Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 13

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 13"

Transcript

1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 13 Προγραμματισμός και έλεγχος παραγωγής Η Ροϊκή Παραγωγή Αθήνα 2013

2 τετράδιο 13 Προγραμματισμός και έλεγχος παραγωγής Η ροϊκή παραγωγή ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η συζήτηση επικεντρώνεται στον προγραμματισμό και έλεγχο της παραγωγής. Ορίζονται οι έννοιες του χρόνου διέλευσης και των αποθεμάτων στην παραγωγή και στις υπηρεσίες και εξετάζονται τα διάφορα στάδια του προγραμματισμού. Σε επιχειρησιακό επίπεδο έχουμε το στρατηγικό επιχειρησιακό πλάνο και το μεσοπρόθεσμο πλάνο μάρκετινγκ. Σε αυτές τις βάσεις συντάσσονται το σωρευτικό πλάνο παραγωγής και το πλάνο πωλήσεων για τους επόμενους 6-18 μήνες. Τα δύο αυτά πλάνα είναι βάση αλλά και αποτέλεσμα του όλου προϋπολογισμού της επιχείρησης. Το σωρευτικό πλάνο παραγωγής περιλαμβάνει τον μέσο ρυθμό παραγωγής και τους απαιτούμενους πόρους για να παραχθούν τα προϊόντα που ζητούν οι πωλήσεις. Καθορίζει τον τρόπο χειρισμού της δυναμικότητας με αποτέλεσμα το βασικό πρόγραμμα παραγωγής που ορίζει και τις περιόδους στις οποίες θα παραχθούν οι ομάδες των προϊόντων. Ο χρονικός προγραμματισμός της παραγωγής γίνεται στο επίπεδο της παραγωγικής μονάδας, καθορίζει τη σειρά της κάθε εργασίας και συντάσσεται για τις προσεχείς ημέρες ή εβδομάδες. Είναι η δραστηριότητα με την οποία «υλοποιούνται» τα πλάνα παραγωγής. Ο τρόπος σύνταξης του χρονικού προγράμματος εξαρτάται από το είδος της επιχείρησης και μπορούμε να διακρίνουμε όσες εργάζονται σε Ροϊκή Παραγωγή καθώς και τα Γενικά Εργοστάσια Εργαστήρια. Ο έλεγχος της παραγωγής περιλαμβάνει τη συνεχή αναπροσαρμογή των προγραμμάτων και γίνεται με τρεις τρόπους: τον έλεγχο εισροών ή της φόρτισης του εξοπλισμού, την παρακολούθηση της προόδου κάθε φάσης της κάθε εργασίας και την κατανομή της εργασίας που γίνεται από το προσωπικό κάθε στιγμή. Ο Γιάννης και ο Λορέντζος ερευνούν τη Ροϊκή Παραγωγή, στην οποία οι σταθμοί επεξεργασίας (μηχανές ή εργαζόμενοι) τοποθετούνται σε μια γραμμή με τη σειρά που επιβάλλει η ακολουθία των φάσεων επεξεργασίας ή εξυπηρέτησης. Με καλό σχεδιασμό των γραμμών παραγωγής (εξισορρόπηση), επιτυγχάνεται ομαλή ροή, μείωση των ενδιάμεσων αποθεμάτων και μέγιστη αξιοποίηση του χρόνου των μέσων παραγωγής. Ο προγραμματισμός περιορίζεται στον καθορισμό της προτεραιότητας της φόρτωσης των διαφόρων παρτίδων στη γραμμή παραγωγής και πρέπει να ορισθεί το βέλτιστο μέγεθος παρτίδας για να υπάρξει μικρότερη απώλεια στον χρόνο της αλλαγής από τη μία στην άλλη. Τέλος, με ένα παράδειγμα, δοκιμάζουν την εξισορρόπηση της γραμμής. Τα τετράδια της Διοίκησης των Λειτουργιών δημοσιεύονται με ελεύθερη πρόσβαση στον ιστότοπο Παρατηρήσεις και σχόλια ευπρόσδεκτα στο Facebook (www.facebook.com/operations.gr) Επιμέλεια κειμένου: Γιάννης Πλαχούρης

3 13 η Συζήτηση Προγραμματισμός και Έλεγχος Παραγωγής. Η Ροϊκή Παραγωγή Τα πρώτα βήματα του προγραμματισμού μιας επιχείρησης Σήμερα, Λορέντζο, μπήκαμε στο κεφάλαιο του Προγραμματισμού της Παραγωγής. Συζητήσατε ποιος είναι ο στόχος του; Ο αντικειμενικός σκοπός του προγραμματισμού της παραγωγής είναι η κάλυψη των απαιτήσεων των πελατών, με έγκαιρες παραδόσεις των σωστών ποσοτήτων και επιθυμητών προδιαγραφών, χωρίς υπερβολικούς χρόνους διέλευσης ή μεγάλα αποθέματα. Γιάννη, είσαι καλά διαβασμένος, όπως πάντα. Δεν θέλω να σε στριμώξω με το ξεκίνημα, αλλά τι σημαίνει «υπερβολικό» ή «μεγάλο»; Βλέπεις πόσο ασαφής γίνεται ένας ορισμός όταν χρησιμοποιείς επίθετα; Το ίδιο συμβαίνει και με τον κάθε στόχο. Τι θα καταλάβει ο γιος σου ότι πρέπει να κάνει, αν του πεις «θέλω να είσαι καλό παιδί»; Γι αυτό είναι ορθό για την παραγωγή να μιλάμε με ποσότητες. Τέλος πάντων, τι είναι ο χρόνος διέλευσης; Χρόνος διέλευσης είναι το σύνολο του χρόνου που περνά, από τη στιγμή της εισόδου της αρχικής πρώτης ύλης ή του αρχικού εξαρτήματος στην παραγωγική διαδικασία, μέχρι να συμπληρωθεί η παραγόμενη παρτίδα του απαιτητού προϊόντος. Υπάρχει ο πραγματικά αναλωθείς χρόνος διέλευσης και ο πρότυπος χρόνος διέλευσης. Καλό είναι, Γιάννη, να ξεκαθαρίσουμε τώρα και τον ορισμό του προγραμματισμού και στις υπηρεσίες. Στις υπηρεσίες δεν έχουμε απόθεμα, έτοιμο προϊόν, αυτό δηλαδή το οποίο προ-παράγω και διαθέτω σε περίπτωση αυξημένης ζήτησης. Μπορούμε όμως να χρησιμοποιήσουμε το περιθώριο ή το «μαξιλάρι» χρόνου, μιας και εγώ προσφέρω ουσιαστικά τον χρόνο των εξυπηρετητών. Άρα, για τις περιπτώσεις αυξημένης ζήτησης, πρέπει να προβλέψω πρόσθετη παραγωγική δυναμικότητα, δηλαδή περίσσεια χρόνου γι αυτούς (τους εξυπηρετητές). Θυμάσαι όσα λέγαμε στην 9 η Συζήτησή μας για τη δυναμικότητα; Τώρα, ποιος είναι ο χρόνος διέλευσης στις υπηρεσίες; Είναι ο χρόνος από τη στιγμή που θα έλθει ο καταναλωτής (ή η παρέα, η ομάδα) να ζητήσει την εξυπηρέτηση, μέχρι αυτή να ολοκληρωθεί. Πραγματικά, τα συζητήσαμε αυτά και ο δάσκαλος ξεκίνησε από το σωρευτικό ή συνολικό πλάνο παραγωγής, το aggregate plan, το οποίο εκφράζει και το πλάνο των πωλήσεων. Η αλήθεια είναι ότι κάπου μπερδεύτηκα. Η παραγωγή με τι στοιχεία και απαιτήσεις ξεκινά το σωρευτικό της πλάνο; Για πόσο χρονικό διάστημα το συντάσσουμε; Τα ερωτήματά σου είναι πολύ λογικά. Ας αρχίσουμε λοιπόν από την αρχή του προγραμματισμού για μια επιχείρηση. Πάντα ως βάση έχουμε το strategic business plan, το στρατηγικό επιχειρησιακό πλάνο ή σχέδιο που μας κατευθύνει τα επόμενα πέντε περίπου χρόνια και το οποίο ελέγχουμε και αναθεωρούμε κάθε χρόνο. Τα βιβλία αναφέρουν συνήθως διάρκεια 2-10 χρόνια, αλλά, πρακτικά, ακόμη και τα πέντε είναι σήμερα πολύ μεγάλο διάστημα. Το πλάνο αυτό περιλαμβάνει τους στόχους μας για την ανάπτυξη, την κερδοφορία και την απόδοση των επενδύσεων, καθώς και τη λογική για την επίτευξη αυτών των στόχων. Παράδειγμα: Προγραμματίζω να αξιοποιήσω την αγορά της Βόρειας Ελλάδας, άρα θα στήσω και δεύτερη βάρδια και θα επεκτείνω το δίκτυο πωλήσεων, διαθέτοντας στην αγορά και προϊόντα άλλων παραγωγών, με ταυτόχρονη επένδυση στην αποθήκευση και διανομή. Στοχεύω σε μια ανάπτυξη του 10% τον χρόνο και αύξηση κερδοφορίας 2% για τα πρώτα πέντε χρόνια. 3

4 Κατάλαβα. Γιατί όμως, Λορέντζο, το λέμε πλάνο και όχι πρόγραμμα και ποιο είναι το επόμενο βήμα; Κατ αρχήν, έχει επικρατήσει στις περισσότερες επιχειρήσεις από όσες ξέρω, να αποκαλούμε προγράμματα τα βραχυπρόθεσμα και, μάλιστα, όσα ορίζουν ημερομηνίες και χρόνους παραγωγής ή/και παράδοσης, ενώ πλάνα ή σχέδια ονομάζουμε τα μεσοπρόθεσμα με ασαφείς ημερομηνίες τα οποία αναφέρονται κυρίως σε χρονικές περιόδους (λ.χ. το τρίτο τρίμηνο), ίσως γιατί οι αλλαγές σ αυτά είναι συχνά απρόσμενες. Περιέχουν, δηλαδή, αρκετή αβεβαιότητα. Ας κρατήσουμε, όμως, αυτή την ορολογία, χωρίς να είναι κατ ανάγκη αποδεκτή από όλους. Στο δεύτερο βήμα και σχεδόν παράλληλα με το στρατηγικό επιχειρησιακό πλάνο, στήνουμε ένα μεσοπρόθεσμο πλάνο μάρκετινγκ, για τα επόμενα 2-3 χρόνια, το οποίο ορίζει τις απαιτούμενες πωλήσεις για να πραγματώσει τους στόχους του στρατηγικού μας σχεδίου. Αυτό γίνεται λαμβάνοντας υπ όψη τις πολλές πληροφορίες που έχουμε για τη δυναμικότητα από την παραγωγή ή τις λειτουργίες και τη διαθεσιμότητα των οικονομικών πόρων που ορίζει η οικονομική διεύθυνση. Επίσης, λαμβάνουμε υπ όψη τις προοπτικές της παραγωγής νέων προϊόντων και της βελτίωσης των υπαρχόντων, καθώς και τις πιθανές αλλαγές του εξοπλισμού από το τμήμα του σχεδιασμού και της ανάπτυξης, το λεγόμενο engineering. Αυτό το πλάνο πρέπει να περιλαμβάνει τις αγορές στόχους, το αναμενόμενο ποσοστό της αγοράς, τα αντίστοιχα περιθώρια κέρδους, καθώς και τα πιθανά απαιτούμενα νέα προϊόντα. Εξ ίσου σημαντικό είναι το πλάνο να εστιάζει στο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Τι εννοείς; Πρέπει, όπως είπαμε και στην προηγούμενη 12 η Συζήτησή μας, το σχέδιο μάρκετινγκ να ξεκαθαρίζει σε πιο τομέα θα είναι ανταγωνιστική η επιχείρηση: τιμή, ποιότητα, ταχύτητα ή ευελιξία στις παραδόσεις. Όλα αυτά, Λορέντζο, δεν είναι λίγο γενικά; Όλοι οι άνθρωποι της παραγωγής γκρινιάζουν με το μάρκετινγκ, αλλά, κακά τα ψέματα, αυτό είναι υπεύθυνο για την ανάλυση του στρατηγικού σχεδίου, μιας και παρακολουθεί τις τάσεις και τις απαιτήσεις της αγοράς. Αντιλαμβάνεσαι ότι η άσκηση της ετήσιας αναθεώρησης του στρατηγικού σχεδίου και του σχεδίου μάρκετινγκ, ώστε να είναι συμβατά μεταξύ τους, είναι επίπονη, γιατί η αγορά και ο ανταγωνισμός αλλάζουν με γρήγορους ρυθμούς και έχουμε και ξαφνικές, απρόβλεπτες αλλαγές, όπως αλλαγές στο κόστος χρήματος ή τις απρόσμενες συγκεντρώσεις ισχύος στους πελάτες ή τους προμηθευτές. Ωραία μέχρις εδώ. Ποιο είναι το επόμενο βήμα; Το σωρευτικό ή συνολικό πλάνο παραγωγής Τώρα, Γιάννη, αρχίζουμε να μπαίνουμε στο θέμα που μας ενδιαφέρει. Το επόμενο βήμα, λοιπόν, είναι ο μεσοπρόθεσμος σχεδιασμός (για 6-18 μήνες) των πωλήσεων και των λειτουργιών ή της παραγωγής, αν μιλάμε για βιομηχανία. Σχεδιάζουμε, συντάσσουμε αυτό που ονομάζουμε σωρευτικό ή συνολικό πλάνο παραγωγής aggregate plan. Επιστρέψαμε στην αρχική μου απορία. Το πλάνο αυτό, Λορέντζο, πρέπει να γίνεται με βάση τις απαιτήσεις των πωλήσεων για την περίοδο που αναφέρονται. Όπως μας είπε ο δάσκαλος, σχεδιάζουμε και ένα πλάνο πωλήσεων για την αντίστοιχη περίοδο, το οποίο στην πραγματικότητα μεταφράζει το πλάνο μάρκετινγκ, σε ποσότητες συγκεκριμένων ομάδων προϊόντων, οι οποίες πρέπει να πωληθούν σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους. 4

5 Πολύ σωστά. Όπως αντιλαμβάνεσαι, Γιάννη, στη σύνταξη του σωρευτικού πλάνου παραγωγής συμμετέχουν και άλλοι βασικοί παίκτες εκτός από την παραγωγή και τις πωλήσεις. Έχουμε, για παράδειγμα, συνεχή ανταλλαγή απόψεων με την ομάδα της ανάπτυξης νέων προϊόντων και πρέπει, ταυτόχρονα, να λάβουμε υπ όψη τις δυνατότητες της οικονομικής διεύθυνσης να χρηματοδοτήσει τους απαιτούμενους πόρους (προσωπικό, εξοπλισμό, πρώτες ύλες). Μιλάμε για ανταλλαγή δεδομένων και έντονη κυκλοφορία πληροφοριών, με αποτέλεσμα τη γέννηση προτάσεων αλλαγών και, βέβαια, μιλάμε επίσης για συνεχείς μάχες, για δικαιοδοσία και ηγεσία, μεταξύ στελεχών με διαφορετικές προσωπικότητες, αλλά και συνεχείς συμβιβασμούς. Η περίοδος σύνταξης του προϋπολογισμού, οπότε οριστικοποιείται, συνήθως, και το σωρευτικό πλάνο παραγωγής, είναι περίοδος έντασης και δημιουργίας. Οι πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις στη λειτουργία του οργανισμού αρχίζουν από τις μάχες ή τις οδύνες γέννησης του προϋπολογισμού του επόμενου έτους. Και τι περιλαμβάνει το σωρευτικό πλάνο παραγωγής; Το πλάνο αυτό περιλαμβάνει, ουσιαστικά, τον μέσο ρυθμό παραγωγής και τους απαιτούμενους πόρους (εργαζόμενους, ώρες απασχόλησης, εξοπλισμό, πρώτες ύλες...) για να παραχθούν τα προϊόντα που ζητούν οι πωλήσεις. Τώρα, με βάση τις χρονικές απαιτήσεις των πωλήσεων, καθορίζονται τα αποθέματα, οι ποσότητες που θα προπαραχθούν, οι τυχόν καθυστερήσεις στις παραδόσεις, οι απαιτούμενες υπερωρίες, οι χρόνοι άδειας του προσωπικού, οι απαιτήσεις σε υποκατασκευαστές και οι πιθανές ανάγκες εκτάκτων εποχιακών εργατών. Όταν το σωρευτικό πλάνο περιλάβει και χρόνους, δηλαδή σε ποιες περιόδους παράγω ποιες συγκεκριμένες ομάδες προϊόντων, ώστε να παραδώσω στις πωλήσεις συγκεκριμένες ποσότητες, τότε γίνεται πιο ειδικό πλάνο, το οποίο, συνήθως, ονομάζεται ετήσιο ή βασικό πρόγραμμα παραγωγής master production schedule. Είναι ο οδηγός μας και αναθεωρείται κάθε μήνα περίπου, με βάση τις αλλαγές της αγοράς και τις έκτακτες απαιτήσεις που επιβάλλουν οι πόροι της παραγωγής, όπως καιρικές ανωμαλίες, ελλείψεις πρώτων υλών, αστοχίες υλικών, μεγάλες βλάβες μηχανών κλπ. Αφού, Λορέντζο, συνήθως όλα αλλάζουν κάθε στιγμή, γιατί να κάνω πρόγραμμα; Αυτό είναι το κλασικό επαναστατικό ερώτημα κάθε νέου προγραμματιστή. Σε τελευταία ανάλυση, θα μπορούσες να προχωρήσεις με αυτή τη λογική! Απλά, η αποτελεσματικότητα της παραγωγικής μονάδας θα έφτανε στο ναδίρ και εσύ θα είχες να αντιμετωπίσεις εξοργισμένους πελάτες, εργαζόμενους, συνεργάτες, αφεντικά. Το σωρευτικό πλάνο, ή καλύτερα το βασικό πρόγραμμα παραγωγής, είναι η πυξίδα σου. Το χρειάζεσαι, αλλιώς θα χαθείς. Άκουσε και κάτι που μπορεί να σου φανεί περίεργο. Και οι πωλήσεις χρειάζονται ένα σωρευτικό πλάνο για να ορίσουν το μέγεθος των απαιτούμενων πόρων. Είναι και αυτές μια λειτουργία. Λάβε υπ όψη ότι ως παροχή υπηρεσίας δεν έχουν τη δυνατότητα των αποθεμάτων, άρα πρέπει να προβλέπουν μεταβολές της δυναμικότητας μέσα στον χρόνο με έκτακτους, υπεργολάβους αντιπροσώπους, υπεργολάβους διανομείς, υπερωρίες των πωλητών, κλπ. Πώς κτίζω ένα σωρευτικό πλάνο, όταν παράγω πάρα πολλούς κωδικούς, όπως λ.χ. ρούχα ή καλλυντικά; Γιάννη, τότε το κτίζεις για οικογένειες προϊόντων, οι οποίες έχουν παραπλήσια διεργασία παραγωγής και απαιτούν παρόμοιους παραγωγικούς πόρους (μηχανές, εργαζόμενους, χρόνο). Σε αυτό το επίπεδο ουσιαστικά δουλεύω με το μίγμα των προϊόντων (product mix). Αν καταλαβαίνω σωστά και όσα θυμάμαι από τη Σχολή, με το σωρευτικό πλάνο παραγωγής, καθορίζω 5

6 και τον τρόπο με τον οποίο θα χειρισθώ τη δυναμικότητα. Πάρα πολύ σωστά! Όπως μας έλεγε ο δάσκαλός μου, Ν. Εμπέογλου, «...το σωρευτικό πλάνο παραγωγής μοιράζει τη γενική ευθύνη για την επίτευξη των επί μέρους στόχων σε συγκεκριμένες παραγωγικές μονάδες, προκειμένου να ληφθούν αποφάσεις για θέματα, όπως το μέγεθος και η σύνθεση του εργατικού δυναμικού ή οι προσθήκες στις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό [...] Κατά βάση, το πλάνο παραγωγής καθορίζει τη μακροπρόθεσμη δυναμικότητα μέσω επενδύσεων σε εξοπλισμό και σε εγκαταστάσεις και τη βραχυπρόθεσμη δυναμικότητα μέσω αποφάσεων για το εργατικό δυναμικό και τις ώρες εργασίας του...». Επομένως, Λορέντζο, το θέμα πλέον ανάγεται στην απόφαση ποιες στρατηγικές διαχείρισης της παραγωγικής δυναμικότητας προσφέρονται να αξιοποιήσω, όπως διερευνήσαμε στην 9 η Συζήτησή μας. Ακριβώς. Σου θυμίζω ότι στις υπηρεσίες η δυναμικότητα αντιστοιχεί με τον διαθέσιμο χρόνο των εργαζομένων στην κύρια διεργασία και, μάλιστα, στις φάσεις που είναι σε στένωση. Σε ένα μεγάλο κομμωτήριο, για παράδειγμα, η δυναμικότητά του αντιστοιχεί στον διαθέσιμο χρόνο (ανθρωποώρες) που διαθέτουν οι κουρείς που εργάζονται εκεί. Δεν μας ενδιαφέρει ο χρόνος της ταμία ή των βοηθών που κάνουν την προετοιμασία ή την τελική περιποίηση των πελατών και όσοι έχουν μικρότερο βαθμό απασχόλησης. Στη βιομηχανία, το σύστημα έχει αυξημένες απαιτήσεις. Η δυναμικότητα εξαρτάται τόσο από τα μηχανήματα που συμμετέχουν στην κύρια διεργασία, όσο και τη διαθεσιμότητα των αναγκαίων μέσων και των εργαζομένων για τη λειτουργία και εξυπηρέτηση των μηχανημάτων. Τι εννοείς πάλι; Εννοώ, Γιάννη, ένα βοηθητικό μηχάνημα ή άτομο, το οποίο ενισχύει, προετοιμάζει ή τροφοδοτεί το κύριο μηχάνημα. Παράδειγμα: ο σταθμός που προετοιμάζει τα υλικά συσκευασίας ή το περονοφόρο που μεταφέρει το προϊόν στην επόμενη φάση. Ένα τελευταίο ερώτημα. Γιατί υποθέτεις ότι το σωρευτικό πλάνο μπορεί να ισχύει μόνο για 6-18 μήνες; Το πλάνο παραγωγής, Γιάννη, πρέπει να είναι ευέλικτο, να έχει και πρόνοιες για τον τρόπο αλλαγής του ρυθμού παραγωγής σε περιπτώσεις που οι προβλέψεις των πωλήσεων δεν επαληθευθούν. Παρ όλα αυτά, σε ορισμένες αγορές που αλλάζουν εξαιρετικά γρήγορα, οι αναπροσαρμογές δεν αρκούν και πρέπει να συντάσσεται εξ αρχής κάθε έξι μήνες. Ο χρονικός προγραμματισμός Τώρα, Λορέντζο, να περάσουμε από το βασικό πρόγραμμα παραγωγής ή το σωρευτικό πλάνο στο τι κάνω πρακτικά κάθε μέρα. Ναι. Κατεβαίνουμε πια στην ιεραρχία, από τον σχεδιασμό που γίνεται σε επίπεδο επιχείρησης στον προγραμματισμό που γίνεται στο επίπεδο της παραγωγικής μονάδας. Ο χρονικός προγραμματισμός της παραγωγής production scheduling, όπως ονομάζεται, ορίζει την ακολουθία των εργασιών και τον χρόνο που απαιτείται από κάθε παραγωγικό πόρο για την παράδοση των παραγόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών. Θεωρεί δεδομένη τη δυναμικότητα που αποφασίζεται από το σωρευτικό πλάνο παραγωγής και ασχολείται με το πώς θα αξιοποιηθεί η δυναμικότητα αυτή, καλύπτοντας τους στόχους με τους οποίους θα ανταγωνισθεί η επιχείρηση (ποιότητα χρόνος παράδοσης από τη μία, κόστος από την άλλη). Έτσι, ο χρονικός προγραμματισμός της παραγωγής 6

7 είναι η δραστηριότητα με την οποία «υλοποιούνται» τα πλάνα παραγωγής. Επίσης, επειδή επηρεάζει το πώς χρησιμοποιούνται οι πόροι των συγκεκριμένων μονάδων του παραγωγικού δυναμικού και άρα επηρεάζει την παραγωγικότητα, γι αυτούς τους λόγους οι διευθυντές παραγωγής αποδίδουν στον αποτελεσματικό χρονικό προγραμματισμό μεγάλη σημασία. Το πρόγραμμα αναφέρεται σε σύντομα διαστήματα μπροστά μας. Έτσι δεν είναι; Πράγματι, Γιάννη, συντάσσεται για τις προσεχείς ημέρες ή εβδομάδες και καθορίζει τη σειρά της κάθε εργασίας job. Εργασία στην περίπτωση αυτή εννοούμε τη συγκεκριμένη ποσότητα του προϊόντος με τις συγκεκριμένες προδιαγραφές, που έχουμε αναλάβει την υποχρέωση να παραδώσουμε, για μία ή περισσότερες παραγγελίες ή για να προετοιμασθούν κάποια αποθέματα. Η κάθε εργασία αφορά σε κάποιο υλικό ή εξάρτημα που πρέπει να υποστεί μια σειρά επεξεργασιών και να περάσει από μια συγκεκριμένη ακολουθία (πορεία) μηχανών ή σταθμών συναρμολόγησης, όπου δηλαδή με την ορολογία των λειτουργιών, θα περάσει από συγκεκριμένες φάσεις επεξεργασίας, που απαιτούν συγκεκριμένο αριθμό ανθρώπων και πρόσθετους πόρους. Αντιλαμβάνομαι ότι στις υπηρεσίες η εργασία θα μπορούσε να είναι η ξεχωριστή απαίτηση κάθε πελάτη. Τι εννοείς; Σε ένα κομμωτήριο, για παράδειγμα, εργασία είναι το σύνολο των απαιτήσεων περιποίησης μιας πελάτισσας, που πρέπει να περάσει από τις ακόλουθες φάσεις επεξεργασίας: λούσιμο, κόψιμο, βαφή, χτένισμα, νύχια κλπ. Η κάθε πελάτισσα είναι μια παραγγελία αλλά και μια εργασία. Γιάννη, σε βλέπω πάλι πολύ καλά ενημερωμένο! Όμως, συχνά οι εργασίες που πρέπει να προγραμματισθούν σε ένα εργοστάσιο, είναι πολλές για μια μεγάλη ποικιλία προϊόντων, με διαφορετικές πορείες και σφικτά περιθώρια παράδοσης. Αντιλαμβάνεσαι ότι κάτι τέτοιο προϋποθέτει την ύπαρξη πολλών δεδομένων, όπως είναι ο απαιτούμενος χρόνος επεξεργασίας για κάθε φάση και επίσης προϋποθέτει την επεξεργασία πολλών πληροφοριών. Είναι ένα έργο που σε κάποιες περιπτώσεις γίνεται εξαιρετικά απλό, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις είναι τιτάνιο, ακόμη και με τη χρήση υπολογιστών και προγραμμάτων βελτιστοποίησης. Παράδειγμα: είναι πολύ απλό για τον μοναδικό κουρέα που εξυπηρετεί τους πελάτες με τη σειρά που έρχονται, χωρίς να λαμβάνει υπ όψη τον χρόνο που απαιτεί η ενασχόλησή του με τον καθένα. Από την άλλη, είναι εξαιρετικά σύνθετο στην περίπτωση ενός μεγάλου εργοστασίου κατασκευής επίπλων επί παραγγελία. Ο τρόπος σύνταξης του χρονικού προγράμματος εξαρτάται, επομένως, από το είδος της επιχείρησης. Επομένως, μπορούμε να διακρίνουμε δύο περιπτώσεις επιχειρήσεων, με βάση την ποικιλία και τον όγκο των παραγομένων προϊόντων: Παραγωγή σε ροή flow production. Επιχειρήσεις που παράγουν μεγάλους όγκους τυποποιημένων προϊόντων ή υπηρεσιών, με συνεχείς ή επαναλαμβανόμενες ροές σε παρτίδες, όπως οι βιομηχανίες τροφίμων, οι χαρτοποιίες, καθώς και αυτές που έχουν επαναλαμβανόμενες διαδικασίες όπως η παραγωγή συσκευών, τα ταχυφαγεία, αλλά και οι κρατικές γραφειοκρατικές υπηρεσίες. Συνήθως, έχουν εξειδικευμένα μηχανήματα και το προσωπικό δεν χρειάζεται να είναι εξειδικευμένο. Έχουν σταθερή ποιότητα, χαμηλό περιθώριο κέρδους και εστιάζουν σε υψηλή αξιοποίηση των μέσων παραγωγής. 7

8 Γενικά εργοστάσια job shops. Είναι οι επιχειρήσεις που παράγουν εξειδικευμένα προϊόντα (πολλές φορές σε χαμηλούς όγκους, οπότε τις ονομάζουμε εργαστήρια), σύμφωνα με τις απαιτήσεις των πελατών, όπως τα επιπλοποιεία, τα εστιατόρια πολυτελείας, τα χειρουργεία του νοσοκομείου. Απαιτούν εξειδικευμένο προσωπικό, μηχανές γενικής χρήσης για παραγωγή διαφόρων προϊόντων και πορείες παραγωγής μέσω των μηχανών, ανάλογες με το παραγόμενο προϊόν. Τα εργαστήρια παράγουν με βάση συγκεκριμένες παραγγελίες που απαιτούν διαφορετικές μηχανές, υλικά, επεξεργασίες. Στόχος είναι η υψηλή πρόσθεση αξίας και η ευελιξία. Μπορεί το μέγεθος να είναι τεράστιο, όπως τα βιομηχανικά συγκροτήματα παραγωγής εξαρτημάτων αυτοκινήτων. Το πρόβλημα του προγραμματισμού φαίνεται περίπλοκο ή μπερδεμένο. Όμως, απλά είναι πολύπλοκο γιατί υπεισέρχονται πολλά υλικά και εξαρτήματα, τα οποία, συνήθως, παράγονται επί παραγγελία σε εξειδικευμένους υποκατασκευαστές, αλλά υπάρχει πάντα τρόπος να αντιμετωπισθεί με εξειδικευμένα προγράμματα λογισμικού. Αχά! Τώρα κατάλαβα. Και ο έλεγχος της παραγωγής; Ο έλεγχος της παραγωγής Ο έλεγχος, Γιάννη, πρέπει να είναι ενσωματωμένος στην καθημερινή διαδικασία του χρονικού προγραμματισμού. Ό έλεγχος της παραγωγής περιλαμβάνει τη συνεχή αναπροσαρμογή των πλάνων και προγραμμάτων, εν όψει των δεδομένων που συλλέγονται από την λειτουργία και θα μπορούσα να διακρίνω, ίσως λίγο αυθαίρετα, ότι έχει τρεις διαστάσεις. Η πρώτη είναι ο έλεγχος εισροών. Στον έλεγχο εισροών (input) ουσιαστικά γίνεται ο έλεγχος φόρτισης του εξοπλισμού για το επόμενο βραχύ διάστημα. Υπολογίζω, δηλαδή, το σύνολο του απαιτούμενου χρόνου απασχόλησης της κάθε μηχανής για να μπορέσω να παραδώσω τις παραγγελίες και τις ανάγκες που προκύπτουν, ώστε να δημιουργηθούν αποθέματα για το επόμενο χρονικό διάστημα, σε σχέση με τον διαθέσιμο χρόνο αυτής της μηχανής. Στις περιπτώσεις που οι απαιτήσεις ξεπερνούν τη δυναμικότητα κάποιου από τους πόρους παραγωγής, τότε πρέπει να επιβραδυνθεί η εισροή των εντολών των εργασιών. Με την ίδια λογική, όταν η παραγωγική δυναμικότητα έχει κενά, οι προθεσμίες εισόδου πρέπει να μετατεθούν προς ενωρίτερο χρόνο και να γίνουν άλλες προσαρμογές (πρόσθετες πωλήσεις), προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως η δυναμικότητα. Η δεύτερη διάσταση ποια είναι; Ο έλεγχος της παραγωγής στη δεύτερη διάσταση, όπως αντιλαμβάνεσαι, περιλαμβάνει κατ αρχήν την παρακολούθηση της προόδου κάθε φάσης της κάθε εργασίας (job), επομένως και την πραγματική παραγωγική απόδοση του κάθε σταθμού επεξεργασίας. Συγκρίνει τα αποτελέσματα με τις πρότυπες αποδόσεις και τα προγράμματα και προβαίνει σε διορθωτικές ενέργειες, με αλλαγές στις πορείες των εργασιών ή σε αλλαγές της προτεραιότητας επεξεργασίας των διαφόρων εργασιών από κάποια μηχανή που, συνήθως, είναι σε στένωση. Δευτερευόντως, προβαίνει και σε αναθεώρηση των προτύπων χρόνων επεξεργασίας ή ζητά από τον αρμόδιο να γίνουν επεμβάσεις στη διεργασία. Λορέντζο, εννοείς επεμβάσεις στις ελέγχουσες εισροές της διεργασίας; Ακριβώς. Κάτι συμβαίνει και η διεργασία δεν αποδίδει, επομένως πρέπει κάποιος να εστιάσει στις ελέγχουσες εισροές, να βρει το σφάλμα και να το διορθώσει. Το σφάλμα θα είναι στον σχεδιασμό ή στην εκτέλεση της μεθόδου εργασίας, στις ρυθμίσεις, στον τρόπο που γίνεται η συντήρηση του 8

9 εξοπλισμού ή, τέλος, στην ανάγκη εκπαίδευσης των ανθρώπων, όπως είπαμε στην 4 η Συζήτηση. Η μεθοδολογία της Μελέτης Εργασίας μας δίνει τα κατάλληλα εργαλεία για να αντιμετωπίσουμε αυτές τις καταστάσεις και να επιτυγχάνουμε τις αναγκαίες βελτιώσεις. Αλλά γι αυτήν θα μιλήσουμε αργότερα. Αν αντιλαμβάνομαι σωστά, αυτός ο «κάποιος», θα λέγαμε ο αρμόδιος, είναι ο επικεφαλής των λειτουργιών ή της παραγωγής; Αντιλαμβάνεσαι πολύ σωστά. Ο επικεφαλής των λειτουργιών, δεν πλήττει ποτέ... Έχεις ένα ιδιαίτερο τρόπο να καθησυχάζεις τον συνομιλητή σου. Και η τρίτη διάσταση ελέγχου; Είναι, Γιάννη, ο έλεγχος, ο οποίος γίνεται από το προσωπικό της παραγωγής και αφορά στην κατανομή της εργασίας. Μην ξεχνάς ότι το χρονικό πρόγραμμα της παραγωγής δεν μπορεί να περιλάβει όλες τις λεπτομέρειες που χρειάζονται για την εκτέλεσή του λεπτό προς λεπτό, οπότε πολλές αποφάσεις λαμβάνονται από τους εργοδηγούς, από το προσωπικό ελέγχου παραγωγής και από τους εργάτες της κάθε ώρας. Το σύνολο αυτό των αποφάσεων είναι: η επιλογή της επόμενης εντολής και εκτέλεσή της σε μία ορισμένη μηχανή, η επιλογή μιας εναλλακτικής μεθόδου για την εκτέλεση μιας εργασίας, όταν χαλάει μία μονάδα παραγωγής ή η μετακίνηση ενός εργάτη από μία μηχανή σε άλλη μηχανή, προκειμένου να εξισορροπηθεί καλύτερα η διαθέσιμη δυναμικότητα. Και όλη η εργασία του χρονικού προγραμματισμού που έχει προηγηθεί, Λορέντζο, πάει χαμένη; Ένα εργοστάσιο μπορεί να χρησιμοποιήσει τις μηχανές του ή να κατανείμει το προσωπικό του με διάφορους τρόπους. Έτσι μπορεί να αντιμετωπίσει μεγάλη ποικιλία απαιτήσεων που δεν προβλέπονταν, όπως επείγουσες παραδόσεις ή μεταβολές. Για παράδειγμα, η βλάβη μιας μηχανής ή μια επιδημία γρίπης του προσωπικού. Και ενώ αυτή η πολλαπλότητα των τρόπων εργασίας δημιουργεί μεγαλύτερη πολυπλοκότητα, επιτρέπει παράλληλα μεγαλύτερη ανοχή στη λειτουργία. Βέβαια, κάτι τέτοιο γίνεται πολύ δύσκολο έως αδύνατο σε πολύ εκμηχανισμένα, αυτοματοποιημένα συστήματα που δεν έχουν ανάγκη τη δραστηριότητα πολλών ατόμων. Από την άλλη πλευρά, αυτή η ελαστικότητα καθιστά πολύ δύσκολο τον καθορισμό εκείνου του τρόπου λειτουργίας που είναι ο πραγματικά βέλτιστος και ο οποίος θα αξιοποιήσει αποτελεσματικά τη χρήση όλων των πόρων. Είναι σημαντικό να έχουμε ένα αποτελεσματικό χρονικό πρόγραμμα, ώστε οι αναπόφευκτες επεμβάσεις να μην μειώνουν πολύ την αποτελεσματικότητα της εργασίας. Ο δάσκαλος αναφέρθηκε για λίγο και σε μια ακόμη μορφή ελέγχου τον έλεγχο των αποθεμάτων. Πόσα αποθέματα υπάρχουν και σε ποια θέση; Υπάρχει ανάγκη να κάνω παραγγελία και πότε για να δημιουργήσω αποθέματα; Αυτά είναι ερωτήματα που απασχολούν τον έλεγχο των αποθεμάτων και πρέπει να τα εξετάσουμε με λεπτομέρεια κάποια άλλη φορά. Ας δούμε τώρα πιο αναλυτικά τα προβλήματα του προγραμματισμού στις δύο μορφές παραγωγής. Ροϊκή Παραγωγή Γιάννη, ας ξεκινήσουμε με τη Ροϊκή Παραγωγή, στην οποία οι αυξημένες επιδόσεις επιτυγχάνονται με ομαλοποίηση της ροής ομάδων όμοιων προϊόντων (των παρτίδων), μέσω των μηχανών παραγωγής, ή των πελατών, μέσω των σταθμών εξυπηρέτησης του συστήματος. Οι σταθμοί επεξεργασίας (workstations) είναι μηχανές ή εργαζόμενοι τοποθετημένοι σε μια γραμμή με τη σειρά που επιβάλλει η ακολουθία (routing) των φάσεων επεξεργασίας ή εξυπηρέτησης. Ο κάθε σταθμός κάνει συγκεκριμένη εργασία για μια οικογένεια ομοειδών προϊόντων. Στην εφορία για παράδειγμα, ένας κρατά το πρωτόκολλο, δεύτερος βρίσκει το φάκελό σου, τρίτος εκδίδει το ένταλμα, άλλος εισπράττει τα χρήματα. 9

10 Με καλό σχεδιασμό των γραμμών παραγωγής, επιτυγχάνουμε ομαλή ροή, μείωση των ενδιάμεσων αποθεμάτων (μεταξύ των σταθμών επεξεργασίας) και μέγιστη αξιοποίηση του χρόνου των μέσων παραγωγής. Όπως ξέρεις πολύ καλά, ο σταθμός με τον μεγαλύτερο χρόνο επεξεργασίας ανά προϊόν, καθορίζει και την παραγωγική δυναμικότητα της γραμμής και ονομάζεται «στένωση» bottleneck. Κλασική ροϊκή παραγωγή έχουμε στη συσκευασία τυποποιημένων τροφίμων και ποτών. Ακριβώς. Πάρε για παράδειγμα το μέλι... Αν είναι δυνατόν, Λορέντζο, ας παίρναμε άλλο προϊόν σαν παράδειγμα! Αντιπαρέρχομαι τα κρύα σου αστεία! Στην πρώτη μηχανή γεμίζει το βάζο με προκαθορισμένη ποσότητα προϊόντος, στη δεύτερη μηχανή τοποθετείται το καπάκι και βιδώνεται αυτόματα, στην τρίτη τοποθετείται ο πλαστικός δακτύλιος ασφαλείας, στην τέταρτη η ετικέτα και στον επόμενο σταθμό οι εργαζόμενοι τοποθετούν τα βάζα σε χαρτοκιβώτια και τα κλείνουν. Μπορεί να χρειάζεται να συσκευάσουμε κάποιες διαφορετικές ποικιλίες μελιού ή/και διαφορετικούς τύπους και βάρη βάζων. Άρα, προγραμματίζονται διαφορετικές εργασίες jobs σε μία γραμμή παραγωγής και η κάθε μία εργασία αφορά σε κάποια παρτίδα. Λόγω των διαφορετικών ποσοτήτων που πωλούνται από κάθε είδος, τα μεγέθη των παρτίδων (ο αριθμός των συσκευασιών σε κάθε παρτίδα) είναι κατά συνθήκη διαφορετικά. Στις περιπτώσεις εμφιάλωσης ποτών, πολλές φορές έχουμε πολύ μεγάλες παρτίδες άρα και γραμμές παραγωγής που, σε κάποιες περιπτώσεις, ίσως και όλο τον χρόνο, εργάζονται και εμφιαλώνουν μόνο έναν τύπο ποτού, λ.χ. νερό 500 ml ή, αν θέλεις, έχουμε μια μοναδική αλλά τεράστια παρτίδα. Τι ακριβώς προγραμματίζουμε στη «ροϊκή παραγωγή»; Ο προγραμματισμός στις περιπτώσεις της ροϊκής παραγωγής, Γιάννη, περιορίζεται στον καθορισμό της προτεραιότητας της φόρτωσης των διαφόρων παρτίδων στη (στις) γραμμή (-ές) παραγωγής, με βάση τη διαθεσιμότητα των πρώτων υλών, το αναγκαίο προσωπικό και την απαιτούμενη ημερομηνία παράδοσης, όπως θα δούμε παρακάτω. Ο δάσκαλος αναφέρθηκε, επίσης, στην απλούστερη περίπτωση χρονικού προγραμματισμού, όταν έχουμε μία μοναδική μηχανή που παράγει ένα έτοιμο προϊόν, όπως για παράδειγμα μία μηχανή που παράγει οδοντογλυφίδες. Το ερώτημα που τίθεται για τον χρονικό προγραμματισμό είναι απλό: «Θα βάλουμε σήμερα την μηχανή μπρος και, αν ναι, επί πόση ώρα θα την αφήσουμε να λειτουργήσει;» Η απάντηση εξαρτάται από την πρόβλεψη των πωλήσεων και το υπάρχον απόθεμα ετοίμου προϊόντος. Η περίπτωση αυτή, Γιάννη, είναι πάλι καθαρά πρόβλημα ελέγχου αποθέματος και πρέπει σύντομα να μιλήσουμε και γι αυτό. Όμως, τώρα, ας μείνουμε στη ροϊκή παραγωγή. Όταν υπάρχει μία μοναδική παραγωγική εγκατάσταση στην οποία παράγονται πολλά προϊόντα, το πρόβλημα προγραμματισμού γίνεται πολύπλοκο. Για παράδειγμα, ένας μικρός παραγωγός ελαιοχρωμάτων που διαθέτει μία εγκατάσταση ανάμιξης αντιμετωπίζει δύο ερωτήματα: «Πόση ώρα θα λειτουργήσει η εγκατάσταση;», αλλά επίσης «Ποια προϊόντα και με ποια ακολουθία θα παραχθούν;» Και εδώ, το απόθεμα ετοίμου προϊόντος που είναι διαθέσιμο είναι σημαντικός καθοριστικός παράγοντας για το χρονικό πρόγραμμα, αλλά τώρα το κόστος αλλαγής από την παραγωγή ενός προϊόντος στην παραγωγή άλλου είναι επίσης σημαντικό, λ.χ. το κόστος αλλαγής από μπλε σε άσπρο χρώμα μπορεί να είναι υψηλότερο από το κόστος αλλαγής από μπλε σε σκούρο πράσινο. Γι αυτό, μία ακολουθία παραγωγής των προϊόντων, με αφετηρία τα πολύ ανοικτά χρώματα και βαθμιαία πρόοδο μέχρι το μαύρο, κατόπιν καθάρισμα της μηχανής και επανάληψη της ίδιας ακολουθίας, μπορεί να ελαχιστοποιήσει το κόστος της παραγωγής. 10

11 Μπορεί, όμως, η ακολουθία αυτή να μην είναι η πλέον κατάλληλη για την εκτέλεση των υπαρχουσών παραγγελιών ή την ανάγκη αναπλήρωσης του αποθέματος. Έχεις απόλυτο δίκιο. Παρόμοια προβλήματα δεν περιορίζονται μόνο σε επιχειρήσεις που έχουν μία παραγωγική εγκατάσταση. Οι χαρτοποιίες, για παράδειγμα, έχουν συχνά περισσότερες μεγάλες χαρτοποιητικές μηχανές, εγκατεστημένες μάλιστα μερικές φορές σε διαφορετικές τοποθεσίες. Ένα ορισμένο είδος χαρτιού μπορεί να παραχθεί σε περισσότερες από μία από τις μηχανές της επιχείρησης. Έτσι, έχουμε το πρόβλημα να καθοριστεί ξεχωριστός κύκλος παραγωγής για κάθε μία από τις μηχανές. Η επίλυση του προβλήματος απαιτεί να ληφθεί υπ όψη το κόστος παραγωγής ορισμένων προϊόντων σε ορισμένες μηχανές, το κόστος διακίνησης, καθώς και τα υπάρχοντα αποθέματα και το κόστος δημιουργίας και συντήρησής τους. Οι τεχνικές και τα μοντέλα επίλυσης της Επιχειρησιακής Έρευνας βοηθούν τη λύση τέτοιων προβλημάτων, αλλά πάμε πολύ μακριά. Ο δάσκαλος αναφέρθηκε και στα προβλήματα που συναντάμε στη ροϊκή παραγωγή, όπως είναι οι επαναλαμβανόμενες ενέργειες που δημιουργούν προβλήματα στους εργαζόμενους, κούραση, μείωση της προσοχής τους και πιθανά προβλήματα στην ποιότητα ή ακόμη και ατυχήματα. Ένα κλασικό πρόβλημα που το σατιρίζει τόσο χαρακτηριστικά ο Τσάρλυ Τσάπλιν στο Μοντέρνοι Καιροί. Μπράβο και σινεφίλ ο Γιάννης! Ο εμπλουτισμός εργασίας και η αλλαγή θέσεων είναι, συνήθως, οι λύσεις που επιλέγουμε για να θεραπεύσουμε αυτή την αδυναμία, αλλά νομίζω ότι πρέπει να εστιάσουμε στη ροϊκή παραγωγή και μάλιστα στην τεχνική της εξισορρόπησης της γραμμής. Οι παραγωγικές αποδόσεις των γραμμών για ισομεγέθεις παρτίδες, συνήθως, ελάχιστα διαφέρουν από προϊόν σε προϊόν. Άρα, το σημαντικότερο είναι να έχουμε εξισορροπημένη κάθε γραμμή, ώστε να έχουμε την καλύτερη αξιοποίηση των μέσων και, βέβαια, το καλύτερο κόστος επεξεργασίας. Αυτό, όμως, δεν είναι προγραμματισμός. Έχεις δίκιο. Είναι πρόβλημα αξιοποίησης της υπάρχουσας δυναμικότητας, βελτίωσης της παραγωγικότητας, άρα και πρόβλημα μείωσης του κόστους. Ο προγραμματισμός, όπως είπαμε, περιορίζεται σε επιλογή της σειράς της φόρτωσης των εργασιών με στόχο την κάλυψη των απαιτήσεων των πωλήσεων, ώστε κάποιες παραγγελίες να είναι έτοιμες σε συγκεκριμένες ημερομηνίες. Ένα δεύτερο πρόβλημα στη ροϊκή παραγωγή είναι η επιλογή του μεγέθους της παρτίδας, ώστε να μειωθεί ποσοστιαία ο χρόνος που χάνεται κατά την αλλαγή από παρτίδα σε παρτίδα. Να έχω δηλαδή τη μικρότερη απώλεια στον χρόνο της αλλαγής ή καλύτερα της εξάρμωσης set up time, άρα να πετύχω βελτιωμένο βαθμό αξιοποίησης. Η εξάρμωση μπορεί να αφορά σε αλλαγές εξαρτημάτων των μηχανών, των ρυθμίσεων της μηχανής ή /και των συνθηκών λειτουργίας της, τον καθαρισμό της κλπ. Το αντιμετωπίσαμε και στο παράδειγμα της ανάμιξης των χρωμάτων. Θα το δούμε πάλι με λεπτομέρεια στη θεωρία αποθεμάτων. Το σίγουρο είναι ότι έχω απώλειες παραγωγικού χρόνου, όπως συζητήσαμε στη 10 η Συζήτησή μας για τον χρόνο προετοιμασίας του ανθρώπου ή της μηχανής για μια νέα εργασία. Κάθε φορά που έρχεται μια πρόσθετη παραγγελία από τις πωλήσεις με εργασίες jobs που πρέπει να γίνουν εμβόλιμα, αναγκάζουν την παραγωγή να προβεί σε πρόσθετες εξαρμώσεις των μηχανών. Οι άνθρωποι της παραγωγής, σ αυτές τις περιπτώσεις, διαμαρτύρονται γιατί μειώνεται η απόδοση της γραμμής. Λες και ο στόχος είναι ο υψηλός βαθμός επίδοσης και όχι να αυξήσουμε τις πωλήσεις! Έχω την εντύπωση ότι οι άνθρωποι της παραγωγής, των λειτουργιών, δεν μπορούν να αποβάλουν εύκολα αυτό το σύνδρομο των μεγάλων παρτίδων. Το έχουμε ξανασυζητήσει, μη χάνουμε το χρόνο μας. Πάμε πίσω στην εξισορρόπηση της γραμμής δίνοντας ένα παράδειγμα. 11

12 Η Εξισορρόπηση της γραμμής Παίρνουμε μια μικρή εταιρεία διοργάνωσης δεξιώσεων που έχει επιτύχει να κερδίσει μια πολύ μεγάλη παραγγελία και πρέπει να στείλει χίλιες προσκλήσεις. Ο Πέτρος, ο επικεφαλής της ομάδας εργασίας, αποφασίζει να εργασθούν σε σειρά παραγωγής, γιατί έχει ακούσει σε ένα σεμινάριο ότι είναι εξαιρετικά αποδοτικός τρόπος εργασίας για τόση μεγάλη δουλειά. Με την ανάλυση που κάνει, βρίσκει ότι η εργασία έχει ουσιαστικά τέσσερις φάσεις. Με μια δοκιμή των λίγων λεπτών, μετρά την παραγωγικότητα κάθε φάσης (ή καλύτερα του κάθε σταθμού επεξεργασίας) και υπολογίζει, με καλή ακρίβεια, ότι πρέπει να περιμένει τα εξής: Δίπλωμα πρόσκλησης 50 προσκλήσεις/ώρα Τοποθέτηση-κλείσιμο φακέλου 100 Γραφή διεύθυνσης 20 Επικόλληση γραμματόσημου Συλλέγει όλα τα υλικά και τις διευθύνσεις, τοποθετεί στη μέση της αίθουσας ένα μακρύ τραπέζι και ξεκινά ο ίδιος με την πρώτη φάση. Τοποθετεί τους δύο υπαλλήλους του (Νίκο και Μαρία) στις επόμενες δύο φάσεις και επιστρατεύει και την κόρη του (Λίλα) για την τελική φάση του γραμματόσημου. Μετά από μία ώρα εργασίας σταματά την ομάδα για να κάνει και ένα διάλειμμα και μετρά το αποτέλεσμα: Α. Πέτρος - Δίπλωμα 50 προσκλήσεις/ώρα Β. Νίκος - Τοποθέτηση-κλείσιμο φακέλου 50 Γ. Μαρία - Γραφή διεύθυνσης 20 Δ. Λίλα - Γραμματόσημα 20 Τελικά έχει 20 έτοιμες επιστολές και ένα απόθεμα 30 επιστολές πριν την Μαρία. Κάνει τον λογαριασμό και διαπιστώνει με φρίκη ότι χρειάζεται 1000:20, περί τις 50 ώρες εργασίας για 4 άτομα, ή συνολικά 200 ανθρωποώρες. Επί πλέον, έχει και τη γκρίνια των άλλων ότι ο Νίκος τεμπέλιαζε και ότι η Λίλα βαριόταν. Σε φωνάζει, Γιάννη, να του πεις τι πρέπει να κάνει. 12

13 Κατ αρχήν, η κάθε πρόσκληση απαιτεί συνολικά, ή έχει ενσωματωμένα για να ετοιμασθεί, 6,3 λεπτά εργασίας. Είναι αυτό που λέμε έχει περιεχόμενο 6,3 λεπτά εργασίας. Πώς το βρήκες αυτό το νούμερο; Είναι απλό, Λορέντζο: Δίπλωμα 50 τεμ/ώρα ή 60:50=1,2 λεπτά. Τοποθέτηση-κλείσιμο 60:100=0,6 λεπτά. Γραφή 60:20=3 λεπτά και γραμματόσημο 60:40=1,5 λεπτό. Άρα, συνολικά κάθε πρόσκληση απαιτεί 6,3 λεπτά ή οι 1000 προσκλήσεις απαιτούν 6300 λεπτά ή 105 ώρες. Άρα εργαζόμαστε με ένα βαθμό απασχόλησης 105:200=52,5% Πολύ καλός με τους αριθμούς, Γιάννη, όπως πάντα. Όμως, πρόσεξε. Ο σταθμός Γ είναι η στένωση, εφόσον έχει τη μικρότερη δυναμικότητα και κατά συνέπεια ορίζει και την όλη δυναμικότητα της γραμμής. Ο φόρτος του ή η φόρτισή του, είναι 100%. Χρειάζεται να εργασθεί 50 ώρες χωρίς να σταματά. Αυτό σημαίνει ότι οι υπόλοιποι τρεις σταθμοί απασχολούνται για να παράγουν έργο 55 ωρών, ενώ ο διατιθέμενος χρόνος είναι οι υπόλοιπες 150 εργατοώρες, άρα ο βαθμός απασχόλησής τους είναι μόνο 36,7%. Λίγο καλύτερα από τον βαθμό απασχόλησης των δημοσίων υπαλλήλων. Άλλωστε, ένας από τους λόγους των χαμηλών επιδόσεων στο κράτος είναι και αυτός. Βάζουν ένα σύστημα εργασίας και ποτέ δεν ελέγχουν τον τρόπο βελτίωσής του. Πάντα κάποιος εργάζεται πάρα πολύ και οι υπόλοιποι πολύ χαλαρά. Λορέντζο, πάμε παρά κάτω. Ας υπολογίσω τώρα τον φόρτο κάθε σταθμού εξυπηρέτησης: Α. απαιτούνται 1000:50=20 ώρες συνεχούς εργασίας. Άρα, στις 50 απαιτούμενες ώρες ο σταθμός εργάζεται το 40% του χρόνου του, που αποτελεί και τον φόρτο του, Β. με την ίδια λογική, 1000:100=10 ώρες άρα 20% φόρτος, Γ. όπως είπαμε, 1000:20=50 ώρες άρα 100% φόρτος και Δ. 1000:40=25 ώρες ή 50% φόρτος 120% 100% 100% 80% 60% 40% 40% 50% 20% 20% 0% Γιάννη, τι θα προτείνεις τελικά στον Πέτρο; Η πρώτη και γρήγορη λύση είναι να βάλει και τον σταθμό Β να γράφει διευθύνσεις και την εργασία του να την κάνει ο Α. Οι σταθμοί Β και Γ γίνονται ένας νέος σταθμός με δύο εργαζόμενους. 13

14 Αλλάζει με αυτό τον τρόπο το περιεχόμενο εργασίας; Σαφώς όχι, Λορέντζο. Μετά την αλλαγή, οι τρεις πλέον σταθμοί εργασίας έχουν την ακόλουθη συμβολή στην εκτέλεση του περιεχόμενου εργασίας και αντίστοιχα τεμάχια ανά ώρα: Α. περιεχόμενο 1,2+0,6=1,8 λεπτά/τεμ ή αντίστροφα 60:1,8=33,33 τεμ/ώρα Β και Γ μαζί: με 1,5 λεπτό/τεμ έκαστος εργαζόμενος, εφόσον σε 3 λεπτά παράγουν 2 προσκλήσεις, ή 60:1,5=40 τεμ/ώρα Δ. 1,5 λεπτό/τεμ άρα πάλι 40 τεμ/ώρα ( ) , Παρατηρούμε, Γιάννη, ότι αλλάζει η στένωση και γίνεται ο σταθμός Α, οπότε η γραμμή παράγει 33,33 προσκλήσεις ανά ώρα, άρα απαιτούνται 1000:33,33=30 ώρες ή σύνολο 120 εργατοώρες. Ακριβώς και ο βαθμός απασχόλησης για τα 1000 τεμάχια ή τις 105 ώρες εργασίας είναι 105:120=87,5% βαθμός τεράστια βελτιωμένος συγκριτικά με το προηγούμενο 52,5%. Μπορείς Γιάννη, να βελτιώσεις και άλλο την απασχόληση των σταθμών, ώστε να μειώσεις το κόστος; Θεωρώ ότι μπορώ, αλλά δεν ξέρω πώς! Για σκέψου το και μου το λες στην επόμενη συνάντησή μας. Πάμε, όμως, τώρα για ύπνο γιατί πνιγήκαμε στους αριθμούς και στις έννοιες. Πότε θα μιλήσουμε για τον προγραμματισμό του γενικού εργοστασίου; Την άλλη φορά. Δώσε μου και λίγο χρόνο να προετοιμασθώ γιατί τα έχω εγκαταλείψει χρόνια τώρα! Καλώς, καλή νύχτα. Καλή νύχτα. 14

15 Έννοιες Χρόνος διέλευσης Περιθώριο χρόνου ή μαξιλάρι Στρατηγικό επιχειρησιακό πλάνο ή σχέδιο strategic business plan Μεσοπρόθεσμο πλάνο μάρκετινγκ Σωρευτικό ή συνολικό πλάνο παραγωγής aggregate plan Βασικό πρόγραμμα παραγωγής master production schedule Χρονικός προγραμματισμός της παραγωγής production scheduling Παραγωγή σε ροή flow production (αξιοποίηση των μέσων) Γενικά εργοστάσια ή εργαστήρια job shops (ευελιξία) Έλεγχος της φόρτισης του εξοπλισμού και των πόρων Έλεγχος με παρακολούθηση της προόδου κάθε φάσης της κάθε εργασίας (job) Έλεγχος (τελευταίας στιγμής) με ανακατανομή των πόρων Ροϊκή παραγωγή με γραμμές παραγωγής, στένωση, εξισορρόπηση γραμμής Χρόνος αλλαγής ή καλύτερα εξάρμωσης set up time Εμπειρίες Στην παραγωγή μιλάμε με ποσότητες και όχι με επίθετα (μεγάλο, λίγο κλπ.). Το πλάνο μάρκετινγκ ξεκαθαρίζει σε ποιον τομέα θα είναι ανταγωνιστική η επιχείρηση. Η περίοδος σύνταξης του προϋπολογισμού, οπότε οριστικοποιείται το σωρευτικό πλάνο παραγωγής, είναι περίοδος έντασης και δημιουργίας. Το πλάνο παραγωγής καθορίζει τη μακροπρόθεσμη δυναμικότητα μέσω επενδύσεων και τη βραχυπρόθεσμη δυναμικότητα μέσω αποφάσεων για το εργατικό δυναμικό και τις ώρες εργασίας του. Το σωρευτικό πλάνο ισχύει για 6-18 μήνες. Για ορισμένες αγορές πρέπει να συντάσσεται ανά 6 μήνες. Με τον χρονικό προγραμματισμό της παραγωγής «υλοποιούνται» τα πλάνα παραγωγής. Προγραμματισμός γραμμής: βελτιστοποίηση της σειράς φόρτωσης και του μεγέθους των παρτίδων. Προτεινόμενα βιβλία και κείμενα Chase R. B., Jacobs R. F., Aquilano N. J., Operations Management for Competitive Advantage, 11th edition, McGraw-Hill, Slack N., Chambers S. and Johnston R., Operations Management, 4th edition, Financial Times/Prentice Hall, Harlow, Reid Dan R., Sanders Nada R., Operations Management, 4th edition, John Wiley & Sons,

16 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Σχεδιασμός που γίνεται σε επίπεδο επιχείρησης: Στρατηγικό επιχειρησιακό πλάνο ή σχέδιο strategic business plan (5ετές αναθεώρηση ετήσια). Περιλαμβάνει τους στόχους ανάπτυξης, κερδοφορίας, απόδοσης επενδύσεων και τη λογική επίτευξης των στόχων. Μεσοπρόθεσμο πλάνο μάρκετινγκ. Παράλληλα με το στρατηγικό επιχειρησιακό πλάνο (2-3 χρόνια). Ορίζει τις απαιτούμενες πωλήσεις για να πραγματώσει τους στόχους του στρατηγικού σχεδίου, με βάση τη δυναμικότητα, τη διαθεσιμότητα οικονομικών πόρων, τις προοπτικές παραγωγής νέων προϊόντων ή βελτίωσης υπαρχόντων και τις αλλαγές εξοπλισμού. Περιλαμβάνει αγορές στόχους, αναμενόμενο ποσοστό αγοράς, περιθώρια κέρδους και απαιτούμενα νέα προϊόντα. Ξεκαθαρίζει σε ποιον τομέα θα είναι ανταγωνιστική η επιχείρηση: τιμή, ποιότητα, ταχύτητα ή ευελιξία στις παραδόσεις. Σωρευτικό ή συνολικό πλάνο παραγωγής aggregate plan. Μεσοπρόθεσμος σχεδιασμός (6-18 μήνες) των πωλήσεων και των λειτουργιών ή της παραγωγής. Συντάσσεται με βάση τις απαιτήσεις των πωλήσεων, που εκφράζονται σε ένα Συνολικό πλάνο πωλήσεων για την αντίστοιχη περίοδο και το οποίο μεταφράζει το πλάνο μάρκετινγκ, σε ποσότητες συγκεκριμένων ομάδων προϊόντων που πρέπει να πωληθούν σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους. Περιλαμβάνει τον μέσο ρυθμό παραγωγής και τους απαιτούμενους πόρους για να παραχθούν τα προϊόντα που ζητούν οι πωλήσεις. Με βάση τις χρονικές απαιτήσεις των πωλήσεων, καθορίζονται τα αποθέματα, οι ποσότητες που θα προπαραχθούν, οι τυχόν καθυστερήσεις στις παραδόσεις, οι υπερωρίες, οι χρόνοι άδειας, οι απαιτήσεις σε υποκατασκευαστές, και οι ανάγκες εποχιακών εργατών. Το σωρευτικό πλάνο κτίζεται για οικογένειες προϊόντων, με παραπλήσια διεργασία παραγωγής που απαιτούν παρόμοιους παραγωγικούς πόρους. Βασικό πρόγραμμα παραγωγής master production schedule. Περιλαμβάνει σε ποιες περιόδους παράγονται ποιες ομάδες προϊόντων, ώστε να παραδοθούν στις πωλήσεις συγκεκριμένες ποσότητες. Αναθεωρείται κάθε μήνα, με βάση τις αλλαγές της αγοράς και τις έκτακτες απαιτήσεις που επιβάλλουν οι πόροι της παραγωγής. Προγραμματισμός που γίνεται στο επίπεδο της παραγωγικής μονάδας: Χρονικός προγραμματισμός της παραγωγής production scheduling ορίζει την ακολουθία των εργασιών και τον χρόνο που απαιτείται από κάθε παραγωγικό πόρο για την παράδοση των παραγόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών. Λαμβάνει ως δεδομένη τη δυναμικότητα που αποφασίζεται από το σωρευτικό πλάνο παραγωγής και ασχολείται με το πώς θα αξιοποιηθεί η δυναμικότητα αυτή. Είναι η δραστηριότητα με την οποία «πραγματοποιούνται» τα πλάνα παραγωγής. Το πρόγραμμα συντάσσεται για τις προσεχείς ημέρες ή εβδομάδες και καθορίζει τη σειρά της κάθε εργασίας job. Εργασία είναι η ποσότητα του προϊόντος με τις συγκεκριμένες προδιαγραφές, που πρέπει να παραδοθεί, για μία ή περισσότερες παραγγελίες ή για να προετοιμασθούν κάποια αποθέματα. Η εργασία υφίσταται μια σειρά επεξεργασιών και περνά από συγκεκριμένη ακολουθία (πορεία) μηχανών ή σταθμών συναρμολόγησης, όπου υφίσταται μια σειρά από φάσεις επεξεργασίας, με συγκεκριμένο αριθμό ανθρώπων και πρόσθετων πόρων. 16

17 Ο έλεγχος της παραγωγής είναι ενσωματωμένος στην καθημερινή διαδικασία του χρονικού προγραμματισμού και περιλαμβάνει τη συνεχή αναπροσαρμογή των πλάνων και προγραμμάτων εν όψει των δεδομένων που συλλέγονται από τη λειτουργία και διακρίνεται σε: Έλεγχο εισροών στον οποίο γίνεται ο έλεγχος φόρτισης του εξοπλισμού για το επόμενο βραχύ διάστημα. Υπολογίζεται δηλαδή, το σύνολο του απαιτούμενου χρόνου απασχόλησης της κάθε μηχανής για να μπορέσουν να παραδοθούν οι παραγγελίες στο επόμενο χρονικό διάστημα, σε σχέση με τον διαθέσιμο χρόνο αυτής της συγκεκριμένης μηχανής. Παρακολούθηση της προόδου κάθε φάσης της κάθε εργασίας (job), άρα και της πραγματικής παραγωγικής απόδοσης του κάθε σταθμού επεξεργασίας. Συγκρίνει τα αποτελέσματα με τις πρότυπες αποδόσεις και τα προγράμματα και προβαίνει σε διορθωτικές ενέργειες, με αλλαγές στις πορείες των εργασιών, ή σε αλλαγές της προτεραιότητας επεξεργασίας των διαφόρων εργασιών από κάποια μηχανή που συνήθως είναι σε στένωση. Δευτερευόντως, προβαίνει και σε αναθεώρηση των προτύπων χρόνων επεξεργασίας ή ζητά από τον αρμόδιο να γίνουν επεμβάσεις στη διεργασία. Ο έλεγχος, ο οποίος γίνεται από το προσωπικό της παραγωγής και αφορά στην κατανομή της εργασίας. Πολλές αποφάσεις λαμβάνονται από τους εργοδηγούς, το προσωπικό ελέγχου παραγωγής και από τους εργάτες της κάθε ώρας. Το σύνολο των αποφάσεων είναι: Η επιλογή της επόμενης εντολής και εκτέλεσή της σε μία ορισμένη μηχανή, η επιλογή μιας εναλλακτικής μεθόδου για την εκτέλεση μιας εργασίας όταν χαλάει μία μονάδα παραγωγής ή η μετακίνηση ενός εργάτη από μία μηχανή σε άλλη, προκειμένου να εξισορροπηθεί καλύτερα η διαθέσιμη δυναμικότητα. Μια ακόμη μορφή ελέγχου που ενυπάρχει είναι ο έλεγχος των αποθεμάτων. Πόσα αποθέματα υπάρχουν και σε ποια θέση; Υπάρχει η ανάγκη να θέσω παραγγελία και πότε, για να δημιουργήσω αποθέματα; 17

18

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 10 α

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 10 α Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 10 α Η μέτρηση των επιδόσεων (παράρτημα: Balanced Scorecard) Αθήνα 2012 Το τετράδιο αυτό αποτελεί παράρτημα του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Διαχείριση του Χρόνου Ανοχής

Κεφάλαιο 5 Διαχείριση του Χρόνου Ανοχής Κεφάλαιο 5 Διαχείριση του Χρόνου Ανοχής ΣΤΟΧΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ προσδιορισμός ορισμών και εννοιών σχετικών με τον ανταγωνισμό που βασίζεται στο χρόνο ανάδειξη τρόπου διαχείρισης χρόνου ανοχής με σκοπό την εξυπηρέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΩΝ KAI ΛΙΤΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ/JIT Ι. Γιαννατσής ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΡΟΗ Ροή Για τη διαχείριση ενός συστήματος παραγωγής και τη βελτίωσή

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 3 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Συστήµατα προγραµµατισµού, ελέγχου και διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 5

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 5 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 5 Διεργασίες και σχεδιασμός των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 5 Διεργασίες και σχεδιασμός των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Κεφάλαιο 2: Σχεδιασμός παραγωγικής ικανότητας Ομάδα εργασίας: Ε. Αδαμίδης, Σ. Γκαγιαλής, Σ. Δημητριάδης

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Κεφάλαιο 2: Σχεδιασμός παραγωγικής ικανότητας Ομάδα εργασίας: Ε. Αδαμίδης, Σ. Γκαγιαλής, Σ. Δημητριάδης ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Κεφάλαιο 2: Σχεδιασμός παραγωγικής ικανότητας Ομάδα εργασίας: Ε. Αδαμίδης, Σ. Γκαγιαλής, Σ. Δημητριάδης ΔΕΟ 11, ΕΑΠ Τι είναι παραγωγική ικανότητα/δυναμικότητα Με τον όρο δυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Τι ορίζεται ως απόθεμα;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Logistics. Ενότητα # 5: Διαχείριση του χρόνου ανοχής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Logistics. Ενότητα # 5: Διαχείριση του χρόνου ανοχής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Logistics Ενότητα # 5: Διαχείριση του χρόνου ανοχής Διονύσης Γιαννακόπουλος Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Διαχείρισης Αποθεμάτων

Μοντέλα Διαχείρισης Αποθεμάτων Μοντέλα Διαχείρισης Αποθεμάτων 2 Εισαγωγή (1) Ο όρος απόθεμα αναφέρεται σε προϊόντα και υλικά που αποθηκεύονται από την επιχείρηση για μελλοντική χρήση Τα αποθέματα μπορεί να περιλαμβάνουν Πρώτες ύλες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (MRP) Δημ. Εμίρης Αναπλ. Καθηγητής Πειραιάς, 2012 ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Εισαγωγή Ορισμοί Είδη ζήτησης Χρόνοι υστέρησης Κοινόχρηστα είδη Δομή και συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός και έλεγχος της παραγωγικής δυναμικότητας. Source: Arup

Προγραμματισμός και έλεγχος της παραγωγικής δυναμικότητας. Source: Arup Προγραμματισμός και έλεγχος της παραγωγικής δυναμικότητας Source: Arup Προγραμματισμός και έλεγχος παραγωγικής δυναμικότητας Προγραμματισμός και έλεγχος παραγωγικής δυναμικότητας Στρατηγική παραγωγής Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ 1. Διαχείριση έργων Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται σημαντική αξιοποίηση της διαχείρισης έργων σαν ένα εργαλείο με το οποίο οι διάφορες επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής & Συστημάτων Υπηρεσιών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διοίκηση Παραγωγής & Συστημάτων Υπηρεσιών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΡΓAΝΩΣΗ / ΔΙΟIΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓHΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚEΣ EΝΝΟΙΕΣ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Διοίκηση Παραγωγής & Συστημάτων Υπηρεσιών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓAΝΩΣΗ / ΔΙΟIΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓHΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚEΣ EΝΝΟΙΕΣ. Διοίκηση Παραγωγής & Συστημάτων Υπηρεσιών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΟΡΓAΝΩΣΗ / ΔΙΟIΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓHΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚEΣ EΝΝΟΙΕΣ. Διοίκηση Παραγωγής & Συστημάτων Υπηρεσιών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΡΓAΝΩΣΗ / ΔΙΟIΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓHΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚEΣ EΝΝΟΙΕΣ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Διοίκηση Παραγωγής & Συστημάτων Υπηρεσιών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις Αποθεµάτων. Υποθέστε ότι την στιγμή αυτή υπάρχει στην αποθήκη απόθεμα για 5 μήνες.

Ασκήσεις Αποθεµάτων. Υποθέστε ότι την στιγμή αυτή υπάρχει στην αποθήκη απόθεμα για 5 μήνες. Ασκήσεις Αποθεµάτων 1. Το πρόγραμμα παραγωγής μιας βιομηχανίας προβλέπει την κατανάλωση 810.000 μονάδων πρώτης ύλης το χρόνο, με ρυθμό πρακτικά σταθερό, σε όλη τη διάρκεια του έτους. Η βιομηχανία εισάγει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΕΙΔΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΕΙΔΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι. Γιαννατσής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Φύση Προϊόντος/Υπηρεσίας και Αγορά Απαιτούμενος βαθμός διαφοροποίησης Απαιτούμενος

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων.

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Atlantis MRP & MRP II MRP I Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Στις προβλέψεις αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Προγραμματισμός και έλεγχος της παραγωγικής δυναμικότητας

Κεφάλαιο 11 Προγραμματισμός και έλεγχος της παραγωγικής δυναμικότητας Κεφάλαιο 11 Προγραμματισμός και έλεγχος της παραγωγικής δυναμικότητας Source: Arup Προγραμματισμός και έλεγχος παραγωγικής δυναμικότητας Προγραμματισμός και έλεγχος παραγωγικής δυναμικότητας Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας

Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Διδάσκων: Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων -Φ. Καρυπίδης 1 Εφοδιαστική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 Σχεδιασμός και Έλεγχος της Αλυσίδας Εφοδιασμού

Κεφάλαιο 6 Σχεδιασμός και Έλεγχος της Αλυσίδας Εφοδιασμού Κεφάλαιο 6 Σχεδιασμός και Έλεγχος της Αλυσίδας Εφοδιασμού ΣΤΟΧΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ αποσαφήνιση διαδικασιών σχεδιασμού και υλοποίησης ροής υλικών μέσα σε μία κεντρική επιχείρηση και ανάμεσα σε εταίρους μιας αλυσίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 3 ΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 3 ΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών : Θεματική Ενότητα : Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών Ακαδ. Έτος: 2007-08 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΤΥΠΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΤΥΠΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΤΥΠΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι. Γιαννατσής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Φύση Προϊόντος/Υπηρεσίας και Αγορά Απαιτούμενος βαθμός διαφοροποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 10 Η φύση του προγραµµατισµού και του ελέγχου

Κεφάλαιο 10 Η φύση του προγραµµατισµού και του ελέγχου Κεφάλαιο 10 Η φύση του προγραµµατισµού και του ελέγχου Source: Arup Προγραµµατισµός και έλεγχος Προγραµµατισµός και έλεγχος Η αγορά απαιτεί προϊόντα και υπηρεσίες που διανέµονται στον απαιτούµενο χρόνο,

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων. Source: Corbis

Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων. Source: Corbis Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Source: Corbis Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Στρατηγική παραγωγής Η αγορά απαιτεί μια ποσότητα προϊόντων και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Logistics. Ενότητα # 6: Σχεδιασμός και Έλεγχος της Αλυσίδας Εφοδιασμού

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Logistics. Ενότητα # 6: Σχεδιασμός και Έλεγχος της Αλυσίδας Εφοδιασμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Logistics Ενότητα # 6: Σχεδιασμός και Έλεγχος της Αλυσίδας Εφοδιασμού Διονύσης Γιαννακόπουλος Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

2. Αρχές Ενεργειακής Διαχείρισης

2. Αρχές Ενεργειακής Διαχείρισης Διαχείριση Ενέργειας και Περιβαλλοντική Πολιτική 2. Αρχές Ενεργειακής Διαχείρισης Καθηγητής Ιωάννης Ψαρράς Εργαστήριο Συστημάτων Αποφάσεων & Διοίκησης Γρ. 0.2.7. Ισόγειο Σχολής Ηλεκτρολόγων Τηλέφωνο: 210-7723551,

Διαβάστε περισσότερα

Τα τελευταία χρόνια, έχουμε βιώσει ένα κλίμα αβεβαιότητας που όπως ξέρετε, είναι ό,τι χειρότερο για τις επιχειρήσεις. Το μόνο σταθερό δεδομένο που

Τα τελευταία χρόνια, έχουμε βιώσει ένα κλίμα αβεβαιότητας που όπως ξέρετε, είναι ό,τι χειρότερο για τις επιχειρήσεις. Το μόνο σταθερό δεδομένο που 1 Τα τελευταία χρόνια, έχουμε βιώσει ένα κλίμα αβεβαιότητας που όπως ξέρετε, είναι ό,τι χειρότερο για τις επιχειρήσεις. Το μόνο σταθερό δεδομένο που έχουμε, είναι ότι ζούμε σε μία εποχή μεγάλων αλλαγών.

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operatons Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 4 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Επιλογή τοποθεσίας εγκατάστασης παραγωγικής µονάδας

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοµένης Μακρής Ο..Ε.Π.

Αριστοµένης Μακρής Ο..Ε.Π. Βιοµηχανική Παραγωγή Σχεδιασµός Production Planning Ανεξάρτητη ζήτηση Προβλέψεις Πωλήσεων (Sales Forecast) Προγραµµατισµός Πωλήσων και Παραγωγής (SOP Sales and Operations Planning) ιαθέσιµοι Πόροι (Production

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ Το τι θα μετρήσουμε και πως θα το μετρήσουμε σχετίζεται άμεσα με τους στρατηγικούς στόχους, δηλαδή το περιεχόμενο της στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Η εταιρεία Ζ εξετάζει την πιθανότητα κατασκευής ενός νέου, πρόσθετου εργοστασίου για την παραγωγή ενός νέου προϊόντος. Έτσι έχει δυο επιλογές: Η πρώτη αφορά στην κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Εισαγωγή Η κατάρτιση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου αποτελεί ένα εργαλείο στο οποίο καταγράφεται ουσιαστικά το «Πλάνο Δράσης» της επιχείρησης, τα βήματα που θα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr Εργασία ΔΕΟ 11 1.1 Προγραμματισμός είναι η λειτουργία του προσδιορισμού των αντικειμενικών στόχων ενός οικονομικού οργανισμού και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους. Ενώ ο σχεδιασμός αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Ένα πολυσταδιακό πρόβλημα που αφορά στον τριμηνιαίο προγραμματισμό για μία βιομηχανική επιχείρηση παραγωγής ελαστικών (οχημάτων) Γενικός προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ DEMING και σχέση με τον έλεγχο και την αξιολόγηση

ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ DEMING και σχέση με τον έλεγχο και την αξιολόγηση ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ DEMING και σχέση με τον έλεγχο και την αξιολόγηση PLAN DO CHECK ΣΥΝΕΧΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ACT (ή adjust) ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ DEMING και σχέση με τη ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Plan: Σχεδιασμός / οργάνωση προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η Μέτρηση Εργασίας (Work Measurement ή Time Study) έχει ως αντικείμενο τον προσδιορισμό του χρόνου που απαιτείται από ένα ειδικευμένο

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση κατά προϊόν ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι

Κοστολόγηση κατά προϊόν ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχουμε αναφέρει ότι η κοστολόγηση προϊόντος είναι η διαδικασία υπολογισμού και διανομής του κόστους παραγωγής στα παραγόμενα αγαθά Η κατανόηση της διαδικασίας αυτής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ασκήσεις Αθήνα, Ιανουάριος 2010 Εργαστήριο Συστημάτων Αποφάσεων & Διοίκησης ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΟΙΚΗΣΗ [1]

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΟΙΚΗΣΗ [1] ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΟΙΚΗΣΗ [1] Οικονοµικός Σχεδιασµός είναι η διαδικασία πρόβλεψης της γενικής απόδοσης της επιχείρησης και η παροχή της βάσης λήψης αποφάσεων για τις µελλοντικές οικονοµικές απαιτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού...

5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Περιεχόμενα 5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός... 2 5.2. Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού... 4 5.3. Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού... 5 5.4. Τύποι Χωροταξίας...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ. Προγραμματισμός Επιχειρήσεων: Η Λογική προσέγγιση του μέλλοντος της Επιχείρησης

ΔΙΟΙΚΗΣΗ. Προγραμματισμός Επιχειρήσεων: Η Λογική προσέγγιση του μέλλοντος της Επιχείρησης Specisoft www.specisoft.gr ΔΙΟΙΚΗΣΗ Προγραμματισμός Επιχειρήσεων: Η Λογική προσέγγιση του μέλλοντος της Επιχείρησης Από Γιώργο Μανουσόπουλο, Σύμβουλο Επιχειρήσεων, εξωτερικό συνεργάτη στης Specisoft Ο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός παραγωγικής ικανότητας

Σχεδιασμός παραγωγικής ικανότητας Σχεδιασμός παραγωγικής ικανότητας Τι είναι παραγωγική ικανότητα/δυναμικότητα Με τον όρο δυναμικότητα (capacity) εννοούμε την ικανότητα ενός παραγωγικού συστήματος να παράγει μια ποσότητα προϊόντων ή υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διαχείριση Αποθεμάτων Βασικές Αρχές και Κατηγοριοποιήσεις Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Ορισμός αποθεμάτων Κατηγορίες αποθεμάτων Λόγοι πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Μέρος 13 Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Ανάπτυξη νέων προϊόντων-υπηρεσιών 13.1.1 Χρηµατοδότηση λειτουργίας Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α): A. εν υπάρχει προϋπολογισµός για Ε&Α. Η λειτουργία της

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 2

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 2 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 2 Στρατηγική και λειτουργίες Αθήνα 2012 τετράδιο 2 Στρατηγική και λειτουργίες ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ξεκινούν τη συζήτηση με

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά συστήματα στην επιχείρηση

Πληροφοριακά συστήματα στην επιχείρηση Πληροφοριακά συστήματα στην επιχείρηση Βασικές κατηγορίες πληροφοριακών συστημάτων Οι τέσσερις βασικοί τύποι πληροφοριακών συστημάτων Βασικοί τύποι πληροφοριακών συστημάτων Βασικοί τύποι πληροφοριακών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΙΙ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΙΙ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

Εύχαρις Περπινιά HR-Strike Team Eλληνικό Ινστιτούτο Μάνατζμεντ Ανθρώπινου Δυναμικού

Εύχαρις Περπινιά HR-Strike Team Eλληνικό Ινστιτούτο Μάνατζμεντ Ανθρώπινου Δυναμικού Εύχαρις Περπινιά HR-Strike Team Eλληνικό Ινστιτούτο Μάνατζμεντ Ανθρώπινου Δυναμικού Έχετε ακούσει ποτέ «Outsourcing σημαίνει μείωση προσωπικού» «Απ τη στιγμή που θα γίνει μια λειτουργία outsourced και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Λέκτορας Ι. Γιαννατσής Καθηγητής Π. Φωτήλας ΣΤΟΧΟΙ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ποιότητα προϊόντος/υπηρεσίας Ταχύτητα παραγωγής/παράδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Ενότητα 2: Μάρκετινγκ Στόχοι Αποφάσεις Ιδεολογία Ανάλυση Στρατηγικής Βλαχοπούλου Μάρω Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Απρίλιος 2013 Χαρακτηριστικά που ζητούν οι εργοδότες αναπηρία Πως θα όριζες τη λέξη προσόν ή τη λέξη δεξιότητα ; Και τι εννοούν οι εργοδότες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης 1 Κάθε οικονομικό σύστημα λειτουργεί με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών. Μέσα σε αυτό υπάρχουν οργανισμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, τράπεζες, επιχειρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ, Σ.Δ.Ο., Τμήμα Λογιστικής. Business Processes

Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ, Σ.Δ.Ο., Τμήμα Λογιστικής. Business Processes Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ, Σ.Δ.Ο., Τμήμα Λογιστικής Business Processes Οι οργανισμοί-επιχειρήσεις υπάρχουν για να εξυπηρετούν κάποιο εμπορικό σκοπό ή να προσφέρουν κάποιες κοινωνικές υπηρεσίες. Διαφέρουν είτε στον

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός και Επιλογή Συστημάτων

Προγραμματισμός και Επιλογή Συστημάτων Ενότητα 4 Προγραμματισμός και Επιλογή Συστημάτων Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης ΙI Νίκος Καρακαπιλίδης 4-1 Μαθησιακοί στόχοι Κατανόηση των διαδικασιών προσδιορισμού και επιλογής έργων ανάπτυξης ΠΣ Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης. Επισκόπηση μοντέλων λήψης αποφάσεων Τεχνικές Μαθηματικού Προγραμματισμού

Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης. Επισκόπηση μοντέλων λήψης αποφάσεων Τεχνικές Μαθηματικού Προγραμματισμού Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Επισκόπηση μοντέλων λήψης αποφάσεων Τεχνικές Μαθηματικού Προγραμματισμού Σημασία μοντέλου Το μοντέλο δημιουργεί μια λογική δομή μέσω της οποίας αποκτούμε μια χρήσιμη άποψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αποτίμηση Επιχειρήσεων Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος

Αποτίμηση Επιχειρήσεων Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Αποτίμηση Επιχειρήσεων Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Χιωτίδης Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜ- ΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Συνοπτικός (Συγκεντρωτικός) Προγραμματισμός Παραγωγής

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜ- ΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Συνοπτικός (Συγκεντρωτικός) Προγραμματισμός Παραγωγής ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜ- ΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Συνοπτικός (Συγκεντρωτικός) Προγραμματισμός Παραγωγής Γιώργος Λυμπερόπουλος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών 17/3/2017 Γ. Λυμπερόπουλος - Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ο Συγκεντρωτικός Προγραμματισμός Παραγωγής (Aggregae Produion Planning) επικεντρώνεται: α) στον προσδιορισμό των ποσοτήτων ανά κατηγορία προϊόντων και ανά χρονική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ.

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής Περιεχόµενα Κατηγορίες Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων ιοίκησης Υποστήριξης Αποφάσεων Έµπειρα Συστήµατα Ατόµων και Οµάδων Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Ορισµός Φάσεις Χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

1. Ετήσιος προϋπολογισμός

1. Ετήσιος προϋπολογισμός 1. Ετήσιος προϋπολογισμός Έχοντας ολοκληρώσει τον ετήσιο προγραμματισμό παραγωγής, θα προχωρήσουμε στη δημιουργία του ετήσιου προϋπολογισμού. Θα ξεκινήσουμε από την πρόβλεψη πωλήσεων, όπως σε κάθε προϋπολογισμό

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας 1 η Διάλεξη: Βασικές Έννοιες στην Εφοδιαστική Αλυσίδα - Εξυπηρέτηση Πελατών 2015 Εργαστήριο Συστημάτων Σχεδιασμού, Παραγωγής και Λειτουργιών Ατζέντα Εισαγωγή στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

GARRISON NOREEN. Διοικητική Λογιστική. Ένατη Έκδοση. Irwin/McGraw-Hill

GARRISON NOREEN. Διοικητική Λογιστική. Ένατη Έκδοση. Irwin/McGraw-Hill GARRISON NOREEN Διοικητική Λογιστική Ένατη Έκδοση Κεφάλαιο 1 Η Διοικητική Λογιστική και το Επιχειρησιακό περιβάλλον Διοικητική Λογιστική και Χρηματοοικονομική Λογιστική Η Διοικητική Λογιστική παρέχει πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Logistics

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Logistics ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Logistics Ενότητα # 7: Παράδοση τη Στιγμή που χρειάζεται (Just-in-Time) & Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού Διονύσης Γιαννακόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

3. Κοστολόγηση Συνεχούς Παραγωγής. Cost Accounting

3. Κοστολόγηση Συνεχούς Παραγωγής. Cost Accounting 3. Κοστολόγηση Συνεχούς Παραγωγής Cost Accounting 1 Συστήματα Κοστολόγησης Εξατομικευμένης και Συνεχής Παραγωγής Οι επιχειρηματικοί οργανισμοί συνήθως υιοθετούν δύο βασικούς τύπους κοστολογικών συστημάτων:

Διαβάστε περισσότερα

Η φύση του προγραμματισμού και του ελέγχου. Source: Arup

Η φύση του προγραμματισμού και του ελέγχου. Source: Arup Η φύση του προγραμματισμού και του ελέγχου Source: Arup Προγραμματισμός και έλεγχος Προγραμματισμός και έλεγχος Η αγορά απαιτεί προϊόντα και υπηρεσίες που διανέμονται στον απαιτούμενο χρόνο, ποσότητα και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας

ιαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ιαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Εφοδιαστική Αλυσίδα (ΕΡΓ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Εργαστήριο Συστημάτων Αποφάσεων & Διοίκησης ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ. Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Εργαστήριο Συστημάτων Αποφάσεων & Διοίκησης ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ. Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Αθήνα, Ιανουάριος 2015 Εργαστήριο Συστημάτων Αποφάσεων & Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

CASE STUDY. Ιχνηλασιµότητα στο ΛΑ Ι. Project: ΕΑΣ ΣΗΤΕΙΑΣ

CASE STUDY. Ιχνηλασιµότητα στο ΛΑ Ι. Project: ΕΑΣ ΣΗΤΕΙΑΣ CASE STUDY Ιχνηλασιµότητα στο ΛΑ Ι Project: ΕΑΣ ΣΗΤΕΙΑΣ Θέµα: Προδιαγραφές και απαιτήσεις του συστήµατος Ιχνηλασιµότητας Tracer Factory που εγκαταστάθηκε στην ΕΑΣ Σητείας Περιεχόµενα 1. Φάσεις παραγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Επώνυµη ονοµασία. Ενότητα 13 η Σχεδίαση,Επιλογή, ιανοµή Προϊόντων 1

Επώνυµη ονοµασία. Ενότητα 13 η Σχεδίαση,Επιλογή, ιανοµή Προϊόντων 1 Επώνυµη ονοµασία Η επώνυµη ονοµασία είναι αυτή η ονοµασία που ξεχωρίζει τα προϊόντα και τις υπηρεσίες µας από αυτές των ανταγωνιστών. Οι σχετικές αποφάσεις θα επηρεαστούν από τις εξής ερωτήσεις: 1. Χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ενότητα 12

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ενότητα 12 Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ενότητα 12: Σχεδιασμός Προϊόντος Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Για δηλώσεις συμμετοχής και Πληροφορίες: Τηλ.: ,

Για δηλώσεις συμμετοχής και Πληροφορίες: Τηλ.: , Η Εκπαίδευση του Φαρμακοποιού και της Ομάδας του σε δύσκολους καιρούς Η αγορά του φαρμακείου αλλάζει δραματικά. Είναι κοινή συνείδηση ότι οι φαρμακοποιοί, βρίσκονται αφενός προ μέτρων που θα μειώσουν αισθητά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ LOGISTICS Όσο λοιπόν αυξάνει η σημασία και οι απαιτήσεις του διεθνούς εμπορίου, τόσο πιο απαιτητικές γίνονται

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ LOGISTICS Όσο λοιπόν αυξάνει η σημασία και οι απαιτήσεις του διεθνούς εμπορίου, τόσο πιο απαιτητικές γίνονται ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ LOGISTICS Όσο λοιπόν αυξάνει η σημασία και οι απαιτήσεις του διεθνούς εμπορίου, τόσο πιο απαιτητικές γίνονται και οι συνθήκες μεταφοράς και διανομής. Το διεθνές εμπόριο

Διαβάστε περισσότερα

Route to Market opportunities

Route to Market opportunities The business case Η διοίκηση και διαχείριση των Καναλιών Πωλήσεων & Διανομής Η διοίκηση και διαχείριση των καναλιών πωλήσεων & διανομής - Route To Market - που χρησιμοποιούν οι εταιρείες των καταναλωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η λύση που σας προτείνουμε για την διαχείριση των πελατών σας συνοπτικά περιλαμβάνει

Η λύση που σας προτείνουμε για την διαχείριση των πελατών σας συνοπτικά περιλαμβάνει Σκεφτείτε πόσες πωλήσεις χάθηκαν όλα αυτά τα χρόνια από λάθη, από παραλήψεις, από μη συνεργασία των υπευθύνων ή απλά από κακή οργάνωση. Πόσοι υποψήφιοι πελάτες έμειναν μόνο υποψήφιοι και αν γνωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΕ Δρ. Ευάγγελος Α. ΘΕΟΔΩΡΟΥ Διευθύνων Σύμβουλος ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΑΒΕΤΕ & ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ Α.Ε. ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Έννοια και περιεχόμενο τον Μάρκετινγκ Πεδία Εφαρμογής του Μάρκετινγκ Μίγμα Μάρκετινγκ Προϊόν Τιμή Διανομή Προώθηση Διοίκηση Πωλήσεων Τμηματοποίηση της Αγοράς Έννοια και περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΙV. Πρόβλεψης της Ζήτησης Η Σημασία της Πρόβλεψης της Ζήτησης

ΙV. Πρόβλεψης της Ζήτησης Η Σημασία της Πρόβλεψης της Ζήτησης Η Σημασία της Πρόβλεψης της Ζήτησης 150 Η πρόβλεψη της μελλοντικής ζήτησης είναι ιδιαίτερα σημαντική: Είναι απαραίτητη για τον προγραμματισμό του ανάλογου ανθρώπινου δυναμικού έτσι ώστε η επιχείρηση να

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN Business Plan (Γραπτή Τελική Εταιρική Αναφορά) Το business plan (γραπτή αναφορά) είναι η ολοκληρωμένη και αναλυτική αποτύπωση της επιχειρηματικής σας ιδέας με τρόπο που να

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαδικασιών. Source: Joe Schwarz, www.joyrides.com

Σχεδιασμός διαδικασιών. Source: Joe Schwarz, www.joyrides.com Σχεδιασμός διαδικασιών Source: Joe Schwarz, www.joyrides.com Σχεδιασμός διαδικασιών Σχεδιασμός διαδικασιών Σχεδιασμός δικτύου εφοδιασμού Στρατηγική παραγωγής Διάταξη και ροή Σχεδιασμός Διοίκηση παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας περιεχομένων. Μέρος 1ο ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ LOGISTICS

Πίνακας περιεχομένων. Μέρος 1ο ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ LOGISTICS Πίνακας περιεχομένων Εισαγωγικό Σημείωμα Ελληνικής Έκδοσης..............................................17 Εισαγωγικό σημείωμα................................................................ 19 Ευχαριστίες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Παράδοση την Στιγμή που Χρειάζεται (Just-in-Time) και Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού

Κεφάλαιο 7 Παράδοση την Στιγμή που Χρειάζεται (Just-in-Time) και Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού Κεφάλαιο 7 Παράδοση την Στιγμή που Χρειάζεται (Just-in-Time) και Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού ΣΤΟΧΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ανάπτυξη τρόπου χρησιμοποίησης φιλοσοφίας του Just-in-time εισαγωγή έννοιας της ευέλικτης αλυσίδας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12 Προγραµµατισµός και έλεγχος αποθεµάτων

Κεφάλαιο 12 Προγραµµατισµός και έλεγχος αποθεµάτων Κεφάλαιο 12 Προγραµµατισµός και έλεγχος αποθεµάτων Source: Corbis Προγραµµατισµός και έλεγχος αποθεµάτων Προγραµµατισµός και έλεγχος αποθεµάτων Στρατηγική παραγωγής Η αγορά απαιτεί µια ποσότητα προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Case 07: Στρατηγική Χρηματοοικονομικής Δομής ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 07: Στρατηγική Χρηματοοικονομικής Δομής ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 07: Στρατηγική Χρηματοοικονομικής Δομής ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Οι στρατηγικές χρηματοοικονομικής δομής αναφέρονται στην επιλογή των μέσων χρηματοδότησης επενδυτικών προγραμμάτων, λειτουργιών της παραγωγής και

Διαβάστε περισσότερα

Case 11: Πρόγραμμα Παρακίνησης Πωλητών ΣΕΝΑΡΙΟ

Case 11: Πρόγραμμα Παρακίνησης Πωλητών ΣΕΝΑΡΙΟ Case 11: Πρόγραμμα Παρακίνησης Πωλητών ΣΕΝΑΡΙΟ Η κ. Δημητρίου είναι γενική διευθύντρια σε μία επιχείρηση με κύρια δραστηριότητα την παραγωγή μαγνητικών μέσων και αναλώσιμων ειδών περιφερειακών συσκευών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ Λέκτορας Ι. Γιαννατσής Καθηγητής Π. Φωτήλας ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ Αποθέματα: Αποθηκευμένη συγκέντρωση πόρων που έχουν υποστεί κάποια επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

-ΣΧΕΔΙΑΖΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΘΟΡΙΖΩ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΖΩ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ - ΣΥΧΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ.

-ΣΧΕΔΙΑΖΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΘΟΡΙΖΩ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΖΩ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ - ΣΥΧΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ. Σχεδιασμός -ΣΧΕΔΙΑΖΩ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΘΟΡΙΖΩ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΖΩ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ - ΣΥΧΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ.Δύσκολη εργασία.χρονοβόρος-δαπανηρός. Δεν ασκεί έλξη -ΜΥΘΟΙ.Σπατάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Το Μάρκετινγκ αποτελεί μια βασική επιχειρηματική λειτουργία που έχει στόχο την ανάπτυξη, την οργάνωση και των έλεγχο ανταλλακτικών διαδικασιών μεταξύ της επιχείρησης και των

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΤΤΙΚΗ» 2014-2020 ΜΑΥΡΟΓΟΝΑΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΜΟΝΑΔΑΣ Α ΕΥΔ ΕΠ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Το Σχέδιο Αξιολόγησης είναι ένα έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα