9 Η γλώσσα της ορολογίας ή η ορολογία της γλώσσας: μία πτυχή της μελέτης και της διδακτικής της γλωσσικής επικοινωνίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "9 Η γλώσσα της ορολογίας ή η ορολογία της γλώσσας: μία πτυχή της μελέτης και της διδακτικής της γλωσσικής επικοινωνίας"

Transcript

1 9 Η γλώσσα της ορολογίας ή η ορολογία της γλώσσας: μία πτυχή της μελέτης και της διδακτικής της γλωσσικής επικοινωνίας Μαρία, Δημάση, Παρασκευή Σαχινίδου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι επιστημονικές συζητήσεις για την επικοινωνία εν γένει και τη γλωσσική επικοινωνία ειδικότερα έχουν ως μία από τις βασικές παραμέτρους τους την έννοια του genre με δύο επικρατέστερες μεταφράσεις στα ελληνικά άλλοτε ως κειμενικό είδος και άλλοτε ως γένος λόγου. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για να τοποθετηθεί στο προσκήνιο της μελέτης και της διδασκαλίας της γλωσσικής κατά κύριο λόγο επικοινωνίας η κοινωνικοπολιτισμική διάσταση και οι σχετικές κοινωνικοπολιτισμικές πρακτικές και πρόσφατα και τα κοινωνικά δίκτυα που την κατασκευάζουν και κατασκευάζονται από αυτή. Τα τελευταία χρόνια η σχετική ορολογία, με έναυσμα την ολοένα και αυξανόμενη ποικιλία των τρόπων επικοινωνίας, αναβαπτίστηκε με ένα άλλο περιεχόμενο, αυτό των κοινωνικών σχέσεων και της εξουσίας που εκφράζουν, το οποίο αποτυπώνει και την ανάγκη όχι μόνο να μελετώνται αλλά και να γίνονται αντικείμενο διαπραγμάτευσης, πρόκλησης και ίσως και αλλαγής κοινωνικές δομές και πρακτικές. Η σύγχυση που προκλήθηκε σε μία ήδη αδιαφανή έννοια, αυτή του genre, δεν αποτελεί μόνο μία διαφωνία επιστημονικών όρων αλλά και μία διαφωνία εστίασης, καθώς και το επίκεντρο ενός γόνιμου διαλόγου για τη μελέτη της επικοινωνίας εν γένει και της γλωσσικής επικοινωνίας ειδικότερα που έχει επιπτώσεις και στη διδακτική της με την οποία και άλλωστε ευθύς εξαρχής συσχετίστηκε. Η προτεινόμενη ανακοίνωση αποτελεί την προσπάθειά μας να περιγράψουμε αυτές τις διαδρομές του όρου κειμενικό είδος ή γένος λόγου και να συζητήσουμε τις σύγχρονες επικοινωνιακές και διδακτικές του συσχετίσεις. The language of terminology or the terminology of language: an aspect of the study and teaching of language communication Maria Dimasi, Paraskevi Sachinidou ABSTRACT The scientific discussions about communication in general and more specifically language communication have as one of their basic parameters, the concept of genre under two dominant translations in Greek, either as text type and either as discourse genre. The term had been used in order to put in the center of the study and teaching, mainly of language communication, the sociocultural dimension and the relevant sociocultural practices and recently the social networks which construct it and are constructed by it. In the recent years, the relevant terminology was rebaptized, due to the continuing and increasing diversity of communication ways, with a different context, that which relates it to the social relations and the authority that they express. The above context expresses the need not only to study but to negotiate, challenge and perhaps change social structures and practices. The confusion that was caused about an, already, obscure concept, that of genre, is not only a disagreement about scientific terms but also a disagreement on focus of scientific research and moreover the center of a fruitful dialogue for the study of communication in general and especially 133

2 language communication which has consequences for its teaching with which it was initially connected. The proposed announcement consists our effort to describe these trajectories of the term text type or discourse genre and discuss its new implications in communication and teaching. 0 Εννοιολογικές αποσαφηνίσεις Η ορολογία της γλωσσικής επικοινωνίας παρουσιάζει ευθύς εξαρχής μία πρόκληση. Πρέπει κανείς να μιλήσει για τη γλώσσα με τη γλώσσα, να σταθεί παρατηρητής με εργαλείο την ίδια την παρατήρηση. Η παραδοχή της κοινωνικής και επικοινωνιακής διάστασης της επικοινωνίας εν γένει και της γλωσσικής επικοινωνίας ειδικότερα οδήγησε στην ανάπτυξη μιας ορολογίας που φιλοδοξεί να αποτυπώσει, να αποσαφηνίσει και να μελετήσει τα περίπλοκα και δυναμικά εξελισσόμενα δίκτυα των κοινωνικών πρακτικών και σχέσεων που διαμορφώνουν το τοπίο της επικοινωνίας και διαμορφώνονται από αυτό. 1 Περί κειμένου Η επικοινωνία και η γλωσσική επικοινωνία ειδικότερα, η οποία και θα απασχολήσει την παρούσα εργασία κυρίως στο πλαίσιο της γλωσσικής διδασκαλίας με τις ανάλογες παιδαγωγικές-διδακτικές συνεπαγωγές, στην εννοιολογική της οροθέτηση συναρτάται με το σημαινόμενο της λέξης κείμενο (text). Πρόκειται για εκφωνήματα που διακρίνονται για τη συνοχή και τη συνεκτικότητά τους, δημιουργούν ένα σημασιολογικό συνεχές με ολοκληρωμένο νόημα, κατά περίπτωση, στο πλαίσιο κοινωνικά και επικοινωνιακά λειτουργούντων συμφραζόμενων [42], και συνιστούν ένα κοινωνικά, πολιτισμικά οριοθετημένο υποκειμενοποιημένο μήνυμα [21]. Οι έννοιες των κειμένων είναι διαπραγματεύσιμες στη διάρκεια της κοινωνικής διεπίδρασης [21] για την οποία και από την οποία παράγονται και έτσι οι κανόνες δομής και δόμησής τους εξαρτώνται από το περικείμενο (context) και το συγκείμενο (co-text) εγκεντρισμένα στα εκάστοτε κοινωνικοπολιτισμικά πλαίσια. Είναι προφανές ότι στην εποχή της πολυτροπικής επικοινωνίας το κείμενο δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως στατική γλωσσική οντότητα αλλά ως εξελισσόμενη διαδικασία παραγωγής λόγου αλλά και άλλων σημειωτικών εργαλείων, σε καταστασιακά, πολιτισμικά και γνωσιακά συμφραζόμενα. Η εννοιολογική προσέγγιση μετατοπίστηκε από το 134

3 «υλικό» κείμενο, προϊόν της διαδικασίας της γραφής ή του συνομιλιακού λόγου, στο «διαπραγματεύσιμο κείμενο» ως αντικείμενο κατανόησης και ερμηνείας (αποτέλεσμα της διαδικασίας πρόσληψης και ανταπόκρισης) του αναγνώστη [21], προσδιορίζοντας κοινωνικά, επικοινωνιακά, πολιτισμικά και ιστορικά τη χρήση της γλώσσας [17, 43, 44, 45], αφού ουσιαστικά συνδέει το κείμενο με το εκάστοτε κοινωνικό πολιτισμικό συγκείμενο. Κάθε κείμενο διαμορφώνεται από τον λόγο [discourse] στον οποίο εντάσσεται, εγγράφοντας κοινωνικές περιστάσεις επικοινωνίας και τις έννοιες που αναπτύσσονται και διαπραγματεύονται στη διάρκεια της κοινωνικής διεπίδρασης. Με άλλα λόγια, το κείμενο συνιστά υλική πραγμάτωση του λόγου. Γι αυτό και τα νοήματα των κειμένων είναι εν μέρει τα νοήματα των λόγων από τους οποίους προέρχονται και από τους οποίους έχουν διαμορφωθεί [21, 48]. 2 Genre: Ορισμοί, χρήσεις του όρου 2.1 Genre: ορισμοί: συγκλίσεις και αποκλίσεις στη διεθνή βιβλιογραφία Genre: Πρόκειται για εννοιολογική κατηγορία που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του συστημικού-λειτουργικού μοντέλου της γλωσσολογίας για να επαναπροσδιορίσει τη σχέση κειμένου (text) - συγκειμένου (context) και διαχωρίζεται από αυτή του επιπέδου ύφους (register) [46]. Στη διεθνή βιβλιογραφία ο όρος χρησιμοποιείται για τη δήλωση της διαδικασίας (process, για παράδειγμα: περιγράφω) ή του τελικού προϊόντος (product, για παράδειγμα: περιγραφή). Προτείνονται κατηγοριοποιήσεις ως εξής: describe, explain, instruct, argue, narrate [14, 46]. «Στο περιγράφω αντιστοιχούν ως προϊόντα τα διάφορα είδη περιγραφών, εκθέσεων και ορισμών, στο εξηγώ είδη ενημερωτικών κειμένων, στο καθοδηγώ-κατευθύνω οδηγίες, επιστημονικά πειράματα και συνταγές, στο επιχειρηματολογώ δοκίμια, συζητήσεις, ανακοινώσεις και κριτικές και στο αφηγούμαι ιστορίες, μύθοι, παραμύθια» [14]. Κατά τον Martin, είναι μία σταδιακή, στοχοθετημένη, κοινωνική διαδικασία που επιτελείται κυρίως μέσω της γλώσσας ώστε οι άνθρωποι να επικοινωνούν προκειμένου να ικανοποιήσουν τους κοινωνικούς τους στόχους [51]. Διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα υπαγορεύουν τη δημιουργία διαφορετικών genres τα οποία μεταβάλλονται με σημείο αναφοράς την προσδοκώμενη ικανοποίηση ενός κοινωνικού σκοπού από τα μέλη μιας (πολιτισμικής) κοινότητας [38, 50] μέσα από διαφορετικές «σχηματικές» δομές που προσδιορίζονται και περιορίζονται από το συγκεκριμένο επικοινωνιακό περιβάλλον. Στο περιβάλλον αυτό τα παραγόμενα κείμενα συντάσσονται με τους αποδεκτούς τύπους επικοινωνίας (προφορικής και γραπτής), αποτελώντας μέσα για την αναπαράσταση 135

4 πληροφοριών ώστε να αντανακλούν την κατασκευή και τη λειτουργία των κοινωνικών και πολιτισμικών περικείμενων και τα πιστεύω - τους προσωπικούς «κύκλους εννοιών και προσδοκιών» των χρηστών τους, προσφέροντας μία εσωτερική οπτική των κανονικοτήτων των επιστημολογιών, των αξιών και των ιδεολογιών σε συγκεκριμένα πεδία γνώσης [39]. Η σταθερότητα και επαναληπτικότητα των δομών αυτών επιτρέπει την προβλεψιμότητά τους σε μία συγκεκριμένη ιστορική περίοδο για να οδηγήσει στη διάκριση των genres σε κατηγορίες, οι οποίες διαμορφώνονται αναφορικά με τη σχέση της γλωσσικής κειμενικής δομής και του κοινωνικού (επικοινωνιακού) σκοπού τους [37]. Κάθε genre, επομένως, προσδιορίζεται ως τέτοιο με βάση ένα ειδικό γνωσιακό και δραστικό πεδίο με συγκεκριμένο θεματικό περιεχόμενο το οποίο υποστηρίζεται από κατάλληλο ύφος και δομή [32]. Η εποικοδομητική χρήση του δεν εξαρτάται μόνο από την κατάκτηση του γλωσσικού γραμματισμού αλλά και τη γνώση και τη διαχείριση της πολιτισμικής και ιδεολογικής διάστασης της γλώσσας στο κοινωνικό και πολιτισμικό «περικείμενο», δηλαδή την κατάκτηση του κριτικού και του πολιτισμικού εγραμματισμού [53]. Πρόκειται, δηλαδή, για «κοινωνικές κατασκευές που εξυπηρετούν διαφορετικές κοινωνικές λειτουργίες» [52]. Για τους θεωρητικούς της «νέας ρητορικής», κριτήριο ορισμού του genre δεν αποτελεί ο θεσμικά οριοθετημένος λόγος αλλά το έργο που καλείται να επιτελέσει [21, 41], αφού η κατανόηση της συγκεκριμένης στοχοθεσίας σε κάθε περίπτωση υποστηρίζει την αποτελεσματική επιλογή των χρησιμοποιούμενων ρητορικών στοιχείων. Στη διδακτική των ξένων γλωσσών, και μάλιστα της αγγλικής, ως genres αποδίδονται «επικοινωνιακά» γεγονότα που οροθετούνται από επικοινωνιακούς στόχους και από στοιχεία δομής, ύφους, περιεχομένου από την πλευρά αφενός του πομπού και αφετέρου του δέκτη [34, 54]. Συνοψίζοντας τις εννοιοδοτήσεις του genre σημειώνουμε ότι ως όρος παραμένει ασαφής όσον αφορά το ακριβές σημαινόμενό του [45] πρόκειται για ορισμένο αριθμό genres αντικειμενικά και σταθερά προσδιορισμένων ή κατ άλλους για απροσδιόριστο-απεριόριστο αριθμό μορφών επικοινωνίας που κατά περίπτωση μορφοποιούνται ανάλογα με τα στοιχεία του κοινωνικού συγκείμενου [19, 52]. Τα τελευταία χρόνια η ορολογία για τα genres φαίνεται να οδηγείται σε σύγκλιση απόψεων όσον αφορά τη συγκεκριμένη, τοποθετημένη κοινωνικοπολιτισμική πραγμάτωση, την επικοινωνιακή στόχευση, την επαναληπτικότητα κάποιων στοιχείων των μορφών και των λειτουργιών τους στο πλαίσιο των κοινωνικών περιστάσεων οι οποίες τελικά οδηγούν στη διαμόρφωσή τους [49]. Πρόκειται ουσιαστικά για σύγκλιση θέσεων στο επίπεδο του 136

5 επιστημονικού διαλόγου που οδηγεί στη διατύπωση ενός περιγραφικού και ταυτόχρονα λειτουργικού ορισμού: είναι ένα πλαίσιο αρχών «που προέκυψε από τη στροφή από μία προσέγγιση που εστίαζε στη διαδικασία (process approach) στην προσέγγιση με εστίαση στο συμφραστικό πλαίσιο (contextual approach)» [13, 18]. Στο σημείο αυτό αναφέρουμε τη βασική απόκλιση - διάσταση της σημασίας του genre ανάμεσα στους Martin, Halliday, Rothery, Swales από τη μία πλευρά και Kress από την άλλη. Για τους πρώτους το genre αφορά κοινωνικές πρακτικές/δραστηριότητες (έτσι το genre αντικαθιστά το περιεχόμενο του όρου field-πεδίο) και είναι υπερκείμενο του ύφους, τοποθετούμενο στο μικροεπίπεδο του κειμένου ενώ το ύφος στο μακροεπίπεδο. Για τον Kress αφορά κοινωνικές σχέσεις και θεωρείται ως υποκείμενη παράμετρος των επιπέδων ύφους ενός κειμένου το οποίο συνιστά ευρύτερη έννοια, ενώ δεν αφορά πρωταρχικά τις κοινωνικές πρακτικές (με τις οποίες το συνδέει, βέβαια, άμεσα και άρρηκτα) αλλά κοινωνικές σχέσεις/θεσμικές δομές [49]. Στο πλαίσιο των ρευστών κοινωνικών σχέσεων, οι οποίες διαμορφώνουν και διαμορφώνονται από την επικοινωνία, διασφαλίζεται η απαιτούμενη ευελιξία του όρου η οποία οδηγεί στη διαπίστωση για τη αντίστοιχη ρευστότητα, μεταβλητότητα και υβριδικότητα των genres που υπαγορεύεται από τη διαχρονικά και συγχρονικά δυναμική και ρευστή κοινωνική και επικοινωνιακή πραγματικότητα [48]. Το κείμενο και κατά συνέπεια το κειμενικό είδος επαναπροσδιορίζονται σημασιολογικά στο πλαίσιο της πολυτροπικής επικοινωνίας της εποχής μας, με αποτέλεσμα οι θεωρητικές αποκλίσεις να εξομαλύνονται κάτω από την έννοια της πολυτροπικότητας η οποία δημιουργεί σχέσεις υπερωνυμίας σε σχέση με όλες τις ήδη γνωστές κατηγοριοποιήσεις. Οι σημασίες οι οποίες προκύπτουν από το κείμενο και οι μορφές έκφρασης που είναι επιφορτισμένες να μεταφέρουν αυτές τις σημασίες έχουν την προέλευσή τους στην τοποθέτησή τους σε ένα ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο (context) που εμφανίζεται περισσότερο ρευστό σε σχέση με την επιδρούσα προφορική γλώσσα. Το genre διαδραματίζει έναν ιδιαιτέρως κεντρικό ρόλο στην αξιολόγηση ενός πολυτροπικού κειμένου μέσα από τρεις αλληλένδετους τρόπους: 1. Το genre ήδη χρησιμοποιείται με έναν άτυπο, ανεπίσημο τρόπο σε πολλές συζητήσεις για κείμενα όλων των ειδών συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αναγνωρίζονται ως πολυτροπικά: γίνεται όλο και συχνότερα λόγος για genre των ιστοσελίδων, των εφημερίδων, των αρχικών διαδικτυακών σελίδων. 2. Διασφαλίζει τη θεωρητική πλαισίωση του εύρους των δυνατοτήτων στα κείμενα. Τα genres ορίζονται όχι ως μία χαλαρή συλλογή ξεχωριστών κειμενικών τύπων αλλά ως σημεία 137

6 ή καλύτερα περιοχές σε έναν ολόκληρο χώρο δυνατοτήτων τους. Επιστημονικές έρευνες έχουν καταδείξει λεπτομερώς ότι μπορούν να αλλάξουν, να υβριδοποιηθούν, να αποικήσουν το ένα στο άλλο. Αυτό απαιτεί έναν χώρο στον οποίο τα genres του γραπτού λόγου μπορούν να «μετακινηθούν» και στον οποίο τα απόμακρα είδη μπορούν να συναντηθούν και να συνλειτουργήσουν. 3. Η υλικότητα των πολυτροπικών τεχνουργημάτων, συμπεριλαμβανομένων και των κειμένων, αποτελεί ένα καθοριστικής σημασίας συστατικό για κάθε πολυτροπικό genre [33]. 2.2 Genre: η χρήση του όρου στην ελληνική βιβλιογραφία Ο όρος genre στην ελληνική γλώσσα μεταφράστηκε κυρίως ως γένος λόγου ή ως κειμενικό είδος για να αποτελέσει μία παράμετρο στην προσπάθεια εννοιοδότησης της επικοινωνίας γενικά. Η μετάφραση αποδίδει το genre στο χώρο της γλωσσολογίας ως ένταξη και τοποθέτηση κειμένων με συναφή κειμενικά στοιχεία σε ένα δίκτυο ως αποτέλεσμα συναφών, αναλογικά, κοινωνικών πρακτικών και κοινωνικών σχέσεων που πραγματώνονται σε μία συγκεκριμένη πολιτισμική πραγματικότητα, εγγράφοντας και αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα κατά την παραγωγή τους το υπάρχον και το προσδοκώμενο να διαμορφωθεί επικοινωνιακό πλαίσιο [45]. H Δενδρινού [12] κάνοντας αναφορά στην ελληνική βιβλιογραφία αναφέρεται στην ανάλυση των όρων κειμενικό είδος genre και γένος λόγου genre, όπου το genre χρησιμοποιείται ως κοινός όρος δανεισμού για να παρουσιάσει ως ταυτόσημες τις έννοιες λόγος και κείμενο, επειδή έτσι χρησιμοποιούνται συχνά παρόλο που είναι διακριτές οι σημασίες τους. Οι λέξεις είδος και γένος συνεπάγονται κατηγοριοποιήσεις με πλησιέστερη αυτή του γένους στην ετυμολογική προέλευση του όρου από τα αγγλικά καθώς και στην έννοια της γενετικής και διαρκώς δυναμικής αλλά όχι πρωτοτυπικής περιοχής με την οποία και σχετίζεται. Για τον Ματσαγγούρα, η εξέλιξη της γλώσσας ταυτίζεται με την πολιτιστική εξέλιξη και εκφράζεται και με τις «ποικίλες μορφές λόγου, που διαμορφώνει για να ανταποκριθεί στις νέες πολιτισμικές ανάγκες και δυνατότητες. Οι μορφές αυτές λόγου καλούνται κειμενικά είδη (genres)». Είναι ιδιαίτερα σημαντική για την πρόοδο ατόμων και κοινωνιών η ικανότητα του χρήστη της γλώσσας να τους χρησιμοποιεί αποτελεσματικά και κατά περίπτωση για να ικανοποιήσει τους κοινωνικούς και επικοινωνιακούς του στόχους [20]. Ως κειμενικό είδος, ένα «είδος δείκτη και κατάλογου για το σύνολο των κοινωνικών περιστάσεων μιας κοινότητας σε μια δεδομένη ιστορική στιγμή» αποδίδεται και από τη Μητσικοπούλου [21], η οποία αναφέρεται σε πληθώρα κειμενικών ειδών τα οποία διαρθρώνουν την καθημερινή επικοινωνία και είναι: «το άρθρο εφημερίδας, το κήρυγμα, το 138

7 ανέκδοτο, το υπόμνημα, το διήγημα, το μάθημα σε τάξη (για την κατάταξη του λόγου που παράγεται σε σχολικό περιβάλλον στην κατηγορία των κειμενικών ειδών θα επανέλθουμε στη συνέχεια της εργασίας) ή την ακαδημαϊκή διάλεξη, τις οδηγίες χρήσης ενός αντικειμένου, τη συνταγή μαγειρικής, το διδακτικό κείμενο του σχολικού βιβλίου της φυσικής, της ιστορίας κλπ.» [21]. Η Ιορδανίδου [14] επιχειρεί μία συνοπτική χαρτογράφηση της σχετικής ελληνικής βιβλιογραφίας όπου χρησιμοποιούνται όροι όπως είναι γένη λόγου, είδη λόγου, κειμενικά είδη, κειμενικοί τύποι κ.ά. χωρίς σαφή οροθέτηση με αποτέλεσμα να σημειώνονται πολλές αποδόσεις του genre στην ελληνική γλώσσα χωρίς διαμορφωμένα κριτήρια επιλογής της σχετικής ορολογίας [27] και μάλιστα χωρίς να αποτελούν κάποιες φορές τη μετάφραση της λέξης genre 1 (ανεπιτυχώς έχει αποδοθεί και ως δείγμα κειμένου, [21]. Το κειμενικό είδος σημειώνεται και ως κατηγοριοποίηση των κειμένων (άρθρα σε εφημερίδες, συνταγές, επιστολές κλπ.) ενώ η δυναμική κειμενική ταυτότητα στο πλαίσιο των κοινωνικών περικείμενων εντάσσεται στην έννοια του κειμενικού τύπου [1]. Φαίνεται πως ο μεταφρασμένος όρος κειμενικό είδος χρησιμοποιείται χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις συμφωνίας με το περιεχόμενο του genre και, όπως προκύπτει από το συγκείμενο του επιστημονικού κειμένου κατά περίπτωση, περιγράφει το κείμενο με ειδολογικά κριτήρια που αφορούν κυρίως τους γλωσσικούς πόρους με τους οποίους δομείται. 3 Genre: παιδαγωγικές και διδακτικές συνεπαγωγές 3.1 Genre: Σύνδεση του όρου με τη γλωσσική εκπαίδευση παιδαγωγικές και διδακτικές συνεπαγωγές Η έννοια του genre φαίνεται πως συνδέεται με τον εγγραμματισμό (literacy), ο οποίος σε μία διεπιστημονική προσέγγιση δηλώνει το σύνολο των γλωσσικών και μεταγλωσσικών γνώσεων και δεξιοτήτων τις οποίες συναπαρτίζουν η κατανόηση, η ερμηνεία και η παραγωγή ποικίλων ειδών λόγου και τύπων κειμένου που απαιτούν οι ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας των νέων τεχνολογιών και της πολυπολιτισμικότητας [20]. 1 Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των κειμένων του Περικλή Πολίτη (2001) όπου γίνεται λόγος για είδη λόγου, τύπους κειμένων, είδη κειμένου με σημείο αναφοράς τα κείμενα: Renkema, J. (1993). Discourse Studies. An Introductory Textbook. John Benjamins, σ , Faigley, L. & P. Meyer. (1985). Rhetorical theory and reader's classifications of text types. Text 3, p , Bülow-Möller, Α. Μ. (1989). The Textlinguistic Omnibus: A Survey of Methods for Analysis. Κοπεγχάγη: Nyt Nordisk Forlag Arnold Busck, p Διαθέσιμο στο: 139

8 Στο πλαίσιο της διδασκαλίας-κατάκτησης του σχολικού εγγραμματισμού πραγματώνονται στο διδακτικό χρόνο διάφοροι διδακτικοί λόγοι οι οποίοι αποτυπώνονται σε διαφορετικές διδακτικές πρακτικές που συγκροτούνται από διαδοχικές δραστηριότητες-διδακτικά συμβάντα, δράσεις και αλληλεπιδράσεις μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών και σχηματίζουν τη δομή τους μέσα από το επίπεδο ύφους του ρυθμιστικού και του διδακτικού λόγου. Η διδασκαλία θεωρείται κειμενικό είδος αφού διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά του genreκειμενικού είδους (συγκεκριμένη δομή, στόχους που ικανοποιούνται με την τήρηση διαδοχικών «βημάτων») και έτσι τα διδακτικά συμβάντα αποτελούν μία σειρά κειμενικών ειδών η οποία «συγκροτεί ένα ιδιαίτερο διδακτικό μακροκειμενικό είδος (curriculum macrogenre)» [23, 36]. Οι θέσεις αυτές τοποθετούν τα συμβάντα λόγου στον επίσημο σχολικό χρόνο αν και οι επικοινωνιακές πρακτικές που σχετίζονται με το γλωσσικό μάθημα εκτείνονται και έξω από την τάξη (για παράδειγμα στις κατ οίκον εργασίες), οπότε γίνεται λόγος πλέον για δίκτυο/α των κειμενικών ειδών (genre network) [23] στο πλαίσιο του οποίου αλληλεπιδρούν και συνδιαμορφώνονται οι ταυτότητες των κειμένων και των υποκειμένων [26], μαθητών και εκπαιδευτικών, δηλαδή της κατά περίπτωση κοινότητας πρακτικής λόγου που τα εν λόγω υποκείμενα συγκροτούν. Ο ρόλος του σχολείου και ειδικότερα αναφορικά με τη σχολική γλώσσα είναι πολύ σημαντικός για την πολιτισμική ενοποίηση των μελών της σχολικής κοινότητας λόγου [5, 6] στο πλαίσιο επικοινωνιακών σχέσεων που προκαθορίζονται από το Αναλυτικό Πρόγραμμα (ΑΠ). Και τα κειμενικά είδη γραμματισμού προσδιορίζονται από το ΑΠ και ως τέτοια είναι συγκεκριμένες δομές δραστηριοτήτων-προσδοκιών (curriculum genres) ορίζοντας την κανονικότητα και το προσδοκώμενο αποτέλεσμα στην έκφραση και κατ επέκταση στα κείμενα [22] και να μπορούμε έτσι να αναφερθούμε και στην έννοια της κειμενικής κοινότητας [54]. Όλα όσα προαναφέρθηκαν στη συγκεκριμένη υποενότητα εντάσσονται στις θεωρητικές αρχές της κειμενοκεντρικής προσέγγισης η οποία επιχειρεί να διασυνδέσει την κοινωνική με τη δομική πλευρά της γλώσσας [30]. Η κειμενοκεντρική προσέγγιση απαιτεί την ένταξη του παραγόμενου κειμένου και ευρύτερα του παραγόμενου λόγου σε δεδομένο επικοινωνιακό πλαίσιο με τρόπο που να επιτυγχάνονται οι επιδιωκόμενοι στόχοι του και να αναπτύσσεται ο κριτικός εγγραμματισμός. Η συγκεκριμένη προσέγγιση «υπηρετείται» από ένα σχετικά νέο πλαίσιο διδακτικών αρχών αυτό της παιδαγωγικής του εγραμματισμού με βάση τα κειμενικά είδη [15, 16], στον ορισμό και εμπλουτισμό του οποίου συμβάλλει ο όρος genre. 140 Πρόκειται για αρχές οι οποίες συγκροτούν τη μεταπροοδευτική παιδαγωγική της ενσωμάτωσης (inclusion) και της πρόσβασης (access) [13]. Θέτουν ως στόχο τη

9 θεμελίωση μιας φιλοσοφίας ίσων ευκαιριών με την υποστήριξη της ενσωμάτωσης όλων των πολιτισμικά διαφορετικών μαθητών και την πρόσβασή τους σε λόγους κοινωνικής ισχύος και επιρροής 16], αφού το σχολείο πρέπει να οικοδομήσει πρακτικές πάνω στους πόρους λόγου και στο ρεπερτόριο της πολιτισμικής πρακτικής που οι μαθητές φέρνουν στη σχολική τάξη [35]. Η ισότητα των ευκαιριών συνδέεται και με την επιλογή προς μελέτη κειμένων με δια-πολιτισμικό περιεχόμενο, κατ αναλογία με τη σύνθεση της πολυπολιτισμικής ελληνικής κοινωνίας, προκειμένου στο πλαίσιο της διαπολιτισμικής παιδαγωγικής [7] να δοθεί προσοχή σε μία στοχοθεσία που στηρίζει την καλλιέργεια ενός πολυγλωσσικού ήθους [3, 40]. Η παιδαγωγική του γραμματισμού με βάση τα κειμενικά είδη αφορά ιδιαίτερα τις κοινωνικά ευάλωτες ομάδες [9], οι οποίες στο πλαίσιο του σχολικού εγγραμματισμού έχουν την ευκαιρία πρόσβασης στα ισχυρά κειμενικά είδη του δυτικού πολιτισμού. Ο σχεδιασμός της γλωσσικής διδασκαλίας, επομένως, εστιάζει τη σκοποθεσία του στην μελέτη κειμένων τα οποία επιλέγονται με κριτήρια ειδολογικά αλλά και δια-πολιτισμικού περιεχομένου 3.2 Η θέση του όρου στην ελληνική γλωσσική εκπαίδευση - Διαπιστώσεις Για τη θέση του genre-της ορολογίας που προκύπτει από τη μετάφρασή του στην ελληνική γλώσσα και σύμφωνα με όσα έχουν αναφερθεί, στην ελληνική επιστημονική βιβλιογραφία που ασχολείται με την επικοινωνία στο πλαίσιο της γλωσσικής διδασκαλίας έχει αναπτυχθεί μία σημαντική δραστηριότητα [14, 10, 19, 31, 2, 11, 29]. Διαπιστώνεται ασυμφωνία και στη μετάφραση του όρου αλλά και στην προσπάθεια δημιουργίας ταξινομήσεων των κειμένων κυρίως για σχολική χρήση. Η Ιορδανίδου [14] δηλώνει ρητά ότι στις ρηματικές επιλογές της δημιουργεί συνθήκες «σύμβασης» προκειμένου να διασφαλίσει τη συμβατότητα της ορολογίας των κειμένων της με το πλαίσιο αναφοράς του γλωσσικού μαθήματος: Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών (ΔΕΠΠΣ)-Αναλυτικά Προγράμματα (ΑΠΣ) 2, βιβλία οδηγιών για τους εκπαιδευτικούς, βιβλία του μαθητή. Ο Ματσαγγούρας [19] καταγράφει συστηματικά τις σχετικές προτάσεις ταξινόμησης των κειμένων, οι οποίες ουσιαστικά αποτελούν συμβολή στην οροθέτηση του διδασκόμενου θεσμικού-εξουσιαστικού σχολικού λόγου και προκύπτουν από την αβασάνιστη χρήση της πολυσημίας των μεταφραστικών αποδόσεων του όρου genre. Οι αποκλίσεις των επιστημονικών θέσεων κυρίως με σημείο αναφοράς το σημαινόμενο της 2 ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ: ΦΕΚ 303Β/ , ΦΕΚ 304Β/

10 πρωτότυπης δάνειας λέξης αντανακλώνται και στα ΔΕΠΠΣ και ΑΠΣ για τη γλωσσική διδασκαλία στην υποχρεωτική εκπαίδευση, όπου για παράδειγμα δεν γίνεται συστηματική και τεκμηριωμένη χρήση του κειμενικού είδους [14, 13]. Η κατάσταση διαφοροποιείται στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Νεοελληνική Γλώσσα και τη Λογοτεχνία στην υποχρεωτική εκπαίδευση [25], το οποίο εφαρμόζεται πιλοτικά σε σχολεία της χώρας και όπου χρησιμοποιείται η σύγχρονη επιστημονική ορολογία αναφορικά με τον ρόλο του κειμένου στη διδασκαλία της γλώσσας στο πλαίσιο της κειμενοκεντρικής προσέγγισης. Είναι προφανές ότι η θετική αυτή εξέλιξη συναρτάται με την αντίστοιχη της γλωσσοδιδακτικής επιστήμης στην Ελλάδα. Όσον αφορά την εφαρμογή των αρχών της κειμενοκεντρικής προσέγγισης-παιδαγωγικής του γραμματισμού με βάση τα κειμενικά είδη έχουν δημοσιευτεί εργασίες που διερευνούν το περιεχόμενο των σχολικών εγχειριδίων της γλωσσικής διδασκαλίας και το αντίστοιχο, κατά περίπτωση-βαθμίδα εκπαίδευσης, πλαίσιο αναφοράς τους και σε επίπεδο μεταπτυχιακών και διδακτορικών διατριβών (διαθέσιμες στους διαδικτυακούς τόπους των Πανεπιστημίων για τα ψηφιοποιημένα κείμενα) και επιστημονικών άρθρων και εισηγήσεων σε διεθνή συνέδρια. Παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις στην ποιοτική ανάλυση-ερμηνεία των ευρημάτων τους, υπάρχει ένα πεδίο κοινών διαπιστώσεων: η απόσταση μεταξύ της πρόθεσης του επιστημονικού λόγου και της πραγμάτωσής του στο σχολικό-διδακτικό λόγο παραμένει μεγάλη κυρίως αναφορικά με την ανάγκη πλαισίωσης του τελευταίου με τις αρχές της παιδαγωγικής των πολυεγραμματισμών [4, 23, 13, 40]. 4 Βιβλιογραφία Ελληνόγλωσση [ 1] Αίδίνης, Αθ. (2012). Γραμματισμός στην πρώτη σχολική ηλικία. Μία ψυχογλωσσολογική προσέγγιση. Επιμ. Στέλλα Βοσνιάδου. Αθήνα: Gutenberg Γιώργος & Κώστας Δάρδανος. [ 2] Αρχάκης, Α. (2005). Γλωσσική διδασκαλία και σύσταση των κειμένων. Aθήνα: Πατάκης. [ 3] Αρχάκης, Α., Τσάκωνα, Β. (2006). Ταυτότητες, αφηγήσεις και γλωσσική εκπαίδευση. Αθήνα: Πατάκης. [ 4] Αυγερινού, Μ. (2006). Παραγωγή περιληπτικών κειμένων από μαθητές/τριες δημοτικού: Διερεύνηση σε διαφορετικά κειμενικά είδη των σχολικών μαθημάτων. Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία. Θεσσαλονίκη: ΑΠΘ, ΠΤΔΕ. [ 5] Γκόγκας, Θ. (2003). Η διαμόρφωση μιας σχολικής κουλτούρας. Παιδαγωγικός Λόγος, Τόμ. Θ, τ. 2-3, σ [ 6] Γκόγκας, Θ. (2007) Γλώσσα και Πολιτισμική Πολιτική. Πρακτικά 2ου Πανελληνίου Συνεδρίου Γλώσσα, Σκέψη και Πράξη στην Εκπαίδευση. Ιωάννινα, Οκτωβρίου 2007, Περιφερειακή Δ/νση Π/θμιας & Δ/θμιας Εκπαίδευσης Ηπείρου. Διαθέσιμο στο:http://ipeir.pde.sch.gr/educonf/2/03sihronosholiopp/gogas/gogas.pdf. [ 7] Γκότοβος, Α. (2002). Εκπαίδευση και ετερότητα : Ζητήματα διαπολιτισμικής παιδαγωγικής σειράς. (επιμ.) Παπαγεωργίου Ν. Αθήνα : Μεταίχμιο. 142

11 [ 8] Γλένη, Χ. (2009). Θεωρία και πράξη της γλωσσικής διδασκαλίας στο σχολείο της πολιτισμικής ετερότητας-αποτελέσματα ερευνών. Εισήγηση στο IAIE & IMEPO International Conference 2009 /Intercultural Education, Paideia, Politι, Demoi /Athens, Greece- June 22 nd to June 26 th Διαθέσιμο στο: doc [ 9] Γρίβα, Ε. (2001). Η κοινωνική και ταξική διάσταση της γλώσσας και ο ρόλος της στη σχολική επίδοση. Σύγχρονη Εκπαίδευση, 121, σ [10] Γεωργακοπούλου, Α. & Γούτσος, Δ. (1999). Κείμενο και επικοινωνία. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. [11] Γούτσος, Δ., Κουτσουλέλου Σ., Μπακάκου-Ορφανού Αι. & Παναρέτου Ε. (επιμ.) (2006). Ο κόσμος των κειμένων. Μελέτες αφιερωμένες στον Γεώργιο Μπαμπινιώτη. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα [12] Δενδρινού, Β. Λόγος Κείμενο Οι Διακρίσεις. Στο [13] Δημάση, Μ. (2012). Κειμενικά είδη και δια-πολιτισμική ανάγνωση των εγχειριδίων γλωσσικής διδασκαλίας του Γυμνασίου. Στο Καμπάκη Π. & Δημάση Μ. (επιμ.) Πρακτικά Συνεδρίου Ζητήματα Διδακτικής της Γλώσσας. Κομοτηνή 7-8 Μαΐου, Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη, σ [14] Ιορδανίδου, Α. (2007). Κειμενοκεντρικές προσεγγίσεις του σχολικού εγγραμματισμού: Κείμενο-συμφραζόμενα-γραμματική. Στο Σχολικός Εγγραμματισμός, Η. Ματσαγγούρας (επιμ). Αθήνα: Γρηγόρης, σ Διαθέσιμο στο: seggiseis%20iordanidou.pdf. [15] Κέκια, Αιμ. (2011). Μάθηση και διδασκαλία των κειμενικών ειδών του σχολικού γραμματισμού: Η πρόταση της «Σχολής της Αυστραλία). Τα Εκπαιδευτικά, 97-98: [16] Κέκια, Αιμ. (2011). Η παιδαγωγική του γραμματισμού με βάση τα κειμενικά είδη. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη. [17] Macken - Horarik, M., (2000) Γλωσσική αγωγή στη Β/θμια Εκπαίδευση στην Αυστραλία. Μια συστημική λειτουργική οπτική, Γλωσσικός Υπολογιστής, 2, [18] Μανινέα, Μ. (2010). Η διδασκαλία της δεύτερης γλώσσας και ο ρόλος της στη σχολική ένταξη μαθητών με γλωσσικές και πολιτισμικές ιδιαιτερότητες. Μεταπτυχιακή εργασία. ΑΠΘ, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Φιλολογίας, Τομέας Γλωσσολογίας. [19] Ματσαγγούρας, Η. (2001). Η Σχολική Τάξη. Τ. Β. Κειμενοκεντρική προσέγγιση του Γραπτού Λόγου. Αθήνα. [20] Ματσαγγούρας, Η. (2008). Γλωσσικός Εγγραμματισμός και Εκπαιδευτική Πολιτική του ΥΠΕΠΘ: Στόχοι, Όροι, Σχέδιο Δράσης και Ρόλοι Στελεχών Εκπαίδευσης. ΥΠΕΠΘ-ΠΙ, Βόλος. Επιμόρφωση Στελεχών της Εκπαίδευσης: δράσεις-αποτελέσματα-προοπτικές, σ [21] Μητσικοπούλου, Β. (2001). Κείμενο και κειμενικό είδος. Διαθέσιμο στο: [22] Pappas, Ch. & Zecker, L. B. (2006). Αναδομώντας τα κειμενικά είδη του σχολικού γραμματισμού. Κωστούλη, Τρ. (επιμ). Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. [23] Παυλίδου, Μ. (2010). Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο: Γλωσσοδιδακτικοί λόγοι, διδακτικά κειμενικά είδη και ταυτότητες εκπαιδευτικών και μαθητών. Μεταπτυχιακή Διατριβή. Θεσσαλονίκη: ΑΠΘ, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Φιλολογίας, Τομέας Γλωσσολογίας. 143

12 [24] Πολίτης, Π. (2001). Λόγος Κείμενο. Εισαγωγή. Διαθέσιμο στο: [25] (Νέο) Πρόγραμμα Σπουδών για τη Νεοελληνική Γλώσσα και τη Λογοτεχνία στην υποχρεωτική εκπαίδευση (Νέο Σχολείο, Αθήνα: 2011). Διαθέσιμο στο: [26] Σαχινίδου, Π. & Δημάση, Μ. (2011). Διάλογοι κειμένων και συγγραφέων. Τα κείμενα ως εκφράσεις της γλωσσικής διαπραγμάτευσης της ταυτότητας του υποκειμένου. Πρακτικά 4 ου Διεθνούς Συνεδρίου Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών (ΕΕΝΣ): Ταυτότητες στον ελληνικό κόσμο (από το 1204 έως σήμερα). Διαθέσιμο στο: ss/2010/granada2010.pdf. [27] Σταυρίδου, Χ. & Κυβιρτζίδης, Στ. (2011). Εγγραμματισμός και Κειμενοκεντρική προσέγγιση: Η περίπτωση των εγχειριδίων του γλωσσικού μαθήματος της Γ τάξης. Mare Ponticum, 2. [28] Χατζηλουκά-Μαυρή, Ειρ. & Ιορδανίδου, Ά. (2009). Ζητήματα διδασκαλίας του γραπτού λόγου στο δημοτικό σχολείο, Γλώσσα, 131, σ [29] Χατζηλουκά-Μαυρή, Ειρ. & Ιορδανίδου, Ά. (2010). Η κειμενοκεντρική διάσταση της διδασκαλίας της γραμματικής στο δημοτικό σχολείο: προτάσεις και προβληματισμοί, Μελέτες για την ελληνική γλώσσα, Πρακτικά της 30ής ετήσιας Συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., σ [30] Χατζηλουκά-Μαυρή, Ειρ. (2010). Από την επικοινωνιακή-κειμενοκεντρική προσέγγιση στην παιδαγωγική του κριτικού γραμματισμού (ή η διδασκαλία του γραπτού λόγου στο δημοτικό σχολείο σήμερα): Η περίπτωση της Κύπρου. Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων, τ. 16, σ [31] Χατζησαββίδης, Σ. (2002). «Δομή, επικοινωνία, είδη λόγου και γραμματισμός στα νέα προγράμματα σπουδών γλωσσικής αγωγής στο δημοτικό σχολείο». Γλώσσα, 54, σ Ξενόγλωσση [32] Bakhtin, M.M. (1986). Speech genres and other late essays. C. Emerson & M. Holquist (Eds.), VWMc Gce (Trans.) Austin: Austin University Press. [33] Bateman, J. (2008). Multimodality and Genre (A Foundation for the Systematic Analysis of Multimodal Documents). New York: Palgrave MacMillan. [34] Bhatia, V. K. (1993). Analyzing Genre: Language Use in Professional Settings. London: Longman. [35] Chlopek, Z. (2008). The Intercultural Approach to EFL Teaching and Learning. English Teaching Forum, 4. [36] Christie, F. (1997). Curriculum macrogenres as forms of initiation into a culture. In Christie F. & Martin, J.R. (eds). Genre and institutions: social processes in the workplace and school. London and Washington: Cassell [37] Cope, B. & Kalantzis, Μ. (1993). The Powers of Literacy: A Genre Approach to Teaching Writing. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press. [38] Derewianka, B. (1990). Exploring how texts work. Rozelle, NSW: Primary English Teaching Association. [39] Devitt, A. & Reiff, M. & Bawarshi, A. (2004). Scenes of writing: strategies for composition with genres. New York: Longman Publishing Group. [40] Dimasi, Μ. & Sachinidou, P. & Aravani, E. (2013). Genres pedagogies, language teaching and management of cultural diversity: the case of the Greek textbook Essay- Expression of the third grade of the Greek Lyceum. 15 ο Διεθνές Συνέδριο της 144

13 Βαλκανικής Εταιρείας Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης Educational reform in the 21st Century in the Balkan Countries. University of South-East Europe Lumina. Βουκουρέστι, Ιουνίου. [41] Freedman, A., Medway, P. (1994). Genre and the New Rhetoric. Bristol, PA: Taylor & Francis. [42] Halliday M.A.K. & Hasan, R. (1976). Cohesion in English. London: Longman. [43] Halliday, M.A.K. (1978). Language as a Social Semiotic. The Social Interpretation of Language and Meaning. Oxford: Oxford University Press. [44] Halliday, M.A.K. & R. Hasan (1989). Language, Context and Text. Aspects of Language in a Social-Semiotic Perspective. Oxford: Oxford University Press. [45] Hyland, K. (2007) Genre pedagogy: Language, literacy and L2 writing instruction. Journal of Second Language Writing [46] Κnapp, P. & Watkins, M. (1994). Context - Text - Grammar: Teaching the genres and grammar of school writing in infants and primary classrooms. Australia: Text Productions. [47] Kress, G. (1989). Linguistic processes in sociocultural practice. Oxford: Oxford University Press. [48] Kress, G. (1993)."Genre as a Social process" The powers of Literacy: A genre approach to teaching writing in Cope, B. & M. Kalantzis eds. London: Falmer Press [49] Kress, G. (2003). Literacy in The New Media Age. London: Routledge. [50] Martin, J. R. (2000). Grammar meets Genre: Reflections on the Sydney School. Inaugural Lectures: Sydney University Arts Association. [51] Martin, A. (2006). Literacies for the Digital Age. In Martin, A. & Madigan, D. (eds.) Digital Literacies for Learning. London: Facet, ρ [52] Miller J. G. (1984). Culture and the development of everyday social explanation, Journal of Personality and Social Psychology, 46, p [53] Rothery, J. (1996). Making changes: developing and educational linguistics. In Hasan, R. & Willimas, G. (eds), Literacy in Society. London: Longman, p [54] Swales, J. (1990). Genre analysis: English in Academic and Research Settings. Cambridge: Cambridge University Press. Δημάση Μαρία Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια εκλεγμένη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο Διδακτική Γλώσσας και Λογοτεχνίας στην Ελλάδα και τον Παρευξείνιο χώρο. Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Ηλ-ταχ.: Σαχινίδου Παρασκευή Υποψήφια Διδάκτορας Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης διορισμένη καθηγήτρια στο Διαπολιτισμικό Λύκειο Ευόσμου, Θεσσαλονίκης. Ηλ-ταχ.: 145

Η γλώσσα της ορολογίας ή η ορολογία της γλώσσας: μία πτυχή της μελέτης και της διδακτικής της γλωσσικής επικοινωνίας

Η γλώσσα της ορολογίας ή η ορολογία της γλώσσας: μία πτυχή της μελέτης και της διδακτικής της γλωσσικής επικοινωνίας Η γλώσσα της ορολογίας ή η ορολογία της γλώσσας: μία πτυχή της μελέτης και της διδακτικής της γλωσσικής επικοινωνίας Μαρία Δημάση, Αν. Καθηγήτρια ΔΠΘ Παρασκευή Σαχινίδου, Υπ. Διδάκτορας, ΔΠΘ Εννοιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Στόχος του μαθήματος «Διδασκαλία της Νεοελληνικής γλώσσας» είναι να προσφέρει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες τις βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Οι σύγχρονες τάσεις που κυριαρχούν στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #2: Κειμενοκεντρική Προσέγγιση Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Μαρία Χατζηνικολάου Μεταπτυχιακή φοιτήτρια εφαρμοσμένης γλωσσολογίας Α.Π.Θ. Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την ψηφιακή πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( )

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Μάιος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ (2013-2014) Κεντρική Επιμόρφωση για Διευθυντές/ντριες & Εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο. Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις

Επιμορφωτικό Σεμινάριο. Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών - Ερευνητικό Σεμινάριο (Kolloquium)

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών - Ερευνητικό Σεμινάριο (Kolloquium) Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών - Ερευνητικό Σεμινάριο (Kolloquium) Χριστίνα Τακούδα Δρ. Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας Μέλος ΕΕΠ

Διαβάστε περισσότερα

Κειμενικά είδη και γλωσσική διδασκαλία: Θεωρητικό υπόβαθρο. Κυριακίδη Έλενα Πανεπιστήμιο Κύπρου

Κειμενικά είδη και γλωσσική διδασκαλία: Θεωρητικό υπόβαθρο. Κυριακίδη Έλενα Πανεπιστήμιο Κύπρου Κειμενικά είδη και γλωσσική διδασκαλία: Θεωρητικό υπόβαθρο Κυριακίδη Έλενα Πανεπιστήμιο Κύπρου Ο όρος 'κειμενικά είδη' αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του γλωσσολογικού και παιδαγωγικού λεξιλογίου, ωστόσο παραμένει

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 31

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #3: Νέες Σπουδές Γραμματισμού (New Literacy Studies) Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ. Δράση «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας»

Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ. Δράση «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας» Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Δράση «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας» Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Γενικές επιμορφώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις»

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΣΠΠΕ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΚΕΙΜΕΝΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΣΠΠΕ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΣΠΠΕ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΣΙΓΚΟΥ Α. 1, και ΝΟΥΤΣΟΥ Α. 1 1 9 ο Δημοτικό Σχολείο Μεγάρων e-mail: atsig@tee.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Τίτλος Μαθήματος: Εκπαιδευτικό υλικό για τη γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση Κωδικός Μαθήματος: ΙΠ041 Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλου, mariapap@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 6 ο & 7 ο Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τι σημαίνει Διαφοροποίηση; Είναι μια συνθετική παιδαγωγική προσέγγιση που συνάδει με τις

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 1: Η πολυπολιτισμικότητα στην κοινωνία και στο σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

Α. Διπλωματικές εργασίες (Τα υπογραμμισμένα θέματα αφορούν εργασίες που έχουν υποστηριχθεί)

Α. Διπλωματικές εργασίες (Τα υπογραμμισμένα θέματα αφορούν εργασίες που έχουν υποστηριχθεί) Επέβλεψε και πιβλέπει Α. Διπλωματικές εργασίες (Τα υπογραμμισμένα θέματα αφορούν εργασίες που έχουν υποστηριχθεί) 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 1 Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα Στο: Γλωσσολογικές έρευνες για την Ελληνική Ι, Πρακτικά του 5 ου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ, ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΕΥ017 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ζ (ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013 Αθήνα 08-08-2013 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών προκηρύσσει για το ακαδ. έτος 2013 2014 δεκαπέντε

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία των Κειμενικών Ειδών

Θεωρία των Κειμενικών Ειδών Θεωρία των Κειμενικών Ειδών Μαρία Ποιμενίδου Δρ. Νηπιαγωγός, Κοινωνιολόγος mpoimenidou@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική παρουσίαση Κειμενικό είδος Γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 2: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας ll Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Επαρχιακά Συνέδρια Δ/ντών-ντριών & Δ/νόντων-νουσών Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Νοέμβριος 2013 Ειρήνη Χατζηλουκά-Μαυρή, ΕΔΕ Διδασκαλία της Νέας

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος Εννοιολογική χαρτογράφηση Τ. Α. Μικρόπουλος Οργάνωση γνώσης Η οργάνωση και η αναπαράσταση της γνώσης αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την οικοδόμηση νέας γνώσης. Η οργάνωση των εννοιών που αναφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Αρχικές αναζητήσεις στη γλωσσική διδασκαλία Σύνδεση της ανάγνωσης με θρησκευτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Διδακτικές τεχνικές/ μέθοδοι Εκπαίδευση για το Περιβάλλον & την Αειφορία Μεθοδολογικές προσεγγίσεις προσανατολισμένη στη ΔΡΑΣΗ με κεντρικό άξονα την ΟΛΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΕΕΠ Σχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Καρόλου Ντηλ 14, ΤΚ54623 Θεσ/νίκη

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΕΕΠ Σχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Καρόλου Ντηλ 14, ΤΚ54623 Θεσ/νίκη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο : Ιδιότητα : Τόπος γέννησης : Διεύθυνση : Γεωργία Γαβριηλίδου ΕΕΠ Σχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σέρρες Καρόλου

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Από την παιδαγωγική του γραμματισμού στους πολυγραμματισμούς: νέες τάσεις, διαστάσεις και προοπτικές στη διδασκαλία της γλώσσας.

Από την παιδαγωγική του γραμματισμού στους πολυγραμματισμούς: νέες τάσεις, διαστάσεις και προοπτικές στη διδασκαλία της γλώσσας. Σωφρ. Χατζησαββίδης Από την παιδαγωγική του γραμματισμού στους πολυγραμματισμούς: νέες τάσεις, διαστάσεις και προοπτικές στη διδασκαλία της γλώσσας. Από την Επικοινωνιακή Προσέγγιση στην παιδαγωγική των

Διαβάστε περισσότερα

Συστημικές-Λειτουργικές προσεγγίσεις σε κείμενα (texts):

Συστημικές-Λειτουργικές προσεγγίσεις σε κείμενα (texts): Συστημικές-Λειτουργικές προσεγγίσεις σε κείμενα (texts): Συνθήματα από Διαδηλώσεις στην Ελλάδα της κρίσης Δημήτρης Σεραφής, Πάντειο Πανεπιστήμιο & University of Neuchâtel ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Βασικές έννοιες και

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Παναρέτου Επίκουρη Καθηγήτρια Τομέας Γλωσσολογίας Τμήμα Φιλολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών. Γνωστικό αντικείμενο Γλωσσολογία: Κειμενογλωσσολογία

Ελένη Παναρέτου Επίκουρη Καθηγήτρια Τομέας Γλωσσολογίας Τμήμα Φιλολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών. Γνωστικό αντικείμενο Γλωσσολογία: Κειμενογλωσσολογία Ελένη Παναρέτου Επίκουρη Καθηγήτρια Τομέας Γλωσσολογίας Τμήμα Φιλολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών Γνωστικό αντικείμενο Γλωσσολογία: Κειμενογλωσσολογία ΑΘΗΝΑ 2009 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Σπουδές 1976 Απολυτήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Εισαγωγή / σκοποί Έλενα Ιωαννίδου Πανεπιστήμιο Κύπρου Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 2.4. Άξονες ανάγνωσης του τρόπου διδακτικής αξιοποίησης των ψηφιακών μέσων (ΤΠΕ) στη γλωσσική εκπαίδευση: το

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #5: Πολυτροπικότητα και Πολυγραμματισμοί Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο 1: Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: Οκτώβριος 2012-Μάρτιος υμμετέχοντες: 18 παιδιά Ε τάξης από 4 διαφορετικά δημοτικά σχολεία της Φλώρινας

Διάρκεια: Οκτώβριος 2012-Μάρτιος υμμετέχοντες: 18 παιδιά Ε τάξης από 4 διαφορετικά δημοτικά σχολεία της Φλώρινας 1 Διάρκεια: Οκτώβριος 2012-Μάρτιος 2013 υμμετέχοντες: 18 παιδιά Ε τάξης από 4 διαφορετικά δημοτικά σχολεία της Φλώρινας υναντήσεις: 2 διδακτικά δίωρα την εβδομάδα σε εξωδιδακτικό χρόνο 2 Παιδαγωγική των

Διαβάστε περισσότερα

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης)

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης) 1 Κωδικός: ΥΔ0008 Τίτλος: Διδασκαλία γλώσσας και νέες τεχνολογίες Διδακτικές Μονάδες European Credit Transfer System Συνολικός Φόρτος εργασίας δια ζώσης συμμετοχή (διάλεξη, εργαστήρια, σεμινάρια, φροντιστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογή της διδασκαλίας της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση

Εφαρµογή της διδασκαλίας της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση Εφαρµογή της διδασκαλίας της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση Νικόλαος Γραίκος, ηµοτικό Σχολείο Κονταριώτισσας Πιερίας Περίληψη Στη διάρκεια τριών σχολικών ετών (2001-2004) εφαρµόσαµε

Διαβάστε περισσότερα

Κειμενοκεντρικές προσεγγίσεις του σχολικού εγγραμματισμού: κείμενο συμφραζόμενα 1 γραμματική

Κειμενοκεντρικές προσεγγίσεις του σχολικού εγγραμματισμού: κείμενο συμφραζόμενα 1 γραμματική Κειμενοκεντρικές προσεγγίσεις του σχολικού εγγραμματισμού: κείμενο συμφραζόμενα 1 γραμματική Άννα Ιορδανίδου, αναπληρώτρια καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Εισαγωγή Η υλοποίηση του Διαθεματικού Ενιαίου

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσοδιδακτικά συνεχή και ασυνεχή της τελευταίας τριακονταετίας: από τον επικοινωνιοκεντρισμό στον κοινωνιοκεντρισμό.

Γλωσσοδιδακτικά συνεχή και ασυνεχή της τελευταίας τριακονταετίας: από τον επικοινωνιοκεντρισμό στον κοινωνιοκεντρισμό. Γλωσσοδιδακτικά συνεχή και ασυνεχή της τελευταίας τριακονταετίας: από τον επικοινωνιοκεντρισμό στον κοινωνιοκεντρισμό. Σωφρόνης Χατζησαββίδης Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Abstract This paper

Διαβάστε περισσότερα

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μελιτζάνη Ειρήνη Ημερ/νία γέννησης 04-02-1972 E-mail irene.melitzani@gmail.com ΣΠΟΥΔΕΣ 2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στην ειδίκευση «Διαπολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ1 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματικότητα των νέων εγχειριδίων για το γλωσσικό μάθημα του δημοτικού σχολείου αναφορικά με τις δεξιότητες γραμματισμού των μαθητών

Η αποτελεσματικότητα των νέων εγχειριδίων για το γλωσσικό μάθημα του δημοτικού σχολείου αναφορικά με τις δεξιότητες γραμματισμού των μαθητών Η αποτελεσματικότητα των νέων εγχειριδίων για το γλωσσικό μάθημα του δημοτικού σχολείου αναφορικά με τις δεξιότητες γραμματισμού των μαθητών Φτερνιάτη Άννα, Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Βενετία Μπαλτά Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Στόχοι της εισήγησης:

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τεχνολογίες. στην εκπαίδευση. ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Νέες τεχνολογίες. στην εκπαίδευση. ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νέες τεχνολογίες στην εκπαίδευση ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Η εκπαίδευση της σύγχρονης κοινωνίας των γνωστικών απαιτήσεων, χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία ΖΕΡΔΕΛΗ Τριανταφυλλιά ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ

Σοφία ΖΕΡΔΕΛΗ Τριανταφυλλιά ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ Σοφία ΖΕΡΔΕΛΗ Τριανταφυλλιά ΣΑΡΑΦΙΔΟΥ Μεθοδολογικές προσεγγίσεις και προτάσεις πρόσληψης και παραγωγής λεξιλογίου στο γλωσσικό μάθημα με εφαρμογή του κειμενοκεντρικού/επικοινωνιακού μοντέλου και της μεθόδου

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 2: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο πολυπολιτισμικό σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικοί γραμματισμοί (Κουτσογιάννης, 2013)

Κριτικοί γραμματισμοί (Κουτσογιάννης, 2013) «Μετα-επικοινωνιακή» εποχή με: α) εποικοδομιστικό προσανατολισμό στη μάθηση με έμφαση στις ατομικές ανάγκες και προτιμήσεις των μαθητών, τη διαφοροποιημένη διδασκαλία, τη διερεύνηση της μάθησης από τον

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

PRAGMATIQUE ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Αγγελική Αλεξοπούλου

PRAGMATIQUE ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Αγγελική Αλεξοπούλου PRAGMATIQUE ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Αγγελική Αλεξοπούλου ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 1) Γενικές αρχές 2) Δείξη 3) Η θεωρία των λεκτικών πράξεων 4) Η θεωρία των υπονοημάτων 5) Τα αξιώματα και η αρχή της συνεργασίας 6) Προϋπόθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ Μέσω κανόνων Πλεονεκτήματα: κέρδος χρόνου, δυνατότητα επαναλήψεων, εκμετάλλευση των γνωστικών ικανοτήτων των μαθητών, λιγότερη διδακτική προετοιμασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Το διδακτικό σενάριο στη διδασκαλία της ελληνικής ως πρώτης και ως

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια αυτά, το 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας θα απασχολήσουν ζητήματα όπως:

Στα πλαίσια αυτά, το 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας θα απασχολήσουν ζητήματα όπως: 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οι Φυσικές Επιστήμες στο Νηπιαγωγείο H Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην εκπαίδευση, επιμόρφωση, μετεκπαίδευση των Νηπιαγωγών Αθήνα, 19 21 Δεκεμβρίου 2014 Οργάνωση Τμήμα Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΥΠΟΕΡΓΟΥ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΙΕΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΩΝ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ» ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ) Ενότητα 7: Η διδακτική μεθοδολογία και η

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης.

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης. Πολυτροπικότητα και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στο δημοτικό σχολείο: Η περίπτωση των εγχειριδίων «Λέξεις Φράσεις Κείμενα» της Στ τάξης. Μαρίας Δημάση: Επίκουρης Καθηγήτριας στο Τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτική της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας Μαρία ημάση

ιδακτική της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας Μαρία ημάση ιδακτική της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας Μαρία ημάση ιδακτική της λογοτεχνίας: Σύνδεση των θεωρητικών προσεγγίσεων της λογοτεχνίας-του του λογοτεχνικού κειμένου με την πράξη της διδασκαλίας. Σχέση Θεωρίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013.

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. Πρακτικές και καινοτομίες στην εκπαίδευση και την έρευνα. Άγγελος Μπέλλος Καθηγητής Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 651 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

þÿµ½ ÃÇ»¹º  ² ±Â ÃÄ ÃͳÇÁ þÿ ¼ ĹºÌ ÃÇ»µ

þÿµ½ ÃÇ»¹º  ² ±Â ÃÄ ÃͳÇÁ þÿ ¼ ĹºÌ ÃÇ»µ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿÿ ÁÌ» Â Ä Â µºà±¹ µå乺  ³µ þÿãä ½ ±½Ä¹¼µÄÎÀ¹Ã Ä Â þÿµ½ ÃÇ»¹º

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αναγνώσεις σε επίπεδα

Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αναγνώσεις σε επίπεδα Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Αναγνώσεις σε επίπεδα η έννοια της κουλτούρας στις κοινωνικές επιστήμες αποτελεί μια από τις βασικές εννοιολογικές κατηγορίες για την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ος κύκλος (Μαθήματα 1-3): Περιεχόμενο και βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Αμαραντίδου Κυριακή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70, υποψ. PhD Πουγαρίδου Παρασκευή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70,

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Κινηματογράφος και Ιστορία: Διδάσκοντας με τη δύναμη του οπτικοακουστικού μηνύματος» ΣΧΕΤ.: /

ΘΕΜΑ : «Κινηματογράφος και Ιστορία: Διδάσκοντας με τη δύναμη του οπτικοακουστικού μηνύματος» ΣΧΕΤ.: / ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Γ ΜΑΘΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ &

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½

þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½ þÿ ż½±Ã Å. ÀÌȵ¹Â ¼± Äν º Likaki, Ioannis

Διαβάστε περισσότερα