαδικασία Ετήσιου Προγραμματισμού 1.1 Χρονικό διάστημα υλοποίησης : Από - Έως (2 ημερομηνίες της μορφής (ηη/μμ/εεεε) χωρισμένες με (-) πχ: 01/09/2013-10/06/2014)

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Μετανάστευση και κινηματογράφος Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Μετανάστευση και κινηματογράφος Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 3ο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Μετανάστευση και κινηματογράφος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1998 Συντάκτες του φυλλαδίου Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

"...πέρα από την πληροφορία"

...πέρα από την πληροφορία Σχεδιασμός Εκπαιδευτικού Υλικού Το Σεμινάριο (διάρκειας 12-16 ωρών) πραγματοποιήθηκε δύο φορές (Ιούνιος 2013 και Οκτώβριος 2013) με τη φροντίδα του Ελληνικού Τμήματος ICOM. Υπεύθυνος Σεμιναρίου - εισηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιονίου Πανεπιστημίου

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιονίου Πανεπιστημίου ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αποφοίτων Τμήματος Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιονίου Πανεπιστημίου Περιεχόμενα Περίληψη. 3 Εισαγωγή..4 Το Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Σπουδές.....5 Απορρόφηση των Αποφοίτων του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα